æ®π“π°ÿ √¡»æ— ∑‡å °…µ√
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑‡å °…µ√
°√¡«‘™“°“√‡°…µ√
2547
æ®π“πÿ°√¡»æ— ∑‡å °…µ√
æ®π“πÿ°√¡»æ— ∑凰…µ√
®°— √æß…å ‡®‘¡»√‘ ‘
√«∫√«¡·≈–‡√¬’ ∫‡√¬’ ß
æ¡‘ æ∑å Ë’
‚√ßæ‘¡æ™å ¡ÿ πÿ¡ À°√≥°å “√‡°…µ√·Ààߪ√–‡∑»‰∑¬ ®”°¥—
2547
æ®π“πÿ°√¡»æ— ∑‡å °…µ√
§”ª√“√¿¢Õߺ⟇√’¬∫‡√¬’ ß
‡¡Ë◊Õ¢â“æ‡®â“ ”‡√Á®°“√»÷°…“®“°¡À“«‘∑¬“≈—¬‡°…µ√»“ µ√å·≈–‡√‘Ë¡µâπ∑”ß“π„À¡à Ê π—Èπ
¬—ß¡’π‘ ‘µ√ÿàππâÕßÀ≈“¬§π‰ª¡“À“ àŸÕ¬Ÿà‡ ¡Õ ∫“ß§π°Á·«–¡“‡¬’ˬ¡‡¬’¬π°—πµ“¡ª√°µ‘ ∫â“ß°ÁÀÕ∫
‡Õ“°“√∫â“π¡“„Àâ™à«¬∑” °“√∫â“π∑’Ë«à“π’ȰÁ§◊Õ°“√·ª≈·≈–‡√’¬∫‡√’¬ß‡Õ° “√«‘™“°“√®“°¿“…“µà“ß
ª√–‡∑»¡“‡ªìπ¿“…“‰∑¬ „π§√È—ß°√–πÈ—π¢â“懮Ⓣ¥âæ∫¥â«¬§«“¡Õ—»®√√¬å„®«à“§”∏√√¡¥“„π¿“…“
Õ—ß°ƒ…πȇ’ ¡ÕË◊ °≈“¬¡“‡ªπì »—æ∑å«™‘ “°“√·≈â« ≈“ß∑°’ Á„Àâ§«“¡À¡“¬·µ°µ“à ߉ª®“°‡¥¡‘ ™π‘¥∑Ëπ’ °÷ ‰¡∂à ÷ß
µ—«Õ¬“à ߇™àπ §”«à“ stand ‡¡Ë◊Õ‡ªìπ»—æ∑«å ™‘ “°“√®–À¡“¬∂ß÷ À¡Ÿà‰¡,â ª√¡‘ “≥·≈–ª√‘¡“µ√À¡àŸ‰¡â À√Õ◊
crown À¡“¬§«“¡∂ß÷ 1. ∞“π¢Õßµπâ ‰¡∑â √’Ë “°‚º≈Õà Õ°, ∫√‡‘ «≥‚§πµπâ µ√ß√Õ¬µÕà √–À«“à ßµπâ °∫— √“°
2. °Õ (‡™àπ °Õµ–‰§√)â , æ¡ÿà „∫, µ–‡°’¬ß ∫— ª–√¥, ®ÿ°∑Ë’‡°‘¥∫πº≈ ∫— ª–√¥ 3. ‡√Õ◊ π¬Õ¥ («π.)
¥ß— π‡’È ªπì µπâ ®“°‡Õ° “√«™‘ “°“√¥ß— °≈“à «ππ—È ‡Õß∑”„À¢â “â æ‡®“â µ√–Àπ°— ∂ß÷ §«“¡¬“°≈”∫“°„π°“√·ª≈
·≈–‡√¬’ ∫‡√¬’ ߇հ “√«‘™“°“√®“°¿“…“ÀπßË÷ ‡ªπì Õ°’ ¿“…“ÀπßË÷ ·≈–‡ÀπÁ §«“¡®”‡ªπì ∑®’Ë –µÕâ ß√«∫√«¡
»æ— ∑«å ‘™“°“√‰«‡â ªìπÀ¡«¥À¡à‡Ÿ æ◊ËÕ„™â„π°“√∑”ß“π µ—ßÈ ·µπà —Èπ¡“ ®ß÷ ‰¥æâ ¬“¬“¡√«∫√«¡§”»æ— ∑µå “à ß Ê
∑Ë’„™â„π “¢“‡°…µ√»“ µ√剫‡â ∑à“∑Ë’‡«≈“·≈–‚Õ°“ ®–Õ”π«¬
„π™«à ß√–¬–‡«≈“∑°’Ë ≈“à «¢“â ßµπâ ππÈ— §”»æ— ∑«å ™‘ “°“√„π “¢“‡°…µ√»“ µ√∑å ¡’Ë º’ ®âŸ ¥— ∑”‰«‡â ÀπÁ
¡’Õ¬àŸ°Á·µà¢ÕßÀ≈«ß ÿ«√√≥«“®°° ‘°‘® ·≈–»—æ∑åªÉ“‰¡â∑’˰√¡ªÉ“‰¡â‰¥â∫—≠≠—µ‘»—æ∑剫â´Ë÷ß¡’§”»—æ∑åÕ¬àŸ
‰¡à¡“° °“≈‡«≈“ºà“π‰ª Àπâ“∑’˰“√ß“π∑’ˇæ‘Ë¡¡“°¢÷Èπ∑”„Àâ¢â“懮⓵âÕß«“ß¡◊Õ®“°°“√∑”ß“ππÈ’‰ª
√–¬–Àπ÷Ëß ®π°√–∑—Ë߇¡◊ËÕ¢â“æ‡®â“„°≈â®–Õ”≈“™’«‘µ√“™°“√®÷߉¥âπ÷°∂÷ßß“π∑Ë’∑”§â“߉«â™È‘ππ’È·≈–
À¬‘∫¢È÷π¡“ – “ßÕ’°§√È—ßÀπ÷Ë߇æ◊ËÕ®—¥∑”‡ªìπ¢Õß∑Ë’√–≈÷°·°àºŸâ∑’ˇ§“√æπ—∫∂◊Õ ‚¥¬¬÷¥À≈—°‡°≥±å°“√
∫—≠≠—µ‘»—æ∑å¢Õß√“™∫—≥±‘µ¬ ∂“π‰«â‡ªìπ·π«∑“ß„π°“√¥”‡π‘πß“π „π™à«ß‡«≈“∑Ë’¢â“懮⓫“ß¡◊Õ
®“°°“√∑”ß“ππÈ’∂÷ß·¡â«à“®–¡’ºâŸ§‘¥§âπ∫—≠≠—µ‘»—æ∑å«‘™“°“√¢÷Èπ¡“¡“°¡“¬°Áµ“¡ ·µà¢â“懮⓰Á‡™◊ËÕ«à“
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑凰…µ√ ∑Ë’¢â“懮â“√«∫√«¡‰«âπÈ’§ß®–‡ªìπª√–‚¬™πå·°àºâŸÕà“πµ“¡ ¡§«√ ‡π◊ËÕß®“°
°“√®—¥∑”§√È—ßπÈ’‰¥â∑”¢÷Èπ¿“¬„π‡«≈“®”°—¥®÷ßÕ“®¡’¢âÕ∫°æ√àÕ߇°‘¥¢÷Èπ‰¥â ¢â“懮⓵âÕߢÕÕ¿—¬·°à∑à“π
ºŸâ„™Àâ π—ß ◊ÕπÈ’‰«≈â à«ßÀπ“â ≥ ∑Ë’π’È ·≈–À«—ß«“à §ß®–‰¥√â —∫°“√‡ πÕ·π–®“°∑“à πº√Ÿâ â∑Ÿ Èß— À≈“¬‡æÕ◊Ë ·°â‰¢
„À∂â °Ÿ µÕâ ß ¡∫√Ÿ ≥å¬ßË‘ ¢÷Èπ„π‚Õ°“ µÕà ‰ª
ºŸ‡â √’¬∫‡√’¬ß
æ®π“π°ÿ √¡»æ— ∑凰…µ√
æ®π“π°ÿ √¡»—æ∑凰…µ√
i
À≈°— ‡°≥±å°“√®—¥∑”
1. ∑Ë’¡“¢Õß»—æ∑å
1.1 Àπ—ß ◊Õ Glossary of Soil Science Term ¢Õß Soil Science of America
©∫∫— æ¡‘ æåªï §.». 1987
1.2 »—æ∑åæ◊Èπ∞“π∑“ß “¢“‡°…µ√»“ µ√å »—æ∑åªÉ“‰¡â »—æ∑å™≈ª√–∑“π ·≈–®“°
ª√– ∫°“√≥å¢ÕߺŸâ√«∫√«¡
2. À≈—°‡°≥±°å “√∫—≠≠—µ‘»æ— ∑å „™«â ∏‘ ∫’ —≠≠µ— ‘»æ— ∑¢å Õß√“™∫—≥±µ‘ ¬ ∂“π ¥ß— πÈ’
2.1 «‘∏’§‘¥§”¢È÷π„À¡à §◊Õ ∂â“»—æ∑å„¥ “¡“√∂ºŸ°§”¢È÷π„À¡à‰¥â°Á欓¬“¡„™â§”‰∑¬°àÕπ
µàÕ‡¡◊ËÕÀ“§”‰∑¬∑’ˇÀ¡“– ¡·≈–µ√ß°—∫§«“¡À¡“¬¢Õß»—æ∑å‰¡à‰¥â·≈â« ®–À“§”®“°¿“…“∫“≈’·≈–
π— °ƒµ∑¡Ë’ ’„™Õâ ¬·Ÿà ≈«â „π¿“…“‰∑¬¡“º°Ÿ ‡ªπì »æ— ∑¢å πÈ÷ ‚¥¬„À¡â ®’ ”π«π§”πÕâ ¬∑ Ë’ ¥ÿ ‡∑“à ∑®’Ë –∑”‰¥â ‡æÕË◊
¡‘„À»â æ— ∑∑å ∫’Ë ≠— ≠µ— ¢‘ π÷È ¡≈’ °— …≥–‡ªπì °“√𬑠“¡»æ— ∑·å ≈–∂“⠬ߗ À“§”∑‡Ë’ À¡“– ¡‰¡à‰¥Õâ °’ ®ß÷ „™«â ∏‘ ∑’ ∫— »æ— ∑å
°“√„™â∫ÿæ∫∑ ∂Ⓣ¡à®”‡ªπì ®–‰¡à„™â ‡™àπ
aggregation °“√√«¡¡«≈ transmutation °“√·ª√æπ— ∏ÿå
·µ®à –„™‡â ¡◊ËÕ∑”„Àâ§«“¡À¡“¬¢Õß»—æ∑∫å ≠— ≠µ— ‘‡°‘¥§«“¡°”°«¡ À√Õ◊ ∑”„À§â «“¡À¡“¬º‘¥‰ª ‡™πà
biolysis °“√ ≈“¬‚¥¬™’««∏‘ ’ cytolysis °“√ ≈“¬¢Õ߇´≈≈å
2.2 »—æ∑å∫—≠≠—µ‘∑Ë’ºŸ°¢÷Èπ®“°§”∫“≈’·≈– —π °ƒµ ∂â“»—æ∑åπÈ—π¡’§”¢¬“¬ª√–°Õ∫Àπâ“
§”π“¡ °“√º°Ÿ §”»—æ∑åÕ“®„™Àâ ≈°— °“√ ¡“ µ“¡‰«¬“°√≥¢å Õß¿“…“∫“≈’ ‡™πà
biological ™’« “√ phytogeography 惰…¿¡Ÿ ‘»“ µ√å
À√Õ◊ Õ“®„™âÀ≈—°°“√¢¬“¬§”µ“¡‰«¬“°√≥å¢Õß¿“…“‰∑¬°Á‰¥â ‡™àπ
adulterant “√ª≈Õ¡ªπ disinfectant “√∑”≈“¬‡™Õ◊È
∑ßÈ— πÈ¢’ π÷È Õ¬°Ÿà —∫§«“¡∂Ÿ°µâÕßµ“¡§«“¡À¡“¬¢Õß»æ— ∑å §«“¡ ≈– ≈«¬ ·≈–§«“¡°–∑—¥√—¥¢Õß»æ— ∑å
∑º’Ë Ÿ°¢È÷ππ—πÈ
2.3 «‘∏’∑—∫»—æ∑å §◊Õ °“√‡¢’¬π§”»—æ∑å„π¿“…“ÀπË÷ß¡“‡ªìπ¿“…“‰∑¬ ¥â«¬µ—«Õ—°…√·≈–
µ“¡Õ—°¢√«‘∏’¢Õß¿“…“‰∑¬
3. °“√𬑠“¡»æ— ∑·å ≈–°“√®—¥√Ÿª·∫∫»—æ∑å∫—≠≠—µ‘
3.1 °“√𑬓¡»—æ∑å®–®—¥∑”‰«â∫â“߇ªìπ∫“ß§” ‚¥¬¡ÿàß∂÷ß§«“¡‡¢â“„®§«“¡À¡“¬À≈—°¢Õß
»—æ∑凪ìπ‡°≥±å »—æ∑å∫“ß§”Õ“®¡’§”Õ∏‘∫“¬‡æ’¬ß È—πÊ ·µà∫“ß§”Õ“®¡’§”Õ∏‘∫“¬¬“«‡æË◊Õ„Àâ
§√Õ∫§≈¡ÿ §«“¡À¡“¬„π “√—µ∂–∑Ë ’ ”§—≠
æ®π“πÿ°√¡»æ— ∑凰…µ√ ii
3.2 »—æ∑å∫“ß§”∑Ë’√“™∫—≥±‘µ¬ ∂“π‰¥â®—¥∑”·≈–æ‘¡æå‡º¬·æ√à·≈â« „πÀπ—ß ◊Õ
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑忟¡‘»“ µ√å »—æ∑å«‘∑¬“»“ µ√å »—æ∑åªÉ“‰¡â ·≈–»—æ∑å∏√≥’«‘∑¬“ ®–„™âµ“¡∑Ë’
√“™∫—≥±µ‘ ¬ ∂“π‰¥®â ¥— ∑”¢πÈ÷ »æ— ∑ªå √–‡¿∑π®È’ –¡’‡§√◊ËÕßÀ¡“¬ * °”°∫— ‰«â∑’»Ë —æ∑å¿“…“‰∑¬ ”À√∫—
»æ— ∑å∑Ë’¡’‡§√ËÕ◊ ßÀ¡“¬ i À¡“¬∂÷ß»—æ∑å™≈ª√–∑“π
3.3 §”„π«ß‡≈Á∫∑Ë’√–∫ÿ™Ë◊Õ«‘™“·≈–°”°—∫‰«â∑⓬»—æ∑å∫—≠≠—µ‘ À¡“¬§«“¡«à“»—æ∑å∫—≠≠—µ‘
πÈπ— ∫≠— ≠—µ‘¢πÈ÷ „™‡â ©æ“–„π “¢“«™‘ “πÈ—π Ê »—æ∑∑å ’Ë‰¡à‰¥°â ”°—∫™Ë◊Õ«™‘ “‰«â‡ªπì »—æ∑∑å Ë’„™â√«¡„π “¢“µà“ß Ê
‰¥â ‡™πà
dominant 1. ‡¥àπ (™«’ .)
2. ≈°— …≥–‡¥àπ
Õ°— …√¬àÕ«™‘ “∑Ë’„™â„πÀπ—ß ◊Õ‡≈¡à π’È ¡¥’ —ßπ’È
(°….) = ‡°…µ√»“ µ√å (°Ø’ .) = °’Ø«‘∑¬“
™’««∑‘ ¬“
(§.) = §≥µ‘ »“ µ√å (™«’ .) =
(∏.) = ∏√≥«’ ∑‘ ¬“ (π«.) = π‡‘ «»«∑‘ ¬“
(ª∞.) = ª∞æ«’ ∑‘ ¬“ (ª¡.) = ª√–¡ß
(æ∏.) = æπ— ∏ÿ»“ µ√å (æƒ.) = 惰…»“ µ√å
(ø.î ) = øî ‘° å («π.) = «πº≈‘µ¿≥— ±å
(«».) = ‡°…µ√«»‘ «°√√¡ ( .) = ∂µ‘ ‘
( «.) = µ— ««‘∑¬“ (Õµ.) = Õÿµ “À°√√¡‡°…µ√
3.4 §”„π«ß‡≈Á∫∑’Ë¡‘„™à™◊ËÕ«™‘ “·≈–°”°—∫Õ¬àÀŸ π“â À√◊Õ∑⓬»—æ∑å∫≠— ≠—µ∫‘ “ß§”π—ÈπÀ¡“¬∂ß÷
(1) ‡¡Ë◊Õπ”»—æ∑å∫—≠≠—µ‘π—Èπ‰ª„™â „Àâ∂Õ¥‡§√Ë◊ÕßÀ¡“¬«ß‡≈Á∫ÕÕ° À√◊Õ®–„™â§”ÕË◊π
∑‡’Ë À¡“– ¡°∫— ‡√◊ËÕßππÈ— Ê ¡“·∑π§”∑’«Ë ߇≈∫Á ‰«°â Á‰¥â ‡™àπ
input ( ‘Ëß) ‡¢â“ output ( Ë‘ß)ÕÕ°
(2) ‡æÕË◊ ¢¬“¬»—æ∑å∫≠— ≠µ— ‘πÈ—π„Àâ™—¥‡®π¬ßË‘ ¢÷Èπ ·≈–‡æÕË◊ °“√𔉪„™â‰¥∂â °Ÿ µâÕß ‡¡ËÕ◊
π”»æ— ∑剪„™â„Àâµ—¥§”„π«ß‡≈∫Á ÕÕ° ‡™àπ
albedo ‡ª≈◊Õ°™È—π°≈“ß (¢Õߺ≈‰¡®â ”æ«° ¡â ) (™’«.)
aestivation °“√®”»’≈ (ƒ¥Ÿ√âÕπ) hibernation °“√®”»≈’ (ƒ¥ÀŸ π“«)
prey ‡À¬Ë◊Õ(‡ªìπ) primordium (Õ«¬— «–)·√°‡°¥‘
3.5 »—æ∑å∑Ë≈’ ß∑“â ¬¥â«¬§”«“à çlogyé „™«â à“ ç«∑‘ ¬“é ¡«’ ‘∏’„™¥â ß— π’È
(1) „™µâ Õà ∑“â ¬‡¡ËÕ◊ ‡¢â“ ¡“ °∫— §”∫“≈·’ ≈– π— °ƒµ‡∑“à ππ—È ‡™àπ
æ®π“π°ÿ √¡»—æ∑‡å °…µ√
iii
ornithology ª°í …‘π«∑‘ ¬“ petrology »≈‘ “«‘∑¬“
(2) „™â ç«‘∑¬“é ‰«¢â “â ßÀπ“â §”‰∑¬À√Õ◊ §”∑∫— »—æ∑å ‡™àπ
lithology «‘∑¬“À‘π pomology «∑‘ ¬“‰¡âº≈
3.6 »—æ∑å∫—≠≠—µ‘∑Ë’‡ªìπ§”§ÿ≥»—æ∑å∫“ß§”‡¡Ë◊Õ𔉪ª√–°Õ∫‡¢â“°—∫§”π“¡ Õ“®µâÕ߇µ‘¡
§”ª√–°Õ∫Àπâ“ ‡™πà 燙ߑ é, ç·∫∫é, ç∑“ßé,ç´ßË÷ é, ç¡é’ œ≈œ ‡æËÕ◊ „À≥⧫“¡™—¥‡®π∂Ÿ°µÕâ ߬ˑߢÈ÷π
·µà‡¡◊ËÕ‰ªª√–°Õ∫§”π“¡·≈⫉¡à∑”„Àâ§«“¡À¡“¬°”°«¡À√◊Õº‘¥‰ª°Á‰¡à®”‡ªìπµâÕß„ à‰«â ‡æ◊ËÕ§«“¡
°–∑¥— √—¥ §”§≥ÿ »æ— ∑ªå √–‡¿∑πÈ®’ –¡‡’ §√◊ÕË ßÀ¡“¬¬—µ¿‘ —ß§å (-) °”°∫— ∑ËÀ’ π“â »æ— ∑å∫≠— ≠µ— ‰‘ «â¥â«¬ ‡™πà
aerial -Õ“°“» aerial root √“°Õ“°“»
tensile -µß÷ tensile strength §«“¡∑π·√ßµß÷
vital -™’«µ‘ vitalis theory ∑ƒ…Æ™’ «’ ∏√
3.7 §”∑¡Ë’ »’ æ— ∑∫å ≠— ≠µ— ‡‘ À¡Õ◊ π°π— ·µà‰¡¡à «’ ߇≈∫Á ∑“â ¬»æ— ∑Õå “â ßÕß‘ ´ßË÷ °π— ·≈–°π— À¡“¬§«“¡
«à“ §”ππ—È Ê ‰¡à„™§à ”‰«æ®πå (synonym) ·µà§”πÈπ— Ê ¡’«‘∏’„™·â µ°µà“ß°—𠇙πà
refining °“√∑”„Àâ∫√ ‘ ∑ÿ ∏‘Ï purification °“√∑”„Àâ∫√‘ ÿ∑∏‘Ï
3.8 §”∑’Ë¡’»—æ∑∫å ≠— ≠µ— ‘¡“°°«à“ 1 »æ— ∑å ¡À’ ≈—°¥ß— π’È
»—æ∑∫å ≠— ≠µ— ∑‘ Ë’¡’‡≈¢°”°∫— Àπ“â »—æ∑å À¡“¬§«“¡«à“ »æ— ∑å∫—≠≠µ— ‘·µ≈à –§”¡’§«“¡À¡“¬µà“ß
°π— À√Õ◊ ¡’§«“¡À¡“¬∑’ˇªπì ‰¥∑â Èß— §”§≥ÿ »—æ∑å·≈–§”π“¡ ‡™àπ
acute 1. ·À≈¡
2. ‡©¬’ ∫æ≈—π
defect 1. µ”Àπ‘, ∫°æ√Õà ß
2. «à πæ√àÕß
3.9 ‡§√◊ÕË ßÀ¡“¬∑Ë’„™â°—∫»—æ∑å
(1) ‡§√Ë◊ÕßÀ¡“¬®ÿ≈¿“§ (,) „™â§Ë—𧔪√– ¡„π»—æ∑å¿“…“Õ—ß°ƒ…∑’Ëπ”§”¢¬“¬¡“
‰«â¢â“ßÀ≈—ß§”À≈—° ‡™àπ
chute, bucking √“ß∑Õπ´ÿß
„π¿“…“‰∑¬„™§â —Ëπ»æ— ∑å∫≠— ≠µ— ∑‘ ¡Ë’ §’ «“¡À¡“¬‡À¡Õ◊ π°—πÀ√◊Õ„°≈⇧’¬ß°π— ¡“° ‡™πà
curl figure ≈“¬‰¡‚â §πßà“¡, ≈“¬À“ߪ≈“
(2) »—æ∑∫å —≠≠µ— ‘∑’Ë„™‡â §√Õ◊Ë ßÀ¡“¬®≈ÿ ¿“§ (,) Õ—≤¿“§ (;) À√Õ◊ ¡Àæ— ¿“§ (:) §—πË
·µà≈–»—æ∑å À¡“¬§«“¡«à“ »—æ∑å∫≠— ≠—µ‘π—πÈ ¡’§«“¡À¡“¬§≈⓬§≈÷ß°—π ºŸâ„™â “¡“√∂‡≈◊Õ°„™â‰¥âµ“¡
§«“¡‡À¡“– ¡ ‡™àπ
æ®π“π°ÿ √¡»æ— ∑凰…µ√ iv
cycle «Ø— ®—°√, √Õ∫, «ß
defibration °“√∑”‡¬ËÕ◊ , °“√·¬°‡ πâ „¬
dike : dyke æπ—ß, §—π, ‡¢◊ËÕπ, “¬Àπ‘
3.10 °“√‡√’¬ß≈”¥—∫»æ— ∑å ‡√¬’ ß≈”¥—∫µ“¡Õ—°…√¿“…“Õß— °ƒ… »—æ∑å∑’¡Ë §’ ”ª√–°Õ∫À≈“¬
§”®–®—¥‡√’¬ßµ“¡≈”¥—∫Õ—°…√¢Õß§”ÀπⓇªìπÀ≈—°°àÕπ ·≈â«®÷߇√’¬ßµ“¡≈”¥—∫Õ—°…√¢Õß§”∑Ë’µ“¡¡“
‚¥¬„À§â ”∑’¡Ë ‡’ §√ËÕ◊ ßÀ¡“¬®≈ÿ ¿“§ (,) §—πË √–À«“à ß§”À≈—°°∫— §”¢¬“¬¢Èπ÷ °àÕπ µ—«Õ¬à“߇™àπ
cell ‡´≈≈å cell, companion ‡´≈≈å√«à ¡
cell, tile ‡´≈≈å°√–‡∫◊ÕÈ ß cellwall ºπß— ‡´≈≈å
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑凰…µ√
SHAPE
f i jk l
r
a
q
b
c s
e
o p
dg h mn
x
v yz
tu
w
ae
aa
ac
ab ad af
a, subdulate; b, needle; c, acicular; d, eliptic; e, filiform; f, filiform segments; g, linear; h,
forate; i, oblong; j, ovate; k, obovate; I, deltoid; m, ensiform; n, oblanceolate; o, spatulate;
p, sagittiform; q, pandurate; r, lanceolate; s, rhomboidal; t, auriculiform; u, falciform; v,
cordiform; w, hastiform; x, oval; y, ligulate; z, lyrate; aa, orbital; ab, panduriform; ac,
peltiform; ad, reniform; ae, cuneate; af, runcinate.
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑凰…µ√
LEAF APICES
BASES AND ATTACHMENTS
LEAF APICES : a, cirrhose; b, aristate; c, caudate; d, acuminate; e, acute; f, cuspidate; g,
mucronate; h, mucronulate; i, apiculate; j, obtuse; k, retuse; I, pungent; m, clef; n,
praemorse; o, round; p, emarginate; q, spinose; r, obcordate: s, truncate.
BASES AND ATTACHMENTS : a, attenuate; b, cuneate; c, oblique; d, obtuse; e,
truncate; f, cordate; g, auriculate; h, sagitate; i, hastate; j, peltate; k, reniform; I, connate
perfoliate; m, amplexicaule; n, perfoliate; o, sessile; p, petiolate; q, ocreate; r, decurrent;
s, ligulate; t, sheathing.
æ®π“π°ÿ √¡»æ— ∑凰…µ√
MARGINS
aculeate ciliate cleft crenate crenulate
crispate dentate denticulate divided double-serrate
entire erase incised lacerate laciniate
lobed palmatifid parted pectinate pinnatifid
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑凰…µ√
MARGINS (cont.)
angulate bidentate biserrate firnbriate pedate
palmate-trifoliate palmately compound peltate-palmate bipinnate palmately lobed
pedately lobed repand revolute serrate serrulafe
sinuate spinose spinose-lacerate spinose-serrate undulate
æ®π“π°ÿ √¡»æ— ∑‡å °…µ√
ARRANGEMENT
midrib cauline
vein leaves
blade
internode petlole alternate opposite whorled radical leaves
node axillary bud
decussate clustered disticous scattered
rosette rosulate imbricate fascicled equitant
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑凰…µ√
LEAF-LIKE ORGANS
TRANSVERSE POSTURE
LONGITUDINAL POSTURE
LEAF-LIKE ORGANS : a, leafy petiole; b, phylloclades; c, phyllode.
TRANSVERSE POSTURE : a, cernuous; b, curved; c, deflexed; d, flexuous; e, reflexed;
f, geniculate; g, incurved; h, recurved; i, squarrose; j, undulate.
LONGITUDINAL POSTURE : a, conduplicate; b, geniculate; c, induplicate; d, involute;
e, plicate; f, revolute; g, rolled; h, sinuate; i, straight; j, tortuous; k, valvate.
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑凰…µ√
VENATION
Aa, tertiary veins; Ab, secondary veins; Ac, midrib; b, anastomosing; c, camptodrome; d,
dichotomous; e, palmate; f, palmately netted; g, pinnately netted; h, penni-parallel; i,
reticulate; j, parallel; k, tessellate; l, ribbed; m, conspicuous; n, prominent; o, furrowed.
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑凰…µ√
SURFACE
TRICHOME TYPES
SURFACE : a, glabrous: b, lutrous; c, punctate; d, pustulate; e, squarrose; f, papillate; g,
muricate; h, rugose; i, bullate; j, squamose; k, echinate; I, farinaceous; m, glandular; n,
muricate: o, pulverulent: p, ramentaceous; q, resinous; r, scabrous; s, spiculate; t, tuber-
culate.
TRICHOME TYPES : a, prickles; b, echinate; c, clavellate; d, glochidiate, glochids and
an areole; e, spines, not a true trichome; f, moniliform; g, glandular; h, retrosely barbed;
i, uncinate.
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑凰…µ√
VESTITURE
a, aculeate; b, arachnoid; c, barbed; d, bearded; e, bristly; f, canescent; g, ciliate; h,
comose; i, floccose; j, glochidiate; k, glandular; I, hirsute; m, hispid; n, lepidote; o,
pannose; p, papillose; q, pilose: r, puberulent; s, sericeous; t, setose; u, stellate; v, stri-
gose; w, tomentose; x, urent; y, velutinous; z, villous.
æ®π“πÿ°√¡»æ— ∑凰…µ√
VESTITURE (cont.)
a b cd
e fg h
l
i jk
m no
a, muricate; b, farinose; c, verrucose; d, peltate hairs; e, pubescent; f, lanate; g, vesiculose;
h, paleaceous/chaffy; i, scabrous; j, bifid hairs; k, bifid T-shaped; I, stinging hairs: m,
dendritic hairs; n, stellate hairs; o, woolly.
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑凰…µ√
LEAF TYPES and LEAF STRUCTURAL TYPES
COMPOUND PALMATE and COMPOUND PINNATE
Palmate Bipalmate Tripalmate Palmate-pinnate
Pinnate Bipinnate Tripinnate Interrupted Paripinnate Imparipinnate
OTHER TYPES
Bifoliolate Bigeminate Tergeminate Ternatety compound
Biternate Triternate Trifoliate Unifoliolate
LEAF STRUCTURAL TYPES
Fly Trap Pitcher Spathe Sporophyll Storage Leaf Tendril Tentacular Leaf
lemma paiea
Chaff Cotyledon Glume Phyllary Spine
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑凰…µ√
INFLORESCENSE TYPES
Cincinnus Helicoid Scorpioid Compound Simple Compound Simple Compound
CYMES CORYMBS
DICHASIA
Determinate Indeterminate Determinate Indeterminate Compound
UMBELS
HEADS PANICLE RACEME SPIKE
CATKINS CUPULE (Part) EPICALYX (Part) GLOMERULE HYPANTHODIUM
PERIGYNIUM (Part) PHYLLARY (part) SCAPE (Part) SECUND (Arr.) Spathe SPIKELET
SPADIX
pedicel involucel
ray
involucre peduncle
bracts
THYRSE UMBELS (Daucus) VERTICILLASTER
æ®π“π°ÿ √¡»—æ∑凰…µ√
INFLORESCENCE TYPES
a, scapose (flower solitary); b, spike; c, raceme; d, panicle; e, dichasium; f, thyrse; g,
corymb; h, umbel (Hoya); i, capitulum (Trifolium); j, verticel (Salvia); k, cymes (dicha-
sia); I, helicoid cyme (Cincinnus); m, capitulum, vertical section to show conical torus
(Helianthus); n, inflorescence of verticillate cymes (Salvia).
æ®π“π°ÿ √¡»—æ∑‡å °…µ√
FLOWER TYPES AND ARRANGEMENT
a, flower staminate (perianth uniseriate); b, flower pistillate (perianth uniseriate);
c, flower bisexual (perianth biseriate and corolla polypetalous); d, flowers unisexual
(plant monoecious); e, flower actinomorphic or regular; f, flower zygomorphic; g, flower
irregular; h, flower gamopetalous.
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑‡å °…µ√
PERIANTH FORMS
campanulate funnelform rotate salverform trumpet-shaped tubular urceolate
wing
standard
keel
labiate galeate saccate cruciform (4-parted) papilionaceous
style or crest standard dorsal sepal
beard corona petal
column
stigma
tepal fall tip lateral sepal
similar perianth segments dissimilar perianth segments Amaryllidaceae zygomorphic (orchidaceous)
(Lily)
BRACTS
scape with
spathe valves
bracteoles involucral bracts
arold spathe
waxy inflorescence bracts overlapping bracts leafy bracts
æ®π“π°ÿ √¡»æ— ∑凰…µ√
FLOWER TYPES
FLORAL EVOLUTION of ANGIOSPERMS (TYPE CLASSES)
(Adapted from Leppik)
Amorphc Actinomorphic Haplomorphic Pleomorphic
Paleamorphic (Cretaceous-Tertiary
(Triassic : 230 million yrs.) (Cretaceous : 130-60 million yrs.) 130-60 million yrs.)
Stereomorphic Zygomorphic
Tertiary : 60 million yrs.
PERIANTH STRUCTURAL TYPES
Actinomorphic Bilabiate Calcarate Calceolate Campanulate
Carinate (Keeled) Carniculate and Cucullate Coronate Cruciform Galeate
(horn) (hood)
Gibbous Infundibular Ligulate (Ray) Papilionaceous Personate Rotate
Saccate or Calceolate Salverform Subglobase Tubular (claw) Urceolate
Unguiculate
æ®π“π°ÿ √¡»—æ∑‡å °…µ√
FLOWER PARTS
stamen sepal petal anther
GYMNOECIUM filament disc
stigma
style pedicel
HYPANTHIUM
ovary
corolla
pedicel ANDROECIUM
calyx
ANDROGYNOPHORE
PERIANTH and HYPANTHIUM PARTS
anterior ridges axis
posterior lobe ventral
(adaxial)
dorsal
(abaxial)
anterior lobe posterior Base Beard Bristle
Anterior and Posterior ridges hood horn
Dorsal and Ventral
Corina (keel) Claw Corana Fringe Hood and Horn Hypogynium
Ligule Limb Lip of Labellum Lodicule Palate Pappus
Pouch Scale Spur Standard Tepal Tube
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑凰…µ√ INFLORESCENCE SEX
FLOWER SEX
Pistillate Staminate Androgyne-
(gynous) (androus) candrous
Perfect Neuter Androgynous Gynecandrous Androgamous Agamandrous Gynagomous
(hermaphroditic) (ogamous)
Agomogynous Androher- Hermaphro- Gyneher- Hermephro- Agarmaher- Hermephro-
mophroditic dandrous maphroditic digynous maphroditic dagamous
FERNS fertile fertile sterile
fertile
sterile
primary pinna fertile
secondary pinna
pinnule sterile sterile
sterile
Frond Dimorphic Fronds Dimorphic Pinnae
LOWER VASCULAR PLANTS
Lycopodium Equisetum Isoetes Selaginella
micro- micro- REPRODUCTIVE STRUCTURES
sporophyll spores megasporo- annulus
veg. phyll
spor. megasporet
megaspor-
micro- angium
veg. sporangium ligule
lip true false
maked sorus cells
Sporophyll Sorus Sporangium Indusium
æ®π“π°ÿ √¡»—æ∑凰…µ√
ANDROECIUM
STAMEN POSITION
Antipetalous
Antisepalous Cryptanterous Diplostemonous Epipetalous Phanerantherous
(exserted)
STAMEN ARRANGEMENT
ANDROECIAL TYPES
Didynamous Fascicled Tetradynamous Diadelphous Monadelphous Syngenesious
STAMEN STRUCTURAL TYPES THECAL ARRANGEMENT
vein
Appendicular Laminar Filantherous Divergent Transverse
Petaloid (Typical) Oblique Parallel of Explanate
ANTHER TYPES and ATTACHMENT
Valvular
Extrorse Introrse Poricidal Transverse Basifixed Dorsifixed
æ®π“πÿ°√¡»æ— ∑凰…µ√
GYNOECIUM
GYNOECIAL TYPES
Apocarpous Semicarpous Syncarpous Synovarious Synstylovarious Unicarpellous
chalaza CARPEL and OVULE
polar nuclei stigma funiculus raphe
outer antipodal locule caruncle
integument cell style placenta
inner stipe
nucellus
integument embryo sac
micropyle egg
synergid
funiculus
CARPEL TYPES
stigma stigma stigma stigma
style style
pedicel
Astylocarpellous stipe pedicel stipe
Stylocarpellous pedicel
basal pedicel Stylocarpepodic
body Astylocarpepodic
funiculus m
Amphitropous OVULE TYPES
n
m n
nucellus f
Orthotropous
Anatropous Campylotropous f
Hemianatropous
or Hemitropous
STIGMA TYPES
Capitate Clavate Crested Decurrent Diffuse
Discoid Fimbriate Lineate Lobed Plumose Terete
STYLE TYPES
Conduplicate Eccentric Fimbriate Flabellate Geniculate Gynobasic
tubercle style
stigma stigma
Heterostylous Homostylous Petaloid Stylopodic
Terete Tuberculate Umbraculate
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑凰…µ√
OVARY POSITION
A, ovary superior, perianth and stamens hypogenous; B, ovary superior, perianth seg-
ments and stamens perigynous; Ba, vertical section; Bb, detail of Ba to show composi-
tion of hypanthium; Bc, same, minus lines of adnation of perianth and androecium; C,
ovary superior, perianth and stamens perigynous, hypanthium of çRosaé type; Ca, verti-
cal section; Cb, detail to show relation of receptacular cup to hypanthium and composi-
tion of later; D, ovary half-inferior, stamens perigynous; E, ovary inferior, perianth and
stamens epigynous; Ea, vertical section of flower; Eb, detail of same to show adnation of
hypanthium to ovary; F, ovary inferior, hypanthium present, perianth and stamens epigy-
nous; Fa, vertical section of flower; Fb, detail to show components of hypanthium;
Fc, section of hypanthium; G, ovary inferior, stamens exserted, hypanthium present.
(h hypanthium, pe petal, r receptacle, se sepal, st stamen.)
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑‡å °…µ√
OVULE POSITION
Epitropus Epitropus Hypotropous Hypotropous Pleurotropous Pleurotropous
dorsal ventral dorsal ventral dorsal ventral
PLACENTAL POSITION
Axile Basal Free-central Laminate Marginal Parietal Pendulous
BRANCHING PATTERNS
Dichotomous Monopodial Sympodial
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑‡å °…µ√
FRUIT TYPES
DRY INDEHISCENT FRUIT TYPES
Achene Calybium Capsule Caryopsis Cypsela Nut Nutlet Samara Utricle
DRY DEHISCENT FRUIT TYPES
Capsule Diplotegium Follicle Legume Loment Silicle Silique
CAPSULE TYPES
Acrocidal Anomalicidal Basicidal Circumscissile Denticidal
Loculicidal Operculate Poricidal Septicidal Valvular
SCHIZOCARPIC FRUIT TYPES
Schiz. Berry Schiz. Mericarp Schiz. Fotticles Schiz. Nutlets Schiz. Samaras
endocarp
FLESHY FRUIT TYPES
Seed
Solanum Prunus Rubus Citrus Cucurbita Itex
Berry Drupe Drupelet Hesperdium Pepo Pyrene
æ®π“π°ÿ √¡»—æ∑‡å °…µ√
FRUIT TYPES, Contûd., SEED PARTS and EMBRYO TYPES
AGGREGATE FRUIT TYPES
Achenecetum Baccacetum Drupecetum Follicetum Samaracetum
ACCESSORY FRUIT TYPES
Bur Diclesium Glans Hip Pome
Pseudocarp Pseudodrupe Synconium Tryma Winged Nut
hypocotyl epicotyl SEED PARTS seed endosperm
radicle catyledon coats
micropyle fruit and coleoptile
seed coat seed coats plumule cotyledon
hilum endosperm
hypocotyl cotyledon coleoptile hypocotyl
plumule radicle
e. caleorhiza
c. radicle
Lima Bean Corn Castor Bean
EMBRYO TYPES
Rudimentory Broad Capitate Lateral Peripheral Linear
BASAL PERIPHERAL AXIAL
Spatulate Bent Folded Investing Dwarf Micro
FOLIATE MINIATURE
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑凰…µ√
ACHENE and SEED TYPES
STEM HABIT TYPES
ACHENE : a, beaked; b, plumose; c, winged and awned; d, capillary pappus: e, same,
detail of capillary trichome; f, with double pappus, of scales and plumose trichomes; g,
same, detail of plumose trichome; h, same, detail of outer pappus scales; i, with pappus
of scales.
SEED : j, with reticulate coat; k, with muricate surface; l, triquetrous smooth seed; m,
same, cross-section, embryo curved; n, winged; o, with rows of tubercles; p, with alveo-
late or honeycombed surface, pitted; q, winged seed with coma.
STEM HABIT TYPES : a, ascending; b, supine: c, branches decumbent; d, procumbent;
e, stoloniferous; f, repent; g, soboliferous.
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑‡å °…µ√
STEM STRUCTURAL TYPES
Bulb Bulbil Bulblet Cladode Corm
Cormel Rhizome Runner Spur Tendril
Thorn Tiller Tuber Underground Stolon
terminal s. bud BUD TYPES
bud a. bud
lateral sup. bud
bud
axillary
collateral bud
bud
Collateral Superposed Infrapetiolar Pseudo-terminal Stalked
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑‡å °…µ√
ROOT STRUCTURAL TYPES and STEM PARTS
Aerating or Knee Buttress Fascicled Fibrous
Moniliform Pneumatophorous Prop or Stilt Tap
TWIG SURFACE PARTS prickle
Rosa
stipulas scar lenticel fruit scar
internode
vascular
bundle
scar
leaf scar
Acer Liriodendron Aesculus Aesculus
THORNS PITH
Without buds, With buds, leaves Chambered Continuous Diaphragmed Hollow
leaves or scars and/or scars
WOOD
Diffuse Porous Non-porous Ring Porous
SYMMETRIC PLANE FIGURES æ®π“π°ÿ √¡»æ— ∑凰…µ√
(Adapted from Taxon, 1962)
Narrowly elliptic Elliptic Widely Circular Oblate Transversely elliptic Narrowly transversely
Narrowly oblong or elliptic elliptic
Linear ovate
Oblong Widely oblong Square Transversely Transversely Narrowly transversely Transversely
Ovate widely oblong oblong oblong linear
Obovate
Lanceolate Rhombic Very widely Widely Depressed
Trullate ovate depressed ovate
Obtrullate Widely ovate
ovate
Oblanceolate Widely Very widely Widely Depressed
Narrowly rhombic obovate obovate depressed obovate
Narrowly trullate obovate
Widely Very widely Widely Transversely Narrowly transversely
rhombic rhombic depressed rhombic rhombic
rhombic
Widely Very widely Widely Transversely depressed
trullate trullate depressed trullate
trullate
Narrowly obtrullate Widely Very widely Widely Transversely depressed
obtrullate obtrullate depressed obtrullate
obtrullate
Linear Narrowly Triangular Widely Deliate Shallowly Shallowly Very shallowly
triangular triangular deliate deliate triatugular triatugular
Linear Cuneate Obtriangular Widely Obdeltate Shallowly Shallowly Very shallowly
obtriangular obdeltate obdeltate obtriangular obtriangular
æ®π“π°ÿ √¡»æ— ∑‡å °…µ√ A
B
1 C
D
A E
F
a- ‰¡¡à ,’ ª√“»®“° abruptly-acuminate „∫∑Ë’¡’≈—°…≥–·ºà°«â“ß G
abatement à«π Ÿ≠‡ ’¬*, à«π‡ ’¬‡π◊ÈÕ‰¡â ·≈–¡¬’ Õ¥·À≈¡µ√ߪ≈“¬ ¥ÿ H
I
„π°“√·ª√√Ÿª abruptly-pinnate „∫√«¡∑Ë’¡’„∫¬àÕ¬·µ° J
abaxial À—π‡ÀÕÕ°®“°·π«·°π, º‘«¥â“π≈à“ß ÕÕ°®“°°â“π„∫§≈⓬¢ππ° ·≈–∑’˪≈“¬ K
¥ÿ ‰¡¡à ’„∫¬Õà ¬‡¥¬Ë’ « L
¢Õß„∫¥“â π∑À’Ë —πÕÕ°®“°·°π°≈“ß M
ABC soil 1. ¥‘π∑’Ë¡’™È—π∫π, ™—Èπ√Õß, ·≈– abscess Ωï, ·º≈∫«¡¡’ÀπÕß N
abscise ·¬°ÕÕ°, À≈¥ÿ ÕÕ° O
™È—π≈“à ß§√∫ 2. ¥‘π∑Ë’¡’√Ÿª¢“â ß·∫ßà ‡ªπì ™πÈ— Ê abscisic acid “√§«∫§ÿ¡°“√‡®√‘≠‡µ‘∫‚µ P
‡ÀÁπ‰¥â™¥— ª√–°Õ∫¥â«¬™È—π A ™π—È B ·≈– Q
™πÈ— C ¢Õßæ™◊ R
abdomen ∑âÕß, «à π∑âÕß abscission °“√·¬°ÕÕ°®“°µπâ ¢Õß «à πµ“à ßÊ S
aberrant º¥‘ ‰ª®“°ª√°µ‘, ‡≈Õ◊ π≈“ß T
aberration °“√º‘¥ª√°µ‘„π —≥∞“π À√◊Õ ¢Õßæ™◊ U
®”π«π¢Õß‚§√‚¡‚´¡ abscission layer ™—πÈ ¢Õ߇´≈≈åµ√ß‚§π°â“π V
abiogenesis °”‡π‘¥™«’ ‘µ®“° ß‘Ë ‰√™â ’«‘µ W
abiology °“√»°÷ …“‡°Ë’¬«°—∫ ßË‘ ∑’ˉ¡¡à ’™«’ µ‘ „∫, °â“π¥Õ°, À√◊Õ¢«—È º≈ ‡«≈“¡Õ’ “¬ÿ¡“° X
abiotic Ëß‘ ∑’ˉ¡à¡™’ «’ ‘µ À√◊Õ¢“¥ªí®®—¬∫“ßÕ¬à“ß®–‡°‘¥‡ªìπ cork Y
abomasum °√–‡æ“–·∑â, °√–‡æ“– «à π∑’Ë ’Ë cell ∑”„Àâ„∫, ¥Õ°, À√◊Õº≈ À≈ÿ¥ÕÕ° Z
¢Õß —µ«å‡§¬È’ «‡ÕÈÕ◊ ß ®“°µâπµ√ß°≈ÿࡇ´≈≈åπ’È ∫√‘‡«≥∑Ë’¡’‡´≈≈å
aborescent §≈⓬‰¡â¬◊πµâπ ‡À≈à“πÕÈ’ ¬àŸ ‡√’¬°«“à absicssion zone
abortion °“√·∑ßâ , ΩÕÉ , °“√‡®√≠‘ ¢Õß «à π„¥Ê absolute humidity ª√‘¡“≥πÈ”∑’Ë¡’Õ¬àŸ„π
¢Õßæ◊™À√◊Õ —µ«å∑Ë’‰¡à ¡∫Ÿ√≥å À√◊Õ‰¡à 1 Àπ૬ª√‘¡“µ√¢ÕßÕ“°“», §«“¡™◊Èπ
‡®√‘≠‡≈¬ (‡™àπ ‰¢à∑Ë’∂Ÿ°º ¡·µà‰¡à‡®√‘≠ ¡— ∫Ÿ√≥*å
µÕà ‰ª), °“√∑Ë ’ ‘ßË ¡’™«’ µ‘ À¬¥ÿ æ—≤π“°“√ absorbance ª√‘¡“≥¢Õß· ß∑’Ë∂Ÿ°¥Ÿ¥°≈◊π
abortive ·∑âß, ´ßË÷ ‡®√≠‘ ¢π÷È Õ¬“à ߉¡ à ¡∫Ÿ√≥å ‚¥¬ “√µ—«Õ¬à“ß„π‡§√Ë◊Õß ‡ª§‚µ√‚ø‚µ
abrasion §«“¡ ÷°À√Õ, °“√ ÷°°√àÕπ, æÈ◊π ¡‘‡µÕ√å
º‘«∑Ë’ ÷°°√àÕπ absorbent “√¥¥Ÿ °≈π◊ , “√¥¥Ÿ ´¡÷ , “¡“√∂
abrasive “°¡◊Õ, §√Ÿ¥‰∂, ‡ ’¬¥ ’, ´÷Ëß ¥Ÿ¥°≈π◊ , “¡“√∂¥Ÿ¥´¡÷
‡°≈Ȭ’ ߇°≈“¢πÈ÷ , ∑”„À‡â °‘¥°“√ °÷ °√Õà π absorbing power Õ”π“®¥¥Ÿ ´÷¡
abrupt ‡«“â À√◊ÕÀ°— æß— ≈ß‚¥¬∑π— ∑’ ∑”„À⇰‘¥ absorption °“√¥¥Ÿ ´÷¡*, °“√ºà“π¢ÕßÊ ‡À≈«
√Õ¬§≈“â ¬√Õ¬µ—¥ ‡¢â“‰ª„π‡´≈≈æå ™◊
absorption, gross °“√¥¥Ÿ ´¡÷ ∑È—ßÀ¡¥*
absorption, initial °“√¥Ÿ¥´¡÷ ‡∫ÕÈ◊ ßµâπ*
æ®π“π°ÿ √¡»æ— ∑凰…µ√ 2
A absorption, net °“√¥Ÿ¥´÷¡ ∑ÿ ∏*‘ accessory Õÿª°√≥å à«π§«∫
accessory bud µ“∑’‡Ë °¥‘ ∫π„∫À√Õ◊ √Õ∫Ê µ“
B abstriction °√–∫«π°“√∑’Ë ªÕ√å (conidia)
∑’ˇ°‘¥µ“¡ª√°µ‘ Õ“®Õ¬àŸ‡√’¬ß°—πÀ√◊Õ´âÕπ
C À≈ÿ¥ÕÕ°®“°°“â π™Ÿ ªÕ√å °π—
D accessory cell ¥Ÿ subsidiary cell
E abyssal æπ◊È ∑–‡≈≈°÷ accessory chromosome ‚§√‚¡‚´¡‡æ»
accessory component Õß§ªå √–°Õ∫‡ √¡‘
F acanaceous ¡’Àπ“¡ accessory fruit º≈∑’ªË √–°Õ∫¥â«¬‡π◊ÈÕ‡¬Õ◊Ë
«à πÕπ◊Ë Ê πÕ°‡ÀπÕ◊ ®“°‡πÕ◊È ‡¬ÕË◊ ¢Õß√ß— ‰¢à
G acantha Àπ“¡ ‡™πà Õ“®¡‡’ πÕÈ◊ ‡¬Ë◊Õ¢Õß°≈∫’ ¥Õ° °≈∫’ √Õß
°“â π‡° √ºŸâ À√Õ◊ ∞“π¥Õ°
H acanthocarpus ¡º’ ≈∑˪’ °§≈¡ÿ ‰ª¥«â ¬Àπ“¡ accessory mineral ·√ªà √–°Õ∫
accessory species ‰¡™â π‘¥√Õß («π.)
I ·¢Áß accessory system √–∫∫√Õß («π.)
accessory tissue ‡πÈ◊Õ‡¬◊ËÕ∑Ë’¡‘‰¥â¡“®“°√—߉¢à
J acaricide “√ªÑÕß°—π°”®—¥‰√ ·µà®–‡°¥‘ √«¡°—∫‡π◊ÕÈ ‡¬Ë◊Õ¢Õß√ß— ‰¢à
K acarology «‘∑¬“‡ÀÁ∫‰√ accessory transfusion tissue ‡πÕ◊È ‡¬Õ◊Ë ∑æ’Ë ∫
ML acaulescent ‰¡¡à ≈’ ”µâπ∑Ë’·∑®â √ß‘ , ¡≈’ ”µπâ —Èπ „π mesophyll ¢Õß„∫æ◊™æ«° gymno-
N ¡“°Õ¬Ÿà„µ¥â ‘π sperm ∫“ß™π‘¥
acclimation °“√Õ“»—¬Õ¬Ÿà¢Õß Ë‘ß∑’Ë¡™’ «’ µ‘ Õ¬à“ß
O acauline ‰¡¡à ’≈”µπâ ‡™àπ ‡À¥Á , √“ Àπ÷Ëß „π¥‘πøÑ“Õ“°“»À√◊Õ ¿“æ·«¥≈âÕ¡
∑Ë’·µ°µà“ß°π—
P accelerate ‡√ßà , ‡√àß„À‡â √«Á ¢÷Èπ acclimatize ∑”„À§â πâÿ ‡§¬°—∫ ¿“æ·«¥≈Õâ ¡
Q accelerated erosion °“√°¥— °√àÕπ∑¡Ë’ ’µ—«‡√ßà ,
R °“√æ—ß∑≈“¬¢Õߥ‘π ◊∫‡πË◊Õß¡“®“°°“√
S
T °√–∑”¢Õß¡πÿ…¬å (Õ—µ√“‡√Á«¢Õß°“√æ—ß-
U ∑≈“¬·∫∫πÈ’ Ÿß°«à“∑’ˇ°‘¥¢÷Èπ‡Õß‚¥¬
V ∏√√¡™“µ‘)
W acceleration §«“¡‡√àß
X accelerator ‡§√Ë◊Õ߇√ßà , µ—«‡√àß
Y accelerometer ¡“µ√§«“¡‡√ßà
Z accephalous √ß— ‰¢∑à ’Ë‰¡à¡¬’ Õ¥‡° √‡¡¬’ ¥“â π∫π
acceptor µ—«√—∫, «—µ∂ÿÀ√◊Õ “√´÷Ëß√—∫·≈–√«¡ acclimatization °“√§âÿπµàÕÕ“°“», °“√
°∫— “√Õπ◊Ë Ê (‡™πà „π°√–∫«π°“√‡æË‘¡-≈¥ ∑”„À§â πÿâ µÕà Õ“°“»·≈â«
ÕÕ°´‘‡®π “√∑’Ë√—∫ÕÕ°´‘‡®π§◊Õµ—«∑Ë’∂Ÿ° accrescent ´Ëß÷ ‡®√‘≠„À≠¢à πÈ÷ À≈ß— ®“°ÕÕ°¥Õ°
ÕÕ°´‘‰¥ å à«π “√∑Ë’√—∫‰Œ‚¥√‡®π®–∂Ÿ° ·≈«â
√¥’ «‘ )å accumbent §æ— ¿–∑¡Ë’ ’¢Õ∫¢Õß„∫‡≈’Ȭߡ«â π
accessibility 1. §«“¡ –¥«°„π°“√‡¢â“∑”‰¡â ·µ–°∫— hypocotyl
(«π.) 2. §«“¡ –¥«°„π°“√·∑√°´÷¡ accumulator Õÿª°√≥å – ¡æ≈ß— ß“π™—Ë«§√“«
3. °“√‡¢“â ∂ß÷ ‰¥â
æ®π“π°ÿ √¡»æ— ∑‡å °…µ√
3
accumlators æ◊™∑’Ë¡’§«“¡‡¢â¡¢âπ¢Õß “√‡§¡’ acid, rosin °√¥™π— π A
B
∫“ßÕ¬à“ß„π‡π◊ÈÕ‡¬Õ◊Ë ßŸ acid fruit º≈‰¡∑⠇˒ ¡ÕË◊ ·°·à ≈«â ¡’°√¥¿“¬„πº≈ C
D
acentric ‚§√‚¡‚´¡∑Ë’‰¡à¡’®ÿ¥´÷Ë߉¡àµ‘¥ ’ ¡“° E
F
(centromere), °“√¢“¥®ÿ¥´Ë÷߉¡àµ‘¥ ’ acidity ¿“æ§«“¡‡ªπì °√¥ G
H
(centromere) ∫π‚§√‚¡‚´¡ acidity, active §«“¡‡ªπì °√¥®√ß‘ ( à«π¢Õß I
acerb ∑—ßÈ ‡ª√È’¬«∑È—ßΩ“¥ H+ ∑Ë’∂Ÿ°ª≈¥ª≈àÕ¬®“°Õπÿ¿“§¥‘π¡“Õ¬Ÿà J
K
aceration °“√‡°“–ßÕ°‡æ‘Ë¡¢÷πÈ „π “√≈–≈“¬¥‘π ¥‘π®–¡’§«“¡‡ªìπ°√¥ L
M
aceriform ‡À¡◊Õπ„∫ maple √ÿπ·√߇撬߄¥ ¢÷ÈπÕ¬àŸ°—∫ª√‘¡“≥§«“¡ N
O
acerose „∫∑’Ë¡ª’ ≈“¬·À≈¡ ‡™πà „∫ 𠇪ìπ°√¥®√‘ß¡“°πâÕ¬ °— ·§à‰Àπ) P
Q
acescence ¡’ labellum ∑’ˉ¡àæ≤— π“ acidity, potential §«“¡‡ªπì °√¥·Ωß ( «à π R
S
acetonemia ¿“«–∑ Ë’ µ— « å √“â ß “√æ«° ketone ¢Õß H+ ∑’Ë¥Ÿ¥¬÷¥Õ¬Ÿà°—∫º‘«¥‘𠥑𮖠T
U
bodies ¡“°‡°π‘ ‰ª®π≈¡À“¬„®¡°’ ≈πË‘ µ— «å ‡ªìπ°√¥‰¥âπ“π‡æ’¬ß„¥ ¢÷ÈπÕ¬àŸ°∫— ª√‘¡“≥ V
W
®–‡∫ÕË◊ Õ“À“√ π”È Àπ°— ≈¥ ‡æ≈’¬ πÈ”π¡≈¥ §«“¡‡ªπì °√¥·Ωß∑Ë’¡Õ’ ¬)Ÿà X
Y
‡¥‘π°–‚º≈°°–‡º≈° acidity, soil §«“¡‡ªìπ°√¥¢Õߥ‘π [§«“¡ Z
achene º≈‰¡ªâ √–‡¿∑ÀπßË÷ ¡¢’ 𓥇≈°Á ·¢ßÁ ·≈– ‡¢â¡¢âπ¢Õß H+ ∑È—ßÀ¡¥„π¥‘π ·∫àßÕÕ°
·Àßâ ª√–°Õ∫¥«â ¬‡¡≈¥Á ‡æ¬’ ß 1 ‡¡≈¥Á ·≈– ‰¥â‡ªπì 2 Õ¬à“ß §Õ◊ 1. active acidity
‡°‘¥µ‘¥°—∫ºπ—ß√—߉¢à‡æ’¬ß®ÿ¥‡¥’¬«‡∑à“πÈ—π °“√«—¥ pH ¢Õߥ‘π∑Ë’∑”°—πÕ¬àŸ∑Ë—«‰ªπ—Èπ
‡ª≈◊Õ°πÕ°¡—°ªî¥ π‘∑Õ¬àŸ‡ ¡Õ·¡â®–·°à ‡ªπì °“√«—¥§«“¡‡¢¡â ¢πâ ¢Õß H+ „π «à π∑Ë’
‡µÁ¡∑’Ë·≈â« ‡ª≈◊Õ°Àâÿ¡‡¡≈Á¥·≈–‡¬Ë◊Õ√—߉¢à ‡ªìπ “√≈–≈“¬¢Õߥ‘π (soil solution)
¡—°‰¡àµ‘¥°—∫º≈·πàπ π‘∑‡À¡◊Õπº≈‰¡â 2. reserve acidity À√◊Õ potential acidi
Õ¬“à ßÕ◊πË ∫“ߪ√–‡¿∑ ty §◊Õ§«“¡‡¢â¡¢âπ¢Õß H+ ∑Ë’Õ“®·≈°
achenial ´Ëß÷ ‡°¬Ë’ «°∫— º≈·∫∫ achene ‡ª≈’¬Ë π°∫— ª√–®ÿ∫«°Õπ◊Ë Ê ‰¥â (exchange-
achlamydeous ‰¡¡à °’ ≈∫’ ¥Õ°À√◊Õ°≈’∫√Õß able hydrogen ion) „π à«π∑Ë’‡ªìπ
achromatin Õß§åª√–°Õ∫„π𑫇§≈’¬ ∑Ë’¬âÕ¡ ¢Õß·¢ßÁ ¢Õߥπ‘ (soil solid)]
‰¡µà ‘¥ ’ acid rock À‘π°√¥
achroous ‰¡à¡ ’ ’ acid soil ¥‘π°√¥, ¥π‘ ‡ª√¬’È «
achyranthes æ—πߟ¢“« («—™æ◊™„π °ÿ≈ acid sulfate soil ¥π‘ °√¥®¥— , ¥π‘ °√¥°”¡–∂π—
Achyranthes indica, [L.] Mill.) aciform √Ÿª‡¢¡Á
acicular ´Ë÷߇À¡◊Õπ‡¢Á¡‡¬Á∫ºâ“, ¡’ª≈“¬ acorn º≈¢Õßæ◊™æ«°‚Õä§
·À≈¡§¡ acoustics «π»“ µ√å ( –«–π– “¥)
acicular crystal º≈÷°√Ÿª‡¢Á¡*
æ®π“π°ÿ √¡»—æ∑‡å °…µ√ 4
A acquired behaviour 惵°‘ √√¡∑Ë’‰¥¡â “ actual measure °“√«—¥À≈—ßµ∫·µßà *, ¢π“¥
À≈ß— µ∫·µàß* («π.)
B acquired character ≈—°…≥–¢Õß ‘Ëß∑’ˇ°‘¥
actual rate of planting : ARP ®”π«π
C ¢È÷π‡πË◊Õß®“°‰¥â√—∫Õ‘∑∏‘æ≈¢Õß ¿“æ µâπ∑Ë’ª≈Ÿ°„π‡π◊ÈÕ∑Ë’´÷ËßÀ—°À—«·ª≈ß (head
D land) ÕÕ°·≈â«
E ·«¥≈Õâ ¡
aculeate ¡’≈°— …≥–‡ªìπÀπ“¡·À≈¡§¡
F acquired characteristic (soil) ≈—°…≥–∑Ë’ aculeolate ¡’Àπ“¡πâÕ¬¡“°
acumen ª≈“¬∑˧’ àÕ¬Ê ‡√’¬«·À≈¡
G ‡°¥‘ ¢Èπ÷ „À¡à„π¥‘π acuminate ´÷ßË §àÕ¬Ê ‡√’¬«≈ß®π∂ß÷ ®¥ÿ ª≈“¬,
H acre ‡Õ‡§Õ√å (Àπ«à ¬ ”À√∫— «¥— æπ◊È ∑¥’Ë π‘ ), ‡πÕ◊È ∑Ë’ ‡√¬’ «·À≈¡
acute 1. ‡©’¬∫æ≈—π 2. ª≈“¬·À≈¡·µà‰¡à
I 2.52 ‰√à
‡√’¬«‡À¡◊Õπ acuminate
J acreage æ◊Èπ∑Ë’¥‘π«¥— ‡ªπì ‡Õ‡§Õ√å acute toxicity æ‘…‡©’¬∫æ≈—π¢Õß«—µ∂ÿ¡’æ‘…
K acre-furrow slice πÈ”Àπ—°¥‘π„π‡πÈ◊Õ∑’Ë 1 µÕà ß‘Ë ¡’™«’ ‘µ
L acute oral toxicity §«“¡‡ªìπæ…‘ ‡©’¬∫æ≈—π
M ‡Õ‡§Õ√å ≈°÷ 6-7 π‘È« Àπ—°ª√–¡“≥ 2-
∑“ߪ“°
N 2.5 ≈“â πªÕπ¥å acyclic ‡√’¬ß‡ªπì ‡°≈¬’ «, ‰¡‡à ªπì «ß
adatability °“√ª√—∫µ—«¢Õß —µ«å„À⇢⓰—∫ ‘Ëß
O acropetal 1. ‡®√‘≠¢÷πÈ ¢“â ß∫π, ‡®√≠‘ ‡¢â“ àŸ¬Õ¥
·«¥≈Õâ ¡„À¡à
P 2. àŸª≈“¬ (™’«.) adaptation °“√ª√—∫µ«— (¢Õßæ◊™À√◊Õ µ— «å„Àâ
Q acrosarc º≈·∫∫‡∫Õ√Ë’∑’Ë¡’‡π◊ÈÕ‡°‘¥®“°°“√ ‡¢“â °∫— ¿“æ·«¥≈Õâ ¡„π‡¢µ∑Ë’°”Àπ¥„Àâ)
adapter : adaptor «— ¥ÿª√—∫‡æ◊ËÕ∑”„Àâ
R √«¡µ«— ¢Õ߉¢à·≈–°≈∫’ √Õß
S Õªÿ °√≥ å Õß à«π„™â√à«¡°—π‰¥â
T across the grain ¢«“߇ ¬È’ π*
U AC soil ¥‘π∑Ë’¡’‡©æ“–™—Èπ∫π·≈–™—Èπ≈à“ß,
V ¥‘π∑’ˉ¡à¡™’ π—È B ¡’·µ™à —Èπ A ·≈–™π—È C
W actinomorphic flower ¥Õ°‰¡â∑’Ë¡’≈—°…≥–
X ¥Õ°‡¡Ë◊Õ¡Õß®“°¥â“π∫π®–‡ÀÁπ‡ªìπ√Ÿª
Y «ß°≈¡ (∂â“·∫ßà §√Ëß÷ º“à π‡ âπºà“»Ÿπ¬å°≈“ß
Z à«π∑È—ß Õߢâ“ß®–‡∑à“°—πÀ√◊Õ§≈⓬°—π
§«“¡‡À¡◊ÕπÕ—ππ’ȇ√’¬°«à“ radial adaxial Àπ— ‡¢“â À“·°π°≈“ß, ¥“â π∫π¢Õß„∫‰¡â
symmetry) adaxial meristem meristem ¥â“π∫π¢Õß„∫
Actinomycetes ®ÿ≈‘π∑√’¬å™π‘¥ÀπË÷ß´÷Ëß¡’ ‡¡◊ËÕ·∫àßµ—«®–‡æË‘¡§«“¡Àπ“¢Õß°â“π„∫
§≥ÿ ¡∫µ— Õ‘ ¬°Ÿà ß÷Ë °≈“ß√–À«“à ß·∫§∑‡’ √¬’ °∫— ·≈–‡ πâ °≈“ß„∫
‡™È◊Õ√“ additive “√‡ √¡‘ Õ“À“√, “√‡µ¡‘ ·µßà , «µ— ∂ÿ
activation °“√°√–µÿâπ, °“√°àÕ°—¡¡—πµå, ‡®◊Õªπ, «—µ∂∑ÿ ‡’Ë µ‘¡„πÕ“À“√, “√‡µ‘¡·µàß
°“√ª≈ÿ°ƒ∑∏Ï‘ ‡æË◊Õª√—∫ª√ÿß§ÿ≥¿“æ·≈–™à«¬„π°√–∫«π
active acidity §«“¡‡ªìπ°√¥®√‘ß °“√º≈‘µ
æ®π“π°ÿ √¡»—æ∑‡å °…µ√
5
additive effect 1. ª√– ‘∑∏‘¿“æ‡æ‘Ë¡¢÷Èπ, adsorb ¥Ÿ¥´∫— , ¥Ÿ¥·π∫ A
B
º≈°√–∑∫‡æ¡‘Ë ¢È÷π 2. ¬’π (genes) ∑’·Ë ¥ß adsorbate µ«— ∂°Ÿ ¥Ÿ¥´—∫, µ—«∂Ÿ°¥¥Ÿ ·π∫ C
D
º≈°√–∑∫‰ª„π∑“ß∫«° ¡∑∫ (æ∏.) adsorbed cation Õπÿ¡Ÿ≈∫«°∑Ë∂’ Ÿ°¥¥Ÿ ´—∫ E
F
adelphous √«¡°—π‡ªπì °≈àÿ¡ (‡™àπ ‡° √µ«— ºâŸ adsorbent µ«— ¥¥Ÿ ´∫— , µ«— ¥Ÿ¥·π∫ G
H
∂Ⓡ°‘¥‡ªìπ°≈àÿ¡‡¥’¬«‡√’¬°«à“ monadel- adsorbing power Õ”π“®¥¥Ÿ ´∫— I
J
phous ∂Ⓡ°‘¥‡ªπì 2 °≈ÿà¡ ‡√’¬°«à“ dia- adsorption °“√¥Ÿ¥´—∫* (°“√∑’Ë “√™π‘¥ÀπË÷ß K
L
delphous) ∂Ÿ°¥¥Ÿ „À‡â °“–µ¥‘ °∫— “√Õ’°™π¥‘ Àπ÷Ëß ‚¥¬ M
N
adherent ¿“æ∑’Ë «à π´ß÷Ë ‰¡à‡À¡◊Õπ°—π¢Õßæ◊™ ∑Ë—«‰ª ¡—°À¡“¬∂÷ß°“√¥Ÿ¥ “√∑’Ë¡’ª√–®ÿ O
P
¡“·µ–°π— ·µà‰¡à‡™Ë◊Õ¡µ¥‘ °π— µ√ß°π— ¢“â ¡ ‡™àπ Õπ¿ÿ “§¢Õß à«π∑’Ë«àÕ߉« Q
R
adhesion 1. °“√‡™ÕË◊ ¡µ¥‘ °—π¢Õß à«π¢Õßæ™◊ µàժؑ°‘√‘¬“·≈–°“√‡ª≈’ˬπ·ª≈ßµà“ß Ê S
T
´ß÷Ë ‰¡‡à À¡Õ◊ π°π— ‡™πà °≈∫’ ¥Õ°°∫— °≈∫’ √Õß „π¥‘π ¡’ª√–®ÿ‡ªìπ≈∫ Õπÿ¿“§‡À≈à“π’È®– U
V
(æƒ.) 2. °“√‡°“–¬÷¥°—∫ “√ÕË◊π, °“√ ¥Ÿ¥∏“µÿ À√◊ÕÕπÿ¡Ÿ≈∑Ë’¡’ª√–®ÿ∫«°„À⇰“– W
X
‡°“–µ¥‘ °π— ¢ÕßÕπ¿ÿ “§ “√µ“à ß™π¥‘ °π— ‡™πà √Õ∫Ê) Y
Z
°“√‡°“–µ¥‘ °π— ¢ÕßÕπ¿ÿ “§¥π‘ °∫— Õ≥¢Ÿ Õßπ”È adsorption reaction ¢∫«π°“√¥Ÿ¥´—∫Õ¬àŸ
‡ªπì µπâ (ª∞.) 3. °“√¬¥÷ ·ππà («π.) 4. °“√ µ“¡º‘«
ª√– “π 5. ‡™Õ◊È ª√– “π adult µ—«·°à, µ«— ‡µ¡Á «—¬ (°’Æ.)
adhesion, mechanical °“√¬÷¥µ¥‘ ∑“ß°≈* adult, callow µ—«‡√¡‘Ë ·°à
adhesion, specific °“√¬÷¥µ‘¥®”‡æ“–* adulterant “√ª≈Õ¡ªπ
adhesive °“«*, “√¬÷¥µ‘¥* adulterate ª≈Õ¡ªπ, ∑”„À≡∫à √ ‘ ÿ∑∏‘Ï
adhesive solvent µ—«∑”≈–≈“¬°“«*, µ—«∑” adulteration °“√ª≈Õ¡ªπ, °“√∑”„À≡∫à √ ‘ ∑ÿ ∏‘Ï
≈–≈“¬ “√¬¥÷ * advance growth ‰¡â√àπÿ ∑Ë’‡°‘¥‡Õß
adiabatic ÕÕ°®“°√–∫∫, ‰¡à¡’°“√∂à“¬‡∑ advance rot °“√º≈ÿ “¡* (¥Ÿ rot)
§«“¡√âÕπ„Àâ advanced stage √–¬–≈“¡* (¥Ÿ decay)
ad infinitum ‡√ÕË◊ ¬‰ª‰¡à√⮟ ∫ [S.on and on] adventitious µ“à ߉ª®“°ª√°µ‘
adipose ‰¢¡—π, ‡¬Õ◊Ë ∑ˇ’ ªìπ‰¢¡—π adventitious bud µ“∑‡Ë’ °¥‘ ∫π «à π¢Õßæ™◊
adjunct ‡§√ËÕ◊ ߪ√–°Õ∫ πÕ°‡Àπ◊Õ®“°∫√‘‡«≥¬Õ¥·≈–¡¡ÿ √–À«à“ß
ad libitum : ad lib ‰¡®à ”°¥— , „ÀÕâ ¬“à ߇µ¡Á ∑’Ë, °“â π„∫°—∫°Ë‘ßÀ√Õ◊ ≈”µπâ
„Àâ°‘πµ“¡ ¡§— √„® adventitious root √“°∑Ë’‡°‘¥∫π à«π„¥ à«π
adnate ‡™Õ◊Ë ¡°π— ÀπË÷ߢÕßæ™◊ πÕ°‡ÀπÕ◊ ®“°√“°·°«â
ad nauseum ª«É ¬ adzing and boring °“√∫“°·≈–‡®“–*
adrenal ‡°’¬Ë «‡πÕË◊ ßÀ√◊Õ„°≈™â ‘¥°∫— ‰µ
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑‡å °…µ√ 6
A adzing machine ‡§√Õ◊Ë ß∫“°‰¡Àâ ¡Õπ*, ‡§√ÕË◊ ß aerial stem ≈”µâπ∑Ë’Õ¬Ÿà‡ÀπÕ◊ √–¥∫— æÈ◊π¥‘π
aerial survey °“√ ”√«®∑“ßÕ“°“»
B ∑”∫“à ‰¡âÀ¡Õπ aerobe ®ÿ≈‘π∑√’¬å∑Ë’¥”√ß™’æÕ¬Ÿà‰¥â„π∑’ËÊ ¡’
C aeciospore ªÕ√¢å Õß rust fungi ‡°¥‘ ®“° ÕÕ°´‘‡®π
D aerobic condition ¿“æ∑¡Ë’ Õ’ Õ°´‡‘ ®π‡æ¬’ ßæÕ
E °“√√«¡µ—«¢Õ߇´≈≈凿»·µà𑫇§≈’¬ ∑È—ß aerobic respiration °“√À“¬„®¢Õßæ™◊ ∑Ë’„™â
F Õ߉¡√à «¡°π— ®ß÷ ‡ªπì ªÕ√∑å ¡Ë’ π’ «‘ ‡§≈¬’ 2 ÕÕ°´‘‡®π®“°¿“¬πÕ°‡¢â“™«à ¬ π”È µ“≈®–
∂°Ÿ ÕÕ°´‰‘ ¥ å º≈∑Ë’‰¥â®–‡ªπì πÈ” §“√∫å Õπ
G Õπ— ‰¥ÕÕ°‰´¥å ·≈–æ≈ß— ß“π
aerosol 1. ≈–ÕÕߢÕßÊ ‡À≈«¢π“¥‡≈Á°Ê
H aecology π‡‘ «»«∑‘ ¬“ [S.ecology, oecology] ∑’Ë·¢«π≈Õ¬Õ¬àŸ„πÕ“°“», ≈–ÕÕß≈Õ¬
2. °√–ªÜÕß©’¥ “√¶à“·¡≈ß∑Ë’Õ—¥πÈ”¬“
I aeolian deposit ‘Ëß∑—∫∂¡‚¥¬≈¡ ·≈–Õ“°“»‰«¢â â“ß„π 3. ´ß÷Ë æàπ‡ªìπ≈–ÕÕß
aestivation : estivation 1. √–¬–æ°— „πƒ¥Ÿ
J aeolian soils ¥‘π≈¡ÀÕ∫ √âÕπ (¢Õßæ◊™À√◊Õ·¡≈ß) 2. °“√‡√’¬ßµ«—
¢Õß à«πµà“ßÊ ¢Õߥհ„πµ“¥Õ°, °“√
K aeration °“√∂à“¬‡∑Õ“°“» ®—¥‡√’¬ß°≈’∫„π¥Õ°µŸ¡ (æƒ.)
L a.f.b. (allowance for bark : bark allow-
M aeration, soil °“√∂“à ¬‡∑Õ“°“»„π¥π‘ , ª√¡‘ “≥ ance) ‡ºËÕ◊ ‡ª≈◊Õ°*
afforest, to ª≈Ÿ°ªÉ“, √â“ߪɓ
N ·≈– ¥— à«π¢Õß°“´µ“à ßÊ „π¥‘π afforestation °“√ √“â ß «πªÉ“„À¡à
aflatoxin “√æ‘…∑’Ëæ∫„π‡¡≈Á¥∏—≠æ◊™·≈–∂Ë—«
O aeration pore ™Õà ß ”À√∫— ∂à“¬‡∑Õ“°“» ∑Ë’¢÷Èπ√“ “√π’È∑”„Àâ —µ«å‡ªìπ¡–‡√Áß·≈–
P aerenchyma parenchyma ∑¡Ë’ ™’ Õà ß«“à ß√–À«“à ß
Q ‡´≈≈å„À≠à
R aerial line “¬À≈°— ≈Õ¬ø“Ñ * (¥Ÿ line)
S
T aerial mosaics √ªŸ ∂à“¬¿“æº ¡ (¿.)
U aerial photograph ¿“æ∂à“¬∑“ßÕ“°“» (¿.)
V aerial photograph, oblique ¿“æ∂à“¬∑“ß
W Õ“°“»‡©¬’ ß (¿.)
X aerial photograph, ogligue high ¿“æ∂à“¬
Y ∑“ßÕ“°“»‡©¬’ ß ßŸ (¿.)
Z aerial photograph, oblique low ¿“æ∂à“¬
∑“ßÕ“°“»‡©¬’ ßµ”Ë (¿.) µ“¬‰¥â
aerial photograph, vertical ¿“æ∂à“¬∑“ß A-Frame (shear-legs ; sheer-legs) ªíôπ®πË—
Õ“°“»„°≈â¥ß‘Ë (¿.) Õߢ“, ªíπô ®—πË √Ÿª A*
aerial photo interpretation °“√µ’§«“¡ African marigold ¥“«‡√◊Õß (‰¡¥â Õ°„π °ÿ≈
¿“æ∂“à ¬∑“ßÕ“°“», °“√·ª≈¿“æ∂“à ¬∑“ß Tagetes erecta, L.)
Õ“°“» (¿.) African oil palm ª“≈å¡πÈ”¡π— (æ™◊ „π °ÿ≈
aerial root √“°Õ“°“», √“°∑Ë’‡°‘¥Õ¬àŸµ“¡ Elaeis guineensis, Jacq.)
«à πµ“à ßÊ ¢Õßæ◊™´ßË÷ Õ¬‡àŸ ÀπÕ◊ √–¥∫— æπÈ◊ ¥π‘
æ®π“πÿ°√¡»æ— ∑‡å °…µ√
7
African tulip tree ·§· ¥, ·§·¥ß (æ™◊ „π aggregate ¡«≈√«¡, °≈¡àÿ °Õâ π, √«¡°≈¡àÿ °Õâ π, A
B
°≈ÿ Spathodea campanulata, Beauv.) ®—∫µ—«‡ªπì °Õâ π C
D
afterbirth √°, ßË‘ ∑’·Ë ¡¢à —∫ÕÕ°À≈—ß§≈Õ¥ aggregate, soil °Õâ π‚§√ß √â“ߥπ‘ [°“√®—∫ E
F
aftermatch °“√‡®√‘≠‡µ‘∫‚µ¢Õßæ◊™„π∑ÿàß µ—«¢ÕßÕπÿ¿“§µà“ßÊ ¢Õߥ‘π‡ªìπ°≈ÿࡇªìπ G
H
À≠“â √πÿà ∑Ë’ 2 (¡°— ¡√’ –¬–‡«≈“ πÈ— °«“à ª√°µ)‘ °âÕ𠇙àπ ∑√“¬ µ–°Õπ ·≈–¥π‘ ‡Àπ¬’ « I
J
„πƒ¥Ÿ‡¥’¬«°—π ·µàÀ≈—ß®“°∑’Ë√àÿπ·√°∂Ÿ° ∑Ë’¡’‡π◊ÈÕ≈–‡Õ’¬¥¡“° (clay) ‚¥¬¡’ “√ K
L
‡°∫Á ‡°¬Ë’ «‡Õ“‡¡≈Á¥À√◊Õø“߉ª·≈«â ®”æ«°´≈‘ ‘°â“ Õπ‘ ∑√’¬«µ— ∂ÿ À√◊Õ·§≈‡´¬’Ë ¡ M
N
after-ripening 1. °ÿ ®—¥, ·°à®—¥ 2. ¿“æ ‡™Õ◊Ë ¡„Àµâ ¥‘ ·πàπ] O
P
∑‡Ë’ ¡≈¥Á æ™◊ ∫“ß™π¥‘ ‰¡ßà Õ°∑π— ∑À’ ≈ß— ®“°‡Õ“ aggregate fruit º≈√«¡ ‡°‘¥®“°¥Õ°‡¥’¬Ë « Q
R
ÕÕ°¡“®“°º≈·≈â« ·µà¡À’ ≈“¬√ß— ‰¢à S
T
agamospermy °“√ √â“߇¡≈Á¥‚¥¬‰¡à‰¥â√—∫ aggregate ray √—»¡’√«¡* U
V
°“√º ¡æ—π∏åÿ aggregating ®∫— µ«— ‡ªìπ‡¡¥Á ‡≈Á°Ê W
X
agar wood ‰¡âÀÕ¡, °ƒ…≥“ (æ◊™„π °ÿ≈ aggregation °“√√«¡°≈à¡ÿ °Õâ π, °“√√«¡¡«≈, Y
Z
Aquilaria crassna, Pierre) °“√®∫— µ«— °—π‡ªìπ°âÕπ, °“√∑”„À(â ¥π‘ )‡ªìπ
age, crop or stand Õ“¬ÿ‰¡â„À≠à °Õâ π, °“√‡°¥‘ ‡¡¥Á ¥π‘
age, exploitation Õ“¬‰ÿ ¡µâ —¥øíπ aggregation ray √»— ¡√’ «¡
age class ™π—È Õ“¬ÿ aggressiveness √–¥∫— §«“¡√ÿπ·√ߢÕß‚√§
age class distribution °“√°√–®“¬™πÈ— Õ“¬ÿ agitate §π„À‡â ¢â“°—π
age class period √–¬–™È—πÕ“¬ÿ agitation °“√§π, °“√°«π, °“√ªòíπ
age gradation ≈”¥—∫Õ“¬ÿ agitator Õÿª°√≥å ”À√—∫°«π„À‡â ¢â“°—π
age gradation, normal ≈”¥—∫Õ“¬ÿÕ—π¥—∫ agricultural control °“√ª√“∫·¡≈ß‚¥¬«∏‘ ’
ª√°µ‘ ‡¢µ°√√¡
ageing : aging °“√∫¡à *, °“√∑Èß‘ „Àµâ ‘¥·ππà , agricultural land æÈ◊π∑Ë’‡°…µ√°√√¡, ¥π‘ ∑’Ë
∑”„À≥Õâ “¬ÿ „™âª√–°Õ∫°“√° ‘°√√¡‰¥â
agent µ«— °√–∑” agriculture ‡°…µ√°√√¡ (√«¡∑—Èß°“√ª≈Ÿ°
ageotrophic (æ◊™)´ßË÷ ‡≈Õ◊È ¬¢π“π‰ªµ“¡º‘«¥π‘ æ™◊ ·≈–‡≈Ȭ’ ß —µ«å)
agglomerate ‡ªπì °≈¡àÿ °âÕπÀ√◊Õ™àÕ, √«¡°≈ÿà¡ agriculturist ‡°…µ√°√ (° °‘ √ºâ‡Ÿ æ“–ª≈Ÿ°)
agglomeration °“√√«¡°≈ÿà¡, °√–®ÿ°, agrobiology ™«’ ‡°…µ√«‘∑¬“ («‘™“°“√‡°…µ√
°“√®∫— °π— À√◊Õ√«¡°π— ‡ªìπ°âÕπ ·¢πßÀπ÷Ëß«à“¥â«¬§«“¡ —¡æ—π∏å√–À«à“ß
agglutination °“√µ°µ–°Õπ (¢Õ߇≈◊Õ¥), º≈º≈‘µ¢Õßæ◊™·≈–®”π«πªÿܬ∑Ë’„ à≈߉ª
°“√®∫— µ«— °—π‡ªìπ‡¡¥Á Ê À√Õ◊ ‡ªπì °âÕπ À√Õ◊ ∑¡’Ë Õ’ ¬Ÿà·≈«â „π¥π‘ „π¢≥–π—πÈ )
æ®π“π°ÿ √¡»æ— ∑‡å °…µ√ 8
A agroecology π‡‘ «»‡°…µ√«‘∑¬“ («‘™“∑«Ë’ à“¥«â ¬ air-drying °“√º÷ßË ·Àßâ *, °“√º÷Ëß‚¥¬Õ“°“»
air-dry moisture content ª√‘¡“≥
B §«“¡ —¡æ—π∏å√–À«à“ßÕ—µ≈—°…≥–¢Õßæ◊™
§«“¡™È◊πºß÷Ë ·Àâß (¥Ÿ moisture content)
C ∫“ß™π¥‘ ·≈–§«“¡ “¡“√∂„π°“√ª√—∫µ«— air-dry soil ¥π‘ º÷ßË ·Àâß
D air gap ™àÕßÕ“°“»
E ‡¢“â °∫— ¿“æ·«¥≈âÕ¡) air-layering °“√µÕπ°‘ßË
airline ∑Õà ≈”‡≈¬’ ßÕ“°“»
F agrology “¢“«‘™“ª√–¬ÿ°µå‡°’ˬ«°—∫ air plant µâ𵓬ª≈“¬‡ªìπ (æ™◊ „π °ÿ≈ Kal-
G ª∞æ’«‘∑¬“·≈–°“√¥Ÿ·≈√—°…“¥‘π (soil anchoe pinnata, Pers)
air seasoned ·Àß⠥⫬Փ°“»*
H management) air seasoning °“√∑”„À≡â·Àâߥ«â ¬Õ“°“»*,
I agronomist æ◊™°√ °“√∑”„À≡·â Àâߥ⫬°“√ºË÷ß*
air tight Õ“°“»‡¢“â ÕÕ°‰¡à‰¥â
J agronomy æ™◊ °√√¡ («™‘ “∑’°Ë ≈à“«∂ß÷ °“√º≈µ‘ air tight crankcase ÀâÕ߇æ≈“¢âÕ‡À«Ë’¬ß
K æ◊™‰√à·≈–°“√¥Ÿ·≈√—°…“¥‘π ¡“®“°§”„π ™π¥‘ Õ“°“»‡¢“â ÕÕ°‰¡à‰¥â
L ala ªï°, °≈’∫¥Õ°¥â“π¢â“ߢÕßæ◊™æ«°
M ¿“…“°√°’ §Õ◊ agros ‰√Àà √Õ◊ ∑ÿßà ·≈– no-
Papillion
N mos ®—¥°“√ ¥·Ÿ ≈√—°…“) alate ¡ª’ °ï
albedo 1. ‡ª≈◊Õ°™È—π°≈“ß (¢Õߺ≈‰¡â
O agrostology µƒ≥«∑‘ ¬“
®”æ«° ¡â , ¥Ÿ hesperidium) 2. Õµ— √“ «à π
P A horizon : horizon A ¥π‘ ™πÈ— ∫π À√Õ◊ Àπ“â ¥π‘ –∑âÕπ (ø.î )
albinism ≈°— …≥–‡ºÕ◊ °Õπ— ‡πÕ◊Ë ß¡“®“°°“√¢“¥
Q ·≈–™È—π√Õß∑’˪√–°Õ∫¥â«¬Õ‘π∑√’¬«—µ∂ÿ §≈Õ‚√øî≈≈å„πæ◊™ À√Õ◊ °“√¢“¥ pigment
R Õ¬¡àŸ “°∑ ’Ë ¥ÿ ( «à π„À≠¡à ’ ‡’ ¢¡â ·≈–√«à π´¬ÿ
S
T ¡’ —≥∞“π§àÕπ¢â“ß°≈¡ ¡—°∂Ÿ°™–≈â“ߥ⫬
U πÈ”Ωπ·≈–π”È ™≈ª√–∑“πÕ¬‡àŸ ¡Õ)
V air, saturated Õ“°“»Õ‘Ë¡µ«— *
W air borne ·æ√à‰ª‚¥¬≈¡ (‡™◊ÈÕ‚√§ ‡¡≈Á¥æ™◊ )
X air cell ™Õà ßÕ“°“»
Y air-cooled storage °“√‡°Á∫º≈‰¡â„Àâ ¥‚¥¬
Z Õ“»¬— §«“¡‡¬πÁ ®“°∏√√¡™“µ‘Õ“®∑”‚√߇°∫Á
‰«∫â π¥π‘ À√Õ◊ „µ¥â π‘ (S. common storage) „π µ— «å
air-cooling °“√≈¥Õ≥ÿ À¿¡Ÿ º‘ ≈º≈µ‘ ¥«â ¬Õ“°“» albino ‡ºÕ◊ °, ‰¡à¡ ’ ,’ ≈—°…≥–°“√ √“â ߇¡¥Á ’
aircraft sprayer ‡§√ÕË◊ ß∫‘πæπà ¬“ ∑Ë’º¥‘ ª√°µ‘
air-dry ºßË÷ ·Àâß*, (≈—°…≥–À√◊Õ‡π◊ÕÈ ‰¡)â ·Àßâ albumen 1. ‰¢¢à “« 2. ‚ª√µπ’ ∑¡’Ë ’Õ¬àŸ„πæ◊™
‚¥¬Õ“°“», ·Àßâ ‰¥ â «à π°∫— Õ“°“»* æ∫¡“°„π‡¡≈Á¥ ª√–°Õ∫¥â«¬§“√å∫Õπ
air-dry density §«“¡·πàπ‡¡Ë◊Õ·Àâ߉¥â à«π ‰π‚µ√‡®π ÕÕ°´‘‡®π ·≈– °”¡–∂—π
°—∫Õ“°“»* (¥Ÿ density) albumen adhesive : albumen glue °“«
‡≈◊Õ¥* (¥Ÿ glue)
æ®π“π°ÿ √¡»æ— ∑凰…µ√
9
albuminous seed ‡¡≈¥Á ∑¡Ë’ ’ endosperm À√Õ◊ alkalization ¢∫«π°“√‡æË‘¡‚´‡¥’¬¡∑’Ë “¡“√∂ A
B
perisperm ·≈°‡ª≈Ë’¬π‰¥â„Àâ·°¥à π‘ C
D
alburnum °√–æ’È* (¥Ÿ sapwood) alkaloid “√ª√–°Õ∫Õπ‘ ∑√¬’ å∑Ë’‰¡à¡’‰π‚µ√‡®π E
F
ale ‡∫¬’ √å™π‘¥Àπ÷ßË ¡’ ’ÕàÕ𠇪ìπÕß§åª√–°Õ∫ ‡™àπ ¡Õ√åøîπ §«‘π‘π G
H
aleurone 1. ‡ª≈◊Õ°πÕ°¢Õ߇´≈≈å∑Ë’Àâÿ¡ π‚‘ §µπ‘ µ√‘§π‘π §“‡øÕ’𠇪ìπµâπ I
J
endosperm ¢Õ߇¡≈Á¥æ◊™ ´÷Ëß¡—°®–¡’ ’ allamanda ∫“π∫ÿ√’¡à«ß (‰¡â¥Õ°„π °ÿ≈ K
L
µà“ßÊ ·≈â«·µà™π‘¥æ◊™ 2. ‡¡Á¥‚ª√µ’π∑Ë’ Allamanda violacea, Gardn.) M
N
æ◊™‡°Á∫ ”√Õ߉«â„π‡¡≈Á¥ æ∫¡“°„π allantois ∂ßÿ À¡ÿâ µ—«ÕàÕπ O
P
¢“â «‚æ¥ ¢â“« “≈’ allel : allele ¬’π (gene) ∑’˵à“ß°π— ·µàÕ¬àŸ∫π Q
R
Alexander palm À¡“° “¡‡À≈¬Ë’ ¡‡¢¬’ « (æ™◊ µ”·Àπßà ‡¥’¬«°—π¢Õß‚§√‚¡‚´¡ S
T
„π °≈ÿ Archontophoenix alexandrae allelomorph ¥Ÿ allel U
V
alga : algae “À√à“¬, æ◊™∑Ë’‰¡à¡≈’ ”µπâ √“° all-heart ·°πà ≈â«π* W
X
„∫®√ß‘ ·µ¡à §’ ≈Õ‚√ø≈î ≈ å “¡“√∂ ß— ‡§√“–Àå alligator 1. µ–‡¶,à ‡√Õ◊ µ–‡¶à 2. ‡≈Õ◊Ë π‰¡ßâ “à ¡* Y
Z
· ߉¥â (¥Ÿ crotch)
algicide “√¶à“ “À√“à ¬ allogamy °“√º ¡¢â“¡æπ— ∏åÿ
alginate «ÿâπ “À√à“¬, “√∑’Ë °—¥‰¥â®“° allomorphite ·√à™π‘¥ÀπËß÷
“À√à“¬∑–‡≈∫“ß™π‘¥ ‡¡◊ËÕ≈–≈“¬πÈ”¡’ allophoid : allopolyploid ˑߡ’™’«‘µ´Ë÷ß
≈—°…≥–¢πâ „™‡â µ¡‘ Õ“À“√‡æ◊ËÕ∑”„À¢â âπ ®”π«π™¥ÿ ¢Õß‚§√‚¡‚´¡„π‡´≈≈√å “à ß¡¡’ “°
algology «‘∑¬“ “À√à“¬, °“√»÷°…“‡°’ˬ«°—∫ °«“à 2 ™¥ÿ ¢πÈ÷ ‰ª ·≈–™¥ÿ ¢Õß‚§√‚¡‚´¡∑Ë’
“À√à“¬ (¥Ÿ phycology) ¡’լൟ âÕß¡“®“°æ◊™Õ¬à“ßπâÕ¬ 2 ™π¥‘
algophage ‡™È◊Õ« ‘ “¢Õß “À√à“¬ allosyndesis ‚§√‚¡‚´¡∑Ë’Õ¬àŸµà“ß™ÿ¥°—π‡°‘¥
alignment °“√®¥— „ÀâÕ¬Ÿà„π·π«‡¥’¬«°—π °“√®∫— §Ÿ°à —π¢È÷π
alkali cellulose ‡´≈≈Ÿ‚≈ ¥“à ß allotetraploid æ◊™À√◊Õ —µ«å∑’Ë¡’®”π«π
alkali lignin ≈‘°π‘π¥“à ß ‚§√‚¡‚´¡‡ªìπ 4n ·µà®”π«π‚§√‚¡‚´¡
alkali soil ¥π‘ ¥“à ß [¥π‘ ∑¡’Ë §’ «“¡‡ªπì ¥“à ß ßŸ (pH ¥—ß°≈“à «Õ¬Ÿàµ“à ß™¥ÿ °—π (¥Ÿ amphidiploid)
8.5 ¢È÷π‰ª) À√◊Õ¡‚’ ´‡¥’¬¡∑ ’Ë “¡“√∂·≈° allowable burn (fire) °“√‰À¡â∑’ˬա„À≥â
‡ª≈Ë’¬π‰¥â Ÿß°«à“ 15 ‡ªÕ√凴Áπµå ∑”„Àâ allowable defect µ”Àπ∑‘ ¬Ë’ Õ¡‰¥*â
æ™◊ «à π„À≠‡à ®√‘≠‡µ‘∫‚µ‰¥â‰¡à¥]’ allowable stress §«“¡‡§πâ ∑’¬Ë Õ¡‰¥*â
alkaline soil ¥‘π¥“à ß allowance for bark ‡ºË◊Õ‡ª≈◊Õ°*
alkalinity ¿“懪ìπ¥“à ß, §«“¡‡ªπì ¥à“ß allowance for trim §«“¡¬“«‡º◊ÕË *
alluvial cone ‡π‘πµ–°Õπ√Ÿª°√«¬
æ®π“πÿ°√¡»æ— ∑‡å °…µ√ 10
A alluvial fan ‡π‘πµ–°Õπ√ªŸ 楗 alternating pressure process °√√¡«‘∏’
§«“¡¥π— ≈—∫*
B alluvial flat ∑√’Ë “∫‡°¥‘ ®“°«—µ∂ÿπ”È æ“
alternation °“√ ≈∫— ∫— ‡ª≈¬’Ë π‰ª¡“ (‡™πà ª≈°Ÿ
C alluvial plain ∑Ë√’ “∫≈à¡ÿ π”È æ™◊ √“°≈÷°·≈–√“°µÈπ◊ ≈∫— °π— §π≈–ƒ¥Ÿ)
D
E alluvial soil ¥‘ππÈ”‰À≈∑√“¬¡Ÿ≈ (¥‘π∑’ˇ°‘¥ alternation of generation °“√ ◊∫æ—π∏åÿ
‚ ¥ ¬ „ ™â ª Õ √å ≈— ∫ °— ∫ ° “ √ „ ™â ‡ ™È◊ Õ ‡ æ »
F ®“°«µ— ∂µÿ “à ßÊ´ß÷Ë πÈ”„π·¡πà È”≈”§≈Õßæ¥— æ“ (æ∫„πæ◊™∫“ß™π‘¥ ‡™πà ¬’ µå ‡ªìπµπâ )
G ¡“∑—∫∂¡°—π‰«â ™È—π¢Õߥ‘π¬—߉¡à alternator 1. ‡§√Õ◊Ë ßªπíò ‰ø„™â‡ª≈ˬ’ πæ≈ß— ß“π
°≈‡ªìπ‰øøÑ“ À√◊Õ¡Õ‡µÕ√凪≈Ë’¬π
H ‡ª≈’ˬπ·ª≈߉ªÕ¬“à ß ¡∫Ÿ√≥å æ≈—ßß“π‰øøÑ“‡ªìπæ≈—ßß“π°≈ 2. Õªÿ °√≥å
‡ª≈’ˬπ°√–· ‰øµ√߇ªìπ°√–· ‰ø ≈—∫
I alluvial terrace µ–æ°— ≈ÿà¡π”È Õ¬Ÿà„π‡§√ÕË◊ ߪíòπ‰ø
J alluviam «—µ∂ÿπ”È æ“, µ–°Õπ≈”π”È («µ— ∂µÿ “à ßÊ alum “√ ¡â
alveolate ¡√’ ÕŸ ¬à“ß√«ßºßÈ÷
K ∑Ë¡’ ’¢π“¥‡≈°Á ‡™πà ‚§≈π µ–°Õπ ´÷ËßπÈ” alveoli : alveolus 1. √ŸÀ√Õ◊ À≈ÿ¡∑Ë¡’ ’≈°— …≥–
L
M „π·¡πà ”È ≈”§≈Õßæ¥— æ“¡“∑∫— ∂¡°π— ‰«â«µ— ∂ÿ §≈⓬√Ÿ„π√«ßº÷Èß 2. ∂ÿß≈¡, ∂ÿ߇≈Á°,
°√–‡ª“– √â“ßπÈ”π¡ (¡—°Õ¬Ÿàµ‘¥°—π‡ªìπ
N æ«°πÈ’‡ªπì µπâ °”‡π¥‘ ¢Õß alluvial soil) æ«ß§≈⓬æ«ßÕßπÿà ) ( «.)
amaranthus ‡®â“‡ß“–∂Õ¥√ªŸ , ‡®“⠇ߓ–√®π“
O alluviam complex ¥‘π«µ— ∂ÿπ”È æ“ª–ªπ°π— (æ™◊ „π °ÿ≈ Amranthus tricolor)
Amazon lily ∫—««‘§µÕ‡√’¬ (æ◊™„π °ÿ≈
P all-veneer ‰¡∫â “ß≈â«π Victoria regia, Lindl.)
amherstia ‚»°√–¬â“ (æ◊™„π °ÿ≈ Amherstia
Q all-veneer construction °“√ª√–°Õ∫„™â‰¡â
R ∫“ß≈«â π*
S
T alocasia °√–¥“¥ (æ◊™„π °ÿ≈ Alocasia
U indica, Schott)
V along the grain : with the grain µ“¡‡ ¬’È π*
W alreurone ‡¬Õ◊Ë À¡ÿâ ‡´≈≈¢å Õß endosperm ‡¡≈¥Á
X æ◊™
Y alteration °“√¬∫ÿ µ«— ‡ªìπ “√„À¡à
Z alternate °“√‡√¬’ ßµ«— ¢Õß„∫·∫∫ ≈—∫ (°“√
∑’Ë„∫ÕÕ°µ“¡°‘ßË À√◊Õ≈”µâπµ√ßµ“ ≈∫— °—π nobilis, Wall.)
‰ª ·∑π∑®’Ë –ÕÕ°‡ªπì §Ÿà À√Õ◊ Õ¬µàŸ √ß°π— ¢“â ¡ ambient temperature Õÿ≥À¿Ÿ¡√‘ Õ∫Ê
≈—°…≥–‡™àππ‡È’ °¥‘ ·°¥à Õ°‰¥â‡™πà ‡¥’¬«°π— ) ambrosia beetle ¡Õ¥™π‘¥Àπ÷Ëß (S. flag
alternate bearing °“√ÕÕ°¥Õ°‡«âπªï worm, pinhole borer, pinhole borer
alternate pitting °“√‡√¬’ ßµ«— À≈¡ÿ ºπß— ‡´≈≈å beetle, shothole borer, spot worm)
·∫∫ ≈—∫* amelioration °“√∑”„À¥â ¢’ ÷Èπ
alternate strip system √–∫∫·π« ≈—∫ («π.) amendment °“√·°â‰¢ª√—∫ª√ÿß, «— ¥ÿ∑Ë’„™â„π
°“√ª√∫— ª√ßÿ
æ®π“π°ÿ √¡»æ— ∑凰…µ√
11
ament ™Õà ¥Õ°·∫∫ÀπßË÷ ª√–°Õ∫¥«â ¬¥Õ°¬Õà ¬ ammonium fixation °“√µ√ß÷ ·Õ¡‚¡‡π¬’ (°“√ A
B
∑’ˉ¡à¡’°â“π¥Õ° ‡√’¬ßµ—« ≈—∫°—π∫π°â“π ∑’Ë¥‘πÀ√◊Õ·√à∏“µÿ¥Ÿ¥´—∫Õπÿ¡Ÿ≈·Õ¡‚¡‡π’¬¡ C
D
™àÕ¥Õ° ‚¥¬Àπ— à«πª≈“¬¢Õß™àÕ≈ß àŸ¥π‘ ∑”„Àâ·Õ¡‚¡‡π’¬¡‰¡àÕ“®≈–≈“¬‰¥â„ππ”È E
F
¥Õ°µ—«ºâŸ·≈–¥Õ°µ—«‡¡’¬·¬°°—πÕ¬Ÿà ·≈–‰¡àÕ“®·≈°‡ª≈’ˬπ°—∫ª√–®ÿÕ◊ËπÊ ‰¥â G
H
§π≈–™Õà ¥«â ¬) I
J
amentiferous ´Ëß÷ ‡°‘¥¥Õ°·∫∫ ament amnion : amnia ∂ßÿ π”È §√”Ë ( «.) K
L
American aloe —∫ª–√¥‡∑» (æ◊™„π °ÿ≈ amniotic fluid π”È §√”Ë M
N
Agave sisalana, Perr. À√Õ◊ Agave amoeboid movement °“√‡§≈ÕË◊ π‰À«·∫∫ O
P
americana, L.) Õ–¡’∫“ Q
R
American oil plam ª“≈¡å π”È ¡—π (æ™◊ „π °≈ÿ amorphous Õ —≥∞“π (‰¡¡à ’√ªŸ ∑·Ë’ πàπÕπ) S
T
Elaeis melanococca) amorphous region à«πÕ ≥— ∞“π* U
V
amino acid °√¥‚ª√µ’π [ “√ª√–°Õ∫∑Ë’¡’ amphibian µ— «å –‡∑π‘ ∫° –‡∑‘ππÈ” W
X
amine (NH ) ·≈– carboxy (COOH)] amphicarpous ´ßË÷ º≈µ‘ º≈ 2 ™π¥‘ Y
2 Z
ammania ¡–‰øπ°§à¡ÿ («—™æ◊™‡¢µ√âÕπ °≈ÿ amphicribal vascular bundle ¡¥— ∑àÕπÈ”∑àÕ
Ammania baccifera, L.) Õ“À“√´÷ßË ¡’∑Õà Õ“À“√Õ¬≈àŸ âÕ¡√Õ∫∑àÕπ”È
amminization °√–∫«π°“√‡ª≈Ë’¬π “√ amphidiploid º≈∑‡Ë’ °¥‘ ®“°°“√º ¡√–À«“à ßæ™◊
Õ‘π∑√’¬å‰ª‡ªìπ “√ª√–°Õ∫‡™‘ß´âÕπ°√¥ 2 ™π¥‘ (‚§√‚¡‚´¡„πæÕà ·¡Õà ¬µŸà “à ß™¥ÿ °π— )
‚ª√µ’π‚¥¬·∫§∑‡’ √¬’ æ«° heterotrophic æ◊™·µà≈–™π‘¥®–‡æË‘¡‚§√‚¡‚´¡¢Õßµ—«
ammoniation Õ“°“√¢“¥∏“µ∑ÿ Õß·¥ß¢Õßæ™◊ ‡Õ߇ªìπ 2 ‡∑“à ≈Ÿ°∑Ë’‡°‘¥®“°°“√º ¡π®’È –
(S. red rust, exanthema) ¡‚’ §√‚¡‚´¡ 4 ™¥ÿ
ammonification 1. °“√ √â“ß·Õ¡‚¡‡π’¬ amphigean ‡ªπì ¢Õß¥ß—È ‡¥‘¡∑ß—È „π‚≈°‡°“à ·≈–
®“°°√¥‚ª√µ’π‚¥¬·∫§∑’‡√’¬æ«° ‚≈°„À¡à
heterotrophic 2. °“√‡ª≈Ë’¬π‡ªìπ amphimixis °“√‡°‘¥µâπæ◊™‚¥¬°“√º ¡æ—π∏åÿ
·Õ¡‚¡‡π’¬ (¢∫«π°“√·ª√√Ÿª‰π‚µ√‡®π (A. apomixis)
„π “√ª√–°Õ∫Õ‘π∑√’¬å„À⇪ìπ·Õ¡‚¡‡π’¬ amphitropous ovule ‰¢à∑Ë’¡’°â“π‰¢à‚§âß®π
‚¥¬®≈ÿ π‘ ∑√¬’ å„π¥π‘ ) 3. °“√‡°¥‘ ·Õ¡‚¡‡π¬’ ∑”„À¥â “â πÀπß÷Ë ¢Õ߉¢Õà ¬‡Ÿà °Õ◊ ∫µ¥‘ ∞“π°“â π‰¢à
À√◊Õ “√ª√–°Õ∫·Õ¡‚¡‡π’¬„π¥π‘ amphivasal vascular bundle ¡—¥∑àÕπ”È
ammonifying bacteria ·∫§∑‡’ √¬’ ∑∑Ë’ ”„À‡â °¥‘ ∑Õà Õ“À“√∑¡’Ë ∑’ àÕπÈ”‡°¥‘ ≈Õâ ¡√Õ∫∑Õà Õ“À“√
ammonification amplexical ‡°“–µ‘¥°—∫≈”µπâ ‚¥¬ «à π∑¡Ë’ ’∞“π
·º°à «“â ß
ampliate ¢¬“¬„À≠àÕÕ°
æ®π“πÿ°√¡»—æ∑凰…µ√ 12
A ampula °√–‡ª“– (™«’ .), ≈°— …≥–§≈⓬∂ÿß anastomosis °“√‡™Ë◊Õ¡µÕà °π— ‡ªìπ√“à ß·À
anatomy °“¬«‘¿“§«‘∑¬“ (°“√»°÷ …“‡°¬’Ë «°∫—
B amylase πÈ”¬Õà ¬∑’¬Ë Õà ¬·ªÑß„À‡â ªìππÈ”µ“≈
‚§√ß √“â ß¿“¬„π¢Õßæ◊™À√Õ◊ —µ«)å
C maltose anatropous ovule ‰¢∑à ÀË’ π— ‡Õ“¥“â π micropyle
D
E amylograph °√“ø· ¥ß°“√‡ª≈’ˬπ·ª≈ß ≈ß ∞àŸ “π¢Õß°“â π‰¢à
ancestor ∫√√æ∫ÿ√…ÿ
F §«“¡Àπ◊¥¢ÕßπÈ”·ªÑ߇¡◊ËÕ∑”„Àâ√âÕπ¢÷Èπ anchor ‚¬∑–°“ (µâπ‰¡â„π °ÿ≈ Randia
G ·≈–ª≈Õà ¬„À‡â ¬Áπ≈ß pauciflora, Ridl.)
anchorage °“√¬¥÷ „À·â ππà
H amyloid “√∑Ë’¡≈’ —°…≥–§≈“â ¬·ªÑß androecium ‡° √µ—«ºâŸ ª√–°Õ∫¥â«¬Õ∫— ‡√≥Ÿ
I amyloplast æ≈“ µ‘°∑Ë’‰¡¡à ’ ’ ·≈–°â“π‡√≥Ÿ
androgen ŒÕ√å‚¡π‡æ»ºŸâ
J amylum ·ªÑß∑Ë’‰¥â®“°æ™◊ androgynophore °“â πÕπ— ‡ªπì ∑’ˇ°‘¥¢Õ߇° √
K anabolism °√–∫«π°“√∑“߇§¡’„π°“√ √â“ß µ—«ºâ·Ÿ ≈–µ—«‡¡¬’
L androgynous ¡¥’ Õ°µ«— ºŸâ·≈–¥Õ°µ—«‡¡’¬„π
M “√„π ‘ßË ∑’Ë¡™’ ’«‘µ
™àÕ¥Õ°‡¥’¬«°—π
N anaerobe ®ÿ≈‘π∑√’¬å∑Ë’ “¡“√∂¥”√ß™’æÕ¬Ÿà‰¥â andromonoecious ¥Ÿ androgynous
androperianth tube ≈—°…≥–§≈“â ¬∂⫬À√◊Õ
O ‚¥¬‰¡àµÕâ ß„™âÕÕ°´‘‡®π
À≈Õ¥ ‡°‘¥®“°°“√‡™◊ËÕ¡µ‘¥°—π¢Õß à«π
P anaerobic condition ¿“æ∑’ˡՒ Õ°´‘‡®π‰¡à µà“ßÊ ¢Õߥհ
andropetalous ¡’‡° √µ—«ºŸ§â ≈“â ¬°≈’∫¥Õ°
Q ‡æ’¬ßæÕ androphore °â“π™‡Ÿ ° √µ«— ºâŸ
anemia ¿“«–‡≈Õ◊ ¥®“ß, ‚√§‚≈Àµ‘ ®“ß
R anaerobic respiration °“√À“¬„®‚¥¬‰¡à
S
T µÕâ ß„™Õâ Õ°´‡‘ ®π º≈∑Ë’‰¥√â ∫— §Õ◊ ·Õ≈°ÕŒÕ≈å
U anaesthetic ¬“ ≈∫, ¬“™“
V anaesthetize «“߬“ ≈∫
W analogous Àπâ“∑Ë’§≈⓬°—π, §≈⓬§≈÷ß°—π,
X ‡ª√¬’ ∫‡∑¬’ ∫, Õÿª¡“
Y analogue Ë‘ß∑˧’ ≈⓬§≈ß÷ °—π, ‡™ß‘ Õªÿ ¡“π
Z analogy ¡’Àπâ“∑’ËÕ¬à“߇¥’¬«°—π ·µà¡’√Ÿª√à“ß
·≈–°“√‡®√‘≠‰¡à‡À¡◊Õπ°—π anemochorus °√–®“¬‚¥¬≈¡
anaphase √–¬–Àπ÷ËߢÕß°“√·∫à߇´≈≈å·∫∫ anemograph ‡§√◊ËÕß«—¥≈¡Õµ— ‚π¡µ— ‘
mitosis ‚§√‚¡‚´¡®–·¬°µ—«®“°·π« anemometer ‡§√◊ËÕß«—¥≈¡
°Ë÷ß°≈“߇´≈≈å (equator) ‰ª¬—ß·µà≈–¢—È« anemophilous °“√º ¡‡° √∑Ë’„™≈â ¡‡ªπì æ“À–
(pole) anemophilous plant æ™◊ ∑Ë’Õ“»—¬≈¡º ¡æ—π∏ÿå
anaplast ¥Ÿ leucoplast anemovane ‡§√Õ◊Ë ß«¥— ·≈–™’∑È “ß≈¡
anastomosing ‡ªπì √à“ß·À
æ®π“π°ÿ √¡»—æ∑‡å °…µ√
13
aneuploid 1. ‘ßË ¡™’ «’ ‘µ∑Ë’¡’®”π«π‚§√‚¡‚´¡ animal glue °“« —µ«å* A
B
‰ ¡à ‡ ªì π º ≈ §Ÿ ≥ ¢ Õ ß ®” π « π ™ÿ ¥ ¢ Õ ß animal hauling °“√™—°≈“°‚¥¬ µ— «å* C
D
‚§√‚¡‚´¡¢Õßæ™◊ ππ—È Ê 2. °“√‡æË¡‘ À√Õ◊ animal husbandman µ— «∫“≈ E
F
≈¥¢Õß®”π«π‚§√‚¡‚´¡®“° ¿“«– animal husbandry µ— «∫“≈, µ— «°√√¡, °“√ G
H
diploid ¢Õß Ë‘ß∑Ë’¡’™’«‘µπ—Èπ ‰¡à‡ªìπ™ÿ¥ ‡≈È’¬ß —µ«å I
J
À√◊Õ‡ªìπ‡∑à“¢Õß basic number Õ“® animal kingdom Õ“≥“®°— √ µ— «å K
L
·µ°µ“à ß®“° ¿“æ diploid 1 À√◊Õ 2 ‡™àπ animal manure ªÿܬ§Õ° M
N
nullisomics (2n - 2), monosomic animal operated ∑”ß“π‚¥¬„™â·√ß —µ«å O
(2n - 1), trisomics (2n + 1), animal powered ∑”ß“π‚¥¬„™â —µ«å‡ªìπµâπ P
tetrasomics (2n + 2) Q
anfractuose ‡ªπì ‡°≈’¬«À√◊Õ§≈π◊Ë °”≈ß— R
angiosperm æ◊™¡¥’ Õ°, °≈ÿ¡à æ◊™∑¡’Ë ‡’ ¡≈¥Á ‡°¥‘ animal taxonomy : systematic zoology S
Õ¬àŸ„π√—߉¢à T
angle, tooth ¡¡ÿ §¡øíπ‡≈ËÕ◊ ¬ —µ«“π°ÿ √¡«‘∏“π U
angle, sharpness ¡ÿ¡§¡øíπ‡≈Õ◊Ë ¬, ¡¡ÿ §¡ anisocytic stoma ª“°„∫∑¡Ë’ ’ subsidiary cell V
„∫¡¥’ W
angled rag gourd ∫«∫‡À≈’ˬ¡ (æ◊™„π °≈ÿ ®”π«π 3 ‡´≈≈å ‚¥¬¡’‡´≈≈åÊ ÀπË÷ß¡’ X
Luffa acutangula, Roxb.) ¢π“¥‡≈°Á °«à“Õ’° 2 ‡´≈≈å Y
angle of attack ¡¡ÿ µ—¥* anisogamy ¥Ÿ heterogamy Z
ängström §«“¡¬“« 0.0001 ‰¡§√Õπ À√◊Õ anisomerous ¡’®”π«π à«π¢Õߥհ„π«ß‰¡à
0.0,000,001 ¡≈‘ ≈‡‘ ¡µ√ ‡∑“à °π—
angular °Õâ π‡À≈’ˬ¡ anisophylly °“√∑’Ëæ◊™¡’„∫¡“°°«“à 2 √Ÿª
angular blocky ·∫∫°âÕπ‡À≈’¬Ë ¡¡ÿ¡§¡ anisotropic ¡ ’ ¡∫µ— µ‘ “à ß°π— ∫π®¥ÿ ∑µË’ “à ß°π— ∫π
angular collenchyma ‡´≈≈å§Õ≈‡≈π‰§¡à“ ·°π
∑’Ë¡’¡¡ÿ Àπ“ annatto §”· ¥ (‰¡â¥Õ°„π °ÿ≈ Bixa
angustifoliate ¡’„∫·§∫ orellana, L.)
animal, draught µ— «å∑’Ë„™·â √ßß“π„π°“√≈“° annotated map ·ºπ∑√’Ë ªŸ ∂“à ¬º ¡≈“¬‡ âπ
¥÷ß (‡™πà ™“â ß ¡“â «—« §«“¬) annual bearing ÕÕ°¥Õ°ÕÕ°º≈ªï≈–§√ß—È
animal breeding °“√∫”√ÿßæ—π∏å ÿ µ— «å annual layer ™—Èπ«ßª*ï
animal drawn ≈“°¥ß÷ ¥â«¬ —µ«å annual pastures ∑ÿàßÀ≠â“∑’˵âÕß∑”°“√À«à“π
animal drawn implement Õÿª°√≥å∑Ë’„™â ∑ÿ°Ê ªï ·∑π∑Ë’ permanent pastures
∑—ÈßÀ¡¥À√◊Շ撬ß∫“ß à«π πÕ°®“°À≠â“
·≈«â Õ“®¡∂’ «—Ë ‡À≈◊ÕßÕ¬Ÿà¥â«¬°Á‰¥â
µ— «å≈“°¥÷ß