ข้อมูลพื้นฐานของต่างประเทศ 2562

249 ขอ้ มลู พื้นฐานของตา่ งประเทศ 2562

สาธารณรัฐเฮลเลนิก
(Hellenic Republic)

เมอื งหลวง เอเธนส์

ทต่ี ง้ั ยโุ รปตอนใต้ ตดิ กบั ทะเลเอเจยี น ทะเลไอโอเนยี น และทะเลเมดเิ ตอรเ์ รเนยี น มพี นื้ ท่ี 131,957 ตร.กม. ขนาดใหญ่
เปน็ ลำ� ดบั ท่ี 97 ของโลก โดยแบง่ เปน็ พน้ื แผน่ ดนิ 130,647 ตร.กม. และนา่ นนำ้� 1,310 ตร.กม. ระยะทางชายแดนรวม 1,228 กม.
(ดา้ นแอลเบเนยี 282 กม. บลั แกเรยี 494 กม. ตรุ กี 206 กม. และมาซโิ ดเนยี 246 กม.) ระยะทางชายฝง่ั รวม 13,676 กม.
พนื้ ทยี่ ุทธศาสตร์ คือ ทะเลเอเจียนและพ้ืนที่ทางตอนใต้ ซึ่งใกล้ช่องแคบตุรกีบริเวณคาบสมุทรเพโลพอนเนส (Peloponnese)
และหมเู่ กาะอกี ประมาณ 2,000 เกาะ ทส่ี ามารถพฒั นาเปน็ gateway ไปสกู่ ลมุ่ ประเทศบอลขา่ นและกลมุ่ ประเทศยา่ นทะเลดำ� ได้

อาณาเขต ทิศเหนือ ติดกับแอลเบเนยี มาซโิ ดเนยี และบัลแกเรีย
ทิศตะวันออก ตดิ กับตุรกี ทะเลเอเจยี น
ทิศใต ้ ตดิ กบั ทะเลเอเจยี น
ทศิ ตะวนั ตก ตดิ กบั ทะเลไอโอเนยี น และทะเลเมดิเตอรเ์ รเนยี น

ภมู ปิ ระเทศ สว่ นใหญเ่ ป็นภเู ขาและทวิ เขาทอดยาวเข้าไปในทะเล จุดทสี่ ูงท่ีสดุ ของประเทศ คือ ภูเขาโอลิมปัส ระดบั ความสงู
2,917 ม.

ภูมิอากาศ อากาศอบอุน่ ฤดหู นาวอากาศชนื้ ฤดูร้อนอากาศรอ้ นและแหง้

ข้อมลู พื้นฐานของตา่ งประเทศ 2562 250

ประชากร 10,738,868 คน (ม.ค.2561) เป็นชาวกรีก 93% ชาวตา่ งชาติ 7% อตั ราส่วนประชากรจำ� แนกตามอายุ : วัยเด็ก
(0-14 ปี) 13.83% วัยร่นุ ถึงวยั กลางคน (15-64 ปี) 68.25% วยั ชรา (65 ปีขน้ึ ไป) 20.91% อายุขยั เฉล่ยี ของประชากร 80.7
อายขุ ยั เฉล่ียของชาย 77.8 ปี อายขุ ยั เฉล่ียของหญงิ 83.4 ปี อัตราการเกิด 8.4 คน ต่อประชากร 1,000 คน อตั ราการตาย
11.3 คนตอ่ ประชากร 1,000 คน
ศาสนา กรกี ออร์ทอดอกซ์ 81-90% อสิ ลาม 2% อน่ื ๆ 3%
ภาษา ภาษากรกี (ภาษาราชการ) มีผใู้ ช้ 99% และใช้ภาษาอ่นื ๆ 1%
การศึกษา อัตราการรูห้ นงั สือ 97.7%
การกอ่ ตงั้ ประเทศ เฮลเลนกิ หรอื กรซี เปน็ เอกราชจากอาณาจกั รออตโตมนั (อษุ มานยี ะฮ)์ เมอ่ื ปี 2373 ตอ่ มาในชว่ งครง่ึ หลงั ของ
ศตวรรษท่ี 19 ถงึ ช่วงครง่ึ แรกของศตวรรษที่ 20 กรีซได้รวบรวมเกาะและอาณาเขตต่าง ๆ ทพี่ ูดภาษากรกี เข้าเป็นประเทศกรีซ
ในชว่ งสงครามโลกครงั้ ท่ี 2 กรซี ถกู รกุ รานโดยอติ าลี (ปี 2483) และเยอรมนี (ปี 2484-2487) ตามลำ� ดบั การสรู้ บ
ยืดเยื้อกลายเป็นสงครามกลางเมืองระหว่างฝ่ายสนับสนุนระบอบกษัตริย์และฝ่ายต่อต้านคอมมิวนิสต์กับกลุ่มกบฏคอมมิวนิสต์
(ถกู ปราบปรามเมอื่ ปี 2492) จากนน้ั เมอ่ื ปี 2510 กลมุ่ ทหารเขา้ ยดึ อำ� นาจและใชร้ ะบอบเผดจ็ การทหารระงบั สทิ ธเิ สรภี าพทางการเมอื ง
และกดดันให้กษัตริย์ล้ีภัยออกนอกประเทศ ต่อมาเม่ือปี 2517 มีการเลือกต้ังตามระบอบประชาธิปไตยและการลงประชามติ
เพ่อื จดั ต้งั รัฐสภาในระบอบสาธารณรัฐและยกเลกิ ระบอบกษัตรยิ ์
เมื่อปี 2524 กรีซเข้าร่วมกลุ่มประชาคมยุโรป (European Community-EC) ปัจจุบัน คือ สหภาพยุโรป
(European Union-EU) และเขา้ เปน็ สมาชกิ ลำ� ดบั ท่ี 12 ของ สหภาพเศรษฐกจิ และการเงนิ (Economic and Monetary Union-
EMU) เม่อื ปี 2544
วันชาต ิ 25 ม.ี ค.
การเมอื ง ปกครองในระบอบสาธารณรัฐประชาธิปไตยแบบมีรัฐสภา (สภาเดยี ว) แบง่ เขตการปกครองออกเป็น 13 แควน้
(แผน่ ดนิ 9 แควน้ เกาะ 4 แควน้ ) ไดแ้ ก่ 1. Attica 2. Central Greece 3. Central Macedonia 4. Crete 5. East Macedonia and
Thrace 6. Epirus 7. Ionian Islands 8. North Aegean 9. Peloponnese 10. South Aegean 11. Thessaly 12. West Greece
และ 13. West Macedonia ทงั้ น้ี แควน้ ทเ่ี ปน็ เกาะไดแ้ ก่ Crete, Ionian Islands, North Aegean และ South Aegean
ฝา่ ยบรหิ าร : มปี ระธานาธบิ ดเี ปน็ ประมขุ ปจั จบุ นั คอื นาย Prokopis Pavlopoulos สว่ น นรม. ทำ� หนา้ ทห่ี วั หนา้
ฝา่ ยบรหิ าร ปจั จบุ นั คอื นาย Alexis Tsipras ประธานาธบิ ดซี ง่ึ เลอื กตงั้ โดยรฐั สภาดว้ ยคะแนนเสยี ง 2 ใน 3 ดำ� รงตำ� แหนง่ สมยั ละ
5 ปีไมเ่ กิน 2 สมัย รฐั สภาอาจกลา่ วโทษประธานาธิบดไี ด้ หากมเี สียงสนบั สนนุ ไม่ต่ำ� กวา่ 1 ใน 3 และต้องใช้คะแนนเสียง 2 ใน 3
ในการผ่านญัตติ ประธานาธิบดีอาจยุบสภาได้โดยค�ำแนะน�ำของคณะรัฐบาล หรือโดยความยินยอมของสภาแห่งสาธารณรัฐ
ประธานาธิบดีแต่งต้ังผู้น�ำของพรรคที่ชนะการเลือกต้ังเป็น นรม. และ ครม. โดย นรม.เป็นผู้เสนอชื่อ ครม. รัฐสภาสามารถ
ยบุ ครม. ได้โดยการลงคะแนนเสียงไม่ไว้วางใจ
สภาแหง่ สาธารณรฐั เปน็ เสมอื นทป่ี รกึ ษาของประธานาธบิ ดี ประกอบดว้ ย อดตี ประธานาธบิ ดี อดตี นรม. นรม. และ
ผนู้ ำ� พรรคการเมอื งฝา่ ยคา้ นซงึ่ ไดร้ บั ความเหน็ ชอบจากรฐั สภา สภาแหง่ สาธารณรฐั อาจจะชว่ ยจดั ตงั้ รฐั บาลในกรณที พี่ รรคการเมอื ง
ใหญ่ ๆ ไมส่ ามารถตกลงกนั จดั ตง้ั รฐั บาลได้ แตท่ ง้ั นตี้ อ้ งไดร้ บั ความยนิ ยอมจากรฐั สภา นอกจากน้ี สภาแหง่ สาธารณรฐั อาจใหอ้ ำ� นาจ
แก่ประธานาธบิ ดีแต่งตง้ั นรม. ซง่ึ มิไดเ้ ป็นสมาชกิ รัฐสภาได้
ฝา่ ยนติ บิ ญั ญตั ิ : ระบบสภาเดยี วประกอบดว้ ยสมาชกิ 300 คนมาจากการเลอื กตงั้ โดยตรง ดำ� รงตำ� แหนง่ คราวละ

251 ขอ้ มลู พืน้ ฐานของต่างประเทศ 2562

4 ปี โดยพรรคการเมืองท่ีจะมีที่นั่งในรัฐสภาต้องได้คะแนนเสียงอย่างน้อย 3% (ของคะแนนเสียงท้ังหมด) และพรรคการเมือง
ฝา่ ยที่มีเสยี งข้างมาก (พรรคเดยี วหรอื พรรคร่วม) ตอ้ งได้คะแนนเสยี งอยา่ งนอ้ ย 40.4% ของคะแนนเสียงทง้ั หมดซง่ึ จะได้รับการ
สงวนทน่ี ่งั จ�ำนวน 50 ทน่ี ่ังเพือ่ ให้เกิดเสยี งขา้ งมากทีแ่ ท้จริงในสภา จากน้ันจึงจัดสรร 250 ท่ีนัง่ ทีเ่ หลือตามสัดสว่ นคะแนนเสยี งที่
แต่ละพรรคได้รับ ร่างกฎหมายท่ีจะผ่านรัฐสภาต้องได้รับความเห็นชอบจากประธานาธิบดี ซ่ึงมีสิทธิคัดค้านร่างกฎหมายก็ได้
แต่การคัดคา้ นดังกลา่ วจะไม่มีผลหากเสยี งขา้ งมากของสมาชกิ รฐั สภายนื ยันสนับสนุนรา่ งกฎหมายนนั้
ฝา่ ยตลุ าการ : ประธานาธบิ ดโี ดยคำ� แนะนำ� ของสภาตลุ าการจะแตง่ ตงั้ บคุ คลใหด้ ำ� รงตำ� แหนง่ ผพู้ พิ ากษาตลอดชวี ติ
กรซี มีศาลปกครอง ศาลแพง่ และศาลอาญา นอกจากนี้ ยงั มศี าลสงู พิเศษซึ่งมีอ�ำนาจตัดสินเรือ่ งทีเ่ ก่ยี วขอ้ งกบั รัฐธรรมนูญ
พรรคการเมอื ง : พรรคการเมอื งทส่ี ำ� คญั ไดแ้ ก่ 1) พรรค Coalition of the Radical Left (SYRIZA) มนี าย Alexis
Tsipras นรม. เป็นหวั หนา้ พรรค 2) พรรค New Democracy (ND) มีนาย Kyriakos Mitsotakis เปน็ หัวหนา้ พรรค 3) พรรค
Golden Dawn (XA) มนี าย Nikolaos Michaloliakos เปน็ หวั หนา้ พรรค 4) พรรค Panhellenic Socialist Movement (PASOK)
มีนาย Fofi Gennimata เปน็ หัวหน้าพรรค 5) พรรค Communist Party of Greece (KKE) มีนาย Dimitris Koutsoumpas
เป็นหวั หน้าพรรค และ 6) พรรค Independent Greeks (ANEL) มีนาย Panos Kammenos เป็นหัวหน้าพรรค
เศรษฐกจิ กรซี อยรู่ ะหวา่ งการเตรยี มเจรจาออกจากแผนรบั เงนิ ชว่ ยเหลอื ฟน้ื ฟเู ศรษฐกจิ (bailout) โดยกรซี ยงั คงตอ้ งยดึ มนั่
ในพนั ธะผกู พนั ตา่ งๆ เชน่ การดแู ลดลุ งบประมาณ ตามทเี่ คยตกลงไวก้ บั กลมุ่ ผใู้ หค้ วามชว่ ยเหลอื ทางการเงนิ แกก่ รซี ตงั้ แตช่ ว่ งทเ่ี กดิ
วกิ ฤตเิ ศรษฐกจิ รนุ แรง อาทิ กองทนุ การเงนิ ระหวา่ งประเทศ (IMF) ธนาคารกลางยโุ รป (ECB) ซงึี่ การปฏบิ ตั ติ ามเงอ่ื นไขดงั กลา่ ว
จะชว่ ยฟน้ื ฟคู วามเชอ่ื มน่ั ของนกั ลงทนุ และผปู้ ระกอบการใหม้ าลงทนุ ในกรซี ตอ่ ไป เพอื่ เปน็ การวางพน้ื ฐานใหก้ รซี สามารถกลบั ไป
ระดมทนุ จากระบบตลาดการเงนิ ไดต้ ามปกติ
เกือบ 1 ใน 5 ของแรงงานในกรซี เป็นแรงงานอพยพ ซง่ึ ส่วนใหญเ่ ป็นแรงงานภาคการเกษตรและแรงงานไร้ฝีมือ
กรซี เปน็ ศนู ยก์ ารพาณชิ ยน์ าวที ส่ี ำ� คญั แหง่ หนง่ึ ในโลก อตุ สาหกรรม : ทอ่ งเทย่ี ว อาหารแปรรปู สง่ิ ทอ ยาสบู เคมภี ณั ฑ์ ปโิ ตรเลยี ม
เหมอื งแร่ ผลติ ภณั ฑโ์ ลหะ ทรพั ยากรธรรมชาติ : ลกิ ไนต์ ปโิ ตรเลยี ม สนิ แร่ เหลก็ บอกไซต์ ตะกว่ั สงั กะสี นกิ เกลิ แมกนไี ซต์ หนิ ออ่ น
เกลือ พลังงาน นำ�้
สกลุ เงนิ : ยโู ร (Euro) อตั ราแลกเปลย่ี น 1.16 ดอลลารส์ หรฐั : 1 ยโู ร และ 38.43 บาท : 1 ยโู ร (17 ก.ย.2561)
ดชั นีเศรษฐกิจสำ� คัญ (ปี 2561)
ผลิตภณั ฑม์ วลรวมภายในประเทศ (GDP) : 200,700 ล้านดอลลารส์ หรฐั
อัตราการเติบโตทางเศรษฐกจิ : 1.4%
รายได้เฉลี่ยตอ่ หวั ตอ่ ปี : 27,700 ดอลลาร์สหรัฐ
แรงงาน : 4.76 ล้านคน
อัตราการวา่ งงาน : 22.3%
อตั ราเงินเฟ้อ : 1.1 %
มูลค่าการส่งออก : 29,230 ล้านดอลลาร์สหรฐั
สนิ ค้าส่งออก : อาหารและเคร่ืองดมื่ สินคา้ ส�ำเรจ็ รูป ผลติ ภณั ฑ์ปโิ ตรเลียม เคมีภัณฑ์ สงิ่ ทอ
มูลคา่ การน�ำเข้า : 50,230 ลา้ นดอลลาร์สหรฐั
สนิ ค้าน�ำเขา้ : เครื่องจกั ร อุปกรณ์ขนส่ง เช้อื เพลิง เคมภี ณั ฑ์
ค่คู ้าส�ำคญั : ตุรกี รัสเซีย อติ าลี ฝร่งั เศส เยอรมนี และบลั แกเรยี
การทหาร กำ� ลงั พล 141,350 นาย (แยกเปน็ ทบ. 93,500 นาย ทร. 16,250 นาย ทอ. 20,000 นาย และ กกล.รว่ ม 11,600 นาย)
กกล.สารวตั รทหาร 4,000 นาย นอกจากนี้ ยงั มี กกล.สำ� รองอกี 220,500 นาย (แยกเปน็ ทบ. 181,500 นาย ทร. 5,000 นาย และ

ขอ้ มูลพ้ืนฐานของตา่ งประเทศ 2562 252

ทอ. 34,000 นาย) งบประมาณดา้ นการทหารปี 2561 จำ� นวน 4,110 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
ปญั หาดา้ นความมน่ั คง ความเสี่ยงดา้ นการก่อการรา้ ย โดยเฉพาะจากกลุม่ แนวคดิ ฝ่ายซา้ ย ทสี่ ำ� คญั ไดแ้ ก่
1) กล่มุ Conspiracy of the Cell of the Fire ทีเ่ คยอ้างความรบั ผิดชอบต่อกรณีการส่งจดหมายระเบดิ ไปยัง
กระทรวงการคลงั ของเยอรมนี และสำ� นกั งานของกองทนุ การเงนิ ระหวา่ งประเทศ (IMF) ในกรงุ ปารสี ฝรง่ั เศส เมอื่ หว้ งตน้ ปี 2560
อีกทง้ั ยงั เคยอ้างความเกีย่ วขอ้ งกบั กรณกี ารจดั ส่งพัสดรุ ะเบิดจ�ำนวนมากไปยงั สถานทูตหลายแหง่ ในกรุงเอเธนส์ของกรีซเม่อื ห้วง
ปี 2553 ด้วย
2) กลุ่ม Revolutionary Self-Defense Organization เคยก่อเหตุยิงเจ้าหน้าท่ีต�ำรวจในกรุงเอเธนส์เม่ือห้วง
พ.ย.2560
3) กลมุ่ Group of Popular Fighters เคยวาง่ ระเบิดท่สี ำ� นักงานธนาคารและศาลในกรงุ เอเธนสเ์ มอื่ ห้วง ธ.ค.60
สมาชกิ องคก์ ารระหวา่ งประเทศ ทส่ี ำ� คญั คอื Australia Group, AIIB, BIS, BSEC, CE, CERN, EAPC, EBRD, ECB, EIB, EMU,
ESA, EU, FAO, FATF, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICRM, IDA, IEA, IFAD, IFC, IFRCS, IGAD (ประเทศหนุ้ สว่ น), IHO, ILO, IMF,
IMO, IMSO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITSO, ITU, ITUC, MIGA, NATO, NEA, NSG, OAS (ผสู้ งั เกตการณ)์ , OECD, OIF,
OPCW, OSCE, PCA, Schengen Convention, SELEC, UN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNIFIL, UNMIS, UNWTO,
UPU, WCO, WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO และ ZC
การขนสง่ และโทรคมนาคม มที า่ อากาศยาน 77 แหง่ เปน็ ทางวงิ่ ลาดยาง 68 แหง่ และทางวง่ิ ไมล่ าดยาง 9 แหง่ ลานจอด ฮ. 9 แหง่
(ปี 2556) เส้นทางท่อส่งก๊าซ 1,329 กม. ท่อส่งน�้ำมัน 94 กม. (ปี 2556) เส้นทางรถไฟระยะทาง 2,548 กม.ถนนระยะทาง
116,960 กม. ทา่ เรอื พาณชิ ย์ 860 แหง่ ดา้ นโทรคมนาคม มโี ทรศพั ทพ์ นื้ ฐานใหบ้ รกิ ารประมาณ 5.2 ลา้ นเลขหมาย โทรศพั ทเ์ คลอื่ นที่
12.5 ลา้ นเลขหมาย รหัสโทรศพั ท์ +30 จำ� นวนผูใ้ ชอ้ ินเทอรเ์ น็ต 7.4 ล้านคน จำ� นวนผ้ใู ห้บริการอนิ เทอร์เน็ต 7.202 ลา้ นราย
รหัสอนิ เทอรเ์ น็ต .gr
การเดนิ ทาง สายการบินไทยไม่มีเที่ยวบินตรงไทย-กรีซ เน่ืองจากมีการยกเลิกเส้นทางบินกรุงเทพฯ-เอเธนส์เมื่อต้นปี 2555
เพราะไม่คุ้มทุน เวลาของกรีซช้ากว่าไทยประมาณ 6 ชม. ในช่วง เม.ย.-ต.ค. และช้ากว่า 5 ชม. ในช่วง พ.ย.-มี.ค. ขณะท่ี
สหภาพยโุ รปมีแผนยกเลิกการปรบั เวลาตามฤดูกาลในปี 2562
สถานการณส์ �ำคญั ที่น่าตดิ ตาม
การติดตามสถานการณ์ด้านผู้อพยพ เน่ืองจากกรีซเป็นประเทศด่านหน้าท่ีต้องรองรับผู้อพยพจ�ำนวนมากท่ี
เดนิ ทางดว้ ยเสน้ ทางเรอื มาเทยี บชายฝง่ั ของกรซี โดยเขา้ มาของผอู้ พยพจำ� นวนมากสง่ ผลตอ่ การบรหิ ารจดั การภาครฐั ในการรบั มอื
และเสย่ี งน�ำมาสู่ปัญหาตา่ งๆ ในหลายแง่มมุ อาทิ ดา้ นความมนั่ คง สังคม เศรษฐกจิ นอกจากน้ี การทผี่ ้อู พยพจ�ำนวนมากเป็น
มุสลิมที่โดยสารเรือมาจากตะวันออกกลาง อาทิ ซีเรีย อิรัก รวมถึงจากแอฟริกา ยังสร้างความกังวลว่าอาจมีความเช่ือมโยงกับ
กล่มุ ก่อการร้ายมสุ ลิม หรืออาจมีผกู้ ่อการรา้ ยแฝงตวั มาในกลุ่มผู้อพยพอกี ดว้ ย
ความสัมพันธไ์ ทย–กรีซ
ไทยและกรซี สถาปนาความสมั พนั ธท์ างการทตู ระหวา่ งกนั ในระดบั เอกอคั รราชทตู ตงั้ แต่ 26 พ.ค.2501
ดา้ นการเมอื ง ไทยและกรซี ไมม่ ปี ญั หาทางการเมอื งตอ่ กนั ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งสองประเทศดำ� เนนิ มาโดยราบรน่ื
ดา้ นเศรษฐกจิ เมอื่ ปี 2560 กรซี เปน็ คคู่ า้ อนั ดบั ท่ี 79 ของไทยในตลาดโลก และอนั ดบั ที่ 18 ของไทยในตลาดกลมุ่ EU
มมี ลู คา่ การคา้ รวม 5,786.23 ลา้ นบาท ไทยสง่ ออกมลู คา่ 4,045.20 ลา้ นบาท ไทยนำ� เขา้ มลู คา่ 1,741.03 ลา้ นบาท ไทยไดด้ ลุ การคา้

253 ข้อมูลพื้นฐานของต่างประเทศ 2562

2,304.17 ลา้ นบาท สนิ คา้ สง่ ออกหลกั ของไทย ได้แก่ รถยนต์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ เคร่ืองปรับอากาศและส่วนประกอบ
เมด็ พลาสตกิ ผลติ ภณั ฑย์ าง อาหารทะเลกระปอ๋ งและแปรรปู ตู้เย็น ตแู้ ชแ่ ข็งและส่วนประกอบ สินค้านำ� เข้าหลักของไทย ไดแ้ ก่
สนิ แร่โลหะ ผักผลไม้ แร่ธาตุ เคมีภัณฑ์ เคร่อื งใชเ้ บด็ เตล็ด เครือ่ งจักรกลและสว่ นประกอบ เคร่อื งจักรไฟฟ้าและสว่ นประกอบ
ดา้ นการทอ่ งเที่ยว : ปี 2560 มนี กั ท่องเท่ยี วจากกรีซเดนิ ทางมาไทย 15,185 คน เพ่มิ ขน้ึ จากปี 2559 ท่ีมจี �ำนวน
14,127 คน
ขอ้ ตกลงสำ� คญั : ความตกลงวา่ ดว้ ยบรกิ ารเดนิ อากาศ (31 พ.ค.2515) ความตกลงดา้ นวฒั นธรรม (21 ก.ย.2547)
และก�ำลังพิจารณาจัดท�ำความตกลงว่าด้วยการยกเว้นการตรวจลงตราส�ำหรับผู้ถือหนังสือเดินทางทูตและราชการ อนุสัญญา
เพอื่ การเวน้ การเกบ็ ภาษซี อ้ น ความตกลงวา่ ดว้ ยการสง่ เสรมิ และคมุ้ ครองการลงทนุ ความตกลงวา่ ดว้ ยบรกิ ารเดนิ เรอื พาณชิ ย์ และ
ความตกลงวา่ ดว้ ยความร่วมมอื ทางเศรษฐกจิ วิทยาศาสตร์ และวชิ าการ

--------------------------------------

ข้อมูลพืน้ ฐานของต่างประเทศ 2562 254

นายอเลก็ ซิส ซปี ราส
(Alexis Tsipras)

ต�ำแหน่ง นรม.

เกิด 28 ก.ค.2517 (อายุ 45 ปี/ปี 2562)

การศึกษา - มธั ยมศกึ ษาจาก Ampelokipoi Multi-disciplinary High School
- ปริญญาตรดี ้านวศิ วกรรมศาสตร์จาก National Technical University of Athens

สถานภาพทางครอบครวั ใช้ชวี ิตร่วมกบั นางPeristera (Betty) Batziana มีบตุ รชาย 2 คน

ประวัติทางการเมือง
ปี 2542 เลขาธิการของ Synaspismos Youth ซงึ่ เป็นปกี เยาวชนของพรรค Synaspismos
ปี 2547 ได้รบั เลือกเป็นคณะกรรมาธกิ ารดา้ นการเมอื งของพรรค Synaspismos
ปี 2549 ได้รับเลือกให้เข้าร่วมสภาท้องถ่ินเมืองเอเธนส์ในนามพรรค Synaspismos (ต่อมาพรรคได้เปลี่ยนชื่อเป็น
พรรค Syriza)
ปี 2551 ได้รับเลอื กเป็นหวั หนา้ พรรค Syriza
ปี 2555 พรรค Syriza เป็นพรรรคฝ่ายคา้ นในสมยั รัฐบาลของ นรม.แอนโตนสิ ซามาราส (Antonsi Samaras)
ม.ค.2558 พรรค Syriza ชนะการเลือกต้ังท่ัวไป ได้จัดตั้งรัฐบาลผสมร่วมกับพรรค Independent Greeks Party
โดยนายอเลก็ ซสิ ซปี ราส ด�ำรงตำ� แหน่งเป็น นรม.
ส.ค.2558 นรม.อเลก็ ซสิ ซปี ราส ประกาศลาออกและยบุ สภาหลงั จากไมส่ ามารถแกไ้ ขความขดั แยง้ ภายในพรรค Syriza ได้
(โดยสมาชกิ พรรค Syriza มคี วามเหน็ แตกตา่ งกนั ตอ่ กรณที ่ี นรม.อเลก็ ซสิ ซปี ราส ยอมรบั แผนเงนิ ชว่ ยเหลอื
โครงการท่ี 3 จากเจ้าหนแ้ี ลกกบั การท่กี รีซต้องปฏริ ูปเศรษฐกจิ อย่างเขม้ งวด)
ก.ย.2558 นรม.อเล็กซิส ซปี ราส ชนะการเลือกตง้ั ได้ด�ำรงต�ำแหน่ง นรม. ต่อไป โดยแตง่ ตัง้ ครม. ชดุ ใหม่ ซ่ึงปฏิญาณตน
เข้าปฏบิ ตั ิหนา้ ท่เี มอ่ื 23 ก.ย.2558

------------------------------------

255 ข้อมลู พนื้ ฐานของตา่ งประเทศ 2562

คณะรัฐมนตรีกรีซ

ประธานาธบิ ดี Prokopis Pavlopoulos
นรม. Alexis Tsipras
รอง นรม. Yannis Dragasakis
รมว.กระทรวงการต่างประเทศ Nikos Kotzias
รมว.กระทรวงการคลงั Euclid Tsakalotos
รมว.กระทรวงกลาโหม Panos Kammenos
รมว.กระทรวงมหาดไทย Panagiotis Kouroumblis
รมว.กระทรวงเศรษฐกิจการพฒั นาและการท่องเท่ยี ว Giorgos Stathakis
รมว.กระทรวงโครงสร้างพ้นื ฐาน การคมนาคมและเครือข่าย Christos Spirtzis
รมว.กระทรวงศกึ ษาธกิ าร การวจิ ยั และกิจการศาสนา Nikos Filis
รมว.กระทรวงส่งิ แวดลอ้ มและพลังงาน Panos Skourletis
รมว.กระทรวงแรงงานและกจิ การสงั คม Georgios Katrougalos
รมว.กระทรวงสาธารณสขุ Andreas Xanthos
รมว.กระทรวงพฒั นาเกษตรกรรมและอาหาร Evangelos Apostolou
รมว.กระทรวงยุติธรรม ความโปรง่ ใสและสทิ ธมิ นุษยชน Nikos Paraskevopoulos
รมว.กระทรวงวฒั นธรรมและกีฬา Aristides Baltas
รมว.กระทรวงกิจการขนส่งทางทะเลและนโยบายหม่เู กาะ Thodoris Dritsas

--------------------------------- (ต.ค.2561)

ข้อมูลพน้ื ฐานของตา่ งประเทศ 2562 256

สาธารณรัฐอินเดีย
(Republic of India/Bharatiya Ganarajya)

เมอื งหลวง นิวเดลี

ทต่ี ง้ั อยใู่ นภมู ภิ าคเอเชยี ใต้ พน้ื ทป่ี ระมาณ 3,287,263 ตร.กม. แบง่ เปน็ พน้ื ดนิ 2,973,193 ตร.กม. พน้ื นำ�้ 314,070 ตร.กม.
ใหญก่ วา่ ไทยประมาณ 6 เทา่ มพี รมแดน ทางบกยาวประมาณ 14,103 กม. และชายฝง่ั ทะเลยาวประมาณ 7,000 กม. รวมทง้ั มดี นิ แดนที่
เปน็ หมเู่ กาะในอา่ วเบงกอล ทะเลอนั ดามนั และทะเลอาหรบั จำ� นวน 1,197 เกาะ หมเู่ กาะทสี่ ำ� คญั ไดแ้ ก่ หมเู่ กาะอนั ดามนั นโิ คบาร์
และลัคคาดีฟ สว่ นกรุงนิวเดลอี ยหู่ า่ งจากกรงุ เทพฯ ประมาณ 1,800 กม.

อาณาเขต ทิศเหนือและตะวนั ออกเฉยี งเหนือ ติดปากีสถาน จีน เนปาล ภูฏาน และเมียนมา
ทศิ ตะวนั ออกและตะวนั ออกเฉียงใต้ ติดบงั กลาเทศ พม่า และอา่ วเบงกอล
ทศิ ใต้ ใกล้ศรลี งั กา
ทศิ ตะวันตกและตะวันตกเฉียงเหนอื ติดปากีสถาน

ภมู ปิ ระเทศ ประกอบดว้ ย 4 ลกั ษณะ คอื 1) เขตภเู ขาสงู ตอนเหนอื (เทอื กเขาหมิ าลยั ) เปน็ เขตเทอื กเขาสงู เปน็ แนวยาวตะวนั ตก
-ตะวนั ออก เรม่ิ ต้นจากเขตแดนอัฟกานิสถานกน้ั ชายแดนรฐั ชัมมแู ละแคชเมยี รข์ องอนิ เดียทางตอนเหนอื จนถงึ ชายแดนจนี และ
เมียนมาทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ 2) เขตลุ่มน�้ำคงคา พรหมบุตร และลุ่มน้�ำสินธุ ลุ่มน�้ำคงคาและพรหมบุตรเป็นเขตลุ่มน�้ำ
ขนาดใหญ่ ในแนวตะวันตก-ตะวันออกของประเทศ ต้นน�้ำเกิดจากเทือกเขาหิมาลัย และแยกเป็นสาขาอีกหลายสาย เป็นพื้นท่ี
อดุ มสมบรู ณท์ ส่ี ดุ ของประเทศ สว่ นลมุ่ นำ้� สนิ ธตุ น้ นำ�้ อยใู่ นทเิ บต ไหลในแนวจากเหนอื ไปตะวนั ตกเฉยี งใต้ พน้ื ทส่ี ว่ นใหญอ่ ยใู่ นเขต
ปากสี ถาน แตม่ แี มน่ ำ้� สาขาหลายสายอยใู่ นเขตอนิ เดยี 3) เขตพน้ื ทที่ ะเลทราย (ทะเลทราย Thar) อยทู่ างตะวนั ตกเฉยี งเหนอื ของประเทศ
เขตรฐั ราชสถาน ตดิ ตอ่ กบั ปากสี ถาน สภาพภมู ปิ ระเทศเปน็ ทร่ี าบตำ�่ สงู จากระดบั นำ้� ทะเลประมาณ 200 ม. แหง้ แลง้ มภี เู ขาหนิ ปนู

257 ขอ้ มลู พน้ื ฐานของต่างประเทศ 2562

กระจายทว่ั ไป 4) เขตพน้ื ทค่ี าบสมทุ รตอนใต้ เปน็ พนื้ ทส่ี ว่ นใหญข่ องประเทศ ซงึ่ ยน่ื เขา้ ไปในมหาสมทุ รอนิ เดยี รายลอ้ มดว้ ยเทอื กเขา
สลบั ซบั ซอ้ นหลายเทอื ก ตอนกลางพน้ื ทคี่ าบสมทุ รเปน็ เขตทส่ี งู เรยี กวา่ ทรี่ าบสงู Deccan (Deccan Plateau) มเี ทอื กเขา Ghats
ขนาบอยู่ทัง้ ด้านตะวนั ออกและด้านตะวันตก ปลายเทือกเขา 2 เทอื กน้ีไปบรรจบกนั ในทางตอนใตท้ ่เี ทือกเขานิลครี ี

ภมู อิ ากาศ 4 ฤดู ไดแ้ ก่ ฤดรู อ้ น (ม.ี ค.-พ.ค.) ฤดฝู น (ม.ิ ย.-ส.ค.) ชว่ งลมมรสมุ ตะวนั ตกเฉยี งใต้ ฤดมู รสมุ (ก.ย.-พ.ย.) ชว่ งลมมรสมุ
ตะวนั ออกเฉยี งเหนอื และฤดหู นาว (ธ.ค.-ก.พ.) อณุ หภมู แิ ตกตา่ งกนั ไปตามสภาพแวดลอ้ มและพนื้ ที่ ตอนเหนอื มอี ากาศหนาวเยน็ กวา่
ทางใต้ เขตเทือกเขาสูงตอนเหนือมีหิมะปกคลมุ ยอดเขาเกอื บทั้งปี ในฤดหู นาวมีอุณหภมู ติ ำ�่ กว่า 0 องศาเซลเซียส ขณะที่ฤดูร้อน
มอี ณุ หภมู สิ งู สดุ ประมาณ 25 องศาเซลเซยี ส ตอนใตเ้ ปน็ เขตมรสมุ อากาศคอ่ นขา้ งรอ้ น ในฤดหู นาวอณุ หภมู ปิ ระมาณ 4-10 องศาเซลเซยี ส
และในฤดรู อ้ นอณุ หภมู ปิ ระมาณ 38-48 องศาเซลเซยี ส ฝนตกไมแ่ นน่ อนและไมท่ ว่ั ประเทศ แตเ่ ขตเทอื กเขา Khasi และเทอื กเขา
Jain tia ในรัฐเมฆาลัย เปน็ เขตทฝี่ นตกหนกั มากที่สุดในโลก โดยมปี ริมาณนำ�้ ฝนถึง 11,419 ลบ.ม./ปี

ประชากร 1,364 ลา้ นคน มากเปน็ อนั ดบั 2 ของโลก รองจากจนี (จากรายงานของสหประชาชาตเิ มอ่ื ก.ย.2561) โดยคาดวา่
อินเดียจะมีประชากร 1,500 ล้านคน และ 1,700 ล้านคน ภายในปี 2573 และปี 2593 ตามล�ำดับ

ศาสนา ฮินดูประมาณ 79.8% อสิ ลาม 14.2%. (คริสต์ ซิกข์ พทุ ธ และอนื่ ๆ รอ้ ยละ 6)

ภาษา จำ� นวน 19 ภาษา ภาษาฮนิ ดแี ละภาษาองั กฤษเปน็ ภาษาทใ่ี ชท้ างราชการ ภาษาฮนิ ดี 43.63% เบงกาลี 8.30% มาราชี
7.09% เตลกู ู 6.93% ทมิฬ 5.89% คุชราต 4.74% อรู ดู 4.34% กรรณาฎะ 3.73% โอรยิ ะ 3.2% มลายาลมั 2.97% ปัญจาบี
2.83% อสั สัม 1.31% อน่ื ๆ 5.31%

การศกึ ษา อัตราการรู้หนังสือประมาณ 74.04% แบ่งเป็นเพศชายประมาณ 82.14% เพศหญิง 65.46% มีมหาวิทยาลัย
ประมาณ 200 แหง่ และสถาบนั การศกึ ษาระดบั วทิ ยาลยั มากกวา่ 10,000 แหง่ สถาบนั การศกึ ษาระดบั อดุ มศกึ ษาสว่ นใหญไ่ ดร้ บั
ความชว่ ยเหลอื จากต่างชาติ เช่น แคนาดา เยอรมนี ฝรั่งเศส อติ าลี สวติ เซอรแ์ ลนด์ สวีเดน สหราชอาณาจักร นอรเ์ วย์ เป็นตน้
และมนี กั ศกึ ษาตา่ งชาติเขา้ มาศกึ ษาในอินเดยี จ�ำนวนมาก ส่วนใหญ่มาจากประเทศก�ำลงั พัฒนาและตามโครงการแลกเปลี่ยน

การกอ่ ตง้ั ประเทศ อนิ เดยี ตกอยใู่ ตก้ ารปกครองขององั กฤษตงั้ แตค่ รสิ ตศ์ ตวรรษที่ 19 มกี ารเคลอ่ื นไหวตอ่ ตา้ นองั กฤษมาโดยตลอด
และการรณรงคเ์ รยี กรอ้ งเอกราชโดยสนั ตวิ ธิ ที เ่ี รม่ิ ขน้ึ เมอ่ื ปี 2463 นำ� โดยมหาตมะ คานธี และยาวาหะราล เนรหู ์ จนประสบความสำ� เรจ็
และไดร้ บั เอกราชจากสหราชอาณาจักรเม่อื 15 ส.ค.2490 และสถาปนาสาธารณรฐั อนิ เดยี เมือ่ 26 ม.ค.2493

วนั ชาต ิ 26 ม.ค.

วันประกาศเอกราช 15 ส.ค.

การเมอื ง เป็นสาธารณรัฐปกครองในระบอบประชาธิปไตย แบ่งการปกครองออกเป็น 29 รัฐ และ 7 ดินแดนสหพันธ์
(Union Territories) มปี ระธานาธบิ ดเี ปน็ ประมขุ ประธานาธบิ ดแี ละรองประธานาธิบดมี าจากการลงคะแนนของคณะผ้เู ลือกต้ัง
(Electoral College) วาระการดำ� รงตำ� แหนง่ 5 ปี ด�ำรงตำ� แหน่งได้ไม่เกิน 2 วาระ รองประธานาธิบดีเป็นประธานวฒุ สิ ภาโดย
ตำ� แหน่ง
รฐั ธรรมนญู ของอนิ เดยี แบง่ แยกอำ� นาจระหวา่ งรฐั บาลกลาง (Government of India) กบั รฐั บาลแหง่ รฐั (State
Government) อยา่ งชดั เจน

ข้อมูลพื้นฐานของตา่ งประเทศ 2562 258

ฝ่ายบริหาร นรม. เป็นผู้มีอ�ำนาจสูงสุดในการบริหารประเทศ ขณะที่ต�ำแหน่งประธานาธิบดีเป็นผู้แต่งต้ัง นรม.
ซงึ่ เลอื กโดยสมาชกิ พรรคเสยี งขา้ งมากในสภาผแู้ ทนราษฎร (โลกสภา) วาระการดำ� รงตำ� แหนง่ 5 ปี ครม.แตง่ ตงั้ โดยประธานาธบิ ดี
ตามการเสนอของ นรม. ครม.รายงานโดยตรงตอ่ สภาผู้แทนราษฎร
ฝา่ ยนติ บิ ญั ญตั ิ ระบบ 2 สภา คอื 1) วฒุ สิ ภา (ราชยสภา) ปจั จบุ นั มสี มาชกิ 245 คน วาระ 6 ปี ในจำ� นวนนี้ 12 คน
เป็นผู้ทรงคุณวุฒิท่ีประธานาธิบดีแต่งตั้งทุก 2 ปี และที่เหลือ 233 คน เลือกโดยสภานิติบัญญัติแห่งรัฐหรือดินแดนสหภาพ
2) สภาผแู้ ทนราษฎร (โลกสภา) สมาชกิ 545 คน วาระ 5 ปี ในจำ� นวนนี้ 543 คน มาจากการเลอื กตงั้ โดยตรง (ผแู้ ทนรฐั 530 คน
และผ้แู ทนดินแดนสหภาพ 13 คน) ผ้แู ทน Anglo Community 2 คน แตง่ ตง้ั โดยประธานาธิบด ี
ฝา่ ยตลุ าการ มอี ำ� นาจอสิ ระ ทำ� หนา้ ทปี่ กปอ้ งและตคี วามรฐั ธรรมนญู ศาลฎกี า (Supreme Court) เปน็ ศาลสงู สดุ
ของประเทศ ผู้พิพากษาประจ�ำศาลฎีกามีจ�ำนวนไม่เกิน 25 คน แต่งตั้งโดยประธานาธิบดี ในระดับรัฐ มีศาลสูงสุดของรัฐและ
ศาลทวั่ ไป ซ่งึ แตกต่างกันไปในแต่ละรัฐ
พรรคการเมอื ง ระบบหลายพรรค ปจั จบุ นั คณะรฐั บาลทบ่ี รหิ ารประเทศอนิ เดยี คอื กลมุ่ National Democratic
Alliance-NDA ซ่ึงมพี รรคภารตยิ ะ ชนตะ (BJP) เปน็ แกนน�ำ ภายหลังได้รบั เลือกตง้ั ส.ส. มากเป็นอันดบั 1 จำ� นวน 282 ท่ีน่งั
(เม่ือ พ.ค.2557) พรรคการเมอื งสำ� คญั ได้แก่ พรรคคองเกรส แกนน�ำพรรคฝา่ ยค้าน พรรคชนตะดาล พรรคคอมมิวนสิ ต์อินเดีย
สถานการณ์ทางการเมือง
สถานะของรฐั บาลอนิ เดยี ภายใตก้ ารนำ� ของพรรคภารตยิ ะ ชนตะ (BJP) ยงั มเี สถยี รภาพ สถานะทางการเมอื งของ
นรม.นเรนทรา โมดิ ยงั คงเขม้ แขง็ และไดร้ บั การยอมรบั
สถานการณท์ างการเมอื งทนี่ า่ สนใจในหว้ งปี 2561 ไดแ้ ก่
- พรรคภารตยิ ะ ชนะตะ (BJP) ภายใตก้ ารนำ� ของ นรม.นเรนทรา โมดิ ของอนิ เดยี ไดร้ บั ชยั ชนะในการเลอื กตงั้
ระดบั รฐั ในรฐั ตรปีิ รุ ะและรฐั นาคาแลนด์ ทางตะวนั ออกเฉยี งเหนอื ของอนิ เดยี สง่ ผลใหพ้ รรค BJP สามารถตง้ั รฐั บาลทอ้ งถนิ่ ใน 21
จาก 29 รฐั ของอนิ เดยี กบั ทงั้ ยงั เปน็ การขยายฐานเสยี งของพรรค BJP ในพน้ื ทท่ี างตะวนั ออกเฉยี งเหนอื ของอนิ เดยี โดยพรรค BJP
สามารถสร้างชัยชนะเหนือพรรคคอมมิวนิสต์อินเดีย ซึ่งปกครองรัฐตรีิปุระยาวนานเป็นเวลา 25 ปี ขณะเดียวกัน พรรค BJP
ยังร่วมกับพรรคแนวร่วมท้องถ่ินและได้รับคะแนนนิยมสูงกว่าพรรคคองเกรสในรัฐนาคาแลนด์ นอกจากน้ี ผลการเลือกต้ังครั้งนี้
ชถ้ี งึ ความสำ� เรจ็ ของ นรม.โมดิ ในการสรา้ งคะแนนนยิ มเพมิ่ ขนึ้ นอกเหนอื จากพน้ื ทฐี่ านเสยี งของพรรค BJP ทางตอนเหนอื ของ
อนิ เดยี กบั ทงั้ ชถ้ี งึ ความนยิ มตอ่ นรม.โมดิ จากการเดนิ ทางหาเสยี งในพนื้ ทร่ี ฐั ทางตะวนั ออกเฉยี งเหนอื ซงึ่ ทผี่ า่ นมา พรรค BJP
อนิ เดยี ใหค้ วามสำ� คญั ทางการเมอื งเพยี งเลก็ นอ้ ย นอกจากน้ี การเลอื กตง้ั ครงั้ นยี้ งั สง่ นยั สำ� คญั ตอ่ การเลอื กตง้ั ทวั่ ไปอนิ เดยี ทก่ี ำ� หนด
จะมขี น้ึ ในเดอื น พ.ค.2562 ดว้ ย
เศรษฐกิจ อินเดียเป็นประเทศก�ำลังพัฒนา เดิมใช้ระบบเศรษฐกิจแบบสังคมนิยมที่เน้นการพึ่งพาตนเอง ประชากรอินเดีย
ยงั ประกอบอาชพี เกษตรกรรมเปน็ สว่ นใหญ่ คดิ เปน็ สดั สว่ น 60% ขณะทปี่ ญั หาความยากจนยงั เปน็ ปญั หาทา้ ทายเผชญิ หนา้ ทสี่ ำ� คญั
ทง้ั น้ี อนิ เดยี เรม่ิ เปดิ เสรที างเศรษฐกจิ โดยปฏริ ปู ระบบเศรษฐกจิ จากแบบกง่ึ สงั คมนยิ ม มาเปน็ การเปดิ ตลาดภายในประเทศมากขนึ้
ตงั้ แตป่ ี 2534 สง่ ผลใหเ้ ศรษฐกจิ อนิ เดยี พฒั นามาเปน็ ลำ� ดบั และสามารถยกระดบั ขน้ึ เปน็ ประเทศทม่ี อี ตั ราการเจรญิ เตบิ โตทางเศรษฐกจิ
ในเกณฑส์ ูง โดยเศรษฐกิจอนิ เดยี ขยายตัวถึง 8.2% ในไตรมาสที่ 2 ของปี 2561
ประเด็นทางเศรษฐกจิ ทีน่ ่าสนใจ
งบประมาณประจำ� ปี 2561-2562 ของรฐั บาลอินเดยี มงุ่ เน้นการสรา้ งรากฐานทมี่ ่นั คงของประเทศ
งบประมาณประจำ� ปี 2561-2562 ของรฐั บาลอนิ เดยี สะทอ้ นใหเ้ หน็ เปา้ ประสงคใ์ นการคำ้� ประกนั ความมนั่ คงของ
รฐั บาล และแกไ้ ขปญั หาความลา้ สมยั ของอาวธุ ยทุ โธปกรณใ์ นกองทพั อนิ เดยี อยา่ งยงั่ ยนื โดยรฐั บาลอนิ เดยี มงุ่ สรา้ งสงั คมทเี่ ออ้ื ตอ่
การใชช้ วี ติ (Ease of Living) แกป่ ระชากรภาคการเกษตรในพ้นื ทีช่ นบทของประเทศ เพื่อรักษาคะแนนนิยมของรัฐบาลในการ

259 ขอ้ มูลพืน้ ฐานของต่างประเทศ 2562

เลอื กตงั้ ทว่ั ไปปี 2562 กบั ทง้ั มงุ่ สรา้ งงาน สรา้ งรายไดแ้ กป่ ระชาชน ดว้ ยการสนบั สนนุ การสรา้ งงานและสรา้ งธรุ กจิ เฉพาะอยา่ งยง่ิ
สนบั สนนุ ภาคเอกชนอนิ เดยี ในการพฒั นาและผลติ อาวธุ ภายในประเทศ ซง่ึ จะเปน็ การคำ้� ประกนั ความทนั สมยั ของกองทพั อนิ เดยี
ในอนาคต และรองรบั นโยบายของ นรม.นเรนทรา โมดิ ของอนิ เดีย เฉพาะอย่างย่ิง Make in India ซึง่ ไทยนา่ จะมีโอกาสในการ
ขยายการลงทนุ ในอินเดยี รวมทั้งการขยายความร่วมมอื ดา้ นการพัฒนาอาวุธยุทโธปกรณ์
ความพยายามของอินเดยี ในการยกระดบั สถานะทางเศรษฐกิจให้เทียบเคียงจีนเผชญิ อปุ สรรคหลายด้าน
ทศิ ทางการดำ� เนนิ นโยบายและปฏริ ปู เศรษฐกจิ รวมถงึ ความรเิ รมิ่ ในการปฏริ ปู นโยบายเศรษฐกจิ ในระยะทผ่ี า่ นมา
ของ นรม.นเรนทรา โมดิ ของอนิ เดยี สะทอ้ นใหเ้ หน็ ถงึ ความพยายามในการยกระดบั สถานะทางเศรษฐกจิ ของอนิ เดยี ใหเ้ ทยี บเคยี ง
จีน อย่างไรกต็ าม การปฏริ ปู เศรษฐกจิ ของอินเดยี ทจี่ ะก่อใหเ้ กดิ การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกจิ อยา่ งชัดเจนในระยะเวลาหลายปี
ข้างหน้าขึ้นอยู่กับความส�ำเร็จของอินเดียในการแก้ไขปัญหาเผชิญหน้าและปัญหาท้าทายทางเศรษฐกิจ เฉพาะอย่างยิ่ง
การผลกั ดนั อตั ราการเจรญิ เตบิ โตทางเศรษฐกจิ อยา่ งยง่ั ยนื การกระตนุ้ และการดงึ ดดู การลงทนุ การแกไ้ ขปญั หาหนแ้ี ละการขาดดลุ
งบประมาณ ทั้งน้ี แม้เศรษฐกจิ อินเดียอยู่ในช่วงของการเปลี่ยนผ่านและตอ้ งมีการปรบั เปล่ียนกฎระเบียบใหส้ อดคล้องกับกระแส
โลกาภิวัตน์และกฎเกณฑ์การค้าโลก แต่อินเดียก็ยังคงเป็นโอกาสส�ำหรับไทยในการขยายการค้าและการลงทุน ซึ่งในระยะ
ที่ผ่านมา หน่วยงานภาครัฐและเอกชนต่าง ๆ ของไทยด�ำเนินความพยายามผลักดันการสร้างความเข้าใจเพ่ือให้นักธุรกิจไทย
หันมาให้ความสนใจขยายการคา้ และการลงทนุ ในอินเดยี มากข้นึ
สกุลเงนิ : รปู ี อตั ราแลกเปล่ยี น 1 ดอลลารส์ หรฐั : 72 รูปี (ก.ย.2561) และ 1 บาท : 2.185 รูปี (ก.ย.2561)
ดชั นีเศรษฐกจิ สำ� คัญ (ปงี บประมาณ 2561)
ผลผลติ มวลรวมภายในประเทศ (GDP) : 9.459 ล้านล้านดอลลารส์ หรฐั
อตั ราการเติบโตทางเศรษฐกจิ : 6.7%
บญั ชเี ดนิ สะพัด : -2.5% ของ GDP ปงี บประมาณ 2560
ดุลบญั ชีเดนิ สะพัด : -14,900 ลา้ นดอลลารส์ หรฐั
ทุนสำ� รองเงนิ ตราต่างประเทศ : 407,200 ลา้ นดอลลาร์สหรฐั
หนี้ตา่ งประเทศ : 483,400 ลา้ นดอลลาร์สหรัฐ
การลงทนุ โดยตรงจากตา่ งประเทศ (FDI) : 367,500 ล้านดอลลารส์ หรฐั
รายไดเ้ ฉล่ียต่อหวั : 7,200 ดอลลาร์สหรฐั
แรงงาน : 521,900,000 คน
อตั ราการว่างงาน : 8.8%
อตั ราเงนิ เฟ้อ : 3.6%
มลู คา่ การสง่ ออก : 299,300 ล้านดอลลารส์ หรฐั (ปี 2560)
มลู ค่าการนำ� เข้า : 426,800 ล้านดอลลาร์สหรฐั
ดลุ การคา้ ระหว่างประเทศ : ขาดดุลการคา้ 127,500 ลา้ นดอลลาร์สหรัฐ
สนิ คา้ สง่ ออกส�ำคญั ไดแ้ ก่ ผลติ ภัณฑ์ปิโตรเลยี ม อญั มณี เครอ่ื งจักร เหลก็ และเหลก็ กลา้ เคมภี ณั ฑ์ รถยนต์ เวชภณั ฑ์ และเครือ่ ง
แต่งกาย
สินค้าน�ำเข้าสำ� คัญ ได้แก่ นำ�้ มันดบิ เคร่ืองจกั รกล อัญมณี ปยุ๋ เหล็ก-เหล็กกล้า พลาสตกิ และเคมภี ัณฑ์
การทหาร ประธานาธบิ ดดี ำ� รงตำ� แหนง่ ผบู้ ญั ชาการทหารสงู สดุ และผบู้ ญั ชาการเหลา่ ทพั โดยตำ� แหนง่ โดยใชอ้ ำ� นาจผา่ น ครม.
ซง่ึ มี นรม.และ รมว.กระทรวงกลาโหมเปน็ ผรู้ บั ผดิ ชอบ กระทรวงกลาโหมมหี นว่ ยงานสำ� คญั 4 กรม กบั 1 กอง คอื กรมการปอ้ งกนั
ประเทศ กรมอตุ สาหกรรมปอ้ งกนั ประเทศ กรมวจิ ยั และพฒั นาดา้ นการปอ้ งกนั ประเทศ กรมสวสั ดกิ ารทหารผา่ นศกึ และกองการคลงั
งบประมาณทางทหาร : 47,000 ล้านดอลลารส์ หรัฐ (ปงี บประมาณ 2561)

ข้อมูลพนื้ ฐานของต่างประเทศ 2562 260

ก�ำลังพลประมาณ 1,346,000 นาย
ทบ.มกี ำ� ลังพลประมาณ 1,150,900 นาย แบ่งเปน็ กองบัญชาการ 5 ภาค ได้แก่ ภาคกลาง ภาคเหนือ ภาคใต้
ภาคตะวันออกและภาคตะวนั ตก ทบ.อนิ เดยี มงุ่ พฒั นาขดี ความสามารถของรถถงั ใหท้ นั สมยั มากขน้ึ สามารถเพมิ่ สมรรถนะการยงิ ใน
เวลากลางคนื และนำ� ขปี นาวธุ นำ� วถิ ตี อ่ ตา้ นรถถงั มาใช้ พรอ้ มกบั ผลติ รถถงั และเรดาร์ (เพอ่ื ใชป้ อ้ งกนั ภยั ทางอากาศ) ขน้ึ มาใชเ้ อง
ขณะเดยี วกนั อนิ เดยี ก็รว่ มมอื กบั ฝร่ังเศส อสิ ราเอล และรสั เซียผลิตขปี นาวธุ แบบต่าง ๆ ดว้ ย
ทร. มีก�ำลังพลประมาณ 58,350 นาย แบง่ เปน็ กองบัญชาการ 3 ภาค ได้แก่ ภาคตะวนั ตก ภาคตะวนั ออก และ
ภาคใต้ มกี องเรอื ยทุ ธการ 2 กองเรอื รบั ผดิ ชอบดแู ลนา่ นนำ้� ดา้ นทะเลอาหรบั และอา่ วเบงกอล ทร.อนิ เดยี กำ� ลงั พฒั นาขดี ความสามารถ
เพอื่ มุ่งไปสยู่ ุทธศาสตร์น่านน�้ำทะเลลกึ (Blue-Water Navy) ปจั จุบนั อินเดยี มีเรือรบประเภทตา่ ง ๆ 500 ลำ� อยู่ระหว่างการตอ่
35 ล�ำ และอยู่ในแผนการจัดหาอีก 73 ล�ำ ซ่ึงรวมถึงเรือต่อต้านเรือด�ำน้�ำ (anti-submarine warfare covette) และเรอื
บรรทกุ เครอ่ื งบนิ INS Vikramadiya ทเ่ี พงิ่ รบั มอบจากรสั เซยี เมอ่ื ปี 2557 มาประจำ� ทฐี่ านทพั เรอื ในรฐั กวั ทางภาคตะวนั ตก คาดวา่
จะตอ้ งใชเ้ วลาอกี 2 ปี ในการตดิ ตง้ั ระบบอาวธุ ปอ้ งกนั ตนเองและความพรอ้ มในการปฏบิ ตั กิ าร นบั เปน็ เรอื บรรทกุ เครอ่ื งบนิ ลำ� ที่ 2
สว่ นเรอื บรรทกุ เครอื่ งบนิ ลำ� แรก INS Viraat จะปลดระวางในปี 2560 หรอื ปลดเมอื่ ตอ่ เรอื บรรทกุ เครอื่ งบนิ Vikrant ทผ่ี ลติ เอง ซ่งึ มแี ผน
จะประจ�ำการในปี 2562 นอกจากนี้ิ ทร.อินเดียยังประจ�ำการเรือด�ำน้�ำพลังงานนวิ เคลยี ร์ “Arihant” ซึ่งสามารถตดิ ต้ังขปี นาวุธ
K-15 ได้ 12 ลูก ในปี 2561 และก�ำลงั เตรยี มประจำ� การเรอื ดำ� นำ้� INS Arighat เปน็ ล�ำดับถัดไป ขณะเดียวกนั อินเดียยังพัฒนา
ขีปนาวธุ K-15 ทส่ี ามารถยิงจากใตน้ ้ำ� ไดไ้ กลมากขนึ้ ยานใตน้ �ำ้ ไรค้ นขบั ทอ่ี อกแบบใหส้ ามารถดำ� นำ้� ลกึ 300 เมตร เพอื่ วางทนุ่ ระเบดิ
ซงึ่ ปจั จบุ นั สามารถปฏบิ ตั กิ ารไดท้ ค่ี วามลกึ 100 ม. จะเหน็ ไดว้ า่ ปจั จุบันอินเดียเน้นเสริมสร้างกำ� ลังรบของกองทพั เรอื ด้วยการพ่งึ พา
ตนเองมากกวา่ การสง่ั ซื้อจากตา่ งประเทศ เฉพาะอยา่ งยงิ่ เรือบรรทุกเคร่อื งบิน เรือดำ� น�ำ้ พลังงานนิวเคลียร์ และเรือดำ� น้ำ� ดีเซล
ทอ. มีก�ำลงั พลประมาณ 127,200 นาย แบง่ เป็นกองบัญชาการภาค 5 แห่ง ไดแ้ ก่ ภาคกลาง ภาคเหนือ ภาคใต้
ภาคตะวันออกและภาคตะวันตก ทอ.อินเดียมฝี งู บินรบท่ีทนั สมยั หลายฝงู บิน มีเครือ่ งบินรบท้ังจากรัสเซยี และฝรง่ั เศส เครื่องบนิ
โจมตี Jaguar จากอังกฤษ เครื่องบินล�ำเลียง IL-76 และเฮลิคอปเตอร์อีกหลายประเภท ท้ังนี้ อินเดียมีแผนปรับปรุงขีดความ
สามารถของกองทัพ โดยจะเปลยี่ นเคร่ืองบนิ รบรุ่น Mig-21s เปน็ เครอ่ื งบนิ รบน�ำ้ หนกั เบารุ่น Hal Tejas และบางส่วนปรบั ปรงุ
เปน็ รุน่ Mig-21 Bison กับทัง้ อยู่ระหวา่ งจดั หาเครอื่ งบินตรวจการณ์ในระยะไกลเขา้ ประจ�ำการ
นอกจากน้ี อนิ เดยี ยงั มกี องกำ� ลงั ปอ้ งกนั ชายฝง่ั (Coast Guard) อกี 9,550 นาย และ Paramilitary อกี 1,403,700 นาย
นวิ เคลยี ร์ อนิ เดยี เปน็ ประเทศหนง่ึ ทมี่ อี าวธุ นวิ เคลยี รใ์ นครอบครอง โดยมโี ครงการพฒั นานวิ เคลยี รอ์ ยา่ งตอ่ เนอ่ื ง
ทงั้ ดา้ นการทหารและพลงั งาน อนิ เดยี เรมิ่ ทดลองอาวธุ นวิ เคลยี รเ์ มอ่ื ปี 2517 และเมอ่ื ปี 2541 อนิ เดยี ทดลองอาวธุ นวิ เคลยี รค์ รง้ั สำ� คญั
และประกาศวา่ เปน็ มหาอำ� นาจทางนวิ เคลยี ร์ ปจั จบุ นั อนิ เดยี มหี วั รบนวิ เคลยี รร์ ะหวา่ ง 100-120 หวั รบ ซง่ึ ใกลเ้ คยี งกบั ทปี่ ากสี ถาน
มปี ระมาณ 110-130 หวั รบ ขณะทจ่ี ีนมีอยู่ 240 หัวรบ
ประเด็นด้านการทหารทนี่ ่าสนใจ
การพัฒนาเทคโนโลยที างทหารของอนิ เดีย
อนิ เดยี ประสบความสำ� เรจ็ ในการทดลองขปี นาวธุ นำ� วถิ คี วามเรว็ เหนอื เสยี ง “BrahMos-A” จากเครอ่ื งบนิ Su-30
MKI เมื่อ 23 พ.ย.2560 ซงึ่ ชี้ให้เหน็ ถงึ ศักยภาพของอนิ เดยี ในการครอบครองขปี นาวุธทม่ี คี วามหลากหลาย โดยท่ีผ่านมา อินเดยี
ประสบความส�ำเร็จในการทดลองขีปนาวุธหลายประเภท รวมทั้งอินเดียมีศักยภาพในการปกป้องผลประโยชน์และอธิปไตยเพิ่ม
ข้ึน เฉพาะอย่างย่ิงการรับมือกับภัยคุกคามเฉพาะหน้าจากปากีสถานและภัยคุกคามระยะยาวจากจีน ซ่ึงอาจส่งผลให้เกิด
ความเปลย่ี นแปลงของดลุ ยภาพทางทหารภายในภมู ภิ าคในลกั ษณะทอ่ี นิ เดยี มคี วามไดเ้ ปรยี บ ขณะเดยี วกนั อนิ เดยี ยงั สามารถสง่
ออกขปี นาวุธนำ� วถิ ี BrahMos แก่ประเทศต่าง ๆ ภายใตเ้ งื่อนไขของขอ้ ตกลง Missile Technology Control Regime (MTCR)
เพอื่ ขยายตลาดสง่ ออกอาวธุ ทสี่ ำ� คญั ไดแ้ ก่ การสง่ ออกใหแ้ กเ่ วยี ดนามเพอ่ื ตอบโตก้ รณจี นี ใหค้ วามชว่ ยเหลอื ดา้ นอาวธุ แกป่ ากสี ถาน
ขณะเดียวกัน กองทัพบกอินเดียประสบความส�ำเร็จในการทดลองขีปนาวุธความเร็วเหนือเสียงจากพื้นสู่อากาศ
“Akash” ระยะยงิ 30 กม. จำ� นวน 5 ลูก โดยขปี นาวธุ Akash สามารถพุ่งโจมตเี ป้าหมายอย่างแม่นย�ำ และเปน็ ความสำ� เร็จ
คร้ังแรกตามนโยบาย Make in India ซ่ึงจะปทู างไปสู่การผลิตและการน�ำขีปนาวธุ เข้าประจ�ำการ ขณะเดียวกนั ขปี นาวธุ ดงั กลา่ ว

261 ขอ้ มลู พ้ืนฐานของตา่ งประเทศ 2562

ยังมคี วามสำ� คัญตอ่ โครงการด้านการปอ้ งกนั ของอินเดีย เฉพาะอยา่ งยงิ่ การตอ่ ต้านขีปนาวธุ ขา้ มทวีปและนำ� วิถี รวมท้ังขีปนาวธุ
อากาศสู่พ้ืน นอกจากน้ี การทดลองดังกล่าวยังมีนัยส�ำคัญจากการท่ีกองทัพบกอินเดียจะประจ�ำการขีปนาวุธ Akash บริเวณ
พรมแดนระหวา่ งอินเดยี -ปากีสถาน และจนี อนึ่ง ขปี นาวุธ Akash มีระเบบเรดาร์ตรวจจับเปา้ หมายแบบหลายเป้าหมาย มรี ะบบ
นำ� ทางท่ีแมน่ ยำ� และมขี ดี ความสามารถในการโจมตีเคร่ืองบนิ และอากาศยานไร้คนขับ
ส�ำหรับงบประมาณทางทหาร พล.อ.Bipin Rawat ผู้บัญชาการทหารบกอินเดีย ให้สัมภาษณ์เกี่ยวกับการใช้
งบประมาณทางทหารของอินเดียเม่ือ 14 มี.ค.2561 ว่าไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพ่ือกองทัพเพียงประการเดียว แต่มีการน�ำ
งบประมาณทางการทหารไปใชเ้ พอื่ การพฒั นาโครงสรา้ งพนื้ ฐานบรเิ วณพน้ื ทชี่ ายแดนของประเทศประมาณ 35% เพอื่ สรา้ งความ
เปน็ อนั หนงึ่ อนั เดยี วกนั ของประชาชนอนิ เดยี ผา่ นการสรา้ งความเชอื่ มโยงระหวา่ งชาวอนิ เดยี ในพน้ื ทหี่ า่ งไกลกบั ชาวอนิ เดยี ในเมอื งใหญ่
อย่างไรก็ตาม พล.อ.Rawat กล่าวเป็นเชิงส่งสัญญาณถึงปากีสถาน โดยย้�ำถึงการละเมิดข้อตกลงหยุดยิงของปากีสถานบริเวณ
Line of Control (LoC) พรมแดนอินเดียและปากีสถาน วา่ อนิ เดยี พรอ้ มยกระดบั มาตรการตอบโต้ทางการทหาร หากปากีสถาน
สรา้ งความเสยี หายแก่ประชาชนอินเดียในพ้ืนทเ่ี พม่ิ มากขึน้
ดา้ นการพัฒนาศักยภาพกองทัพภายใตน้ โยบาย Make in India น้ัน Defence Acquisition Council (DAC)
ภายใตก้ ระทรวงกลาโหมอินเดยี มมี ติอนมุ ัติงบประมาณจำ� นวน 69,000 ล้านรปู ี เพอื่ ออกแบบ พัฒนา และจัดหาระบบคน้ หาและ
ติดตามเป้าหมายด้วยคลื่นอนิ รฟาเรดชนดิ 2 คลน่ื ความถี่ (Dual-band Infrared Search and Track Systems) สำ� หรับติดตั้ง
ในเครอ่ื งบนิ ขบั ไล่ Su-30 MKI ของกองทพั อากาศอนิ เดีย และจดั หากล้องถา่ ยภาพความร้อนในเวลากลางคนื (Thermal Imag-
ing Night Sights) ส�ำหรับติดต้ังในเครื่องยิงจรวดของกองทัพบกอินเดีย การจัดซ้ือคร้ังนี้อยู่ในหมวดการจัดซ้ือยุทโธปกรณ์
ทอี่ อกแบบ พัฒนา และผลิตด้วยตนเองของอินเดีย (Indigenously Designed Developed and Manufactured) ซ่ึงแสดงถงึ
ความสอดคลอ้ งระหวา่ งการยกระดบั ขดี ความสามารถกองทพั และการเพมิ่ ขดี ความสามารถภาคอตุ สาหกรรมผลติ อาวธุ ของอนิ เดยี
อนงึ่ กระทรวงกลาโหมอนิ เดยี ใชง้ บประมาณเพอื่ จดั ซอ้ื ยทุ โธปกรณภ์ ายใตน้ โยบาย Make in India มลู คา่ กวา่ 4,750 ลา้ นดอลลาร์
สหรัฐ
ส�ำหรับประเด็นข้อห่วงกังวลของอินเดียต่อการขยายอิทธิพลทางทหารของจีนในมหาสมุทรอินเดีย อินเดีย
ห่วงกังวลต่อการปรับเปล่ียนยุทธศาสตร์ทางทะเลของจีนในศตวรรษที่ 21 และการขยายอิทธิพลทางทหารของจีนสู่พื้นที่รอบ
มหาสมุทรอนิ เดีย เฉพาะอยา่ งย่ิงการขายเรือดำ� น้ำ� ราคาถูกแกป่ ระเทศรอบมหาสมุทรอนิ เดีย ทงั้ ปากีสถาน บังกลาเทศ และไทย
ขณะที่คิวบาและอียิปต์ต่างแสดงความสนใจต่อเรือด�ำน้�ำของจีน รวมถึงการที่จีนประจ�ำการเรือบรรทุกเครื่องบินช้ัน Liaoning
และจีนอาจมีแผนประจ�ำการเรือบรรทกุ เคร่อื งบนิ ในมหาสมทุ รอินเดยี อยา่ งถาวร ซง่ึ จะทำ� ใหอ้ นิ เดยี มคี วามเสยี เปรียบทางทหาร
ตอ่ จีน เปน็ ปัจจัยทท่ี ำ� ใหอ้ ินเดียพยายามยกระดับศักยภาพทางทหารเพือ่ ตอบโตก้ ารขยายอิทธพิ ลของจีน โดยในชัน้ น้ี อนิ เดียยงั
คงเชื่อมั่นในศักยภาพทางทหารและความได้เปรียบทางยุทธศาสตร์ในมหาสมุทรอินเดีย เฉพาะอย่างยิ่งความได้เปรียบ
ทางภูมศิ าสตร์
ปญั หาดา้ นความมน่ั คง
ในชว่ งปี 2561 อนิ เดยี ยงั คงเผชญิ ปญั หาทา้ ทายดา้ นความมน่ั คงหลายดา้ นไมแ่ ตกตา่ งจากเดมิ ทงั้ การเคลอ่ื นไหว
ของกลมุ่ มสุ ลมิ แบง่ แยกดนิ แดนแคชเมยี ร์ กลมุ่ มสุ ลมิ หวั รนุ แรง กลมุ่ แบง่ แยกดนิ แดนในรฐั ทางภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื ของอนิ เดยี
กลุ่มนิยมลัทธิเหมา และปญั หาขดั แยง้ ทางศาสนา รวมทั้งภัยคุกคามเฉพาะหน้าจากปากสี ถาน และภัยคกุ คามระยะยาวจากจนี
ปัญหาความไม่สงบในประเทศเพอื่ นบา้ น และภยั คกุ คามในรปู แบบใหม่ (Non-Traditional Threat) อยา่ งไรกต็ าม อนิ เดยี ไมเ่ ผชญิ
เหตกุ ารณก์ ารกอ่ ความไมส่ งบและการกอ่ การรา้ ยรนุ แรง
ปัญหาการเคลื่อนไหวของกลุ่มแบ่งแยกดินแดนแคชเมียร์ยังคงเป็นภัยคุกคามส�ำคัญของอินเดีย กลุ่มก่อการร้าย
ทส่ี ำ� คญั ไดแ้ ก่ กลมุ่ Lashkar-e-Taiba (LeT) และกลมุ่ Jamaat-ud-Dawa (JuD) ซงึ่ มฐี านทมี่ นั่ ในปากสี ถานและสง่ ผลใหค้ วามสมั พนั ธ์
ระหว่างอินเดียกับปากีสถานไม่ราบร่ืนมาตลอด อกี ทง้ั ยงั มกี ลมุ่ แบง่ แยกดนิ แดนทเ่ี คลอื่ นไหวอยใู่ นรฐั ทางภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื
ของอนิ เดยี ซง่ึ มพี รมแดนตดิ กบั เมยี นมาร์ และบงั กลาเทศ ท่สี �ำคัญ ไดแ้ ก่ 1) กลุม่ สภาสังคมนิยมแห่งชาตนิ าคาแลนด์ (National

ข้อมลู พ้นื ฐานของต่างประเทศ 2562 262

Socialist Council of Nagaland/Isak -Muivah-NSCN/I-M) 2) กลมุ่ แบง่ แยกดินแดนรฐั อสั สมั (United Liberation Front of
Assam-ULFA) และ 3) กลุ่มตอ่ ต้านในรัฐมณีปุระ (Revolution People’s Front-RPF)
อยา่ งไรกต็ าม ปรากฎขา่ วสารวา่ กลมุ่ นยิ มลทั ธเิ หมา (Maoist/Naxalite) ในรฐั พหิ าร ณารขณั ฑ์ เบงกอลตะวนั ตก
โอทิสา ฉัตตีสครห์ และอานธรประเทศ อาจวางแผนลอบสังหาร นรม.นเรนทรา โมดิ ของอนิ เดีย โดยเจา้ หน้าทตี่ ำ� รวจอนิ เดยี
ปฏิบัตกิ ารตรวจคน้ พ้ืนทใี่ นรฐั มหาราษฏระ กัว เตลังคานา เดลี และณารขณั ฑ์ ซงึ่ กลุม่ นยิ มลทั ธิเหมาอาจใช้วางแผนลอบสงั หาร
นรม.โมดิ และพบเอกสารและ E-mail ทเี่ ปน็ หลักฐานให้เชือ่ ได้วา่ กลุ่มนยิ มลัทธเิ หมา ซ่งึ เปน็ กล่มุ หวั รุนแรง กำ� ลังวางแผนลอบ
สังหาร นรม.โมดิ ทัง้ นี้ เจา้ หน้าท่ีตำ� รวจจับกมุ นาย Varavara Rao นักทฤษฎกี ารปฏิวัติชอื่ ดังของกล่มุ นิยมลทั ธิเหมา และลกู สาว
ทีเ่ มอื งปเุ ณ รัฐมหาราษฏระ กับท้ังยึดคอมพิวเตอร์ โทรศพั ท์ และหนงั สอื ที่เก่ยี วข้องในพนื้ ท่เี ป้าหมายไว้
การตรวจค้นครั้งนี้เกิดข้ึนภายหลังการสอบสวนเหตุการณ์ชุมนุมประท้วงที่หมู่บ้าน Bhima-Koregaon ใน
รัฐมหาราษฏระเมื่อเดือน ม.ิ ย.2561 โดยเจา้ หน้าทต่ี �ำรวจรัฐมหาราษฏระเปดิ เผยวา่ กลมุ่ Maoist เปน็ ผวู้ างแผนก่อเหตุจลาจล
รุนแรงในหมู่บ้าน Bhima-Koregaon ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 1 ราย และเกิดความแตกแยกระหว่างวรรณะ ขณะเดียวกัน
เจา้ หนา้ ทตี่ ำ� รวจเมอื งปเุ ณ ยงั พบเบาะแสเชอ่ื มโยงระหวา่ งนาย Rao และนาย Surendra Gadling ภายหลงั การจบั กมุ และสอบสวน
นาย Gadling ซ่งึ มคี วามเกย่ี วข้องกบั เหตุประทว้ ง Elgaar Parishad โดยพบจดหมายของนาย Rao ถึงนาย Gadling เพ่ือชมเชย
ความสำ� เรจ็ ของกลมุ่ นยิ มลทั ธเิ หมา ในการกอ่ เหตรุ นุ แรงบรเิ วณเมอื ง Gadchiroli รฐั มหาราษฏระ กบั ทง้ั พบความเชอื่ มโยงระหวา่ ง
ผู้ถูกกล่าวหากรณี Elgaar Parishad กับนาย Stalin Swamy นอกจากน้เี จ้าหน้าทีต่ ำ� รวจยังสามารถกู้คนื จดหมายหารอื เก่ยี วกับ
การลอบสังหาร นรม.โมดิ จากนาย Rona Wilson ผูใ้ กลช้ ดิ ของนาย GN Saibaba
นอกจากน้ี ประเด็นข้อพิพาทด้านเขตแดนระหว่างอินเดียกับจีน และประเด็นการขยายอิทธิพลของจีนบริเวณ
โดยรอบมหาสมทุ รอนิ เดยี ยงั คงเป็นความท้าทายด้านความม่นั คงระยะยาวของอินเดยี อย่างไรกด็ ี ความตึงเครยี ดระหวา่ งอนิ เดยี
และจีนในประเด็นข้อพพิ าทดา้ นเขตแดนท่ีตึงเครียดข้ึนจากการกระทบกระท่ังกันบรเิ วณ Doklam เมื่อปี 2560 มีแนวโนม้ พัฒนา
ในทิศทางทีด่ ขี ้นึ โดยอินเดยี และจีนอาจกระชับความรว่ มมือดา้ นความม่ันคงระหว่างกนั มากยิง่ ขนึ้ เฉพาะอยา่ งย่งิ ด้วยการสร้าง
ความไว้เน้ือเชื่อใจระหว่างกองทัพของท้ังสองประเทศ ท้ังนี้ อินเดียต้องการผลักดันความร่วมมือด้านการต่อต้านการก่อการร้าย
เพื่อเข้าถึงข้อมูลเก่ียวกับผู้น�ำกลุ่มก่อการร้ายในอินเดีย รวมถึงต้องการให้จีนกดดันปากีสถานในประเด็นการก่อการร้ายในพื้นที่
อินเดีย กับท้ังต้องการสร้างกลไกความร่วมมือในการแก้ปัญหากลุ่มอาชญากรรมข้ามชาติ อาชญากรรมทางไซเบอร์ และจัดต้ัง
การติดต่อสายตรงเพื่อแลกเปลย่ี นขอ้ มูลกับจนี
ขณะเดยี วกนั อนิ เดยี ยงั ตระหนกั ถงึ ความจำ� เปน็ ในการสรา้ งความเชอ่ื มโยงกบั นานาประเทศ เพอื่ ประโยชนใ์ นการ
ด�ำเนนิ ยทุ ธศาสตรด์ า้ นการเมอื ง เศรษฐกิจ และความมั่นคง ในชว่ งเวลาท่ีจีนประสบความส�ำเรจ็ ในการขยายอทิ ธพิ ลผ่านข้อริเรม่ิ
Belt and Road Initiative (BRI) อินเดยี พยายามผลักดนั ระเบียงเศรษฐกจิ ดา้ นตะวนั ตกและตะวันออกเพ่ือเป็นทางเลือกในการ
คานอิทธิพลของจีน และมีพัฒนาการเป็นล�ำดับ เฉพาะอย่างยิ่งการเข้าใช้ท่าเรือ Chabahar ของอิหร่าน การลงนามข้อตกลง
จัดตั้ง Transit and Transport Corridor ระหวา่ งอินเดีย-อหิ รา่ น-อัฟกานสิ ถาน ซึ่งน่าจะมเี จตนารมณ์เพอ่ื ตา้ นทานการจดั ตงั้
ระเบียงเศรษฐกิจระหว่างจีนกับปากีสถาน และสนับสนุนการรุกของอินเดียเข้าสู่เอเชียกลาง ขณะที่การเช่ือมต่อด้านตะวันออก
กม็ ีพฒั นาการมาเปน็ ขน้ั ตอน ท้งั การจดั ทำ� ขอ้ ตกลงวา่ ดว้ ยยานยนต์ระหว่างบังกลาเทศ-ภูฏาน-อนิ เดยี -เนปาล การจดั ตง้ั ระเบียง
การคา้ ระหวา่ งบังกลาเทศ-จนี -อนิ เดีย-เมยี นมา การแสวงหาความรว่ มมอื ภายใตก้ รอบความร่วมมือทางเศรษฐกิจในภมู ิภาคของ
อาเซียน และการกระชบั ความสมั พนั ธส์ ี่ฝา่ ยระหว่างสหรัฐฯ-ญ่ีปุ่น-อินเดยี -ออสเตรเลยี
สมาชกิ องคก์ รระหวา่ งประเทศ : เปน็ สมาชกิ องคก์ รระหวา่ งประเทศและกลมุ่ ความรว่ มมอื รวม 37 แหง่ ทสี่ ำ� คญั ไดแ้ ก่ UN, G-20,
ASEM, BRICS, BIMSTEC, WTO, SAARC, ASEAN+6, IOR, SCO เปน็ ตน้
วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี : มขี ีดความสามารถและประสบความสำ� เร็จในการพฒั นาด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยมี ากทส่ี ดุ
ประเทศหนึง่ ท้ังดา้ นอตุ สาหกรรมหนกั อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนกิ ส์ นวิ เคลยี ร์ อวกาศ และโดยเฉพาะอุตสาหกรรมเทคโนโลยี

263 ข้อมูลพืน้ ฐานของต่างประเทศ 2562

สารสนเทศ (IT) เน้นการผลิตบุคลากรด้านวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี และรฐั บาลยังใหค้ วามสำ� คัญกับการพฒั นาอุตสาหกรรม
ซอฟทแ์ วรอ์ ยา่ งมาก ทง้ั นี้ รฐั บาลอนิ เดยี ตง้ั เปา้ หมายจะสง่ มนษุ ยไ์ ปในอวกาศภายในปี 2565
การขนสง่ และโทรคมนาคม : อนิ เดยี ตงั้ เปา้ หมายจะสรา้ งทา่ อากาศยานใหมอ่ กี 50 แหง่ ภายในปี 2562 ขณะเดยี วกนั อนิ เดยี ยงั
มเี ครอื เสน้ ทางคมนาคมทางรถไฟกวา้ งขวางทสี่ ดุ แหง่ หนงึ่ ของโลก ระยะทางประมาณ 65,000 กม. มถี นนระยะทาง 4,320,000 กม.
มที า่ เรอื สำ� คญั 13 แหง่ อาทิ เมอื งมมุ ไบ กวั โกลกาตา และเจนไน กบั ทงั้ มแี ผนพฒั นาทา่ เรอื ตลอดจนระบบการคมนาคมทเี่ กย่ี วขอ้ ง
เพม่ิ เตมิ ในอนาคต
การเดินทาง : อินเดียและไทยมีเที่ยวบินตรงมากกว่า 100 เท่ียวต่อสัปดาห์ สายการบินของอินเดียที่บินตรงมาไทย ได้แก่
สายการบินเจ๊ท แอร์ไลน์ อินดิโก แอร์ไลน์ และอินเดียนแอร์ไลน์ ส่วนสายการบินไทยบินตรงไปอินเดียสัปดาห์ละ 57 เท่ียวสู่
6 เมืองส�ำคัญ ได้แก่ โกลกาตา นิวเดลี เจนไน ไฮเดอราบัด บังกาลอร์ และมุมไบ นอกจากนี้ ยังมีสายการบินบางกอกแอร์เวย์
เดนิ ทางไปมมุ ไบ แอรเ์ อเชยี เดนิ ทางไปเจนไน บงั กาลอร์ และสายการบนิ ไทยสมายลเ์ ดนิ ทางไปอาหเ์ มดาบดั สว่ นนกั ทอ่ งเทย่ี วไทย
สามารถขอ Tourist Visa on Arrival โดยการขอ online ไดผ้ า่ น https://indianvisaonline.gov.in/visa/tvoa.html สำ� หรบั
ผูถ้ ือหนงั สอื เดินทางทตู และราชการได้รบั การยกเว้นการตรวจลงตรา (ไม่เกิน 90 วนั )
ความสมั พันธไ์ ทย-อนิ เดยี
ไทยและอินเดียสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตในระดับอัครราชทูตเม่ือ 1 ส.ค.2490 และยกสถานะข้ึนเป็น
ระดบั เอกอัครราชทตู เมื่อปี 2494 สอท.ตงั้ อยทู่ ่กี รุงนิวเดลี และมสี ถานกงสุลใหญอ่ ีก 3 แห่ง ทีเ่ มอื งโกลกาตา มมุ ไบ และเจนไน
สว่ นอนิ เดยี มี สอท.ประจำ� กรงุ เทพฯ และมสี ถานกงสลุ ใหญท่ ่ี จ.เชยี งใหม่ และ จ.สงขลา ความสมั พนั ธไ์ ทย-อนิ เดยี พฒั นาใกลช้ ดิ ขนึ้
เป็นลำ� ดบั ภายหลงั อินเดยี เริม่ ดำ� เนนิ นโยบายเปดิ เสรที างเศรษฐกจิ เม่อื ปี 2534 และด�ำเนินนโยบายมองตะวันออก (Look East
Policy) ทใี่ หค้ วามสำ� คญั กบั ประเทศในภมู ภิ าคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใตแ้ ละเอเชยี ตะวนั ออกมากขน้ึ ซง่ึ ลา่ สดุ ปรบั เปลย่ี นมาเปน็ การ
ดำ� เนินนโยบายรุกตะวนั ออก (Act East Policy) ในสมยั นรม.โมดิ สอดคล้องกับนโยบายมองตะวนั ตก (Look West Policy)
ของไทย โดยท่ีผ่านมาท้ังสองประเทศมีการแลกเปลี่ยนการเยือนระดับสูงหลายครั้ง ทั้งการเยือนอินเดียในระดับพระราชวงศ์
การเยอื นระดบั ผนู้ �ำประเทศ และการขยายความรว่ มมอื ต่าง ๆ ภายใตก้ รอบทวิภาคแี ละพหภุ าคี
การแลกเปลย่ี นการเยือนระดบั พระราชวงศ์
- สมเดจ็ พระเจา้ ลกู เธอเจา้ ฟา้ หญงิ จฬุ าภรณวลยั ลกั ษณ์ อคั รราชกมุ ารี เสดจ็ เยอื นอนิ เดยี เพอ่ื ทรงรว่ มการประชมุ
ประจำ� ปกี บั สำ� นักงานองคก์ ารอนามัยโลก (WHO) ประจ�ำภูมภิ าคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต้ และทรงปรกึ ษาหารือทบทวนผลงาน
ของปี 2560 รวมท้ังจัดทำ� แผนการด�ำเนนิ งานของปี 2561 ถึงปี 2564 ในฐานะทส่ี ถาบันวจิ ยั จุฬาภรณ์ เป็นศนู ยค์ วามรว่ มมอื ของ
องคก์ ารอนามัยโลก ณ กรงุ นวิ เดลี เมอ่ื ก.ค.2561
ดา้ นการเมอื ง ความมน่ั คง และการปอ้ งกนั ประเทศ อนิ เดยี ใหค้ วามสำ� คญั ในการกระชบั ความสมั พนั ธก์ บั ไทยเปน็
อนั ดบั ต้นในภมู ิภาคอาเซียน โดย พล.อ.ประยุทธ์ จันทรโ์ อชา นรม. และ นรม.โมดิ ของอนิ เดยี มกี ารพบหารอื ทวภิ าคีในหลาย
โอกาส ที่สำ� คัญ ได้แก่ การพบหารอื ในโอกาสที่อินเดยี เชญิ ผนู้ ำ� ประเทศอาเซียนเข้าร่วมงานวันชาติท่ีอินเดีย เม่อื ม.ค.2561 และ
เหน็ พอ้ งยกระดบั ความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งไทยกบั อินเดียอยา่ งรอบด้าน ขณะเดยี วกนั อนิ เดยี เดินหนา้ กระชับความสัมพันธด์ ้านการ
ปอ้ งกนั กับไทย ท้งั ทางบก ทางเรือ และทางอากาศ เพ่ือสร้างความไว้เน้ือเชื่อใจ และยกระดบั ขดี ความสามารถในการปฏบิ ตั กิ าร
ทางทหารร่วมกันระหว่างสองประเทศ ทั้งนี้ อินเดียให้ความส�ำคัญกับการต่อต้านการก่อการร้าย และการรักษาความปลอดภัย
ในการเดนิ เรือบรเิ วณทะเลอนั ดามันเป็นส�ำคัญ
ดา้ นเศรษฐกจิ ไทยใหค้ วามสำ� คญั กบั การกระชบั ความสมั พนั ธท์ างเศรษฐกจิ กบั อนิ เดยี โดยคำ� นงึ ถงึ ศกั ยภาพทางเศรษฐกจิ
ของอนิ เดยี กลไกความรว่ มมอื สำ� คญั ไดแ้ ก่ คณะกรรมการรว่ มทางการคา้ (จดั ตง้ั เมอื่ ปี 2532) การคา้ ระหวา่ งกนั ขยายตวั เพมิ่ ขนึ้
อยา่ งต่อเน่ืองภายหลังการลงนามกรอบความตกลงว่าด้วยการจัดตงั้ เขตการคา้ เสรไี ทย-อนิ เดยี เมื่อปี 2546 ซงึ่ ท�ำใหไ้ ทยเปน็ ฝา่ ย

ขอ้ มูลพ้นื ฐานของตา่ งประเทศ 2562 264

ไดเ้ ปรยี บดลุ การคา้ มาตลอด โดยการคา้ ทวภิ าคเี มอื่ ปี 2560 มมี ลู คา่ 10,372 ลา้ นดอลลารส์ หรฐั โดยเปน็ การสง่ ออกจากไทย 6,477
ลา้ นดอลลารส์ หรฐั เพม่ิ ขนึ้ 25.65% และไทยนำ� เขา้ จากอนิ เดยี 3,895 ลา้ นดอลลารส์ หรฐั เพมิ่ ขนึ้ 51.40% อยา่ งไรกต็ าม ไทยยงั เปน็ ฝา่ ย
ได้ดุลการค้า จ�ำนวน 2,582 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จากมูลค่าการค้าดังกล่าวท�ำให้อินเดียเป็นตลาดส่งออกส�ำคัญ
อันดบั ที่ 11 และเป็นคู่ค้าส�ำคัญอนั ดบั ท่ี 14 ของไทย
สินค้าน�ำเข้าส�ำคัญจากอินเดีย ได้แก่ เคร่ืองเพชรพลอย อัญมณี เงินแท่งและทองค�ำ พืชและผลิตภัณฑ์จากพืช
เคร่ืองจักรกลและส่วนประกอบ เคมีภัณฑ์ ส่วนประกอบและอุปกรณ์ยานยนต์ เหล็ก เหล็กกล้าและผลิตภัณฑ์ ผลิตภัณฑ์
เวชกรรมและเภสัชกรรม สินแร่โลหะอ่ืน ๆ เศษโลหะและผลิตภัณฑ์ สัตว์น�้ำสด แช่เย็น แช่แข็ง และแปรรูป เครื่องจักรกลไฟฟ้า
และส่วนประกอบ ส่วนสนิ คา้ สง่ ออกสำ� คญั ไดแ้ ก่ เหลก็ เหลก็ กลา้ และผลติ ภณั ฑ์ เคมภี ณั ฑ์ เมด็ พลาสตกิ อญั มณแี ละเครอื่ งประดบั
รถยนต์ อปุ กรณแ์ ละสว่ นประกอบ เครอื่ งจกั รกลและสว่ นประกอบ เครอื่ งปรบั อากาศและสว่ นประกอบ เครอ่ื งคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์
และส่วนประกอบ อุปกรณร์ บั สญั ญาณวิทยแุ ละโทรทัศน์ แร่ทองแดงและสง่ิ ของทที่ ำ� จากทองแดง
การทหาร ไทยและอนิ เดยี มคี วามรว่ มมอื ดา้ นการทหารทใี่ กลช้ ดิ โดยทง้ั สองฝา่ ยมกี ารฝกึ รว่ มทางทหารทงั้ ทางบก เรอื
และอากาศ เฉพาะอยา่ งยงิ่ กองทพั บกไทยและอนิ เดยี จดั การฝกึ รว่ มภายใตร้ หสั “ไมตร”ี ครง้ั ที่ 3 ในพน้ื ท่ี อ.เมอื ง จ.ฉะเชงิ เทรา
เปน็ เวลา 14 วนั ตงั้ แต่ 6 ส.ค.2561 โดยกำ� ลงั พลของทง้ั สองประเทศเขา้ รว่ มประเทศละ 45 คน ครอบคลมุ การฝกึ ทางยทุ ธวธิ ดี า้ นการ
ปราบปรามกลมุ่ กอ่ ความไมส่ งบ การรบั มอื กบั การกอ่ การรา้ ย การกอ่ เหตขุ องกลมุ่ กอ่ ความไมส่ งบและการเกดิ เหตกุ ารณจ์ ลาจลในพน้ื ท่ี
เมอื งและชนบท นอกจากนี้ อนิ เดยี และไทยยงั มโี อกาสกระชบั ความสมั พนั ธท์ างทหารผา่ นการฝกึ รว่ มทางทหารภายใตร้ หสั MILEX
ครง้ั แรกของประเทศสมาชกิ BIMSTEC ทอี่ นิ เดยี ใน ก.ย.2561 โดยมกี ำ� ลงั พลประเทศละประมาณ 25 คน พรอ้ มดว้ ยยทุ โธปกรณท์ าง
ทหารตา่ ง ๆ กบั ทง้ั จะมกี ารประชมุ ระดบั ผบ.เหลา่ ทพั วตั ถปุ ระสงคห์ ลกั มงุ่ เนน้ ทบทวนการฝกึ รว่ มและหารอื เกย่ี วกบั แนวทางการ
กระชบั ความรว่ มมอื เพอ่ื รบั มอื กบั ปญั หาทา้ ทายจากการกอ่ การรา้ ยและอาชญากรรมขา้ มชาติ ซงึ่ สะทอ้ นใหเ้ หน็ ถงึ โอกาสในการเพมิ่ พนู
การปฏบิ ตั กิ ารทางทหารรว่ มกนั
การทอ่ งเทย่ี ว นกั ทอ่ งเทยี่ วอนิ เดยี นยิ มเดนิ ทางมาทอ่ งเทย่ี วในไทยมากขน้ึ เปน็ ลำ� ดบั เฉพาะอยา่ งยง่ิ การเดนิ ทางมา
ไทยเพอ่ื จดั งานฉลองการมงคลสมรส โดยปจั จบุ นั มนี กั ทอ่ งอนิ เดยี จำ� นวนกวา่ 1 ลา้ นคนเดนิ ทางมาทอ่ งเทย่ี วในไทย

-----------------------------------------------------

265 ขอ้ มูลพ้นื ฐานของตา่ งประเทศ 2562

นายนเรนทรา โมดิ
(Narendra Modi)
ต�ำแหนง่ นรม.
รมว.กระทรวงบคุ ลากร การรอ้ งทกุ ข์ และบำ� นาญ

วนั เดอื นปเี กดิ 17 ก.ย.2493 (69 ป/ี ปี 2562) เมอื งวฒั นนคร เขตเมหส์ าณา รฐั คชุ ราต
นบั ถอื ศาสนาฮนิ ดู
บดิ าชอ่ื นายดาดมดรด์ าส (เสยี ชีวติ แล้ว)
มารดาช่อื นาง ฮรี าเบน (อายุ 96 ป)ี

สถานภาพสมรส สมรสกบั นางชโสดาเบนอายุ67ป/ี ปี2562 ( แตแ่ ยกกนั อยมู่ านาน45ปีไมไ่ ดจ้ ดทะเบยี นหยา่ )และไมม่ บี ตุ ร

การศึกษา ปริญญาโทรัฐศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั คชุ ราต

ประวัติการทำ� งาน สมาชกิ พรรภารติยะ ชนตะ (BJP)
ปี 2530 เลขาธิการพรรค BJP
ปี 2539-2544 มขุ มนตรรี ฐั คชุ ราตสมัยท่ี 1
ปี 2542-2545 มุขมนตรรี ฐั คุชราตสมัยท่ี 2
ปี 2545-2551 มุขมนตรีรฐั คชุ ราตสมัยท่ี 3
ปี 2551-2555 มุขมนตรีรัฐคุชราตสมยั ที่ 4
ปี 2555-2557 คณะกรรมการรัฐสภาของพรรค BJP
ปี 2556 ประธานคณะกรรมการรณรงคเ์ ลือกตงั้ ทวั่ ไปปี 2557
ปี 2556 นรม.
ปี 2557-ปจั จุบัน

สถานการณส์ ำ� คญั ในชว่ งดำ� รงตำ� แหนง่ มขุ มนตรรี ฐั คชุ ราตมเี หตกุ ารณส์ ำ� คญั ทอ่ี าจเรยี กไดว้ า่ เปน็ จดุ ดา่ งพรอ้ ยของนายโมดิ
คอื เหตจุ ลาจลเมอื่ ปี 2545 เนอ่ื งจากนายโมดเิ พกิ เฉยตอ่ การกอ่ เหตรุ นุ แรงตอ่ ตา้ นชาวมสุ ลมิ ซง่ึ ทำ� ให้
มีผ้เู สียชีวิตประมาณ 1,000 คน สว่ นใหญเ่ ป็นมสุ ลิม

เวบ็ ไซต์ทางการและเครือขา่ ยสงั คมออนไลน์
- www.narendramodi.in
- https://www.facebook.com/narendramodi/
- https://twitter.com/narendramodi

-----------------------------------------------

ข้อมลู พน้ื ฐานของตา่ งประเทศ 2562 266 (ต.ค.2561)

รายชื่อคณะรฐั มนตรอี นิ เดยี
ประธานาธบิ ด ี Ram Nath Kovind
รองประธานาธบิ ด ี M. Venkaiah Naidu
นรม./รมว.กระทรวงบุคลากร การรอ้ งทุกข์ และบำ� นาญ Narendra Modi
รมว.กระทรวงมหาดไทย Raj Nath Singh
รมว.กระทรวงการตา่ งประเทศ Sushma Swaraj
รมว.กระทรวงกลาโหม Nirmala Sitharaman
รมว.กระทรวงพาณชิ ยแ์ ละอตุ สาหกรรม/การบนิ พลเรอื น Suresh Prabhu
รมว.กระทรวงการคลัง Arun Jaitley
รมว.กระทรวงขนส่งทางบกและทางหลวง/ขนสง่ ทางเรอื / Nitin Jairam Gadkari
ทรัพยากรน้ำ� พัฒนาแมน่ ้ำ� และฟืน้ ฟูแมน่ ำ้� คงคา
รมว.กระทรวงสถิติและการดำ� เนนิ โครงการของรัฐ D.V. Sadananda Gowda
รมว.กระทรวงน้�ำด่มื และสุขาภิบาลอนามัย Uma Bharati
รมว.กระทรวงวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี/ธรณีศาสตร์/ Harsh Vardhan
สงิ่ แวดล้อม ปา่ ไม้ และการเปล่ยี นแปลงของสภาพอากาศ
รมว.กระทรวงกจิ การผูบ้ รโิ ภค อาหาร และจดั สรรภาครฐั Ramvilas Paswan
รมว.กระทรวงพฒั นาสตรแี ละเด็ก Maneka Sanjay Gandhi
รมว.กระทรวงปุ๋ยและเคมภี ณั ฑ์/กจิ การรัฐสภา Ananthkumar
รมว.กระทรวงกฎหมายและยุตธิ รรม/ Ravi Shankar Prasad
การสื่อสารและเทคโนโลยีสารสนเทศ
รมว.กระทรวงสาธารณสขุ และสวสั ดกิ ารครอบครวั Jagat Prakash Nadda
รมว.กระทรวงเหล็กกลา้ Chaudhary Birender Singh
รมว.กระทรวงอตุ สาหกรรมหนักและรัฐวสิ าหกิจ Anant Geete
รมว.กระทรวงอตุ สาหกรรมอาหารแปรรปู Harsimrat Kaur Badal
รมว.กระทรวงพฒั นาชนบท/การกระจายอำ� นาจ Narendra Singh Tomar
และการปกครองสว่ นทอ้ งถิ่นในรฐั /การเหมืองแร่และวิสาหกิจ
รมว.กระทรวงการทอผ้า Smriti Zubin Irani
รมว.กระทรวงความยตุ ธิ รรมทางสงั คม Thaawar Chand Gehlot
และการสร้างความเท่าเทียม
รมว.กระทรวงพัฒนาทรัพยากรบุคคล Prakash Javadekar
รมว.กระทรวงพลงั งานและกา๊ ซธรรมชาต/ิ Dharmendra Pradhan
แรงงานและการจ้างงาน
รมว.กระทรวงรถไฟ/ถ่านหิน/การคลัง/ Piyush Goyal
กิจการภาคเอกชน
รมว.กระทรวงกิจการชนกล่มุ น้อย Mukhtar Abbas Naqvi

--------------------------------------------

267 ข้อมูลพ้นื ฐานของตา่ งประเทศ 2562

สาธารณรฐั อนิ โดนีเซยี
(Republic of Indonesia)

เมืองหลวง จาการต์ า บนเกาะชวา หรอื ชอ่ื ทางการ เขตพเิ ศษมหานครจาการต์ า (Daerah Khusus Ibukota Jakarta-DKI Jakarta)
ที่ต้งั ทางตะวนั ออกเฉยี งใตข้ องทวปี เอเชยี ในแนวเสน้ ศนู ยส์ ตู ร อยรู่ ะหวา่ งมหาสมทุ รอนิ เดยี ทางทศิ ใตก้ บั มหาสมทุ รแปซฟิ กิ
ทางทิศเหนือ โดยคุมเส้นทางการติดต่อระหว่างมหาสมทุ รท้ังสองผา่ นช่องแคบทีส่ ำ� คญั ไดแ้ ก่ มะละกา ซนุ ดา และลอมบอ็ ก
อาณาเขต พนื้ ท่ี 1,904,569 ตร.กม. เปน็ แผน่ ดนิ 1,811,569 ตร.กม. (ใหญป่ ระมาณ 3.7 เทา่ ของไทย) เปน็ พน้ื ทท่ี ะเล 93,000 ตร.กม.
มแี นวเขตแดนทางบกยาว 2,830 กม. ตดิ กบั มาเลเซยี (ดา้ นรฐั ซาราวกั และรฐั ซาบาห)์ ระยะทาง 1,782 กม. ตมิ อรเ์ ลสเต 226 กม.
และปาปัวนิวกินี 820 กม. ชายฝ่งั ยาว 54,716 กม. ระยะทางจากตะวันออกสุด–ตะวันตกสุด 6,401 กม.
ภูมิประเทศ เปน็ ประเทศหมเู่ กาะทใี่ หญท่ ส่ี ดุ ในโลก มี 17,480 เกาะ แตม่ ผี อู้ ยอู่ าศยั ประมาณ 6,000 เกาะ ประกอบดว้ ย 5 เกาะหลกั
ได้แก่ กาลิมนั ตัน (539,460 ตร.กม.) สุมาตรา (473,606 ตร.กม.) ปาปัว (เปน็ ส่วนหนง่ึ ของเกาะนวิ กนิ ีมีพน้ื ที่ 421,981 ตร.กม.)
สุลาเวสี (189,216 ตร.กม.) และชวา (132,107 ตร.กม.) ท่ีเหลือเปน็ หมู่เกาะขนาดเล็กประมาณ 30 หมู่เกาะ มีภูเขาไฟประมาณ
400 ลกู มโี อกาสปะทุ 100 ลูก

ขอ้ มลู พ้นื ฐานของตา่ งประเทศ 2562 268

ภมู ิอากาศ รอ้ นชน้ื แบบศนู ยส์ ตู ร ความชน้ื ระหวา่ ง 70-90% มี 2 ฤดู : ฤดรู อ้ นระหวา่ ง พ.ค.-ต.ค. และฤดฝู นระหวา่ ง พ.ย-เม.ย.
อุณหภูมิชายฝั่งเฉลี่ย 28 องศาเซลเซียส ภาคพ้ืนดินภายในประเทศและภูเขาเฉลี่ย 26 องศาเซลเซียส และแถบภูเขาสูงเฉล่ีย
23 องศาเซลเซียส
ประชากร 269,349,518 คน (ประมาณการปี 2562) มากเป็นอนั ดบั ที่ 4 ของโลก รองจากจีน อนิ เดีย และสหรฐั ฯ คดิ เป็น
3.51% ของประชากรโลก อตั ราการเพิ่มข้นึ 1.28% อัตราส่วนประชากรจำ� แนกตามอายุ : อายุ 0-14 ปี 27.3% อายุ 15-66 ปี
66% อายุ 65 ปีขึ้นไป 6.1% อายมุ ัธยฐาน (Median Age) 28 ปี อายุขัยเฉลย่ี (Life Expectancy) 71.3 ปี ประชากร 53.7%
อาศัยอยใู่ นเขตเมือง โดยจังหวดั ชวาตะวนั ตกบนเกาะชวามปี ระชากรมากท่ีสดุ (46,709,600 คน) และน้อยท่ีสุดทจ่ี ังหวดั ปาปัว
ตะวนั ตก (877,437 คน) อินโดนีเซียมกี ลุ่มชาตพิ นั ธุป์ ระมาณ 300 กลมุ่ เปน็ ชาวชวา 42.65% ซนุ ดา 15.41% มาเลย์ 3.45% มาดรู า
3.37% และชาตพิ นั ธอ์ุ น่ื ๆ 35.12% ซงึ่ รวมจนี ดว้ ยประมาณ 2%

ศาสนา อิสลาม 87.2% คริสต์ 9.9% ฮินดู 1.7% พุทธ 0.7% ประชากรมุสลิมส่วนใหญ่เป็นมุสลิมสายกลาง
รัฐบาลอินโดนีเซียก�ำหนดใหว้ นั สำ� คัญของศาสนาอสิ ลาม คริสต์ ฮนิ ดู พุทธ (วนั วิสาขบชู า) และตรุษจนี เป็นวนั หยุดของชาติ

ภาษา ภาษาทางการ คอื ภาษาอนิ โดนเี ซีย ส่วนภาษาตา่ งประเทศท่ีใชก้ ันมากทีส่ ุด คอื ภาษาองั กฤษ และอกี ประมาณ
300 ภาษาท่เี ปน็ ภาษาท้องถ่ินหรือภาษาตามชาติพันธุต์ ่าง ๆ
การศกึ ษา อตั ราการรหู้ นงั สอื ของประชากรอายุ 15 ปขี นึ้ ไป 95.4% (ปี 2559) การศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐาน (ระดบั ประถมและมธั ยมตน้ )
9 ปี เป็นการศกึ ษาภาคบงั คับ ซง่ึ ไมต่ อ้ งเสยี ค่าใช้จ่ายโดยเริม่ ต้งั แตอ่ ายุ 6 ปี โรงเรียนสามารถใช้ภาษาท้องถน่ิ เป็นส่ือในการสอน
เพอ่ื ใหเ้ กดิ ความเขา้ ใจเบอื้ งตน้ ไดห้ ากมคี วามจำ� เปน็ รวมทงั้ ตอ้ งใหก้ ารศกึ ษาดา้ นศาสนาทน่ี กั เรยี นนบั ถอื โดยผสู้ อนทน่ี บั ถอื ศาสนา
เดยี วกันกบั นกั เรียน
การกอ่ ตง้ั ประเทศ ที่ตั้งของอินโดนีเซียเดิมเป็นเส้นทางแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม การค้า และศาสนาที่ส�ำคัญของภูมิภาค
และเปน็ ทตี่ งั้ ของหลายอาณาจกั รทง้ั ฮนิ ดู พทุ ธ และอสิ ลาม กอ่ นตกเปน็ เมอื งขนึ้ ของโปรตเุ กส สเปน เนเธอรแ์ ลนด์ และสหราชอาณาจกั ร
ในยุคล่าอาณานิคม เนื่องจากอินโดนีเซียมีเคร่ืองเทศมากจนถูกเรียกว่า “หมู่เกาะเคร่ืองเทศ” ญ่ีปุ่นบุกยึดอินโดนีเซียในช่วง
สงครามโลกครง้ั ที่ 2 และอนิ โดนเี ซยี ตกเปน็ ของเนเธอรแ์ ลนดอ์ กี ครง้ั การสถาปนาเปน็ ประเทศอนิ โดนเี ซยี เรมิ่ จากการตอ่ สแู้ ยกตัว
เป็นเอกราชในนามสาธารณอินโดนีเซีย ซ่ึงเป็นการรวมตัวกันของรัฐท่ีเป็นอิสระในการปกครองตนเองจ�ำนวน 15 รัฐ
(รวมอาเจหด์ ้วย) โดยประกาศเอกราชเมื่อ 17 ส.ค.2488
วันชาต ิ 17 ส.ค.
การเมือง เป็นรัฐเดี่ยวในระบอบประชาธิปไตยแบบสาธารณรัฐ (เป็นประเทศประชาธิปไตยใหญ่เป็นอันดับ 3 ของโลก
เมื่อพิจารณาจากจ�ำนวนประชากร) แบ่งการปกครองเป็น 34 จังหวัด อุดมการณ์ทางการเมืองมีท้ังชาตินิยมและนิยมอิสลาม
แตอ่ ยู่บนหลักการปัญจศีลและหลักนยิ มทางสงั คม
ปัญจศีลเป็นอุดมการณ์และปรัชญาขั้นพ้ืนฐานของประเทศ 5 ประการ คือ 1) เช่ือในพระเจ้าองค์เดียว
2) เปน็ มนษุ ย์ทีย่ ุติธรรมและมีอารยธรรม 3) เอกภาพของอนิ โดนเี ซยี 4) ประชาธิปไตยอนั เกดิ จากปัญญาและความร้ขู องผู้แทน
บนความเห็นเป็นเอกฉันท์ และ 5) ความเปน็ ธรรมทางสังคมเพอื่ ประชาชนทกุ คนของอินโดนีเซีย

269 ขอ้ มลู พนื้ ฐานของต่างประเทศ 2562

หลักนิยมทางสงั คม คือ 1) มุชาวะเราะฮ์ : การปรกึ ษาหารือกัน 2) โกตองโรยอง : การชว่ ยเหลือซึ่งกันและกนั
3) มฟุ ากัต : การยอมรบั และปฏิบตั ิตามการตดั สินใจของท่ีประชมุ และ 4) บีเนกาตุงกลั อีกา : เอกภาพในความหลากหลาย
ฝา่ ยบรหิ าร : มปี ระธานาธบิ ดเี ปน็ ประมขุ และหวั หนา้ รฐั บาล มาจากการเลอื กตง้ั โดยตรง (มขี น้ึ ครง้ั แรกเมอื่ ปี 2547)
วาระการดำ� รงตำ� แหนง่ 5 ปี ไมเ่ กนิ 2 วาระ สง่ เสรมิ การมสี ว่ นรว่ มทางการเมอื งและการกระจายอำ� นาจเพอ่ื ใหจ้ งั หวดั ตา่ ง ๆ สามารถ
บริหารปกครองตนเองได้ จึงมีการเลือกตั้งหัวหนา้ ฝ่ายบรหิ ารและสภานิติบญั ญตั ใิ นทอ้ งถนิ่ ต้งั แต่ระดับจงั หวดั ลงมา
การเลือกต้ังประธานาธิบดีอินโดนีเซียมีลักษณะพิเศษ คือ พรรคการเมืองไม่สามารถเสนอช่ือผู้ชิงต�ำแหน่ง
ประธานาธบิ ดไี ดท้ นั ที แตม่ เี งอ่ื นไขตามกฎหมายซง่ึ ระบวุ า่ พรรคการเมอื งหรอื กลมุ่ พรรคการเมอื งทเ่ี ปน็ พนั ธมติ รตอ้ งมี ส.ส.รวมกนั
ไม่น้อยกวา่ 20% (112 คน) จากจ�ำนวน ส.ส.ท้ังหมด 560 คน หรือได้คะแนนเสียง (popular vote) ไม่นอ้ ยกวา่ 25% ของจ�ำนวน
ผู้มาใช้สิทธ์ิเลือกตั้ง จึงจะมีสิทธ์ิเสนอช่ือผู้ลงสมัครรับเลือกตั้งประธานาธิบดีและรองประธานาธิบดี (ต้องเสนอพร้อมกันเป็นคู่)
โดยทง้ั คตู่ อ้ งไดร้ บั คะแนนเสยี งขา้ งมากหรอื 50% ขน้ึ ไป หากในครง้ั แรกไมม่ คี ใู่ ดไดค้ ะแนนเสยี งตามทก่ี ำ� หนด ใหล้ งคะแนนเสยี งใหม่
ในรอบท่ี 2
การเลอื กตง้ั ประธานาธบิ ดเี มอ่ื 9 ก.ค.2557 นายโจโก วโิ ดโด ผวู้ า่ การจาการต์ า สงั กดั พรรค Indonesian Democratic
Party-Struggle (PDI-P) ของนางเมกวาตี ซูการโ์ นปตุ รี อดตี ประธานาธิบดี (ระหว่างปี 2544-2547) ชนะการเลือกตงั้ โดยได้รับ
คะแนนเสยี ง 53.15% สว่ น พล.ท.ปราโบโว ซเู บยี นโต (นอกราชการ) พรรค Gerindra ได้ 46.85% ทงั้ น้ี นายโจโก วโิ ดโดเข้ารบั
ตำ� แหน่งเม่ือ 20 ต.ค.2557
ฝา่ ยนติ บิ ญั ญตั ิ : รฐั สภาหรอื สภาทป่ี รกึ ษาประชาชน (Majelis Permusyawaratan Rakyat-MPR) ประกอบดว้ ย
ส.ส. (Dewan Perwakilan Rakyat-DPR) 560 คน มาจากการเลือกต้ังทั่วไป และสมาชิกของสภาผู้แทนจังหวัด (Dewan
Perwakilan Daerah-DPD) 132 คน (จังหวัดละ 4 คน) MPR มีอ�ำนาจหนา้ ท่ปี รบั ปรงุ แก้ไขและบญั ญตั ริ ฐั ธรรมนญู ทำ� พิธีเข้ารับ
ตำ� แหนง่ ของประธานาธบิ ดแี ละรองประธานาธบิ ดี รวมทงั้ พจิ ารณาถอดถอนประธานาธบิ ดแี ละ/หรอื รองประธานาธบิ ดตี ามที่ DPR
ยน่ื เสนอ โดยจะตอ้ งใชเ้ สยี งอยา่ งนอ้ ย 2 ใน 3 ของทปี่ ระชมุ ทมี่ ผี เู้ ขา้ รว่ มประชมุ อยา่ งนอ้ ย 3 ใน 4 ของจำ� นวนสมาชกิ ทงั้ หมดของ MPR
การเลอื กตง้ั ส.ส. เมอื่ 9 เม.ย.2557 มพี รรคการเมอื งทมี่ ที น่ี ง่ั ใน DPR 10 พรรค โดยพรรค Indonesian Democratic
Party-Struggle (PDI–P) ของนางเมกวาตี ซกู ารโ์ นปตุ รี มที นี่ ง่ั ใน DPR มากทสี่ ดุ 109 ทนี่ ง่ั รองลงมา คอื พรรค Golkar 91 ทน่ี งั่
พรรค Gerindra 73 ทน่ี งั่ พรรค Democratic Party (PD) 61 ทน่ี งั่ พรรค National Mandate Party (PAN) 49 ทนี่ งั่ พรรค National
Awakening Party (PKB) 47 ทน่ี งั่ พรรค Prosperous Justice Party (PKS) 40 ทน่ี ่ัง พรรค United Development Party
(PPP) 39 ท่ีน่ัง พรรค Nasdem Party (Nasdem) 35 ที่น่ัง และพรรค People’s Conscience Party (Hanura) 16 ท่นี ่งั
ฝา่ ยตลุ าการศาลรฐั ธรรมนญู : มคี วามเปน็ อสิ ระ มอี ำ� นาจหนา้ ทใ่ี นการวนิ จิ ฉยั ชขี้ าดการพจิ ารณาตรวจสอบกฎหมาย
ทข่ี ดั แยง้ กบั รฐั ธรรมนญู ขอ้ ขดั แยง้ เกย่ี วกบั หนว่ ยงานของรฐั ทม่ี อี ำ� นาจตามรฐั ธรรมนญู การยบุ พรรคการเมอื ง ขอ้ ขดั แยง้ เกย่ี วกบั
ผลการเลือกตั้งทั่วไป และวินิจฉัยชี้ขาดความเห็นของ DPR ที่ย่ืนเสนอขอถอดถอนประธานาธิบดีหรือรองประธานาธิบดี
คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญมีจ�ำนวน 9 คน มาจากการเสนอช่ือของศาลสูงสุด DPR และประธานาธิบดี ฝ่ายละ 3 คน
ประธานาธิบดีเป็นผู้ให้ความเห็นชอบ ศาลรัฐธรรมนูญมีความเป็นอิสระ มีหน้าท่ีสูงสุดในการพิจารณาและตัดสินคดี รวมทั้ง
กฎระเบยี บ ขอ้ บงั คบั ตามกฎหมายทข่ี ดั แยง้ กนั และปฏบิ ตั หิ นา้ ทอี่ นื่ ๆ ตามทก่ี ฎหมายกำ� หนด ประธานาธบิ ดแี ตง่ ตง้ั ผพู้ พิ ากษาศาลสงู สดุ
โดยความเหน็ ชอบของ DPR หลังจากคณะกรรมการตุลาการ (ประธานาธิบดีแต่งตั้งและถอดถอนโดยความเห็นชอบของ DPR)
เสนอรายชอื่ ให้ DPR ผพู้ พิ ากษาศาลสงู สดุ เปน็ ผเู้ ลอื กประธานและรองประธานศาลสงู สดุ องคก์ รศาลทอ่ี ยภู่ ายใตศ้ าลสงู สดุ ไดแ้ ก่
ศาลสงู ศาลชั้นต้น ศาลกจิ การศาสนา ศาลทหาร และศาลการบรหิ ารงานของรฐั
พรรคการเมอื ง : อนิ โดนเี ซยี มพี รรคการเมอื งจำ� นวนมาก แตท่ สี่ ำ� คญั ไดแ้ ก่ พรรค Golkar พรรค PDI-P พรรค PD
และพรรค Gerindra นอกจากนี้ พรรคการเมืองท่ีมีฐานมาจากกลุ่มอิสลาม หรือมีแนวทางนิยมอิสลามหลายพรรค เช่น
พรรค PAN พรรค PKB พรรค PKS พรรค PPP และพรรค Crescent Star Party (PBB)

ขอ้ มลู พ้ืนฐานของต่างประเทศ 2562 270

เศรษฐกจิ ระบบเศรษฐกจิ เสรที ใ่ี ชก้ ลไกตลาด มขี นาดเศรษฐกจิ ทใ่ี หญท่ สี่ ดุ ในภมู ภิ าคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต้ กลไกขบั เคลอื่ น
มาจากการบริโภคภายในประเทศ เนือ่ งจากมปี ระชากรจำ� นวนมาก ปัจจบุ ันเรม่ิ ให้ความสำ� คญั กบั การลงทนุ จากต่างประเทศและ
การสง่ ออก ช่วงปี 2551-2555 เศรษฐกิจอินโดนีเซียเตบิ โตอย่างตอ่ เนอื่ งไมต่ �่ำกวา่ 6% (ยกเว้นปี 2552 ซ่ึงขยายตวั เพียง 4.6%
เนอ่ื งจากไดร้ บั ผลกระทบจากวกิ ฤตเิ ศรษฐกจิ โลก) สว่ นระหวา่ งปี 2556–2561 การขยายตวั ทางเศรษฐกจิ ลดลงเฉลยี่ อยทู่ ป่ี ระมาณ
5% เนอื่ งจากการบรโิ ภคภายในซงึ่ เปน็ ปจั จยั ขบั เคลอ่ื นเศรษฐกจิ หลกั ของประเทศยงั ไมฟ่ น้ื ตวั สนิ คา้ โภคภณั ฑ์ เชน่ สนิ แรแ่ ละปาลม์
น้�ำมัน ซ่ึงเป็นสินค้าส่งออกหลักของอินโดนีเซียมีราคาตกต่�ำ นอกจากนี้ เศรษฐกิจของจีนซึ่งเป็นคู่ค้าอันดับ 1 ยังชะลอตัว
อย่างไรกต็ าม รฐั บาลอินโดนเี ซียประเมินว่าเศรษฐกจิ ของประเทศปี 2562 จะขยายตวั 5.3%
นโยบายเศรษฐกจิ ทสี่ ำ� คญั แผนแมบ่ ทพฒั นาเศรษฐกจิ อนิ โดนเี ซยี ปี 2554-2568 (Master Plan for Acceleration
and Expansion of Indonesia Economic Development 2011-2025 หรือ MP3EI) มีหลักการส�ำคัญ คือ เร่งรัดและ
ขยายการพฒั นาเศรษฐกจิ ของอนิ โดนเี ซยี ใหม้ ขี นาดใหญต่ ดิ อนั ดบั 1 ใน 10 ของโลกภายในปี 2568 และตง้ั เปา้ ใหป้ ระชากรมรี ายได้
ตอ่ หวั ประมาณ 14,250-15,000 ดอลลารส์ หรัฐ GDP มมี ลู ค่า 4.0-4.5 ล้านล้านดอลลารส์ หรัฐ และอัตราเงนิ เฟอ้ ลดลงเหลอื 3%
ภายในปี 2568
นอกจากนี้ อินโดนีเซียมีแผนพัฒนาอุตสาหกรรมท่สี ำ� คัญของประเทศ ได้แก่ เหล็ก อาหารและเครื่องด่ืม ส่ิงทอ
อุปกรณก์ ารขนสง่ พาณชิ ย์นาวี นกิ เกิล ทองแดง บอกไซต์ ปาลม์ นำ�้ มัน ยางพารา สินคา้ เกษตร ท่องเทย่ี ว เทคโนโลยสี ารสนเทศ
ถ่านหิน นำ้� มนั และกา๊ ซธรรมชาติ ปศุสตั ว์ ป่าไม้ โกโก้ ประมง และอาวธุ ยทุ โธปกรณ์ และจะพัฒนาเขตเศรษฐกิจท่มี ีศักยภาพ
6 เขตเศรษฐกจิ คอื 1) เขตเศรษฐกจิ สมุ าตรา จะพฒั นาเปน็ ศนู ยก์ ลางการผลติ และแปรรปู ทรพั ยากรธรรมชาติ และเปน็ แหลง่ สำ� รอง
พลงั งานของชาติ 2) เขตเศรษฐกจิ ชวา จะพฒั นาเปน็ ศนู ยก์ ลางขบั เคลอื่ นอตุ สาหกรรมและการบรกิ ารของประเทศ 3) เขตเศรษฐกจิ
กาลมิ นั ตนั จะพฒั นาเปน็ ศนู ยก์ ลางการผลติ และแปรรปู ดา้ นเหมอื งแร่ และเปน็ แหลง่ พลงั งานของประเทศ 4) เขตเศรษฐกจิ สลุ าเวสี
จะพัฒนาเป็นศูนย์กลางการผลิตและแปรรูปด้านการเกษตรของประเทศ 5) เขตเศรษฐกิจบาหลี-นูซาเต็งการา จะพัฒนาเป็น
ศูนย์กลางการท่องเที่ยวและผลิตอาหารของประเทศ และ 6) เขตเศรษฐกิจปาปัว-หมู่เกาะโมลุกกะ จะพัฒนาเป็นศูนย์กลาง
ด้านอาหาร ประมง พลังงาน และเหมอื งแรข่ องประเทศ
สกลุ เงนิ : รเู ปยี อตั ราแลกเปลยี่ น 14,933 รเู ปยี : 1 ดอลลารส์ หรฐั (ก.ย.2561) และ 448.40 รเู ปยี : 1 บาท (ก.ย.2561)

ดัชนีเศรษฐกิจสำ� คญั (ปี 2561)
ผลติ ภณั ฑม์ วลรวมในประเทศ (GDP) : 1.016 ลา้ นลา้ นดอลลารส์ หรฐั
อตั ราการเตบิ โตทางเศรษฐกจิ : 5.01%
อัตราเงินเฟ้อ : 3.61%
จำ� นวนประชากรวยั ทำ� งาน : 128.1 ล้านคน
อัตราคนว่างงาน : 5.5%
อัตราคนยากจน : 10.70%
รายไดเ้ ฉลยี่ ตอ่ หวั ตอ่ ปี : 4,130 ดอลลารส์ หรฐั
เงินทุนสำ� รองระหว่างประเทศ : 114,002 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ม.ิ ย.2561)
ค่าจ้างขน้ั ตำ่� รายเดอื น : สงู สุดทีจ่ าการ์ตา 249.26 ดอลลาร์สหรฐั ต่�ำทีส่ ุดทย่ี อ็ กยาการ์ตา 99.36 ดอลลาร์สหรัฐ (ปี 2561)
การค้าระหว่างประเทศ : ม.ค.-ก.ค.2561 มูลค่า 211,561 ลา้ นดอลลาร์สหรฐั ขาดดลุ 3,088 ลา้ นดอลลาร์สหรฐั ส่วนปี 2560
มลู ค่า 325,813 ลา้ นดอลลารส์ หรัฐ เกินดุล 11,840 ล้านดอลลารส์ หรัฐ
มลู ค่าส่งออก : ม.ค.-ก.ค.2561 มูลคา่ 104,236 ล้านดอลลาร์สหรัฐ สว่ นปี 2560 มูลค่า 168,828 ล้านดอลลารส์ หรัฐ
สินค้าส่งออกส�ำคญั : ถา่ นหนิ ก๊าซธรรมชาติ น้�ำมนั ปาลม์ แร่ธาตุ

271 ข้อมลู พนื้ ฐานของตา่ งประเทศ 2562

คู่ค้าส�ำคญั : ญปี่ นุ่ จนี สงิ คโปร์ สหรัฐฯ อนิ เดีย ไทย
มูลค่าน�ำเข้า : ม.ค.-ก.ค.2561 นำ� เข้า 107,324 ลา้ นดอลลาร์สหรัฐ ส่วนปี 2560 น�ำเขา้ 156,985 ล้านดอลลาร์สหรฐั
สินค้าน�ำเข้าส�ำคัญ : น�้ำมันส�ำเร็จรูป น�้ำมันดิบ เคร่ืองคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ อุปกรณ์ส�ำหรับโทรศัพท์มือถือ
แผงวงจรไฟฟา้
คคู่ ้าสำ� คญั : จีน ญ่ปี ุน่ สหภาพยุโรป ไทย มาเลเซีย สหรัฐฯ
การทหาร กองทัพแหง่ ชาตอิ ินโดนเี ซยี (Tentara Nasional Indonesia-TNI) ประกอบด้วย ทบ. มีก�ำลังพล 300,400 นาย
ทร. มกี �ำลงั พล 65,000 นาย และ ทอ. มีก�ำลงั พล 30,100 นาย กำ� ลังพลดังกล่าว และ ตร. ไม่มสี ิทธ์ิลงคะแนนเสยี งเลอื กตง้ั
ยุทโธปกรณ์สำ� คัญ ไดแ้ ก่ รถถงั หลัก 79 คนั รถถงั เบา 305 คนั รถลาดตระเวน 142 คัน รถรบทหารราบ 64 คนั ยานลำ� เลยี งหุ้ม
เกราะ 584 คัน ปนื ใหญ่อตั ตาจร 36 กระบอก ปนื ใหญล่ ากจงู 180 กระบอก ปนื ค. 875 กระบอก ปนื ไรแ้ รงสะทอ้ นถอยหลงั 135
กระบอก ปนื ใหญต่ อ่ สอู้ ากาศยาน 415 กระบอก ขปี นาวธุ พนื้ สอู่ ากาศ 93 ชดุ ยงิ เรอื ดำ� นำ�้ ชนั้ Cakra 2 ลำ� ชน้ั Nagapasa 2 ลำ�
เรอื ฟรเิ กต 13 ลำ� เรอื คอรเ์ วต 20 ลำ� เรอื ตรวจการณ์ 56 ลำ� เรอื ยกพลขน้ึ บก 30 ล�ำ เครื่องบินขับไล/่ โจมตี 90 เคร่ือง เคร่ืองบิน
ลำ� เลยี ง 49 เครอ่ื ง เครอื่ งบนิ ลาดตระเวน 4 เครอื่ ง เครอ่ื งบนิ ฝกึ 104 เครอื่ ง เฮลคิ อปเตอร์ 176 เครอ่ื ง กองทพั แหง่ ชาตอิ นิ โดนเี ซยี
มนี โยบายเนน้ การจดั หายทุ โธปกรณโ์ ดยไมพ่ ง่ึ พาประเทศใดประเทศหนงึ่ และสง่ เสรมิ การใชอ้ าวธุ ทผี่ ลติ ไดภ้ ายในประเทศเพอ่ื ลด
การพึ่งพิงจากต่างประเทศที่สูงถึง 70% รัฐวิสาหกิจที่ผลิตอาวุธและประกอบอุตสาหกรรมทางทหารได้แก่ PT Pindad, PT
Dirgantara Indonesia, PT Dahana, PT LEN Industri, PT PAL Indonesia, PT Inti และ PT Krakatua Steel
งบประมาณการปอ้ งกันประเทศปี 2561 อยทู่ ่ี 8,300 ล้านดอลลารส์ หรัฐ คิดเปน็ 0.84% ของ GDP อินโดนเี ซีย
อยู่ระหว่างปรับปรุงกองทัพให้ทันสมัย โดยมีเป้าหมายจะเป็นประเทศท่ีสามารถผลิตอาวุธภายในปี 2565 กองทัพอินโดนีเซีย
พยายามบรรลุเปา้ หมายดังกลา่ วด้วยการกำ� หนดสดั สว่ นงบประมาณทางทหารไม่ให้ตำ่� กว่า 1% ของ GDP ควบคุมการลงทุนจาก
ตา่ งประเทศในอตุ สาหกรรมปอ้ งกนั ประเทศไวท้ ่ี 49% ขณะเดยี วกนั กย็ งั คงนำ� เขา้ ระบบอาวธุ ทท่ี นั สมยั ไดแ้ ก่ เรอื ดำ� นำ�้ เครอื่ งบนิ
ล�ำเลียง เครื่องบินลาดตระเวณ เคร่ืองบินขับไล่ F-16 ขีปนาวุธสกัดเรือรบ และระบบเรดาร์ตรวจชายฝง่ั โดยกระจายสดั สว่ น
การซอ้ื อาวธุ จากหลากหลายประเทศ เชน่ สหรฐั ฯ รสั เซยี ฝรง่ั เศส เยอรมนี และจนี เพอ่ื นำ� มาศกึ ษาและพฒั นาระบบอาวธุ ของตนเอง
ปัจจุบัน อินโดนีเซียขยายความสัมพันธ์ทางทหารกับเกาหลีใต้ และเป็นผู้ส่ังซื้ออาวุธจากเกาหลีใต้รายใหญท่ สี่ ดุ
ในเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต้ เชน่ เครอื่ งบนิ ฝกึ เรอื ดำ� นำ�้ รวมถงึ เปน็ หนุ้ สว่ น 20% กบั เกาหลใี ตใ้ นโครงการพฒั นา บ.ขบั ไลร่ นุ่ ใหม่ ภายใตร้ หัส
KF-X โดยอนิ โดนเี ซียคาดหวงั อย่างยิ่งท่ีจะได้องค์ความรูก้ ารพฒั นาอาวุธเพือ่ ยกระดบั สถานะเปน็ ประเทศผ้ผู ลิตและสง่ ออกอาวธุ
ในเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใตต้ ามยุทธศาสตรพ์ ัฒนากองทัพอินโดนเี ซยี ระยะ 10 ปี (2559-2569)
ปญั หาดา้ นความมนั่ คง
สถานการณค์ วามมน่ั คงทอี่ นิ โดนเี ซยี หว่ งกงั วล คอื การกอ่ การรา้ ย และการใชค้ วามรนุ แรงของกลมุ่ มสุ ลมิ หวั รนุ แรง
แมว้ า่ ตงั้ แตเ่ กดิ เหตรุ ะเบดิ บนเกาะบาหลี เมอื่ ปี 2545 อนิ โดนเี ซยี พยายามเรง่ กวาดลา้ งกลมุ่ Jamaah Islamiyah (JI) อยา่ งหนกั สง่ ผล
ใหศ้ กั ยภาพของกลมุ่ JI ในปจั จบุ นั ลดลงอยา่ งมาก แตค่ วามเคลอื่ นไหวของกลมุ่ รฐั อสิ ลาม (Islamic State-IS) เมื่อปี 2557 สง่ ผลให้มี
กลุม่ ก่อการรา้ ยในอนิ โดนีเซียหลายกลุม่ สนับสนุน IS และพยายามก่อเหตรุ นุ แรงในประเทศ เชน่ กล่มุ Mujahidin Indonesia
Timur (MIT) และกลุม่ Jamaah Ansharut Daulat (JAD) ซ่งึ ก่อเหตรุ ะเบิดฆา่ ตวั ตายในโบสถค์ รสิ ตส์ ามแหง่ ในเมืองสรุ าบายา
เมือ่ พ.ค.2561 นอกจากนี้ ยังมีชาวอนิ โดนเี ซยี ท่ีเดินทางไปรว่ มส้รู บกับกลุ่ม IS ในอริ กั และซีเรยี ประมาณ 1,000 คน ในจ�ำนวน
ดงั กล่าวเดินทางกลบั อินโดนีเซียแล้วประมาณ 500 คน
อนิ โดนเี ซยี มปี ญั หาความขดั แยง้ ระหวา่ งชนตา่ งศาสนา รวมทง้ั ภายในกลมุ่ มสุ ลมิ ดว้ ยกนั เอง สว่ นใหญเ่ ปน็ เหตขุ ดั แยง้

ข้อมลู พ้ืนฐานของตา่ งประเทศ 2562 272

ระหว่างมุสลิมกับ 1) ชนกลุ่มน้อยชาวคริสต์ 2) กลุ่มอะห์มะดียะฮ์ (ไม่ยอมรับว่ามุฮัมมัดเป็นศาสนทูตคนสุดท้ายตามความเช่ือ
ของมสุ ลมิ ทวั่ ไป) และ 3) มสุ ลมิ ชอี ะฮ์ แตท่ นี่ า่ กงั วล คอื ชาวพทุ ธในอนิ โดนเี ซยี มแี นวโนม้ อาจตกเปน็ เปา้ หมายโจมตขี องกลมุ่ กอ่ การรา้ ย
มสุ ลมิ หวั รนุ แรง เนอื่ งจากพฤตกิ รรมของกลมุ่ มสุ ลมิ หวั รนุ แรงในอนิ โดนเี ซยี มกั เปลยี่ นแปลงไปตามสถานการณแ์ ละบรรยากาศของ
กระแสมุสลิมโลกที่เกิดขึ้นในห้วงเวลาน้ัน หากสถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้เลวร้ายลงก็อาจมีความเป็นไปได้ท่ีจะเกิด
กระแสตอ่ ตา้ นชาวไทยและชาวไทยพทุ ธในอนิ โดนเี ซยี เชน่ เดยี วกบั กรณคี วามขดั แยง้ ระหวา่ งชาวพทุ ธกบั มสุ ลมิ โรฮนี จาในเมยี นมา
ซง่ึ เปน็ ชนวนสำ� คญั ทที่ ำ� ใหก้ ลมุ่ มสุ ลมิ หวั รนุ แรงในอนิ โดนเี ซยี เกดิ ความโกรธแคน้ และตดั สนิ ใจกอ่ เหตลุ อบวางระเบดิ สอท.เมยี นมา
ณ กรงุ จาการ์ตา เม่ือ พ.ค.2556 และ ก.ย.2560
ปญั หาการแบง่ แยกดนิ แดน หลงั จากมกี ารเจรจาสนั ตภิ าพระหวา่ งรฐั บาลอนิ โดนเี ซยี กบั ขบวนการอาเจหเ์ สรี (Gerakan
Aceh Merdeka-GAM) ซึง่ เป็นมุสลมิ โดยมี Crisis Management Initiative (CMI) เปน็ คนกลางจดั การประสานงานและอำ� นวย
ความสะดวกในการเจรจาจนน�ำไปสู่การลงนามความตกลงในบันทึกความเข้าใจเมื่อ 15 ส.ค.2548 โดยการให้สถานะ special
autonomy แก่จังหวัดอาเจห์ ท�ำให้สถานการณ์การแบ่งแยกดินแดนท่ีมีความรุนแรงมากท่ีสุดในอินโดนีเซียยุติลงได้
คงเหลือแต่ความเคลื่อนไหวแบ่งแยกดินแดนของขบวนการปาปัวเสรี (Organisasi Papua Merdeka-OPM) ซ่ึงเป็นคริสต์
ทต่ี อ้ งการแบ่งแยกจงั หวดั ปาปวั และจังหวัดปาปวั ตะวันตก และกลุ่มสาธารณรฐั มาลูกใู ต้ (Republik Maluku Selatan-RMS)
ซง่ึ เปน็ ครสิ ตท์ ต่ี อ้ งการแบง่ แยกหมเู่ กาะมาลกู ู ซง่ึ ปจั จบุ นั เคลอ่ื นไหวในพนื้ ทใี่ นนามของแนวรว่ มอธปิ ไตยมาลกู ู (Front Kedaulatan
Maluku-FKM)
สมาชิกองคก์ ารระหว่างประเทศ อนิ โดนีเซยี พยายามแสดงบทบาทส�ำคัญและอยา่ งแข็งขนั โดยเฉพาะใน UN, ASEAN, G-20
(เปน็ เพียงประเทศเดยี วในอาเซยี นที่เปน็ สมาชิก) APEC, ASEM, D-8, OIC, NAM (เปน็ หนงึ่ ในประเทศที่รเิ ร่ิมก่อตง้ั ) และ NAASP
(ก่อต้ังเม่ือปี 2548 ท่ีกรุงจาการ์ตา) ประธานคณะกรรมการแก้ปัญหาภาคใต้ของฟิลิปปินส์ใน OIC เมื่อ มิ.ย.2561 ที่ผ่านมา
อินโดนีเซียได้รบั เลอื กใหเ้ ป็นสมาชกิ ไมถ่ าวรของ UNSC วาระปี 2562-2563
วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลย ี มคี วามรว่ มมอื กบั หลายประเทศ เชน่ พฒั นาความรว่ มมอื ดา้ นเทคโนโลยสี ารสนเทศ (ICT) กบั ญปี่ นุ่
วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยกี บั สหรฐั ฯ ครอบคลมุ 23 ดา้ น อาทิ เกษตรและเทคโนโลยชี วี ภาพ เภสชั และชวี เภสชั ศาสตร์ ความมน่ั คง
ดา้ นอาหาร วจิ ยั ทางทะเล พลงั งาน และ ICT อตุ สาหกรรมความมนั่ คงและการปอ้ งกนั ประเทศกบั จนี วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
กบั สหภาพยโุ รป (EU) เทคโนโลยที างทหารและการพฒั นานวิ เคลยี รเ์ พอื่ สนั ตกิ บั เกาหลใี ต้ พฒั นาแหลง่ แรบ่ อกไซต์ สำ� รวจขดุ เจาะ
นำ้� มนั ใตท้ ะเล รวมทง้ั พลงั งานนวิ เคลยี รก์ บั รสั เซยี อตุ สาหกรรมทหารและวจิ ยั คน้ ควา้ ดา้ นนวิ เคลยี รก์ บั ออสเตรเลยี และดา้ นสำ� รวจอวกาศ
และเทคโนโลยีชีวภาพกับอนิ เดีย
การขนส่งและโทรคมนาคม ถนนมีระยะทาง 496,607 กม. ทางรถไฟยาว 8,159 กม. ท่าอากาศยานมี 673 แห่ง
สว่ นทา่ อากาศยานนานาชาตทิ สี่ ำ� คญั ไดแ้ ก่ ซกู ารโ์ น-ฮตั ตา จ.บนั เตน็ จอู นั ดา จ.ชวาตะวนั ออก และงรู าหไ์ ร หรอื เดนปาซาร์ จ.บาหลี
ลานจอด ฮ.เฮลิคอปเตอร์ 76 แห่ง ท่าเรือมี 154 แห่ง เป็นท่าเรือน�้ำลึก 137 แห่ง โทรศัพท์พ้ืนฐานจ�ำนวน 10.7
ล้านเลขหมาย โทรศพั ทเ์ คลอ่ื นท่ี 385.6 ล้านเลขหมาย เครอื ขา่ ยโทรศพั ท์เคล่อื นที่ท่มี ีใช้ ได้แก่ GSM 900/1800, CDMA 2000,
3G CDMA, 3G/WCDMA, 3G 9300, และ 4G LTE WiMAX อนิ เทอรเ์ นต็ มผี ใู้ ช้ 143 ลา้ นคน (ปี 2560) 44.16% ของผใู้ ชอ้ นิ เทอรเ์ นต็
ใชผ้ ่านโทรศัพท์เคลื่อนท่ี รหัสอินเทอรเ์ น็ต .id เนื่องจากมีประชากรจำ� นวนมากทำ� ให้อนิ โดนเี ซียมีผใู้ ชโ้ ซเชยี ลมีเดียมากถึง 130
ลา้ นคน ซงึ่ เปน็ อนั ดบั ต้น ๆ ของโลก โซเชยี ลมเี ดียทีน่ ยิ มใช้ในอนิ โดนเี ซยี Youtube 43% Facebook 41% WhatsApp 40%
Instagram 38% Twitter 27%

273 ข้อมูลพืน้ ฐานของต่างประเทศ 2562

การเดินทาง มเี ทยี่ วบนิ ของสายการบนิ การดู า ซง่ึ เปน็ สายการบนิ แหง่ ชาตขิ องอนิ โดนเี ซยี มายงั ทา่ อากาศยานสวุ รรณภมู ทิ กุ วนั
โดยใชเ้ วลาเดนิ ทาง 3 ชม. 30 นาที และมเี ทย่ี วบนิ ของสายการบนิ ไทยไปกรงุ จาการต์ าและเมอื งเดนปาซาร์ (เกาะบาหล)ี ทกุ วนั
ใช้เวลาเดนิ ทาง 3 ชม. 35 นาที และ 4 ชม. 25 นาทตี ามลำ� ดบั เวลาของกรงุ จาการต์ าตรงกบั เวลากรงุ เทพฯ แตเ่ วลาของ จ.บาหลี
และ จ.ปาปวั เรว็ กวา่ กรงุ เทพฯ 1 และ 2 ชม. ตามลำ� ดบั นกั ทอ่ งเทยี่ วไทยเดนิ ทางเขา้ อนิ โดนเี ซยี โดยไมต่ อ้ งขอรบั การตรวจลงตรา
หนังสอื เดินทาง เวบ็ ไซต์การท่องเทย่ี วของอนิ โดนเี ซีย www.indonesia.travel/en
สถติ นิ กั ทอ่ งเทยี่ วตา่ งชาตใิ นอนิ โดนเี ซยี 14.04 ลา้ นคน (ปี 2560) เปน็ นกั ทอ่ งเทยี่ วจนี มากทส่ี ดุ 1.97 ลา้ นคน รองลงมา
คอื สงิ คโปร์ 1.51 ลา้ นคน มาเลเซยี 1.24 ลา้ นคน ออสเตรเลยี 1.19 ลา้ นคน และญป่ี นุ่ 538,334 คน ท้ังน้ี รัฐบาลอินโดนีเซีย
ตัง้ เปา้ หมายดงึ ดดู นักท่องเที่ยว 17 ลา้ นคนในปี 2561 และเพ่มิ เป็น 20 ล้านคนภายในปี 2562
สถานการณ์สำ� คญั ทีน่ า่ ตดิ ตาม
1) อินโดนเี ซยี จะมีการจดั การเลอื กต้ังประธานาธบิ ดี (วาระ 5 ป)ี พรอ้ มกับการเลือกตงั้ ส.ส. (Majelis Permusy-
awaratan Rakyat: MPR) ใน 19 เม.ย.2562 โดยมีผู้สมัครลงชิงต�ำแหน่งประธานาธิบดีสองคน ได้แก่ 1) นายโจโก วิโดโด
ประธานาธิบดคี นปัจจุบนั จากพรรค Indonesian Democratic Party of Struggle (PDI-P) และพรรคแนวร่วมรัฐบาล ซง่ึ ลง
สมคั รคู่กบั นาย Ma’ruf Amin ประธานสภาอุลมะ (Indonesian Ulema Council: Majelis Ulama Indonesia-MUI) ซงึ่ เป็น
องค์กรสูงสุดด้านศาสนา และ 2) นายปราโบโว ซูเบียนโต หัวหน้าพรรค Gerindra ซ่ึงลงสมัครคู่กับนาย Sandiaga Uno
รองผู้ว่าการนครจาการ์ตา ผลการเลือกต้ังประธานาธิบดีอาจจะส่งผลกระทบต่อทิศทางของนโยบายเศรษฐกิจและสังคมภายใน
อินโดนีเซีย และการก�ำหนดนโยบายต่างประเทศของอินโดนีเซีย โดยเฉพาะปัญหาเกี่ยวกับมุสลิม ในชั้นนี้ แม้ประธานาธิบดี
วิโดโดจะมคี ะแนนนยิ มเหนือคแู่ ขง่ แต่ปจั จยั ดา้ นเศรษฐกจิ อาจเปน็ ตวั แปรทช่ี ้ขี าดผลเลือกตัง้ ประธานาธิบดีได้
2) อนิ โดนเี ซยี ประสบภาวะเงนิ รเู ปอี อ่ นคา่ ลงอยา่ งตอ่ เนอ่ื งเมอ่ื เทยี บกบั เงนิ ดอลลารส์ หรฐั โดยอตั ราแลกเปลยี่ นเมอ่ื
9 ก.ย.2561 อยทู่ ่ี 14,933 รเู ปยี ตอ่ หนง่ึ ดอลลารส์ หรฐั ซง่ึ ตำ�่ ทสี่ ดุ ในรอบ 20 ปี ขณะทปี่ ญั หาการขาดดลุ บญั ชเี ดนิ สะพดั ในหว้ ง 6 เดอื น
แรกของปี 2561 สงู ประมาณ 8,000 ลา้ นดอลลารส์ หรฐั หรอื 3% ของ GDP ปญั หาดงั กลา่ วจะสง่ ผลใหอ้ ตั ราเงนิ เฟอ้ ในประเทศ
เพมิ่ ขน้ึ และกระทบตอ่ กำ� ลงั ซอ้ื ของประชาชนในประเทศ โดยเฉพาะสนิ คา้ อปุ โภคบรโิ ภค เชน่ อาหารและนำ�้ มนั เชอื้ เพลงิ ภาวะดงั กลา่ ว
อาจสง่ ผลตอ่ ความนยิ มของรฐั บาลประธานาธบิ ดวี โิ ดโดจนอาจสง่ ผลตอ่ การเลอื กตง้ั ประธานาธบิ ดไี ด้ รฐั บาลอนิ โดนเี ซยี เรง่ แกไ้ ขปญั หา
ดงั กลา่ วดว้ ยการสง่ เสรมิ การทอ่ งเทย่ี วและลดการนำ� เขา้ สนิ คา้ จากตา่ งประเทศ
2) ทา่ ทขี องอนิ โดนเี ซยี ตอ่ ปญั หาพพิ าททะเลจนี ใต้ และแนวคิดอินโด-แปซิฟิก แม้อินโดนีเซียไม่ใช่ประเทศที่อ้าง
สิทธ์แิ ต่แสดงจุดยืนมาโดยตลอดวา่ ไมย่ อมรบั การประกาศเสน้ ประ 9 เสน้ แสดงอาณาเขตของจีนในทะเลจีนใต้ เนื่องจากขัดกบั
อนสุ ัญญาสหประชาชาติว่าดว้ ยกฎหมายทะเล 1982 (United Nations Convention on the Law Of the Sea-UNCLOS)
รวมทั้งยังแสดงความกังวลต่อการแสดงบทบาทเชิงรุกของจีนในทะเลจีนใต้ในปัจจุบัน โดยเฉพาะการที่เรือประมงจีนลักลอบท�ำ
ประมงในเขตเศรษฐกจิ จำ� เพาะอนิ โดนเี ซยี บอ่ ยครงั้ อยา่ งไรกด็ ี อนิ โดนเี ซยี แสดงทา่ ทวี า่ ไมต่ อ้ งการใชแ้ นวคดิ อนิ โด-แปซฟิ กิ เปน็ การ
ปิดล้อมจนี และพยายามสง่ เสรมิ บทบาทความเป็นศนู ยก์ ลางของอาเซยี น
3) สถานการณ์การก่อการร้าย หลงั เกิดเหตุระเบิดฆา่ ตัวตายในโบสถ์ครสิ ต์ 3 แหง่ ในเมืองสรุ าบายา เม่ือ พ.ค.
2561 กลมุ่ การรา้ ยทอ้ งถน่ิ ทสี่ วามภิ กั ดกิ์ บั กลมุ่ IS ไดถ้ กู จนท. กวาดลา้ งอยา่ งหนกั รวมไปถงึ การออกกฎหมายตอ่ ตา้ นการกอ่ การรา้ ย
ฉบับใหม่ที่มีความทันต่อสถานการณ์มากข้ึน แต่ภัยจากการก่อการร้ายในอินโดนีเซียยังอยู่ในระดับท่ีน่าห่วงกังวล เน่ืองจากการ
เผยแพร่แนวคิดก่อการร้ายซึ่งยังคงแพร่กระจายในโซเชียลมีเดีย และระบบควบคุมผู้ต้องหาก่อการร้ายและการป้องกันการ
เผยแพร่แนวคดิ รุนแรงในเรอื นจำ� ทไี่ มม่ ปี ระสทิ ธภิ าพ นอกจากน้ี การท่อี ินโดนีเซยี มีประชากรเขา้ ร่วมกบั กลุ่ม IS เปน็ จำ� นวนมาก

ข้อมลู พน้ื ฐานของตา่ งประเทศ 2562 274

ก็น�ำมาซึ่งความกังวลต่อนักรบท่ีเดินทางกลับ (returnee) ที่อาจก่อเหตุโจมตีในประเทศหรือน�ำแนวคิดการก่อการร้ายมาปลุก
ระดมในหมู่ประชาชนอนิ โดนีเซียต่อไป
ความสมั พนั ธ์ไทย–อนิ โดนีเซีย
ไทยและอนิ โดนีเซยี มคี วามสัมพนั ธท์ ่ดี ีมานานต้ังแตส่ มัยพระบาทสมเด็จพระจลุ จอมเกล้าเจ้าอยู่หวั การสถาปนา
ความสัมพันธ์ทางการทูตมีข้ึนเมื่อ 7 มี.ค.2493 โดยมีความร่วมมือท่ีดีต่อกันทุกด้าน อินโดนีเซียแสดงท่าทีต้องการช่วยไทย
แก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ ส่วนไทยต้องการเรียนรู้ประสบการณ์ท่ีเก่ียวข้องและความร่วมมือต่อต้านการก่อการร้าย
จากอนิ โดนเี ซยี ตลอดจนตอ้ งการใหอ้ นิ โดนเี ซยี ชว่ ยสรา้ งความเขา้ ใจกบั โลกมสุ ลมิ เกย่ี วกบั ปญั หาจงั หวดั ชายแดนภาคใต้ นอกจากนี้
อนิ โดนเี ซยี ในฐานะประธานอาเซยี นเมอ่ื ปี 2554 ยงั มบี ทบาทชว่ ยแกไ้ ขปญั หาพพิ าทเขตแดนไทย-กมั พชู าบรเิ วณปราสาทพระวหิ าร
ความสมั พันธ์ดา้ นเศรษฐกิจ ไดร้ ับการสง่ เสรมิ ภายใต้กรอบของอาเซียนและภายใตก้ รอบ IMT-GT มกี ารท�ำความ
ตกลง ความรว่ มมอื สนธสิ ัญญา และ MoU ดา้ นต่าง ๆ มากกวา่ 14 ฉบบั ทง้ั น้ี ปี 2560 อินโดนีเซียเปน็ คคู่ า้ ทใ่ี หญเ่ ป็นอนั ดับ 4
ของไทยในอาเซียน และเป็นอันดับ 7 ของไทยในตลาดโลก ในปี 2559 ไทยเป็นประเทศสมาชิกอาเซียนท่ีลงทุนในอินโดนีเซีย
มากเปน็ อนั ดบั ท่ี 3 (รองจากสงิ คโปรแ์ ละมาเลเซยี ) โดยมโี ครงการลงทนุ 213 โครงการ มลู คา่ การลงทนุ 338.2 ลา้ นดอลลารส์ หรฐั
ดา้ นการคา้ ระหวา่ งประเทศ ตงั้ แตป่ ี 2549 อนิ โดนเี ซยี เสยี เปรยี บดลุ การคา้ ไทยมาโดยตลอด ในปี 2560 ไทยมมี ลู คา่
การค้ากบั อินโดนีเซีย 16,168.49 ลา้ นดอลลาร์สหรัฐ ไทยได้เปรยี บดุลการคา้ อินโดนีเซีย 1,442.59 ลา้ นดอลลาร์สหรฐั สว่ นปี
2559 ไทยมีมูลค่าการค้ากับอินโดนีเซีย 14,502.63 ล้านดอลลาร์สหรัฐ สินค้าท่ีไทยส่งออกไปอินโดนีเซีย 5 อันดับแรก ได้แก่
1) รถยนต์ อปุ กรณแ์ ละสว่ นประกอบ 2) นำ�้ ตาลทราย 3) เม็ดพลาสติก 4) เครือ่ งจกั รกลและส่วนประกอบของเครื่องจักรกล และ
5) เคมีภัณฑ์ สนิ ค้าทไี่ ทยนำ� เข้าจากอินโดนเี ซยี 5 อันดับแรก ได้แก่ 1) นำ้� มนั ดิบ 2) ถ่านหนิ 3) ส่วนประกอบและอุปกรณ์ยาน
ยนต์ 4) เครอื่ งจักรกลและสว่ นประกอบ และ 5) สินแร่โลหะอืน่ ๆ เศษโลหะและผลิตภณั ฑ์
ข้อตกลงที่ส�ำคัญ : สนธิสัญญาทางไมตรี (3 มี.ค.2497) ความตกลงว่าด้วยการแบ่งเขตไหล่ทวีปในตอนเหนือ
ของชอ่ งแคบมะละกาและในทะเลอนั ดามัน (17 ธ.ค.2514) สนธิสัญญาว่าดว้ ยการส่งผูร้ ้ายขา้ มแดน (9 ม.ิ ย.2519) ความตกลง
ว่าด้วยความร่วมมือด้านการศาล (8 มี.ค.2521) ความตกลงว่าด้วยการยกเว้นการเก็บภาษีซ้อน (25 มี.ค.2524) ความตกลง
ว่าด้วยความร่วมมือด้านป่าไม้ (27 พ.ค.2527) บันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือด้านถ่านหิน (12 ม.ค.2533) บันทึก
ความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์ การวิจัย และเทคโนโลยี (20 พ.ค.2533) ความตกลงว่าด้วยความร่วมมือ
ทางเศรษฐกจิ และวชิ าการ และมกี ารจดั ตง้ั คณะกรรมาธกิ ารรว่ ม (18 ม.ค.2535) ความตกลงวา่ ดว้ ยการสง่ เสรมิ และคมุ้ ครองการลงทนุ
(17 ก.พ.2541) บนั ทกึ ความเขา้ ใจวา่ ดว้ ยความรว่ มมอื ดา้ นการทอ่ งเทยี่ ว (23 พ.ค.2546) ความตกลงดา้ นวฒั นธรรม (17 ม.ค.2545)
บนั ทกึ ความเขา้ ใจเพอ่ื การจดั ตง้ั สภาธรุ กจิ ไทย-อนิ โดนเี ซยี (27 พ.ค.2546) ความตกลงวา่ ดว้ ยการบรกิ ารทางอากาศ (8 ม.ี ค.2510
และปรับปรุงแก้ไขปี 2547) บันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือด้านการลงทุน (21 ก.ค.2547) บันทึกความเข้าใจว่าด้วย
ความร่วมมือด้านการเกษตร (16 ธ.ค.2548) ความตกลงทางการค้า (Trade Agreement) (16 พ.ย.2554) ข้อตกลงว่าด้วย
การแก้ไขบันทึกความเข้าใจว่าด้วยการซื้อขายข้าวระหว่างรัฐบาลไทยกับรัฐบาลอินโดนีเซีย (16 พ.ย.2554) ข้อตกลงการจัดท�ำ
บันทึกความเขา้ ใจวา่ ด้วยความร่วมมือด้านประมง (ต.ค.2556)
ไทยและอินโดนเี ซียได้จดั การประชมุ คณะกรรมาธกิ ารรว่ มว่าด้วยความรว่ มมอื ทวภิ าคี (Joint Commission-JC)
ไทย-อินโดนีเซีย ครั้งที่ 9 ณ เมืองย็อกยาการ์ตา อินโดนีเซีย ระหว่างวันที่ 5-7 ก.ค.2561 เพ่ือส่งเสริมความสัมพันธ์ทวิภาคี
รอบด้าน ได้แก่ ด้านการเมืองและความมั่นคง ด้านกฎหมายและกงสุล ด้านเศรษฐกิจ การค้า การลงทุนและการท่องเที่ยว
ดา้ นสังคมและวัฒนธรรม ด้านเอกสทิ ธ์ิและความคมุ้ กันทางการทตู และความรว่ มมือระดับภมู ภิ าคและพหุภาคี

275 ขอ้ มลู พ้ืนฐานของตา่ งประเทศ 2562

นอกจากน้ี ไทยและอินโดนเี ซียยังมคี วามสัมพนั ธ์ด้านวัฒนธรรมท่ใี กล้ชิด มกี ารจดั ท�ำความตกลงด้านสงั คมและ
วฒั นธรรม และมกี ารดำ� เนนิ กจิ กรรมสง่ เสรมิ ความรว่ มมอื ทางวฒั นธรรมระหวา่ งกนั อยา่ งเปน็ รปู ธรรมและสมำ�่ เสมอ ทส่ี ำ� คญั อาทิ
การอญั เชญิ ผา้ พระกฐนิ พระราชทานไปทอดถวายยงั วดั ไทยในอนิ โดนเี ซยี และการสถาปนาความสมั พนั ธบ์ า้ นพเ่ี มอื งนอ้ งระหวา่ งกนั
--------------------------------------------------------

ข้อมูลพื้นฐานของตา่ งประเทศ 2562 276

โจโก วิโดโด
(Joko Widodo)

ต�ำแหน่ง ประธานาธิบดอี นิ โดนเี ซยี (เข้ารบั ตำ� แหนง่ เมอ่ื 20 ต.ค.2557)

เกิด 21 ม.ิ ย. 2504 (อายุ 58 ปี/ปี 2562) ทีส่ ุราการ์ตา จังหวัดชวากลาง

สถานภาพทางครอบครัว สมรสกบั นางอิเรยี นา วิโดโด มบี ุตร 3 คน

ศาสนา อิสลาม

การศกึ ษา - ปรญิ ญาตรสี าขาวนศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั Gadjah Mada อนิ โดนีเซีย

ประวัตกิ ารทำ� งาน - ประกอบอาชพี ชา่ งไม้และท�ำธุรกจิ ส่งออกเฟอร์นเิ จอร์
ปี 2528-2531

ตำ� แหน่งทางการเมือง - นายกเทศมนตรเี มืองสุราการต์ า
ปี 2548-2550 - ผูว้ ่าการจาการต์ า
ปี 2555-2557 - ประธานาธบิ ดสี มยั แรก โดยเปน็ ประธานาธิบดีคนที่ 7 ของอนิ โดนเี ซีย
20 ต.ค.2547

---------------------------------

277 ขอ้ มลู พืน้ ฐานของตา่ งประเทศ 2562

คณะรัฐมนตรีอนิ โดนีเซยี

ประธานาธบิ ดี Joko Widodo
รองประธานาธิบดี Jusuf Kalla
รมต.ประสานงานดา้ นกิจการทางทะเล Luhut Binsar Panjaitan
รมต.ประสานงานด้านการเมอื ง กฎหมายและความมัน่ คง Wiranto
รมต.ประสานงานด้านเศรษฐกิจ Darmin Nasution
รมต.ประสานงานด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษยแ์ ละวัฒนธรรม Puan Maharani
เลขาธิการแหง่ รัฐ Pratikno
รมว.กระทรวงการวางแผนพฒั นาชาติ Bambang Brodjonegoro
รมว.กระทรวงคมนาคม Budi Karya Sumadi
รมว.กระทรวงกจิ การทะเลและประมง Susi Pudjiastuti
รมว.กระทรวงพลงั งานและทรพั ยากรแร่ธาตุ Ignasius Jonan
รมว.กระทรวงข่าวสารและการสือ่ สาร Rudiantara
รมว.กระทรวงการปฏริ ูปการบรหิ ารและระบบราชการ Asman Abnur
รมว.กระทรวงการคลัง Sri Mulyani Indrawati
รมว.กระทรวงรัฐวสิ าหกิจ Rini Soemarno
รมว.กระทรวงสหกรณแ์ ละวิสาหกจิ ขนาดกลางและขนาดย่อม Anak Agung Gede Ngurah Puspayoga
รมว.กระทรวงการทอ่ งเท่ียว Arief Yahya
รมว.กระทรวงมหาดไทย Tjahjo Kumolo
รมว.กระทรวงการตา่ งประเทศ Retno Lestari PriansariMarsudi
รมว.กระทรวงกลาโหม Ryamizard Ryacudu
รมว.กระทรวงยุติธรรมและสทิ ธิมนษุ ยชน Yasonna Hamonangan Laoly
รมว.กระทรวงอตุ สาหกรรม Airlangga Hartanto
รมว.กระทรวงการค้า Enggartiasto Lukita
รมว.กระทรวงเกษตร Amran Sulaiman
รมว.กระทรวงแรงงาน Muhammad Hanif Dhakiri
รมว.กระทรวงโยธาธกิ ารและการเคหะ Basuki Hadimuljono
รมว.กระทรวงส่ิงแวดล้อมและปา่ ไม ้ Siti Nurbaya Bakar
รมว.กระทรวงการวางแผนที่ดิน Sofyan Djalil
รมว.กระทรวงกิจการศาสนา Lukman Hakim Saifuddin
รมว.กระทรวงสาธารณสุข Nila Djuwita Ansfasa Moeloek
รมว.กระทรวงกจิ การสังคม Agus Gumiwang Kartasasmita
รมว.กระทรวงส่งเสรมิ อ�ำนาจสตรแี ละคุ้มครองเด็ก Yohana Susana Yembise
รมว.กระทรวงวัฒนธรรมและศกึ ษาธกิ าร Muhadjir Effendy
รมว.กระทรวงการวิจัยและเทคโนโลยี และการศกึ ษาขนั้ สูง Muhammad Nasir

ขอ้ มูลพ้ืนฐานของตา่ งประเทศ 2562 278

รมว.กระทรวงกิจการเยาวชนและการกีฬา Imam Nahrawi
รมว.กระทรวงการเรง่ รดั พัฒนาพื้นทลี่ ้าหลงั และการยา้ ยถ่นิ ฐาน Eko Putro Sandjojo

--------------------------------- (ก.ย.2561)

279 ข้อมลู พน้ื ฐานของตา่ งประเทศ 2562

สาธารณรัฐอสิ ลามแห่งอิหรา่ น
(Islamic Republic of Iran)

เมืองหลวง เตหะราน

ทตี่ ง้ั ภมู ภิ าคตะวนั ออกกลาง ตงั้ อยรู่ ะหวา่ งเสน้ ละตจิ ดู 24-40 องศาเหนอื และระหวา่ งเสน้ ลองจจิ ดู 44-64 องศาตะวนั ออก
ในจุดยุทธศาสตร์ที่เชื่อมระหว่างเอเชียกลาง เอเชียใต้ ตะวันออกกลาง และยุโรปตะวันออก รวมทั้งตั้งอยู่บนชายฝั่งของ
อ่าวเปอร์เซยี และชอ่ งแคบฮอรม์ ซุ ทเ่ี ปน็ เสน้ ทางขนสง่ นำ�้ มนั ดบิ ทางทะเลทส่ี ำ� คญั ทสี่ ดุ ของโลก (ประมาณ 40% ของการขนสง่ นำ้� มนั
ทางทะเลทวั่ โลก) มีพื้นท่ี 1,648,195 ตร.กม. ใหญ่เปน็ อนั ดับ 19 ของโลก และประมาณ 3.2 เท่าของไทย

อาณาเขต ทิศเหนือ ติดกับอารเ์ มเนยี (44 กม.) อาเซอรไ์ บจาน (689 กม.) เตริ ์กเมนิสถาน (1,148 กม.) และ
ทะเลสาบแคสเปยี น โดยมชี ายฝงั่ ยาว 740 กม.
ทิศตะวนั ออก ติดกบั อัฟกานสิ ถาน (921 กม.) และปากีสถาน (959 กม.)
ทิศใต้ ติดกับอ่าวเปอร์เซีย และอา่ วโอมาน โดยมชี ายฝ่ังยาว 1,700 กม.
ทศิ ตะวนั ตก ติดกับตุรกี (534 กม.) และอิรัก (1,599 กม.)

ภมู ิประเทศ เป็นหนง่ึ ในประเทศท่ีมีภูเขามากทีส่ ดุ ในโลก พ้ืนที่กวา่ 95% เปน็ เทือกเขาสูงและทรี่ าบสงู ภาคตะวนั ตกเป็นพื้นท่ี
ทม่ี ภี เู ขามากทสี่ ดุ เทอื กเขาสำ� คญั ไดแ้ ก่ คอเคซสั ซากรอซ และอลั บอรซ์ โดยยอดเขา Damavand (สงู 5,610 ม. หรอื 18,406 ฟตุ )
ในเทือกเขาอัลบอร์ซ เป็นยอดเขาที่สูงท่ีสุดของอิหร่านและเขตยูเรเซีย ภาคกลางเป็นที่ราบสูงผืนใหญ่ครอบคลุมพ้ืนที่
เกอื บทง้ั ประเทศตอ่ เนอื่ งเขา้ ไปถงึ อฟั กานสิ ถานและปากสี ถาน ภาคตะวนั ออกสว่ นใหญเ่ ปน็ ทะเลทราย ไดแ้ ก่ ทะเลทราย Dasht-e Kavir
ซึ่งเป็นทะเลทรายที่ใหญ่ท่ีสุดของอิหร่าน และทะเลทราย Dasht-e Lut ภาคเหนือปกคลุมด้วยพ้ืนท่ีป่าฝนหนาแน่นที่เรียกว่า
Shomal กับท่ีราบชายฝั่งทะเลสาบแคสเปียน ภาคใต้ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ราบต้ังแต่ปากแม่น้�ำ Shatt al-Arab (อิหร่านเรียกว่า
Arvand Rud) บริเวณพรมแดนอิรัก-อหิ รา่ น ลงมาตามแนวชายฝ่งั อ่าวเปอร์เซีย ช่องแคบฮอรม์ ซุ และทะเลโอมาน

ขอ้ มูลพ้ืนฐานของต่างประเทศ 2562 280

ภมู อิ ากาศ แตกต่างกันไปตามลักษณะภูมิประเทศของแต่ละพื้นที่ ภาคเหนือซึ่งเป็นชายฝั่งทะเลสาบแคสเปียนและป่าฝน
คอ่ นขา้ งชมุ่ ชนื้ อณุ หภมู ชิ ว่ งฤดรู อ้ นไมเ่ กนิ 29 องศาเซลเซยี ส ภาคตะวนั ตกซง่ึ เปน็ เทอื กเขามอี ากาศเยน็ เฉพาะอยา่ งยง่ิ ชว่ งฤดหู นาว
มกั มอี ณุ หภมู ติ ำ่� กวา่ จดุ เยอื กแขง็ และมหี มิ ะตกหนกั ภาคกลางและตะวนั ออกซง่ึ เปน็ ทะเลทรายคอ่ นขา้ งแหง้ แลง้ ปรมิ าณนำ�้ ฝนนอ้ ย
กวา่ 200 มม.ตอ่ ปี ฤดรู อ้ นจะมอี ณุ หภมู สิ งู กวา่ 38 องศาเซลเซยี ส ภาคใตซ้ ง่ึ เปน็ ทรี่ าบชายฝง่ั อา่ วเปอรเ์ ซยี และอา่ วโอมานมคี วามชน้ื
ในอากาศสงู และอณุ หภมู สิ งู ในหนา้ รอ้ น ภยั ธรรมชาตทิ ป่ี ระสบเปน็ ประจำ� ไดแ้ ก่ ภยั แลง้ นำ�้ ทว่ ม พายฝุ นุ่ พายทุ ราย และแผน่ ดนิ ไหว
ประชากร 82.021 ลา้ นคน (ประมาณการ ก.ค.2560) เปอรเ์ ซยี 61% อาเซอรี 16% เคริ ด์ 10% ลรู ์ 6% บาลชู 2% อาหรบั 2%
เตริ ก์ เมน 2% และอนื่ ๆ 1% อัตราส่วนประชากรจ�ำแนกตามอายุ : วัยเด็ก (0-14 ป)ี 24.2% วยั รุ่นถึงวัยกลางคน (15-64 ปี)
70.48% วยั ชรา (65 ปขี นึ้ ไป) 5.32% อายขุ ยั เฉลยี่ ของประชากรโดยรวมประมาณ 74 ปี อายขุ ยั เฉลยี่ เพศชาย 72.7 ปี อายขุ ยั เฉลย่ี
เพศหญงิ 75.5 ปี อตั ราการเกดิ 17.9 คนตอ่ ประชากร 1,000 คน อตั ราการตาย 5.3 คนตอ่ ประชากร 1,000 คน อตั ราการเพมิ่ ของ
ประชากร 1.24% (ประมาณการปี 2560)
ศาสนา ศาสนาประจำ� ชาติ คอื อสิ ลาม มผี นู้ บั ถอื 99.4% (ในจำ� นวนนเี้ ปน็ ชอี ะฮ์ 90-95% และซนุ นี 5-10%) ศาสนาอน่ื ๆ
(โซโรอัสเตอร์ ยูดาย ครสิ ต์ และบาไฮ) 0.3% และท่ไี มส่ ามารถระบุได้ 0.3%
ภาษา ภาษาราชการ คอื ฟารซ์ ี มผี ใู้ ช้ 53% นอกจากนยี้ งั มกี ารใชภ้ าษาเตริ ก์ 18% เคริ ด์ 10% กลิ าคและมาซนั ดารนั 7%
ลรู ์ 6% บาลูช 2% อาหรบั 2% และอื่น ๆ 2%
การศกึ ษา อตั ราการรหู้ นงั สอื 87.6% (ปี 2560 โดย Literacy Movement Organization of Iran) งบประมาณดา้ นการศกึ ษา
3.79% ของ GDP (ปี 2560 โดย UNESCO) การเรียนการสอนในระดบั ประถมและมธั ยมศกึ ษาอยภู่ ายใตก้ ารกำ� กบั ดแู ลและบรหิ าร
ของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร ระดบั อดุ มศกึ ษา โดยเฉพาะการศกึ ษาเฉพาะดา้ น เชน่ การแพทย์ อยูภ่ ายใตก้ ระทรวงสาธารณสุขและ
แพทยศาสตร์ ขณะท่ีดา้ นวิทยาศาสตร์ การวจิ ัยและพัฒนา และอน่ื ๆ อยภู่ ายใตก้ ระทรวงวทิ ยาศาสตร์ วจิ ยั และเทคโนโลยี ทงั้ น้ี
รฐั บาลอหิ รา่ นใหก้ ารศกึ ษาฟรใี นระดบั อดุ มศกึ ษาเฉพาะการศกึ ษาในมหาวทิ ยาลยั ของรฐั ปัจจบุ ัน มวี ิทยาลยั และมหาวทิ ยาลัยของ
รฐั และเอกชนทั่วประเทศมากกว่า 2,500 แหง่
การก่อต้งั ประเทศ อหิ รา่ นหรือเปอร์เซยี ในอดีตเริ่มก่อตง้ั เป็นอาณาจกั รที่ปกครองดว้ ยระบอบกษตั ริยม์ าตง้ั แต่ 2,800 ปี
กอ่ นครสิ ตกาลและพฒั นากลายเปน็ จกั รวรรดเิ มอื่ 625 ปกี อ่ นครสิ ตกาล ศาสนาอสิ ลามเขา้ สเู่ ปอรเ์ ซยี ตงั้ แตป่ ี 1194 สว่ นเตหะราน
ได้รับการสถาปนาเป็นเมืองหลวงในสมัยราชวงศ์กอญัรต้ังแต่ปี 2338 มาจนถึงปัจจุบัน การเปลี่ยนช่ือประเทศจากเปอร์เซีย
เปน็ อหิ รา่ นซง่ึ หมายถงึ “ดนิ แดนของชาวอารยนั ” มขี นึ้ ในรชั สมยั ชาห์ เรซอ ปะหล์ าวเี มอื่ ปี 2478 กษตั รยิ อ์ งคส์ ดุ ทา้ ย คอื ชาห์ มฮุ มั มดั
เรซอ ปะห์ลาวี ที่ปกครองประเทศแบบลุแก่อ�ำนาจจนสร้างความไม่พอใจแก่ประชาชนและน�ำไปสู่การลุกฮือ ที่รู้จักทั่วไปว่า
“การปฏิวัติอิสลาม” ภายใต้การน�ำของอายะตุลลอฮ์ รูฮุลลอฮ์ มูซาวี โคมัยนี นักการศาสนาท่ีได้รับความเคารพอย่างสูง
ซึ่งล้ีภัยอยู่ในฝร่ังเศส จนชาห์ของอิหร่านต้องเสด็จฯ ไปล้ีภัยในต่างประเทศ เม่ือ 16 ม.ค.2522 และเสด็จสวรรคตท่ีอียิปต์
เมือ่ ปี 2523 ขณะที่อายะตลุ ลอฮ์ โคมัยนีเดนิ ทางกลับประเทศและเปล่ยี นแปลงการปกครองด้วยการสถาปนาสาธารณรัฐอสิ ลาม
ข้ึนเม่ือ 1 เม.ย.2522 โดยใช้บทบัญญัติของศาสนาอสิ ลาม (ชะรีอะฮ)์ เปน็ แนวทางปกครองและประกาศใช้รฐั ธรรมนญู ฉบบั ใหม่
เม่อื ธ.ค.2522 (แก้ไขเพิ่มเติมเมอ่ื ปี 2532)

281 ขอ้ มูลพ้นื ฐานของตา่ งประเทศ 2562

วันชาติ 1 เม.ย. (วันสถาปนาสาธารณรฐั อสิ ลามเมือ่ ปี 2522)
การเมอื ง ปกครองแบบสาธารณรฐั อสิ ลาม (Islamic Republic) มผี นู้ ำ� สงู สดุ (Rahbar) เปน็ ประมขุ ของรฐั ทงั้ ฝา่ ยศาสนจกั ร
และอาณาจกั ร ผนู้ ำ� สงู สดุ คนปจั จบุ นั คอื อายะตลุ ลอฮ์ ซยั ยดิ อะลี ฮซุ ยั นี คอมะนะอี ดำ� รงตำ� แหนง่ ตงั้ แต่ ม.ิ ย.2532 มปี ระธานาธบิ ดี
(Ra’is-e Jomhoor) เปน็ ผูน้ ำ� รฐั บาล ประธานาธิบดคี นปจั จบุ ัน คอื ดร.ฮะซัน รฮู านี ซึ่งด�ำรงต�ำแหน่งเปน็ สมยั ท่ี 2 หลังจากชนะ
การเลอื กตั้งครงั้ ล่าสุดเม่ือ 19 พ.ค.2560 ดว้ ยคะแนนเสยี งกว่า 23.54 ลา้ นคะแนน (57.13% ของผู้ไปใชส้ ทิ ธอิ์ อกเสยี งเลือกต้ัง)
รฐั ธรรมนูญอหิ ร่านแบง่ อำ� นาจสงู สดุ ออกเป็น 3 ฝา่ ย ไดแ้ ก่
ฝ่ายบริหาร : มีการจัดสรรอ�ำนาจอย่างซบั ซอ้ น ผูน้ ำ� สูงสุดเป็นประมุขของรัฐ มาจากการคัดเลือกโดยสภาผ้ชู ำ� นัญ
วาระการด�ำรงตำ� แหน่งตลอดชีพ มอี �ำนาจสงู สดุ ในการตดั สินใจเร่อื งส�ำคญั ทกุ เรื่อง รวมทงั้ การแต่งตง้ั บคุ คลสำ� คัญหลายตำ� แหน่ง
ขณะทป่ี ระธานาธบิ ดเี ปน็ ผนู้ ำ� รฐั บาล มาจากการเลอื กตงั้ โดยตรงของประชาชน วาระดำ� รงตำ� แหนง่ 4 ปี ดำ� รงตำ� แหนง่ ตอ่ เนอื่ งได้
ไมเ่ กนิ 2 สมยั และดำ� รงตำ� แหนง่ ไดส้ งู สดุ ไมเ่ กนิ 3 สมยั มอี ำ� นาจในการแตง่ ตง้ั ครม. เพอ่ื ควบคมุ การบรหิ ารราชการของกระทรวง
ทบวง กรมต่าง ๆ โดยต้องไดร้ ับความเหน็ ชอบจากรฐั สภา อำ� นาจในการถอดถอนประธานาธบิ ดีเป็นของผู้น�ำสูงสุด
ฝ่ายนติ บิ ัญญัติ : รฐั สภาแบบสภาเดยี่ ว คอื สภาทป่ี รกึ ษาอสิ ลาม (Majles-e-Shura-ye-Eslami เรยี กสนั้ ๆ วา่ Majles)
มสี มาชกิ 290 คน ทไี่ ดร้ บั การเลอื กตงั้ โดยตรงจากประชาชนและไดร้ บั การรบั รองจากสภาพทิ กั ษร์ ฐั ธรรมนญู วาระดำ� รงตำ� แหนง่ 4 ปี
การเลือกตั้งคร้ังล่าสุดเมื่อ 26 ก.พ.2559 มีหน้าที่ส�ำคัญ คือ การออกกฎหมาย การรับรองรายช่ือ ครม.ที่ประธานาธิบดีแต่งตั้ง
การใหส้ ัตยาบนั สนธิสญั ญาระหวา่ งประเทศ การอนุมตั ิงบประมาณแผ่นดิน และการตรวจสอบการท�ำงานของฝ่ายบริหาร
ฝา่ ยตุลาการ : สภาตลุ าการสูงสุด (High Council of the Judiciary) ซึ่งมีสมาชิก 4 คน มาจากการแต่งตัง้
โดยผู้น�ำสงู สุด มีหน้าทก่ี ำ� กับการบงั คับใชก้ ฎหมาย กำ� หนดนโยบายดา้ นกฎหมาย และมอี �ำนาจในการแตง่ ต้ังประธานศาลสูงสดุ
และอัยการสูงสุด ระบบศาลของอิหรา่ นมที ั้งศาลทีพ่ จิ ารณาคดีแพง่ และคดอี าญาทัว่ ไป (public courts) กับศาลปฏิวตั ิอสิ ลาม
(revolutionary courts) ที่พิจารณาคดีอาญาท่ีเป็นภัยต่อความมั่นคงแห่งชาติและอุดมการณ์ปฏิวัติอิสลาม ค�ำตัดสินของ
ศาลปฏวิ ตั อิ สิ ลามถอื เปน็ ทส่ี นิ้ สดุ ไมส่ ามารถอทุ ธรณไ์ ด้ นอกจากน้ี ยงั มศี าลพเิ ศษสำ� หรบั นกั การศาสนา (Special Clerical Court)
ซง่ึ เป็นอสิ ระจากระบบศาลขา้ งตน้ มีหน้าทีพ่ จิ ารณาคดีอาญาท่ีนักการศาสนาตกเป็นผตู้ ้องหาโดยขนึ้ ตรงต่อผู้น�ำสูงสุด ค�ำตดั สนิ
ของศาลนถ้ี ือเป็นทีส่ น้ิ สดุ ไม่สามารถอุทธรณ์ได้
นอกจากนี้ ยังมีองคก์ รส�ำคญั อื่น ๆ ทต่ี ั้งขน้ึ ตามบทบัญญัติในรฐั ธรรมนญู ไดแ้ ก่
สภาผ้ชู �ำนญั (Assembly of Experts) สมาชิก 86 คน เปน็ ผ้ทู รงคณุ วฒุ ทิ างศาสนาที่มาจากการเลอื กต้งั มวี าระ
ด�ำรงตำ� แหนง่ 8 ปี จัดประชมุ อย่างน้อย 2 วัน ทุก 6 เดอื น มีหนา้ ทต่ี รวจสอบการท�ำงานของผนู้ �ำสูงสุดใหเ้ ป็นไปตามกรอบของ
กฎหมาย อีกทั้งมีอ�ำนาจในการแต่งต้ังและถอดถอนผู้น�ำสูงสุด แต่ไม่มีอ�ำนาจคัดค้านการตัดสินใจของผู้น�ำสูงสุด การเลือกต้ัง
ครัง้ ล่าสุดเมอื่ 26 ก.พ.2559
สภาพทิ กั ษ์รฐั ธรรมนูญ (Guardian Council of the Constitution) สมาชิก 12 คน เปน็ ผทู้ ่ีได้รบั แตง่ ตง้ั จากผู้นำ�
สงู สดุ 6 คนและอกี 6 คน เปน็ ผพู้ พิ ากษาทป่ี ระธานสภาตลุ าการสงู สดุ เสนอชอ่ื ใหร้ ฐั สภาพจิ ารณาคดั เลอื ก วาระการดำ� รงตำ� แหนง่
6 ปี มหี นา้ ทตี่ คี วามรฐั ธรรมนญู รวมทง้ั พจิ ารณาคณุ สมบตั ผิ ลู้ งสมคั รรบั เลอื กตงั้ ทกุ ระดบั ทง้ั กอ่ นและหลงั การเลอื กตง้ั เพอ่ื ใหแ้ นใ่ จ
ได้ว่า บคุ คลเหลา่ น้ีมคี วามภักดตี อ่ อดุ มการณ์ปฏิวัติอสิ ลาม นอกจากน้ี ยงั มอี �ำนาจในการใช้สทิ ธิยับยั้งการออกกฎหมายบางฉบับ
ให้รฐั สภาน�ำกลบั ไปแกไ้ ขใหม่ได้ หากเหน็ วา่ ขัดกบั รฐั ธรรมนญู และหลกั ชะรีอะฮ์
สภาผู้ช้ีขาด (Expediency Discernment Council) เปน็ องคก์ รทมี่ ีอำ� นาจมากทีส่ ดุ องค์กรหนงึ่ สมาชิกท้ังหมด
มาจากการแตง่ ตง้ั โดยผนู้ ำ� สงู สดุ วาระดำ� รงตำ� แหนง่ 5 ปี สภาฯ ชดุ ปจั จบุ นั มสี มาชกิ 28 คน มหี นา้ ทใ่ี หค้ ำ� แนะนำ� ดา้ นนโยบายแก่
ผนู้ ำ� สงู สดุ ฝา่ ยบรหิ าร นติ บิ ญั ญตั ิ และตลุ าการ รวมทงั้ ไกลเ่ กลย่ี ในกรณที ส่ี ภาพทิ กั ษร์ ฐั ธรรมนญู และรฐั สภามคี วามเหน็ ไมต่ รงกนั
เกีย่ วกบั ข้อกฎหมาย

ขอ้ มูลพนื้ ฐานของตา่ งประเทศ 2562 282

พรรคการเมืองสำ� คัญ ไดแ้ ก่ 1) Islamic Iran Developers Coalition (Abadgaran) พรรคอนุรกั ษน์ ยิ มใหม่
ของอดตี ประธานาธบิ ดมี ะหม์ ดู อะหม์ ดั ดเี นญอด 2) National Trust Party ของนายมะฮด์ ี กรั รบู ี อดตี ประธานรฐั สภา 3) United
Front of Principlists 4) Broad Popular Coalition of Principalists ซึ่งเป็นพรรคอนรุ ักษ์นิยมเคร่งจารตี 5) The Second
Khordad Front ซ่งึ เป็นแนวร่วมของกลุม่ การเมอื งและพรรคการเมอื งสายปฏิรูปหลายกลมุ่ นอกจากน้ี ยังมกี ลมุ่ Green Path
of the Hope ของนายมรี ฮอสเซน มซู าวี นกั การเมอื งสายปฏริ ปู ผสู้ มคั รชงิ ตำ� แหนง่ ประธานาธบิ ดเี มอื่ ปี 2552 ซง่ึ ไมไ่ ดข้ ออนญุ าต
กระทรวงมหาดไทยเพือ่ จัดตั้งเปน็ กลมุ่ /พรรคการเมอื งอยา่ งเป็นทางการตามกฎหมาย
เศรษฐกจิ ขนาดเศรษฐกจิ ใหญท่ สี่ ดุ ในตะวนั ออกกลาง แตก่ ารทร่ี ฐั บาลมบี ทบาทสำ� คญั ในการควบคมุ ระบบเศรษฐกจิ โดยเฉพาะ
การควบคมุ ราคาสนิ คา้ และการอดุ หนนุ การผลติ สนิ คา้ บางรายการ โดยปลอ่ ยใหภ้ าคเอกชนมบี ทบาทอยา่ งจำ� กดั ในธรุ กจิ ขนาดเลก็
เชน่ การเกษตร การบรกิ าร มีผลท�ำให้เกดิ การบิดเบือนของกลไกตลาด นอกจากน้ี รัฐบาลยงั ตอ้ งพ่งึ พารายไดจ้ ากอตุ สาหกรรม
น�้ำมันและก๊าซเป็นหลักนับต้ังแต่มีการค้นพบแหล่งน�้ำมันในประเทศเมื่อต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 อย่างไรก็ดี ในสมัยอดีต
ประธานาธบิ ดอี ะหม์ ดั ดเี นญอด รัฐบาลพยายามดำ� เนนิ นโยบายปฏิรูปเศรษฐกิจใหเ้ สรมี ากข้ึน เฉพาะอย่างย่งิ การลดการอุดหนนุ
ราคาสินค้าประเภทอาหารและพลังงานเพื่อลดภาระของรัฐ หลังจากประสบปัญหาขาดดุลงบประมาณ ปัญหาเงินเฟ้อและ
การว่างงานสงู อย่างตอ่ เน่ือง นอกจากนี้ การปฏริ ปู เศรษฐกจิ ด้วยระบบตลาดจะปูทางไปสู่การเข้าเปน็ สมาชกิ องค์การการคา้ โลก
(WTO) ทั้งน้ี นโยบายปฏริ ูปเศรษฐกจิ ดงั กลา่ วยงั คงได้รบั การสานตอ่ โดยประธานาธบิ ดีฮะซัน รูฮานี
ทรัพยากรธรรมชาติส�ำคัญ : น้�ำมันดิบมีปริมาณส�ำรองท่ีพิสูจน์ทราบแล้วประมาณ 158,400 ล้านบาร์เรล
(มากเปน็ อนั ดบั 4 ของโลก) กำ� ลงั ผลติ วนั ละ 3.86 ลา้ นบารเ์ รล และสง่ ออกไดว้ นั ละ 2.125 ลา้ นบารเ์ รล ท้ังน้ี บรษิ ัทน�้ำมนั แหง่ ชาติ
(National Iranian Oil Company-NIOC) ของรัฐบาลอิหร่านแถลงเม่ือ 20 ก.ย.2560 ว่า หลังจากมหาอำ� นาจตะวนั ตกยกเลกิ
มาตรการลงโทษทางเศรษฐกจิ ตอ่ อหิ รา่ นซงึ่ ครอบคลมุ การหา้ มซอื้ -ขายนำ�้ มนั ดบิ และกา๊ ซธรรมชาตกิ บั อหิ รา่ น ตามพนั ธกรณภี ายใต้
แผนปฏิบัติการร่วมเพื่อยุติปัญหาเก่ยี วกับโครงการพัฒนานิวเคลยี ร์ของอหิ รา่ น (JCPOA) ระหวา่ งอหิ รา่ นกบั P5+1 (สมาชกิ ถาวร
คณะมนตรคี วามมนั่ คงแหง่ สหประชาชาตแิ ละเยอรมน)ี ทมี่ิ ผี ลบงั คบั ใชต้ ง้ั แต่ 16 ม.ี ค.2559 อหิ รา่ นมแี ผนเพมิ่ กำ� ลงั การผลติ นำ�้ มนั ดบิ
จากเดมิ ทปี่ จั จบุ นั อยทู่ ว่ี นั ละ 3.86 ลา้ นบารเ์ รล เปน็ วนั ละมากกวา่ 4.5 ลา้ นบารเ์ รล ภายในปี 2565 สำ� หรบั กา๊ ซธรรมชาติ มปี รมิ าณ
สำ� รองทพ่ี สิ จู นท์ ราบแลว้ 33.5 ลา้ นลา้ น ลบ.ม. (มากเปน็ อนั ดบั 2 ของโลก) กำ� ลงั ผลติ วนั ละ 238,003 ลา้ น ลบ.ม. และสง่ ออกไดว้ นั ละ
12,927 ลา้ น ลบ.ม. นอกจากน้ี ยงั มแี รธ่ าตสุ ำ� คญั ไดแ้ ก่ ถา่ นหนิ โครเมยี ม ทองแดง แรเ่ หลก็ ตะกวั่ แมงกานสี สงั กะสี และกำ� มะถนั
สกลุ เงนิ : รยี าล (Rial) โดยมอี ตั ราแลกเปลย่ี น 1 ดอลลารส์ หรฐั : 41,874.55 รยี าล และ 1 บาท : 1,291.51 รยี าล (ก.ย.2561)
ดัชนเี ศรษฐกจิ สำ� คัญ (ปี 2561)
ผลิตภณั ฑม์ วลรวมภายในประเทศ (GDP) : 431,900 ลา้ นดอลลารส์ หรัฐ
อัตราการเตบิ โตทางเศรษฐกิจ : 4.3%
ดุลบญั ชีเดินสะพดั : 18,400 ลา้ นดอลลารส์ หรัฐ
ทนุ ส�ำรองเงินตราตา่ งประเทศ : 132,600 ลา้ นดอลลาร์สหรฐั
รายไดเ้ ฉลีย่ ต่อหัวตอ่ ปี : 20,200 ดอลลาร์สหรัฐ
แรงงาน : 30.5 ลา้ นคน
อตั ราการว่างงาน : 12.4%
อตั ราเงินเฟ้อ : 9.9%
ดลุ การคา้ ระหวา่ งประเทศ : ไดเ้ ปรยี บดุลการคา้ 21,460 ล้านดอลลารส์ หรฐั

283 ข้อมลู พ้นื ฐานของต่างประเทศ 2562

มูลคา่ การส่งออก : 91,990 ล้านดอลลารส์ หรฐั
สนิ คา้ สง่ ออก : ปโิ ตรเลยี ม เคมภี ัณฑแ์ ละผลิตภณั ฑ์ปโิ ตรเคมี ผลไม้ ถว่ั พรม ปูนซเี มนต์ และสินแร่
มลู ค่าการนำ� เขา้ : 70,530 ลา้ นดอลลารส์ หรัฐ
สินคา้ นำ� เขา้ : วตั ถดุ บิ สำ� หรบั ภาคอตุ สาหกรรม และสนิ คา้ ทนุ อนื่ ๆ อาหารและสนิ คา้ อปุ โภค-บรโิ ภคอนื่ ๆ และการบรกิ ารทางเทคนคิ
ค่คู ้าส�ำคัญ : จนี อนิ เดยี เกาหลีใต้ ตุรกี อติ าลี ญ่ีปุน่ สหรฐั อาหรับเอมเิ รตส์ เยอรมนี
การทหาร กองทัพอิหร่านมีขีดความสามารถมากที่สุดประเทศหน่ึงในตะวันออกกลาง ปี 2560 อิหร่านใช้จ่ายงบประมาณ
ด้านการทหารประมาณ 16,035 ล้านดอลลารส์ หรัฐ (3.75% ของ GDP) มากเปน็ อันดับ 15 ของโลก นอกจากนี้ การทอี่ หิ ร่าน
ตอ้ งพฒั นาอาวธุ ขนึ้ มาใชง้ านเอง ในชว่ งทต่ี อ้ งเผชญิ มาตรการลงโทษทางเศรษฐกจิ ของสหประชาชาติ (UN) และประเทศมหาอำ� นาจ
ตะวนั ตก สง่ ผลใหอ้ ุตสาหกรรมทางทหารของอหิ ร่านมีความกา้ วหน้าและได้รบั การพัฒนาอย่างต่อเนือ่ ง ปจั จบุ ันอหิ ร่านสามารถ
ผลิตรถถัง ยานยนตห์ ุ้มเกราะ อาวธุ ปลอ่ ยน�ำวถิ ี เรือด�ำน้�ำ เรือรบ เรือพฆิ าตติดตง้ั อาวุธปล่อยนำ� วิถรี ะบบเรดาร์ เฮลคิ อปเตอร์
เครอ่ื งบนิ ขับไล่ อากาศยานไร้คนขบั (UAV หรอื Drone) นอกจากนี้ อิหรา่ นยังเป็น 1 ใน 5 ประเทศที่กองทพั มขี ดี ความสามารถ
ในการทำ� สงครามบนเครือขา่ ยคอมพวิ เตอร์ (cyber-warfare)
ผนู้ ำ� สงู สดุ ของอหิ รา่ นเปน็ ผบู้ ญั ชาการทหารสงู สดุ โดยตำ� แหนง่ มสี ทิ ธข์ิ าดเพยี งผเู้ ดยี วในการประกาศและยตุ สิ งคราม
รวมทั้งมีอำ� นาจในการแตง่ ตัง้ และถอดถอนผู้บัญชาการเหล่าทัพตา่ ง ๆ โดยแบ่งเปน็
1) กองทัพแห่งชาติ (Islamic Republic of Iran Regular Forces) หรือ Artesh อยู่ภายใตก้ ารบงั คบั บญั ชา
ของกองบัญชาการใหญข่ องกองทัพแห่งชาติ (General Headquarters of Armed Forces) ขณะทก่ี ระทรวงกลาโหมรับผดิ ชอบ
การวางแผนสง่ ก�ำลังบำ� รงุ และจัดสรรงบประมาณใหเ้ หลา่ ทพั ต่าง ๆ แต่ไม่เก่ยี วขอ้ งกบั การบัญชาการปฏบิ ตั ิการในสนามรบ ทง้ั น้ี
กองทพั แห่งชาติมีกำ� ลังพลทัง้ สิ้น 350,000 นาย ประกอบด้วย
- ทบ.กำ� ลงั พลประจำ� การ 130,000 นาย กำ� ลงั พลสำ� รอง 220,000 นาย ยทุ โธปกรณส์ ำ� คญั ไดแ้ ก่ รถถงั ทผี่ ลติ
ขนึ้ เองรนุ่ M47/M48 จำ� นวน 168 คนั รนุ่ T-72S จำ� นวน 480 คนั รนุ่ M-60A1 จำ� นวน 150 คนั รนุ่ T-62 กวา่ 75 คนั
รุ่น T-54/T-55/Type-59/Safir-74 จำ� นวน 540 คนั รุน่ Karrar (ใชร้ ่นุ T-90MS ของรสั เซียเป็นต้นแบบ) และรุ่น Zulfiqar
ไมท่ ราบจำ� นวน และรถถงั ทนี่ ำ� เขา้ จากสหราชอาณาจกั รตงั้ แตส่ มยั ชาห์ รนุ่ Chieftain Mk3/Mk5 จำ� นวน 100 คนั รนุ่ Scorpion
จำ� นวน 80 คนั รนุ่ Towsan ไมท่ ราบจำ� นวน ยานยนตล์ าดตระเวนหมุ้ เกราะรนุ่ EE-9 Cascavel จำ� นวน 35 คนั ยานยนตเ์ อนกประสงค์
หมุ้ เกราะร่นุ BMP-1 จำ� นวน 210 คนั รุ่น BMP-2 จำ� นวน 400 คนั และรนุ่ BMT-2 Cobra ไม่ทราบจำ� นวน รถสายพานล�ำเลยี ง
หมุ้ เกราะรุ่น Boragh จ�ำนวน 140 คัน รนุ่ M113 จ�ำนวน 200 คัน รุน่ BTR-50/BTR-60 จ�ำนวน 300 คัน และรนุ่ Rakhsh
ไมท่ ราบจำ� นวน ปนื ใหญต่ อ่ สอู้ ากาศยานและเครอ่ื งยงิ ลกู ระเบดิ จำ� นวนกวา่ 6,798 กระบอก จรวดนำ� วถิ ตี อ่ ตา้ นรถถงั รนุ่ 9K11
Malyutka รุ่น 9K11 Fagot รนุ่ 9K113 Konkurs รนุ่ Saeqhe และรนุ่ Toophan ไมท่ ราบจำ� นวน ปนื ไรแ้ รงสะทอ้ นถอยหลงั
ตอ่ ตา้ นรถถงั ขนาดตา่ ง ๆ กว่า 200 กระบอก ปืนใหญ่วิถีราบรุ่นและขนาดต่าง ๆ รวม 1,122 กระบอก เคร่ืองบินล�ำเลียง
เฮลิคอปเตอร์แบบโจมตีและแบบลำ� เลยี งรนุ่ ตา่ ง ๆ กวา่ 250 เครอ่ื ง อากาศยานไรค้ นขบั สำ� หรบั ภารกจิ ลาดตระเวนและสอดแนม
รนุ่ Mohajer 3/4 รนุ่ Mohajer 2 รนุ่ Shahed 129 และรุ่น Ababil ไม่ทราบจ�ำนวน ขีปนาวุธและอาวุธปล่อยทางยุทธวิธี
แบบผวิ พน้ื สผู่ วิ พน้ื รนุ่ CSS-8 รนุ่ Shahin-1/Shahin-2 รนุ่ Nazeat และรนุ่ Oghab ไมท่ ราบจำ� นวน ขปี นาวธุ แบบผวิ พน้ื สอู่ ากาศ
ร่นุ FM-80 รุ่น 9K36 Strela-3 รุ่น 9K32 Strela-2 รุน่ Misaq 1/Misaq 2 รนุ่ 9K338 Igla-S และรนุ่ HN-5A ไมท่ ราบจำ� นวน
- ทร.เปน็ กองกำ� ลงั ทม่ี ขี นาดเลก็ ทสี่ ดุ ในกองทพั แหง่ ชาติ กำ� ลงั พลประจำ� การ 18,000 นาย ในจำ� นวนนเี้ ปน็ นาวกิ โยธนิ
ประมาณ 2,600 นาย แต่มีศักยภาพสูงที่จะก่อกวนเส้นทางขนส่งน�้ำมันในช่องแคบฮอร์มุซ ซ่ึงจะส่งผลกระทบต่อความมั่นคง
ทางพลังงานและเศรษฐกิจโลกโดยรวม ยุทโธปกรณส์ ำ� คญั ได้แก่ เรือด�ำน�ำ้ SSK ชัน้ Kilo จากรสั เซยี จำ� นวน 3 ล�ำ เรอื ดำ� น�้ำ SSC

ขอ้ มูลพนื้ ฐานของตา่ งประเทศ 2562 284

ชั้น Fateh จำ� นวน 1 ล�ำ เรอื ด�ำน�ำ้ SSW ช้ัน Qadir จ�ำนวน 16 ล�ำ และชัน้ Nahang จำ� นวน 1 ลำ� ยานใตน้ ้�ำ (SEAL Delivery
Vehicle-SDV) รนุ่ Al Sabehat และรนุ่ อน่ื ๆ จำ� นวนรวม 8 ลำ� เรอื คอรเ์ วตจำ� นวน 7 ลำ� เรอื โจมตเี รว็ เรอื ตรวจการณข์ นาดใหญแ่ ละ
เรือเล็กติดตั้งอาวุธปล่อยรวม 50 ล�ำ เรือวางทุ่นระเบิด จ�ำนวน 5 ล�ำ เรือสนับสนุนก�ำลังพล ยุทโธปกรณ์ และปฏิบัติการ
ทางน้�ำรวม 42 ลำ� ขีปนาวธุ ตอ่ ต้านเรือผวิ น�้ำรนุ่ C-701 Kosar รุน่ C-704 Nasr รุ่น C-802 Noor รุน่ C-802A Ghader และ
รนุ่ Ra’ad ไม่ทราบจ�ำนวน นอกจากน้ี ยังมีเครอื่ งบนิ เฮลิคอปเตอร์แบบโจมตแี ละแบบล�ำเลียงรุ่นต่าง ๆ รวม 49 เคร่อื ง ทงั้ น้ี
เรือดำ� นำ�้ และเรือรบสว่ นใหญ่เป็นยทุ โธปกรณท์ อ่ี ิหร่านผลิตและพฒั นาข้นึ ใช้เอง
- ทอ.เป็นกองก�ำลงั ทค่ี อ่ นขา้ งมปี ญั หาเพราะแมม้ ีกำ� ลงั พลถึง 30,000 นาย แตม่ เี ครื่องบินรบทส่ี ามารถใชก้ ารได้
เพยี ง 334 เครอื่ ง สว่ นใหญเ่ ขา้ ประจำ� การตง้ั แตส่ มยั ชาห์ ดว้ ยเหตนุ อ้ี หิ รา่ นจงึ พยายามพฒั นาเครอื่ งบนิ ขนึ้ เองเพอ่ื ทดแทนของเกา่
รวมท้ังส่งั ซ้อื เครื่องบินรบรุ่น Su-30 MKM 250 เครื่อง เครื่องบินเตมิ น้�ำมันกลางอากาศรุ่น II-78 MKI 20 เคร่ือง จากรสั เซยี
และเคร่ืองบินขับไล่ J-10 จำ� นวน 2 ฝงู บินจากจนี สำ� หรับอากาศยานทสี่ ำ� คัญ ไดแ้ ก่ เครือ่ งบนิ ขบั ไลร่ ุ่น F-5B จ�ำนวน 20 เครือ่ ง
ร่นุ F-5E/F มากกว่า 55 เคร่อื ง รุ่น F-7M จำ� นวน 24 เครอ่ื ง ร่นุ F-14 จ�ำนวน 43 เครื่อง ร่นุ MiG-29/U/UB จ�ำนวน 36 เคร่ือง
รนุ่ Azarakhsh จำ� นวนมากกวา่ 6 เครอื่ ง รนุ่ F-4D/E จำ� นวน 64 เครอื่ ง รนุ่ F-1E จำ� นวน 10 เครอื่ ง รนุ่ Saegheh มากกวา่ 6 เครื่อง
รุน่ Su-22M4 จำ� นวน 3 เคร่อื ง และรุ่น Su-22UM-3K จ�ำนวน 2 เครื่อง เคร่ืองบนิ ขับไลล่ าดตระเวน RF-4E Phantom มากกว่า
6 เครอ่ื ง เครอ่ื งบนิ โจมตี รนุ่ Su-24MK จำ� นวน 29 เครอื่ ง รนุ่ Su-25K จำ� นวน 7 เครอื่ ง รนุ่ Su-25UBK จำ� นวน 3 เครอื่ ง เครอื่ งบนิ
ปราบเรอื ดำ� นำ�้ รนุ่ P-3MP Orion จำ� นวน 5 เครอื่ ง เครอื่ งบนิ ลำ� เลยี งและลาดตระเวนรนุ่ ตา่ ง ๆ รวม 120 เครอ่ื ง เฮลคิ อปเตอรโ์ จมตี
รุ่น Bell412 จ�ำนวน 2 เคร่ือง และเฮลคิ อปเตอร์ลำ� เลยี งรุ่นต่าง ๆ กว่า 34 เครื่อง ขีปนาวธุ น�ำวถิ ตี ่อสู้อากาศยานแบบผวิ พื้น
สู่อากาศ รุน่ FM-80 จำ� นวน 250 ลกู ร่นุ Rapier จำ� นวน 30 ลกู รนุ่ MIM-23BI-HAWK มากกว่า 150 ลูก รุน่ S-75 Dvina
จ�ำนวน 45 ลกู รนุ่ S-200 Angara จ�ำนวน 10 ลูก รุน่ 9K331 Tor-M1 จำ� นวน 29 ลกู รนุ่ S-300PMU2 จำ� นวน 32 ลูก
รนุ่ FIM-92A Stinger และรนุ่ 9K32 Strela-2 ไมท่ ราบจำ� นวน ปนื ใหญต่ อ่ สอู้ ากาศยานรนุ่ ZU-23 และรนุ่ Oerlikon ไมท่ ราบจำ� นวน
อาวธุ ปล่อยน�ำวิถีแบบอากาศส่ผู วิ พ้นื ร่นุ AGM-65A รนุ่ Kh-25 รุ่น Kh-29 และรนุ่ C-801K AShM ไม่ทราบจำ� นวน อาวธุ ปลอ่ ย
แบบต่อตา้ นเรดาร์และแบบอากาศสู่อากาศรนุ่ ตา่ ง ๆ ไม่ทราบจำ� นวน
- กองก�ำลงั ป้องกันภยั ทางอากาศ เปน็ กองกำ� ลังที่แยกตัวออกมาจาก ทอ. ก�ำลงั พล 12,000 นาย แตไ่ ม่มีขอ้ มลู
เก่ยี วกับอาวุธในประจ�ำการ
2) กองกำ� ลงั พิทกั ษก์ ารปฏิวัติอิสลาม (Islamic Revolutionary Guards Corps-IRGC) หรือ Pasdaran ขึน้ ตรง
ตอ่ ผ้นู �ำสูงสุด มีก�ำลงั พลมากกว่า 125,000 นาย ประกอบดว้ ย
- ทบ.ของ IRGC กำ� ลังพลกวา่ 100,000 นาย ภารกจิ หลัก คือ การต่อตา้ นการกอ่ ความไมส่ งบภายในประเทศ
- ทร.ของ IRGC กำ� ลังพล 20,000 นาย ในจำ� นวนนเี้ ป็นนาวิกโยธินประมาณ 5,000 นาย ยุทโธปกรณ์สำ� คญั ได้แก่
เรอื โจมตเี รว็ ขนาดเลก็ จำ� นวน 1,500 ลำ� เครอื่ งบนิ รนุ่ Bavar-2 ทผ่ี ลติ เอง เฮลคิ อปเตอรร์ นุ่ Mi-17 จากจนี อาวธุ ปลอ่ ยตอ่ ตา้ นเรอื
รนุ่ C-701 Kosar รุ่น C-704 Nasr และรุน่ C-802 ท่ผี ลิตเอง และรุ่น HY-2 จากจนี ไมท่ ราบจ�ำนวน เรือตรวจการณ์ชั้นตา่ ง ๆ
รวม 126 ล�ำ เรือสะเทินน้�ำสะเทินบก ล�ำเลียงพลและยุทโธปกรณ์ และเรือสนับสนุนก�ำลังพล ไม่ทราบจ�ำนวน เฮลิคอปเตอร์
แบบลำ� เลียงมากกว่า 5 ล�ำ
- ทอ.ของ IRGC ไม่ปรากฏข้อมูลเก่ียวกับก�ำลังพลในประจ�ำการ แต่มียุทโธปกรณ์ส�ำคัญ ได้แก่ เคร่ืองบิน
รนุ่ SukhoiSu-25 จำ� นวน 10 เครอื่ งและ UAVs ทผ่ี ลติ ขน้ึ เองรนุ่ Ababil และรนุ่ Mohajer I/II/III/VI นอกจากน้ี ยงั มกี องกำ� ลงั ขปี นาวธุ
(Missile Force) อยใู่ นก�ำกับ โดยมีขีปนาวธุ พสิ ยั ไกลแบบผิวพนื้ ส่ผู วิ พ้นื ทีผ่ ลติ เอง ระยะยงิ ไกลกว่า 1,000 กม. หลายรุ่น เชน่
รนุ่ Shahab-3 รุ่น Ghadr-110 รุน่ Sajjil รุ่น Fateh รุ่น Shahab-1/2 และรนุ่ Zelzal

285 ขอ้ มลู พ้ืนฐานของตา่ งประเทศ 2562

- กองก�ำลังปฏิบัติการพิเศษหรือ Qods Force (ต้ังชื่อตามนครอัลกุดส์หรือเยรูซาเลมท่ีปัจจุบันอยู่ภายใต้
การยดึ ครองของอสิ ราเอล) เปน็ หนว่ ยปฏิบตั กิ ารพิเศษต่างประเทศ คาดวา่ มีก�ำลงั พลในประจ�ำการประมาณ 15,000 นาย
- กองกำ� ลงั อาสาสมคั รทหารพราน (Basij Force) ซง่ึ อหิ รา่ นอา้ งวา่ มสี มาชกิ มากถงึ 12.6 ลา้ นนาย แตน่ กั วเิ คราะห์
คาดวา่ นา่ จะมกี ำ� ลงั พลประจำ� การอยทู่ ี่ 90,000 นาย กำ� ลงั พลสำ� รอง 300,000 นาย และอาจเรยี กระดมพลในกรณที เ่ี กดิ เหตจุ ำ� เปน็
ไดอ้ กี 1 ลา้ นคน
ปญั หาด้านความมั่นคง
หลังเปล่ียนแปลงการปกครอง อิหรา่ นเผชญิ กบั ปญั หาทา้ ทายรอบดา้ นที่ส่งผลกระทบมาถึงปจั จบุ นั ได้แก่
1) ความหวาดระแวงจากรัฐอาหรับเพ่ือนบ้าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการท่ีรัฐกษัตริย์รอบอ่าวอาหรับเคยสนับสนุน
อิรักให้เข้ารุกรานจังหวัดคูซิสถานของอิหร่านเมื่อ 22 ก.ย.2523 จนกลายเป็นชนวนสงครามอิรัก-อิหร่าน ท่ียืดเยื้อถึง 8 ปี
เพื่อตอบโต้การดำ� เนนิ นโยบายสง่ ออกการปฏวิ ตั อิ สิ ลามของอหิ รา่ น อยา่ งไรกต็ าม แมอ้ ริ กั และอหิ รา่ นจะยตุ สิ งครามดว้ ยการทำ�
ขอ้ ตกลงหยดุ ยงิ เมอื่ 20 ส.ค.2531 แตค่ วามหวาดระแวงของรฐั กษตั รยิ ร์ อบอา่ วอาหรบั ยงั คงดำ� รงอยู่ เนอื่ งจากกงั วลวา่ อหิ รา่ นจะใช้
อิทธพิ ลผา่ นชมุ ชนมุสลมิ ชอี ะฮ์กอ่ เหตวุ นุ่ วายทางการเมอื งข้นึ ในประเทศของตน
2) ความขดั แยง้ กบั ประเทศมหาอำ� นาจตะวนั ตก โดยเฉพาะกบั สหรฐั ฯ ทตี่ ดั ความสมั พนั ธท์ างการทตู และยงั คงใช้
มาตรการคว�่ำบาตรฝ่ายเดียวต่ออิหร่านหลังเกิดเหตุนักศึกษาอิหร่านบุกยึดสถานทูตสหรัฐฯ ในกรุงเตหะรานเมื่อ 4 พ.ย.2522
และจบั เจา้ หนา้ ทส่ี หรฐั ฯ เปน็ ตวั ประกนั ไว้ 444 วนั สว่ นความขดั แยง้ ในประเดน็ โครงการพฒั นานวิ เคลยี รข์ องอหิ รา่ นทย่ี ดื เยอ้ื มานาน
ถงึ 13 ปี แมจ้ ะผอ่ นคลายลงจากการทอ่ี หิ รา่ นกบั P5+1 บรรลุ JCPOA เพอื่ ยตุ ปิ ญั หาเกย่ี วกบั โครงการพฒั นานวิ เคลยี รข์ องอหิ รา่ น
และ JCPOA เรม่ิ มผี ลบงั คบั ใหม้ หาอำ� นาจตะวนั ตกยกเลกิ มาตรการควำ่� บาตรทางการเงนิ และภาคพลงั งานของอหิ รา่ นนบั ตง้ั แต่
ม.ค.2559 แตก่ ารทอ่ี หิ รา่ นยงั ไมย่ อมยตุ กิ ารดำ� เนนิ โครงการพฒั นาขปี นาวธุ และการสนบั สนนุ กลมุ่ กอ่ การรา้ ย กเ็ ปน็ เหตใุ หส้ หรฐั ฯ
ยังคงมาตรการลงโทษอิหร่านฝ่ายเดียวในส่วนที่เก่ียวข้องกับการพัฒนาขีปนาวุธ การก่อการร้าย และการละเมิดสิทธิมนุษยชน
อยา่ งไรกด็ ี ความขดั แยง้ ในประเดน็ ดงั กลา่ ว กลบั มาตงึ เครยี ดยงิ่ ขน้ึ หลงั จากสหรฐั ฯ ภายใตก้ ารนำ� ของประธานาธบิ ดโี ดนลั ด์ ทรมั ป์
ประกาศถอนตวั เพยี งฝา่ ยเดยี วจาก JCPOA เมอื่ 9 พ.ค.2561 และนำ� มาตรการควำ�่ บาตรทางเศรษฐกจิ ตอ่ อหิ รา่ นในสว่ นทเ่ี กยี่ วขอ้ ง
กบั โครงการนวิ เคลยี ร์ กลบั มาบงั คบั ใชใ้ หมอ่ กี ครง้ั เพอื่ กดดนั ใหอ้ หิ รา่ นยตุ กิ ารพฒั นาโครงการนวิ เคลยี รแ์ ละการขยายอทิ ธพิ ลในภมู ภิ าค
3) การพยายามกอ่ เหตุของสมาชกิ กลุ่ม Islamic State (IS) ในอิหร่าน โดยกอ่ นหน้านี้ อหิ ร่านแทบไมเ่ คยประสบ
ปญั หาจากการกอ่ การรา้ ยเลย นอกจากกรณเี กดิ เหตโุ จมตรี ฐั สภาและสสุ านอหิ มา่ มโคมยั นี ผนู้ ำ� การปฏวิ ตั อิ สิ ลาม ในกรงุ เตหะราน
เมอ่ื 7 ม.ิ ย.2560 (มผี เู้ สยี ชวี ติ อยา่ งนอ้ ย 17 คน) ซงึ่ ถกู ระบวุ า่ เปน็ การกอ่ การรา้ ยของกลมุ่ IS และถอื เปน็ ครง้ั แรกทกี่ ลมุ่ IS ประสบ
ความส�ำเรจ็ ในการกอ่ เหตโุ จมตีในอหิ รา่ น นอกจากนี้ อิหรา่ นยังคงเผชญิ กบั ความพยายามก่อเหตุร้ายของกลุม่ ติดอาวุธทตี่ อ่ ตา้ น
รฐั บาล ซง่ึ มหี ลายกลมุ่ เชน่ กลมุ่ ญนุ ดลุ ลอฮ์ หรอื People’s Resistance Movement of Iran (PRMI) ทต่ี อ่ สดู้ ว้ ยแนวทางรนุ แรง
เพื่อเรียกร้องสิทธิของมุสลิมซุนนีในอิหร่าน กลุ่ม al-Ahvaziya ซ่ึงต้องการแบ่งแยกดินแดนและเคล่ือนไหวในจังหวัดคูซิสถาน
ทางภาคใต้ของอิหร่าน โดยอ้างเป็นผู้ก่อเหตุกราดยิงในพิธีสวนสนามในเมืองอะห์วาซ ทางใต้ของอิหร่านเม่ือ 22 ก.ย.2561
(มผี เู้ สยี ชวี ติ อยา่ งนอ้ ย 25 คน) กลมุ่ People’s Free Life Party of Kurdistan (PJAK) กลมุ่ ชาตนิ ยิ มชาวเคริ ด์ ซงึ่ ตอ้ งการสถาปนา
รฐั ของชาวเคริ ด์ และกลมุ่ Mujahedin-e-Khalq Organization (MEK หรอื MKO) ทม่ี อี ดุ มการณส์ งั คมนยิ มมารก์ ซสิ ต์ ซงึ่ ตอ้ งการ
โคน่ ลม้ ระบอบสาธารณรฐั อสิ ลาม โดย 2 กลมุ่ หลงั ใชป้ ฏบิ ตั กิ ารขา้ มพรมแดนจากทมี่ น่ั ในภาคเหนอื ของอริ กั เขา้ มาลอบวางระเบดิ
สถานทีส่ ำ� คญั โจมตีเจ้าหน้าทท่ี หาร และลอบสงั หารบุคคลส�ำคัญ

ขอ้ มลู พน้ื ฐานของตา่ งประเทศ 2562 286

สมาชกิ องคก์ ารระหว่างประเทศ CICA, CP, D-8, ECO, FAO, G-15, G-24, G-77, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICRM, IDA, IDB,
IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, IMSO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITSO, ITU, MIGA, NAM, OIC, OPCW, OPEC,
PCA, UN, UNAMID, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNITAR, UNWTO, UPU, WCO, WFTU, WHO, WIPO, WMO
นอกจากนี้ ยงั มสี ถานะเปน็ ผสู้ งั เกตการณข์ อง SAARC, SCO, WTO
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แม้อิหร่านจะเผชิญกับข้อจ�ำกัดด้านงบประมาณ ส่ิงอ�ำนวยความสะดวกและความร่วมมือ
จากต่างประเทศ จากการตกอยู่ภายใต้มาตรการลงโทษของมหาอ�ำนาจตะวันตก แต่นักวิทยาศาสตร์อิหร่านยังคงประสบความ
ส�ำเร็จในการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ อย่างต่อเนื่อง และมีศักยภาพระดับโลก เฉพาะอย่างยิ่งในสาขาเทคโนโลยีชีวภาพและ
นาโนเทคโนโลยี โดยสามารถโคลนนง่ิ แกะสำ� เรจ็ เมอื่ ปี 2549 ขณะทก่ี ารวจิ ยั ดา้ น Stem cell มคี วามกา้ วหนา้ อยใู่ น 10 อนั ดบั แรก
ของโลก และมีความก้าวหน้าในนาโนเทคโนโลยีเป็นอันดับที่ 15 ของโลก ขณะเดียวกัน ยังประสบความส�ำเร็จในการพัฒนา
เทคโนโลยดี า้ นอวกาศอยา่ งตอ่ เนอื่ ง เชน่ การสง่ ดาวเทยี มสอดแนม Sina-1 ซงึ่ เปน็ ดาวเทยี มดวงแรกขนึ้ สวู่ งโคจรโลกไดส้ ำ� เรจ็ เมอื่
ปี 2549 การสง่ ดาวเทยี ม Omid ดว้ ยจรวดนำ� สง่ Safir ทผี่ ลติ ไดเ้ องขน้ึ สวู่ งโคจรโลกไดส้ ำ� เรจ็ เมอื่ ปี 2552 ซง่ึ ทำ� ใหอ้ หิ รา่ นกลายเปน็
ชาตทิ ่ี 9 ในโลกทส่ี ามารถผลติ ดาวเทยี มและจรวดนำ� สง่ ดาวเทยี มไดเ้ อง การสง่ แคปซลู Pishgam ทผี่ ลติ ไดเ้ องโดยยงิ ขน้ึ สอู่ วกาศได้
สำ� เรจ็ เปน็ ครง้ั แรกเมอ่ื ม.ค.2556 และลา่ สุด คือ การทดลองยิงจรวด Simorgh ซง่ึ ผลิตไดเ้ องและมขี ีดความสามารถในการน�ำสง่
ดาวเทยี มพรอ้ มกนั หลายดวงขน้ึ สวู่ งโคจรโลกไดส้ ำ� เรจ็ เมอื่ ก.ค.2560 อกี ทงั้ ยงั มแี ผนสง่ มนษุ ยอ์ วกาศขน้ึ ไปภายในปี 2562 นอกจากน้ี
ยงั มคี วามกา้ วหนา้ ดา้ นเทคโนโลยนี วิ เคลยี ร์ โดยมขี ดี ความสามารถในการควบคมุ วฏั จกั รการผลติ เชอื้ เพลงิ นวิ เคลยี รไ์ ดค้ รบทงั้ วงจร
แต่มหาอำ� นาจตะวันตกต้งั ข้อสงสัยวา่ อาจมีความพยายามลกั ลอบน�ำเอาเทคโนโลยีดงั กลา่ วไปพัฒนาเปน็ อาวธุ นวิ เคลยี ร์
การขนสง่ และโทรคมนาคม ทา่ อากาศยาน 319 แหง่ โดยมที า่ อากาศยานนานาชาตสิ ำ� คญั ไดแ้ ก่ ทา่ อากาศยาน Imam Khomeini
กบั ท่าอากาศยาน Mehrabad ทกี่ รงุ เตหะราน ทา่ อากาศยาน Shahid Beheshti International ท่อี สิ ฟาฮาน ทา่ อากาศยาน
Shahid Dastghaib International ทช่ี ีราซ ทา่ อากาศยาน Shahid Hashemi Nejad ท่ีมัชฮดั ท่าอากาศยาน Tabriz ท่ีตบั รซี
และทา่ อากาศยาน Bandar Abbas ทบ่ี นั ดรั อบั บาส การขนสง่ ทางนำ�้ มที า่ เรอื ทางทะเลทส่ี ำ� คญั ไดแ้ ก่ ทา่ เรอื Bandar-e Assaluyeh
ทา่ เรอื Bandar Abbas และทา่ เรอื Bandar-e-Imam Khomeini เสน้ ทางรถไฟระยะทาง 8,483.50 กม. ถนนระยะทาง 198,866 กม.
ทอ่ ส่งผลิตภัณฑป์ ิโตรเลยี มระยะทาง 38,906 กม. การโทรคมนาคม : โทรศพั ทพ์ ืน้ ฐานใหบ้ ริการประมาณ 31.182 ลา้ นเลขหมาย
โทรศัพท์เคลื่อนท่ี 87.106 ล้านเลขหมาย จ�ำนวนผู้ใช้อินเทอร์เน็ต 36.07 ล้านคน รหัสประเทศส�ำหรับโทรศัพท์
ทางไกลระหว่างประเทศ +98 รหัสอนิ เทอร์เนต็ .ir เวบ็ ไซต์การทอ่ งเที่ยว: http://www.tourismiran.ir/
การเดนิ ทาง สายการบนิ ไทยไมม่ เี ทย่ี วบินตรง กรุงเทพฯ-เตหะราน (ประมาณ 5,450 กม.) ทัง้ น้ี สายการบนิ ไทยเคยเปิดให้
บรกิ ารเทย่ี วบินตรง กรงุ เทพฯ (ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ)-เตหะราน (ทา่ อากาศยาน Imam Khomeini) 4 เทยี่ วตอ่ สปั ดาห์ เปน็
ครง้ั แรกเมอื่ 1 ต.ค.2559 หลงั จากคณะมนตรคี วามมนั่ คงแหง่ สหประชาชาตแิ ละมหาอำ� นาจตะวนั ตกผอ่ นคลายมาตรการควำ�่ บาตร
อหิ รา่ น เมอ่ื 16 ม.ค.2559 แตจ่ ำ� นวนผโู้ ดยสารไมเ่ ปน็ ไปตามเปา้ หมาย สง่ ผลใหข้ าดทนุ อยา่ งตอ่ เนอ่ื ง และตอ้ งประกาศปดิ เสน้ ทางบนิ
ดังกล่าวเม่ือ 1 มี.ค.2561 ส�ำหรับสายการบินอิหร่าน ได้แก่ Iran Air และ Mahan Air ซ่ึงก่อนหน้าน้ีระงับเที่ยวบินตรง
เตหะราน-กรุงเทพฯ เป็นการช่ัวคราว เน่ืองจากฝ่ายไทยระงับการบริการเติมน�้ำมันแก่สายการบินอิหร่านต้ังแต่ปี 2555
(ตามมาตรการควำ�่ บาตรของสหรัฐฯ ) ปจั จุบนั Iran Air ยกเลกิ เที่ยวบินมาไทย ขณะท่ี Mahan Air กลบั มาใหบ้ รกิ ารเที่ยวบนิ มา
ไทย 6 เทย่ี วตอ่ สปั ดาห์ (จนั ทร์ องั คาร พธุ พฤหสั บดี ศกุ ร์ และเสาร)์ การเดนิ ทางใชเ้ วลาประมาณ 7 ชม. เวลาทอ่ี หิ รา่ นชา้ กวา่ ไทย
3 ชม. 30 นาที นักทอ่ งเท่ียวไทยทต่ี อ้ งการเดินทางเข้าอหิ ร่านตอ้ งขอรบั การตรวจลงตรา ส่วนการขอรบั การตรวจลงตราประเภท
ธุรกิจจะตอ้ งมหี นงั สอื เชิญจากคู่ค้าในอหิ รา่ นยนื่ ประกอบการขอรบั การตรวจลงตราและใชร้ ะยะเวลาดำ� เนนิ การ 2 วนั ทำ� การ

287 ขอ้ มลู พ้ืนฐานของตา่ งประเทศ 2562

สถานการณ์สำ� คัญท่นี า่ ติดตาม
1) การด�ำเนินนโยบายแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจภายในประเทศ หลังจากสหรัฐฯ ถอนตัวจาก JCPOA ฝ่ายเดียว
เมื่อ 9 พ.ค.2561 และนำ� มาตรการคว่ำ� บาตรทางเศรษฐกิจกลับมาบังคบั ใช้กับอหิ ร่านอกี ครัง้ เพอ่ื กดดนั ใหอ้ หิ ร่านยุตกิ ารพฒั นา
นวิ เคลยี รแ์ ละการขยายอทิ ธพิ ลในภมู ภิ าคตะวนั ออกกลาง เฉพาะอยา่ งยง่ิ มาตรการหา้ มซอื้ -ขายนำ�้ มนั กบั อหิ รา่ น และการควำ�่ บาตร
การขนส่งและการเงินทเ่ี ก่ยี วข้องกับอหิ รา่ น ทเี่ ริม่ บังคบั ใชต้ ง้ั แต่ 5 พ.ย.2561 หลังจากก่อนหนา้ น้ี ประกาศใช้มาตรการคว�่ำบาตร
การคา้ ทองค�ำ โลหะมีค่า และอุตสาหกรรมยานยนต์ของอิหร่านเม่ือ 7 ส.ค.2561 ส่งผลกระทบต่อการส่งออกน้�ำมันของอิหร่าน
และความเชื่อม่ันของนักลงทุนต่างชาติท่ีกังวลกับมาตรการลงโทษจากสหรัฐฯ โดยเฉพาะบริษัทเอกชนจากสหภาพยุโรป (EU)
และสหรฐั ฯ หลายราย ประกาศระงบั การทำ� ธรุ กจิ และถอนการลงทนุ ออกจากอหิ รา่ นแลว้ รวมทง้ั สง่ ผลใหค้ า่ เงนิ รยี าลของอหิ รา่ น
มแี นวโนม้ อ่อนค่าตอ่ เนอื่ ง
2) แนวโน้มเสถียรภาพของรัฐบาลอิหร่านภายใต้การบริหารของประธานาธิบดีฮะซัน รูฮานีซึ่งด�ำรงต�ำแหน่ง
ประธานาธบิ ดีอหิ รา่ นเป็นสมัยที่ 2 จากการทต่ี ้องเผชิญกบั การชมุ นุมประท้วงของชาวอหิ รา่ นในกรงุ เตหะรานและอกี หลายเมอื ง
อยเู่ ป็นระยะมาต้ังแตป่ ลายปี 2560 จนถึงปี 2561 เพื่อเรยี กร้องใหร้ ฐั บาลแก้ไขปัญหาเศรษฐกจิ ภายในประเทศ เฉพาะอย่างยง่ิ
ค่าครองชีพและอัตราการว่างงานท่ียังอยู่ในระดับสูง ขณะเดียวกัน ยังเผชิญแรงกดดันจากกลุ่มการเมืองอนุรักษ์นิยมในรัฐสภา
อหิ รา่ น ในประเดน็ การแกไ้ ขปญั หาเศรษฐกจิ ภายในประเทศ และการดำ� เนนิ มาตรการเพอ่ื รบั มอื และตอบโตส้ หรฐั ฯ ทน่ี ำ� มาตรการ
คว่�ำบาตรทางเศรษฐกิจกลับมาบังคับใช้กับอิหร่านอีกครั้ง เห็นได้จากการท่ีรัฐสภาอิหร่านลงมติถอดถอน รมว.แรงงานและ
สวัสดิการสังคม เมือ่ 8 ส.ค.2561 รมว.คลงั เมอ่ื 26 ส.ค.2561 และการปรบั ต�ำแหนง่ ผวู้ า่ การธนาคารกลางอิหร่านเม่ือ ก.ค.2561
3) แนวโน้มความเป็นไปได้ที่อิหร่านอาจถอนตัวจาก JCPOA ในอนาคต หากพบว่าหลักประกันทางเศรษฐกิจ
(economic guarantee) ที่ EU นำ� มาใชก้ บั อหิ ร่านและภาคเอกชนของ EU เพอ่ื สรา้ งความเชอ่ื ม่ันว่าอิหรา่ นและภาคเอกชนของ
EU ที่ต้องการหรือก�ำลังท�ำการค้ากับอิหร่าน จะไม่ได้รับผลกระทบจากมาตรการคว่�ำบาตรทางเศรษฐกิจต่ออิหร่านของสหรัฐฯ
โดยเฉพาะภาคธรุ กิจน�ำ้ มันและกา๊ ซธรรมชาติ ไม่ปรากฏผลเป็นรปู ธรรมหรือรกั ษาผลประโยชนข์ องอิหรา่ นได้ตามเป้าหมาย
4) ท่าทีของอิหร่านต่อสงครามและความขัดแย้ง ท่ีเป็นสงครามตัวแทนระหว่างอิหร่านกับซาอุดีอาระเบียและ
พนั มิตรอาหรับในภูมภิ าค ได้แก่
4.1) สงครามกลางเมืองในซีเรีย ซ่ึงเป็นพันธมิตรหลักและเป็นส่วนหน่ึงของเขตอิทธิพลอิหร่าน ท่ียังไม่ยุติ
รวมทั้งแนวโน้มการเจรจาสันติภาพเพื่อยุติความขัดแย้งในซีเรีย อิหร่าน รัสเซีย และตุรกี ร่วมมือกันผลักดันการเจรจาดังกล่าว
ท้ังในกรอบ Astana Talks และ Sochi Talks ทีม่ ีข้ึนตัง้ แตป่ ลายปี 2559 ยังคงไมบ่ รรลผุ ลการเจรจาที่ทกุ ฝา่ ยยอมรบั ได้
4.2) การสู้รบในเยเมนระหว่างรัฐบาลเยเมนกับกลุ่มกบฏชาวชีอะฮ์เผ่าฮูษี ทางภาคเหนือของเยเมน
ที่ยังไมย่ ตุ ิ โดยอหิ รา่ นถกู มองวา่ พยายามขยายเขตอทิ ธพิ ลเขา้ ไปในเยเมน ผา่ นการเปน็ ผสู้ นบั สนนุ กลมุ่ กบฏใหท้ ำ� รฐั ประหาร และ
ใช้ความรุนแรงยึดครองกรุงซานาและเมืองส�ำคัญต่าง ๆ เพ่ือต่อต้านรัฐบาลเยเมนที่ได้รับการสนับสนุนจากซาอุดีอาระเบียและ
สหรัฐอาหรบั เอมเิ รตส์
ความสมั พันธไ์ ทย-อิหรา่ น
ความสัมพันธ์อันดีระหว่างไทย-อิหร่าน ย้อนหลังไปไกลกว่า 400 ปี นับแต่การมาถึงของเฉกอะห์มัด กุมมี
ชาวอหิ รา่ นจากเมอื งกมุ ทเี่ ดนิ ทางมายงั กรงุ ศรอี ยธุ ยาเมอื่ ปี 2086 เพอ่ื เผยแผศ่ าสนาอสิ ลามและสง่ เสรมิ การคา้ จนไดร้ บั การโปรดเกลา้ ฯ
ให้ด�ำรงต�ำแหน่งเจ้าพระยาบวรราชนายกและจุฬาราชมนตรี ส่วนการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตอย่างเป็นทางการ
มีขนึ้ เมอ่ื 9 พ.ย.2498 และไมเ่ คยมีปญั หาขัดแย้งหรอื แทรกแซงกจิ การภายในระหว่างกัน เฉพาะอยา่ งยิง่ หลงั การปฏิวตั อิ ิสลาม
เมื่อปี 2522 ไทยเลือกด�ำเนินนโยบายเป็นตัวของตัวเองด้วยการไม่คว่�ำบาตรอิหร่านตามสหรัฐฯ ท�ำให้อิหร่านซาบซึ้งน้�ำใจและ
นำ� ไปสคู่ วามสัมพันธ์ท่ีใกล้ชดิ ย่งิ ข้นึ

ขอ้ มูลพน้ื ฐานของตา่ งประเทศ 2562 288

อิหร่านเป็นหน่ึงในประเทศที่มีบทบาทส�ำคัญในการสนับสนุนไทยเข้าเป็นผู้สังเกตการณ์องค์การความร่วมมือ
อิสลาม (OIC) ในช่วงที่อิหร่านด�ำรงต�ำแหน่งประธาน OIC ปัจจุบันทั้งสองฝ่ายเน้นความร่วมมือด้านเศรษฐกิจ การเมือง และ
วฒั นธรรมเปน็ หลกั ผา่ นการประชมุ คณะกรรมาธกิ ารรว่ ม (Joint Commission-JC) ไทย-อหิ รา่ นวา่ ดว้ ยความรว่ มมอื ทางเศรษฐกจิ
พาณชิ ย์ อตุ สาหกรรม วชิ าการ การเกษตร และวทิ ยาศาสตร์ ซง่ึ เปน็ กลไกความรว่ มมอื อยา่ งเปน็ ทางการระหวา่ งรฐั ตอ่ รฐั ทมี่ ผี แู้ ทน
ระดบั รมว.แตล่ ะฝา่ ยเปน็ ประธานรว่ ม (ฝา่ ยไทย คอื รมว.กระทรวงการตา่ งประเทศ หรอื รมว.กระทรวงพาณชิ ย์ ฝา่ ยอหิ รา่ น คอื
รมว.กระทรวงพาณชิ ย)์ การประชมุ ครงั้ ลา่ สดุ เปน็ ครงั้ ที่ 10 มขี นึ้ ทก่ี รงุ เตหะราน ระหวา่ ง 6-8 ก.พ.2561 และการประชมุ Political
Consultations (PC) ระหว่างไทย-อิหร่าน ที่มีผู้แทนระดับอธิบดีกรมประจ�ำกระทรวงการต่างประเทศของแต่ละฝ่ายเป็น
ประธานรว่ ม (ฝา่ ยไทย คอื อธบิ ดกี รมเอเชยี ใต้ ตะวนั ออกกลาง และแอฟรกิ า ฝา่ ยอหิ รา่ น คอื อธบิ ดกี รมเอเชยี ตะวนั ออกและแปซฟิ กิ )
การประชมุ ครง้ั ลา่ สดุ เปน็ ครงั้ ท่ี 3 มขี นึ้ ทไ่ี ทย ระหวา่ ง 12-13 พ.ย.2560
การแลกเปลย่ี นการเยอื นอยา่ งเปน็ ทางการระหวา่ งสองฝา่ ยทส่ี ำ� คญั ในระยะหลงั ไดแ้ ก่ การเยอื นอหิ รา่ นอยา่ งเปน็
ทางการของนายสมคิด จาตศุ รพี ทิ ักษ์ รอง นรม. พร้อมดว้ ยรฐั มนตรีด้านเศรษฐกจิ และ รมว.กระทรวงการต่างประเทศ เมอื่ 2-3
ก.พ.2559 การเยือนอิหร่านของ ดร.พิเชฐ ดุรงคเวโรจน์ รมว.กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ในฐานะผู้แทน
พล.อ.ประยทุ ธ์ จนั ทรโ์ อชา นรม. เพอื่ เข้ารว่ มพิธีสาบานตนเข้ารบั ต�ำแหน่งประธานาธิบดอี หิ รา่ นเป็นสมัยที่ 2 ของประธานาธิบดี
ฮะซนั รฮู านี เม่ือ 5 ส.ค.2560 ขณะทน่ี ายมฮุ มั มดั ญะวาด เซาะรีฟ รมว.กระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน เยอื นไทยอยา่ งเป็น
ทางการระหวา่ ง 9-11 ม.ี ค.2559 และประธานาธบิ ดรี ฮู านี ของอหิ รา่ น ซง่ึ เยอื นไทยระหวา่ ง 8-10 ต.ค.2559 เพอ่ื เขา้ รว่ มการ
ประชมุ สุดยอดกรอบความรว่ มมือเอเชยี (ACD Summit) ครง้ั ที่ 2 ทไี่ ทยเปน็ เจา้ ภาพ โดยระหว่างการเยือนไทยของประธานาธบิ ดี
รฮู านใี นครง้ั นี้ ท้ัง 2 ฝ่ายยังไดจ้ ัดการประชุมคณะกรรมการร่วมทางการค้า (Joint Trade Committee-JTC) ครั้งท่ี 1 เม่ือ 10
ต.ค.2559 ซึ่งมผี แู้ ทนระดบั รมว. แตล่ ะฝา่ ยเปน็ ประธานร่วม (ฝ่ายไทย คือ รมว.กระทรวงพาณิชย์ ฝ่ายอิหร่าน คอื รมว.กระทรวง
อตุ สาหกรรม เหมืองแร่ และการคา้ ) และนาย Mohammad Bagher Nobakht รองประธานาธบิ ดีอหิ ร่าน ซึ่งเยือนไทยเพื่อเขา้
ร่วมการประชุมประจ�ำปีของคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติส�ำหรับภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก (UN
Economic and Social Commission for Asia and the Pacific-UNESCAP) สมัยท่ี 74 ระหวา่ ง 14-16 พ.ค.61
มลู คา่ การคา้ ไทย-อิหรา่ น เมื่อปี 2560 อยูท่ ี่ 934.36 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (31,727.96 ลา้ นบาท) โดยไทยสง่ ออก
มลู คา่ 431.58 ลา้ นดอลลาร์สหรฐั (14,617.87 ลา้ นบาท) และนำ� เข้ามูลคา่ 502.78 ล้านดอลลาร์สหรฐั (17,110.09 ลา้ นบาท)
ไทยเสียเปรียบดุลการค้า 71.2 ลา้ นดอลลารส์ หรัฐ (2,492.22 ลา้ นบาท) สนิ ค้าส่งออกของไทย ได้แก่ ขา้ ว ไมแ้ ละผลติ ภัณฑ์ไม้
ยางพารา ผลไม้กระปอ๋ งและแปรรปู ผลิตภัณฑย์ าง รถยนต์ อปุ กรณแ์ ละสว่ นประกอบ ผกั สดแชเ่ ยน็ แช่แข็งและแห้ง เคมภี ัณฑ์
หม้อแบตเตอร่ีและสว่ นประกอบ เม็ดพลาสติก เคร่ืองจกั รกลและสว่ นประกอบของเครอื่ งจักรกล ผลติ ภณั ฑ์อะลูมิเนียม ตูแ้ ช่เยน็
ตู้แช่แข็งและส่วนประกอบ เครื่องปรับอากาศและส่วนประกอบ ผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียม สินค้าน�ำเข้าจากอิหร่าน ได้แก่ เหล็ก
เหลก็ กลา้ และผลติ ภณั ฑ์ พืชและผลติ ภณั ฑจ์ ากพืช สัตว์น้ำ� สดแช่เยน็ แช่แข็ง แปรรปู และกึง่ ส�ำเร็จรปู เช้อื เพลงิ อื่น ๆ เคมีภณั ฑ์
ผกั ผลไมแ้ ละของปรงุ แตง่ ทที่ ำ� จากผกั และผลไม้ เครอื่ งจกั รและสว่ นประกอบ นำ�้ มนั สำ� เรจ็ รปู แรแ่ ละผลติ ภณั ฑจ์ ากแร่ ผลติ ภณั ฑ์
สิ่งทออนื่ ๆ เครอื่ งจกั รไฟฟ้าและส่วนประกอบ
ด้านการท่องเท่ียว เมื่อปี 2560 อิหร่านเป็นตลาดท่องเที่ยวที่ใหญ่เป็นอันดับ 2 ของไทยในตะวันออกกลาง
โดยมชี าวอิหร่านเดินทางมาทอ่ งเทยี่ วในไทย 123,165 คน ส่วนใหญ่ให้ความสนใจบริการสปาและการนวดเพือ่ สขุ ภาพ ขณะทมี่ ี
ชาวไทยพ�ำนักอย่ใู นอหิ รา่ นประมาณ 325 คน เป็นเแรงงานภาคประมงในพื้นทีภ่ าคใตข้ องอิหรา่ นประมาณ 111 คน ท่เี หลอื เปน็
พนกั งานนวดสปา นกั เรยี นและนกั ศกึ ษา และคนไทยทสี่ มรสกบั ชาวตา่ งชาติ สว่ นการลงทนุ ของไทยในอหิ รา่ น ไดแ้ ก่ โครงการลงทนุ
ผลิตเม็ดพลาสติกของบริษัท เอสซีจีเคมิคอลส์ จ�ำกัด (มหาชน) ร่วมกับญ่ีปุ่นและอิหร่านและโครงการพัฒนาฟาร์มเลี้ยงกุ้ง
และปลา รวมท้ังถ่ายทอดเทคโนโลยีการจับปลาและเทคโนโลยีแปรรูปอาหารกระป๋องแก่โรงงานผลติ ปลาปน่ ของอหิ รา่ น ทั้งนี้

289 ขอ้ มลู พื้นฐานของต่างประเทศ 2562

หลังได้รับการผ่อนคลายและยกเลิกมาตรการลงโทษทางเศรษฐกิจ อิหร่านแสดงความประสงค์ให้ภาคเอกชนของไทยไปลงทนุ ใน
ภาคอตุ สาหกรรมการทอ่ งเทยี่ ว เชน่ โรงแรม ศนู ยก์ ารคา้ และการกอ่ สรา้ งสาธารณปู โภคพน้ื ฐานอนื่ ๆ อีกทั้งต้องการเพิ่มจ�ำนวน
นักท่องเที่ยวระหว่างกัน ส่วนในภาคพลังงาน อิหร่านแสดงความประสงค์ให้บริษัท ปตท.ส�ำรวจและผลิตปิโตรเลียม จ�ำกัด
(มหาชน) (ปตท.สผ.) กลบั เขา้ ไปลงทนุ ในอหิ รา่ นครอบคลมุ การสำ� รวจและผลติ ปโิ ตรเลยี ม รวมถงึ กา๊ ซธรรมชาติ หลงั จากทก่ี อ่ นหนา้ นี้
ปทต.สผ.ถอนการลงทนุ สำ� รวจและขดุ เจาะนำ�้ มนั แปลง Saveh (ได้รับสัมปทานเม่ือปี 2547) ตั้งแต่ปี 2553 เนื่องจากปัญหา
ดา้ นกายภาพของแหลง่ นำ้� มนั ทย่ี ากตอ่ การขดุ เจาะ โดยเมอ่ื ปลายปี 2559 ปตท.สผ.ไดย้ นื่ ขอ้ เสนอแกบ่ รษิ ทั นำ้� มนั แหง่ ชาตอิ หิ รา่ น
(NIOC) เพอื่ ขอเขา้ ไปสำ� รวจและพฒั นาแหลง่ นำ�้ มนั 3 แหง่ ในอหิ รา่ น โดยเฉพาะแปลงนำ�้ มนั Changuleh ตดิ ชายแดนอริ กั ทคี่ าดวา่
มีปริมาณน�้ำมันส�ำรอง 7,000 ล้านบาร์เรล แต่ไม่ได้รับเลือก นอกจากน้ีการแลกเปล่ียนการเยือนระหว่างกันในห้วงปี 2559
ทง้ั สองฝา่ ยเหน็ พอ้ งทจ่ี ะสง่ เสรมิ การคา้ ทวภิ าคใี หข้ ยายตวั ถงึ 3,000 ลา้ นดอลลารส์ หรฐั ในอกี 3 ปขี า้ งหนา้ (ปี 2564) และผลกั ดนั
การศึกษาความเปน็ ไปได้ในการจัดท�ำความตกลงสทิ ธพิ เิ ศษทางการค้า (Preferential Trade Agreement-PTA) เพือ่ เปดิ ตลาด
สนิ คา้ ระหวา่ งกนั
ข้อตกลงสำ� คญั : สนธิสญั ญาทางไมตรี (เมือ่ 2 ก.พ.2510) ความตกลงทางการคา้ (12 พ.ย.2512) ความตกลง
ทางวฒั นธรรม (11 ก.ย.2519) บนั ทกึ ความเขา้ ใจวา่ ดว้ ยการจดั ตง้ั คณะกรรมาธกิ ารรว่ มวา่ ดว้ ยความรว่ มมอื ทางเศรษฐกจิ พาณชิ ยกรรม
อตุ สาหกรรม วชิ าการ เกษตรกรรม และวทิ ยาศาสตร์ (12 ส.ค.2533) ขอ้ ตกลงวา่ ดว้ ยการหารอื และความรว่ มมอื ระหวา่ งกระทรวง
การต่างประเทศ (6 ก.ค.2542) ความตกลงว่าด้วยการขนสง่ ทางอากาศ (25 เม.ย.2545) บันทกึ ความเข้าใจว่าดว้ ยความรว่ มมือ
ในการควบคมุ ยาเสพติด วตั ถุออกฤทธ์ติ ่อจิตและประสาท และสารต้ังตน้ (23 เม.ย.2556) ความตกลงทางการคา้ ระหว่างรัฐบาล
แห่งราชอาณาจักรไทยกับรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน ความตกลงว่าด้วยความร่วมมือด้านนาโนเทคโนโลยีระหว่าง
ศูนย์นาโนเทคโนโลยี ส�ำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีกับ
สภาพัฒนานาโนเทคโนโลยีแห่งชาติอิหร่าน หนังสือแสดงเจตจ�ำนงความร่วมมือด้านการแลกเปลี่ยนความรู้และบุคลากรใน
การพฒั นาผลติ ภณั ฑย์ าชวี วตั ถแุ ละวคั ซนี ระหวา่ งศนู ยพ์ นั ธวุ ศิ วกรรมและเทคโนโลยชี วี ภาพแหง่ ชาติ สำ� นกั งานพฒั นาวทิ ยาศาสตร์
และเทคโนโลยแี หง่ ชาติ กระทรวงวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี กบั สถาบนั พาสเตอรแ์ หง่ ประเทศอหิ รา่ น และหนงั สอื แสดงเจตจำ� นง
ความร่วมมือระหว่างบริษัท ซินนาเจน แห่งสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน กับศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ
ส�ำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งราชอาณาจักรไทย (3 ก.พ.2559) ความตกลงว่าด้วยความร่วมมือระหว่าง
สำ� นกั งานตรวจเงนิ แผ่นดิน (สตง.) กับศาลบญั ชสี ูงสดุ แหง่ สาธารณรฐั อสิ ลามอหิ รา่ น (25 ก.ค.2560)

------------------------------------------------

ข้อมลู พืน้ ฐานของต่างประเทศ 2562 290

ดร. ฮะซนั รฮู านี
(His Excellency Dr. Hassan Rouhani)

ต�ำแหนง่ ประธานาธิบดี

เกิด 12 พ.ย.2491 (อายุ 71 ปี/ปี 2562) ท่ีเมอื ง Sorkhe จังหวัดเซ็มนาน อิหรา่ น ในครอบครัวทม่ี ธี ุรกิจ
ร้านขายเคร่ืองเทศ ซง่ึ เครง่ ศาสนาและต่อตา้ นชาห์ มฮุ มั มดั เรซอ ปะหล์ าวี เดมิ ใชน้ ามสกุล “ฟริ ดี ูน”
กอ่ นจะเปลย่ี นในภายหลงั (ไมท่ ราบปที แ่ี นช่ ดั )เปน็ “รฮู าน”ี (มคี วามหมายวา่ จติ วญิ ญาณหรอื นกั การศาสนา)

ศาสนา อิสลาม (ชีอะฮ)์

การศึกษา - เรมิ่ ศกึ ษาวิชาศาสนาท่จี ังหวดั เซ็มนานเมือ่ ปี 2503 กอ่ นจะย้ายไปศึกษาตอ่ ที่เมอื งกมุ (ศนู ยก์ ลาง
การศกึ ษาวชิ าศาสนาของนกิ ายชอี ะฮใ์ นอหิ ร่าน) กบั นักการศาสนาชน้ั น�ำหลายท่านเม่ือปี 2504
- เขา้ ศกึ ษาสายสามญั ที่ University of Tehran เมอ่ื ปี 2512 และสำ� เรจ็ การศกึ ษาระดบั ปรญิ ญาตรี
สาขา Judicial Law เมื่อปี 2515
- ปริญญาโทด้านกฎหมายจาก Glasgow Caledonian University ในสกอตแลนดเ์ มื่อปี 2538
(ท�ำวทิ ยานิพนธเ์ รอ่ื ง “The Islamic Legislative Power with Reference to the Iranian
Experience”)
- ปริญญาเอกด้านกฎหมายรฐั ธรรมนูญจาก Glasgow Caledonian University ในสกอตแลนด์
เมือ่ ปี 2542 (ทำ� วิทยานิพนธ์เรอ่ื ง “The Flexibility of Shariah with Reference to the
Iranian Experience”)

ภาษา นอกจากฟาร์ซีซึง่ เป็นภาษาแม่แล้ว ยงั สามารถสอื่ สารด้วยภาษาอังกฤษและอาหรบั ได้ดมี าก

สถานภาพทางครอบครัว สมรสกับนางศอฮิบะฮ์ อะรอบี ซึ่งเปน็ ญาติ ตง้ั แตป่ ี 2512 มีบตุ รดว้ ยกัน 5 คน

ประวัตกิ ารทำ� งาน - ไดร้ บั เลอื กตง้ั ใหด้ ำ� รงตำ� แหนง่ ส.ส. เปน็ สมยั แรกและไดร้ บั เลอื กตง้ั ตดิ ตอ่ กนั 5 สมยั (ปี 2523-2543)
ปี 2523 - ประธานคณะกรรมาธิการกลาโหมของรัฐสภา 2 สมยั จนถงึ ปี 2531
- ประธานคณะกรรมการท่ีปรึกษา Islamic Republic of Iran Broadcasting (IRIB)
ซงึ่ เปน็ บรรษทั กระจายเสยี งของรัฐจนถงึ ปี 2526
- สมาชกิ สภากลาโหมสูงสดุ จนถงึ ปี 2531
ปี 2525 - ผบู้ ัญชาการ Khatam al Anbiya Operation Center จนถึงปี 2531
ปี 2528 - ประธานคณะกรรมการบรหิ าร High Council for Supporting War จนถึงปี 2531
ปี 2529 - ผ้บู ญั ชาการกองก�ำลังป้องกันภยั ทางอากาศจนถึงปี 2534

291 ข้อมลู พื้นฐานของตา่ งประเทศ 2562

ปี 2532 - เลขาธิการสภาความมน่ั คงสงู สดุ แห่งชาติคนแรกของประเทศและอย่ใู นตำ� แหน่งจนถงึ ปี 2548
- ทปี่ รกึ ษาดา้ นความมน่ั คงแหง่ ชาตขิ องประธานาธบิ ดอี ะลี อกั บรั ฮาชมิ ี รฟั ซนั ญานี จนถงึ ปี 2540
และของประธานาธบิ ดมี ฮุ มั มัด เคาะตะมี ระหว่างปี 2543-2548
ปี 2534 - สมาชิกสภาผู้ช้ขี าดและยังอยูใ่ นตำ� แหนง่ ดังกล่าวจนถึงปัจจุบัน
ปี 2535 - รองประธานรัฐสภา 2 สมยั ระหว่างปี 2535-2543
- ประธานคณะกรรมาธกิ ารนโยบายตา่ งประเทศ 2 สมัย ระหวา่ งปี 2535-2543
ปี 2543 - สมาชกิ สภาผู้ชำ� นัญและยังอยู่ในต�ำแหนง่ ดังกลา่ วจนถึงปัจจบุ ัน
ปี 2556 - ชนะการเลอื กตัง้ ชิงตำ� แหนง่ ประธานาธิบดีเมอ่ื 15 มิ.ย.2556 และเขา้ รับตำ� แหน่งประธานาธิบดี
อหิ ร่านคนที่ 7 เม่อื 3 ส.ค.2556
ปี 2560 - ชนะการเลือกต้ังชงิ ต�ำแหนง่ ประธานาธิบดีเป็นสมยั ท่ี 2 เมอ่ื 19 พ.ค.2560

ขอ้ มลู อ่นื ๆ ทน่ี า่ สนใจ
- มีบทบาทส�ำคัญในการปราศรัยต่อต้านชาห์ มุฮัมมัด เรซอ ปะห์ลาวี ช่วงกลางทศวรรษ 1960
ถึงปลายทศวรรษ 1970 จนเป็นเหตุให้ถูกจับกุมหลายครั้ง ก่อนจะล้ีภัยไปเคลื่อนไหว
ร่วมกับอิหมา่ ม โคมัยนีท่ฝี ร่ังเศส
- มีบทบาทบัญชาการรบในหลายหน่วยช่วงท�ำสงครามอิหร่าน-อิรัก (ปี 2523-2531) จนได้รับ
การประดับเหรยี ญ Nasr และเหรียญ Fath ซ่ึงเปน็ อสิ ริยาภรณ์ชัน้ ที่ 1 และชนั้ ที่ 2 ภายหลัง
สิ้นสุดสงครามดังกลา่ ว
- เคยร่วมในคณะเจรจากับที่ปรึกษาด้านความม่นั คงของประธานาธิบดีโรนัลด์ เรแกน ของสหรฐั ฯ
เพื่อซ้ืออาวุธจากสหรฐั ฯ เม่อื ปี 2529 ท้งั นี้ ข้อตกลงขายอาวุธให้อหิ ร่านอย่างลับ ๆ ท้งั ท่อี หิ ร่าน
ยงั อยภู่ ายใตม้ าตรการควำ�่ บาตรของสหรฐั ฯ กลายเปน็ กรณอี อื้ ฉาวทรี่ จู้ กั กนั วา่ กรณี “อหิ รา่ น-คอนทรา”
- เคยได้รับการเสนอช่ือให้ด�ำรงต�ำแหน่ง รมว.กระทรวงการข่าวกรองและความม่ันคง (MOIS)
เมื่อปี 2532 แตป่ ฏเิ สธ
- ท�ำหน้าท่ีหัวหน้าคณะผู้แทนเจรจาปัญหาโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านกับชาติตะวันตก
ชว่ งทย่ี งั ดำ� รงตำ� แหนง่ เปน็ เลขาธกิ ารสภาความมน่ั คงแหง่ ชาตไิ ดเ้ ปน็ อยา่ งดีทำ� ใหไ้ ดร้ บั การขนานนาม
จากส่ือมวลชนว่า “Diplomat Sheikh” ตง้ั แต่ปี 2546
- นอกจากมีต�ำแหน่งทางการเมืองแล้วปัจจุบันยังด�ำรงต�ำแหน่งทางวิชาการ ได้แก่ ผู้อ�ำนวยการ
Center for Strategic Research และบรรณาธิการอ�ำนวยการวารสารวิชาการราย 3 เดือน
ภาษาฟาร์ซี (Rahbord หรอื Strategy) และภาษาองั กฤษ (Foreign Relations และ Iranian
Review for Foreign Affairs) นอกจากน้ี ยังมีผลงานในรูปของหนังสือซึ่งส่วนใหญ่มีเน้ือหา
เกี่ยวกบั กฎหมายอสิ ลาม การเมืองอิสลาม การเมือง ความม่ันคง และการทตู ของอหิ รา่ น
- เคยไดร้ บั การระบจุ ากนติ ยสาร TIME ของสหรฐั ฯ วา่ เปน็ 1 ใน 100 บคุ คลทรงอทิ ธพิ ลของโลก
เมอ่ื ปี 2557

----------------------------------------------

ข้อมูลพืน้ ฐานของต่างประเทศ 2562 292

บุคคลสำ� คัญและคณะรฐั มนตรีของอิหรา่ น

ผู้นำ� สงู สุด Ayatollah Sayyid Ali Hoseini Khamenei
ประธานรฐั สภา Ali Ardashir Larijani
ประธานสภาตุลาการสงู สุด Ayatollah Sadeq Ardeshir Amoli Larijani
ประธานสภาผู้ชำ� นัญ Ayatollah Ahmad Jannati Massah
ประธานสภาผ้ชู ข้ี าด Ayatollah Mahmoud Hashemi Shahroudi
ประธานสภาพทิ กั ษร์ ฐั ธรรมนูญ Ayatollah Ahmad Jannati Massah
ประธานาธบิ ดี Hassan Rouhani
รองประธานาธิบดีคนที่ 1 Es’haq Jahangiri
เลขาธกิ ารบรหิ ารทำ� เนียบประธานาธบิ ดีและ Mahmoud Vaezi Joz
หัวหนา้ ส�ำนักงานประธานาธิบด ี Mohammad Nahavandian
รองประธานาธบิ ดีด้านกจิ การเศรษฐกิจ Mohammad Bagher Nobakht
รองประธานาธบิ ดีและ ผอ.องค์การบรหิ าร Jamshid Ansari
จัดการแผนและงบประมาณ Laaya Joneidi
รองประธานาธิบดแี ละ ผอ.องคก์ ารบริหาร Hossein-Ali Amiri
และกิจการจดั หางาน Sorena Satari
รองประธานาธบิ ดีดา้ นกิจการกฎหมาย Ma’soumeh Ebtekar
รองประธานาธิบดีด้านกิจการรัฐสภา Ali Asghar Mounesan
รองประธานาธิบดดี ้านวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี Ali Akbar Salehi
รองประธานาธิบดดี า้ นกิจการสตรีและครอบครวั Seyyed Mohammad-Ali Shahidi
รองประธานาธบิ ดีและ ผอ.องค์การมรดกทางวัฒนธรรม Issa Kalantari
และการทอ่ งเที่ยว Seyyed Mohammad Bat’haei
รองประธานาธิบดแี ละ ผอ.องคก์ ารพลงั งานปรมาณ ู Mohammad Javad Azari Jahromi
รองประธานาธบิ ดีและประธานมูลนธิ ิกิจการผพู้ ลชี ีพ Mahmoud Alavi-Tabar
และทหารผ่านศึก -ว่าง-
รองประธานาธิบดีและ ผอ.องค์กรพิทกั ษ์สิ่งแวดลอ้ ม Mohammad Javad Zarif
รมว.กระทรวงศกึ ษาธกิ าร Hassan Qazizadeh Hashemi
รมว.กระทรวงการสื่อสารและเทคโนโลยีสารสนเทศ -ว่าง-
รมว.กระทรวงการข่าวกรองและความมัน่ คง Mahmoud Hojjati
รมว.กระทรวงเศรษฐกิจและการคลงั
รมว.กระทรวงการตา่ งประเทศ
รมว.กระทรวงสาธารณสขุ และแพทยศาสตร์
รมว.กระทรวงแรงงาน สหกรณ์ และสวัสดกิ ารสังคม
รมว.กระทรวงเกษตร

293 ข้อมูลพนื้ ฐานของต่างประเทศ 2562

รมว.กระทรวงยตุ ิธรรม Seyyed Alireza Avaei
รมว.กระทรวงกลาโหม Amir Hatami (Brig. Gen.)
รมว.กระทรวงถนนและการพฒั นาชมุ ชนเมือง Abbas Ahmad Akhoundi
รมว.กระทรวงอุตสาหกรรม เหมอื งแรแ่ ละการค้า Mohammad Shariatmadari
รมว.กระทรวงวฒั นธรรมและทางน�ำอสิ ลาม Seyyed Abbas Salehi
รมว.กระทรวงมหาดไทย Abdolreza Rahmani Fazli
รมว.กระทรวงวทิ ยาศาสตร์ การวจิ ัยและเทคโนโลยี Mansour Gholami
รมว.กระทรวงปโิ ตรเลียม Bijan Namdar Zanganeh
รมว.กระทรวงพลงั งาน Reza Ardekanian
รมว.กระทรวงกิจการเยาวชนและกีฬา Masoud Soltanifari

---------------------------------- (ก.ย.2561)

ข้อมูลพื้นฐานของต่างประเทศ 2562 294

สาธารณรัฐอิรัก
(Republic of Iraq)

เมืองหลวง แบกแดด

ทตี่ ง้ั ภูมิภาคตะวันออกกลาง ระหว่างเส้นละติจูดที่ 29-37 องศาเหนือ กับเส้นลองจิจูดที่ 39-47 องศาตะวันออก
มที างออกทะเลสูอ่ า่ วเปอร์เซีย ซง่ึ อยู่ทางดา้ นใต้ของประเทศ พืน้ ท่ี 438,317 ตร.กม. ใหญ่เปน็ อันดบั 60 ของโลก

อาณาเขต ทศิ เหนือ ติดกับตุรกี (367 กม.)
ทิศใต้ ตดิ กับซาอุดอี าระเบีย (811 กม.) และคเู วต (254 กม.)
ทศิ ตะวนั ออก ตดิ กับอหิ ร่าน (1,599 กม.)
ทศิ ตะวันตก ติดกบั จอร์แดน (179 กม.) และซเี รีย (599 กม.)

ภมู ิประเทศ พื้นท่ีส่วนใหญ่เป็นทะเลทรายและที่ราบกว้างใหญ่ตลอดแนวพรมแดนท่ีติดกับอิหร่าน ทางตอนใต้เป็นที่ราบลุ่ม
หนอง บงึ มีเทอื กเขาก้นั พรมแดนกบั อหิ รา่ นและตรุ กี แมน่ �้ำสายหลกั สองสายไหลผ่านกลางประเทศ คอื แม่น�ำ้ ไทกรสิ ความยาว
1,840 กม. และแม่น้�ำยูเฟรติส ความยาว 2,780 กม. เป็นแหล่งพลังงานและทรัพยากรธรรมชาติท่ีส�ำคัญของอิรัก กระแสน้�ำ
จะไหลเชี่ยวในฤดูใบไมผ้ ลิ ท�ำให้เกิดอทุ กภยั ในทรี่ าบล่มุ

295 ขอ้ มูลพื้นฐานของต่างประเทศ 2562

ภมู อิ ากาศ แหง้ แลง้ แบบทะเลทราย ฤดหู นาวอากาศหนาวจดั มหี มิ ะตกหนกั เปน็ ครงั้ คราวบรเิ วณเทอื กเขาทางเหนอื ของประเทศ
โดยหิมะเหล่าน้ีจะละลายในฤดูใบไม้ผลิ บางคร้ังท�ำให้เกิดอุทกภัยต่อเนื่องถึงบริเวณตอนกลางและตอนใต้ของประเทศ ฤดูร้อน
อากาศรอ้ นจัด แห้งแล้ง ทอ้ งฟา้ โปรง่ ไมม่ เี มฆปกคลุม ภัยธรรมชาติอนื่ ๆ ไดแ้ ก่ พายฝุ ุ่นและพายทุ ราย
ประชากร 39,192,111 คน (ประมาณการ ก.ค.2560) เชอื้ สายอาหรบั 75-80% เคริ ด์ 15-20% เตอรโ์ กมาน อสั ซเี รยี น เบดอู นิ
และอนื่ ๆ 5% อตั ราสว่ นของประชากรจำ� แนกตามอายุ : วยั เดก็ (0-14 ป)ี 39.46% วยั รนุ่ ถงึ วยั กลางคน (15-64 ป)ี 57.08% วยั ชรา
(65 ปขี นึ้ ไป) 3.46% อายุขยั เฉลยี่ ของประชากรโดยรวม 74.9 ปี เพศชาย 72.6 ปี เพศหญงิ 77.2 ปี อัตราการเกิด 30.4 คน
ตอ่ ประชากร 1,000 คน อตั ราการตาย 3.8 คนตอ่ ประชากร 1,000 คน อตั ราการเพม่ิ ของประชากร 2.55% (ประมาณการปี 2560)
ศาสนา ศาสนาประจำ� ชาติ คอื ศาสนาอสิ ลาม มผี นู้ ับถอื 95-98% (ชีอะฮ์ 64-69% และซุนนี 29-34%) ครสิ ต์ 1% และ
อ่นื ๆ 1-4%
ภาษา ภาษาราชการ คอื ภาษาอาหรบั และเคริ ด์ สว่ นภาษาเตริ ก์ เมน อสั ซเี รยี (อราเมอกิ ใหม)่ เปน็ ภาษาราชการในพนื้ ท่ี
ที่มีชนเชอื้ สายเหล่านเี้ ป็นชนส่วนใหญ่ นอกจากนี้ ยังมีภาษาของชนกล่มุ น้อยอาร์เมเนยี
การศึกษา อตั ราการรหู้ นงั สอื 79.7% การเรยี นการสอนใชภ้ าษาอาหรบั เปน็ หลกั แตใ่ นระดบั อนบุ าลบางแหง่ ของเมอื งในภาคเหนอื
ใชภ้ าษาเคริ ์ด จัดระบบการศกึ ษาเป็น 4 ระดบั ไดแ้ ก่ อนุบาล ประถมศกึ ษา มัธยมศกึ ษา และอุดมศกึ ษา รัฐบาลเป็นผู้ควบคมุ
ระบบการศึกษา โดยรฐั ธรรมนญู ก�ำหนดใหป้ ระชาชนได้รบั การศึกษาโดยไม่ตอ้ งจ่ายคา่ เล่าเรยี น และสตรีได้รับการสนับสนุนให้
ได้รับการศึกษาจนถึงระดับมหาวิทยาลัย โดยมีมหาวิทยาลัยของรัฐบาลกลางประมาณ 26 แห่ง อยู่ในแบกแดด 5 แหง่ และ
มหาวทิ ยาลยั เอกชนประมาณ 28 แหง่
การก่อต้ังประเทศ เป็นดินแดนท่ีมีประวัติศาสตร์และเป็นแหล่งอารยธรรมเก่าแก่ท่ีส�ำคัญแห่งหน่ึงของโลก รู้จักในช่ือว่า
เมโสโปเตเมยี เมอ่ื ปี 2463 อริ กั ตกอยภู่ ายใตก้ ารปกครองของสหราชอาณาจกั รกอ่ นจะไดร้ บั อสิ รภาพและประกาศเปน็ ราชอาณาจกั ร
ในปี 2475 ต่อมากองทพั อริ ักก่อการปฏวิ ตั ิเพ่อื โค่นล้มระบอบกษัตริย์ทเี่ รยี กวา่ 14 July Revolution และเปลี่ยนเป็นระบอบ
สาธารณรฐั ตง้ั แตป่ ี 2501 โดยมพี ลจตั วา อบั ดลุ กะรมี กอซมิ ดำ� รงตำ� แหนง่ ประธานาธบิ ดคี นแรก ตอ่ มามกี ารปฏวิ ตั โิ คน่ ลม้ ผนู้ ำ� อริ กั
หลายครงั้ จนกระทง่ั ประธานาธบิ ดซี ดั ดมั ฮเุ ซน ประธานาธบิ ดคี นท่ี 5 (รบั ตำ� แหนง่ ตงั้ แตป่ ี 2522) ถกู สหรฐั ฯ ทำ� สงครามโคน่ ลม้
เมอ่ื ปี 2546 สง่ ผลใหอ้ ริ ักถกู ยึดครองภายใตก้ ารบรหิ ารของนายพอล เบรเมอร์ จนถงึ มิ.ย.2547 จงึ มีการสง่ มอบอธิปไตยให้แก่
รัฐบาลช่ัวคราวของชาวอิรักภายใต้การน�ำของนายฆอซี มัชอัล อัลยาวัร ก่อนท่ีกระบวนการถ่ายโอนอ�ำนาจให้แก่รัฐบาลถาวร
ของอิรักแลว้ เสร็จเมือ่ เม.ย.2548
วันชาต ิ 3 ต.ค. (วนั ทสี่ ันนบิ าตชาติประกาศให้เอกราชจากอาณัติของสหราชอาณาจักรเมื่อปี 2497)
การเมอื ง ปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตย มีประธานาธิบดีเป็นประมุขของรัฐ และ นรม.เป็นหัวหน้าคณะรัฐบาล
ประธานาธิบดคี นปจั จบุ นั คอื นายบัรฮัม อะหม์ ัด ศอลหิ ์ (อายุ 58 ป/ี ปี 2562) จากพรรค Patriotic Union of Kurdistan (PUK)
ของชาวเคริ ด์ ดำ� รงตำ� แหนง่ เมอ่ื 2 ต.ค.2561 สว่ น นรม. คนปจั จบุ นั คอื นายอาดลิ อบั ดลุ มะหด์ ี (อายุ 77 ป/ี ปี 2562) สส.ชาวอาหรบั
ชอี ะฮไ์ ม่สังกัดพรรคการเมอื ง ด�ำรงต�ำแหนง่ เมอ่ื 25 ต.ค.2561

ข้อมลู พ้นื ฐานของตา่ งประเทศ 2562 296

ฝ่ายบริหาร : ประธานาธิบดีและรองประธานาธิบดีมาจากการเลือกต้ังโดยรัฐสภาด้วยคะแนนเสียงอย่างน้อย
2 ใน 3 วาระดำ� รงต�ำแหน่ง 4 ปี และดำ� รงตำ� แหน่งไดไ้ ม่เกนิ 2 วาระ ประธานาธิบดีมีอ�ำนาจจำ� กัดเพียงใหส้ ตั ยาบนั สนธสิ ัญญา
ระหว่างประเทศและกฎหมายท่ีผ่านความเห็นชอบจากรัฐสภา อภัยโทษผู้ที่มีความผิดตามท่ี นรม.เสนอ และด�ำรงต�ำแหน่ง
ผู้บัญชาการทหารสูงสุด แต่เป็นเพียงต�ำแหน่งเกียรติยศเชิงพิธีการเท่านั้น อย่างไรก็ดี ประธานาธิบดีมีอ�ำนาจยับย้ังกฎหมายให้
รฐั สภากลบั ไปทบทวนใหมไ่ ด้ ส่วน นรม. เปน็ ผู้มีอำ� นาจในการบริหารประเทศอยา่ งแทจ้ รงิ วาระดำ� รงต�ำแหนง่ 4 ปี ไม่จำ� กดั วาระ
อ�ำนาจในการแต่งตัง้ นรม. เปน็ ของสภาประธานาธิบดี (ประกอบดว้ ยประธานาธบิ ดี และรองประธานาธิบดี 2 คน ท่ีไดร้ บั เลอื ก
จากรฐั สภา) ซง่ึ ตอ้ งดำ� เนนิ การใหแ้ ลว้ เสรจ็ ภายใน 2 สปั ดาหด์ ว้ ยเสยี งทเี่ ปน็ เอกฉนั ท์ หากไมส่ ามารถแตง่ ตง้ั นรม. ได้ อำ� นาจในการเลอื ก
นรม.จะอยทู่ ร่ี ฐั สภา โดย นรม.จะตอ้ งไดร้ บั คะแนนเสยี งอยา่ งนอ้ ย 2 ใน 3 แตห่ ากรฐั สภายงั ไมส่ ามารถเลอื ก นรม.ได้ สภาประธานาธบิ ดี
จะเปน็ ผพู้ จิ ารณาบุคคลใหม่เพอ่ื ท�ำหน้าท่ี นรม.ต่อไป
ฝ่ายนิติบัญญัติ : รัฐสภา (Council of Representatives) แบบสภาเดี่ยว จ�ำนวนสมาชิก 329 คน มาจาก
การเลือกตั้ง วาระ 4 ปี มีอ�ำนาจในการพิจารณากฎหมายและเลือกต้ังสภาประธานาธิบดี การเลือกตั้งท่ัวไปคร้ังแรกมีข้ึน
เม่อื 30 ม.ค.2548 คร้ังล่าสดุ เม่ือ 12 พ.ค.2561
ฝ่ายตลุ าการ : ระบบศาลประกอบดว้ ยศาลช้นั ตน้ ศาลอทุ ธรณ์และศาลฎกี า นอกจากน้ี ยังมศี าลที่พจิ ารณาคดี
เป็นการเฉพาะ เช่น ศาลแรงงาน ศาลอาญา ศาลเยาวชน และศาลศาสนา สภาตุลาการสูงสุดซึ่งประกอบด้วยเจ้าหนา้ ทตี่ ลุ าการ
อิสระ 26 คน เป็นผแู้ ต่งต้ังองคค์ ณะผพู้ พิ ากษาศาลสูงสุดแห่งสหพันธรฐั (จ�ำนวน 9 คน วาระด�ำรงต�ำแหนง่ ตลอดชีพ) ซ่ึงมอี �ำนาจ
ตัดสนิ เฉพาะคดีท่ีเก่ียวข้องกับรฐั ธรรมนญู กบั องค์คณะผู้พิพากษาศาลฎกี า (ประธาน 1 คน รองประธาน 5 คน และผพู้ ิพากษา
อยา่ งน้อย 24 คน มีหว้ งเวลาทดลองงาน 1 ปี หากปฏิบตั ิหนา้ ทนี่ า่ พอใจจะไดอ้ ยใู่ นต�ำแหน่งจนเกษยี ณอายุราชการที่ 63 ปี)
พรรคการเมอื งส�ำคัญ ไดแ้ ก่ 1) State of Law Coalition ซง่ึ มี Da’wa Party ของนายนรู ี อลั มาลิกี อดตี นรม.
เปน็ แกนนำ� 2) Victory coalition หรอื National Alliance ซง่ึ มี นรม.ฮยั ดรั อลั อะบาดี เปน็ แกนนำ� 3) Alliance of Revolutionaries
for Reform แนวรว่ มพรรคการเมอื งชาวอาหรบั ชอี ะฮ์ ซงึ่ มพี รรค Sadrist Movement ของนายมกุ ตะดา อศั ศอดร์ นกั การศาสนา
ชาวชอี ะฮเ์ ปน็ แกนนำ� 4) พรรค Patriotic Union of Kurdistan ของอดตี ประธานาธบิ ดญี ะลาล ฏอละบานี 5) National Reform
ของอดตี นรม.อิบรอฮมี อัลญะอฟ์ ะรี 6) Iraqi National Accord หรอื Wataniyah coalition ของอดีต นรม.อยิ าด อลาวี
7) Iraqi Front for National Dialogue ของอดตี นรม.ศอลหิ ์ อลั มฏุ ลกั 8) Fatah Alliance แนวรว่ มพรรคการเมอื งชาวอาหรบั ชอี ะฮ์
ทมี่ พี รรค Badr Organization ของนายฮาดี อลั อมรี ี เปน็ แกนนำ� 9) Kurdistan Democratic Party ของประธานาธบิ ดมี สั อดู บารซานี
ของรฐั บาลเขตปกครองตนเองเคอรด์ สิ ถาน (Kurdistan Regional Government-KRG) ในภาคเหนือของอิรกั และ 10) National
Wisdom Movement ของนายอมั มาร อลั ฮะกีม นักการศาสนาชาวชีอะฮ์ และประธานสภาอิสลามสูงของอริ ัก
เศรษฐกจิ รัฐบาลอิรักมีนโยบายปฏิรูปเพื่อส่งเสริมระบบเศรษฐกิจเสรีมากขึ้นกว่าสมัยอดีตประธานาธิบดีซัดดัม ฮุเซน
แตภ่ าคเศรษฐกิจสว่ นใหญย่ ังคงอยภู่ ายใต้การด�ำเนนิ การของรัฐ อกี ท้ังต้องพ่ึงพาภาคอตุ สาหกรรมน�ำ้ มนั เปน็ หลกั โดยเปน็ แหลง่
ทีม่ าของรายได้ภาครัฐถึง 95% ขณะท่กี ารส่งออกน้�ำมนั ดิบเป็นแหลง่ ทม่ี าของเงินตราต่างประเทศกวา่ 80% ดว้ ยเหตุนีร้ ฐั บาล
จึงมีนโยบายก�ำหนดเป้าหมายการเป็นผู้ผลิตน�้ำมันรายใหญ่ของโลกในอนาคต โดยทบวงการพลังงานระหว่างประเทศ (IEA)
คาดการณ์วา่ ในปี 2561 อริ ักจะผลติ นำ้� มันได้วันละ 6 ลา้ นบาร์เรล และในอกี 20 ปขี ้างหนา้ จะผลติ น�้ำมันได้เพ่ิมขนึ้ เป็นวันละ
8 ลา้ นบารเ์ รล
ทรพั ยากรธรรมชาตสิ ำ� คญั ได้แก่ น้ำ� มนั ดบิ ซงึ่ มีปรมิ าณสำ� รองทพี่ สิ จู นท์ ราบแลว้ ประมาณ 142,500 ลา้ นบารเ์ รล
(อนั ดบั 5 ของโลก) กำ� ลงั การผลติ วนั ละ 4.452 ลา้ นบารเ์ รล และสง่ ออกวนั ละ 3.309 ลา้ นบารเ์ รล กา๊ ซธรรมชาตซิ ง่ึ มปี รมิ าณสำ� รอง
ทพี่ สิ จู นท์ ราบแลว้ 3.158 ลา้ นลา้ น ลบ.ม. กำ� ลงั การผลติ วนั ละ 1,002 ลา้ น ลบ.ม. แตเ่ ปน็ การผลติ เพื่อใช้ภายในประเทศทั้งหมด
นอกจากนี้ ยังมแี รฟ่ อสเฟต และกำ� มะถัน

297 ขอ้ มลู พ้ืนฐานของต่างประเทศ 2562

สกุลเงนิ : ดีนารอิรกั (Iraqi Dinar–IQD) มอี ัตราแลกเปล่ียนประมาณ 1,190.82 ดนี าร : 1 ดอลลาร์สหรัฐ และ
36.767 ดีนาร : 1 บาท (ก.ย.2561)
ดชั นีเศรษฐกิจส�ำคัญ (ปี 2561)
ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) : 197,700 ล้านดอลลารส์ หรัฐ (ประมาณการปี 2560)
อัตราการเตบิ โตทางเศรษฐกิจ : ติดลบ 0.8 %
ดลุ บญั ชีเดนิ สะพดั : 1,420 ลา้ นดอลลารส์ หรัฐ
ทุนสำ� รองเงนิ ตราตา่ งประเทศ : 47,020 ล้านดอลลารส์ หรฐั
รายได้เฉลีย่ ตอ่ หัวต่อปี : 17,000 ดอลลาร์สหรฐั
แรงงาน : 10.97 ลา้ นคน (ประมาณการปี 2560 โดยองค์การแรงงานระหว่างประเทศ หรือ ILO)
อัตราการวา่ งงาน : 8.2% (ประมาณการปี 2560 โดยองคก์ ารแรงงานระหวา่ งประเทศ หรอื ILO)
อัตราเงินเฟอ้ : 0.1%
ดลุ การคา้ ระหวา่ งประเทศ : เกนิ ดลุ 20,270 ล้านดอลลารส์ หรฐั
มลู คา่ การส่งออก : 56,740 ล้านดอลลารส์ หรฐั
สินคา้ สง่ ออกส�ำคญั : น�ำ้ มันดิบ ผลผลิตจากการกลัน่ น้ำ� มันดบิ อาหาร และสัตว์มชี ีวิต
มูลค่าการน�ำเข้า : 36,470 ลา้ นดอลลารส์ หรัฐ
สนิ ค้านำ� เขา้ สำ� คัญ : อาหาร ยารักษาโรค และเคร่อื งจกั ร
คคู่ ้าสำ� คัญ : อินเดยี จนี สหรฐั ฯ เกาหลีใต้ กรีซ เนเธอรแ์ ลนด์ อติ าลี ตุรกี รสั เซีย
การทหาร กองทัพอิรักถูกสหรัฐฯ ปฏิรูปและปรับโครงสร้างขนานใหญ่ หลังการโค่นล้มอดีตประธานาธิบดีซัดดัม ฮุเซน
เม่อื ปี 2546 ประธานาธบิ ดีเป็นผูบ้ ญั ชาการทหารสงู สดุ โดยตำ� แหน่ง แต่เปน็ ตำ� แหน่งเชงิ สญั ลักษณ์ เนอ่ื งจากอ�ำนาจส่งั การจริง
อยทู่ ปี่ ระธานเสนาธกิ ารรว่ ม กองทพั อริ กั อยภู่ ายใตก้ ำ� กบั ของกระทรวงกลาโหม ประกอบดว้ ย 3 เหลา่ ทพั ไดแ้ ก่ ทบ. ทร. และ ทอ.
กองบญั ชาการกองทพั ตง้ั อยทู่ กี่ รงุ แบกแดด งบประมาณทางทหารเมอื่ ปี 2560 อยทู่ ่ี 19,271 ลา้ นดอลลารส์ หรฐั (10% ของ GDP)
- ทบ. จดั ตง้ั ขน้ึ ใหมเ่ มอ่ื 7 ส.ค.2546 เรยี กวา่ New Iraqi Army และเคยมกี ำ� ลงั พลประจำ� การมากกวา่ 190,000 นาย
แต่ต้องสูญเสียกำ� ลังพลดงั กลา่ วจากการปราบปรามกลมุ่ Islamic State (IS) ที่บกุ ยดึ ครองพื้นทต่ี ่าง ๆ ในอิรักตงั้ แต่ มิ.ย.2557
โดยเมื่อปี 2560 มีก�ำลังพลประมาณ 54,000 นาย ทบ.เป็นกองก�ำลังหลักในการต่อต้านการก่อความไม่สงบภายในประเทศ
ปอ้ งกนั แนวชายแดน รกั ษาความมน่ั คงในเมอื งและทต่ี งั้ ทางทหาร คมุ้ ครองทอ่ สง่ นำ�้ มนั รวมทงั้ เปน็ กำ� ลงั หลกั ในการปราบปรามกลมุ่ IS
ยทุ โธปกรณส์ ำ� คญั ได้แก่ รถถงั หลกั รุน่ M1A1 Abrams ประมาณ 100 คัน รุน่ T-72 มากกวา่ 168 คัน และ รุ่น T-55 ประมาณ
50 คัน ยานยนตล์ าดตระเวนหมุ้ เกราะรนุ่ ตา่ ง ๆ จ�ำนวน 453 คนั ยานยนต์หุ้มเกราะเอนกประสงค์รนุ่ ต่าง ๆ จำ� นวน 240 คนั
รถสายพานลำ� เลยี งหมุ้ เกราะมากกวา่ 2,102 คนั ยานยนตห์ มุ้ เกราะกภู้ ยั รนุ่ ตา่ ง ๆ มากกวา่ 215 คนั ปนื ใหญอ่ ตั ตาจรขนาดตา่ ง ๆ
มากกวา่ 72 กระบอก ปนื ใหญล่ ากจงู ขนาดตา่ ง ๆ มากกวา่ 60 กระบอก เครอ่ื งยงิ จรวดหลายลำ� กลอ้ งขนาดและรนุ่ ตา่ ง ๆ มากกวา่
3 กระบอก เคร่ืองยิงลูกระเบิดขนาดและรุ่นต่าง ๆ มากกว่า 950 เครื่อง อาวุธปล่อยน�ำวิถีต่อต้านรถถังรุ่น 9K135 Kornet
ไม่ทราบจำ� นวน เฮลคิ อปเตอร์แบบโจมตรี ุน่ Mi-28NE จ�ำนวน 11 เครอื่ ง รุ่น Mi-28UB จำ� นวน 4 เคร่ือง และรนุ่ Mi-35M Hind
จ�ำนวน 13 เครื่อง เฮลคิ อปเตอรแ์ บบเอนกประสงค์ ร่นุ SA342 Gazelle มากกวา่ 4 เครอื่ ง รุ่น Bell IA407 จ�ำนวน 24 เครอ่ื ง
รนุ่ HI135M จำ� นวน 23 เครอื่ ง และรนุ่ Mi-17 Hip มากกวา่ 19 เครอื่ ง เฮลคิ อปเตอรแ์ บบลำ� เลยี งรนุ่ Bell 205 จำ� นวน 16 เครอ่ื ง
รนุ่ Bell 206B3 จำ� นวน 10 เครอ่ื ง รนุ่ Bell T407 มากกวา่ 18 เครอ่ื ง เฮลคิ อปเตอรแ์ บบตรวจการณร์ นุ่ OH-58C จำ� นวน 10 เครอื่ ง

ขอ้ มลู พน้ื ฐานของต่างประเทศ 2562 298

อาวุธปลอ่ ยแบบอากาศส่พู ้ืนรนุ่ 9K114 Shturm รุน่ AR-1 และรนุ่ Ingwe ไมท่ ราบจ�ำนวน นอกจากน้ี ยังมีอากาศยานไร้คนขับ
ส�ำหรับภารกิจโจมตีและสอดแนมรุ่น CH-4 ไม่ทราบจำ� นวน
- ทร. เดิมใชช้ ือ่ วา่ กกล.ปอ้ งกนั ชายฝง่ั (Iraqi Coastal Defense Force-ICDF) แต่เปล่ียนช่อื เป็น ทร. อยา่ งเปน็
ทางการเมอื่ 12 ม.ค.2548 ภารกจิ หลกั คอื การปกปอ้ งนา่ นนำ�้ แนวชายฝง่ั และทรพั ยากรทางทะเล เฉพาะอยา่ งยงิ่ การปราบปราม
การลักลอบขนน�้ำมันและอาวุธเถ่ือน ปัจจุบัน มีก�ำลังพล 3,000 นาย ในจ�ำนวนน้ี ยังไม่รวมนาวิกโยธินจ�ำนวน 1,000 นาย
กองบญั ชาการอยทู่ ี่ Camp Victory ในแบกแดด โดยในอนาคตมีแผนจะย้ายไปทเ่ี มอื งบัศเราะฮ์ทางตอนใต้ของอริ กั ยุทโธปกรณ์
สำ� คญั ไดแ้ ก่ เรอื สนบั สนนุ ปฏบิ ตั กิ ารนอกชายฝง่ั ชนั้ Al Basrah จำ� นวน 2 ลำ� เรอื ตรวจการณน์ อกชายฝง่ั ชน้ั Fateh จำ� นวน 4 ลำ�
เรือตรวจการณช์ ้นั Swiftships 35 จ�ำนวน 12 ลำ� ชัน้ Predator จ�ำนวน 5 ลำ� และชั้น Al Faw จ�ำนวน 3 ลำ� เรอื ลาดตระเวน
ช้ัน Type-200 จ�ำนวน 2 ลำ� และช้นั Type-2010 จ�ำนวน 4 ลำ�
- ทอ. จัดตั้งข้ึนใหม่เมื่อปี 2547 และยังคงต้องได้รับการฟื้นฟูให้กลับมาเข้มแข็ง โดยอาศัยความช่วยเหลือ
ดา้ นการฝกึ อบรมและยทุ โธปกรณส์ ว่ นใหญจ่ ากสหรฐั ฯ เนอ่ื งจากเครอ่ื งบนิ ของอริ กั ถกู ทำ� ลายไปจำ� นวนมากชว่ งสงครามอริ กั ปี 2546
ปัจจุบัน มีก�ำลังพลประมาณ 4,000 นาย ในจ�ำนวนน้ียังไม่รวมกองก�ำลังป้องกันภัยทางอากาศ (Air Defense Command)
ประมาณ 3,000 นาย ท้ังนี้ ทอ.มแี ผนจะเพิม่ ก�ำลงั พลเป็น 18,000 นาย และจดั หาเคร่อื งบินมาประจ�ำการใหไ้ ด้ 550 เครอื่ ง
ภายในปี 2561 ภารกจิ หลกั ของ ทอ. คอื การลาดตระเวนและการขนสง่ ทางอากาศ เพอ่ื สนบั สนนุ ปฏบิ ตั กิ ารของ ทบ. อยา่ งไรกด็ ี
การใชป้ ฏบิ ตั กิ ารทางอากาศเพอ่ื ปราบปรามกลมุ่ IS เมอื่ ปี 2557 ทำ� ใหอ้ ริ กั ตอ้ งจดั หาอากาศยานมาประจำ� การเพม่ิ ขน้ึ อากาศยานสำ� คญั
ไดแ้ ก่ เครอื่ งบนิ ขับไลร่ นุ่ F-16D จ�ำนวน 3 เคร่ือง รุ่น F-16C จำ� นวน 18 เครอ่ื ง และรุ่น T-50IO จำ� นวน 6 เคร่ือง เครื่องบิน
โจมตรี นุ่ L-159 จำ� นวน 10 เครื่องรุน่ Su-25/Su-25K/Su-25UBK มากกว่า 19 เคร่อื ง เครือ่ งบินตรวจการณ์และลาดตระเวนรุ่น
AC-208B จำ� นวน 2 เครอื่ ง รนุ่ SB7L-360 จ�ำนวน 2 เครอ่ื ง และรนุ่ Beech 350ER จำ� นวน 6 เครอ่ื ง เฮลคิ อปเตอร์แบบล�ำเลยี ง
รนุ่ C-130E จ�ำนวน 3 เครือ่ ง รุ่น C-130J-30 จำ� นวน 6 เคร่อื ง ร่นุ An-32B Cline จำ� นวน 6 เครอื่ ง ร่นุ Beech 350 King Air
จำ� นวน 1 เครอ่ื ง รนุ่ Cessna 208B จำ� นวน 5 เครอื่ ง รนุ่ Cessna 172 จำ� นวน 8 เครอ่ื ง อาวธุ ปลอ่ ยแบบอากาศสพู่ น้ื รนุ่ AGM-114
Hellfire อาวุธปล่อยแบบอากาศสู่อากาศ รุ่น AIM-9L รุ่น AIM-9M และระเบิดน�ำวิถีด้วยเลเซอร์ รุ่น GBU-12 Paveway II
ไม่ทราบจำ� นวน
กองกำ� ลงั ส�ำคัญอ่ืน ๆ ไดแ้ ก่
- กองก�ำลังปฏิบัติการพิเศษ (Iraqi Special Operation Force) ในก�ำกับของส�ำนักต่อต้านการก่อการร้าย
ขน้ึ ตรงตอ่ นรม. มกี �ำลังพลทีม่ ีทง้ั ซุนนีและชอี ะฮ์ประมาณ 18,000 นาย ไดร้ บั การฝึกอย่างดี มีอาวุธทนั สมยั ท�ำหนา้ ทกี่ วาดล้าง
และจับกุมกลุ่มกอ่ การร้ายในอริ กั
- กองก�ำลังติดอาวธุ Popular Mobilisation Forces (PMF) หรือ Al-Hashd Al-Sha’abi ต้งั ขึน้ เม่ือปี 2557
อยู่ภายใตก้ ารบังคบั บัญชาของสำ� นกั งาน นรม. มีสถานะเทยี บเท่ากับ Iraqi Special Operation Force และไดร้ ับการสนบั สนุน
จากอหิ รา่ น ก�ำลงั พลประมาณ 100,000 นาย เปน็ กองกำ� ลังทร่ี วบรวมกล่มุ ติดอาวุธในอิรกั ประมาณ 40 กลมุ่ ซง่ึ ส่วนใหญเ่ ป็น
กลมุ่ ตดิ อาวธุ ชาวชอี ะฮ์ และชาวเคิร์ด ส่วนทเ่ี หลือเป็นชาวซุนนี ครสิ ต์ และชาวยะซดี ี (ชนกลุ่มนอ้ ยทางเหนือของอิรัก) เพอ่ื ร่วม
กบั กองก�ำลงั รฐั บาลตอ่ สูก้ ับกลมุ่ IS
- กองก�ำลัง Peshmerga (แนวร่วมกล้าตาย) ของเขตปกครองตนเองเคอร์ดิสถาน (Kurdistan Regional
Government-KRG) ในภาคเหนอื ของอิรัก กำ� ลังพลประมาณ 300,000 นาย
- กองก�ำลังรักษาความปลอดภยั ภายในประเทศ ก�ำลงั พลประมาณ 36,000 นาย และกองกำ� ลังปอ้ งกันชายแดน
กำ� ลงั พลประมาณ 9,000 นาย อยภู่ ายใตก้ ารบงั คบั บญั ชาของกระทรวงมหาดไทย