รวมPower Point ปรัชญา

การพฒั นาจรรยาบรรณครูของนกั ศกึ ษาครู

จติ ตปญ3 ญาศกึ ษา สามารถสร.างเสริมใหน. กั ศึกษามีคุณลกั ษณะความเปนP ครู เปนP กระบวนการ การจดั การเรยี นร.ู ซงึ่ เนน. การ
ทำสมาธิ เหตกุ ารณ:กระตน.ุ ผเู. รยี นซง่ึ เน.นการฟ3งอยาU งลกึ ซ้ึง สนุ ทรียสนทนา การน.อมสUูใจอยาU งใครUครวญ และการบนั ทึกการเรียนรู. ตาม
แนวจติ ตวิทยาศึกษา ดงั ที่ ประเวศ วะสี (2549) ได.กลUาวไวว. Uา จิตตป3ญญาศึกษาเปนP การเรยี นรภ.ู ายใน การศึกษาด.านใน เพ่อื ให.เกิดความ
สมบรู ณ: เกิดการพัฒนาอยาU งแท.จรงิ โดยมกี ารจัดกิจกรรมการพัฒนาดังตอU ไปน้ี
Ø การเขา. ถงึ โลกและชวี ติ
Ø กจิ กรรมตาU ง ๆ เชนU กิจกรรมท่เี กี่ยวขอ. งกบั ชมุ ชน ดนตรี ศลิ ปะ กจิ กรรมอาสาสมัคร สุนทรยี สนทนา
Ø การปลกี วิเวกไปอยกUู บั ธรรมชาติ
Ø การทำสมาธิ

อาQ งอิง : https://he01.tci-thaijo.org/index.php/scnet/article/download/242383/166585 251

การพฒั นาจรรยาบรรณครู

จิตตปญ. ญาศกึ ษา (Contemplative Education)
ความหมายของจิตตปaญญาศึกษา

วจิ กั ขX พานชิ (2549) ใหNความหมายของจิตตปaญญาศึกษา วา# กระบวนการเรียนรNูดNวยใจอย#างใคร#ครวญ โดย
เนNนท่ี กระบวนการเรยี นรูNทีไ่ ดNความรNูจากประสบการณX เพราะความรทNู ่ีแทNจรงิ น้นั คอื ประสบการณXทุกสิ่งทกุ อยา# ง
รอบตัว และ เมือ่ เพิม่ มิตขิ องการใคร#ครวญดวN ยใจ จะทำใหNสมั ผัสไดถN งึ คณุ ค#าและความงาม ซึ่งการเรยี นรูNดวN ยใจอยา# ง
ใครค# รวญจะเกิดขน้ึ ไดดN วN ยสิ่งแวดลNอมทีเ่ ออื้ ตอ# การเรียนรทNู เ่ี ห็น คุณคา# ของการเรยี นรดูN Nานใน ทำใหเN รียนรNทู จ่ี ะรกั
เรยี นรูNทจี่ ะใหN เรยี นรNูทจ่ี ะยอมรบั ความหลากหลายทางความคดิ มากขน้ึ นำไปสค#ู วามตั้งใจท่จี ะทำประโยชนXเพอื่ ผูNอื่น
กระบวนการเรยี นรูปN ระกอบดNวย 3 ลักษณะ คอื

1. การฟaงอยา# งลึกซง้ึ (Deep Listening)
2. การนNอมสใู# จอย#างใคร#ครวญ (Contemplation)
3. การเฝา• มองเห็นตามท่เี ป/นจรงิ (Meditation)

อาQ งอิง : http://pinayo.blogspot.com/2009/09/blog-post_29.html 252

จติ ตปญ_ ญาศกึ ษา (Contemplative Education)

ระบบการผลติ และพัฒนาจรรยาบรรณครูของตOางประเทศ

ระบบการพฒั นาครูของประเทศฟน< แลนด)
สำนักงานสภาการศึกษา กระทรวงการศึกษาฟ<นแลนด) จะกำกับมาตรฐานคุณภาพ การจัดการศึกษาของโรงเรียนในระดับ
การศึกษาขนั้ พ้นื ฐาน และจัดบรกิ ารฝกv อบรมพฒั นาตลอดชีวิตการเป(นครู ส?วนโรงเรียนจะสง? ครไู ปฝกv อบรมพัฒนาอย?าเปน( ระบบ
ทง้ั นฟ้ี xนแลนดไ/ ดย< กเลิกการใชศ< ึกษานเิ ทศก/ ไปแลว< เมอ่ื 15 ป{ท่ผี า? นมา โดยไดเ< น<นการสร<างความเขม< แขง็ ขอผ<ูบรหิ ารสถานศกึ ษาและ
ครู รวมท้ังไดท< ม?ุ เทในการใช<เทคโนโลยคี อมพวิ เตอรช/ ?วยการจัดการเรยี นการสอน และการศกึ ษาวิจยั เพือ่ สร<างฐานข<อมลู และพัฒนา
นวตั กรรมใหม?

กล?าวโดยสรุปในเรือ่ งการพัฒนาตนเองวิชาชีพ หมายถึง การฝvกฝนตนใหม< ีความร<ูความสามารถดว< ยวิธกี ารต?าง ๆ ท่ี
เกีย่ วขอ< งกบั หนา< ที่ของครู ศึกษาหาความรูจ< ากเอกสาร การเข<ารว? มประชมุ สัมมนา เขา< รับการอบรมฟ|งการบรรยาย การเผยแพร?
ผลงานทางวิชาการ มกี ารพัฒนาในเรอื่ งของทกั ษะวิธกี ารสอนทสามารถนำไปใช<ในกิจกรรมการเรยี นการสอนให<ผ<เู รยี นบรรลุ
วตั ถุประสงคข/ องการเรียนรู< ความสามารถในการพฒั นาหลกั สตู ร แผนการสอนและนวตั กรรม มีการวจิ ัยในชัน เรยี นมี
ความสามารถในการพัฒนาทกั ษะการวัดและประเมินผล และการนำผลการประเมนิ มาใช< โดยคำนึงถงึ ความแตกต?างระหวา? ง
บคุ คลของผ<ูเรียน

อQางอิง http://ir.swu.ac.th/jspui/bitstream/123456789/99794/1/Nittaya_K.pdf 253

ผลการจดั การเรยี นรูตT ามแนวจติ ตป2ญญาศึกษา

การจัดการเรียนร.ู พบวาU
1. กจิ กรรมที่ใช.ในการพฒั นา ทำให.ผเ.ู ข.ารบั การอบรมสงบ ผอU นคลาย เรยี นรท.ู ี่จะออกจากพนื้ ทท่ี ี่ปลอดภัย การใช.สนุ ทรยี สนทนา การ

ฟ3งอยาU งลึกซงึ้ เกิดความตระหนักรต.ู อU ตนเอง เขา. ใจตนเอง เกดิ แรงบนั ดาลใจในการคน. หาความเปPนครขู องตนเอง ตระหนกั รู.ถงึ ความสามารถ
ของนกั เรียนท่มี คี วามแตกตาU งกัน ยอมรับนักเรยี นทมี่ ีความสามารถแตกตาU งกนั ครเู รียนรูก. ารบูรณาการการจดั การเรยี นรู.

2. ผลการจดั การเรียนรพู. บวาU วิธีการและกิจกรรมทีค่ รใู ช.ในการจัดการเรียนรู. ประกอบด.วย การฝก£ สมาธิ การสะท.อนความคดิ หลงั
การเรยี นร.ู การผUอนพกั ตระหนกั ร.ู การใชเ. กม เพลง การระบายสี นทิ าน ความสำเรจ็ ในการนำจติ ตปญ3 ญาศกึ ษามาใช.ในการจดั การเรียนรู.
นักเรียนเกิดการเรียนรูท. ่ดี ขี น้ึ รUวมแสดงความคดิ เหน็ มากกวUาฟง3 ครู สามารถฟง3 ความคดิ เห็นของเพื่อนได. มคี วามอดกลัน้ สามารถอยูUรUวมกบั
ผ.ูอื่นได. ครมู กี ารปรบั เปลีย่ นวธิ ีการจดั การเรียนร.ู มคี วามสุขในการจดั การเรียนรู. การจดั กจิ กรรมการเรียนรไ.ู ดห. ลากหลาย ฟ3งนกั เรยี นได.มาก
ขึน้ บรรยากาศของการเรยี นร.ูมคี วามอบอนUุ กจิ กรรมทำให.ผูเ. รยี นรจ.ู กั การคดิ วิเคราะห:

อาQ งอิง : https://so05.tci-thaijo.org/index.php/tgt/article/view/39267/32523 254

จติ วญิ ญาณของความเปน= ครู
และคBานยิ ม

255

ผจู้ ดั ทาํ กล่มุ ที0 4

256

“จิตวิญญาณ” 257

มาจากคาํ ว่า “จิตต” หมายถึง จิต และ “วิญญาณ” หมายถึง สิ9งท9ี
เช9ือกนั ว่ามีอย่ใู นกายเมื9อมีชีวิต, ความรบั รู้

โดยสรปุ หมายถึง ส9ิงที9อย่ใู นตน ทาํ ให้เป็นบคุ คลขึนN เป็นความรู้
แจ้งความรสู้ ึกตวั จิตใจ มีความกล้าท9ีจะยืนหยดั ทาํ ในสิ9งท9ีถกู ต้อง มี
ความเมตตากรณุ า ลดความเหน็ แก่ตวั ร้จู กั การให้อภยั และมีการ
ตระหนักรู้ รวมทงัN การมีความเช9ือและศรทั ธาในตวั บคุ คลนันN ๆ ด้วย
จิตใจอนั บริสทุ ธSิ

(ราชบณั ฑิตยสถาน,
2546)

1.ความหมายของจิตวิญญาณความ
ยนต0 ชุม: จิต (2524) ใชDคำวา: วญิ เญปาณ็ นคครู โรดยู ใหDความหมายวา: ความสำนึกในความเปJนครู นั่นคอื

รูDถึงบทบาทหนDาทีแ่ ละความรบั ผิดชอบของครูอย:ตู ลอดเวลา และไดปD ฏบิ ัตหิ นาD ที่ของครู โดยยดึ ถอื อุดมการณ0
ของครเู ปJนแนวทางเสมอ

ธวัชชยั เพง็ พนิ จิ (2550) ใหDความหมายจติ วญิ ญาณครวู า: หมายถงึ จติ สำนึก ความคดิ ทัศนคติ
พฤติกรรมการแสดงออกท่ดี ี ลุ:มลึกสงบเย็น เปนJ ประโยชนต0 ามกรอบของจรยิ ธรรม คุณคา: คา: นยิ ม จารตี
ประเพณี วฒั นธรรม และความคาดหวงั ของสังคม อนั เปJนองคร0 วมธาตุแทDของบุคคล ผูDใฝรŒ ูD คนD หา สราD งสรรค0
ถ:ายทอด ปลกู ฝง2 และเปJนแบบอย:างที่ดีของสังคม ซึง่ มขี นึ้ ไดใD นทกุ คน ไม:เฉพาะผทูD ่ีประกอบอาชพี ครูเทา: นั้น

ณัฏฐภรณ0 หลาวทอง และปย† วรรณ วิเศษสุวรรณภูมิ(2553 : 37) ไดใD หDความหมายของจติ วญิ ญาณ
ความเปJนครวู :า เปJนคุณลกั ษณะของบคุ คลในการมจี ติ ใจท่ปี ฏิบตั ติ นเพ่อื นำไปส:ูการเปนJ ที่ยอมรบั
และภาคภูมใิ จในการถ:ายทอดความรูใD หแD ก:บุคคลอ่ืน ซ่งึ คุณลกั ษณะดังกลา: วประกอบดวD ย ความรบั ผดิ ชอบ
ในหนาD ท่ี ความรกั ในอาชีพ ความรักและเมตตาเพื่อนมนุษย0 ความเสียสละ ความอดทน ความยุติธรรม
และการเปJนแบบอยา: งที่ดี
ชตุ มิ า ประมวลสขุ .(2563).เอกสารประกอบการสอนวชิ าความเป็นครู มหาวทิ ยาลยั ราชภฎั ภเู กต็ 258

ธรรมนนั ทิกา แจDงสว:าง (2554) ใหคD วามหมายจติ วญิ ญาณครูวา: หมายถงึ เปJนคณุ ลักษณะทางจติ
และพฤติกรรมการทำงานทีส่ ะทอD นถงึ การเปJนครูที่ดี ประกอบดวD ย การเห็นคณุ คา: ของบทบาทหนDาท่ี การมี
ศรัทธาในวชิ าชพี และยึดมนั่ ต:ออดุ มการณ0ในการทำงานเปนJ ครู มคี วามเขDาใจทง้ั ตนเองและผอDู น่ื

จุมพล พลู ภทั รชวี นิ (2557) ไดใD หDความหมายของจติ วญิ ญาณความเปJนครูวา: จิตสำนกึ ความคดิ
ทศั นคติ พฤติกรรมการแสดงออกทด่ี ี ลมุ: ลกึ สงบเย็น เปนJ ประโยชน0 ตามกรอบของจริยธรรม คณุ ธรรม
ค:านิยม จารตี ประเพณี วฒั นธรรม และความคาดหวังของสงั คม อันเปนJ องคร0 วมธาตแุ ทDของบุคคล ผDูใฝรŒ Dู
คDนหา สราD งสรรค0 ถ:ายทอด ปลกู ฝ2ง และเปJนแบบอยา: งท่ดี ีของสงั คม

สพุ ชิ ญา โคทว(ี 2557: 50) จิตวิญญาณความเปJนครู คอื การเปนJ ครู ดวD ยใจรัก มีความเมตตาตอ:
ศิษย0 มคี วามอดทน มีคณุ ธรรมจริยธรรม และเปJนผDทู มี่ คี วามเสียสละ เพ่ือประโยชนส0 ว: นรวม

สรปุ ความหมายของจิตวญิ ญาณความเปนJ ครู หมายถงึ หมายถึง คณุ ลกั ษณะของบุคคลที่
แสดงออกถงึ การเปนJ ครทู ่ดี ีตามกรอบคณุ ธรรมจริยธรรม จารตี ประเพณี และวัฒนธรรม อนั ประกอบดวD ย
การมคี วามรับผดิ ชอบในหนาD ที่ ความรกั และศรทั ธาในอาชพี การปฏบิ ตั ติ :อศิษยด0 Dวยความปรารถนาดี ใหD
ความความรักและเมตตา ช:วยเหลอื เสียสละ อดทน อดกล้นั อตุ สาหะพากเพยี ร สำรวม เปJนแบบอย:างทด่ี ี
รวมท้ังการรDจู กั พัฒนาตนเองอยูเ: สมอ
อา้ งองิ : ชตุ มิ า ประมวลสขุ .(2563).เอกสารประกอบการสอนวชิ าความเป็นครู มหาวทิ ยาลยั ราชภฎั ภเู กต็ 259

2. องคSประกอบจติ วิญญาณความเปนt ครู

กิตินนั ท, โนสุและเสรมิ ศักด์ิ วศิ าลาภรณ(, 2558:60-61 )ไดPกลา: วถงึ องคป, ระกอบของจิตวิญญาณความเปนX ครู
ดังน้ี ดาZ นการพฒั นา
ตนเอง ดZานความมี
ดZานการ เมตตาในการ
ปฏบิ ัตกิ ารสอน ปฏิบตั ิงาน

ดZานความรกั จติ ดาZ นความคดิ
ศรัทธาใน วญิ ญาณ รเิ ริ่ม
วชิ าชพี
สราZ งสรรคb

ดZานความดี ความเป>น ดZานการปฏบิ ตั ิ
ครู ตามจรรยาบรรณ

วิชาชพี

ดาZ นความ ดZานความ ดาZ นวริ ยิ ะ
ซื่อสตั ยตb Kอ เมตตา กรณุ า อุตสาหะ
วชิ าชีพ

260

2. องคปS ระกอบจิตวญิ ญาณความเปนt ครู อมรรัตนX แกน# สาร(2558)ศกึ ษาเรอ่ื งการพัฒนาตัวบง# ชีจ้ ติ
วิญญาณความเปน/ ครขู องครใู นสังกดั สำนกั งาน
ณัฎฐภรณ, หลาวทอง และป§ยวรรณ วิเศษสวุ รรณ คณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พ้ืนฐาน พบว#า จติ วิญญาณ
ภมู ิ (2553:46-47)ไดPกลา: วถงึ องค,ประกอบของจติ ความเป/นครขู องครูสงั กัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษา
วิญญาณความเปนX ครูดังน้ี ข้นั พนื้ ฐาน ประกอบดวN ย 7 องคปX ระกอบหลกั คือ
1. การปฏบิ ัตติ ามบทบาทหนNาที่
การปฏิบัติ 2. การมมี นุษยสX ัมพนั ธทX ด่ี ี และมคี วามเป/นกลั ยาณมติ ร
หน,าทค่ี รู 3. การเปน/ แบบอย#างทดี่ ี
4. การมีจติ วิทยาในการสอน
การเสยี สละ จิตวิญญาณ การปฏิบตั ิตอ2 5. ความรกั และศรทั ธาในวชิ าชพี
ในงานครู ความเปNนครู ศษิ ยโ7 ดย 6. การมคี ณุ ธรรมและจริยธรรม
เสมอภาค 7. ความผกู พันระหวา# งครกู ับศิษยX

ความเชอื่ มนั่ 261
ในศกั ยภาพ
ของมนษุ ย7

3. แนวทางการพฒั นาจิตวิญญาณความ 262
คณุ ลกั ษณะของครตู ามแเนป็วนคคิดรจู ิตวิญญาณความเป็นครู

สุเทพ ธรรมะตระกลู (2555,หนาP 24-27) ไดPกลา: วถึงคณุ สมบตั ิของครูดังน้ี

1. การมบี คุ ลกิ ภาพท่ีดี บุคลกิ ภาพท่ดี ี จะสามารถสราT งความมัน่ ใจใหTกบั ตวั ครูเอง
1) การพัฒนาพฤตกิ รรมภายนอกหรอื รูปสมบตั ิ ไดแP ก: รูปร:างหนาP ตา การแตง: กาย

กริ ิยาท:าทาง นำ้ เสยี งและการพูด
2) การพัฒนาพฤติกรรมภายใน หรือคุณสมบัตปิ ระกอบดวP ยส:วนตา: ง ๆ ดังนี้ ความ

เชอ่ื ม่ันในตนเอง การวางตวั ท่เี หมาะสม ความแนบเนยี น บางครั้งครจู ำเปนX ตPองใชPจิตวทิ ยา
ในการพูดกับนกั เรยี น ความกระตอื รอื รPน ความไววP างใจไดP ครตู อP งมีความจำที่ดี ความ
ยับยงั้ ช่งั ใจ

อาX งองิ : ชตุ ิมา ประมวลสขุ .(2563).เอกสารประกอบการสอนวิชาความเปน• ครู มหาวทิ ยาลยั ราชภัฎภเู ก็ต

2. มีความเมตตาตอe ศิษย; ตeอคนทกุ คน 263
ควรถือวIาศิษย0ทกุ คนเปนc เสมือนลกู หลาน สอนดวL ยความปรารถนา

ดี พูดจาไพเราะสภุ าพ และอIอนโยน และใหกL ำลังใจอยเูI สมอ รวมทงั้
เมตตาตIอคนทุกคน โดยไมเI ลอื กช้ันวรรณะ

3. รอบร.ูในสายวิชาชีพ
ครูผสูL อนมคี วามรอบรใLู นทุกศาสตรแ0 ละเปcนมืออาชีพท่สี ามารถชีช้ ดั

ในวิชาการ มคี วามเปcนครอู ยIใู นตัวตน

อXางอิง: ชตุ มิ า ประมวลสขุ .(2563).เอกสารประกอบการสอนวิชาความเป•นครู มหาวิทยาลยั ราชภัฎภูเก็ต

4. เทคนิคการสอนดี 264
4.1 แนะนำวธิ เี รียนรLู ใหแL กเI ดก็ ดแู ลและเอาใจใสIนักเรยี น
4.2 สอนใหLนักเรยี นเช่อื มโยงกบั ชวี ิตจริง และฝ•กใหLนกั เรยี นคิดใหLบIอยที่สุด ใหL

ผLเู รียนเขLาใจวาI ความรLไู มไI ดLจำกัดอยIแู ตใI นเฉพาะหนังสือเทาI น้ัน เชื่อมชIองวาI ง
ระหวาI งทฤษฎีและการปฏบิ ัตทิ ำใหนL ักเรยี นเกิดความชำนาญในเร่อื งท่นี ักเรยี นสนใจ
โดยครใู หLคำปรกึ ษา ชวI ยเหลอื ในการปฏิบตั ิ

4.3 ตง้ั ใจฟfงนักเรยี น ครตู LองรจูL ักตง้ั คำถาม สามารถตอบขอL สงสยั แกนI กั เรยี นไดL
และ ควรระลกึ อยเIู สมอวIานักเรียนแตIละคนในช้นั เรยี นมคี วามแตกตาI งกนั

อาX งองิ : ชุติมา ประมวลสขุ .(2563).เอกสารประกอบการสอนวชิ าความเป•นครู มหาวิทยาลยั ราชภฎั ภเู กต็

4.4 การจัดการเรียนรตLู อL งยดื หยIนุ เปล่ียนแปลงไดL มกี ารทดลอง มกี ารสอนท่ี 265
หลากหลาย

4.5 สราL งบรรยากาศเปนc กันเอง ตLองทำใหLนกั เรียนเกิดความรสLู ึกมีสIวนรIวม
4.6 มอี ารมณข0 นั พยายามอยIาทำตวั ใหLเครยี ด การมีอารมณ0ขันจะชIวยทลาย
กำแพงระหวIางครกู บั นักเรียนไดL ครูควรเรียนรทูL ่ีจะผIอนคลาย บรรยากาศใน
หLองเรยี นสนกุ
4.7 ความเอาใจใสI และอุทิศเวลาใหแL กIการคนL ควLาหาวิธถี าI ยทอดความรูL
เตรยี มการสอนมาอยาI งดี มีสื่อการสอนทพี่ รLอมและวธิ ีการสอนทีน่ Iาสนใจ
4.8 มจี ินตนาการ เพราะจะมีผลตIอความคดิ รเิ รมิ่ ใหมIๆ

อXางองิ : ชตุ ิมา ประมวลสุข.(2563).เอกสารประกอบการสอนวิชาความเปน• ครู มหาวิทยาลัยราชภฎั ภเู กต็

5. มีจติ อาสา
จิตอาสา คือ หัวใจของการบริการวิชาการ ครูไมIไดLทำหนLาที่แคIสอน

หนังสือเทIานั้น แตIยังทำหนLาที่เสมือนญาติผูLใหญIและเปcนพี่เลี้ยงใหLกับ
ศิษย0อีกดLวย ตLองมีหัวใจของการบริการอยูIตลอดเวลา คนที่มีจิตวิญญาณ
ความเปนc ครูจะทำไปโดยไมคI ดิ หวังผลตอบแทนใด

อาX งองิ : ชุตมิ า ประมวลสขุ .(2563).เอกสารประกอบการสอนวชิ าความเป•นครู มหาวิทยาลัยราชภฎั ภเู ก็ต 266

การพฒั นาให)มีจิตวญิ ญาณความเปนt ครู 267

การพัฒนาจติ สำนึกและวิญญาณของครู คอื ความพยายามในการเพมิ่ ระดับจติ สำนกึ และ
วิญญาณความเป/นครใู หNมอี ย#ใู นบุคคลที่ประกอบอาชพี ครู แนวทางในการพัฒนาควรเรมิ่ ตNนจาก การ
สราN งศรัทธา คำวา# ศรทั ธาในท่นี ี้มคี วามหมาย 3 มิติ คือ

ประการที่หนึ่ง คอื ศรทั ธาต#อตนเอง ตNองเช่ือและศรทั ธาใน ความรูNความสามารถของตนเอง
วา# จะเป/นครูท่ดี ไี ดN

ประการทีส่ อง คอื ศรทั ธาตอ# อาชีพครู รกั ษาเกยี รติ และศักดศ์ิ รแี หง# ความเปน/ ครทู ี่เป/นวชิ าชีพ
ชัน้ สงู เหน็ คุณค#าของวถิ ชี วี ิตท่ีเป/นครู

ประการทสี่ าม คอื ศรทั ธาต#อองคกX ร รักษาช่ือเสียงของสถานศกึ ษาและองคกX รวชิ าชีพครู
ประพฤตแิ ละปฏิบัติตาม มาตรฐานและจรรยาบรรณของวชิ าชพี ครู

อXางองิ : ชุตมิ า ประมวลสขุ .(2563).เอกสารประกอบการสอนวชิ าความเปน• ครู มหาวทิ ยาลัยราชภฎั ภเู ก็ต

หลกั การทCีควรยึดไว้ประจาํ ใจทกุ ขณะทีCประกอบภารกิจของครมู ีอยู่ M ประการ
เตม็ รู้ เตม็ พลงั

เตม็ ใจ เตม็ คน
เตม็ เวลา
268
อาX งอิง: ชุตมิ า ประมวลสขุ .(2563).เอกสารประกอบการสอนวชิ าความเปน• ครู มหาวิทยาลัยราชภัฎภเู กต็

วิธีการพฒั นาจิตวิญญาณความเป็นครู

กลยทุ ธก์ ารพฒั นาจติ วญิ ญาณความเป็นครขู อง คณะครศุ าสตร์ พบวา่ มกี ลยทุ ธห์ ลกั และกลยทุ ธร์ องดงั น%ี
กลยทุ ธห์ ลกั ทAี \ พฒั นาการจดั การเรยี นการสอนวชิ าชพี ครใู นการเขา้ ถงึ แกน่ แทข้ องการมจี ติ วญิ ญาณในวชิ าชพี

เป้าประสงค์ กลยทุ ธร์ องการพฒั นาจติ วญิ ญาณความเป็นครู

1.อาจารยผ์ สู้ อนมจี ติ วญิ ญาณและมสี มรรถนะการสอนวชิ าชพี ครู 1. พฒั นาอาจารยผ์ สู้ อนเกย0ี วกบั การออกแบบกจิ กรรมและสอ0ื การ

ใหน้ กั เรยี นมจี ติ วญิ ญาณความเป็นครสู กู่ ารปฏบิ ตั หิ น้าทค0ี รู เรยี นการสอนทเ0ี สรมิ สรา้ งจติ วญิ ญาณความเป็นครู

2. นกั ศกึ ษามคี วามรกั ศรทั ธา เชอ0ื มนั0 ทป0ี ระกอบอาชพี ครดู ว้ ยจติ 2. สรา้ งระบบเครอื ขา่ ยครตู น้ แบบหรอื ครดู เี ดน่ ในแต่ละสาขาวชิ า

วญิ ญาณความเป็นครู มาพฒั นาจติ วญิ ญาณความเป็นครแู ละบรู ณาการระหวา่ ง

สาขาวชิ า

3. เกดิ นวตั กรรมการจดั การเรยี นการสอนวชิ าชพี ครแู ละเครอื ขา่ ย 3.เรง่ รดั การทาํ วจิ ยั และพฒั นานวตั กรรมเกย0ี วกบั จติ วญิ ญาณ
ครตู น้ แบบหรอื ครดู เี ดน่ ในการพฒั นาจติ วญิ าณความเป็นครู ความเป็นครขู องนกั ศกึ ษาและการจดั การเรยี นการสอนวชิ าชพี ครู
นกั ศกึ ษาครู

อา้ งองิ : สจวี รรณ ทรรพวส.ุ กลยทุ ธก์ ารพฒั นาจติ วญิ ญาณความเป็นครเู พอ#ื สง่ เสรมิ ความเป็นครวู ชิ าชพี ของนกั ศกึ ษาคณะครศุ าสตร์ มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั สวนสนุ นั ทา, จาก
https://so05.tci-thaijo.org/ index.php/Ratchaphruekjournal/article/view/90765
269

4. การปลกู ฝังจิตวิญญาณความเป็นครู

1. ด%านความรัก ความเมตตาตอ0 ศิษย6 ควรปลูกฝ;งให% ครูมใี จผูกพันด%วยความห0วงใยศษิ ย6
สามารถแนะนำให%กำลงั ใจ แกศ0 ิษย6ทุกคนได% มีจิตใจโอบออ% มอารี ความรกั ตอ0 ศษิ ย6

2. ดา% นความรบั ผดิ ชอบ ควรปลูกฝ;งให%ครมู คี วาม รับผดิ ชอบ คือ การยอมรับผลทงั้ ท่ดี ี
และไมด0 ใี นกิจการทีต่ นได% ทำลงไปหรือทอ่ี ย0ใู นความดแู ลของตน

3. ดา% นความรกั และศรัทธาในวชิ าชพี ครู ควรปลูกฝง; ให%ครูมีความเชือ่ ถอื ความเล่อื มใส
และความผูกพนั ดว% ย ความหว0 งใยตอ0 บุคคลหรือองคก6 รวิชาชีพครู

4. ดา% นคณุ ธรรม จริยธรรม ควรปลกู ฝ;งให%ครมู คี วามขยนั ประหยัด ซื่อสัตย6 วินยั สภุ าพ
สะอาด สามคั คแี ละมีนำ้ ใจ

(ทศั นา ประสานตร.ี การปลกู ฝง_ จติ วิญญาณความเปนO คร.ู วารสารวชิ าการหลกั สูตรและการสอน มหาวิทยาลยั ราชภัฎสกลนคร)

270

5. ดPานความเสียสละและความอดทน ควรปลกู ฝง. ใหP ครูมคี วามเสยี สละ คือการใหคP รู
ยนิ ยอมใหสP ิ่งของทต่ี นมอี ยู: ใหกP บั ศิษย, เพ่อื นครู ผPบู รหิ าร ผปูP กครอง ผอูP ืน่ หรือสว: นรวม
สำหรับความอดทนเปXนการปลูกฝง. ใหคP รยู อมรบั สภาพ ความยากลำบาก ในสิ่งท่ไี มเ: ปนX ทพ่ี อใจ
หรือตอ: อารมณ,หรือ ถอP ยคำที่ทำใหPเจบ็ แคนP ใจ

6. ดาP นการมีมนษุ ยส, มั พันธ, ควรปลกู ฝง. ใหคP รูการรจPู กั ตน การเขาP ใจผูอP นื่ และการมี
สภาพแวดลPอมท่ดี ี

7. ดาP นการเปXนแบบอย:างทด่ี ีต:อศษิ ย, ควรปลูกฝง. ใหP ครูเปXนแบบอย:างที่ดี คอื การใหคP รู
ประพฤตปิ ระพฤติตน เปนX ตัวอย:างที่ดที ัง้ ทางกาย วาจาและจิตใจ

(ทศั นา ประสานตรี. การปลูกฝงp จติ วญิ ญาณความเปน1 คร.ู วารสารวชิ าการหลักสูตรและการสอน มหาวทิ ยาลัยราชภฎั สกลนคร)

271

ตวั อยาB งครทู ม่ี จี ติ วญิ ญาณความเปeนครู
รางวัลครูเจาP ฟjากรมหลวงนราธิวาสราชนครนิ ทร9 ประจำปl 2555

ภาพและขอ# มลู ประกอบhttps://www.thairath.co.th/lifestyle/woman/257357 272

ตัวอยา@ งครทู ม่ี ีจิตวญิ ญาณความเปtนครู
รางวลั ครูเจ)าฟาv มหาจักรี ประจำปw 2560

ภาพและข#อมลู ประกอบhttps://www.newtv.co.th/news/6150 273

ตวั อย@างครทู ี่มจี ติ วิญญาณครู

คุณครูแมกกี้ แมคโดเนล (Maggie
MacDonnell) ผูLไดรL ับรางวัล the Globle
Teacher Prize 2017

ภาพประกอบจากhttps://www.globalteacherprize.org/winners/maggie-macdonnell-2017 274

5. จติ วญิ ญาณครใู นต@างประเทศ 275

สิงคโปร์ เนนL การเตรยี มและพัฒนาการพัฒนาครูเปนc มืออาชพี ในศตวรรษท2ี่ 1

มีลกั ษณะของครูทด่ี ี 3 ดาL น คอื ดาL นเจตคตแิ ละคIานิยม ดาL นทกั ษะ และดLานความรูL ดงั น้ี

1. ดGานเจตคติและคา2 นยิ ม
1.1 ผเ=ู รยี นเปWนศนู ยกJ ลางของการเรียนรู=
1.2 ลกั ษณะของครู
1.3 การชวR ยเหลอื บุคลากรในวิชาอาชพี และตอR ชมุ ชน
2. ดาG นทกั ษะ
3. ดาG นความรGู

(ศกั ดิช์ ัย ภูเU จริญ . ลักษณะของครทู ่ีดีในประเทศเพอื่ นบ.าน)

กระบวนการคัดเลอื กครู
1. การคดั เลือกเบ้ืองตน= จางใบสมัคร
2. การประเมนิ ด=วยการทดสอบ
3. การสมั ภาษณJ
4. การติดตามผลการเรยี น
การเขGาส2ูวิชาชีพและการพฒั นา
การเรียนรGใู นวชิ าชพี

(ประวติ เอราวรรณ: สงิ คโปร:ผลิตและพัฒนาครูอย*างไร)

276

ประเทศฟิ นแลนด์ 277

• กระบวนการผลติ ครใู นระดบั มหาวทิ ยาลยั
• การปลกู ฝังจติ วญิ ญาณในการเป็นครู
• อาชพี ครใู นประเทศฟินแลนด์

อา้ งองิ https://thematter.co/social/teacher-welfare-in-another-country/26591 และ
https://www.eef.or.th/3324/

ประเทศญี0ป่ นุ 278

• เครอGื งมอื ทจGี าํ เป็น
• ระบบการผลติ ครขู องประเทศญปGี ่นุ
• รปู แบบการผลติ ครใู นประเทศญปGี ่นุ

อา้ งองิ https://thematter.co/social/teacher-welfare-in-another-country/26591

6. คา@ นิยมของครู

คา# นิยมของครู หมายถงึ แนวความคิดหรอื ความประพฤติอนั ดงี ามของสงั คมทีค่ รจู ะตNอง ยดึ ถือเปน/ หลักประจำใจ
และปฏิบตั ติ ามสิ่งท่ไี ดยN ึดถอื นั่นเปน/ ประจำ คา# นยิ มของครูจะตอN งเป/นไปตาม คุณลกั ษณะของคนไทยท่ีประเทศชาติตNองการ
แคลOาะนจิยะมตอNทงี่พสอึงปดกรับะคส#างนคิยDขมอทงด่ี คีงารมู จขงึอคงวสรงั มคีดมงัไนที้ย ดังน้ัน
7. การร<จู กั รกั ษาพลานามัยของร?ายกายจติ ใจใหส< มบรู ณ/
1. ความมรี ะเบียบวินัย 8. การพึ่งตนเอง และมอี ุดมการณ/แหง? วิชาชีพ
2. ความซ่อื สตั ย/ สุจรติ และความยตุ ธิ รรม 9. ความภาคภูมิใจ และมอี ดุ มการณแ/ ห?งวชิ าชพี
3. ความขยนั ประหยดั อดทน การยึดมน่ั ในสัมมาชพี 10. ความเสียสละ เมตตาอารี กตัญ†กู ตเวที กล<าหาญ และสามคั คี
4. ความสำนึกในหน<าที่ และความรบั ผดิ ชอบตอ? สังคม 11. ความนยิ มไทย
และประเทศชาติ 12. ความหมัน่ ในการศกึ ษาความรอ<ู ย?ูเปน( นจิ
5. มีความคดิ รเิ รม่ิ วจิ ารณ/และตดั สนิ อย?างมเี หตุผล 13. การเคารพยกย?อง คนดมี ีคุณธรรม
6. ความกระตือรอื รน< ในการปกครองตามระบอบ 14. การมอี ิสรภาพทางวิชาการ ความคดิ และการกระทำ
ประชาธปิ ไตย รกั และเทิดทูน ชาติ ศาสน/ กษตั ริย/ 15. ความสนั โดษ
16. ความสุภาพอ?อมนอ< ม ถอ? มตน
7. การรจู. กั รักษาพลานามยั ของรUายกายจติ ใจให.สมบรู ณ: 17. ความยึดมนั่ และปฏิบัติตามคำสอนในศาสนา 279
8. การพึง่ ตนเอง และมอี ดุ มการณ:แหUงวชิ าชีพ

ชตุ มิ า ประมวลสขุ .(2563).เอกสารประกอบการสอนวชิ าความเป็นครู มหาวทิ ยาลยั ราชภฎั ภเู กต็

คาe นยิ มท่ไี มพe งึ ประสงค;ของครู 280

มคี :านยิ มบางประการในสังคมไทยท่คี รูไมค: วรนิยมหรอื ยึดถอื ปฏิบตั ิ เชน:
1. การรกั ในความสนุกสนาน เพลิดเพลนิ
2. ความโออ: :า หรหู รา ฟ©ุมเฟªอย
3. การแสวงหาโชคลาภ
4. ความนิยมในศิลปวฒั นธรรมต:างชาติ
5. การทำอะไรตามสบาย จนทำใหPขาดระเบียบวนิ ยั
6. การถือฤกษ, สิ่งศักดสิ์ ทิ ธ์ิ
7. ความนยิ มของนอก
8. การเชอื่ ถือ สิง่ ศกั ด์สิ ทิ ธ์ิ
9. การใชสP ิ่งเสพตดิ มึนเมา เปXนสอื่ สมั พนั ธม, ติ รภาพ
10.การยกย:องบุคคลผPูประพฤติผิดคณุ ธรรมใหเP ปXนบคุ คลสำคญั

อ#างอิง : ชตุ ิมา ประมวลสุข.เอกสารประกอบการสอนวชิ าความเปน1 ครู .2563

สรปุ
ครูที่ดีต=องมี 3 สุ (สุ แปลว>า ดี) 1. สุวิชาโน >> มีความรู=ดี 2. สุสาสโน >>
สอนดี มีเทคนิคดี มีการเตรียมการที่ดี 3. สุปฏิปlนโน >> มีความประพฤติดี
ครูดีต=องมี 4 เต็ม (เต็ม หมายถึง มีจิตใจทุมเทให=ศิษย-เต็มที่) 1. สอนให=เต็ม
หลักสูตร 2. สอนให=เต็มเวลา 3. สอนด=วยความเต็มใจ
4 . ส อ น เ ต ็ ม ค ว า ม ส า ม า ร ถ ซ ึ ่ ง ล ั ก ษ ณ ะ ด ั ง ก ล > า ว จ ะ น ำ ไ ป ส ู>
การเป0น “ครมู ืออาชีพ”

อ#างอิง : ชตุ ิมา ประมวลสขุ .เอกสารประกอบการสอนวชิ าความเป1นครู .2563

281

กฎหมายการศกึ ษา

282

คณะผูจ. ดั ทำ

นางสาวธิดารัตน, สนธิ์ทมิ นางสาวปย9 ะธิดา ฉำ่ อำนวย นางสาวพัชรี นามแสง
63B44640507 63B44640514 63B44640515

นางสาวเพ่มิ ศิริ ชมพูH นางสาวสุภัคตรา ใจสอาด นางสาวไอลดา ขนั ธสนธิ์
63B44640517 63B44640520 63B44640530

283

284

รัฐธรรมนูญ

Øรัฐธรรมนญู เป‰นกฎหมายสงู สดุ ในการปกครองประเทศหรือเปน0 กฎหมายแมบ5 ทท่มี ีสถานะสูงสุดเหนอื กฎหมายอ่นื
ๆ ในการปกครองประเทศ

Øรฐั ธรรมนูญแห5งราชอาณาจักรไทย 20 ฉบับ
Øศาลรัฐธรรมนญู เปน0 องคกL รหลกั ที่ทำหนNาท่ีตคี วามรัฐธรรมนญู และวินจิ ฉยั ขอN ขัดแยNงขอN พิพาทที่เกยี่ วขNองกบั

รฐั ธรรมนูญ
Øรัฐธรรมนญู ฉบับแรกของไทยชอ่ื ว5า “พระราชบัญญัติธรรมนญู การปกครองแผน5 ดินสยามชั่วคราว พทุ ธศักราช

2475”

บวรศกั ดิ์ อุวรรณโณ,กฎหมายมหาชน เล@ม 3 ท่มี าและนิติวิธี,กรุงเทพ,สำนกั พมิ พzนิติธรรม,พมิ พzครั้งท่ี1,2538

285

พระราชบญั ญัติประกอบรัฐธรรมนูญ

Øพระราชบัญญตั ปิ ระกอบรัฐธรรมนูญ คือ กฎหมายที่มีลักษณะพิเศษที่รัฐธรรมนูญระบุชื่อและหลักการสำคัญ
เอาไวNโดยเฉพาะ เพื่อขยายความเพิ่มเติมจากหลักการสำคัญของรัฐธรรมนูญ ซึ่งจะทำใหNรัฐธรรมนูญมีความ
สมบูรณXย่ิงขนึ้ โดยไมต# Nองมีจำนวนมาตรามากมายจนเกนิ ความจำเปน/

Øพระราชบัญญตั ิประกอบรฐั ธรรมนูญมศี กั ดสิ์ งู กว#าพระราชบญั ญตั ิทัว่ ไป

286

พระราชบัญญตั ิ

Øพระราชบัญญตั ิ (มตี ัวย5อว5า "พ.ร.บ.") เปน0 กฎหมายทีอ่ อกโดยฝา_ ยนิติบัญญตั ิ ซึ่งมีรัฐสภาเปน0 ฝ_ายทีอ่ อก
กฎหมายนี้ พระราชบญั ญตั ถิ อื วา5 เปน0 การออกกฎหมายเพือ่ บังคับใชNเป0นชีวติ ประจำวัน ถือว5าเป0นกฎหมาย
ลายลกั ษณLอกั ษรที่รฐั ไดตN ราข้นึ ไวN

Øพระราชบญั ญัติ ถือวา5 เปน0 กฎหมายทมี่ ีศกั ดส์ิ งู กวา5 บทกฎหมายประเภทอน่ื ๆ เป0นรองเพยี งรฐั ธรรมนูญ
เทา5 น้ัน

Øการตราพระราชบญั ญัติ น้นั จะทำไดNก็แตโ5 ดยคำแนะนำและยนิ ยอมของรฐั สภา และเม่ือพระมหากษตั รยิ LไดN
ทรงลงพระปรมาภิไธย และประกาศในราชกจิ จานุเบกษาแลNว ก็มผี ลใชบN งั คบั เปน0 กฎหมายไดN

Øพระราชบัญญตั ิ เปน0 ชือ่ เรยี กกฎหมายที่บญั ญัตขิ ึน้ โดยประเทศท่มี ีพระมหากษตั ริยเL ปน0 ผูอN นญุ าต สำหรับ
ประเทศอนื่ ทพี่ ระมหากษตั ริยLไม5ใชผ5 ูNอนุญาต (เชน5 ประธานาธิบด)ี จะเรียกว5า รัฐบัญญตั ิ

287

พระราชกำหนด

Øพระราชกำหนด (พ.ร.ก.) หรือ รฐั กำหนด หมายถึง กฎหมายรูปแบบหนงึ่ ซ่งึ พระมหากษัตรยิ ทL รงตราขนึ้ โดยคำแนะนำและ
ยนิ ยอมของคณะรัฐมนตรี โดยอาศัยอำนาจตามที่รฐั ธรรมนูญวางไววN า5 เปน0 กรณฉี ุกเฉิน ท่มี คี วามจำเปน0 รีบดว5 นอันมอิ าจ
หลีกเล่ยี งไดN

Øพระราชกำหนดของไทย สถานการณLท่จี ะประกาศใชNพระราชกำหนดไดN พระราชกำหนดของไทยแบง5 ออกเปน0 สองประเภท
ตามความในรฐั ธรรมนูญแห5งราชอาณาจักรไทย (พ.ศ. 2550)

Øกระบวนการตราพระราชกำหนด พระราชกำหนดมีคณะรัฐมนตรเี ปน0 ผูNพจิ ารณาร5าง และเม่อื คณะรฐั มนตรีใหNความ
เห็นชอบแลวN นายกรัฐมนตรีจึงจะนำรา5 งนั้นขน้ึ ทูลเกลาN ฯ ถวายต5อพระมหากษตั รยิ Lเพอื่ ทรงลงพระปรมาภไิ ธยและ
ประกาศใชบN ังคับเช5นพระราชบัญญตั ิ ทง้ั นี้ โดยไม5ตNองนำเสนอรา5 งพระราชกำหนด เชน5 วา5 ใหรN ัฐสภาพิจารณาใหNความ
เหน็ ชอบกอ5 น

288

พระราชกฤษฎกี า

Øพระราชกฤษฎกี า (พ.ร.ฎ.) หรือ รัฐกฤษฎกี า บทบญั ญตั แิ หง# กฎหมายท่พี ระมหากษัตรยิ Xทรงตราขนึ้ โดยอาศยั อำนาจตาม
บทบญั ญัติแห#งกฎหมายตามความหมายของรฐั ธรรมนูญ โดยคำแนะนำของคณะรฐั มนตรี

Ø การตราพระราชกฤษฎีกา พระราชกฤษฎีกา คือ บทบัญญัติแห#งกฎหมายทพี่ ระมหากษัตริยทX รงตราข้นึ โดยอาศัย อำนาจ
ตามรัฐธรรมนญู พระราชบัญญัตปิ ระกอบรัฐธรรมนญู พระราชบญั ญัติ หรือพระราชกำหนด เพ่ือใชใN นการบรหิ ารราชการ
แผน# ดิน โดยคำแนะนำของคณะรฐั มนตรี มีศกั ดิ์ต่ำกวา# รฐั ธรรมนูญ พระราชบัญญัติ ประมวลกฎหมาย และพระราชกำหนด

Øในการตราพระราชกฤษฎกี า ตามรัฐธรรมนญู ฉบบั ปจa จบุ ัน สามารถแบ#งเป/น 3 กรณี

289

กฎกระทรวง

Øกฎกระทรวง เป(นกฎหมายลายลักษณ/อักษรประเภทหนึ่งของประเทศไทย ซึ่งรัฐมนตรีว?าการกระทรวงตราขึ้นโดยอาศัยอำนาจ
ตามบทบัญญัติแห?งพระราชบัญญัติ หรือแห?งกฎหมายที่มีฐานะเสมอกัน เป(นต<นว?า ประมวลกฎหมาย พระราชกำหนด
กฎกระทรวงน้ันเดิมเรยี กวา? กฎเสนาบดี

Øการตรากฎกระทรวง รัฐมนตรีว?าการกระทรวงผู<รักษาอำนาจตามพระราชบัญญัติหรือพระราชกำหนดซึ่งให<อำนาจรัฐมนตรี
กระทรวงนั้น ๆ ออกกฎกระทรวง จะเป(นผู<เสนอร?างกฎกระทรวงต?อคณะรัฐมนตรี เมื่อคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบแล<ว
รัฐมนตรีว?าการกระทรวงนั้นประกาศใช<ร?างกฎกระทรวงนั้นเป(นกฎหมายได< โดยจะมีผลใช<บังคับเมื่อได<ประกาศในราชกิจจา
นุเบกษาแลว<

กำธร พันธ/ุลาภ. (2526). "กฎกระทรวง". สารานกุ รมไทยฉบบั ราชบัณฑติ ยสถาน, (เล›ม 1 : ก-กลากเหล็ก). (พมิ พค/ รั้งท่สี าม). กรงุ เทฯ : ไพศาลศิลปก® ารพิมพ./ หนาQ 27-38.

290

ขอ) บัญญตั ิทอ) งถิ่น

Øกฎหมายทอี่ งคกX ารบรหิ ารสว# นทNองถนิ่ ตราข้ึนเพื่อใชNบงั คับในเขตขององคกX ารบรหิ ารสว# นทอN งถ่นิ น้นั ๆ เชน# ขNอบญั ญตั ิ
จงั หวดั ขอN บญั ญตั ิกรุงเทพมหานคร ขอN บัญญัติเมืองพทั ยา

1. ตNองมกี ฎหมายแม#บทใหNอำนาจไวN
2. ออกขอN บัญญัติทอN งถนิ่ เกินกวา# อำนาจทีก่ ฎหมายแม#บทใหNไวNไมไ# ดN
3. ตอN งออกตามขัน้ ตอนทกี่ ฎหมายกำหนด
4. หลกั “ไม#มีกฎหมายไม#มคี วามผิด”

อาL งอิง:ศนู ยzบรหิ ารกฎหมายสาธารณสุขกรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ http://laws.anamai.moph.go.th/index.htm

291

การปฏริ ปู การศึกษา

การปฏิรูป คือ การทำใหสN ่ิงที่เป/นปaญหา หรอื ผดิ ไปจากสภาพทีเ่ หมาะสม มาจดั รปู แบบใหม# ดงั น้ันการปฏิรปู
การศกึ ษา หมายถงึ การเปล่ียนแปลงโครงสราN งของระบบการศึกษา
การปฏริ ปู การศึกษาหลังการเปลีย่ นแปลงการปกครอง พ.ศ 2547 มจี ำนวน 4 ครง้ั

ครง้ั ท่ี 1 การปฏิรูปการศึกษาในปu พ.ศ 2517 เป/นการศึกษาเพือ่ ชีวิตและสงั คม

สาเหตุของการปฏิรูป คณะกรรมการการวางพื้นฐานเพือ่ ปฏิรูปการศึกษา เห็นวา# ควรมีการปฏริ ูปดวN ย
สาเหตดุ ังนี้

1. ปaญหาอนั เกิดจากการเปลยี่ นแปลงทางสงั คมและส่ิงแวดลอN ม

2. ปญa หาอนั เกิดจากการการเปลย่ี นแปลงทางความคดิ ทม่ี า : 1. รศ.ดร.ไพศาล ไกรสทิ ธ์,ิ ป· 2562, การปฏิรูปการศกึ ษาเปน> อยBางไร (ออนไลน)G , 292
3. ปaญหาอนั เกดิ จากระบบการศกึ ษา แหลง@ ที่มา : https://paisarnkr.blogspot.com/2019/08/blog-post_12.html
2. รศ.ดร.ไพศาล ไกรสิทธิ,์ ป· 2562, การปฏิรปู การศึกษาไทยปK พ.ศ. 2517 (ออนไลน)G ,
แหลงB ที่มา : https://paisarnkr.blogspot.com/2019/08/2517.html

ครั้งที่ 2 การปฏิรูปการศึกษาในปc พ.ศ 2537 การศึกษาเพื่อนำทางสู:สังคมแห:งป.ญญาและการ
เรียนรูPเปXนการปฏิรูปการศึกษาโดยภาคเอกชน นำโดยนายบัณฑูร ล่ำซำ กรรมการผูPจัดการธนาคาร
กสิกรไทย โดยจัดตั้ง คณะศึกษาการศึกษาไทยในยุคโลกาภิวัตน, เพื่อศึกษาและเสนอแนะการปฏิรูป
การศึกษา โดยธนาคารกสิกรไทยเปXนผูPสนับสนุน คณะศึกษาฯประกอบไปดPวยผูPที่มีประสบการณ,
ภาคเอกชน ภาครฐั ภาคราชการ ภาคประชาชน ฯลฯ น:วมกนั ทำงานน้ี โดยไดPวางยทุ ธศาสตร,ไวP
4 ขน้ั ตอนคอื
1.จดุ ประกาย
2.ขายความคดิ
3.พชิ ิตความเปล่ียนแปลง
4.ออกแรงผลกั ดนั สคู: วามสำเรจ็
ท่มี า : สิปปนนต: เกตทุ ตั ,ปU 2545. จากอดตี และปจp จุบนั ส*อู นาคตการปฏิรูป
การศึกษาไทยสู*สังคมแหง* ปpญญาและการเรยี นร.#ู วารสารราชภัฏเพชรบรุ ี. 10.
หนา# 45-56 แหล*งที่มา :
https://lib.dpu.ac.th//upload/content/file/pdf_file/10_2_2544.pdf 293

การมีสว] นรว] มของสังคมใน หลักสตู รและ ครู คณาจารยแi ละ
การจดั การศกึ ษา กระบวนการเรยี นรHู บุคลากรทางการศึกษา

ระบบงบประมาณและ การปฏิรูปการศึกษาครงั้ ที่ 3 ระบบสอ่ื และเทคโนโลยีเพื่อ
ทรพั ยากรเพอื่ การศกึ ษา การศึกษา

ระบบตรวจสอบประเมิน โครงสรHางการบรหิ ารและ
คุณภาพการศึกษา การจัดการ

294

หลักสูตรและกระบวนการ ครู คณาจารยแi ละบุคลากร
การเรยี นรูH ทางการศึกษา

ครัง% ท)ี 2 ครัง% ท)ี 3 ใหNกระทรวงส#งเสรมิ ใหมN ีระบบ กระบวนการผลิต การพฒั นาครู
คณาจารยX และบคุ ลากรทางการศกึ ษาใหNมคี ุณภาพและมาตรฐานท่ี
• การศกึ ษาภายใน • การศกึ ษาภายใน เหมาะสมกับการเป/นวชิ าชีพชน้ั สงู โดยการกำกบั และประสานใหN
สถาบันท่ที ำหนNาท่ผี ลิตและพฒั นา ครู คณาจารยX รวมทั้งบุคลากร
ระบบ ระบบ ทางการศกึ ษาใหมN คี วามพรNอมและมีความเขมN แขง็ ในการเตรยี ม
• การศกึ ษาภายนอก • การศกึ ษาภายนอก บุคลากรใหมแ# ละการพฒั นาบคุ ลากรประจำการอยา# งต#อเนือ่ ง

ระบบ ระบบ
• การศกึ ษาตาม

อธั ยาศยั

• การศกึ ษาขนั0 พืน0 ฐาน • การศกึ ษาขนั0 พืน0 ฐาน
9 ปี 12 ปี

• มาตรฐานการศกึ ษา เพิ่มหลักสตู รผลติ ครูจาก 4 ปเu ป/น5ปu
- มาตรฐานท)ี 1 ครู ผูNบริหาร นิเทศศกึ ษา ตNองมใี บอนญุ าต
- มาตรฐานท)ี 2
- มาตรฐานที) 3 (พระราชบัญญัตกิ ารศึกษา
แหงH ชาติ พ.ศ. 2542)
295

ระบบสอื่ และเทคโนโลยเี พอ่ื มีการพัฒนาในการเรียนการสอน ครงั้ ที่ 3
การศึกษา โดยการใชNสื่อและเทคโนโลยีต5างๆ • สำนักงานปลดั กระทรวงศกึ ษาธกิ าร
เพื่อเพิ่มความหลากหลายในการ • สำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน
โครงสรHางการบรหิ ารและ เรียนรูN • สำนกั งานคณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษา
การจัดการ • สำนกั งานคณะกรรมการการอุดมศกึ ษา
ครงั้ ที่ 2 • สำนักงานเลขาธกิ ารสภาการศึกษา
(พระราชบญั ญัติการศกึ ษา • กรมธรรมการ
แหงH ชาติ พ.ศ. 2542) • กรมศึกษาธกิ าร 296
• กรมมหาวทิ ยาลัย
• กรมวิชาการ
• กรมอาชีวศึกษา
• สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษา

แหHงชาติ
• กรมสามัญศึกษา
• กรมวสิ ามัญศึกษา
• กรมการศกึ ษานอกโรงเรยี น
• กรมการฝ©กหัดครู
• สำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน
• กรมพลศึกษา
• กรมการศาสนา
• กรมศลิ ปากร

มาตรฐานการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน

มาตรฐานท่ี 1 ดา# นคณุ ภาพผู#เรียน ผลการเรยี นรูท# ่เี ป1นคณุ ภาพของผู#เรยี นทง้ั ดา# นผลสัมฤทธิ์ทางวชิ าการ ประกอบดว# ย ความสามารถในการอา* น การเขียน การส่ือสาร การคดิ
คำนวณ การคดิ ประเภทตา* ง ๆ การสร#างนวตั กรรมการใช#เทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่ือสารผลสัมฤทธิท์ างการเรียนตามหลักสูตร

มาตรฐานท่ี 2 กระบวนการบรหิ ารและการจัดการ เป1นการจัดระบบบรหิ ารจดั การคุณภาพของสถานศึกษามกี ารกำหนดเปาŸ หมายวิสัยทัศน:และพนั ธกจิ อย*างชัดเจนสามารถ
ดำเนนิ งานพฒั นาวิชาการทีเ่ นน# คุณภาพผู#เรยี นรอบดา# นตามหลักสตู รสถานศึกษาในทกุ กลมุ* เปาŸ หมายจดั ทำแผนพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาดำเนนิ การพัฒนาครแู ละ
บคุ ลากรใหม# คี วามเชยี่ วชาญทางวิชาชพี

มาตรฐานท่ี 3 กระบวนการจดั การเรียนการสอนทเี่ นน# ผเ#ู รียนเปน1 สำคญั เปน1 กระบวนการจัดการเรียนการสอนตามศักยภาพของผเ#ู รียนแต*ละบคุ คลตามทรี่ ะบไุ วใ# นแผนการจดั
การศึกษาเฉพาะบคุ คลทส่ี อดคลอ# งกับหลักสูตรของสถานศกึ ษาสรา# งโอกาสใหผ# ูเ# รยี นมสี ว* นร*วมในการเรียนรผู# *านกระบวนการคดิ และปฏบิ ตั จิ รงิ

อXางองิ : สำนกั ทดสอบทางการศึกษา, สำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาข้ันพน้ื ฐาน 2561 297

ระบบตรวจสอบประเมิน
คณุ ภาพการศึกษา

การประกัน การประกันคุณภาพภายใน การประกนั คณุ ภาพภายนอก
คณุ ภาพขZอแตกตาK ง โรงเรียน หรือ หน*วยงานต#นสังกดั
• การควบคุมคุณภาพ สำนกั งานรบั รองมาตรฐาน และประเมิน
ผรูZ บั ผิดชอบ • การตรวจสอบคุณภาพ คณุ ภาพการศึกษา (องค:การมหาชน) (สมศ.)
กระบวนการ • การประเมนิ คุณภาพ • การตรวจสอบคุณภาพ
ทกุ ๆ 1 ปU • การประเมนิ คุณภาพ
ระยะเวลาการประเมิน • การใหก# ารรบั รอง

ทกุ ๆ 3-5 ปU

สำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาแหง# ชาติ. (2543). แนวทางการประกนั คณุ ภาพภายในสถานศึกษา. กรุงเทพฯ : บริษทั พมิ พดc ี จำกัด.สำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาแห#งชาต.ิ (2554). มาตรฐานการศึกษาเพื่อการประเมิน 298
คุณภาพภายนอกระดับการศึกษาขน้ั พ้ืนฐาน. กรุงเทพฯ : บริษทั พมิ พดc ี จำกดั .อุทมุ พร จามรมาน. (2545). 9ขน้ั ตอนการทำประกันคณุ ภาพการศกึ ษาท่คี รบวงจร. กรงุ เทพฯ : จฬุ าลงกรณมc หาวิทยาลัย, 2545

ระบบงบประมาณและ มีการระดมทุนเพื่อมาใชNในเรื่องของ
ทรัพยากรเพ่อื การศึกษา การศึกษา ไม5ว5าจะเป0น โครงการ
การมสี ว< นรว< มของสงั คมใน เรียนฟรี 15 ปl หรือกองทุนกูNยืมเพื่อ
การศกึ ษาทงั้ ภาครฐั และเอกชน
การจัดการศกึ ษา
สังคมมีส5วนร5วมในการจัดการศึกษา ไม5ว5าจะเป0นสื่อตัวนำและ
โครงสรNางพื้นฐานอื่นที่จำเป0นต5อการส5งวิทยุกระจายเสียง วิทยุ
โทรทัศนL วิทยุโทรคมนาคม หรือ ศูนยLการศึกษานอกสถานที่
และการสื่อสารในรูปอื่น เพื่อใชNประโยชนLสำหรับการศึกษาใน
ระบบ การศกึ ษานอกระบบ
การศึกษาตามอัธยาศัย

(พระราชบัญญัติการศกึ ษา 299
แหHงชาติ พ.ศ. 2542)

คร้งั ท่ี 4 การปฏริ ูปการศึกษาในปl พ.ศ 2562 เพอื่ พฒั นาประเทศไทย 4.0 ตามยทุ ธศาสตรL ชาติ20 ปl

ดNวยรัฐธรรมนูญแห5งราชอาณาจักรไทย พ.ศ 2560 มาตรา 258 จ.โดยสรุป ไดNบัญญัติใหNมีการดำเนินการปฏิรูปประเทศดNาน
การศึกษา ทั้งนี้บทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ ฯ มาตรา 261 กำหนดใหNการปฏิรูปตามมาตรา 258 จ. ดNานการศึกษา มี
คณะกรรมการที่มีความเป0นอิสระคณะหนึ่งที่คณะรัฐมนตรีแต5งตั้ง (คณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา (กอปศ))
ดำเนินการศึกษาและจัดทำขอN เสนอและรา5 งกฎหมายทีเ่ ก่ยี วขNองใหบN รรลเุ ปาp หมายเพอ่ื เสนอคณะรฐั มนตรดี ำเนนิ การต5อไป

กอปศ ไดสN รปุ ปญq หาและความทNาทายของระบบการศกึ ษาของไทยไวN 7 เรอ่ื ง ไดNแก5
1.ปญq หาของระบบการศกึ ษาของไทยมีความซับซอN นสงู
2.คุณภาพของการศึกษาต่ำ
3.ความเหล่ือมล้ำทางการศกึ ษาสูง
4.ปqญหาของระบบการศกึ ษาเปน0 อปุ สรรคอยา5 งยิง่ ต5อการขีดความสามารถในการแข5งขนั ระดับประเทศ
5.การใชทN รัพยากรทางการศึกษายงั ไม5มปี ระสทิ ธภิ าพ
6.การกำกบั ดูแลและการบริหารจดั การระบบการศึกษาของภาครฐั ในดาN นธรรมาภบิ าลเป0นอปุ สรรคสำคัญทบี่ ั่นทอน
ประสทิ ธผิ ลของการนำประเดน็ การปฏริ ปู การศกึ ษาส5ูการปฏบิ ตั ิ
ทมี่ า : คณะกรรมการอสิ ระเพือ่ การปฏิรูปการศกึ ษา, ปT 2562, แผนการปฏิรปู ประเทศด0านการศกึ ษา (ออนไลน)8
แหล›งท่ีมา : http://backoffice.onec.go.th/uploads/Book/1699-file.pdf
7.บรบิ ทของประเทศและของโลกกำลงั เปล่ยี นแปลงอย5างรวดเรว็ 300