รวมพาที ป.4

บทที่ ๒ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๒๓

ออมไวก้ าไรชวี ิต

เลือกข้อที่ถกู ต้องท่ีสุด

๒๖ จากตวั เลอื กตอ่ ไปนี้ ใครใชจ้ า่ ยเงนิ ได้เกดิ ประโยชนม์ ากท่สี ดุ

ก. แป้งนาเงินเกบ็ ไปซ้อื กล่องดนิ สอลายใหมม่ าอวดเพือ่ น

ข. ป้องนาเงนิ เก็บไปซ้อื อาหารแมวมาเล้ียงลกู แมวจรจัด

ค. ปังนาเงินเก็บไปซือ้ เคร่ืองบินบงั คบั วิทยุทอี่ ยากได้มานาน

ง. ป่านนาเงนิ เก็บไปซ้อื กระโปรงตวั ใหม่แทนตวั เก่าทใ่ี ส่จนเบอ่ื แล้ว

๒๗ “การปฏบิ ตั ิตนจนเคยชินตามหลกั สขุ ภาพ” คือขอ้ ใด

ก. สขุ สาราญ ข. สุขศึกษา

ค. สุขภาพ ง. สุขนสิ ยั

๒๘ “...............ให้ประกาศเรยี กเงนิ กระดาษวา่ “ธนบตั ร” ควรเติมคาใดลงในช่องว่าง

ก. รชั กาลท่ี ๒ ข. รัชกาลที่ ๓

ค. รัชกาลท่ี ๔ ง. รัชกาลที่ ๕

๒๙ “เงินพดดว้ ง” ใชเ้ ปน็ เงินตราแลกเปลีย่ นสนิ คา้ ต้งั แต่สมยั ใด

ก. สมยั สโุ ขทัย ข. สมัยอยุธยา

ค. สมัยธนบรุ ี ง. สมัยรัตนโกสนิ ทรต์ อนตน้
๓๐ เหรียญที่ผลติ ขึ้นในสมัยรัชกาลที่ ๔ เรยี กวา่ อะไร

ก. เงนิ พดด้วง ข. เงนิ แป

ค. เงนิ โบราณ ง. เงินรู

บทที่ ๒ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๒๔

ออมไวก้ าไรชีวิต

เลือกขอ้ ทีถ่ กู ตอ้ งทสี่ ุด

๓๑ ข้อใดกล่าวถกู ต้อง

ก. เร่ิมใชเ้ งินแปตง้ั แต่สมัยอยธุ ยา

ข. เริม่ ใชเ้ งนิ แปต้ังแตส่ มยั รัชกาลท่ี ๔ แหง่ กรงุ รัตนโกสินทร์

ค. เรมิ่ ใชเ้ งนิ แปต้งั แต่สมัยรชั กาลที่ ๕ แหง่ กรงุ รัตนโกสินทร์

ง. เริม่ ใชเ้ งินแปตั้งแต่สมัยรชั กาลท่ี ๙ แห่งกรุงรัตนโกสนิ ทร์
๓๒ บัตรทีอ่ อกใช้เป็นเงนิ ตราใชช้ าระหนีไ้ ด้ตามกฎหมายเรยี กว่าอะไร

ก. เงนิ ข. ธนบตั ร ค. ธนาคาร ง. ธนกจิ

๓๓ คนท่ใี ชจ้ า่ ยสุรยุ่ สรุ ่ายตรงกับสานวนไทยว่าอยา่ งไร

ก. มือเตบิ ข. กระเชอก้นร่วั ค. กะรอ่ ยกะหลิบ ง. ชุบมือเปบิ

๓๔ สานวนในขอ้ ใดมีความหมายตา่ งไปจากพวก

ก. เก็บหอมรอมริบ ข. เก็บเลก็ ผสมน้อย

ค. เกบ็ เน้อื เก็บตวั ง. เกบ็ เบ้ยี ใตถ้ นุ รา้ น
๓๕ เหตุผลใดที่ทาใหค้ ุณยายชมแม่ของอ้อมวา่ เป็น “ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น”

ก. มฝี มี ือในการปรุงอาหาร

ข. ทาอาหารไดอ้ ร่อยทส่ี ดุ

ค. มวี ธิ ีปรุงอาหารแปลกใหม่ ไมซ่ า้ ใคร

ง. รจู้ ักดดั แปลงอาหารทเี่ หลือใหเ้ ป็นอาหารชนิดใหม่

บทท่ี ๒ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๒๕

ออมไว้กาไรชวี ิต

เลือกข้อทถ่ี กู ต้องท่สี ุด

๓๖ “มีฐานะดขี ้นึ กวา่ เดมิ พอทัดเทียมเพอ่ื น” คอื ความหมายของคาพงั เพยใด

ก. เกบ็ หอมรอมริบ ข. ลืมตาอ้าปาก

ค. เกบ็ เบยี้ ใตถ้ ุนร้าน ง. น้าพ่งึ เรือ เสอื พงึ่ ปา่
๓๗ “..........ใส่บ่าแบกหาม” เติมขอ้ ความในข้อใด เพื่อให้ได้สานวน สภุ าษติ ทส่ี มบรู ณ์

ก. รไู้ ด้ใชว่ า่ ข. ร้หู รอื ไม่วา่

ค. รู้ไว้ใชว่ ่า ง. ร้แู ลว้ หรือวา่

๓๘ คาท่ีขีดเส้นใตใ้ นข้อใดมีความหมายตรง

ก. พวกเราต้องหาทางออกทด่ี ที ่ีสุดสาหรบั ปัญหาน้ี

ข. ชายรูปรา่ งสนั ทดั คนน้ีเขามีอาชพี ใตด้ ิน

ค. เธอควรซื้อใจลูกจา้ งดว้ ยการประพฤตติ วั เป็นนายจ้างทดี่ ี

ง. บนผนงั และเพดานท่บี า้ นเก่าของฉนั มแี มงมมุ ชักใยเต็มไปหมด
๓๙ สานวนในข้อใดเปน็ ปริศนาคาทาย

ก. คาว่า “อา” ผนั ไดก้ ีเ่ สยี ง

ข. สัง - สนั เปน็ คาอ่านของ สงั สรรค์ ใช่หรอื ไม่

ค. อะไรเอ่ย ต้นเทา่ ครก ใบปรกดนิ

ง. คาว่า “ธนบัตร” ใชต้ ัวสะกดในมาตราใด

บทท่ี ๒ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๒๖

ออมไว้กาไรชีวิต

เลือกข้อท่ีถกู ตอ้ งที่สดุ

๔๐ คาทีข่ ีดเสน้ ใต้ในขอ้ ใดมคี วามหมายแฝง
ก. สมชายต้องกัดฟันทางานหนกั เพ่ือหาเงินสง่ ให้นอ้ งเรยี น
ข. เมื่อดภู าพยนตรจ์ บแลว้ ขอใหผ้ ู้ชมทุกทา่ นเดนิ มาทางดา้ นประตูทางออก
ค. ช้างตัวนเี้ ม่ือกินออ้ ยเข้าปากที่ไรดทู ่าทางมนั ช่ืนชอบเสยี เหลอื เกิน
ง. คณุ หมอบอกว่า “คนไข้มอี าการปากแหง้ ” เพราะขาดนา้ มาก



บทที่ ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๑

ผกั สมุนไพรใบหญา้ มคี ุณคา่ ทง้ั น้ัน

เรอื่ งย่อ

ออ อ้วน และต๋ิมข้ึนรถพ่วงนําเท่ียวเพื่อชมสวน
เกษตรกรรมพืชผักพื้นบ้าน โดยมี พ่ีปอและพี่เก่ง ซึ่งเป็น
นักเรียนช้ันมัธยมศึกษาตอนปลายท่ีใช้เวลาว่างในวันหยุด
มาทํางานเป็นมคั คเุ ทศก์

พ่ีปอบรรยายว่า ผักเหล่าน้ีมีรสอร่อย เพราะส่วนของ
ลาํ ตน้ อวบน้าํ อ่อนน่มุ บางชนิด มรี สค่อนข้างหวานบางชนิด
ทงั้ หวานทั้งกรอบ อีกดา้ นเปน็ ผักใบสีเขยี วและใบสีแดงที่นิยมนํามาทําสลดั ผัก
พี่เก่งบรรยายต่อว่า ผักบางชนิดแม้ปรุงสุกแล้วยังมีสีสดเหมือนเดิม จนมีเรื่อง
เล่ากันว่า สามีภรรยาคู่หน่ึง ภรรยานําผักสีเขียวไปปรุงอาหารจนสุกแล้ว ผักยังมี
สีเขียวไม่เปล่ียน ทําให้สามีเข้าใจผิดว่าภรรยาปรุงอาหารไม่เป็นจึงเกิดทะเลาะกัน
พี่ปอเสริมว่า ผักท่ีมีสีเขียวเหล่านี้ให้คุณค่าทางโภชนาการสูงมาก คือให้วิตามินบี ๒
ซง่ึ บํารงุ ผวิ พรรณ ปอ้ งกันโรคปากนกกระจอก และลิ้นอักเสบ พี่เก่งอธิบายต่อว่า ส้มมี
รสเปรี้ยวใหว้ ติ ามนิ ซี ป้องกันโรคโลหติ จาง และ โรคเลอื ดออกตามไรฟนั
รถนําเท่ียวเข้าใกล้ป่าไผ่ มีไผ่หลายชนิด เช่น ไผ่สีสุก ไผ่รวก ไผ่ตง เป็นต้น
ไม้ไผเ่ ป็น พชื ประเภทเดียวกับหญ้าและเปน็ หญ้าทสี่ ูงทส่ี ดุ ในโลก ไม้ไผ่มีประโยชน์มาก
ใช้สร้างบ้าน นํามาจักสานเป็นเคร่ืองใช้ต่างๆ ลําไม้ไผ่นํามาตัดเป็นท่อนๆ
ทํากระบอกน้าํ หรอื กระบอกข้าวหลาม หน่ออ่อน ๆ ใช้เป็นอาหาร ต้นขี้เหล็กจะนําดอก
และใบอ่อนมาแกง นําดอกแคมาทําแกงส้ม นําใบยอมาทําห่อหมก ดอกสะเดา และ
ใบอ่อนกินกับนํ้าปลาหวานและปลาดุกย่าง สะเดาถึงแม้จะขมแต่ก็มีประโยชน์
ดังสาํ นวนที่ว่า “หวานเป็นลม ขมเป็นยา”

บทที่ ๓ ภาษาพาที ป.๔ หน้า ๒

ผกั สมนุ ไพรใบหญ้ามีคุณคา่ ทงั้ นั้น

(ตอ่ )
พ่ีปอบรรยายว่า พืชที่เป็นยา เรียกว่าสมุนไพร เช่น ฟ้าหลายโจร รักษาอาการ
อักเสบ เจ็บคอ โหระพา แก้จุกเสียด แน่นท้อง ขิง ข่า ระบายลมในท้อง
หญ้าหนวดแมวมีสรรพคุณเป็นยาขับปัสสาวะ บํารุงไต และสะระแหน่ ให้กล่ินที่
หอมเย็น ทําให้ความคิดแจ่มใส เดี๋ยวน้ี เขาใช้ขมิ้น ตะไคร้ ไพล มะกรูด และอื่น ๆ
มาทําเปน็ ลกู ประคบใชใ้ นการนวดแผนโบราณ

พี่เก่งบรรยายเก่ียวกับการปลูกพืชไร้ดินว่า ทําได้โดยการใช้พื้นปูทับด้วย
โฟมหนา เจาะเป็นรูเพื่อปลูกผักเรียงเป็นระยะเท่า ๆ กัน ให้อาหารพืชโดยใช้
สารละลายนํ้ากับธาตุอาหารท่ีเหมาะสม ควบคุมอุณหภูมิให้พอเหมาะ ผักท่ีปลูกใช้
ระยะเวลาสน้ั ๆ ก็นาํ มาทาํ อาหารรบั ประทานได้ ฟักทองเป็นผักสีเหลือง ให้วิตามินเอ
ซึ่งบํารุงสายตาและป้องกันฟันผุ เถานํ้าเต้า ฟัก แฟง และบวบ มีผลใหญ่ ๆ แต่เถา
ก็ยึดอยู่ได้เหมือนสายใยความรัก ความผูกพันของพ่อแม่ ที่ค่อย ๆ ทะนุถนอม
เลี้ยงลูกจนเติบใหญ่ อาหารกลางวันวันน้ีเกือบจะเป็นอาหารมังสวิรัติ ซึ่งมีแต่
ผักล้วน ๆ ทาํ ให้คดิ ว่า ผกั สมุนไพรใบหญา้ มคี ณุ ค่าทัง้ นั้น

บทที่ ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๓

ผกั สมุนไพรใบหญ้ามคี ุณคา่ ท้ังนน้ั

เขียนวตั ถดุ บิ ในเมนูสลดั

สลัด
ผักท่ีมีสเี ขียวมคี ุณค่าทางโภชนาการ
ใหว้ ิตามนิ บํารงุ
ปอ้ งกนั โรค

สม้
ให้วติ ามนิ
ป้องกนั โรค

บทที่ ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๔

ผักสมุนไพรใบหญ้ามคี ณุ ค่าท้งั นนั้

พืชเหลา่ นมี้ ปี ระโยชน์และทําเมนูอะไรไดบ้ า้ ง

ไผม่ หี ลายชนดิ เช่น
ประโยชนข์ องไผ่

ช่อื พชื
เมนทู ่ีไดจ้ ากพืชชนดิ น้ี

ช่ือพชื
เมนทู ไี่ ดจ้ ากพืชชนิดน้ี

ช่ือพืช
เมนูที่ไดจ้ ากพืชชนิดน้ี

บทท่ี ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๕

ผักสมุนไพรใบหญา้ มคี ุณคา่ ทั้งนนั้

สมุนไพรจากพืช

ขิง ขา่ ฟ้าทลายโจร ขม้ิน ตะไคร้ ไพล มะกรูด โหระพา
หญ้าหนวดแมว สะระแหน่

๑ ลูกแกว้ มีอาการเจ็บคอจะใชส้ มนุ ไพรชนดิ ใด

๒ สมนุ ไพรชนดิ ใดให้กลน่ิ พเิ ศษหอมเย็น ทําให้ความคดิ แจ่มใส
๓ สมุนไพรชนดิ ใดเปน็ ยาขบั ปัสสาวะ บํารงุ ไต

๔ สมุนไพรชนิดใดชว่ ยระบายลมในทอ้ ง

๕ สมุนไพรชนิดใดแก้จุกเสยี ด แน่นท้อง
๖ สมนุ ไพรชนดิ ใดบ้างนาํ มาใชท้ ําเปน็ ลูกประคบ

บทท่ี ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๖

ผกั สมุนไพรใบหญา้ มีคณุ ค่าท้งั น้ัน

พชื ไรด้ ิน

๑ อธบิ ายอาคารของพชื ไรด้ นิ ในบทเรยี นนี้
๒ แปลงผักพชื ไร้ดนิ เปน็ อย่างไรจงอธบิ าย
๓ พืชไร้ดนิ เติบโตไดอ้ ย่างไร
๔ นักเรยี นคดิ ว่าผกั ชนดิ ใดบา้ งท่ีสามารถปลกู แบบไรด้ นิ ได้

บทที่ ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๗

ผกั สมุนไพรใบหญ้ามีคณุ ค่าทั้งน้ัน

เขยี นคําจากคาํ อ่านตอ่ ไปน้ี

๑ กะ-เสด-ตระ-กํา ๒ โพด-ชะ-นา-กาน ๓ มงั -สะ-ว-ิ รัด

เขยี นเป็น เขียนเปน็ เขยี นเป็น

๔ สะ-หมุน-ไพร ๕ สับ-พะ-คนุ ๖ รด-อะ-หรอ่ ย

เขียนเป็น เขียนเปน็ เขียนเป็น

๗ พระ-ราด-ชะ-นิ-พน ๘ ริด-ส-ี ดวง-ทะ-วาน

เขียนเปน็ เขียนเป็น

๙ ฟ้า-ทะ-ลาย-โจน ๑๐ มัก-คุ-เทด

เขียนเปน็ เขียนเปน็

บทท่ี ๓ ภาษาพาที ป.๔ หน้า ๘

ผักสมนุ ไพรใบหญา้ มีคณุ คา่ ทง้ั น้ัน

ฝใี นทอ้ ง นําคําที่กําหนดใหใ้ ส่หน้าความหมายใหถ้ ูกต้อง
ไผร่ วก พระราชนพิ นธ์ ตีรวน ไผ่สสี กุ โยชน์ โภชนาการ
ลูกประคบ หม้อหอ้ ม มังสวริ ัติ แฟง ไผ่ตง

๑ ๒ ๓ ข่ือไผ่ชนิดหน่ึง แขนง
ข่ือไผ่ชนิดหน่ึง ข้ึนเป็น ขอ่ื ไผช่ นดิ หนึ่ง ลําต้น
กอ ลําเล็กยาวเรียว ใหญ่ไม่มีหนาม หน่อ มีหนาม มี ๒ ชนิด
ไม่มีหนาม หน่อใช้เป็น ใช้เปน็ อาหาร คือ ชนิดลําต้นใหญ่
อาหาร ตรง และชนิดลําต้น
๕ เลก็ ไมค่ ่อยตรง
๔ ชื่อมาตราวัด ๔๐๐ เส้น ๖
วัณโรคที่เกิดในทรวงอก เป็น ๑ โยชน์ (๑เส้น = ฟั ก ช นิ ด ห น่ึ ง
หรอื ชอ่ งท้อง เป็นคาํ เรียก ๒๐ วา)
สมยั ก่อน ผลเลก็ ผวิ บาง

๗ ๘ เรียกเสื้อคอกลม แขนส้ัน ๙
ผ่าอกตลอด มักย้อม บทเพลง บทประพันธ์
เครื่องยาห่อผ้า ผูกเป็น สีนา้ํ เงินเข้มหรือดํา หรอื หนงั สอื
ลูกกลมใช้อังไฟ นาบหรือ
กดคลึงตามรา่ งกาย

๑๐ ๑๑ ๑๒
แสดงอาการหรือคําพูด ความรู้เก่ียวกับอาหาร อาหารทม่ี แี ตพ่ ชื ผัก
ไม่เหน็ ดว้ ย ท่ีมผี ลตอ่ สุขภาพ

บทท่ี ๓ ภาษาพาที ป.๔ หน้า ๙

ผักสมุนไพรใบหญ้ามคี ณุ คา่ ทง้ั น้นั

ตอบคาํ ถามตามเน้อื เรื่อง

๑ เกง่ และปอทาํ หนา้ ที่อะไรในบทเรียนนี้
ตอบ

๒ ขณะที่รถพ่วงพานกั ทอ่ งเท่ียวชมแปลงเกษตรพชื ผกั พน้ื บา้ นแล่นไปตามทางนั้น
มีเสียงเพลงอะไรดงั คลอไปตลอดทาง
ตอบ

๓ ผกั ทีม่ ีสเี ขยี วให้โภชนาการสูงมาก เพราะใหว้ ติ ามนิ บี ๒ ซง่ึ ปอ้ งกันโรคอะไร
ตอบ

๔ การที่จะป้องกันโรคโลหิตจางและโรคเลือดออกตามไรฟนั ได้ดีต้องกินผลไม้
ท่มี ีอะไรสูง
ตอบ

๕ ต้นหญ้าที่สูงใหญ่ทสี่ ดุ ในโลกคือตน้ อะไร
ตอบ

๖ ส่วนตา่ ง ๆ ของพืชที่นํามาสกดั สารบางอยา่ งทาํ เปน็ ยารกั ษาโรคต่าง ๆ
ไดเ้ รยี กวา่ อะไร
ตอบ

๗ พชื ชนดิ ใดท่มี สี รรพคณุ เป็นยาขบั ปสั สาวะ บาํ รุงไต
ตอบ

บทที่ ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๑๐

ผกั สมนุ ไพรใบหญา้ มีคณุ ค่าท้ังน้นั

ตอบคําถามตามเนือ้ เร่ือง (ต่อ)

๘ ผกั สีเหลอื ง อาทิ ฟักทอง รับประทานแลว้ ช่วยบาํ รุงสายตาและป้องกนั ฟันผุ
เพราะมสี ารอาหารประเภทใด
ตอบ

๙ ใครแสดงความคดิ เปรียบเทียบว่า “เถาน้ําเต้า เถาฟัก เถาแฟงท่ีร้ังลูกของมัน
ไว้เหมือนกับสายใยความรักความผูกพันของแม่ท่ีค่อย ๆ ทะนุถนอมเล้ียงลูก
จนเติบใหญ”่
ตอบ

๑๐ อาหารทม่ี แี ตพ่ ืชผกั ล้วน ๆ เรยี กว่าเปน็ อาหารประเภทใด
ตอบ

บทที่ ๓ ภาษาพาที ป.๔ หน้า ๑๑

ผกั สมนุ ไพรใบหญ้ามคี ณุ ค่าทงั้ นน้ั ชีวกโกมารภจั จ์

ชีวกโกมารภัจจ์เกิดมาก็ถูกนําไปท้ิงไว้ท่ีกองขยะ พระอภัยราชกุมาร พระโอรส
ของพระเจา้ พมิ พสิ าร ผู้ครองกรุงราชคฤห์แห่งแคว้นมคธ จึงทรงนํามาชุบเลี้ยง ต้ังชื่อ
ใหว้ ่า ชีวกโกมารภจั จ์ ซงึ่ แปลว่า บญุ รอด คอื รอดชีวติ มาได้

เม่ือเจริญวัย ชีวกโกมารภัจจ์หนีไปเรียนวิชาแพทย์ท่ีสํานักตักกสิลา โดยขอ
ทํางานแลกเปลี่ยนความรู้ ด้วยความเป็นคนอ่อนน้อม ว่านอนสอนง่าย
อาจารยท์ ศิ าปาโมกขจ์ งึ เมตตาถ่ายทอดวิชาความรู้ให้จนหมดสนิ้

ชีวกโกมารภัจจ์เรียนวิชาแพทย์สําเร็จใน ๗ ปี โดยปกติต้องใช้เวลาเรียนถึง
๑๔ ปี อาจารย์ได้ทดสอบความรู้ โดยการให้เข้าไปในป่าทั้งส่ีทิศ ทิศละวัน ระยะทาง
วันละ ๑ โยชน์ และสั่งให้เก็บพืชที่ไม่มีสรรพคณุ เป็นยาสมุนไพรรักษาโรค ใส่ตะกร้า
นํากลับมาให้อาจารย์ ๔ วันต่อมา ชีวกโกมารภัจจ์ได้นําตะกร้าเปล่ากลับมาคืน
อาจารย์ และบอกว่าพืชทุกชนดิ ลว้ นเปน็ ยาได้ทั้งส้ิน ชีวกโกมารภัจจ์เดินทางกลับกรุง
ราชคฤห์ ระหว่างทางได้ใช้ความรู้ทางการแพทย์รักษาภรรยาเศรษฐีในเมืองสาเกตุให้
หายจากโรคปวดศีรษะจึงได้รับเงินทองมามากมาย และทุกครั้งท่ีได้เงินทองจากการ
รักษากจ็ ะนาํ มาถวายพระอภัยราชกมุ ารทที่ รงชบุ เล้ยี งมา พระองคไ์ ม่ทรงรับ แต่ชื่นชม
ในความกตัญํูรูค้ ุณ หมอชวี กโกมารภจั จ์ได้ใชค้ วามรู้ในการรกั ษาโรคฝใี นท้องถวาย
พระเจ้าจันทปัชโชติแห่งกรุงอุชเชนี และรักษาโรคริดสีดวงทวารถวายพระเจ้า
พิมพิสารแห่งแคว้นมคธ จนพระโลหิตหยุดไหล หายจากความเจ็บปวดจึงได้รับ
แต่งต้ังให้เป็นแพทย์หลวง ต่อมาหมอชีวกโกมารภัจจ์ได้เป็นแพทย์ประจําพระองค์
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ถวายการรักษาบําบัดโรคหลายคร้ัง นอกจากน้ียังปรุง
พระโอสถรักษาบาดแผลที่น้ิวพระบาท ซึ่งเกิดจากสะเก็ดหินที่พระเทวทัตกลิ้งลงมา
หวงั ทําร้าย หมอชีวกโกมารภัจจ์ได้รับยกย่องให้เป็นครูของแพทย์ทั้งปวง และเป็นครู
แหง่ การแพทย์แผนไทยดว้ ย

บทท่ี ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๑๒

ผกั สมนุ ไพรใบหญ้ามีคุณคา่ ทงั้ นน้ั

ตอบคําถามตามบทอ่านเสริม “ชีวกโกมารภัจจ์”

ชีวกโกมารภจั จ์ พระเจ้า ทรงนํามาชุบเลยี้ ง
ชีวกโกมารภจั จ์ ชวี กโกมารภัจจ์ แปลวา่
ชีวกโกมารภัจจ์
หนไี ปเรียน ทสี่ ํานกั

โดยขอ แลกเปลีย่ นความรู้

อาจารย์ เมตตาถา่ ยทอดวิชาความรใู้ ห้

ใชเ้ วลาเรยี นวชิ า สาํ เรจ็ ใน ปี

เป็นผทู้ ม่ี อี ธั ยาศัย

อาจารยไ์ ดท้ ดสอบความรโู้ ดยมอบ ใบหนึ่ง

ใหเ้ ข้าไปใน ทงั้ ทิศ ระยะทางวันละ โยชน์

และสง่ั ให้เกบ็ ท่ีไมม่ ี เป็นยา

อีก วันชีวกโกมารภัจจ์ได้นาํ ตะกรา้ เปลา่ กลับมา

คนื อาจารยแ์ ละบอกวา่

บทท่ี ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๑๓

ผักสมุนไพรใบหญ้ามคี ุณคา่ ทั้งนนั้

ตอบคาํ ถามตามบทอา่ นเสรมิ “ชีวกโกมารภัจจ์” (ตอ่ )

เดนิ ทางกลบั กรงุ ราชคฤหไ์ ดไ้ ปรกั ษา

ชวี กโกมารภจั จ์ ในเมือง ด้วยโรค
ชีวกโกมารภจั จ์
ชีวกโกมารภจั จ์ ทุกคร้งั ที่ไดเ้ งนิ ทองมาจะนํา พระ
ชวี กโกมารภจั จ์
ไดร้ ักษาโรค ถวายพระเจา้

ในเมอื งอุชเชนี และรักษาโรคริดสดี วงทวารถวาย

พระเจา้ แห่งแควน้ มคธ

ไดร้ ับแตง่ ตงั้ จากพระเจ้าพมิ พิสารใหเ้ ปน็

และ ของพระสมั มาสมั พทุ ธเจา้

โดยปรงุ รักษาบาดแผลท่ีนวิ้ พระบาท

ไดร้ บั การยกย่องให้เป็นแพทย์ทีม่ ีความรู้และคณุ ธรรม
อยา่ งย่ิงให้เปน็

บทที่ ๓ ภาษาพาที ป.๔ หน้า ๑๔

ผกั สมุนไพรใบหญ้ามีคณุ ค่าทั้งน้ัน

นําคําทกี่ ําหนดใหเ้ ตมิ ลงในช่องวา่ งใหถ้ ูกต้อง

มังสวิรัติ เกษตรกรรม ลูกประคบ โภชนาการ อณุ หภูมิ
มัคคเุ ทศก์ สมุนไพร พระราชนิพนธ์ ขยอ้ น ทะนถุ นอม

๑ ปัจจุบันผู้คนนิยมรับประทานอาหาร กันมากโดยเฉพาะใน
ชว่ งเทศกาลกนิ เจ
๒ นักศกึ ษาภาควชิ าภมู ิศาสตรใ์ ชเ้ วลาวา่ งช่วงปิดภาคเรียนสมคั รเป็น
นํานกั ท่องเทย่ี วเทีย่ วชมสถานทีต่ า่ ง ๆ
๓ เพลง “ส้มตํา” เป็นบท ในสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า
กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ
๔ ขอ้ มูลทาง ท่รี ะบไุ ว้ในฉลากของสินคา้ จะช่วยให้ผู้บริโภค
ตัดสนิ ใจเลอื กซ้ือสนิ คา้ ได้ง่ายข้นึ
๕ การใช้ กดหรือคลึงตามร่างกายเป็นวิธีหน่ึงของการนวดแผน
โบราณของไทย
๖ พอ่ แมท่ ุกคนรกั และ ลูกดจุ ดังแก้วตาดวงใจ

๗ ขิง ขา่ ขมน้ิ ตะไคร้ ใบมะกรูด และอนื่ ๆ จดั เป็นพชื ท่มี ีคณุ คา่

๘ แม่นกมีวิธีการเล้ียงดูลูกนกด้วยการ อาหารท่ีหามาได้ใส่ปาก
ลูกนกท่ียงั บนิ ไม่ได้
๙ คนไทยส่วนใหญป่ ระกอบอาชีพ เชน่ การปลกู พชื ต่าง ๆ เล้ียงสัตว์
ประมง และปา่ ไม้
๑๐ ช่วงเดอื นเมษายน
ในประเทศไทยจะสงู กวา่ ปกติ ทาํ ใหอ้ ากาศร้อนจดั

บทที่ ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๑๕

ผกั สมุนไพรใบหญา้ มีคณุ คา่ ทงั้ นัน้

เพลงพระราชนพิ นธ์ “ส้มตํา” หาคาํ ท่มี ตี ัวสะกดทก่ี ําหนดให้อย่างละ ๓ คาํ

ต่อไปน้ีจะเล่าถึงอาหารอร่อย คือ ๑ แม่กก ๒
ส้มตํากินบ่อย ๆ รสชาติแซ่บดี วิธีทําก็ง่าย ๑ ๓
จ ะ บ อ ก ไ ด้ ต่ อ ไ ป น้ี มั น เ ป็ น วิ ธี พิ เ ศ ษ ๑
เหลอื หลาย ไปซ้อื มะละกอขนาดพอเหมาะ ๆ ๑ แม่กบ ๒
สับ ๆ เฉาะๆ ไม่ต้องมากมาย ตําพริกกับ ๑ ๓
กระเทียมยอดเยี่ยมกลิ่นอาย มะนาว ๑
น้ําปลา น้ําตาลทราย นํา้ ตาลปบ๊ี ถ้ามี แม่กด ๒
ปรุงรสให้แน่หนอ ใส่มะละกอลงไป ๓
อ้อ…อย่าลืมใส่กุ้งแห้งป่นของดี มะเขือเทศ
เร็วเข้า เอาถ่ัวฝักยาวใส่เร็วร่ี เสร็จสรรพ แม่กน ๒
แล้วซียกออกจากครัว กินกับข้าวเหนียว ๓
เท่ียวแจกให้ท่ัว กลิ่นหอมยวนย่ัวน่าน้ําลาย
ไหล จดตํารา จําส้มตําลาว เอาตํารามา แมก่ ม ๒
ใครหมาํ่ เกนิ อัตราระวังท้องจะพัง ขอแถมอีก ๓
นิดแล้วจะติดใจใหญ่ ไก่ย่างด้วยเป็นไร
อร่อยแน่จริงเอย แมเ่ กย ๒
๑ แม่เกอว ๒ ๓

แมก่ ง ๒ ๓

๑

๓

บทที่ ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๑๖

ผกั สมุนไพรใบหญ้ามีคณุ ค่าท้ังนน้ั

เติมตวั สะกดมาตรา กบ กด กน กก ให้ถูกต้อง

๑ ปราร ๒ มหรส ๓ ปริ นา

๔ มลี า ๕ จราจ ๖ ทุจริ

๗ กา เวลา ๘ วหิ ๙ โบรา

๑๐ มงั สวิรั ๑๑ คุ สมบั ๑๒ ประมุ

๑๓ พยั ฆ์ ๑๔ เสด็ ๑๕ รั กา
๑๖ เภ ภยั ๑๗น ดล ๑๘ ใจทมิ
๑๙ ก๊า พิ ๒๐ พญาครุ ๒๑ อั ยาศัย

บทที่ ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๑๗

ผักสมุนไพรใบหญา้ มคี ุณค่าทงั้ น้ัน

(ต่อ)

เติมตัวสะกดมาตรา กบ กด กน กก ใหถ้ ูกต้อง

๒๒ ก้อนเม ๒๓ กรา แท่ง ๒๔ สาํ รว

๒๕แคว้นมค ๒๖ จลาจ ๒๗ สา แช่ง

๒๘ รสชา ๒๙ ประเภ ๓๐ เกษ กร

บทที่ ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๑๘

ผักสมนุ ไพรใบหญา้ มีคุณค่าท้งั นัน้

ทําเครอ่ื งหมาย X ทับตวั อักษรหน้าขอ้ ที่ประวสิ รรชนีย์ไม่ถูกตอ้ ง

๑ ก. สะสม ข. สะเก็ด ค. สะอาด ง. สะหลด

๒ ก. ทะวาร ข. ทะนาน ค. ทะเลาะ ง. ทะเบียน

๓ ก. ตะกรา้ ข. ตะไคร้ ค. ตะหนกั ง. ตะโกน

๔ ก. ขยะ ข. ขะยอ่ น ค. ขะยุกขะยิก ง. ขะมกั เขมน้

๕ ก.ทะนถุ ะนอม ข. ทะมัดทะแมง ค. ทะลุทะลวง ง. ทะเยอทะยาน

๖ ก. มะแลง ข. มะกรูด ค. มะขวิด ง. มะขามป้อม

๗ ก. ชะนี ข. ชะอม ค. ชโลม ง. ชะล้าง

๘ ก. ฉะนน้ั ข. ฉะเพาะ ค. ฉะฉาน ง. ฉะออ้ น

๙ ก. กะทิ ข. กระทะ ค. กระจอก ง. กระบอก

๑๐ ก. ประโยชน์ ข. ประกอบ ค. ประเภท ง. ประกนั

บทที่ ๓ ภาษาพาที ป.๔ หน้า ๑๙

ผักสมนุ ไพรใบหญ้ามีคุณคา่ ทั้งนั้น

ขดี เส้นใต้คําที่ประวสิ รรชนีย์ไม่ถกู ตอ้ ง และแกใ้ หมใ่ หถ้ ูกต้อง

๑ มะระ สะเดา และขี้เหลก็ เป็นสะมนุ ไพรที่มรี สชาตขิ ม แตม่ สี รรพะคณุ เปน็ ยา
ระบาย
คาํ ท่ีแกใ้ หม่

๒ พระสงฆ์รปู นี้ลแุ กโ่ ทสะจะริตทําการฆาตกรรมพระลกู วัดด้วยกนั จนมรณะภาพ
คาํ ทีแ่ ก้ใหม่

๓ ยุวะกาชาดบําเพญ็ ประโยชน์ดว้ ยการเขา้ ชว่ ยพะยงุ คนชราขา้ มถนน
คําทแี่ ก้ใหม่

๔ รถประจําทางคนั นพ้ี าคะณะครูไปสัมมะนาที่จงั หวดั ระยอง
คําท่แี ก้ใหม่

๕ เดก็ ๆ สะหนกุ กับการอ่านหนังสอื เร่อื งประหลาด ฉะหลาดรกู้ บั กูรูวทิ ยาศาสตร์
คําท่ีแกใ้ หม่

๖ นักกีฬากลุ่มนี้มีพละกําลังมหาศาลเพราะเล่นชักกะเย่อเป็นประจําในช่ัวโมง
พะละศกึ ษา
คาํ ท่ีแก้ใหม่

๗ รปู ส่ีเหล่ยี มทุกชะนดิ มเี ส้นทะแยงมมุ ไดม้ ากที่สุดสองเส้นเท่านั้น
คําทแ่ี กใ้ หม่

๘ ภาระกจิ ในแต่ละวนั ของคุณพ่อมมี ากมายเพราะท่านเป็นนกั ธรุ ะกิจ
คําท่แี กใ้ หม่

บทท่ี ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๒๐

ผักสมนุ ไพรใบหญา้ มคี ณุ ค่าทัง้ นั้น

ใส่เครอ่ื งหมาย / หนา้ ขอ้ ที่ใช้ไมย้ มกไดถ้ กู ตอ้ ง และใสเ่ ครื่องหมาย X
หน้าขอ้ ทใ่ี ช้ไม้ยมกไม่ถูกตอ้ ง

๑ วัดเปน็ สถานท่ี ๆ สงบ
๒ แม่ซื้อส้ม ๒ กิโลกรมั ๆ ละ ๕๕ บาท
๓ ผู้ร่วมอภิปรายแสดงความคิดเห็นกนั ต่าง ๆ นานา
๔ คณุ ครูเก็บเส้อื ผ้านักแสดงไวเ้ ปน็ ที่ ๆ
๕ แม่สอนลกู ๆ ทุกคนใหร้ กั ใคร่ปรองดองกัน
๖ เรื่อย ๆ มาเรียง ๆ นกบินเฉียงไปทง้ั หมู่
๗ เด็กเล็ก ๆ ควรได้รับการเล้ียงดูจากพ่อแมด่ ว้ ยความเอาใจใส่
๘ ฝนตกทกุ วนั ๆ น้ีไม่ตก
๙ นายดํา ๆ นาจนตัวดําปด๊ิ ป๋ีดนู า่ ขนั
๑๐ วันน้รี ถติดมากทาํ ให้ครูมาโรงเรียนสาย ๆ กวา่ ปกติ

บทท่ี ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๒๑

ผกั สมุนไพรใบหญ้ามคี ุณคา่ ทั้งน้ัน

เขยี นคําอ่านของคําทใ่ี ช้ไมย้ มกใหถ้ กู ต้อง

๑ สมัยนี้อะไร ๆ ก็แพงท้งั ส้นิ อา่ นวา่

๒ ทไ่ี หน ๆ ก็ไม่สขุ ใจเทา่ บา้ นของเรา อา่ นวา่

๓ ไป ๆ มา ๆ เรากม็ าเปน็ เพื่อนกันได้ อา่ นวา่

๔ เสียงตะโกนไฟไหม้ ๆ ชว่ ยด้วย ! อ่านว่า

๕ ในวนั หนึง่ ๆ มสี ่ิงใหม่ ๆ ใหเ้ ราเรียนรู้มากมาย อา่ นวา่

๖ นา้ํ จากเพดานถ้ําตกลงมาทีละหยด ๆ อา่ นวา่

๗ นกั เรยี นแตล่ ะกล่มุ ๆ มคี วามคดิ แตกต่างกนั ไป อ่านว่า

๘ ยายจา๋ ๆ หมาตัวดุ ๆ กลบั มาอกี แลว้ อ่านว่า

๙ บนั ไดมนั ชนั พวกหนู ๆ ต้องลงทีละขน้ั ๆ นะจะ๊ อา่ นวา่

๑๐ ไชโย! ฉนั สอบผา่ นแลว้ ๆ อา่ นว่า

บทที่ ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๒๒

ผักสมนุ ไพรใบหญา้ มคี ณุ คา่ ทั้งนน้ั

เลอื กขอ้ ทถี่ ูกต้องทสี่ ุด

๑ ใครเป็นมัคคเุ ทศก์นาํ เท่ยี วแปลงเกษตรพชื ผักพื้นบา้ น

ก. ดมื่ ข. อว้ น ค. ออ ง. ปอ
๒ “พี่ปอและพี่เก่งใช้เวลาว่างในวันหยุดทํางานพิเศษเป็นมัคคุเทศก์” คําท่ีพิมพ์
ตัวหนาหมายถงึ อะไร

ก. พนักงานท่องเท่ยี ว ข. นักท่องเทย่ี ว

ค. ผ้นู ําเทยี่ ว ง. ผจู้ ดั การทอ่ งเทีย่ ว
๓ ขอ้ ใดคอื ลักษณะงานของมัคคเุ ทศก์

ก. พนักงานตอ้ นรับนกั ท่องเที่ยว

ข. นํานกั ทอ่ งเทยี่ วไปเท่ยี วสถานท่ตี า่ ง ๆ

ค. พเ่ี ลยี้ งดูแลนกั ท่องเทย่ี ว

ง. ผู้บรรยายประจําสถานท่ีท่องเทยี่ ว

๔ ระหวา่ งเดนิ ทางชมแปลงเกษตร จะมีเสียงเพลงใดเปดิ คลอตลอดทาง

ก. ส้มตํา ข. สาวบ้านแต้

ค. ลุ่มเจา้ พระยา ง. รําวงสาละวัน
๕ เพลง “สม้ ตาํ ” เป็นเพลงพระราชนิพนธข์ องผ้ใู ด

ก. พระบาทสมเดจ็ พระมงกุฎเกลา้ เจ้าอยหู่ ัว

ข. สมเด็จพระกนิษฐาธริ าชเจา้ กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ

ค. กรมพระยาดํารงราชานภุ าพ

ง. พระบาทสมเด็จพระจลุ จอมเกลา้ เจา้ อยูห่ วั

บทท่ี ๓ ภาษาพาที ป.๔ หน้า ๒๓

ผักสมนุ ไพรใบหญ้ามีคณุ คา่ ทง้ั น้นั

เลอื กข้อท่ถี กู ตอ้ งที่สุด

๖ รถนาํ เทยี่ ว จะพาผา่ นไปที่ใดก่อน

ก. สวนส้ม ข. สวนไผ่ ค. สวนผกั ง. สวนผลไม้
๗ ผกั ทีช่ ว่ ยบํารุงผิวพรรณ ป้องกนั โรคปากนกกระจอกคอื ผกั ชนดิ ใด

ก. สายบวั ข. ผักใบเขียว ค. หวั ปลี ง. มนั แกว
๘ วิตามนิ ซี มีมากในขอ้ ใด

ก. สม้ ข. แตงกวา ค. แตงโม ง. น้อยหน่า
๙ ส้มในข้อใดเปรยี้ วทสี่ ดุ

ก. มะยม ข. มะนาว ค. มะขาม ง. มะงว่ั
๑๐ หญ้าที่สงู ทีส่ ดุ ในโลก ไดแ้ ก่อะไร

ก. หญา้ แฝก ข. หญ้าปล้อง ค. ไผ่ ง. ไมยราบยกั ษ์

๑๑ ขอ้ ใดกล่าวถงึ ผักไม่ถกู ต้อง

ก. ผักบางชนิดทง้ั หวานทัง้ กรอบ

ข. ผักมีทัง้ ใบสีเขยี วและใบสีแดง

ค. ผกั บางชนิดแมป้ รงุ สกุ แลว้ กย็ ังมสี ีสดเหมอื นเดมิ

ง. ผกั เชน่ มะระ สะเดา เป็นผกั ทมี่ รี สชาตเิ ผ็ดร้อน
๑๒ ข้อใดเปน็ ประโยชน์ของผลไม้ท่มี ีรสเปรีย้ ว

ก. ป้องกนั โรคปากนกกระจอก ข. ป้องกันโรคเลอื ดออกตามไรฟัน

ค. ป้องกนั โรคกระดูกพรนุ ง. ป้องกันฟันผุ

บทที่ ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๒๔

ผักสมุนไพรใบหญ้ามคี ุณค่าท้ังนนั้

เลือกขอ้ ทถี่ กู ตอ้ งท่ีสุด

๑๓ ผลไม้ในข้อใดมรี สชาติแตกต่างจากขอ้ อ่ืน ๆ

ก. มะพร้าว ข. มะนาว ค. มะงัว่ ง. มะยม
๑๔ ไมไ้ ผ่มปี ระโยชนห์ ลายอย่าง ยกเว้นขอ้ ใด

ก. ใชท้ าํ สะพาน ข. ใชท้ ําไม้หมอนรถไฟ

ค. ใชท้ ํากระบอกขา้ วหลาม ง. ใชท้ าํ เคร่อื งดนตรี
๑๕ ขอ้ ใดคอื สรรพคุณของใบโหระพา

ก. รกั ษาอาการอกั เสบ เจบ็ คอ ข. รกั ษาแผลไฟไหม้ น้าํ รอ้ นลวก

ค. แก้จุกเสยี ด แนน่ ท้อง ง. เปน็ ยาขับปสั สาวะ บาํ รงุ ไต
๑๖ อาหารในขอ้ ใดทใี่ หว้ ติ ามนิ เอสงู ทสี่ ดุ

ก. ตม้ ข่าไก่ ข. แกงเหด็ รวม

ค. ไขเ่ จยี วหมสู บั ง. ผดั ฟกั ทองใสไ่ ข่
๑๗ ขอ้ ใดกลา่ วถึงประโยชน์ของต้นไผ่ไม่ถกู ต้อง

ก. นาํ ไปปลูกสร้างที่อยอู่ าศัย

ข. ทาํ เป็นกระบอกใสน่ ํา้ หรือกระบอกข้าวหลาม

ค. นําไปจกั สานเปน็ เคร่อื งใชต้ า่ งๆ

ง. นาํ ไปทําวตั ถดุ ิบสาํ หรบั ตัดเยบ็ เสอ้ื ผา้
๑๘ พืชผกั ชนดิ ใดไม่ใชส่ ่วนผสมท่ีนํามาทําลูกประคบ

ก. ขมน้ิ ข. ตะไคร้

ค. มะกรูด ง. โหระพา

บทท่ี ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๒๕

ผักสมนุ ไพรใบหญา้ มคี ุณคา่ ท้ังนัน้

เลอื กข้อทถี่ ูกตอ้ งท่ีสดุ

๑๙ พืชท่ีมีสรรพคุณเปน็ ยารกั ษาโรคได้ เรียกว่าอยา่ งไร

ก. โอสถ ข. มังสวิรตั ิ ค. สมนุ ไพร ง. คลิ านเภสัช
๒๐ ขอ้ ใดกลา่ วถงึ “มงั สวิรตั ิ” ไดถ้ ูกต้อง

ก. อาหารท่ีรบั ประทานเป็นยารักษาโรค

ข. อาหารทีป่ รงุ จากผกั และเนอ้ื สัตวเ์ ป็นหลกั

ค. อาหารทีป่ รงุ ดว้ ยเนือ้ สตั ว์มีผกั เลก็ น้อย

ง. อาหารทปี่ รงุ จากผกั โดยไมม่ เี นอื้ สัตว์ประกอบ
๒๑ ยอดออ่ นและดอกของตน้ สะเดา มีรสชาตเิ ปน็ อย่างไร

ก. หวาน - มัน ข. ขม - มัน ค. เปรย้ี ว - มัน ง. เผ็ด - มนั
๒๒ พชื สมุนไพรขอ้ ใดมีสรรพคณุ เปน็ ยาขับปัสสาวะ

ก. หญ้าหนวดแมว ข. ฟ้าทลายโจร ค. เสลดพังพอน ง. สะเดา
๒๓ ฟ้าทลายโจร เปน็ สมุนไพรทม่ี ีประโยชน์อยา่ งไร

ก. รกั ษาอาการอกั เสบเจบ็ คอ ข. แก้ปวดศีรษะ

ค. แกป้ วดทอ้ ง ง. แกป้ วดเมอื่ ยตามรา่ งกาย
๒๔ พชื สมุนไพรขอ้ ใดนํามาทาํ เป็นลูกประคบใชใ้ นการนวดแผนโบราณ

ก. ขมน้ิ ตะไคร้

ข. มะนาว พริก

ค. ไพล มะกรูด

ง. ถกู ท้งั ขอ้ ก และขอ้ ค

บทท่ี ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๒๖

ผกั สมนุ ไพรใบหญ้ามีคณุ คา่ ทัง้ นั้น

เลือกข้อที่ถูกต้องท่สี ุด

๒๕ “พืชผกั บางชนิดถึงแม้ว่าจะมีรสขม แต่กม็ ีสรรพคุณเป็นยา” สอดคล้องกบั
สภุ าษติ ในข้อใด

ก. หวานเป็นขม ลมเป็นยา ข. หวานเปน็ ลม ขมเป็นยา

ค. หวานเป็นสม้ ขมเปน็ ยา ง. หวานเปน็ ขม ลมเปน็ ชา

๒๖ หญา้ หนวดแมวมสี รรพคณุ ดังขอ้ ใด

ก. ขบั เลอื ด ข. ขับเสมหะ ค. ขบั ปสั สาวะ ง. ขับลม
๒๗ “พืชทุกชนดิ ลว้ นเป็นยาไดท้ งั้ สน้ิ ” เป็นคํากล่าวของใคร

ก. พระอภัยราชกุมาร ข. ชวี กโกมารภัจจ์

ค. อาจารย์ทศิ าปาโมกข์ ง. พระเจ้าจันทปชั โชติ
๒๘ ข้อใดกล่าวถึงประวตั ขิ องหมอชวี กโกมารภจั จ์ไม่ถูกตอ้ ง

ก. ถูกนํามาท้งิ ไวท้ ่กี องขยะต้ังแต่แรกเกดิ
ข. พระโอรสของพระเจ้าพิมพสิ ารทรงนํามาชบุ เล้ยี ง

ค. ชวี กโกมารภัจจ์ แปลว่า บุญรอดคือรอดชวี ิตมาได้
ง. ชวี กโกมารภจั จ์เรยี นจบวิชาแพทยเ์ มอื่ อายุ ๗ ปี

๒๙ ชีวกโกมารภัจจ์รกั ษาใครใหห้ ายจากโรคฝใี นท้อง

ก. พระพุทธเจ้า

ข. พระเจ้าพมิ พิสาร

ค. พระอภยั ราชกุมาร
ง. พระเจา้ จันทปชั โชติ

บทที่ ๓ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๒๗

ผักสมุนไพรใบหญา้ มีคุณค่าท้งั นั้น

เลือกขอ้ ทถี่ กู ตอ้ งทส่ี ดุ

๓๐ ขอ้ ใดแสดงให้เหน็ ความกตญั ํขู องชวี กโกมารภจั จ์

ก. รักษาคนทช่ี ุบเล้ียงมาจนหายจากอาการปว่ ย

ข. นาํ เงนิ ทไ่ี ด้รับไปมอบให้กับผู้ทช่ี บุ เลี้ยง

ค. คอยดูแลผู้ทีช่ ุบเลีย้ ง

ง. ช่วยแบ่งเบาภาระของผ้ทู ีช่ ุบเลี้ยง
๓๑ “หมอชวี กโกมารภัจจ์” ไดร้ ับยกย่องในข้อใด

ก. ครขู องแพทยท์ ้ังปวง ข. ครขู องคนไข้ท้งั ปวง

ค. ครูของพยาบาลทง้ั ปวง ง. ครูของโรงพยาบาลทั้งปวง
๓๒ “หมอชีวกโกมารภจั จ์” ไดร้ ับยกย่องในขอ้ ใด

ก. บิดาแห่งการแพทย์แผนไทย

ข. ตน้ ตํารับการรักษาด้วยสมุนไพร

ค. ครขู องแพทย์ทั้งปวงและครแู หง่ การแพทยแ์ ผนไทย

ง. บิดาแหง่ การแพทยแ์ ผนโบราณ ๑๑ คน

๓๓ คาํ ในขอ้ ใดเป็นคําไม่ประวสิ รรชนยี ์

ก. ทะมดั ทะแมง ข. ระยะทาง ค. สะเดา ง. สมุนไพร
๓๔ คาํ ในขอ้ ใดมตี ัวสะกดตา่ งจากคําอื่น ๆ

ก. ปรารภ ข. กราฟแทง่

ค. สรรพคุณ ง. เภทภยั

บทท่ี ๓ ภาษาพาที ป.๔ หน้า ๒๘

ผกั สมุนไพรใบหญ้ามคี ุณคา่ ทั้งน้ัน

เลอื กข้อทถี่ ูกต้องทีส่ ุด

๓๕ คําในขอ้ ใดเขียนได้ถูกต้อง

ก. สพั คณุ ข. อณุ หพมู ิ ค. ปริศนา ง. ทมัดทแมง
๓๖ คาํ ในขอ้ ใดตรงตามมาตราตวั สะกด “แมก่ บ” ทุกคํา

ก. ทรัพย์ อรอ่ ย ข. กลอง ปรารภ ค. อาชพี บาป ง. เปร้ยี ว ลาภ
๓๗ คําในขอ้ ใดเป็นคําประวสิ รรชนีย์

ก. สถานี ข. โหระพา ค. ขยอ้ น ง. เฉลย
๓๘ “รถมาแล้ว ๆ” อ่านได้ตามข้อใด

ก. รถ - มามา - แลว้ ข. รถ - มาแลว้ - มาแล้ว

ค. รถมาแล้ว - รถมาแลว้ ง. รถรถ - มาแลว้
๓๙ “..........คือ เคร่ืองยาห่อผ้า ผูกเป็นลูกกลมใช้อังไฟ นาบหรือกด คลึงตาม
ร่างกาย” หมายถงึ คําในข้อใด

ก. ลกู ประคพ ข. ลูกปะคบ ค. ลกู ปะครบ ง. ลกู ประคบ

๔๐ พิจารณาคําต่อไปนี้

โลหติ มคธ สรรพคุณ ระฆัง สมัคร
มะนาว มังสวิรัติ พิมพสิ าร บวบ เกษตร

มคี าํ ในมาตราตวั สะกด “แม่กด” ทั้งหมดก่ีคาํ ง. ๕ คาํ
ก. ๒ คํา ข. ๓ คํา ค. ๔ คาํ



บทที่ ๔ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๑

ภูมิใจมรดกโลก

สรุปย่อ

ครู
พานักเรียนไปตา่ งจังหวดั เพื่อไปทัศนศึกษา
สถานที่ประวตั ิศาสตร์

นักเรยี น
จัดกระเป๋า มสี บู่ ยาสฟี ัน แก้ว ช้อน ส้อม ไฟฉาย
กระติกน้า สมุดจด

สถานท่ี ศรสี ัชนาลัย โบราณสถานเกา่ แก่อันรุ่งเรือง
ชื่อเดมิ เมอื งเชลียง-กษัตริยป์ กครอง
ต่อมาพ่ายแพต้ ่อกรงุ ศรอี ยุธยา
จึงเปลีย่ นชือ่ มาเปน็ เมอื งสวรรคโลก
เล่อื งลือในเคร่ืองเคลือบถว้ ยชาม
งานหัตถกรรม

บทท่ี ๔ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๒

ภูมิใจมรดกโลก

สรุปย่อ (ต่อ)

วนั แรก อทุ ยานประวัตศิ าสตรศ์ รีสชั นาลยั

บ้านเกาะนอ้ ย

วัดช้างลอ้ ม

วดั เจดียเ์ จ็ดแถว วดั สวนแก้ว
อทุ ยานน้อย
วดั ศรมี หาธาตุ
วัดปา่ แก้ว
วัดนางพญา
วัดสวนแกว้
อทุ ยานใหญ่ เตาทเุ รียงบา้ นป่ายาง

วันสอง อทุ ยานประวตั ิศาสตร์ศรีสชั นาลัย

วดั ศรีสวาย กา้ แพงเมอื งและประตเู มอื ง
วัดศรชี มุ วัดตะพงั ทองหลาง

วัดมหาธาตุ

วัดพระพายหลวง

บทที่ ๔ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๓

ภมู ใิ จมรดกโลก

มรดกโลก

มรดกโลกทางวฒั นธรรม มรดกโลกทางธรรมชาติ

อาณาบริเวณ อาคารสถานท่ี วตั ถุโบราณ ป่า ภเู ขา แหลง่ นา้

-บ่งบอกความสา้ คญั ของชนชาติและทอ้ งถนิ่ -มคี วามหลากหลายทางกายภาพและ
-เปน็ แหลง่ คน้ คว้าทางประวัติศาสตร์ ชีวภาพ
การปกครอง -ธรรมชาติ อุดมสมบรู ณท์ ังพันธพ์ุ ืช
-อารยธรรมดงั เดิม และสตั ว์
-แหล่งค้นคว้าวจิ ัยทางวิทยาศาสตร์
ธรณีวทิ ยา

แหลง่ มรดกโลกทางวัฒนธรรมที่สา้ คัญ แหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติทีส่ ้าคัญ

-อทุ ยานประวตั ศิ าสตร์สโุ ขทัย -เขตรกั ษาพันธ์ุสตั วป์ ่าทงุ่ ใหญ่-ห้วยขาแข้ง
-อุทยานประวัติศาสตรศ์ รีสชั นาลยั -อุทยานแห่งชาตเิ ขาใหญ่
-อทุ ยานประวัติศาสตร์ก้าแพงเพชร
-เมอื งโบราณและอทุ ยานประวตั ศิ าสตร์ -อุทยานแห่งชาตทิ ับลาน
พระนครศรีอยธุ ยา -อทุ ยานแห่งชาติปางสดี า
-แหล่งโบราณสถานบา้ งเชียง -อทุ ยานแหง่ ชาตติ าพระยา
-เขตรกั ษาพนั ธส์ุ ัตวป์ ่าดงใหญ่

บทท่ี ๔ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๔

ภมู ใิ จมรดกโลก

เขยี นค้าอา่ นของตอ่ ไปนี

๑ อาณาจกั ร ๒ ระบบนิเวศ ๓ เกยี รติภมู ิ

อ่านวา่ อ่านวา่ อ่านวา่

๔ โบราณสถาน ๕ มรดกโลก ๖ ประจักษ์

อา่ นว่า อา่ นว่า อา่ นวา่

๗ กายภาพ ๘ ทัศนา ๙ ธรณวี ิทยา

อา่ นวา่ อ่านวา่ อา่ นวา่

๑๐ ธานี ๑๑ ปัญญาท้องถ่ิน ๑๒ อารยธรรม

อา่ นวา่ อ่านวา่ อา่ นว่า

๑๓ สยาม ๑๔ หัตถกรรม ๑๕ เกษม

อา่ นวา่ อ่านวา่ อ่านว่า

๑๖ ชวี ภาพ ๑๗ บริบูรณ์ ๑๘ อ้านาจ

อา่ นว่า อา่ นวา่ อา่ นวา่

บทท่ี ๔ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๕

ภมู ใิ จมรดกโลก

คา้ อ่านใดเขยี นถูกใหใ้ ส่เครื่องหมาย / คา้ อา่ นใดเขยี นผิดใหใ้ สเ่ ครอ่ื งหมาย x

๑ ภมู ิใจ อ่านวา่ พ-ู มิ-จยั ๒ มรดก อา่ นว่า มอ-ระ-ดก
๓ อทุ ยาน อ่านวา่ อดุ -ยาน ๔ เชลยี ง อา่ นว่า ชะ-เลียง
๕ ทศั นา อ่านว่า ทัด-นา ๖ สมาธิ อา่ นว่า สะ-มา-ทิ

๗ ขนิษฐา อ่านว่า ขะ-หนิด-ถา ๘ อดีตกาล อา่ นว่า อะ-ดดี -กาน

๙ ประวัตศิ าสตร์ อา่ นวา่ ประ-หวดั -ต-ิ สาด
โบ-ราน-นะ-สะ-ถาน
๑๐ โบราณสถาน อา่ นวา่ สะ-หวนั -คะ-โลก
เกียด-ติ-พมู
๑๑ สวรรคโลก อา่ นว่า วัด-สี-สะ-วาย
วัด-มะ-หา-ทาด
๑๒ เกยี รตภิ ูมิ อา่ นวา่ สี-สดั -ชะ-นา-ไล
มะ-นดุ -ชาด
๑๓ วัดศรีสวาย อ่านว่า วัด-พระ-สี-สัน-เพด็

๑๔ วดั มหาธาตุ อ่านว่า

๑๕ ศรสี ชั นาลัย อ่านว่า

๑๖ มนษุ ยชาติ อา่ นว่า

๑๗ วัดพระศรสี รรเพชญ์ อ่านวา่

บทที่ ๔ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๖

ภูมใิ จมรดกโลก

จบั คู่ค้ากับความหมาย

ปัญญาทอ้ งถิน่ โบราณสถาน อาณาจกั ร อารยธรรม

ประจกั ษ์ กายภาพ ธรณวี ทิ ยา ระบบนเิ วศ

ชีวภาพ อุดม สยาม

๑ ความสัมพนั ธร์ ะหว่างส่ิงมีชวี ิตกบั ถิ่นท่ีอยแู่ ละสิ่งแวดล้อม
๒ เกี่ยวกบั สงิ่ ทีม่ ชี วี ิตและสงิ่ ที่สบื เนื่องมาจากส่งิ มชี ิวติ
๓ วชิ าวา่ ด้วยความรูเ้ กี่ยวกบั ประวัตโิ ครงสรา้ ง
๔ สถานที่ทม่ี ีอายุเกา่ กว่า ๑๐๐ ปีขึนไปเป็นประวัตศิ าสตร์
๕ ปรากฏชัด
๖ ช่ือเรียกประเทศไทยสมัยกอ่ น
๗ บริบรู ณ์, มากมาย, สูงสดุ
๘ ความเจริญด้วยแบบอย่างท่ดี ีท่ีนยิ มกันมา
๙ ความฉลาดรอบรขู้ องคนในท้องถ่นิ
๑๐ เขตแดนท่ีอย่ใู นอ้านาจปกครองของประเทศหนึ่ง ๆ
๑๑ เก่ียวกับสิง่ ทไ่ี มม่ ชี ีวิต

บทที่ ๔ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๗

ภมู ใิ จมรดกโลก

ตอบคา้ ถามตามเนือเรื่อง

๑ การไปทัศนศึกษาตามสถานท่ีส้าคญั ๆ ที่ได้รับการประกาศให้เป็นมรดกโลกนัน
สามารถน้ามาประกอบการเรียนการสอนเกย่ี วกับวิชาอะไร
ตอบ

๒ “เมืองเชลยี ง” ในอดีต ปัจจบุ ันเป็นอา้ เภออะไรของจงั หวดั สโุ ขทัย
ตอบ

๓ “เมืองเชลียง”ในอดีตเคยมีความเจริญรุ่งเรืองมาก แต่พอตกเป็นเมืองขึนของ
กรงุ ศรอี ยุธยาจึงเปลยี่ นชอ่ื มาเปน็ เมืองอะไร
ตอบ

๔ เมืองในอดีตของกรุงสุโขทัยท่ีมีชื่อเสียงด้านการท้าเครื่องเคลือบถ้วยชามและ
งานหัตถกรรมคอื เมอื งอะไร
ตอบ

๕ “วัดช้างล้อม” และ “วัดนางพญา” เป็นโบราณสถานในก้าแพงเมืองของอุทยาน
ประวัติศาสตรแ์ ห่งใด
ตอบ

บทที่ ๔ ภาษาพาที ป.๔ หน้า ๘

ภูมิใจมรดกโลก

(ต่อ)

ตอบคา้ ถามตามเนอื เร่ือง

๖ การเย่ียมชมโบราณสถานท่ีเป็นอุทยานประวัติศาสตร์ของนักเรียนในบทเรียนนี
มีการแบ่งเขตอย่างไร
ตอบ

๗ ทังอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัยและอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยมีวัด ๒
วดั ที่ช่อื เดียวกันคอื วัดอะไร
ตอบ

๘ เตาทุเรยี งบ้านป่ายางและบา้ นเกาะน้อยมคี วามส้าคญั อย่างไร
ตอบ

๙ เมื่อแผ่นดินไทยของเราเป็นแผ่นดินที่มีอารยธรรมจนโลกยกย่องให้เป็น
มรดกโลกแลว้ คนไทยทกุ คนควรท้าอยา่ งไร
ตอบ

๑๐ การเย่ียมชมอุทยานประวัติศาสตร์แต่ละแห่ง ผู้ที่จะให้ข้อมูลรายละเอียด
อยา่ งครบถว้ นแก่เราไดค้ อื ใคร
ตอบ

บทที่ ๔ ภาษาพาที ป.๔ หน้า ๙

ภมู ิใจมรดกโลก

อกั ษรควบ

คา้ ควบแท้ คา้ ควบไมแ่ ท้

คา้ ทมี่ พี ยญั ชนะตน้ ๒ ตัว คา้ ทม่ี ีพยัญชนะตน้ ๒ ตัว
พยัญชนะตวั หน้าเปน็ ก ข ค ต ป ผ พ
พยัญชนะตวั หลังเปน็ ร ล ว พยญั ชนะตัวหนา้ เปน็ ซ ศ ส
ประสมสระเดียวกนั พยญั ชนะตวั หลังเป็น ร
ออกเสียงควบกล้ากันสนทิ ประสมสระเดียวกนั
ออกเสียงพยญั ชนะตัวแรกตัวเดียว

พยัญชนะตัวหนา้ เปน็ ท

พยัญชนะตัวหลังเป็น ร
ประสมสระเดยี วกัน
ออกเสียง ซ

บทที่ ๔ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๑๐

ภมู ิใจมรดกโลก ค้าควบ

แยกคา้ ควบแท้ และคา้ ควบไมแ่ ท้ใสใ่ นกรอบดอกไม้ให้ถกู ต้อง

สรา้ งสรรค์ อา่ นเสริม ประกอบ กวา้ งขวาง เคร่ืองเคลอื บ
คลาดเคลอ่ื น ประเทศ พรอ้ มเพรยี ง กองทราย ว่ากล่าว

กระทรวง ทรพั ย์สิน ความรู้ ทับทรวง ปกครอง
ตน้ ไทร ตระเตรียม เศรา้ โศก สรรเสรญิ ทรามวยั

คา้ ควบแท้ คา้ ควบไม่แท้
๑๖ ๑๖
๒๗ ๒๗
๓๘ ๓๘
๔๙ ๔๙
๕ ๑๐ ๕ ๑๐

บทที่ ๔ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๑๑

ภมู ใิ จมรดกโลก ค้าควบ

เติมค้าทีม่ คี ้าควบกลา้ ลงในชอ่ งว่างให้ถูกตอ้ ง

๑ ดอง ๒ ตราก ๓ เคร่ง
๔ พรอ้ ม ๕ กรอง ๖ ครอบ
๗ หอย ๘ ก้อน ๙ เปรอ
๑๐ เครอื ๑๑ โอด ๑๒ แพรง่
๑๓ ครวญ ๑๔บา่ ย ๑๕ ปลอด
๑๖ ตรกึ ๑๗ มือ ๑๘ ครัง
๑๙ น้า ๒๐ กราย ๒๑ หวงั
๒๒ เปล่ยี น ๒๓ คล่อง ๒๔ เพลี่ยง
๒๕ คลงั่ ๒๖ พริก ๒๗ ขวน
๒๘พลับ ๒๙ เพลนิ ๓๐ ไฟ

บทที่ ๔ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๑๒

ภมู ใิ จมรดกโลก คา้ ควบ

ตอบคา้ ถามตามโคลงโลกนิติ

ความรู้ดูยิง่ ล้า สินทรัพย์
คดิ ค่าควรเมืองนบั ย่งิ ไซร้
เพราะเหตุจกั อยกู่ บั กายอาต-มานา
โจรจักเบยี นบไ่ ด้ เร่งรเู้ รยี นเอา

๑ บทร้อยกรองนีมอี กั ษรควบแท้ ค้า ได้แก่
๒ บทร้อยกรองนมี อี ักษรควบไม่แท้ คา้ ไดแ้ ก่

๓ คา้ ว่า ควร ใชค่ า้ ควบกล้าหรือไม่ เพราะเหตใุ ด
๔ ค้าว่า ไซร้ ใช่คา้ ควบกล้าแทห้ รือไม่ เพราะเหตใุ ด

เติมพยางคท์ ข่ี าดหายไปของสุภาษติ และค้าพังเพยตอ่ ไปนี

๑ เรือนตามใจผอู้ ยู่ ๒ เทา้ หาเสยี น
๓ เขียนเสือให้ววั
๕ ตัดหาง วดั ๔ เขน็ ขนึ ภเู ขา
๗ ตัวกินไข่
๖ รา้ ไม่ดโี ทษปโี่ ทษ

๘ จบั เสอื มือ

บทที่ ๔ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๑๓

ภูมิใจมรดกโลก คา้ ควบ

เขยี นคา้ อ่านของคา้ ควบไมแ่ ทต้ ่อไปนี

๑ อาศรม อา่ นว่า ๗ นนทรี อา่ นวา่
๒ ทรวดทรง อ่านว่า ๘ สรรเสรญิ อา่ นวา่
๓ เสรมิ สร้าง อ่านวา่ ๙ พทุ รา อา่ นว่า
๔ เศรษฐี อา่ นวา่ ๑๐ ทรดุ โทรม อา่ นว่า
๕ สายสร้อย อา่ นว่า ๑๑ เศรา้ ใจ อา่ นวา่
๖ ทรามวัย อ่านวา่ ๑๒ แทรกซมึ อ่านว่า

๑๓ ฉะเชิงเทรา อ่านว่า ๑๔ ต้นไทร อ่านวา่
๑๕ เสรจ็ สรรพ อ่านว่า ๑๖ ศรทั ธา อา่ นวา่
๑๗ เสแสร้ง อ่านว่า ๑๘ ศกั ดิ์ศรี อ่านว่า
๑๙ บวงสรวง อ่านวา่ ๒๐ ทรพั ย์สิน อ่านว่า

บทที่ ๔ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๑๔

ภูมใิ จมรดกโลก ค้าควบ

เติมคา้ ควบแทห้ รือควบไมแ่ ทล้ งในชอ่ งว่างใหส้ มบูรณ์

ควบแท้ หรอื ไม่แท้

๑ คณุ พ่อไม่อยากขบั รถไปเส้นทางท่ี

๒ คุณแม่ก้าลงั ไกว ให้นอ้ ง

๓ คุณครูมอบเสอื ตวั ใหมเ่ ปน็ ของ แก่นักเรียนที่เรยี นดี

๔ คุณลุงเป็นคนขยัน อดออม จงึ รา้่ รวยเปน็

๕ นอ้ งชอบผลไม้ท่มี ีรส

๖ คณุ แม่ท้างานท่ี การคลัง

๗ นางสาวไทยปีนีมที รวด สวยงามมาก ๆ

๘ น้องมีหน้าตา คณุ พ่อมาก

๙ คุณตามีทีน่ า ไกลมาก

๑๐ นอ้ งชอบวง่ิ เล่นที่หาด

บทที่ ๔ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๑๕

ภมู ิใจมรดกโลก อักษรนา้

ระบายสใี น หน้าค้าท่เี ปน็ อกั ษรน้า

หวั หวดุ หวดิ ถลา้
ตวาด หมกั หมม

อยากได้

หยมุ หยมิ ตลก ยิ่งใหญ่ ลา่ ม
สบู่ ปฏิบตั ิ
กนก

ตัวอยา่ ง

ผลิต

บทที่ ๔ ภาษาพาที ป.๔ หนา้ ๑๖

ภมู ใิ จมรดกโลก อักษรน้า

น้าคา้ ทเ่ี ปน็ อักษรนา้ ต่อไปนีเติมลงในช่องว่าง

ฉลาม สรุป ขยับ จมกู ตลก ปรอท อยา่ อยู่ อย่าง
อยาก หวาน หนาม เหงา หลาน หนาว

๑ ผมเป็น ของคณุ ยา่ เองครับ

๒ ดอนชอบดูรายการ ทางโทรทัศนม์ าก

๓ ออ๋ ย และทบทวนเนอื หาก่อนสอบ

๔ เด็ดดอกไมใ้ นสวนนะครบั

๕ ไข้ขนึ สงู เดี๋ยวคณุ หมอจะไปเอา มาวดั ไข้

๖ อากาศเริ่ม เยน็ ในช่วงเดอื นธันวาคม

๗ หยบิ ดอกไมร้ ะวงั ตา้ มือนะ

๘ เขารู้สึก เมอื่ อยู่คนเดียว

๙ มใี คร ในห้องบา้ งไหม

๑๐ เกง่ นีต้องมรี างวัลให้

๑๑ โอ้โฮ ! มขี นม เตม็ ไปหมด

๑๒ ขอเชิญวาดภาพปลา ในการแข่งขันครงั นี

๑๓ ช่วย เข้าไปอีกนดิ ครบั

๑๔ ใคร ไปเทยี่ วสวนสัตวบ์ ้าง

๑๕ ก่อนจามอยา่ ลมื เอามอื ปิด นะ