วิชาเครื่องยนต์แก๊สโซลีน

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียน หน่วยท่ี 8 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เพลาขอ้ เหวยี่ ง 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 และแบร่ิง

แบบเฉลย ชุดทดสอบ หลงั เรียน
เรื่อง เพลาขอ้ เหวย่ี ง

------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ้ ก ข ค ง
1 (×)
2 (×)
3 (×)
4 (×)
5 (×)
6 (×)
7 (×)
8 (×)
9 (×)
10 (×)
11 (×)
12 (×)

ใบประเมินผล หน่วยท่ี 8 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เพลาขอ้ เหวยี่ ง 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

ใบประเมินผล

ช่ือ - สกลุ .....................................................................................................หอ้ ง..............................เลขที่..........

ลาดบั ท่ี รายละเอียด 543 2 1

1 การเตรียมเคร่ืองมือ วสั ดุ อุปกรณ์

2 ความถูกตอ้ งในการใชเ้ ครื่องมือ

3 ข้นั ตอนการปฏิบตั ิงาน

4 ความต้งั ใจในการปฏิบตั ิงาน

5 ความมีระเบียบวนิ ยั

6 การแต่งกาย

7 ทางานร่วมกบั ผูอ้ ่ืน

8 การเก็บรักษาเครื่องมือ

9 ความสะอาดเรียบร้อย

10 ความสาเร็จของงาน

รวม

***เกณฑ์ 5 = ดีมาก

4 = ดี

3 = ปานกลาง

2 = พอใช้

1 = ตอ้ งปรับปรุง

การวเิ คราะห์ผลการทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรียน

การสอบ คะแนนเตม็ คะแนนที่ได้ เปอร์เซ็นต%์

ก่อนเรียน

หลงั เรียน

รวม

ผลการประเมนิ

ผา่ น

ไมผ่ า่ น

***เกณฑก์ ารประเมิน

มากกวา่ 70 % ผา่ นเกณฑก์ ารประเมิน

ต่ากวา่ 70 % ไมผ่ า่ นเกณฑก์ ารประเมิน นกั ศึกษาจะตอ้ งศึกษาเพิม่ เติมและทาการทดสอบใหม่

วชิ างานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน หน่วยท่ี 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
รหสั 20101 - 2001 เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง

เร่ือง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ่ิง (Gear , Chain , Belt Timing)
วตั ถุประสงค์เชิงพฤติกรรม

1. บอกความสาคญั ของเฟื อง โซ่ และสายพานไทมม์ ่ิงไดถ้ ูกตอ้ ง
2. อธิบายคุณลกั ษณะของเฟื อง โซ่ และสายพานไทมม์ ิ่งไดถ้ ูกตอ้ ง
3. อธิบายการ ประกอบและต้งั มาร์ก ของเฟื อง โซ่ และสายพานไทมม์ ่ิงไดถ้ ูกตอ้ ง
ขอบเขตการสอน
1. การทางานของเฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt Timing)
2. การตรวจสอบเฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ่ิง (Gear , Chain , Belt Timing)
3. การปรับต้งั เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt Timing)
4. ตรวจสอบความผดิ ปกติของเฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt Timing)
วธิ ีสอน
1 ใชก้ ารสอนแบบบรรยายประกอบเพาเวอร์พอยนต์ (Power point) และมีส่ือของจริงประกอบ
2 สาธิตใหเ้ ห็นการทางานจากแบบจาลอง
3 อภิปรายกลุ่ม การววิ ฒั นาการของการใชเ้ ฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง
ส่ือประกอบการสอน
1 เพาเวอร์พอยนต์ (Power point) เร่ืองเฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt Timing)
2 ชิ้นส่วน เช่น เฟื อง เพลาลูกเบ้ียว โซ่ และสายพานไทมม์ ่ิง
3 แบบจาลอง (Simulator)
4 เคร่ืองยนตท์ ่ีใช้ เฟื อง โซ่ และสายพานไทมม์ ิ่ง

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยท่ี 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 สายพานไทมม์ ่ิง

แบบทดสอบก่อนเรียน
เร่ือง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ่ิง (Gear , Chain , Belt Timing)
คาส่งั ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกที่ถูกท่ีสุดเพียงคาตอบเดียว

1.เฟื องไทมม์ ่ิง (Timing Gear) คาวา่ ไทมม์ ่ิง (Timing ) ตรงกบั คาใด ? มากที่สุด
ก. จงั หวะ
ข. เวลา
ค. ความพอดี
ง. ความเหมาะสม

2.เม่ือเฟื องของเพลาขอ้ เหวยี่ งมีจานวน 30 ฟัน เฟื องของเพลาลูกเบ้ียวจะมี 60 ฟันอตั ราทดของเฟื องเป็นเทา่ ไร
ก. 1 : 2

ข. 2 : 6
ค. 3 : 8
ง. 4 : 10

3. เคร่ืองยนตท์ ่ีใชเ้ ฟื องไทมม์ ่ิงในปัจจุบนั หาดูไดย้ าก ท้งั น้ีเน่ืองจากการใชเ้ ฟื องไทมม์ ิ่งมีขอ้ จากดั ขอ้ จากดั
ดงั กล่าวน้ีคืออะไร

ก. ราคาแพง อายกุ ารใชง้ านนอ้ ย
ข. เสียงดงั ไมเ่ หมาะกบั เคร่ืองความเร็วสูง
ค. การหล่อลื่นไม่สมบูรณ์ ความร้อนสูง
ง. ทนตอ่ แรงกระแทกไดน้ อ้ ย เมื่อใชไ้ ประยะหน่ึงฟันเฟื องจะหกั
4. การประกอบเฟื องไทมม์ ิ่งใหถ้ ูกตอ้ งจะตอ้ งปฏิบตั ิอยา่ งไร
ก. ประกอบใหฟ้ ันเฟื องตรงกนั ทุกตวั
ข. ประกอบใหเ้ ฟื องท้งั 2 ตวั มีมาร์กตรงกนั
ค. ใหป้ ระกอบเฟื องตวั เลก็ ลงก่อน แลว้ จึงประกอบเฟื องตวั ใหญ่
ง. ประกอบโดยวธิ ีใดก็ได้ แตเ่ ม่ือหมุนเคร่ืองยนตแ์ ลว้ จะตอ้ งมีอตั ราทด 1 ต่อ 3

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยท่ี 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบก่อนเรียน
เร่ือง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt Timing)
คาส่งั ใหน้ กั เรียนทาเคร่ืองหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกที่ถูกที่สุดเพียงคาตอบเดียว

5. เครื่องหมาย (Mark) ท่ีเฟื องจะมีเครื่องหมายปรากฏอยู่ ในลกั ษณะใดตอ่ ไปน้ี
ก. จุด
ข. ขีด
ค. ตวั อกั ษร
ง. ท่ีกล่าวแลว้ ถูกตอ้ ง

6 จากรูป การต้งั มาร์กควรมีเครื่องมือตวั ใดมาประกอบใชง้ าน รูป ตอบขอ้ 6
ก. เวอร์เนียร์
ข. ไดอลั เกจ
ค. ฟิ ลเลอร์เกจ
ง. ฟุตเหลก็ ยาว

7 สายพานไทมม์ ่ิงไดร้ ับความนิยมสูงสุดในปัจจุบนั เน่ืองจากมีจุดเด่นอยา่ งไร
ก. เสียงไม่ดงั
ข. อายกุ ารใชง้ านยาวนาน
ค. องศาในการปิ ด เปิ ดถูกตอ้ ง
ง. การปรับเปล่ียนความเร็วไดร้ วดเร็ว

8 การเปลี่ยนสายพานไทมม์ ่ิงทุกคร้ัง จะตอ้ งเปล่ียนชิ้นส่วนใด? ควบคูก่ นั ไปดว้ ย
ก. เฟื องเพลาลูกเบ้ียว
ข. ลูกกลิ้ง และสปริง
ค. เฟื องเพลาขอ้ เหวยี่ ง
ง. สลกั ยดึ เฟื องท้งั ตวั บน และตวั ล่า

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ างานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 สายพานไทมม์ ่ิง

แบบทดสอบก่อนเรียน
เร่ือง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt Timing)
คาส่งั ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกที่ถูกท่ีสุดเพยี งคาตอบเดียว

9 เพือ่ ใหก้ ารปิ ด เปิ ดของลิ้นไอดี และลิ้นไอเสียถูกตอ้ งตามกลวตั รของเคร่ืองยนตใ์ นการประกอบสายพานไทมม์ ิ่ง
ใหค้ านึงถึงเรื่องใด ? เป็ นสาคญั

ก. ความตึงของสายพาน
ข. มาร์กหนา้ เครื่องยนต์
ค. ความโตของลูกกลิ้ง และความแขง็ ของสปริง
ง. ขนาดความกวา้ งและความยาวของสายพานไทมม์ ่ิง
10 ขอ้ ใดกล่าวผดิ
ก. หา้ มลา้ งทาความสะอาดสายพานไทมม์ ่ิง
ข. อายกุ ารใชง้ านของสายพานไทมม์ ่ิงไม่ต่ากวา่ 1 แสนกิโลเมตร
ค. โซ่ไทมม์ ิ่งในปัจจุบนั ไมน่ ามาใชก้ บั เครื่องยนตแ์ ลว้ เนื่องจากมีเสียงดงั
ง. การประกอบเฟื อง โซ่ และสายพานไทมม์ ิ่งจะตอ้ งคานึงถึงมาร์กเป็นสาคญั

ใบความรู้ หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

เฟื องไทม์มงิ่ (Timing Gear)
เฟื องไทมม์ ่ิง (Timing Gear) หรือเฟื องกาหนดเวลา มีหนา้ ที่ควบคุมการทางานของลิ้นไอดี ไอเสีย ใหป้ ิ ด เปิ ด ตรง
ตามกลวฏั ของเครื่องยนต์

เฟืองเพลาลกู เบยี้ ว

มารก์ (Marks
)

เฟืองเพลาขอ้ เหว่ยี ง

รูปที่ 1 – 9 แสดงเฟื องไทมม์ ิ่ง
ที่มา : Auto Service and Repair : 249

ความสาคญั ของเฟื องไทม์มิง่
เฟื องไทมม์ ่ิง เป็ นเฟื องท่ีไดร้ ับกาลงั โดยตรงจากเฟื องของเพลาขอ้ เหว่ียง จานวนฟันของเฟื องจะเป็ นสัดส่วนต่อกนั
คือ 1 : 2 ตวั อย่างเช่น เม่ือเฟื องของเพลาขอ้ เหว่ียงมีจานวน 30 ฟัน เฟื องของเพลาลูกเบ้ียวจะมี 60 ฟัน หรือถา้
เฟื องเพลาขอ้ เหวี่ยงมี 40 ฟัน เฟื องของเพลาลูกเบ้ียวจะมี 80 ฟัน ฯลฯ ทาให้เพลาท้งั 2 มีความเร็วรอบท่ีเป็ น
สัดส่วนต่อกนั ดว้ ย เช่น เพลาลูกเบ้ียวหมุน 500 รอบต่อนาที เพลาขอ้ เหว่ยี งจะมีความเร็วรอบ 1,000 รอบต่อนาที
เพอื่ ใหก้ ารควบคุมการปิ ด เปิ ดลิ้นเป็นไปตามกลวตั รท่ีถูกตอ้ ง การออกแบบเฟื องท้งั 2 จะตอ้ งทาเครื่องหมาย (Mark)
ไวท้ ่ีเฟื อง เพ่ือใหก้ ารประกอบเฟื องท้งั สองถูกตอ้ ง ตรงตามกลวตั รที่กาหนดไว้
คุณลกั ษณะของเฟื องไทม์มง่ิ

เคร่ืองยนต์ท่ีใช้เฟื องไทม์ม่ิงในปัจจุบนั หาดูได้ยาก ท้งั น้ีเนื่องจากการใช้เฟื องไทม์มิ่งมีขอ้ จากดั หลาย
ประการ เช่น มีเสียงดงั ไม่เหมาะกบั เครื่องยนตท์ ี่มีความเร็วรอบสูง แต่ยงั คงมีใชอ้ ยูบ่ า้ งเฉพาะเคร่ืองยนตเ์ ล็กขนาด
3-7 แรงมา้

ใบความรู้ หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001 สายพานไทมม์ ิ่ง

รูปที่ 2 – 9 แสดงตาแหน่งการต้งั เฟื องไทม่ิง
ท่ีมา : Automotive Service Technology : 69

สงั เกต
เฟืองเพลาขอ้ เหวี่ยง 24 ฟัน เฟืองเพลาลกู เบยี้ ว
48 ฟัน อตั ราทด 2 : 1

การบริการเฟื องไทม์มง่ิ
การบริการเฟื องไทมม์ ่ิง เป็นการตรวจทวั่ ๆ ไปเก่ียวกบั เฟื อง เช่น การชารุด หรือการสึกหรอ ของเฟื อง

การต้งั เคร่ืองหมาย (Mark)

รูปท่ี 3 – 9 แสดงการตรวจสอบการสึกหรอของเฟื องไทมิ่งโดยใชไ้ ดอลั เกจ
ที่มา : Auto Service and Repair : 248

ใบความรู้ หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

การต้งั เคร่ืองหมาย (Mark) โดยพจิ ารณาท่ีเฟื องจะมีเครื่องหมายปรากฏอยู่ เช่น
1 การใชจ้ ุด (● )
2 การใชเ้ คร่ืองหมายกากบาท ( ×)
3 การใชต้ วั อกั ษร (X) (Y) (Z)

การประกอบเฟื องใหเ้ คร่ืองหมาย (Mark) ตรงกนั ในกรณีที่การประกอบผดิ เพยี งเลก็ นอ้ ย (1-2 ฟัน ) อาจจะทาให้
เคร่ืองยนตส์ ตาร์ทติดได้ แต่จะเกิดปัญหาตามมาหลายประการ เช่น เคร่ืองยนตเ์ ดินไมเ่ รียบ เครื่องยนตไ์ ม่มีกาลงั
ดงั น้นั การประกอบเฟื องจะตอ้ งระมดั ระวงั เป็นพิเศษ

ตาแหนง่ มารก์
ของเฟื องไทมม์ ่ิง

รูปที่ 4 – 9 แสดงตาแหน่งมาร์กของเฟื องไทมม์ ่ิง
ท่ีมา : Automotive Encyclopedia : 86

โซ่ไทม์มิ่ง (Chain Timing)
โซ่ไทมม์ ่ิง หรือโซ่กาหนดเวลา มีหนา้ ท่ี ส่งกาลงั ระหว่างเฟื องของเพลาขอ้ เหว่ียง และเฟื องของเพลาลูก

เบ้ียว เพื่อใหเ้ พลาลูกเบ้ียวทางานส่งกาลงั ไปควบคุมการปิ ด เปิ ดลิ้นไอดี และลิ้นไอเสียของเคร่ืองยนตใ์ หส้ อดคลอ้ ง
สัมพนั ธ์กบั การทางานของลูกสูบ

ใบความรู้ หน่วยท่ี 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ างานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ิ่ง
รหสั 20101 - 2001

เฟื องเพลาลกู ลกู เบยี้ วกด
เบยี้ ว ปั้ม

ปั้มนา้ มนั เชือ้ เพลงิ โซไ่ ทมม์ ิ่ง

เฟื องเพลาขอ้
เหวยี่ ง

รูปท่ี 5 – 9 แสดงชุดการทางานของโซ่ไทมม์ ิ่ง
ท่ีมา : Automotive Service Technology : 70
ความสาคญั ของโซ่ไทม์มิ่ง
โซ่ไทมม์ ิ่ง เป็ นโซ่ท่ีออกแบบและสร้างข้ึนเป็ นการเฉพาะ โดยปกติจะมีขนาดเฉพาะของเคร่ืองยนต์แต่ละ
รุ่น (Model) จะตดั ต่อใหส้ ้ันให้ยาว เสมือนโซ่ทวั่ ไปไม่ได้ ท้งั ๆที่โซ่ไทมม์ ่ิงมีขอ้ ต่อ (Copper link) ซ่ึงสามารถถอด
ออกได้ โดยปกติขนาดและความยาวไดอ้ อกแบบมาใชเ้ ฉพาะรุ่นน้นั ๆ
คุณลกั ษณะของโซ่ไทม์ม่ิง
คุณลกั ษณะของโซ่ไทมม์ ่ิง มีความแขง็ แรงทนต่อแรงกระชากไดด้ ี มีท้งั ชนิดโซ่เดี่ยว และโซ่คู่ คุณลกั ษณะ
พเิ ศษอยา่ งหน่ึงของโซ่ไทมม์ ิ่งคือ มีชุดควบคุมความตึง เน่ืองจากในขณะที่โซ่ไทมม์ ่ิงทางานโซ่จะตอ้ งตึงอยใู่ นระดบั
ที่เหมาะสม มิฉะน้นั อาจทาให้เฟื องขบั และเฟื องตามชารุด ส่งผลต่อการทางานของเพลาราวลิ้น อาจทางาน
ผดิ ปกติ ไม่เป็ นไปตามกลวฏั ของเครื่องยนต์ ส่งผลเสียต่อการชารุดเสียหายของชิ้นส่วนอ่ืน เช่น ลิ้น ฝาสูบ ลูกสูบ
ฯลฯ

ใบความรู้ หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ิ่ง
รหสั 20101 - 2001

ชดุ ควบคมุ ความตงึ และปอ้ งกนั การ
สบดั ขณะสง่ กาลงั ขบั เฟืองเพลาราว
ลนิ้

รูปท่ี 6 – 9 แสดงการส่งกาลงั ของโซ่ไทมม์ ิ่งและขอ้ ต่อของโซ่ไทมม์ ิ่ง
ท่ีมา : Automotive Service Technology : 70

การต้ังมาร์ก (Mark) ของโซ่ไทม์มง่ิ
การต้งั มาร์ก (Mark) ของโซ่ไทมม์ ่ิง ใชห้ ลกั การเดียวกบั การต้งั มาร์กของเฟื องไทมม์ ิ่ง โดยการใหม้ าร์ก

ระหวา่ งเฟื องท้งั 2 ตรงกนั
วธิ ีการคือ ใหใ้ ชฟ้ ุตเหล็กขนาดยาว ต้งั พาดใหผ้ า่ นจุดศูนยก์ ลางของเฟื องท้งั 2 หลงั จากน้นั หมุนเฟื องให้

มาร์กตรงตามแนวที่วางฟุตเหล็กไว้

รูปท่ี 7 – 9 แสดงตาแหน่งมาร์กของโซ่ไทมม์ ิ่ง
ท่ีมา : Automotive Service Technology : 69

ใบความรู้ หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

การใชฟ้ ตุ เหลก็ ทาบใหผ้ า่ น Mark
ของเฟืองทงั้ สอง เพ่ือปรบั ตงั้ ตาแหนง่
ของเพลาใหถ้ กู ตอ้ ง

รูปท่ี 8 – 9 แสดงการตรวจสอบตาแหน่งมาร์กโดยใชฟ้ ุตเหล็ก
ที่มา : Auto Service and Repair : 252

ขอ้ ควรระวัง ตาแหนง่
มารก์ ตอ้ ง
การตงั้ โซไ่ ทมม์ ิง่ ท่ีตาแหนง่ ผิดไป ตรงกนั
ประมาณ 2-3 ฟัน สง่ ผลตอ่
ประสทิ ธิภาพการทางานของ
เครอื่ งยนต์ เชน่ เรง่ เครอ่ื งไมไ่ ด้
เดินเบาไมไ่ ด้ หรอื เครอื่ งไมต่ ิด

รูปที่ 9 – 9 แสดงตาแหน่งมาร์กท้งั สองของเฟื องไทมม์ ่ิง
ท่ีมา : Auto Service and Repair : 251

ใบความรู้ หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ิ่ง
รหสั 20101 - 2001

สายพานไทม์ม่ิง (Timing Belt)
สายพานไทมม์ ่ิง (Timing Belt) เป็นการออกแบบและพฒั นามาจากโซ่ไทมม์ ่ิง ดงั น้นั เครื่องยนตร์ ุ่นใหมจ่ านวนมาก
ไดใ้ ชส้ ายพานไทมม์ ิ่งมาเป็นส่งกาลงั ระหวา่ งพลู เลย์ (Pulley) ของเพลาขอ้ เหวยี่ ง และพูลเลยเ์ พลาลูกเบ้ียว

ตาแหนง่ มารก์

รูปท่ี 10 – 9 แสดงส่วนประกอบของสายพานไทมม์ ิ่ง
ที่มา : Auto Service and Repair : 258

คุณลกั ษณะของสายพานไทม์มิง่
คุณลกั ษณะของสายพานไทมม์ ่ิง มีลกั ษณะและโครงสร้างแตกต่างจากสายพานทวั่ ไปดงั น้ี

1 สายพานที่มีลกั ษณะเป็นร่องในแนวขวางเพอ่ื ป้องกนั การเล่ือนไถล
2 สายพานประกอบดว้ ยเส้นใยสงั เคราะห์ ท่ีทนตอ่ แรงดึง แรงเฉือน และอุณหภูมิที่สูง
3 มีขนาดความกวา้ ง ความ ยาว ที่สร้างออกมาเป็นการเฉพาะของเคร่ืองยนตแ์ ต่ละรุ่น
4 มีการกาหนดอายกุ ารใชง้ านไว้ เช่น 100,000 กิโลเมตร หรือ ตามท่ีบริษทั ผผู้ ลิตกาหนด

สายพานไทมม์ งิ่ จะประกอบดว้ ยลกู กลงิ้ (Roller) ท่ี
ไดร้ บั แรงดงึ จากสปรงิ มหี นา้ ทีส่ าหรบั กดให้
สายพานมคี วามตงึ อยตู่ ลอดเวลา

ใบความรู้ หน่วยท่ี 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ิ่ง
รหสั 20101 - 2001

การต้ังมาร์กสายพานไทม์มิ่ง
โดยปกติสายพานไทม์ม่ิง จะใชก้ บั เครื่องยนตท์ ี่มีเพลาลูกเบ้ียวอยู่บนฝาสูบ (Overhead camshaft)

หลกั การ และวธิ ีการต้งั มาร์กจะใชเ้ หมือนกนั กบั การต้งั ของโซ่โทมม์ ิ่ง กล่าวคือการต้งั ให้มาร์กเพลาขอ้ เหวีย่ ง และ
มาร์กเพลาลูกเบ้ียวตรงตามตาแหน่งที่บริษทั ผผู้ ลิตกาหนด เพื่อใหก้ ารปิ ด เปิ ดของลิ้นไอดี และลิ้นไอเสียถูกตอ้ งตาม
กลวฏั ของเคร่ืองยนต์

ตาแหน่งที่ 1 ใหม้ าร์กพูเล่ยข์ องเพลาขอ้ เหวย่ี งตรงกบั มาร์ก (Mark) หนา้ เครื่องยนต์
ตาแหน่งที่ 2 ให้มาร์กพเู ล่ย์ ของเพลาลูกเบ้ียว ตรงกบั มาร์ก (Mark) ฝาหนา้ เคร่ืองยนต์

ตาแหนง่
มารค์ ตรงกนั

สายพานดา้ น
ตงึ

รูปท่ี 11 – 9 แสดงการต้งั สายพานไทมม์ ่ิง MARK
ท่ีมา : งานเคร่ืองยนตแ์ กส๊ โซลีน : 38

MARK

แสดง Mark เฟืองเพลาขอ้ เหว่ยี ง แสดงMark เฟืองเพลาลกู เบยี้ ว

ใบความรู้ หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ กส๊ โซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

รูปท่ี 12-9 การปรับความตึงสายพาน
โดยใชเ้ คร่ืองมือพเิ ศษ
ที่มา : Auto Service and Repair : 258

รูปที่ 13- 9 ส่วนประกอบของสายพาน
ไทมม์ ิ่ง

ขอ้ ปฏบิ ตั ิเก่ียวกบั สายพานไทมม์ ิ่ง

1 เปลยี่ นเมอื่ ครบอายกุ ารใชง้ าน : ค่ามาตรฐาน 100,000

กม.
2 หา้ มใชส้ ารหลอ่ ลนื่ ทกุ ชนดิ
3 หา้ มลา้ งดว้ ยนา้ นา้ มนั หรอื เคมภี ณั ฑท์ กุ ชนิด
4 เมอื่ ถอดเปลย่ี นสายพานไทมม์ งิ่ ใหเ้ ปลย่ี นลกู กลงิ้ ดว้ ย

รายการประกอบใบงาน หน่วยท่ี 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วชิ างานเครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

ใบการปฏบิ ตั งิ าน

วตั ถุประสงค์เชิงพฤตกิ รรม
1. ถอดประกอบ เฟื อง โซ่ และสายพานไทมิ่งไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
2. ตรวจสอบและสามารถปรับต้งั เฟื อง โซ่และสายพานไทมม์ ่ิงไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
3. ผเู้ รียนไดป้ ฏิบตั ิตามระเบียบเกี่ยวกบั

3.1 การใชพ้ ้ืนที่
3.2 การใชเ้ คร่ืองมือ/อุปกรณ์
3.3 การมีคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์

ขอบเขตการปฏบิ ตั ิงาน
4. ทาการถอดประกอบเฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt Timing)
5. ทาการตรวจสอบเฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ่ิง (Gear , Chain , Belt Timing)
6. ทาการปรับต้งั เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ่ิง (Gear , Chain , Belt Timing)
7. สามารถวเิ คราะห์ความผดิ ปกติของเฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง (Gear , Chain , Belt
Timing)

วธิ ีการสอน
4. บรรยายการถึงข้นั ตอนการถอดและการประกอบท่ีถูกตอ้ ง
5. สาธิตการถอดประกอบและใหน้ กั ศึกษาทาการปฏิบตั ิ
6. บรรยายถึงขอ้ ผดิ พลาดในการปฏิบตั ิ

เคร่ืองมือและอปุ กรณ์
9. เคร่ืองยนต์ 4 สูบ 4 จงั หวะ ชนิด ใชเ้ ฟื อง ใชส้ ายพานไทมิ่ง ใช่โซ่ไทมม์ ่ิง
10. เครื่องมือประจาตวั
11. ไดอลั เกจ
12. เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์
13. กา้ มปูล็อคพูเ่ ลยส์ ายพาน
14. ฟุตเหล็ก
15. เคร่ืองมือดูดพูลเล่ย์

หน่วยท่ี 9 ใบงานที่ 8 – 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
เร่ือง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง การต้งั มาร์ก

การต้ังมาร์กของเฟื องไทม์มิ่ง (Gear Timing Mark)

การใชเ้ ครอื่ งมอื พเิ ศษถอดพลู เลย่ ์

1 ปรบั แขนจบั ยดึ ใหพ้ อดกี บั ชิน้ งาน

2 ถอดนอตจบั ยดึ ออก

3 ใชโ้ ซแนก็ หรอื นา้ มนั หลอ่ ลน่ื ฉีดทแี่ กนเพลา

4 ใชม้ ือคอ่ ยๆบดิ และใหส้ งั เกตการณเ์ คลอ่ื นออก

1 ใชเ้ ครื่องมือรพะเิวศังษพถลูอเดลพย่ ช์ูลาเลรุดยแห์ ตนกา้ รเาค้ วรื่อง และถอดฝาครอบหนา้ เครื่อง

2 ใชผ้ า้ เช็ดทาความสะอาดเพื่อคน้ หามาร์กท่ีเฟื องเพลาขอ้ เหวย่ี งและเฟื อง
เพลาลูกเบ้ียว (เมื่อตรวจพบใหใ้ ชส้ ีขาว หรือ สีเหลือง ทาเครื่องหมายไว)้
ข้อสังเกต หากปรากฏวา่ มีเฟื องอยหู่ ลายชุด มาร์ก อาจจะใช้ จุด หรือ
ตวั อกั ษรกไ็ ด้
3 ถอดชุดเฟื องออกมาเพือ่ ตรวจสอบมาร์ก และฟันเฟื องแต่ละซี่
ปกติ
ไมป่ กติ เพราะ.................................................

หน่วยที่ 9 ใบงานท่ี 8 - 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง การต้งั มาร์ก 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 2101-2101

4 หากปรากฏวา่ ฟันเฟื องชารุด ใหท้ าการเปลี่ยนใหม่
การตรวจ การสึกกร่อนของฟันเฟื อง ใหใ้ ชส้ ายตา และ
ไดอลั เกจตรวจวดั

การใช้ Dial gauge
1 ติดตงั้ Dial gauge ใหม้ ่นั คงแข็งแรง
2 ปรบั Dial gauge ใหเ้ ขม็ ชีท้ เ่ี ลข 0
3 คอ่ ยๆหมนุ ๆ และใหส้ งั เกตการสวงิ ของเขม็

5 ทาการประกอบเฟื องไทมม์ ่ิงใหถ้ ูกตอ้ ง

ใหม้ าร์กตรงกนั หากปรากฏวา่ มาร์กผดิ เพียง 1-2 ฟันจะทาใหป้ ระสิทธิภาพของเครื่องยนตล์ ดลง
หรือเคร่ืองยนตท์ างานไม่ได้
6 ตรวจสอบความเรียบร้อย หลงั จากน้นั ใหห้ มุนเครื่อง 3 – 5 รอบ

การตง้ั Mark
1 ควรศกึ ษาและปฏิบตั ติ ามคมู่ อื อยา่ งเครง่ ครดั
2 ใหส้ งั เกต เครอื่ งหมายบนเฟือง และทเ่ี รอื นเสอื้
สบู

หน่วยท่ี 9 ใบงานท่ี 8 – 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง การต้งั มาร์ก 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน

รหสั 2101-2101

การต้ังมาร์กของเฟื องทใ่ี ช้โซ่ส่งกาลงั

โซไ่ ทมม์ ิ่ง เครื่องมือทจี่ าเป็ น

เฟื องเพลาขอ้ 1 กา้ มปสู าหรบั จบั ยดึ เฟืองเพลาลกู เบยี้ ว
เหวีย่ ง 2 ฟตุ เหลก็ ยาวประมาณ 60 ซม.
3 เครอื่ งมอื ประจาตวั

1 หาตาแหน่งของมาร์กที่เฟื อง เพลาขอ้ เหวงี่ และเฟื องเพลาลูกเบ้ียว
2 มาร์ก ( Timing Mark) จะใชจ้ ุด (  ) อยบู่ ริเวณฐานของฟันเฟื อง

3 ใชฟ้ ุตเหลก็ หรือเหล็กฉากมาตรฐาน (Straight Edge)วางพาดใหผ้ า่ นจุดศูนยก์ ลางของแกนเพลาท้งั 2

เมื่อใชไ้ มบ้ รรทดั วางพาดแลว้ มาร์กไม่ตรงตามกาหนดใหถ้ อดเฟื องและโซ่ออกปรับใหถ้ ูกตอ้ ง
มาร์กปกติ
มาร์กไมป่ กติ เพราะ....................................................................................

การตัง้ มารก์ โดยใชฟ้ ตุ เหลก็ ทาบเพือ่ ใหไ้ ด้

แนวท่ถี กู ตอ้ ง ควรใชค้ วามละเอยี ดรอบคอบ
เพราะหากผดิ เพยี ง 1 – 2 ฟันจะสง่ ผลตอ่ การ
ทางานของเครอื่ งยนต์

หน่วยท่ี 9 ใบงานท่ี 8 - 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ กส๊ โซลีน เรื่อง การต้งั มาร์ก 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 2101-2101

4 มาร์กจะตอ้ งตรงกนั หลงั จากน้นั ใหข้ นั โบลตล์ ็อกเฟื องใหแ้ น่น
และประกอบชุดดนั โซ่เขา้ ที่ ลูกยางที่ใชด้ นั โซ่จะตอ้ งอยใู่ นสภาพปกติ

MARK

5 การถอดสลกั ของโซ่ ใหส้ งั เกตจุดต่อของโซ่ท่ีเรียกวา่ “Copper link” โดยปกติจะมีเครื่องมือพเิ ศษ เพื่อถอด
สลกั ของโซ่ แต่ถา้ ไมม่ ีก็อาจใชไ้ ขควงแบน และคีมถอดออกมาได้
จะสังเกตเหน็ ว่า จุดต่อของโซ่จะตรงกบั มาร์กที่เฟื อง (Timing Mark)
ความสมบูรณ์ของโซ่ไทมม์ ิ่ง

ปกติ
ไมป่ กติ เพราะ....................................................................................

หน่วยที่ 9 ใบงานที่ 8 - 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง การต้งั มาร์ก 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน

รหสั 2101-2101

5 การต้งั มาร์กของเครื่องยนต์ ที่ใชโ้ ซ่ส่งกาลงั ขบั เพลาลูกเบ้ียว การใชเ้ ครอ่ื งมอื พเิ ศษดูดเฟื อง
จะสังเกตเห็นวา่ การวางเฟื องจะอยลู่ กั ษณะใดกต็ าม 1 ปรบั ขาจบั ยดึ ใหพ้ อดกี บั ชิน้ งาน
มาร์ก (MARK) ของเฟื องท้งั 2 จะตอ้ งตรงกนั 2 ก่อนดดู เฟืองออกมาควรใชส้ ารเคมฉี ีด
เพื่อใหม้ กี ารหลอ่ ลนื่
6 ถา้ มาร์ก (MARK) ไมต่ รงกนั ใหด้ าเนินการดงั น้ี 3 คอ่ ยๆหมนุ เพอื่ ดดู เฟือง
6.1 ถอดเฟื องออกมาปรับโดยใชช้ ุดดูดเฟื อง (Hub puller) ระวงั ... เฟื องอาจแตกชารุดได้
6.2 ถอด ขอ้ ต่อโซ่ “Copper link” เพื่อใหก้ ารปรับเฟ่ื องง่ายข้ึน

MARK

7 เมื่อต้งั มาร์กเสร็จสิ้นแลว้ ใหห้ มุนเครื่องยนต์ 3 - 5 รอบ เพือ่ ตรวจดูความเรียบร้อย
8 ใหต้ รวจหวั ฉีดน้ามนั หล่อลื่นจะตอ้ งอยใู่ นสภาพปกติ

หน่วยท่ี 9 ใบงานท่ี 8 – 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง การต้งั มาร์ก 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 2101-2101

ข้อกาหนด ของสายพานไทมม์ ่ิง (Inspection of timing belt) ก่อนนาไปติดต้งั กบั เครื่องยนตจ์ ะตอ้ งพจิ ารณาดงั น้ี

การฉีกขาดก่อนถึงเวลาอันควร (ก่อน 100,000 กม.)
(Premature parting)

หา้ มใชส้ ารหล่อลื่นทุกชนิด เช่น น้ามนั หล่อลื่น จาระบีฯลฯ
หา้ มลา้ งดว้ ยน้า ,ไอน้า และ น้ามนั ทุกชนิด

ดูสภาพสายพาน แตกชารุด หรือมีรอยขดู ขีด
(Cracks or noticeable wear)

สภาพของฟันสายพานแตกชารุด รอยฉีกขาด
(Belt teeth cracked)

สายพานไทมม์ ิ่ง จะตอ้ งเปลยี่ นตามขอ้ กาหนดของบรษิ ัทฯ ผผู้ ลติ

เช่น เปลยี่ นท่ี 100,000 กม. การไมป่ ฏิบตั ติ ามขอ้ กาหนดจะสง่ ผลตอ่
ความเสยี หายตอ่ เครอ่ื งยนต์

หน่วยที่ 9 ใบงานท่ี 8 - 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง การต้งั มาร์ก 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 2101-2101

สายพานทมี่ รี อยสึกกร่อนด้านข้าง
(Wear or damage side of belt)

สายพานที่มีการสึกกร่อน
(Noticeble wear)

สายพานเก่าก่อนถอดออกจะตอ้ งทาเคร่ืองหมายบอกทิศ
ทางการหมุน

การเปล่ียนสายพานไทมม์ ิ่ง จะตอ้ งเปล่ียนลูกกลิ้งดว้ ย

หน่วยท่ี 9 ใบงานท่ี 8 - 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีน เรื่อง การต้งั มาร์ก 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 2101-2101

1 ตรวจสภาพทว่ั ไปก่อนทาการถอดสายพานไทมม์ ่ิง
ปกติ
ไมป่ กติ เพราะ......................................................................................................................................

2. คลายโบลตล์ ็อกลูกกลิ้งใหห้ ลวม ทาใหส้ ายพานหยอ่ น เพือ่ นาสายพานไทมม์ ่ิงออกมา เมื่อเปลี่ยนสายพานไทมม์ ่ิง
ใหเ้ ปลี่ยน ลูกกลิ้ง และสปริงดึงสายพาน ทุกคร้ัง

3 สภาพของสายพานท่ีถอดออกมา
ปกติ
ไมป่ กติ เพราะ......................................................................................................................................

หน่วยที่ 9 ใบงานที่ 8 - 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง การต้งั มาร์ก 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน

รหสั 2101-2101

4 ตรวจดูตาแหน่งของมาร์กท้งั ท่ีเฟื องเพลาลูกเบ้ียวและเฟื องเพลาขอ้ เหวย่ี ง
พบมาร์กท้งั 2 จุด
ไม่พบมาร์ก เพราะ.......................................................................................................................................

5 ประกอบชุดลูกกลิ้งเขา้ ที่ โดยไม่ตอ้ งลอ๊ คใหแ้ น่น MARK
หมายเหตุ ห้ามหยอดนา้ มันหล่อลื่น หรือสารเคมีเพื่อการหล่อลื่น กบั ชุดลกู กลงิ้ โดยเด็ดขาด

ชดุ ลกู กลิง้ ดนั

6 เมื่อตาแหน่งมาร์กตรงทุกจุดแลว้ ใหป้ ระกอบสายพานเขา้ ท่ี และขนั โบลทย์ ดึ ลูกกลิ่งใหแ้ น่น หมุนเครื่องยนต์
ตรวจความตึงสายพาน

ความตึงสายพานปกติ
ความตึงสายพานไม่ปกติ เพราะ.............................................................................................................

แบบทดสอบหลงั เรียน หน่วยท่ี 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ างานเครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ิ่ง
รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบหลงั เรียน
เร่ือง เฟื อง โซ่ ,สายพานไทมม์ ิ่ง
คาสั่ง ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกท่ีถูกที่สุดเพยี งคาตอบเดียว

1. เครื่องยนตท์ ่ีใชเ้ ฟื องไทมม์ ิ่งในปัจจุบนั หาดูไดย้ าก ท้งั น้ีเน่ืองจากการใชเ้ ฟื องไทมม์ ่ิงมีขอ้ จากดั ขอ้ จากดั
ดงั กล่าวน้ีคืออะไร

ก. ราคาแพง อายกุ ารใชง้ านนอ้ ย
ข. เสียงดงั ไมเ่ หมาะกบั เคร่ืองความเร็วสูง
ค. การหล่อล่ืนไมส่ มบูรณ์ ความร้อนสูง
ง. ทนต่อแรงกระแทกไดน้ อ้ ย เมื่อใชไ้ ประยะหน่ึงฟันเฟื องจะหกั
2. เคร่ืองหมาย (Mark) ท่ีเฟื องจะมีเคร่ืองหมายปรากฏอยู่ ในลกั ษณะใดตอ่ ไปน้ี
ก. จุด
ข. ขีด
ค. ตวั อกั ษร
ง. ท่ีกล่าวแลว้ ถูกตอ้ ง
3. สายพานไทมม์ ิ่งไดร้ ับความนิยมสูงสุดในปัจจุบนั เน่ืองจากมีจุดเด่นอยา่ งไร
ก. เสียงไม่ดงั
ข. อายกุ ารใชง้ านยาวนาน
ค. องศาในการปิ ด เปิ ดถูกตอ้ ง
ง. การปรับเปล่ียนความเร็วไดร้ วดเร็ว
4. เฟื องไทม์ มิ่ง (Timing Gear) คาวา่ ไทมม์ ่ิง (Timing ) ตรงกบั คาใด ? มากท่ีสุด
ก. จงั หวะ
ข. เวลา
ค. ความพอดี
ง. ความเหมาะสม

แบบทดสอบหลงั เรียน หน่วยท่ี 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วชิ างานเครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบหลงั เรียน
เร่ือง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง
คาสัง่ ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกท่ีถูกท่ีสุดเพียงคาตอบเดียว

5.เม่ือเฟื องของเพลาขอ้ เหวย่ี งมีจานวน 30 ฟัน เฟื องของเพลาลูกเบ้ียวจะมี 60 ฟันอตั ราทดของเฟื องเป็นเท่าไร
ก. 1 : 2

ข. 2 : 6
ค. 3 : 8
ง. 4 : 10

6. การประกอบเฟื องไทมม์ ่ิงใหถ้ ูกตอ้ งจะตอ้ งปฏิบตั ิอยา่ งไร
ก. ประกอบใหฟ้ ันเฟื องตรงกนั ทุกตวั
ข. ประกอบใหเ้ ฟื องท้งั 2 ตวั มีมาร์กตรงกนั
ค. ใหป้ ระกอบเฟื องตวั เล็กลงก่อน แลว้ จึงประกอบเฟื องตวั ใหญ่
ง. ประกอบโดยวธิ ีใดก็ได้ แตเ่ ม่ือหมุนเครื่องยนตแ์ ลว้ จะตอ้ งมีอตั ราทด 1 ต่อ 3

7. จากรูป การต้งั มาร์กควรมีเครื่องมือตวั ใดมาประกอบใชง้ าน
ก. เวอร์เนียร์
ข. ไดอลั เกจ
ค. ฟิ ลเลอร์เกจ
ง. ฟุตเหล็กยาว

8 การเปล่ียนสายพานไทมม์ ่ิงทุกคร้ัง จะตอ้ งเปล่ียนชิ้นส่วนใด? ควบคู่กนั ไปดว้ ย
ก. เฟื องเพลาลูกเบ้ียว
ข. ลูกกลิ้ง และสปริง
ค. เฟื องเพลาขอ้ เหวยี่ ง
ง. สลกั ยดึ เฟื องท้งั ตวั บน และตวั ล่าง

แบบทดสอบหลงั เรียน หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ิ่ง
รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบหลงั เรียน
เรื่อง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ่ิง (Gear , Chain , Belt Timing)
คาส่ัง ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกที่ถูกที่สุดเพยี งคาตอบเดียว

9 เพื่อใหก้ ารปิ ด เปิ ดของลิ้นไอดี และลิ้นไอเสียถูกตอ้ งตามกลวฏั ของเคร่ืองยนตใ์ นการประกอบสายพานไทมม์ ิ่ง
ใหค้ านึงถึงเร่ืองใด ? เป็ นสาคญั

ก. ความตึงของสายพาน
ข. มาร์กหนา้ เครื่องยนต์
ค. ความโตของลูกกลิ้ง และความแขง็ ของสปริง
ง. ขนาดความกวา้ งและความยาวของสายพานไทมม์ ิ่ง
10 ขอ้ ใดกล่าวไวผ้ ดิ
ก. หา้ มลา้ งทาความสะอาดสายพานไทมม์ ิ่ง
ข. อายกุ ารใชง้ านของสายพานไทมม์ ่ิงไม่ต่ากวา่ 1 แสนกิโลเมตร
ค. โซ่ไทมม์ ิ่งในปัจจุบนั ไม่นามาใชก้ บั เครื่องยนตแ์ ลว้ เน่ืองจากมีเสียงดงั
ง. การประกอบเฟื อง โซ่ และสายพานไทมม์ ่ิงจะตอ้ งคานึงถึงมาร์กเป็นสาคญั

แบบเฉลย ชุดทดสอบ ก่อนเรียน หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ิ่ง
รหสั 20101 - 2001

แบบเฉลย ชุดทดสอบ ก่อนเรียน
เร่ือง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ิ่ง
------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ้ ก ข ค ง
1 (×)
2 (×)
3 (×)
4 (×)
5 (×)
6 (×)
7 (×)
8 (×)
9 (×)
10 (×)

แบบเฉลย ชุดทดสอบ หลงั เรียน หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง เฟื อง โซ่ 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ่ิง
รหสั 20101 - 2001

แบบเฉลย ชุดทดสอบ หลงั เรียน
เร่ือง เฟื อง โซ่ สายพานไทมม์ ่ิง
------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ้ ก ข ค ง
1 (×)
2 (×)
3 (×)
4 (×)
5 (×)
6 (×)
7 (×)
8 (×)
9 (×)
10 (×)

ใบประเมินผล หน่วยที่ 9 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง เฟื อง โซ่ 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
สายพานไทมม์ ิ่ง
ส 20101 - 2001

ใบประเมนิ ผล

ช่ือ - สกลุ .................................................................หอ้ ง......................................เลขที่..................

ลาดบั ที่ รายละเอียด 543 2 1

1 การเตรียมเครื่องมือ วสั ดุ อุปกรณ์

2 ความถูกตอ้ งในการใชเ้ คร่ืองมือ

3 ข้นั ตอนการปฏิบตั ิงาน

4 ความต้งั ใจในการปฏิบตั ิงาน

5 ความมีระเบียบวนิ ยั

6 การแต่งกาย

7 ทางานร่วมกบั ผอู้ ่ืน

8 การเก็บรักษาเครื่องมือ

9 ความสะอาดเรียบร้อย

10 ความสาเร็จของงาน

รวม

***เกณฑ์ 5 = ดีมาก

4 = ดี

3 = ปานกลาง

2 = พอใช้

1 = ตอ้ งปรับปรุง

การวเิ คราะห์ผลการทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรียน

การสอบ คะแนนเตม็ คะแนนท่ีได้ เปอร์เซ็นต%์

ก่อนเรียน

หลงั เรียน

รวม

ผลการวเิ คราะห์

ผา่ น

ไม่ผา่ น

***เกณฑก์ ารวเิ คราะห์

มากกวา่ 70 % ผา่ นเกณฑ์การประเมิน

ต่ากวา่ 70 % ไม่ผา่ นเกณฑก์ ารประเมิน นกั ศึกษาจะตอ้ งศึกษาเพมิ่ เติมและทาการทดสอบใหม่

วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน หน่วยท่ี 10 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
รหสั 20101 - 2001
เรื่อง ระบบหล่อลื่น 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

เร่ือง ระบบหล่อล่ืน

วตั ถุประสงค์เชิงพฤติกรรม
1. อธิบายความสาคญั ของป้ัมน้ามนั หล่อล่ืนเครื่องยนตไ์ ดถ้ ูกตอ้ ง
2. บอกคุณลกั ษณะของป้ัมน้ามนั หล่อลื่นเคร่ืองยนตไ์ ดถ้ ูกตอ้ ง
3. อธิบายความสาคญั ของน้ามนั หล่อลื่นไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
4. บอกคุณลกั ษณะของน้ามนั หล่อลื่นไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
5. อธิบายถึงอนั ตรายและปัญหาดา้ นสิ่งแวดลอ้ มไดถ้ ูกตอ้ ง

ขอบเขตของการสอน

14. ทาการศึกษาส่วนประกอบของระบบหล่อลื่น
15. ประเภทและชนิดของน้ามนั หล่อล่ืน
16. ทาการเปล่ียนถ่ายน้ามนั เครื่อง
17. ทาการเปล่ียนกรองน้ามนั เครื่อง
18. น้ามนั หล่อลื่นกบั ส่ิงแวดลอ้ ม
วธิ ีสอน

1. ใชก้ ารสอนแบบบรรยายประกอบเพาเวอร์พอยนต์ ( Power point )
2. บรรยายประกอบของจริง เช่น น้ามนั หล่อลื่น กรองน้ามนั เครื่องมือถอดกรอง ฯลฯ
3 สาธิต โดยการนานกั เรียนเขา้ หอ้ งปฏิบตั ิการ (Lab)เพอ่ื แสดงการหาคา่ ความหนืด

อุปกรณ์ประกอบการสอน

6. เคร่ืองมือพเิ ศษในการถอดกรองน้ามนั เคร่ือง
7. น้ามนั เครื่องสาหรับเคร่ืองยนตแ์ กส๊ โซลีน

3 เพาเวอร์พอยนต์ ( Power point ) ระบบหล่อลื่น

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 10 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ างานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน
เร่ือง ระบบหล่อลื่น 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบก่อนเรียน
เร่ือง ระบบหล่อล่ืน
คาสง่ั ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกที่ถูกท่ีสุดเพยี งคาตอบเดียว

1 หนา้ ที่หลกั ที่สาคญั ท่ีสุดของระบบหล่อล่ืนเคร่ืองยนตค์ ืออะไร
ก. ลดอุณหภูมิของเคร่ืองยนตไ์ ม่ใหส้ ูงเกินเกณฑ์
ข. เป็นซีลป้องกนั การร่ัวระหวา่ งแหวนและผนงั กระบอกสูบ
ค. ลดความฝืดระหวา่ งผวิ สัมผสั ของชิ้นส่วนท่ีเคลื่อนไหว
ง. ชะลา้ งคราบเขมา่ และเศษโลหะท่ีเกิดจากการสึกหรอใหอ้ อกจากเครื่องยนต์

2 คุณสมบตั ิ ของน้ามนั หล่อลื่นท่ีดีเป็นอยา่ งไร
ก. รักษาความหนืดให้คงที่ ภายใตอ้ ุณหภูมิที่เปล่ียนไป
ข. เป็นฟิ ลม์ เกาะจบั อยบู่ นผวิ ชิ้นงานไดด้ ี
ค. ไมร่ วมตวั กบั ออกซิเจน
ง. ที่กล่าวแลว้ ถูกตอ้ ง

3 การหล่อลื่นแบบวดิ สาด (Splash Lubrication) นิยมใชก้ บั เครื่องยนตป์ ระเภทใด
ก. เคร่ืองยนตเ์ ลก็ ทว่ั ๆไป
ข. เคร่ืองยนตท์ ี่ใชก้ บั รถจกั รยานยนต์
ค. เครื่องยนตใ์ หญ่ที่ใชก้ บั รถยนต์
ง. เคร่ืองยนตช์ นิดกงั หนั แกส๊ (Gas turbine)

4 จากรูป เป็นป้ัมน้ามนั หล่อล่ืนแบบใด
ก. แบบวดิ สาด
ข. แบบโรเตอร์
ค. แบบเฟื องขบั
ง. แบบกงั หนั

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยท่ี 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง ระบบหล่อลื่น 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบก่อนเรียน
เร่ือง ระบบหล่อลื่น
คาสั่ง ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกที่ถูกที่สุดเพียงคาตอบเดียว

5 เคร่ืองยนตท์ วั่ ๆไป ขนาดความจุกระบอกสูบ 1500 – 2000 ลูกบาศกเ์ ซนติเมตร (CC.) จะใชน้ ้ามนั หล่อลื่น
ประมาณกี่ลิตร

ก. 2.5 - 3 ลิตร
ข. 4.5 - 5 ลิตร
ค. 6.5 - 7 ลิตร
ง. 8.5 - 9 ลิตร
จากรูปจงตอบคาถามขอ้ 6 - 8 ต่อไปน้ี

1

6 จากรูป หมายเลข 1 คืออะไร
ก. กรองน้ามนั หล่อลื่น
ข. ป้ัมน้ามนั หล่อลื่น
ค. วาลว์ ควบคุมการไหล
ง. สวติ ซ์น้ามนั หล่อลื่น

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 10 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง ระบบหล่อล่ืน 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบก่อนเรียน
เร่ือง ระบบหล่อลื่น
คาสง่ั ใหน้ กั เรียนทาเครื่องหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกท่ีถูกที่สุดเพยี งคาตอบเดียว

7 จากรูป ใชว้ ธิ ีการหล่อล่ืนแบบใด
ก. แบบวดิ สาด
ข. แบบป้ัมความดนั
ค. แบบการหยด
ง. แบบฉีด

8 จากรูป แสดงใหเ้ ห็นวธิ ีการบริการระบบหล่อล่ืนเพ่ือประโยชน์อะไร
ก. ลา้ งทาความสะอาดระบบโดยการอดั น้ามนั ความดนั สูงยอ้ นทิศทางเดิม
ข. เพ่มิ ปริมาณน้ามนั หล่อลื่น เนื่องจากปริมาณน้ามนั หล่อล่ืนไม่เพยี งพอ
ค. ทดสอบปริมาณการไหลของน้ามนั หล่อล่ืน เพ่ือตรวจดูอตั ราการไหล
ง. การผสมสารละลายชนิดพิเศษเพอ่ื ป้องกนั การอุดตนั ของน้ามนั หล่อล่ืน

9 กรองน้ามนั หล่อลื่นชนิดใดท่ีไดร้ ับความนิยมสูงสุดในปัจจุบนั
ก. กรองแบบชว่ั คราว
ข. กรองแบบถาวร
ค. กรองแบบความดนั
ง. กรองแบบสุญญากาศ

10. ข้นั ตอนการถอดเปลี่ยนกรองและเปล่ียนถ่านน้ามนั หล่อล่ืนใหท้ าส่ิงใดก่อนจากหวั ขอ้ ตอ่ ไปน้ี
ก. ใชเ้ คร่ืองมือพิเศษหมุนกรองออกประมาณ 1 รอบ
ข. ถ่ายน้ามนั หล่อล่ืนออกจากเคร่ืองยนตใ์ หห้ มด
ค. ใชม้ ือหมุนกรองออกมาจากเครื่องยนต์
ง. สตาร์ตเครื่องยนตท์ ี่ความเร็วรอบต่า

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยท่ี 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง ระบบหล่อล่ืน 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

แบบทดสอบก่อนเรียน
เร่ือง ระบบหล่อล่ืน
คาสงั่ ใหน้ กั เรียนทาเคร่ืองหมาย กากบาท (×) ทบั ตวั เลือกท่ีถูกที่สุดเพยี งคาตอบเดียว

11. สารเพ่ิมคุณภาพ (Additives) ที่เติมลงไปในน้ามนั หล่อลื่นเพื่อประโยชน์อะไร
ก. ป้องกนั การเกิดฟองอากาศ
ข. ช่วยรักษาคา่ ความหนืดใหค้ งท่ี
ค. ช่วยป้องกนั การสึกหรอ
ง. ที่กล่าวแลว้ ถูกตอ้ ง

12 มาตรฐานที่ใชก้ บั เครื่องยนตด์ ีเซลคือขอ้ ใด
ก. SA
ข. SD
ค. CD
ง. RA

13 น้ามนั หล่อลื่นเครื่องยนตน์ ิยมใชเ้ บอร์ใด
ก. เบอร์ 20
ข. เบอร์ 30
ค. เบอร์ 40
ง. เบอร์ 50

14 น้ามนั หล่อลื่นสงั เคราะห์ (Synthetic Oil) เป็นอยา่ งไร
ก. เป็นน้ามนั ที่ผลิตข้ึนจากโรงกลน่ั น้ามนั เป็นการเฉพาะ
ข. เป็นน้ามนั ท่ีผลิตข้ึนจากกระบวนการทางเคมี เพอื่ ใหไ้ ดค้ ุณภาพตามตอ้ งการ
ค. เป็นน้ามนั ท่ีเกิดจากการผสมระหวา่ งน้ามนั ปิ โตรเลียมและน้ามนั จากพชื
ง. เป็นน้ามนั ที่เกิดจากกระบวนการรีไซเคิล โดยการนาน้ามนั ที่ใชแ้ ลว้ มาเติมสารละลายชนิดพเิ ศษ

15 สถาบนั ปิ โตรเลียมของอเมริกา ใชต้ วั ยอ่ เป็นอยา่ งไร
ก. SAE.
ข. API.
ค. ASTM.
ง. DIN.

ใบความรู้ หน่วยที่ 10 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ืองระบบหล่อล่ืน 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

ป้ัมนา้ มนั หล่อลื่นเคร่ืองยนต์
ป้ัมน้ามนั หล่อล่ืนเคร่ืองยนต์ มีหนา้ ท่ีดูดและส่งน้ามนั หล่อลื่นไปหล่อลื่นชิ้นส่วนที่เคล่ือนไหว เพื่อลด

ความฝืดระหวา่ งชิ้นส่วนต่างๆของเครื่องยนต์

หน้าทขี่ องระบบหล่อลื่นเคร่ืองยนต์
1 ลดความฝืดพ้นื ผวิ สัมผสั ของชิ้นส่วนท่ีมีการเคลื่อนไหว
2 เป็นซีลป้องกนั การรั่วระหวา่ งผนงั กระบอกสูบกบั แหวนลูกสูบ
3 ระบายความร้อนภายในเคร่ืองยนต์
4 ชะลา้ งสิ่งสกปรก คราบเขม่า เศษโลหะภายในเคร่ืองยนต์

นา้ มนั หลอ่ ลน่ื เครอื่ งยนต์ เมื่อนาไปหลอ่ ลน่ื แลว้ จะ
ไหลลงสอู่ า่ งนา้ มนั ดา้ นลา่ ง ปั้มนา้ มนั หลอ่ ลน่ื จะดดู
ใหไ้ หลเวยี นอยตู่ ลอดเวลา ขณะเครอ่ื งยนตท์ างาน

รูปที่ 1 – 10 แสดง การไหลเวียนของน้ามนั หล่อลื่น ขณะท่ีเคร่ืองยนตก์ าลงั ทางาน
ท่ีมา : Automotive Encyclopedia : 105

แบรงิ่
เพลา

นา้ มนั

รูปท่ี 2 – 10 แสดงหนา้ ท่ีของน้ามนั หล่อล่ืนท่ีอยใู่ นแบริ่งเพลาขอ้ เหวย่ี ง
ท่ีมา : udclick . com

ใบความรู้ หน่วยที่ 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์
วชิ างานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน
เรื่อง ระบบหล่อล่ืน 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
รหสั 20101 - 2001

กรอง จากรูป 3-10 แสดงใหเ้ ห็นวงจรการไหลของ
อา่ งนา้ มนั เครอื่ ง นา้ มนั หลอ่ ลน่ื โดยเรมิ่ ตงั้ แตป่ ั้มนา้ มนั ไปกรอง และ
สง่ ตอ่ ไปยงั ชิน้ สว่ นท่ีเคลอื่ นไหว เชน่ เพลา แหวน
ลกู สบู กลไกของลนิ้ ฯลฯ และไหลกลบั มาเก็บไวใ้ น
อา่ งนา้ มนั เครอ่ื ง (Oil pan)

รูปที่ 3 – 1 0 แสดงใหเ้ ห็น วงจรการไหลของน้ามนั หล่อล่ืน
ที่มา : automobile taladnuds . com

ประสิทธิภาพของการหล่อล่ืนขึน้ อยู่กบั องค์ประกอบทส่ี าคญั ดังนี้
1 พ้นื ผวิ สมั ผสั ของชิ้นงาน
1.1ผวิ เรียบเป็นมนั
1.2 ขรุขระ
2 คุณสมบตั ิ ของน้ามนั หล่อลื่น

2.1 รักษาความหนืดใหค้ งท่ี ภายใตอ้ ุณหภูมิท่ีสูงได้
2.2 เป็นฟิ ลม์ เกาะจบั อยบู่ นผวิ ชิ้นงานไดด้ ี

3 วธิ ีการหล่อล่ืนที่ถูกตอ้ ง
3.1 การหยด
3.2 การวดิ สาด

3.3 การใชป้ ้ัมแรงดนั สูง
4 ชนิดของสารหล่อลื่น
4.1 สารก่ึงของเหลว

4.2 ของเหลว

ใบความรู้ หน่วยท่ี 10 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน
เรื่อง ระบบหล่อล่ืน 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
รหสั 20101 - 2001

ประเภทของการหล่อล่ืน

1 การหล่อลื่นแบบวิดสาด (Splash Lubrication) ประกอบดว้ ยชอ้ นตกั (Dipper) วดิ สาดน้ามนั จากอา่ ง
น้ามนั เคร่ืองไปยงั ผนงั กระบอกสูบและส่วนตา่ งๆที่ตอ้ งการหล่อล่ืน นิยมใชก้ บั เคร่ืองยนตข์ นาดเลก็ แรงมา้
ต่าประมาณ 5 – 10 แรงมา้ เช่นเครื่องยนต์ Honda GX 120 , 160 ฯลฯ

ชอ้ นตกั นา้ มนั อา่ งนา้ มนั เครอื่ ง

รูปท่ี 4 – 10 แสดง เครื่องยนตฮ์ อนดา้ หล่อล่ืนแบบวดิ สาด
ที่มา : คู่มือซ่อมบารุงเครื่องยนตฮ์ อนดา้
1 การหล่อล่ืนแบบใชป้ ้ัมแรงดนั (Oil pump Lubrication
) เป็นการหล่อลื่นที่นิยมใชม้ ากที่สุด ใชไ้ ดต้ ้งั แต่
เครื่องยนตเ์ ลก็ จนถึงเคร่ืองยนตใ์ หญ่

การหลอ่ ลน่ื แบบใชป้ ั้มแรงดนั ไดร้ บั ความ

นิยมมาก เพราะสามารถใหก้ ารหลอ่ ลนื่ ไดท้ กุ

สว่ นทเ่ี คลอ่ื นไหว เหมาะกบั เครอื่ งยนตท์ กุ

ปั้ม ประเภท กรองหยาบ
นา้ มนั

รูปที่ 5 – 1 0 แสดงการหล่อล่ืนแบบใชป้ ้ัมแรงดนั

ท่ีมา : Automotive Encyclopedia : 79

ใบความรู้ หน่วยที่ 10 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ างานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ืองระบบหล่อลื่น 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

การหล่อล่ืนโดยใช้ป้ัมแรงดนั แบ่งออกไดด้ งั น้ี

2.1 แบบเฟื องขบั (Gear Type) เป็นเฟื อง 2 ตวั หมุนอยภู่ ายในเรือนป้ัม มีหนา้ ท่ีดูดและส่งน้ามนั ไปยงั ส่วน
ตา่ งๆ ของเครื่องยนต์

ชอ่ งวา่ งระหวา่ งปลายเฟืองกบั เรอื น

ปั้ม ประมาณ 0.05 - 0.13 mm.

รูปท่ี 6 – 1 0 แสดงป้ัมแรงดนั แบบเฟื องขบั (gear type)
ที่มา : Auto Service and Repair : 306

2.2 แบบโรเตอร์ (Rotor Type) ป้ัมแบบโรเตอร์ มีโรเตอร์ขบั และโรเตอร์ตาม เม่ือโรเตอร์ขบั หมุน จะทาให้
เกิดช่องวา่ งที่โรเตอร์ตวั ตาม เกิดเป็นสุญญากาศดูดน้ามนั เขา้ สู่ป้ัม

รูปท่ี 7 – 1 แสดงป้ัมแรงดนั แบบโรเตอร์ (Rotor Type)
ที่มา : Automotive Service Technology : 96

ใบความรู้ หน่วยท่ี 10 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เรื่อง ระบบหล่อล่ืน 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

การหล่อล่ืนเคร่ืองยนต์

เม่ือป้ัมน้ามนั ดูดและส่งน้ามนั ไปตามช่องทางท่ีกาหนด น้ามนั จะถูกส่งมายงั กรองละเอียด แลว้ หลงั จากน้นั
จะส่งไปยงั เพลาขอ้ เหวย่ี ง เพ่ือหล่อล่ืนแบริ่งอก และแบร่ิงกา้ นสูบ แหวนลูกสูบ และกลไกของลิ้นท้งั หมด

ดงั น้นั ในกรณีท่ีกรองน้ามนั หล่อล่ืนอุดตนั ทาใหค้ วามดนั ในระบบสูงข้ึน จะมีวาลว์ น้ามนั (Oil Relief
Valve) เปิ ดช่องทางใหน้ ้ามนั ไหลโดยไมผ่ า่ นกรอง เพื่อไปหล่อล่ืนชิ้นส่วนต่างๆไมใ่ หช้ ารุดเสียหาย

รูปท่ี 8 – 10 แสดงเส้นทางการไหลของน้ามนั ท่ีออกจากป้ัมและกรองน้ามนั
ท่ีมา: Automotive Encyclopedia : 104

ชิ้นส่วนตา่ งๆท่ีมีการหล่อลื่น จะตอ้ งเป็ นชิ้นส่วนท่ีเคล่ือนไหว น้ามนั หล่อลื่นเม่ือหล่อล่ืนเสร็จแลว้ จะไหลกลบั ลง
สู่กน้ อา่ ง หมุนเวยี นอยตู่ ลอดเวลา ดงั น้นั ปริมาณน้ามนั ที่ใชภ้ ายในเครื่องยนตจ์ ะตอ้ งเพียงพอ ไมน่ อ้ ย หรือ มาก
จนเกินไป ตามปริมาณท่ีบริษทั ผผู้ ลิตกาหนด เคร่ืองยนตท์ ว่ั ๆไป ขนาด 1500 – 2000 ลูกบาศกเ์ ซนติเมตร (CC)
ประมาณ 4.5 – 5 ลิตร

ทอ่ ทางไหลของ
นา้ มนั หลอ่ ลนื่ เมอื่ ใชไ้ ป
นานๆอาจอดุ ตนั ควรลา้ ง
ใหน้ า้ มนั ไหลไดส้ ะดวก

รูปที่ 9 – 10 แสดงการใชถ้ งั ลมความดนั สูง ฉีดยอ้ นทิศทางการไหล เพอ่ื ลา้ งระบบหล่อลื่น
ท่ีมา : Automotive Service and Repair: 320

ใบความรู้ หน่วยที่ 10 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
วชิ างานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ือง ระบบหล่อลื่น 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

กรองนา้ มันหล่อล่ืน

กรองน้ามนั หล่อลื่นมีหนา้ ท่ีกรองสิ่งสกปรก และสารแขวนลอยทวั่ ไปท่ีอยใู่ นน้ามนั
นอกจากน้นั กรองน้ามนั หล่อล่ืนในปัจจุบนั สามารถแยกน้าออกจากน้ามนั ไดด้ ว้ ย ปัจจุบนั กรองน้ามนั หล่อล่ืนแบง่
ออกเป็ น 2 ชนิดคือ

1 กรองช่ัวคราว เป็ นกรองที่ใชต้ ามอายกุ ารใชง้ าน เม่ือหมดอายกุ ารใชง้ าน เช่นที่ 5,000 กม. เมื่อถึงเวลา

เปลี่ยนถ่ายน้ามนั หล่อล่ืนก็จะถอดเปลี่ยนกรองทิ้ง ไม่นาไปลา้ งแลว้ กลบั มาใชใ้ หม่ กรองชวั่ คราวไดร้ ับ
ความนิยมมากที่สุด เนื่องจากไมต่ อ้ งมีการซ่อมบารุง ทาใหส้ ะดวก และประสิทธิภาพในการกรองสูง

รูปท่ี 10 – 10 แสดงชนิดของกรองน้ามนั เช้ือเพลิงแบบชวั่ คราว
ท่ีมา : Automotive Service and Repair: 309

2 กรองถาวร เป็นกรองท่ีสามารถนามาลา้ งทาความสะอาดแลว้ นาไปใชต้ อ่ ไดอ้ ีก การลา้ งทาความสะอาดโดย
ใช้ น้ามนั เช้ือเพลิง หรือน้ายาเคมี ท่ีใชส้ าหรับลา้ งคราบไขมนั ลา้ งทาความสะอาด เพือ่ ขจดั สิ่งสกปรก
เช่น ตะกอน ฝ่ นุ เศษโลหะ และคราบน้ามนั ใหอ้ อกไป

กรองนา้ มนั หลอ่ ลน่ื แบบถาวร ไมน่ ยิ มใช้
กบั ยานยนต์ แตจ่ ะใชก้ บั เครอ่ื งยนตท์ ่ี
ติดตงั้ แทน่ ถาวร ภายในโรงงาน

รูปที่ 11 – 10 แสดงชนิดของกรองน้ามนั เช้ือเพลิงแบบถาวร
ที่มา : Automotive service Technology:98

ใบความรู้ หน่วยท่ี 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วชิ างานเคร่ืองยนตแ์ กส๊ โซลีน
เรื่อง ระบบหล่อล่ืน 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
รหสั 20101 - 2001

การถอดเปลย่ี นกรอง
การถอดเปล่ียนกรอง จะตอ้ งใชเ้ คร่ืองมือพิเศษ ท้งั น้ีเนื่องจากตาแหน่งท่ีติดต้งั ในบางคร้ังไม่สะดวกท่ีจะ

ถอด การใชเ้ ครื่องมือพิเศษจะช่วยใหค้ วามสะดวกในการบริการ

รูปท่ี 12 – 10 แสดงการถอดกรองน้ามนั เครื่องโดยใชเ้ คร่ืองมือพิเศษ
ท่ีมา: Automotive Encyclopedia : 109

ข้นั ตอนการถอดเปล่ียนกรองมีดงั น้ี
1 ก่อนจะถ่ายน้ามนั หล่อลื่นจะตอ้ งใชเ้ คร่ืองมือพเิ ศษหมุนกรองประมาณ 1 รอบ
2 ถ่ายน้ามนั หล่อล่ืนออกจากเครื่องยนตใ์ หห้ มด
3 ใชม้ ือหมุนกรองออกมา

การประกอบกรองเขา้ ที่ เมื่อเปลี่ยนถ่ายน้ามนั หล่อลื่นหมดแลว้ ก็ใหป้ ระกอบกรองเขา้ ที่ โดยไม่ตอ้ งใชเ้ คร่ืองมือ
พิเศษแตจ่ ะตอ้ งใชม้ ือหมุนกรองใหแ้ น่น

Aใชผ้ า้ เช็ดทา B ตรวจสอบซีลนา้ มนั
ความสะอาด

รูปที่ 13 – 10 แสดงทาความสะอาด และตรวจซีลกรองน้ามนั เคร่ือง
ที่มา : Auto Service and Repair : 310

รายการประกอบใบงาน หน่วยท่ี 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ กส็ โซลีน
เร่ือง ระบบหล่อล่ืน 18 สัปดาห์/ภาคเรียน
รหสั 20101 - 2001

การลา้ งทาความสะอาดระบบหล่อล่ืน โดยการใชถ้ งั น้ามนั หล่อลื่นความดนั สูงอดั น้ามนั ยอ้ นทิศทางเพื่อไล่
ตะกอนและสิ่งสกปรกท่ีตกคา้ งให้ไหลไปเก็บไวท้ ่ี อ่างน้ามนั หล่อลื่น วิธีดงั กล่าวน้ีจะช่วยทาให้ท่อทางการไหล
สะดวกยงิ่ ข้ึน

การลา้ งระบบ

โดยการใชล้ มแรงดนั สงู ฉีดยอ้ นทศิ ทาง
เพ่อื ไลส่ ง่ิ สกปรกออกจากทอ่ ทางไหล
ของนา้ มนั เครอื่ ง

รูปท่ี 14 – 10 แสดงวงจรการลา้ งระบบหล่อล่ืน
ท่ีมา : Auto Service and Repair : 320

สวติ ช์นา้ มันหล่อล่ืน
สวิตช์น้ามนั หล่อล่ืน เป็ นสวิตช์แรงดนั (Pressure switch) ติดต้งั อยูด่ า้ งขา้ งเส้ือสูบของเครื่องยนต์ เมื่อ

เคร่ืองยนตด์ บั ความดนั ของน้ามนั หล่อล่ืนไม่มี หรือ มีแต่อาจจะต่า ทาใหส้ ปริงดนั หนา้ สัมผสั ทาให้กระแสไฟฟ้า
ครบวงจรลงกราว หลอดไฟเตือนน้ามนั หล่อล่ืนจะติดสวา่ ง แสดงวา่ น้ามนั ไม่ไหล

สวิตสเ์ ปิด สวิตสป์ ิด

รูปท่ี 15 – 10 แสดงวงจรสวติ ซ์น้ามนั หล่อลื่น (Pressure switch)
ท่ีมา : คู่มือซ่อมบารุงเครื่องยนตโ์ ตโยตา้ : เล่ม 2 , 2545

หน่วยท่ี 10

ระบบหล่อลื่น หน่วยท่ี 10 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ กส็ โซลีน
เรื่อง ระบบหล่อล่ืน 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

นา้ มันหล่อลื่น (Oil lubrication)

น้ามนั หล่อล่ืนท่ีใชใ้ นการหล่อลื่นเคร่ืองยนต์ ท่ีเรียกว่า “น้ามนั เครื่อง” เป็ นน้ามนั หล่อลื่นที่ผลิตข้ึนมาใช้

งานเป็ นการเฉพาะหล่อล่ืนเครื่องยนต์ โดยมีการเติมสารเพิ่มคุณภาพ (Additives) มากกว่า 10 ชนิด เพื่อให้มี

คุณสมบตั ิเหมาะสมกบั การหล่อล่ืนเครื่องยนต์ เช่นมีสารเพม่ิ คุณภาพ ท่ีเก่ียวกบั การป้องกนั การสึกหรอ (Anti wear)

การป้องกันการเกิดฟองอากาศ ( Oxidation inhibitor) และการรักษาค่าความหนืดให้คงท่ี (Viscosity index

improver) เป็นตน้

เนื่องจากน้ามนั หล่อลื่นเป็นผลิตภณั ฑท์ ี่มีจาหน่ายทวั่ โลก เพื่อใหส้ ินคา้ ดงั กล่าวมีมาตรฐานเหมือนกนั จึงได้
มีองคก์ รระหวา่ งประเทศเป็นผคู้ วบคุม และกาหนดมาตรฐาน ดงั น้ี

1 สถาบนั ปิ โตรเลียมของอเมริกา API (American Petroleum Institute)

2 สถาบนั ทดสอบมาตรฐานวสั ดุของอเมริกา ASTM (American Society for Testing Material)

3 สถาบนั วศิ วกรรมยานยนต์ SAE (Society of Automotive Engineers)

คุณสมบตั ิของน้ามนั หล่อล่ืน
คุณสมบตั ิของน้ามนั หล่อล่ืนเคร่ืองยนต์ เป็นตวั กาหนดคุณภาพของน้ามนั หล่อลื่น น้ามนั หล่อล่ืนที่นามาใช้

กบั เครื่องยนตแ์ ตล่ ะประเภท เช่นประเภทเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน เคร่ืองยนตด์ ีเซล มีคุณสมบตั ิแตกตา่ งกนั มาตรฐาน

ของน้ามนั หล่อล่ืนเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีนใชส้ ัญลกั ษณ์ “S” (Station Service) สาหรับมาตรฐานท่ีใชก้ บั เคร่ืองยนต์
ดีเซล “C” (Commercial Service)

รูปท่ี 16 – 10 แสดงชนิดน้ามนั หล่อล่ืน
ท่ีมา : Chomrom . com

หน่วยที่ 10 หน่วยท่ี 10 เวลา 7 ชว่ั โมง /สปั ดาห์
ระบบหล่อลื่น เร่ือง ระบบหล่อลื่น 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน
รหสั 2101 - 211

ระดบั มาตรฐานของน้ามนั หล่อลื่นเครื่องยนตแ์ กส๊ โซลีน มีอยหู่ ลายระดบั ดงั น้ี
1 ระดบั SA เป็ นน้ามนั คุณภาพต่า ราคาถูก สามารถนามาใชก้ บั เครื่องยนตเ์ ล็ก ที่มีชว่ั โมงการทางานน้อย
ไม่เหมาะที่จะนามาใชก้ บั เครื่องยนตท์ วั่ ๆไป เนื่องจากน้ามนั หล่อล่ืนระดบั น้ีมีสารเพมิ่ คุณภาพนอ้ ยมาก
2 ระดบั SB เป็นน้ามนั ที่มีคุณภาพดีกวา่ ระดบั SA เหมาะกบั เครื่องยนตเ์ ลก็ ขนาด 3-5 แรงมา้
3 ระดบั SC เป็นน้ามนั ที่มีคุณภาพสูงกวา่ SB น้ามนั หล่อลื่นระดบั น้ีมีการเติมสารเพ่มิ คุณภาพหลายชนิด ทา
ใหเ้ หมาะกบั เคร่ืองยนตเ์ ลก็ ขนาด 5 – 10 แรงมา้

4 ระดบั SD เป็นน้ามนั ที่มีคุณภาพสูงกวา่ SC เหมาะกบั เคร่ืองยนตท์ ุกชนิดมีการเพ่มิ สารคุณภาพ เพ่ือป้องกนั
การเกิดคราบตะกอน ป้องกนั การเกิดการสึกหรอจากการขดู ขีด

5 ระดบั SE เป็ นน้ามนั ท่ีมีคุณภาพสูงกวา่ SD มีการเพ่ิมสารคุณภาพหลายชนิดลงไป ทาให้มีราคาแพงข้ึน
ตามระดบั คุณภาพ จึงเหมาะกบั เคร่ืองยนตท์ ี่ใชก้ บั รถยนตท์ ุกรุ่น

ระดบั มาตรฐานพิเศษ เช่น SF SG และ SH ในปัจจุบนั นิยมนามาใชก้ บั เครื่องยนตง์ านหนกั ทวั่ ไป ที่มีชวั่ โมงการ
ทางานติดต่อกนั หลายๆชวั่ โมง โดยเฉพาะเครื่องยนตต์ ิดต้งั เทอร์โบ เน่ืองจากน้ามนั ระดบั มาตรฐานดงั กล่าวมีการ
เติมสารเพมิ่ คุณภาพ หลายชนิด ทาใหเ้ ป็นท่ีนิยมของผใู้ ช้ แต่ราคาแพง

สมาคมวิศวกรรมยานยนต์ ไดก้ าหนดน้ามนั หล่อลื่นท่ีนามาใช้โดยแบ่งตามฤดูกาลดงั น้ี น้ามนั ท่ีใชใ้ น
ประเทศหนาว ท่ีมีอุณหภูมิต่า ไดก้ าหนดตวั เลขมาตรฐานความหนืดไว้ เช่น 5 W - 30 , 10 W - 40 , 20 W-40

(Winter : W)

ค่าตา้ นทานการเป็นไขของน้ามนั ในฤดูหนาว (Winter)ระหวา่ งอุณหภูมิ
20 องศาเซลเซียส ถึง -30 องศาเซลเซียส

5 W คงความขน้ ใสของน้ามนั ไวไ้ ดถ้ ึง -30 องศาเซลเซียส ( C )
10 W คงความขน้ ใสของน้ามนั ไวไ้ ดถ้ ึง -20 องศาเซลเซียส ( C )
15 W คงความขน้ ใสของน้ามนั ไวไ้ ดถ้ ึง -10 องศาเซลเซียส ( C )
20 W คงความขน้ ใสของน้ามนั ไวไ้ ดถ้ ึง 0 องศาเซลเซียส ( C )
(ท่ีมา : Society for Testing Metals)

การแบ่งประเภทน้ามนั ตามหลกั สากล (Oil Designation)

MS - Motor Severe , MM - Motor Moderate , ML - Motor Light
DS - Diesel Severe , DM - Diesel Moderate , DG - Diesel General

หน่วยท่ี 10

ระบบหล่อล่ืน หน่วยที่ 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สปั ดาห์

วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน เร่ืองระบบหล่อลื่น 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

รหสั 20101 - 2001

นา้ มนั หล่อล่ืนสังเคราะห์ (Synthetic Oil)

น้ามนั หล่อลื่นสังเคราะห์ (Synthetic Oil) เป็นน้ามนั ท่ีผลิตข้ึนจากกระบวนการทางเคมี ซ่ึงมีคุณภาพเป็นท่ี

นิยมของคนทวั่ ๆไป เนื่องจากน้ามนั หล่อล่ืนประเภทน้ีสามารถผลิตออกมาขายทนั ต่อการเปลี่ยนแปลงทางด้าน

เทคโนโลยี เช่นสามารถนาไปใชก้ บั เคร่ืองยนต์งานหนกั เครื่องยนต์ติดต้งั เทอร์โบ ลดควนั พิษช่วยให้การเผาไหม้

สมบูรณ์ นอกจากน้นั น้ามนั สังเคราะห์ยงั สามารถแต่งกล่ินใหห้ อมไดด้ ว้ ย จึงไดร้ ับความนิยมในปัจจุบนั

นา้ มนั หลอ่ ล่ืนสงั เคราะห์ (Synthetic Oil) เป็น
นา้ มนั ท่ีผลติ เพ่ือคณุ สมบตั พิ ิเศษ เชน่ ทนตอ่
ความรอ้ นไดส้ งู เกาะจบั ผิวชนิ้ งานไดด้ ี มีการ
แตง่ กล่นิ (หอม) อายกุ ารใชง้ านนานกวา่ ปกติ ฯลฯ
แตร่ าคาจะแพงกวา่ นา้ มนั ท่วั ๆไป

รูปที่ 17 – 10 แสดงน้ามนั หล่อล่ืนสังเคราะห์
ที่มา : shopping 7 day . com

แต่อยา่ งไรก็ตามการแต่งกลิ่นให้ควนั ไอเสียหอม ในปัจจุบนั ไม่อาจทาได้ เน่ืองจากผิดกฎหมายดา้ นส่ิงแวดลอ้ ม
ท้งั น้ีเน่ืองจากควนั ท่ีปล่อยออกจากเคร่ืองยนต์เป็ นแก๊สพิษ เป็ นอนั ตรายต่อส่ิงมีชีวิต หากปล่อยให้มีการแต่งกลิ่น
ควนั ไอเสียหอม จะเกิดผลเสียตอ่ สุภาพและส่ิงแวดลอ้ มอยา่ งรุนแรง

การเติมสารเคมี ลงในนา้ มนั หลอ่ ลนื่ เพ่อื แตง่ กลน่ิ ใหห้ อม เป็นสง่ิ ตอ้ งหา้ มไมอ่ าจกระทาได้
เพราะการสนั ดาปภายในหอ้ งเผาไหมข้ องเครอ่ื งยนตจ์ ะมีนา้ มนั หลอ่ ลนื่ บางสว่ นเขา้ ไปผสม ทาให้
เกิดไอเสยี (Exhaust) ทมี่ กี ลนิ่ หอม เม่ือหายใจเขา้ ไปจะเป็นอนั ตรายตอ่ สง่ิ มีชวี ิต

การปิ โตรเล่ียมแห่งประเทศไทย จงึ ไดอ้ อกขอ้ บญั ญตั ใิ หก้ ลน่ิ ทเ่ี กิดจากการร่วั ของแก๊ส และ
การปลอ่ ยไอเสยี “ใหม้ กี ลน่ิ เหมน็ ” เพื่อสรา้ งความราคานเตอื นใหผ้ ใู้ ชไ้ ดท้ ราบและระวงั ภยั รา้ ย

รายงานประกอบใบงาน ใบงานที่ 9 – 10 เวลา 7 ชว่ั โมง /สัปดาห์
ระบบหล่อล่ืน เรื่องการเปล่ียนถ่าย 18 สัปดาห์/ภาคเรียน

วชิ า งานเครื่องยนตแ์ ก๊สโซลีน น้ามนั หล่อลื่น
รหสั 20101 - 2001

ใบการปฏิบตั ิงาน

วตั ถุประสงค์เชิงพฤติกรรม
5. ผเู้ รียนเลือกชนิดน้ามนั หล่อลื่นเคร่ืองยนตไ์ ดถ้ ูกตอ้ ง
6. ผเู้ รียนเปล่ียนถ่ายน้ามนั หล่อล่ืนเครื่องยนตไ์ ดถ้ ูกตอ้ ง
7. ผเู้ รียนใชเ้ คร่ืองมือพเิ ศษถอดกรองน้ามนั หล่อล่ืนเคร่ืองยนตไ์ ดถ้ ูกตอ้ ง
8. ผเู้ รียนไดป้ ฏิบตั ิตามระเบียบเก่ียวกบั

4.1 การใชพ้ ้ืนที่
4.2 การใชเ้ คร่ืองมือ/อุปกรณ์
4.3 การมีคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์

ขอบเขตการปฏบิ ตั ิงาน
8. การเลือกประเภท ชนิดน้ามนั หล่อลื่นเคร่ืองยนต์
9. การเปลี่ยนถ่ายน้ามนั หล่อล่ืนเครื่องยนต์
10. เทคนิควธิ ีการลบรหสั สัญญาณเตือนน้ามนั หล่อล่ืน
11. อนั ตรายจากน้ามนั หล่อล่ืนที่ใชแ้ ลว้

วธิ ีการสอนและส่ือประกอบการสอน

7. อธิบายข้นั ตอนการเปล่ียนถ่ายน้ามนั หล่อล่ืนเคร่ืองยนต์
8. สาธิตการถอดประกอบกรอง และการเปล่ียนถ่ายน้ามนั หล่อลื่น
9. ย้าเตือนถึงอนั ตรายจากการยกรถยนต์ และเตือนขอ้ ผดิ พลาดจากการปฏิบตั ิงาน
อปุ กรณ์ในการปฏิบัติงาน

16. รถยนตฝ์ ึกขบั 1 คนั
17. น้ามนั หล่อลื่น และกรอง
18. เครื่องมือประจาตวั
19. เครื่องมือพเิ ศษสาหรับถอดกรองน้ามนั เครื่อง
5. ผา้ เช็ดกา้ นน้ามนั

หน่วยท่ี 10 ใบงานท่ี 9 – 10 เวลา 7 ชวั่ โมง /สัปดาห์
ระบบหล่อลื่น เรื่องการเปล่ียนถ่าย 18 สปั ดาห์/ภาคเรียน
วชิ า งานเคร่ืองยนตแ์ ก๊สโซลีน
รหสั 20101 - 2001 น้ามนั หล่อล่ืน

ใบการปฏบิ ัตงิ าน

ข้นั ตอนการปฏิบัตงิ าน

1 เลือกน้ามนั ใหเ้ หมาสมกบั เครื่องยนต์ เช่น 5 W 40,

10 w 40 ฯลฯ

2 จดั เตรียมรถ เขา้ รับการบริการ

3 เปิ ดฝาเติมน้ามนั ทิ้งไว้ (อยดู่ า้ นบนบริเวณฝาครอบลิ้น)

4 ยกรถใหส้ ูงพอเหมาะกบั การเขา้ ใหบ้ ริการ
(แต่ในกรณีสถานที่ใหบ้ ริการเป็นแบบหลุมกไ็ มต่ อ้ งยกรถ)

5 ใชเ้ ครื่องมือพิเศษคลายกรองออกประมาณ 1 รอบ.ใหห้ ลวมแต่
ไมต่ อ้ งถอดกรองออกมา

6 ใชป้ ระแจแหวนถอดนอตถ่ายน้ามนั หล่อลื่นที่กน้ อ่าง เพอ่ื ถ่าย
น้ามนั หล่อลื่นออกใหห้ มด

ใหร้ ถจอดในแนวระดบั ขณะท่ถี า่ ยให้ การใชเ้ ครอื่ งมือพเิ ศษถอดกรอง
สงั เกต สี และปรมิ าณดว้ ย เพราะหากสี 1 เช็ดมอื ใหแ้ หง้ ปราศจากสารหลอ่ ลน่ื
ขาวหมน่ แสดงวา่ มีนา้ เขา้ ไปผสม 2 ปรบั เครอ่ื งมือใหพ้ อดกี บั ความโตของกรอง
3 หมนุ กรองออกในทศิ ทางทถี่ กู ตอ้ ง