วัจนกรรมอ้อมในภาษาเกาหลี.pdf

193วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาการใช้้ ‘-겠-’ ในประโยคตััวอย่่างที่่� 25-27 เป็็นการคาดเดาความรู้้สึึกของอีีกฝ่่าย พร้้อมทั้้�งแสดงความรู้้สึึกร่่วมกัับคู่่สนทนา ในสถานการณ์์ที่่�คู่่สนทนาเผชิิญกัับเหตุุการณ์์ไม่่คาดคิิด เช่่น ในกรณีีที่่�มิินจููลืืมกระเป๋๋าไว้้ในรถไฟใต้้ดิิน ตััวอย่่างที่่� 25 “얼마나 당황했겠어” สื่่�อถึึงความเข้้าใจว่่ามิินจููคงตกใจและ ทำอะไรไม่่ถููกในตอนนั้้�น ตััวอย่่างที่่� 26 “힘들겠네 (ลำบากเลยสิินะ)” เป็็น การแสดงความเห็็นใจว่่าอีีกฝ่่ายกำลัังเผชิิญกัับปััญหาเรื่่�องงานที่่�ต้้องทำให้คิ้ิดหนััก ตัวัอย่่างที่่� 27“진짜많이피곤하겠다(คงจะเหนื่่�อยมากเลยนะ)” เป็็นประโยคที่่�แสดงความห่ว่ งใย และแสดงให้้เห็็นว่่าผู้้พููดรัับรู้้ถึึงความเหนื่่�อยล้้าของอีีกฝ่่ายรููปแบบ ‘-(으)ㄹ 것이다’ ใช้้สำหรัับการคาดคะเนเหตุุการณ์์โดยอาศััยข้้อมููลจากอดีีตหรืือประสบการณ์์ที่่�ได้รั้ับผ่่านการกระทำต่่าง ๆ เช่่น การมองเห็็น การอ่่าน การสััมผััส หรืือการได้้กลิ่่�น โดยไม่่ใช้้ข้้อมููลจากเหตุุการณ์์ที่่�เกิิดขึ้้�น ตรงหน้้าในขณะนั้้�นในการพิิจารณา ดัังนั้้�นการใช้้ ‘-(으)ㄹ 것이다’ จึึงสะท้้อนให้้เห็็นว่่าผู้้พููดมีีความมั่่�นใจในสิ่่�งที่่�คาดการณ์์ ไม่่ใช่่การคาดเดาอย่่างเลื่่�อนลอยทำให้้การคาดคะเนมีีความน่่าเชื่่�อถืือมากยิ่่�งขึ้้�น ความรู้้สึึกมั่่�นใจเช่่นนี้้�เกิิดจากการใช้้ ‘-(으)ㄹ것이다’ โดยอ้้างอิิงจากประสบการณ์์ที่่�ผ่่านมา ซึ่่�งช่วย่เพิ่่มน้้ �ำหนัักให้กั้ับคำเตืือน ทำให้คู่่ส้นทนาเข้้าใจเหตุผุลของคำแนะนำได้ชั้ัดเจนขึ้้�น จึึงมีแนีวโน้ม้ที่่�จะปฏิิบััติิตามนอกจากนี้้�ในเหตุุการณ์์ที่่�คู่่สนทนารู้้สึึกแย่่ หมดกำลัังใจทำให้้คู่่สนทนาเข้้าใจเหตุุผลของคำแนะนำได้้ชััดเจนขึ้้�น จึึงมีีแนวโน้้มที่่�จะปฏิิบััติิตาม หรืือในเหตุุการณ์์ที่่�คู่่สนทนารู้้สึึกแย่่ หมดกำลัังใจ คำปลอบใจที่่�อ้้างอิิงจากประสบการณ์์ของผู้้พููดจะช่วย่บรรเทาความกัังวลและทำให้รู้้สึ้ ึกวางใจสบายใจขึ้้�น ด้วย้เหตุนีุ้้� การใช้้ ‘-(으)ㄹ 것이다’ ในบริิบทนี้้�จึึงพบได้้บ่่อยในวััจนกรรมการปลอบโยนและวััจนกรรมการตัักเตืือน

194บทที่่� 4กลุ่่มวััจนกรรมผููกมััด1. วััจนกรรมปลอบโยนการใช้้คำพููดที่่�ช่่วยให้้คู่่สนทนารู้้สึึกคลายความกัังวล บรรเทาความทุุกข์์ใจและได้้รัับกำลัังใจในช่่วงเวลาที่่�กำลัังเผชิิญกัับเรื่่�องไม่่ดีี การปลอบโยนโดยใช้้ประโยคคาดคะเน ‘ -(으)ㄹ 것이다’ เกิิดจากความต้้องการให้้เรื่่�องดีี ๆ เกิิดขึ้้�นกัับคู่่สนทนา แม้้ว่่าในขณะนั้้�นจะยัังไม่่สามารถรัับประกัันผลลััพธ์์ได้้ก็็ตามการคาดคะเนในเชิิงบวกเป็็นวิิธีีหนึ่่�งที่่�ช่่วยเสริิมกำลัังใจและสร้้างความหวััง ให้้กัับคู่่สนทนา แม้้เป็็นเพีียงการคาดคะเน แต่่ความมั่่�นใจของผู้้พููดที่่�แสดงผ่่าน‘-(으)ㄹ 것이다’ ทำให้้คู่่สนทนารัับรู้้ถึึงความหวัังและความเชื่่�อมั่่�นที่่�ส่่งผ่่านมาจากผู้้พููด หากผู้้พููดเคยผ่่านเหตุุการณ์์คล้้ายกัันมาก่่อน ก็็จะมีีความเข้้าใจจากประสบการณ์์ตรง ทำให้้คำปลอบโยนมีีน้้ำหนัักและความน่่าเชื่่�อถืือมากขึ้้�น ด้วย้เหตุนีุ้้� เมื่่�อใช้้ ‘-(으)ㄹ 것이다’ ในบริิบทของการปลอบโยน คู่่สนทนาจะรัับรู้้ได้้ว่่าผู้้พููดมีีเหตุุผลรองรัับจากประสบการณ์์ของตนเอง ในทางกลัับกัันแม้้ผู้้พููดไม่่เคยเผชิิญเหตุุการณ์์นั้้�นมาก่่อน แต่่ประสบการณ์์จากการได้ยิ้ินหรืือนำเรื่่�องราวของผู้้อื่่�นมาถอดบทเรีียน รวมถึึงจากมุุมมองของความเป็็นมนุุษย์์ สิ่่�งเหล่่านี้้� จะช่วย่ ให้ส้ามารถปลอบโยนและให้้กำลัังใจได้้อย่่างจริิงใจ พิจิารณาได้จ้ากตัวัอย่่างต่่อไปนี้้�ตััวอย่่าง 28어머니: 요즘 준이가 말을 잘 안 들어. 자꾸 반항하는 것 같아서 걱정이야. 벌써 사춘기가 온 걸까?아버지: 너무 걱정하지 마. 시간 지나면 준이도 점점 이해하고 달라질 거야.

195วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาตััวอย่่าง 29친구: 아버지께서 이렇게 갑자기 편찮아지실 줄 몰랐어. 평소엔 건강하셨는데... 친구: 곧 좋아지실 거야. 네가 곁에서 힘이 되어드리면 아버지도분명 힘을 내실 거야.ตััวอย่่าง 30친구: 아직도 이런 차별이 있다는 게 너무 속상해. 세상이 정말 변하긴 하는 걸까? 친구: 변화에는 시간이 걸리지만, 분명 좋은 방향으로 갈 거야. 우리가 계속 목소리를 내면 사회도 변할 거야.จากตััวอย่่างที่่� 28-30 ใช้้ ‘-(으)ㄹ 것이다’ ในการปลอบโยนและสร้้าง ความมั่่�นใจ ตััวอย่่างที่่� 28 “시간 지나면 나아질 거야. 준이도 점점 이해하고 달라질 거야”สะท้้อนให้้เห็็นว่่าปััญหานี้้�เป็็นเรื่่�องปกติิในวััยรุ่่น ซึ่่�งจะค่่อย ๆ คลี่่�คลายไปตามกาลเวลา แม้้จะใช้้รููปภาษาที่่�สื่่�อถึึงการคาดคะเนผลลััพธ์์ในอนาคต แต่ถ้่ ้อยคำของพ่่อมีีส่ว่นช่วย่บรรเทาความกัังวลของแม่่ลงได้้ในระดัับหนึ่่�ง นอกจากนี้้� พ่่อเองเคยผ่่านช่ว่ งวััยเด็็กมาก่่อน และตระหนัักดีีว่่าพฤติิกรรมเช่่นนี้้�เป็็นส่่วนหนึ่่�งของกระบวนการเติิบโต อีีกทั้้�งจากประสบการณ์์ที่่�เคยสัังเกต พ่่อแม่่คนอื่่�น ๆ ที่่�เลี้้ย�งดูบุู ุตรหลานมาก่่อน ทำให้้เข้้าใจถึึงธรรมชาติขิองวััยรุ่่นและเชื่่�อมั่่�นว่่าลููกจะปรัับตััวไปตามวััยได้้ในที่่�สุุด ตััวอย่่างที่่� 29“곧 좋아지실 거야. 네가 곁에서 힘이 되어드리면 아버지도 분명 용기를 내실 거야” เมื่่�อคนในครอบครััวมีีปััญหาด้้านสุุขภาพ อาจทำให้้รู้้สึึกกัังวลใจ การใช้้ ‘-(으)ㄹ 것이다’ ในคำพููดปลอบโยน แม้้จะเป็็นเพีียงการคาดการณ์์ แต่่ก็็ช่่วยให้้เพื่่�อนรู้้สึึกสบายใจขึ้้�นในระดัับหนึ่่�ง เพราะ

196บทที่่� 4เป็็นการคาดคะเนในทางบวก ตััวอย่่างที่่� 30 “분명 좋은 방향으로 갈 거야. 우리가 계속 목소리를 내면 사회도 변할 거야” ในตััวอย่่างนี้้�ใช้้ ‘-(으)ㄹ 것이다’ เพื่่�อกระตุ้้นให้้เกิิดแรงบัันดาลใจและความมุ่่งมั่่�นในการเปลี่่�ยนแปลง ดัังนั้้�นจะเห็็นได้้ว่่า การเลืือกใช้้ ‘-(으)ㄹ 것이다’ ในการปลอบโยน ไม่่ใช่่เพีียงการคาดเดาอนาคต แต่ยั่ ังเป็็นการส่่งต่่อความมั่่�นใจและกำลัังใจที่่�มีีต่่อคู่่สนทนาอีีกด้้วยกลุ่่มวััจนกรรมชี้้�นำ1. วััจนกรรมตัักเตืือน การกระทำที่่�ขััดต่่อบรรทััดฐานทางสัังคม หรืืออาจก่่อให้้เกิิดผลเสีียต่่อตััวผู้้กระทำเองในทางใดทางหนึ่่�ง ผู้้ที่่�ให้้คำเตืือนจึึงจำเป็็นต้้องกล่่าวตัักเตืือน หรืือยัับยั้้�งการกระทำนั้้�นก่่อนที่่�จะเกิิดขึ้้�น โดยพื้้�นฐานแล้ว้ผู้เ้ตืือนมัักเป็็นผู้หวััง ้ ดีีและมีีประสบการณ์์ในเรื่่�องดัังกล่่าวมาก่่อน แม้้ว่่าวััจนกรรมการตัักเตืือนจะเป็็น วััจนกรรมที่่�แสดงความหวัังดีี แต่ลั่ ักษณะการสื่่�อสารอาจทำให้้ผู้ฟััง้ รู้้สึึกไม่ส่บายใจหรืือต่่อต้้านได้้ ขึ้้�นอยู่่กัับวิิธีีการและบริิบทในการกล่่าวตัักเตืือน การใช้้ ‘-(으)ㄹ 것이다’ ในการเตืือนลัักษณะนี้้�เป็็นการเตืือนที่่�หนัักแน่่น เนื่่�องจากผู้้เตืือนมั่่�นใจว่่าหากผู้้ฟัังไม่่รัับฟััง สิ่่�งที่่�จะเกิิดขึ้้�นในอนาคตจะเป็็นไปตามที่่�คาดการณ์์ไว้้ การใช้้รููปคาดคะเนนี้้�จึึงสะท้้อนถึึงผลลััพธ์์ที่่�มีีแนวโน้้มเกิิดขึ้้�นจริิง โดยอ้้างอิิงจากประสบการณ์์ของผู้้ตัักเตืือนหรืือจากตััวอย่่างที่่�เคยพบเห็็น นอกจากนี้้� หากผู้้เตืือนเคยประสบกัับผลเสีียมาก่่อน คำเตืือนจะยิ่่�งมีีน้้ำหนัักและความน่่าเชื่่�อถืือ เพราะประสบการณ์์ตรงจะช่วย่ ให้้ผู้ฟัังตระห ้ นัักถึึงผลกระทบที่่�อาจเกิิดขึ้้�นได้้ชััดเจนยิ่่�งขึ้้�น ‘-(으)ㄹ것이다’ เป็็นรููปคาดคะเนที่่�สามารถใช้้ได้ทั้้้ �งในวััจนกรรมการตัักเตืือนและการปลอบโยน อย่่างไรก็็ตาม ความแตกต่่างอยู่่ที่่�บริิบทและผลกระทบต่่อผู้้ฟััง ในวััจนกรรมการตัักเตืือน การใช้้ ‘-(으)ㄹ 것이다’ อาจทำให้้ผู้้ฟัังรู้้สึึก ถููกตำหนิิหรืือเสีียหน้้า เพราะเป็็นการกล่่าวอย่่างหนัักแน่่นว่่าหากไม่่ปฏิิบัติัิตาม

197วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาสิ่่�งที่่�คาดการณ์์ไว้จ้ะเกิิดขึ้้�นอย่่างแน่่นอน ด้วย้เหตุนีุ้้� การใช้รูู้ปประโยคนี้้�ในบริิบทของการตัักเตืือนจึึงไม่่สุุภาพ โดยเฉพาะหากผู้้เตืือนไม่่ได้้มีีสถานะที่่�สููงกว่่าผู้้ฟััง เช่่น ในแง่่วััยวุฒิุิหรืือคุณวุฒิุิ ในวััจนกรรมการปลอบโยน การใช้้ ‘-(으)ㄹ것이다’กลัับให้้ความรู้้สึึกแตกต่่าง เพราะเป็็นการคาดคะเนในเชิิงบวกและให้้ความหวััง ช่่วยให้้ผู้้ฟัังรู้้สึึกสบายใจ และถืือว่่าเป็็นการพููดที่่�สุุภาพและให้้กำลัังใจมากกว่่า การคุุกคามตััวอย่่าง 31아빠: 이제 불 끄고 자야 할 시간이야.아이: 아직 안 잘 거예요! 더 놀고 싶어요.아빠: 너무 늦게 자면 내일 아침에 일어나기 힘들 거예요. 그럼 좋아하는 만화도 못 볼 텐데, 괜찮아?ตััวอย่่าง 32학생 A: 어제 밤새서 공부했어. 벼락치기라도 하면 어떻게든 될 줄 알았거든.학생 B: 야, 시험 전날 밤새서 벼락치기 하면 점수가 잘 안 나올 거야. 그냥 피곤하기만 하지.ตััวอย่่าง 33의사: 물 충분히 안 마시면 건강에 안 좋을 거예요.환자: 네, 알겠습니다. 앞으로 더 신경 쓸게요.จากตััวอย่่างที่่� 31 - 33 ใช้้ ‘-(으)ㄹ 것이다’ ในการตัักเตืือนและชี้้�แนะ ตัวัอย่่างที่่� 31“너무 늦게 자면내일 아침에 일어나기 힘들 거예요” ประโยคนี้้�ใช้้‘-(으)ㄹ 것이다’ เป็็นประโยคที่่�ใช้้เพื่่�อเตืือนถึึงผลที่่�อาจเกิิดขึ้้�นในอนาคต

198บทที่่� 4แม้้จะไม่่แน่่นอนโดยสมบููรณ์์ แต่่มีีความเป็็นไปได้้สููง โดยแสดงให้้เห็็นถึึง ความเป็็นไปได้้ของเหตุุการณ์์ที่่�จะเกิิดขึ้้�น เพื่่�อให้้ผู้้ฟัังตระหนัักและพิิจารณา ในการตััดสิินใจในการปฏิิบััติิตาม ตััวอย่่างที่่� 32 “시험 전날 밤새서 벼락치기하면 점수가 잘 안 나올 거야” ประโยคนี้้�เป็็นคำเตืือนในเชิิงให้้คำแนะนำ เป็็นการแสดงประสบการณ์์หรืือข้้อเท็็จจริิงที่่�เรีียนรู้้มาเพื่่�อเตืือนคู่่สนทนาตััวอย่่างที่่� 33 “물 충분히 안 마시면 건강에 안 좋을 거예요” เป็็นประโยคที่่�ใช้้เตืือนเพื่่�อให้้คนไข้้ตระหนัักถึึงผลที่่�อาจเกิิดขึ้้�น โดยไม่่ใช่่คำสั่่�งที่่�ตรงไปตรงมาเหมืือนกัับ “물을 충분히 마셔야 해요” หรืือ “물을 충분히 마시세요” ซึ่่�งให้้ความรู้้สึึกบัังคัับหรืือเป็็นข้้อกำหนดที่่�ต้้องปฏิิบััติิตาม‘-(으)ㄴ/는가/나보다’ เป็็นรููปแบบภาษาที่่�ใช้้แสดงการคาดเดาอย่่างเป็็น กลาง โดยอ้้างอิิงจากข้้อมููลที่่�ผู้้พููดรัับรู้้ได้้จากสถานการณ์์ในขณะนั้้�น เช่่น การมองเห็็น การสััมผััส หรืือการได้้ยิิน ซึ่่�งไม่่เกี่่�ยวข้้องกัับความรู้้สึึกหรืือ ความเชื่่�อส่่วนตััวของผู้้พููด ดัังนั้้�น ‘-(으)ㄴ/는가/나 보다’ จึึงเป็็นการคาดเดา ที่่�ไม่่มีีการแทรกความคิิดเห็็นส่่วนตััวของผู้้พููด ทำให้้ข้้อความมีีความเป็็นกลาง ด้้วยเหตุุนี้้� รููปแบบ ‘-(으)ㄴ/는가/나 보다’ จึึงเหมาะสำหรัับวััจนกรรมที่่�ผู้้พููดใช้้เพื่่�อลดความขััดแย้้ง ลดผลกระทบด้้านลบ ทำให้้การสื่่�อสารมีคีวามเป็็นกลางและราบรื่่�นมากขึ้้�น อีีกทั้้�งยัังช่วย่ลดระดัับความจริิงจัังของข้้อความในการสนทนา นอกจากนี้้� ‘-(으)ㄴ/는가/나보다’ยัังสามารถใช้้คาดเดาสาเหตุขุองสถานการณ์์จากสิ่่�งที่่�รัับรู้้ณขณะพููด ทำให้้การประเมิินสถานการณ์์มีีลัักษณะเป็็นการคาดเดาที่่�แฝงความสงสััยแทนที่่�จะเป็็นการระบุุอย่่างชััดเจน วััจนกรรมที่่�นำ ‘-(으)ㄴ/는가/나 보다’ มาใช้้เป็็นกลวิิธีีในการสื่่�อสาร ได้้แก่่ วััจนกรรมการตำหนิิ วััจนกรรมการชมเชยและการตอบรัับคำชมเชย

199วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษากลุ่่มวััจนกรรมแสดงความรู้้�สีีก1. วััจนกรรมการตำหนิิวััจนกรรมการตำหนิิเป็็นการกระทำทางภาษาที่่�ผู้้พููดใช้้เพื่่�อแสดงความไม่่พอใจหรืือต่่อว่่าคู่่สนทนาเกี่่�ยวกัับการกระทำที่่�ตนมองว่่าไม่่เหมาะสม หรืือไม่่สมควรเกิดขึ้้�น การตำหนิิอาจส่่งผลกระทบต่่อภาพลัักษณ์์ของผู้้ถููกตำหนิิ และในบางกรณีีอาจส่่งผลต่่อภาพลัักษณ์์ของผู้้พููดเองด้้วย ดัังนั้้�น ทั้้�งผู้้ตำหนิิและผู้้ถููกตำหนิิ จึึงมัักพยายามรัักษาหน้้าของตนเอง โดยเฉพาะในที่่�สาธารณะ บางครั้้�งอาจเลืือกที่่�จะหลีีกเลี่่�ยงการตำหนิิ หรืือนิ่่�งเฉยต่่อเรื่่�องที่่�ไม่่พอใจ แต่่ในบางสถานการณ์์ เช่่น เมื่่�อรู้้สึึกว่่าสิทธิขิองตนถููกละเมิิด หรืือไม่่ได้รั้ับความเป็็นธรรม การแสดงออกถึึงความไม่่พอใจผ่่านการตำหนิิจึึงอาจหลีีกเลี่ย่� งไม่่ได้้ อย่่างไรก็็ตาม แม้จ้ะอยู่่ในสถานการณ์์ที่่�จำเป็็นต้้องตำหนิิ ผู้้พููดก็มั็ ักเลืือกใช้ภ้าษาที่่�ให้้เกีียรติิ และหลีีกเลี่ย่�งการคุุกคามหน้้าของผู้้อื่่�น รููปแบบการแสดงออกของการตำหนิิอาจแตกต่่างกัันไป ขึ้้�นอยู่่กัับบริิบทของสถานการณ์์และความสััมพัันธ์์ระหว่่างผู้้พููดกัับผู้้ฟัังในการกล่่าวตำหนิิ ผู้้พููดตระหนัักถึึงความไม่่เหมาะสมของคำพููดตนเอง การใช้้รููปภาษาแสดงการคาดเดาหรืือสัันนิิษฐานจากสิ่่�งที่่�ผู้้พููดสัังเกตเห็็น โดยใช้้รููปแบบแสดงการคาดคะแนน ‘-(으)ㄴ/는가/나 보다’ สามารถช่่วยลดความรุุนแรงของถ้้อยคำในการตำหนิิได้้ ทำให้้การตำหนิิไม่่ดููเหมืือนเป็็น การกล่่าวโทษโดยตรง แต่่เป็็นการแสดงความไม่่แน่่ใจหรืือสงสััย พร้้อมทั้้�งชี้้� ให้้เห็็นถึึงข้้อผิิดพลาดอย่่างสุุภาพ การใช้้รููปแบบ ‘-(으)ㄴ/는가/나 보다’ ในการตำหนิิสามารถแบ่่งได้้เป็็นสองลัักษณะ คืือ การตำหนิิความผิิดพลาดของผู้้อื่่�น และการตำหนิิข้้อผิิดพลาดหรืือความผิิดพลาดของตนเอง การตำหนิิข้้อ ผิิดพลาดของผู้้อื่่�น หมายถึึงการชี้้�ให้้เห็็นถึึงการกระทำหรืือการตััดสิินใจที่่�ผิิดพลาดหรืือไม่่เหมาะสมของผู้้อื่่�น ซึ่่�งอาจทำให้้เกิิดผลกระทบไม่่ดีีในสถานการณ์์นั้้�น ๆ ดัังตััวอย่่างต่่อไปนี้้�

200บทที่่� 4ตััวอย่่าง 34가: 어? 저희가 주문한 거랑 다른 음식이 나온 것 같아요. 주문이 잘못 들어갔나 봐요. 나: 아, 정말요? 죄송해요! 바로 확인해 보고 다시 갖다 드릴게요.ตััวอย่่าง 35가: 이 부분은 신경을 좀 덜 썼나 봐요. 수치가 잘못됐는데요.나: 아, 맞아요! 그 부분 제가 놓쳤네요. 다시 한 번 확인해볼게요.ตััวอย่่าง 36가: 기본적인 걸 틀렸네. 수업을 제대로 안 들었나 봐?나: 죄송합니다. 좀 더 공부하겠습니다.ตััวอย่่างที่่� 34-36 ใช้้‘-(으)ㄴ/는가/나 보다’ ในการตำหนิิและชี้้�ให้้เห็็น ข้้อผิิดพลาดของผู้้อื่่�นช่วย่ลดความรุุนแรงของถ้้อยคำ โดยผู้้พููดเลืือกใช้รูู้ปประโยคที่่�แสดงความไม่่แน่่ใจหรืือความสงสััยแทนการกล่่าวตำหนิิโดยตรง ซึ่่�งช่่วยลดความขััดแย้้งในการสนทนา ตััวอย่่างที่่� 34 “주문이 잘못 들어갔나 봐요” ในที่่�นี้้� ‘-았/었나보다’ ถููกใช้้เพื่่�อแสดงการคาดเดาว่่าอาหารที่่�ได้รั้ับอาจไม่่ตรงกัับที่่�สั่่�ง อาจเกิิดจากการรัับออร์์เดอร์์ผิิดพลาด โดยผู้้พููดไม่่ได้้ตำหนิิพนัักงานหรืือร้้านอาหารโดยตรง แต่่เลืือกใช้้วิิธีีการพููดที่่�ทำให้้ความผิิดพลาดดููเป็็นสิ่่�งที่่�คาดการณ์์ได้้จากสถานการณ์์ ตััวอย่่างที่่� 35 “이 부분은 신경을 좀 덜 썼나 봐요(ตรงนี้้ดู�ูเหมืือนจะใส่่ใจน้้อยไปหน่่อยตัวัเลขผิิดอยู่่นะ)” ประโยคนี้้ส�ะท้้อนการคาดเดาว่่าส่่วนนี้้�น่่าจะต้้องได้้รัับความใส่่ใจมากกว่่านี้้� เป็็นการบอกเป็็นนััยโดยไม่่ตำหนิิใครอย่่างชััดเจน แต่่ยัังคงชี้้�ให้้เห็็นถึึงข้้อผิิดพลาดที่่�เกิิดขึ้้�นตััวอย่่างที่่� 36 ‘가’ เห็็นว่่า ‘나’ แก้้โจทย์์พื้้�นฐานยัังผิิดอยู่่ จึึงคาดเดาสาเหตุุว่่า เพราะ ‘나’ ไม่่ตั้้�งใจเรีียน “수업을 제대로 안 들었나 봐요”

201วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาการตำหนิิข้้อผิิดพลาดของตนเอง หมายถึึง การที่่�ผู้้อื่่�นชี้้�ให้้เห็็นถึึงข้้อผิิดพลาดของผู้้พููดก่่อนในการสนทนาช่่วงแรก หรืือผู้้พููดตระหนัักถึึงข้้อผิิดพลาดของตนเองในภายหลััง แล้ว้จึึงกล่่าวตำหนิิตนเองในช่ว่งถััดมา การตำหนิิข้้อผิิดพลาดของตนเองเป็็นการยอมรัับผิิด และแสดงความรัับผิิดชอบต่่อการกระทำของตนเอง การใช้้ ‘-(으)ㄴ/는가/나보다’ ในการตำหนิิข้้อผิิดพลาดของตนเองเป็็นการพููดในลัักษณะที่่�ไม่่ตำหนิิตนเองโดยตรง ซึ่่�งช่่วยรัักษาหน้้าของตนเองได้้ในระดัับหนึ่่�ง ผู้้พููดสามารถยอมรัับความผิิดได้้โดยไม่ท่ ำให้ตั้วัเองรู้้สึึกอัับอายหรืือเสีียหน้้า Phyu Phyu Aung (2024:98) ได้้อธิิบายว่่า การที่่�ผู้้พููดใช้้ถ้้อยคำคลุุมเครืือ แทนการยอมรัับความผิิดพลาดของตนโดยตรง มัักเป็็นไปเพื่่�อการแก้ตั้วัช่วย่ ให้้หลีีกเลี่่�ยงสถานการณ์์ที่่�ลำบากและรัักษาหน้้าตาของตนเองได้้ อย่่างไรก็็ตามบางครั้้�งอาจฟัังดููเหมืือนเป็็นข้้อแก้้ตััวที่่�พยายามเบี่่�ยงเบนสาเหตุุจากตััวเองไปโทษเหตุุการณ์์ที่่�เกิิดขึ้้�นแทน ดัังตััวอย่่างต่่อไปนี้้�ตััวอย่่าง 37가: 어제 약속을 잊어버린 것 같아. 내가 너무 정신이 없었나 봐.나: 그럴 때도 있지. 너무 걱정하지 마. 다음부터 잊어버리지 않게 잘체크하면 되는 거지.ตััวอย่่าง 38손님: 어? 계산한 금액이 틀린 거 같은데요. 편의점 점원: 아… 죄송합니다. 제가 가격을 잘못 입력했나 봐요. 다시 확인해보겠습니다.ตััวอย่่าง 39가: 어? 이거 제가 주문한 거랑 다른데요? 나: 아, 죄송합니다. 배송하면서 제품이 바뀌었나 봐요. 바로 교환 도와드릴게요.

202บทที่่� 4จากตััวอย่่างที่่�กล่่าวมา การใช้้ ‘-(으)ㄴ/는가/나 보다’ ในการตำหนิิ ข้้อผิิดพลาดของตนเองนั้้�น เป็็นวิิธีีการยอมรัับข้้อผิิดพลาดที่่�เกิิดขึ้้�นโดยไม่่พููดอย่่างตรงไปตรงมา การยอมรัับความผิิดอย่่างชััดเจนอาจส่่งผลเสีียต่่อตนเองได้้ จึึงลดความหนัักหน่่วงของถ้้อยคำโดยทำให้้คำพููดมีีความคลุุมเครืือ และแสดงออกในลัักษณะของการคาดเดาหรืือการสัันนิิษฐานว่่า สิ่่�งที่่�กล่่าวถึึงนั้้�นอาจเกิิดขึ้้�นได้้ ไม่่ใช่่การยืืนยัันหรืือแสดงความมั่่�นใจ การหลีีกเลี่ย่�งการพููดอย่่างมั่่�นใจในเรื่่�องที่่�ตนต้้องรัับผิิดชอบเป็็นวิิธีีการหนึ่่�งที่่�ช่่วยลดแรงกดดัันหรืือผลกระทบ ที่่�อาจจะตามมา ซึ่่�งทำให้้การสื่่�อสารดูผู่่อนคลาย ลดความรุุนแรงของสถานการณ์์ และสามารถรัักษาภาพลัักษณ์์ของตนเองไว้้ได้้ ตััวอย่่างที่่� 37 “내가 너무 정신이 없었나 봐” แสดงถึึงการคาดเดาว่่า การลืืมเกิิดจากความยุ่่งจนไม่่สามารถจััดการได้้อย่่างเต็็มที่่� ผู้้พููดไม่่ได้้บอกว่่า “ฉัันทำผิิด” หรืือ “ฉัันไม่่รัับผิิดชอบ” แต่่เป็็นการกล่่าวถึึงความผิิดพลาดของตนเองในลัักษณะที่่�ไม่ชั่ ัดเจน ตัวัอย่่างที่่� 38 “제가가격을잘못입력했나봐요” ใช้้แสดงการคาดเดาว่่าสาเหตุุของความผิิดพลาดอาจเกิิดจากการพิิมพ์์ราคาผิิด โดยไม่พูู่ดอย่่างตรงไปตรงมาหรืือมั่่�นใจเกิินไปในเรื่่�องนี้้� หากกล่่าวอย่่างมั่่�นใจว่่าเป็็นความผิิดของตนเอง อาจทำให้้สููญเสีียความน่่าเชื่่�อถืือหรืือดููไม่่ใส่่ใจในงาน การใช้้ภาษาที่่�ทำให้้ดููเหมืือนกำลัังประเมิินสถานการณ์์ หรืือสงสััยจะช่่วยลด ผลกระทบด้้านลบต่่อตนเอง ตัวัอย่่างที่่� 39 “배송하면서 제품이 바뀌었나 봐요”แสดงถึึงการคาดเดาว่่าสิินค้้าที่่�ส่่งมาอาจถููกสัับเปลี่ย่�นระหว่่างกระบวนการจััดส่่ง โดยไม่่ระบุสุาเหตุจุากการกระทำของบุุคคลใดบุุคคลหนึ่่�ง แต่่เป็็นการสัันนิิษฐานว่่าอาจเกิิดจากขั้้�นตอนการจััดส่่ง2. วััจนกรรมการชมเชยและการตอบรัับคำชมเชยวััจนกรรมการชมเชย คืือ การที่่�ผู้้พููดแสดงความชื่่�นชม ความพอใจ หรืือความประทัับใจต่่อการทำงาน สภาพแวดล้้อม กิิริิยาท่่าทาง รููปร่่างหน้้าตา การแต่่งตััว อุุปนิิสััย ฯลฯ ของผู้้อื่่�น เป็็นวััจนกรรมที่่�ช่่วยสร้้างบรรยากาศที่่�ดีี

203วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาในการสนทนา และส่่งเสริิมความสััมพัันธ์์ระหว่่างคู่่สนทนาให้้แน่่นแฟ้้นยิ่่�งขึ้้�น การใช้้ ‘-(으)ㄴ/ 는가/나 보다’ ในการชื่่�นชมข้้อดีีของสิ่่�งต่่าง ๆ หรืือลัักษณะที่่�ดีีของผู้้อื่่�น เป็็นวิิธีีการแสดงความชื่่�นชมโดยอ้้อม ซึ่่�งช่่วยให้้ผู้้ฟัังไม่่รู้้สึึกอึึดอััดหรืือกดดัันกัับคำชม โดยเฉพาะในกรณีีที่่�ผู้้รัับคำชมอาจยัังไม่่มั่่�นใจ หรืือไม่่ได้้มองว่่าตนเองมีีคุุณสมบััติินั้้�นอย่่างชััดเจน สำหรัับผู้้ที่่�เป็็นฝ่่ายชม การเลืือกใช้้ ‘-(으)ㄴ/는가/나 보다’ ในการชมทางอ้้อมแทนการกล่่าวชมโดยตรง มีีเหตุุผลหลัักคืือ หลีีกเลี่่�ยงการชมที่่�อาจจะฟัังดููเป็็นการประเมิินคุุณค่่าโดยตรง ทำให้้ คำชมมีีลัักษณะเป็็นการสัังเกตมากกว่่าการตััดสิิน จะช่่วยลดความเสี่่�ยงที่่�ผู้้ชมจะตกอยู่่ในสถานการณ์์ที่่�ลำบาก หากคำชมของตนเองไม่่ตรงกัับความเป็็นจริิง แทนการตััดสิินอย่่างชััดเจน ผู้้พููดใช้้วิิธีีเว้้นช่่องว่่างให้้ผู้้ฟัังสามารถขยายความหรืือแสดงความคิิดเห็็นเพิ่่ม�เติมิได้้ ทำให้้การสนทนาดำเนิินไปอย่่างลื่่�นไหลยิ่่�งขึ้้�น และเปิิดโอกาสให้้ผู้ไ้ด้รั้ับคำชมอธิิบายตัวัเองได้้ตามมุมมุองของตนเอง ดัังตัวัอย่่างต่่อไปนี้้�ตััวอย่่าง 40 민주: 오늘도 열심히 하네. 선우는 성실한가 봐! 철수: 맞아! 선우는 모든 일을 성실하게 하더라.ตััวอย่่าง 41 가: 와, 이 문제 진짜 어려웠는데 너 진짜 잘 풀었어! 이해력이 대단한가 봐!나: 고마워! 예전보다 많이 나아진 것 같아. 계속 노력할게!ตััวอย่่าง 42 가:와,오늘파티에서너랑얘기하는사람진짜많다!인기가 많은가 봐!나: 진짜? 고마워! 다들 좋은 사람들이라서 자연스럽게 얘기한 거야.

204บทที่่� 4จากตััวอย่่างที่่� 40-42เช่่น“정말 성실한가 봐!, 이해력이 대단한가 봐!,인기가 많은가 봐!” การใช้้ ‘-(으)ㄴ/는가/나 보다’ ช่่วยทำให้้คำชมดููเป็็น การสัังเกตหรืือคาดเดาจากสถานการณ์์ มากกว่่าการกล่่าวชมโดยตรง เมื่่�อ กล่่าวชมแบบนี้้� ผู้้พููดไม่่ได้้ระบุุแน่่ชััดว่่าผู้้ฟััง “ต้้องเป็็นแบบนั้้�นหรืือมีีลัักษณะแบบนั้้�น” แต่่แสดงให้้เห็็นว่่าตนเองได้้สัังเกตเห็็นและประเมิินจากสิ่่�งที่่�เห็็น ซึ่่�งช่่วยให้้คำชมดููเป็็นธรรมชาติิและไม่่กดดััน ถ้้าพููดว่่า “정말 성실해요!, 이해력이 대단해요!, 인기가 많아요!”คำชมจะเป็็นการยืืนยัันอย่่างหนัักแน่่นและตรงไปตรงมา ซึ่่�งอาจทำให้้ฟัังดููเป็็นการตััดสิินที่่�แน่่นอน หรืืออาจทำให้้ผู้ฟััง้ รู้้สึึกอึึดอััดหากเขาไม่่มั่่�นใจในคุุณสมบััติินั้้�นของตนเองวััจนกรรมการตอบรัับคำชมเชยคืือ การแสดงปฏิิกิริยิาตอบสนองต่่อคำชมที่่�ได้้รัับจากผู้้อื่่�น ซึ่่�งสามารถทำได้้หลายรููปแบบขึ้้�นอยู่่กัับบริิบททางสัังคมวััฒนธรรม และความสััมพัันธ์์ระหว่่างผู้้พููดกัับผู้้ฟััง การเลืือกใช้้ ‘-(으)ㄴ/는가/ 나보다’ ในการตอบรัับคำชมเป็็นกลวิธีีทิางภาษาที่่�ช่วย่ ให้้ผู้้พููดสามารถถ่่อมตัวัลดระดัับความหนัักแน่่นของคำพููด และสร้้างสมดุุลระหว่่างการยอมรัับคำชมกัับการแสดงความอ่่อนน้้อมถ่่อมตนในการสนทนา แทนที่่�จะตอบรัับคำชมโดยตรง ผู้้พููดใช้้รููปประโยคที่่�แสดงการคาดเดา ทำให้้ถ้้อยคำฟัังดููไม่่เป็็นการยืืนยัันอย่่างชััดเจน จึึงทำให้้ผู้ที่่�เ ้ ป็็นฝ่่ายชมรู้้สึึกว่่าผู้ไ้ด้รั้ับคำชมมีีท่่าทีีถ่่อมตน ไม่่โอ้้อวด และเปิิดรัับคำชมอย่่างสุุภาพ แทนที่่�จะยอมรัับอย่่างมั่่�นใจหรืือปฏิิเสธอย่่างเด็็ดขาด ดัังตััวอย่่างต่่อไปนี้้�ตััวอย่่าง 43 การตอบรัับคำชมเชย민주: 와, 철수 씨! 이거 직접 만든 거예요? 진짜 대박이다! 어떻게 이렇게 잘해요?철수: 아유, 나보다 잘하는 사람 많아요. 그냥 이쪽에 좀 소질이 있나 봐요.

205วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาตััวอย่่าง 44 การตอบรัับคำชมเชย가: (감탄하며) 오늘 음식 정말 맛있어요! 요리 잘하시네요! 나: 아, 별거 아니에요. 좋은 재료가 있어서 그런가 봐요.จากตััวอย่่างที่่� 43-44 “그냥 이쪽에 좀 소질이 있나 봐요, 좋은 재료가있어서 그런가 봐요.” จะสัังเกตได้้ว่่า ผู้้ตอบรัับคำชมมัักใช้้วิิธีีเบี่่�ยงประเด็็น ออกจากตัวัเอง โดยไม่พูู่ดถึึงความสามารถของตนเองโดยตรง แต่่เปลี่ย่� นไปเน้้นที่่�ปััจจััยภายนอกเช่่น พรสวรรค์์ วััตถุุดิิบ หรืือเงื่่�อนไขอื่่�น ๆ ซึ่่�งช่่วยให้้คำตอบดููถ่่อมตนและลดความหนัักแน่่นของคำชม “그냥 이쪽에 좀 소질이 있나 봐요(ดููเหมืือนว่่าฉัันอาจจะมีพรีสวรรค์ด้์ ้านนี้้�อยู่่นะ)” ไม่พูู่ดว่่า “ฉัันเก่่ง” แต่่เปลี่ย่�นเป็็น“พรสวรรค์์” ซึ่่�งเป็็นสิ่่�งที่่�ได้้รัับมาโดยธรรมชาติิ “좋은 재료가 있어서 그런가봐요. (คงเป็็นเพราะมีีวััตถุุดิิบดีี)” ไม่่พููดว่่า “ฉัันทำอาหารเก่่ง” แต่่ยกความดีีความชอบให้้กัับ “วััตถุุดิิบ” แทน เมื่่�อผู้้ตอบรัับคำชมพููดแบบถ่่อมตน ฝ่่ายชมมัักจะเสริิมกลัับ เช่่น “아니야, 네가 진짜 잘한 거야! (ไม่่หรอก เป็็นเพราะเธอทำได้้ดีีต่่างหาก!)” ซึ่่�งช่่วยให้้การสนทนาดำเนิินต่่อไปได้้อย่่างลื่่�นไหล ดัังนั้้�น การใช้้รููปแบบประโยคที่่� ไม่่เน้้นตััวผู้้พููด แต่่เน้้นปััจจััยภายนอก จึึงเป็็นกลวิิธีีที่่�ช่่วยให้้การตอบรัับคำชมเป็็นไปอย่่างสุุภาพ ดููอ่่อนน้้อม และเป็็นธรรมชาติิ

206บทที่่� 4แผนภููมิิที่่� 7 วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาแสดงการคาดคะเนวััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปประโยคแสดงการคาดคะเนกลุ่่มวััจนกรรมชี้้�นำกลุ่่มวััจนกรรมชี้้�นำกลุ่่มวััจนกรรมชี้้�นำกลุ่่มวััจนกรรมผููกมััดกลุ่่มวััจนกรรมบอกกล่่าวกลุ่่มวััจนกรรมแสดงความรู้้�สึึกวััจนกรรมชื่่�นชมและวััจนกรรมแสดงความขอบคุุณวััจนกรรมแสดงความเห็็นอกเห็็นใจ/เห็็นพ้้องวััจนกรรมการเสนอแนะวััจนกรรมตัักเตืือนวััจนกรรมการเสนอแนะวััจนกรรมการเรีียกร้้องวััจนกรรมปลอบโยนวััจนกรรมการปฏิิเสธกกลุ่่มวััจนกรรมแสดงความรู้้�สึึกวััจนกรรการชดเชยและการตอบรัับการชดเชยวััจนกรรมการตำหนิิกกก

207วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษา4.2.3 หน้้าที่่�ของรููปภาษาแสดงการคาดคะเนในการสื่่�อสารการใช้รูู้ปภาษาแสดงการคาดคะเนทางอ้้อมในบริิบทของการสื่่�อสารมีบีทบาทสำคััญในการลดการคุุกคามหน้้าและการแสดงความอ่่อนน้้อมถ่่อมตนของคู่่สนทนา มีีรายละเอีียดดัังต่่อไปนี้้�1. ลดระดัับความรุุนแรงของถ้้อยคำปฏิิเสธการปฏิิเสธอย่่างนุ่่มนวลเป็็นวิิธีีการสื่่�อสารที่่�รัักษาน้้ำใจของคู่่สนทนา การปฏิิเสธโดยตรงอาจทำให้้คู่่สนทนารู้้สึึกเสีียหน้้า ไม่่พอใจ หรืือผิิดหวััง การปฏิิเสธอย่่างละมุุนในภาษาเกาหลีีคืือ การใช้้ ‘-(으)ㄴ/는/을 것 같다’ ในส่่วนท้้ายประโยค ซึ่่�งช่่วยให้้ข้้อความฟัังดููไม่่เด็็ดขาดจนเกิินไป ทำให้้ผู้้พููด หลีีกเลี่่�ยงการปฏิิเสธโดยตรงได้้ นอกจากนี้้� การให้้เหตุุผลประกอบจะช่่วยให้้ คู่่สนทนาเข้้าใจว่่าผู้้พููดไม่่ได้้ปฏิิเสธเพราะไม่่ต้้องการทำ แต่่ปฏิิเสธเพราะมีีข้้อจำกััดที่่�หลีีกเลี่่�ยงไม่่ได้้ และสุุดท้้าย การแสดงความเสีียดายหรืือความรู้้สึึกเสีียใจจะช่่วยให้้คู่่สนทนารัับรู้้ว่่า ผู้้พููดไม่่ได้้ปฏิิเสธเพราะไม่่ให้้ความสำคััญกัับคำขอหรืือคำเชิิญของอีีกฝ่่าย แต่่เป็็นเพราะมีีสิ่่�งที่่�ต้้องทำอยู่่ก่่อนแล้้ว ตััวอย่่าง “정말가고싶은데일정이있어서힘들것같아요. (จริิง ๆ แล้ว้อยากไปมากเลยแต่่น่่าจะลำบากเพราะมีีตารางงานแล้้ว)” 2. เรีียกร้้องให้้ผู้้�ร่่วมสนทนาปฏิิบััติิตามทางอ้้อมการใช้้ ‘-(으)ㄴ/는/을 것 같다’ หรืือ ‘-겠-’ ในการแสดงคำขอหรืือ การเรีียกร้้อง คืือการทำให้้ประโยคที่่�ผู้้ฟัังได้้ยิินดููนุ่่มนวลและลดความตรงไป ตรงมา ไม่่ให้้เป็็นคำสั่่�งหรืือคำขอโดยตรง ซึ่่�งช่่วยให้้คำพููดมีีความสุุภาพและ ให้้เกีียรติิคู่่สนทนา ทำให้้ผู้้ฟัังรู้้สึึกไม่่ถููกกดดัันหรืือไม่่สบายใจในการตอบสนอง ตััวอย่่าง “이 문제를 다시 확인하는 게 좋을 것 같아요 (น่่าจะดีีถ้้าตรวจสอบปััญหานี้้�อีีกครั้้�ง)” 3. เสนอแนะและชี้้�นำทางอ้้อมการเสนอแนะโดยใช้้การคาดคะเนเชิิงชี้้�นำเป็็นกลวิิธีีทางภาษาที่่�ช่่วยให้้ คำแนะนำฟัังดูนุ่่มูนวล ลดความกดดัันของผู้ฟััง และเ ้ ปิิดโอกาสให้พิ้จิารณาทางเลืือก

208บทที่่� 4ด้้วยตนเอง แทนที่่�จะรู้้สึึกว่่าถููกบัังคัับให้้ทำตาม ลัักษณะสำคััญของกลวิิธีีนี้้�คืือการใช้ ‘้-(으)ㄴ/는/을 것 같다’ โดยจะใช้้เพื่่�อให้้คำแนะนำฟัังดูอู่่อนโยน ไม่่เป็็น การสั่่�งหรืือบัังคัับ ตััวอย่่าง “괜찮을 것 같아요 (น่่าจะไม่่เป็็นไร)”,“좋을 것 같아요 (น่่าจะดีี)” หรืือ “나을 것 같아요 (น่่าจะดีีกว่่า)” การให้้เหตุุผลประกอบเพื่่�อทำให้้ข้้อเสนอแนะดููสมเหตุุสมผล เช่่น ใช้้ “-아/어서- หรืือ (으)니까”ในการอธิิบายเหตุุผล ตััวอย่่าง 요즘 바쁘니까 좀 쉬는 게 좋을 것 같아요.(ช่่วงนี้้�ยุ่่ง คิิดว่่าควรพัักสัักหน่่อยน่่าจะดีีนะ)4. แสดงการชื่่�นชมผู้้�ร่่วมสนทนาผู้้พููดใช้้ ‘-겠-’ เพื่่�อคาดเดาในทางที่่�ดีีทำให้้บทสนทนาดููสุุภาพ อ่่อนโยน และสร้้างบรรยากาศที่่�ดีี ในตัวัอย่่างเป็็นการชื่่�นชม “외국에서오래생활하셨으니까현지문화도잘아시겠네요! (ใช้ชีีวิ้ ิตอยู่่ต่่างประเทศมานาน คงจะรู้้เรื่่�องวััฒนธรรมท้้องถิ่่�นดีีแน่่เลย)”5. แสดงความเข้้าใจแบบมีีความรู้้�สึึก/อารมณ์์ร่่วมกัับผู้้�ร่่วมสนทนาการคาดคะเนความรู้้สึึกเพื่่�อแสดงความเข้้าใจและมีีอารมณ์์ร่่วมกัับผู้้อื่่�น โดยใช้้ ‘-겠-’ ซึ่่�งเป็็นกลวิิธีีที่่�ช่่วยให้้การสนทนามีีความเห็็นอกเห็็นใจและ สร้้างความสััมพัันธ์์ที่่�ดีีขึ้้�น ตััวอย่่าง “처음 해보는 일이어서 긴장되겠어요. (เป็็นงานที่่�ทำครั้้�งแรก คงรู้้สึึกตื่่�นเต้้นมากเลยใช่่ไหม)”6. ปลอบผู้้�ร่่วมสนทนาโดยการคาดคะเนผลลััพธ์์เชิิงบวกการใช้้‘-(으)ㄹ 것이다’ เพื่่�อปลอบโยนผ่่านการคาดคะเนเชิิงบวก เป็็นวิิธีีที่่�ช่วย่ ให้้การให้้กำลัังใจดููมีีน้้ำหนัักและให้้ความมั่่�นใจกัับผู้ฟัังไ ้ ด้ม้ากขึ้้�น และช่วย่ให้คู่่ส้นทนารู้้สึึกว่่าทุุกอย่่างจะเป็็นไปในทางที่่�ดีีขึ้้�น เหมาะสำหรัับใช้้ในกรณีีเมื่่�อคู่่สนทนารู้้สึึกไม่มั่่่ �นใจหรืือกัังวลเกี่ยวกั่� ับอนาคต ตัวัอย่่าง “이번엔아쉬웠지만다음번엔 더 좋은 기회가 있을 거예요. (ครั้้�งนี้้�อาจจะน่่าเสีียดาย แต่่ครั้้�งหน้้าคงจะมีีโอกาสที่่�ดีีกว่่าแน่่)”

209วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษา7. ตัักเตืือนผู้้�ร่่วมสนทนาโดยการคาดคะเนผลลััพธ์์เชิิงลบ‘-(으)ㄹ것이다’ สามารถนำมาใช้้เพื่่�อตัักเตืือนผ่่านการคาดการณ์์ผลลััพธ์์ที่่�อาจเกิิดขึ้้�นได้้ในอนาคต โดยเป็็นการชี้้�ให้้เห็็นถึึงผลลััพธ์์ที่่�เป็็นไปได้้เพื่่�อให้้ผู้ฟััง้ตระหนัักถึึงผลกระทบของการกระทำตนเอง วิธีีนี้้ ิ �ไม่่ใช่่การตำหนิิหรืือดุุโดยตรง แต่่เป็็นการเตืือนให้้คิิดถึึงสิ่่�งที่่�อาจเกิิดขึ้้�น เพื่่�อกระตุ้้นให้้ปรัับเปลี่่�ยนพฤติิกรรมหรืือการตััดสิินใจตััวอย่่าง “그렇게 돈을 막 쓰면 곧 후회할 거예요. (ถ้้าใช้้เงิินแบบนี้้�ต่่อไป เดี๋๋�ยวคงต้้องเสีียใจ)”8. แสดงการตำหนิิทางอ้้อม/การยอมรัับผิิดทางอ้้อมการคาดคะเนโดยตั้้�งเป็็นข้้อสัังเกตแทนการตำหนิิที่่�ตรงไปตรงมา การใช้้‘(으)ㄴ/는가/나보다’ เพื่่�อแสดงความนััยว่่าได้้สัังเกตเห็็นสิ่่�งผิิดปกติิบางอย่่าง มีเหีตุุการณ์์ที่่�ไม่น่่ ่าไว้ว้างใจเกิิดขึ้้�น หากปล่่อยให้้เป็็นเช่่นนี้้�อาจก่่อให้้เกิิดผลเสีียได้้ตัวัอย่่าง “회의준비를덜했나봐. 자료가부족하네. (ดููเหมืือนจะเตรีียมประชุมุมาไม่่ครบ ข้้อมููลยัังขาด)” คำกล่่าวนี้้�ไม่่ทำให้้ผู้้ฟัังรู้้สึึกว่่าถููกตำหนิิโดยตรง แต่่กลัับเป็็นการยอมรัับความผิิดพลาดในเชิิงอ้้อม ทำให้้บรรยากาศการสื่่�อสารยัังคงเป็็นไปด้้วยความเข้้าใจและความอ่่อนน้้อมการยอมรัับความผิิดพลาดผ่่านการคาดคะเน พิจิารณาจากตัวัอย่่าง “내가너무 심하게 말했나 봐. 미안해. (ดููเหมืือนฉัันจะพููดแรงไป ขอโทษนะ)”เป็็นตััวอย่่างของการยอมรัับข้้อผิิดพลาดของตนเองในเชิิงอ้้อม9. แสดงการชมเชยและตอบรัับอย่่างอ่่อนน้้อมการใช้้ ‘(으)ㄴ/는가/나 보다’ เพื่่�อชมเชยและตอบรัับอย่่างอ่่อนน้้อมเป็็นรููปแบบการสื่่�อสารที่่�ช่วย่ ให้ถ้้้อยคำฟัังดูอู่่อนโยนและถ่่อมตัวั การชมเชยด้วย้รููปประโยคนี้้ท�ำให้้คำพููดเป็็นธรรมชาติิ ไม่่ใช่่การยกยอเกิินจริิง แต่่เป็็นการสัังเกตและแสดงความชื่่�นชมอย่่างจริิงใจ ขณะเดีียวกััน เมื่่�อได้้รัับคำชม ชาวเกาหลีีมัักไม่่ตอบรัับตรง ๆ ด้้วย “ใช่่ค่่ะ” หรืือ “ขอบคุุณค่่ะ” เพราะอาจฟัังดููเหมืือนยอมรัับว่่าตัวัเองเก่่งหรืือดีีมากเกิินไป จึึงนิยมิ ใช้วิ้ธีีิคาดเดาว่่าคำชมนั้้�นอาจมาจากปััจจััยอื่่�น ๆ เช่่น โชคดีี ได้้รัับความช่่วยเหลืือ หรืือฝึึกฝนมามาก เพื่่�อให้้คำตอบ

210บทที่่� 4ดููถ่่อมตััวมากขึ้้�น ตััวอย่่างการชมเชย“일을꼼꼼하게하나봐. 실수가거의없네 (ดููเหมืือนจะทำงานละเอีียดมากเลยนะ แทบไม่่มีีข้้อผิิดพลาดเลย)” และตััวอย่่างการตอบรัับอย่่างอ่่อนน้้อม “제가 잘한 건 아닌 것 같아요. 좋은 기회가 있었을 뿐이에요 (ผมคิิดว่่ามัันไม่่ใช่่เพราะผมทำได้้ดีีหรอกครัับ แค่่มีีโอกาสดีีเท่่านั้้�นเอง)”4.3 วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏใช้้ในวิิภััตติิปััจจััยคำเชื่่�อมที่่�แสดงเหตุุผล4.3.1 รููปแบบของวิิภััตติิปััจจััยคำเชื่่�อมที่่�แสดงเหตุุผลในภาษาเกาหลีีวิภัิัตติปัิจจััยัคำเชื่่�อมที่่�ใช้้แสดงเหตุผุลเรีียกว่่า “이유표현” หรืือ “인과관계” ซึ่่�งใช้้เมื่่�อผู้้พููดต้้องการแสดงเหตุุผลหรืือสาเหตุุบางประการให้้ผู้ฟัังไ ้ ด้รั้ับทราบ รููปภาษาที่่�ใช้้แสดงเหตุผุลมีอียู่่หลากหลายรููปแบบ คลัังข้้อมููลภาษาโครงการเซจง(21세기 세종계획 말뭉치) ได้ส้ำรวจรููปแบบของวิภัิัตติปัิจจััยัคำเชื่่�อมที่่�ใช้้แสดงเหตุุผล และพบความถี่่�ในการใช้้งานของรููปแบบต่่าง ๆ ดัังนี้้� 어 서 (275,200 ครั้้�ง), -니까 (102,731ครั้้�ง), -기 때문에 (75,143 ครั้้�ง), - (으)므로 (48,374 ครั้้�ง), -기에 (34,921 ครั้้�ง), -는 바람에 (7,089 ครั้้�ง), -느라고 (3,013 ครั้้�ง), -길래 (1,542 ครั้้�ง), -는 탓에 (1,471 ครั้้�ง), -는 통에(737 ครั้้�ง) (Su paporn Boonrung, 2021:10) จากข้้อมููลข้้างต้้นจะเห็็นได้้ว่่า วิิภััตติิปััจจััยคำเชื่่�อมที่่�ได้้รัับความนิิยมมากที่่�สุุด 3 อัันดัับแรก ได้้แก่่ -어서,-니까 และ -기 때문에 ข้้อมููลดัังกล่่าวยัังแสดงให้้เห็็นว่่า วิิภััตติิปััจจััยคำเชื่่�อมที่่�ใช้้แสดงเหตุผุลในภาษาเกาหลีีมีคีวามหลากหลายในเชิิงโครงสร้้างทางไวยากรณ์์และการใช้้งานตามบริิบท โดยผู้้พููดสามารถเลืือกใช้้รููปคำเชื่่�อมเหล่่านี้้�ได้้อย่่างยืืดหยุ่่น เพื่่�อให้ส้อดคล้้องกัับเจตนาทางวััจนกรรม และลัักษณะของสถานการณ์์การสื่่�อสาร

211วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาตััวอย่่าง 45(1) 비가 와서 우산을 챙겼어요.[-아/어서](2) 생일이니까 오늘은 내가 살게. [-니까](3) 요즘 너무 바쁘기 때문에 연락을 자주 못 했어요. [-기 때문에](4) 본 연구는 표본이 적으므로 일반화에 한계가 있습니다.[-(으)므로](5) 바람이 많이 불기에 일찍 들어왔어요. [-기에](6) 버스가 갑자기 멈추는 바람에 넘어진 사람이 있었어요.[-는 바람에](7) 친구 도와주느라고 숙제를 못 했어요. [느라고](8) 친구가 맛있다고 하길래 한번 사봤어요. [길래](9) 내가 늦게 일어난 탓에 지각했어. [는 탓에](10) 공사를 하는 통에 며칠 동안 잠을 못 잤어요. [는 통에] ตััวอย่่างที่่� 45 แสดงให้้เห็็นว่่า การใช้้รููปแบบภาษาที่่�แสดงเหตุุผลสามารถนำมาใช้้เพื่่�อบอกเล่่าเหตุุผลในสถานการณ์์ต่่าง ๆ ได้้ อย่่างไรก็็ตาม การเลืือกใช้้รููปแบบที่่�แตกต่่างกัันอาจขึ้้�นอยู่่กัับเจตนาของผู้้พููดเป็็นสำคััญ ตััวอย่่างการใช้้ รููปแบบภาษาที่่�แสดงเหตุผุ ลในข้้อที่่� (1) เป็็นการกล่่าวถึึงเหตุผุลทั่่ว�ไป ในขณะที่่�ข้้อ (2) แสดงเหตุุผลส่่วนตััวและการตััดสิินใจที่่�จะกระทำ ในกรณีีนี้้� การใช้้ ‘-(으)니까’ จะให้้น้้ำหนัักของเหตุุผลมากกว่่า ‘-아/어서’ เนื่่�องจากสามารถ สื่่�ออารมณ์์ของผู้้พููดได้ดีี้กว่่า สำหรัับข้้อที่่� (3) จะใช้้อธิิบายเหตุผุลในแบบที่่�มีเหีตุุมีีผล เพื่่�อให้้ผู้้ฟัังสามารถเข้้าใจและยอมรัับได้้ง่่าย ข้้อที่่� (4) ใช้้เพื่่�อบอกเหตุุผลที่่�ไม่ขึ้้่ �นอยู่่กัับเจตนาของผู้้พููด จึึงมีคีวามเป็็นกลาง มัักใช้้ในงานวิจัิยัหรืือรายงานทางราชการ ข้้อที่่� (5) สะท้้อนเหตุุที่่�เป็็นเงื่่�อนไขที่่�ทำให้้เกิิดผล ข้้อที่่� (6) มัักใช้้ในกรณีีที่่�มีีเหตุุการณ์์ไม่่คาดคิิดเกิิดขึ้้�นและส่่งผลลััพธ์์ในทางลบ ในข้้อที่่� (7) จะใช้้เมื่่�อจำเป็็นต้้องเลืือกทำสิ่่�งหนึ่่�ง และการกระทำอีีกสิ่่�งหนึ่่�งได้้รัับผลกระทบ

212บทที่่� 4ข้้อที่่� (8) ใช้้เมื่่�อการตััดสิินใจมาจากข้้อมููลที่่�ได้้รัับ สื่่�อถึึงการตััดสิินใจที่่�อิิงจาก คำพููดหรืือการกระทำของผู้้อื่่�น ข้้อที่่� (9) มัักใช้้ในการบรรยายผลลััพธ์์ในทางลบ โดยโยน “ความผิิด” ให้้กัับตััวเองหรืือสิ่่�งอื่่�น และข้้อที่่� (10) ใช้้เล่่าผลลััพธ์์ใน ทางลบที่่�เกิิดจากความวุ่่นวายหรืือสถานการณ์์ที่่�อยู่่นอกเหนืือการควบคุุมจากตััวอย่่างในข้้อที่่� (1)-(10) คำเชื่่�อมเหล่่านี้้�มีีหน้้าที่่�ในการแสดงความสััมพัันธ์์เชิิงเหตุุผล โดยมีีเงื่่�อนไขการใช้้ที่่�แตกต่่างกัันในโครงสร้้างประโยค นอกจากนี้้� ยัังมีคีวามหมายทางวััจนปฏิิบัติัิศาสตร์ข์องวิภัิัตติปัิจจััยัคำเชื่่�อมเหล่่านี้้�ที่่�ปรากฏให้้เห็็นอีีกด้วย้ โดยที่่�ผ่่านมา นัักภาษาศาสตร์จ์ ำนวนมากได้้อธิิบายความแตกต่่างในความหมายและการใช้้งานระหว่่างรููปแบบ อย่่างไรก็็ตาม นัักภาษาศาสตร์์ ที่่�กล่่าวถึึงความหมายทางวััจนปฏิิบััติิศาสตร์์ของวิิภััตติิปััจจััยคำเชื่่�อมนี้้�มีีอยู่่ไม่ม่ากนััก ในบรรดารููปแบบภาษาที่่�ใช้้แสดงเหตุผุล ผู้เ้ขีียนจะเลืือกใช้้ ‘-아/어서’ และ ‘-(으)니까’ เนื่่�องจากเป็็นรููปแบบไวยากรณ์์ขั้้�นต้้นที่่�ผู้้เรีียนมัักได้้เรีียนรู้้ในช่่วงแรก ๆ ตั้้�งแต่่เริ่่�มเรีียน เพราะมีีความถี่่�ในการใช้้งานสููงในชีีวิิตประจำวััน4.3.2 การใช้้วิิภััตติิปััจจััยคำเชื่่�อมที่่�ใช้้แสดงเหตุุผลในแต่่ละวััจนกรรมLee, Hai young (1996:113) กล่่าวว่่า รููปประโยค ‘-아/어서’ ทำหน้้าที่่�ถ่่ายทอดข้้อเท็็จจริิงอย่่างเป็็นกลางโดยไม่่สร้้างความกดดัันต่่อผู้้ฟััง จึึงถืือได้้ว่่าเป็็นรููปแบบภาษาที่่�แสดงถึึงความสุุภาพ16 ในทำนองเดีียวกััน 윤평현(2005:189) ก็็ระบุวุ่่า การใช้รูู้ปปะโยค ‘-아/어서’ ช่วยสร้่ ้างบรรยากาศที่่�สุภุาพและเป็็นมิิตรต่่อผู้้ฟััง อัันเป็็นลัักษณะสำคััญของภาษาที่่�มีีมารยาท Le e, Jung Ran(2004:36) ได้้สรุุปเนื้้�อหาการใช้้ ‘-아/어서’ ไว้้เช่่นกััน ว่่า ‘-아/어서’คืือ 16การใช้ ‘-้ 아/어서’ของผู้้พููดมีีเจตนากระทำตามหลัักการแรก คืือ발화내용이 청자에게 부담이 되지 않도록 발화할 것 (กล่่าวสิ่่�งที่่�ไม่่ทำให้้ผู้้ฟัังรู้้สึึกกดดััน) ①청자를 부담스럽게 만드는 화자의 의도나 생각을 드러내지 말 것 (หลีีกเลี่่�ยงการแสดงเจตนาหรืือความคิิดของผู้้พููดที่่�อาจทำให้้ผู้้ฟัังรู้้สึึกอึึดอััด) ⓐ청자에게 이익이 되지 않는 일에 대해 단호하고 명백한 태도로 발화하지 말 것 (อย่่าพููดในท่่าทีีที่่�เด็็ดขาดและชััดเจนเกี่่�ยวกัับเรื่่�องที่่�ไม่่เป็็นประโยชน์์ต่่อผู้ฟััง) ห ้ ลัักการเหล่่านี้้�เป็็นแนวทางปฏิิบัติัิในการสื่่�อสารที่่�Lee, Hai Young (1996) ได้้เสนอไว้้ในตารางที่่� 6 ของบทที่่� 2

213วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาถ้้อยคำที่่�ปรากฏส่ว่นหลัังเมื่่�อกล่่าวสาเหตุุแล้วจ้ ะไม่ส่ามารถใช้้ประโยคคำสั่่�งและประโยคชัักชวนได้้ และแม้้แต่่ในประโยคบอกเล่่าหรืือประโยคคำถาม หากมีีนัยัของการเสนอแนะหรืือสั่่�งการก็็ไม่ส่ามารถใช้รูู้ปประโยคนี้้�ได้้เช่่นกััน ดัังนั้้�น ‘-아/어서’ จึึงใช้้ได้้เฉพาะในบริิบทที่่�มุ่่งหมายบอกเล่่าสาเหตุุหรืือเหตุผุลอย่่างสุภุาพเท่่านั้้�น ด้้วยลัักษณะเช่่นนี้้� จึึงถืือเป็็นโครงสร้้างที่่�มีีน้้ำเสีียงสุุภาพในการสื่่�อสาร จากลัักษณะเชิิงวััจนปฏิิบััติิดัังกล่่าว Pa rk, Byung Sun (2023:52) ได้้อธิิบายเพิ่่�มเติิมว่่า ในบทสนทนา มัักพบการใช้้ ‘-아/어서’ ในการแสดงถ้้อยคำที่่�มีีลัักษณะทางบวก เช่่น การทัักทาย การแสดงความขอบคุณุ หรืือการกล่่าวคำขอโทษ ซึ่่�งสะท้้อนให้้เห็็นถึึงความสุุภาพและความเหมาะสมของรููปภาษานี้้�ในบริิบทที่่�ต้้องการรัักษาน้้ำเสีียงทางสัังคมในภาษาเกาหลีี การใช้้รููปประโยค ‘-(으)니까’ ได้้รัับการอธิิบายโดยนัักภาษาศาสตร์์หลายท่่าน เช่่น 남기심 루코프 (1983), Jeon, Hye Young (2004),Lee, Hai Young (1996) และLee, Jung Ran (2004) ตลอดจนกลุ่่มนัักภาษาศาสตร์รุ่่ ์นหลัังที่่�ยึึดแนวทางนี้้�เป็็นพื้้�นฐานในการวิิเคราะห์์ โดยภาพรวมสามารถกล่่าวสรุุปได้้ว่่า การใช้้ ‘-(으)니까’ อาจก่่อให้้เกิิดความรู้้สึึกว่่าผู้้ฟััง ถููกกดดัันหรืือได้้รัับภาระบางประการ ซึ่่�งอาจนำไปสู่่การรัับรู้้ว่่าผู้้พููดมีีท่่าทีีที่่�ไม่สุ่ภุาพนััก โดยเฉพาะเมื่่�อเปรีียบเทีียบกัับการใช้้ ‘-아/어서’ ซึ่่�งมัักให้้ความรู้้สึึกสุภุาพกว่่า คำอธิิบายลัักษณะดัังกล่่าวปรากฏชััดเจนในหนัังสืือและงานวิจัิยทัางภาษาศาสตร์์เกาหลีี ที่่�มุ่่งเน้้นการเปรีียบเทีียบความแตกต่่างด้้านระดัับความสุภุาพและเจตคติขิองผู้้พููดซึ่่�งถ่่ายทอดผ่่านโครงสร้้าง ‘-아/어서’ และ ‘-(으)니까’โดยทั่่�วไปแล้้ว วิิภััตติิปััจจััยที่่�ทำหน้้าที่่�แสดงเหตุุผลถููกใช้้เพื่่�อเชื่่�อมโยงข้้อความในเชิิงตรรกะ และสามารถพบได้้ในถ้้อยคำหลากหลายรููปแบบของ วััจนกรรม ต่่อไปนี้้�ผู้้เขีียนจะวิิเคราะห์์การใช้้ ‘-아/어서’ และ ‘-(으)니까’ ในฐานะรููปภาษาที่่�ใช้้ในการแสดงเหตุุผลภายใต้้บริิบทของวััจนกรรม ทั้้�งนี้้� ลัักษณะของวััจนกรรมมีีผลต่่อการเลืือกใช้้คำเชื่่�อมเหตุุผลที่่�ต้้องสอดคล้้องและเหมาะสมกัับบริิบทรวมถึึงเจตนาของผู้้พููดด้้วย

214บทที่่� 4 ในเชิิงวััจนปฏิิบััติิศาสตร์์ รููปภาษา ‘-아/어서’ และ ‘-(으)니까’ สะท้้อนให้้เห็็นถึึงความแตกต่่างด้้านเจตคติิของผู้้พููดที่่�ใช้้ในการสื่่�อสาร โดย ‘-아/어서’ มกปรากฏในวััจนกรรมที่่�มีีลัักษณะเป็็นบวกและแสดงความเคารพ เช่่น วััจนกรรมการทัักทาย การขอบคุุณ และการกล่่าวคำขอโทษ ซึ่่�งสอดคล้้องกัับคำอธิิบายของ Park, Byung sun (2023) ที่่�ชี้้�ให้้เห็็นว่่ารููปประโยคนี้้�เหมาะกัับบริิบทที่่�ต้้องการรัักษาน้้ำเสีียงทางสัังคมอย่่างสุุภาพ ด้้วยเหตุุนี้้� ‘-아/어서’ จึึงเหมาะสำหรัับใช้้ในสถานการณ์์ที่่�ผู้้พููดต้้องการแสดงความนอบน้้อมหรืือความรู้้สึึกที่่�ดีีต่่อผู้้ฟัังขณะที่่� ‘-(으)니까’ มัักใช้้ในสถานการณ์์ที่่�ผู้้พููดต้้องการเน้้นเหตุุผลอย่่างชััดเจน และมีีลัักษณะของการชี้้�ให้้เห็็นหรืือยืืนยัันว่่า เหตุุผลที่่�ให้้มานั้้�นนำไปสู่่ผลลััพธ์์อย่่างสมเหตุุสมผล อย่่างไรก็็ดีี งานวิิจััยจำนวนมาก เช่่น ของ 남기심루코프 (1983), Jeon, Hye Young (2004),Lee, Hai Young (1996) และLee, Jung Ran(2004) ได้ชี้้้�ให้้เห็็นว่่า การใช้รูู้ปประโยคในลัักษณะนี้้�อาจแสดงถึึงท่่าทีีของความมั่่�นคงหรืือการยืืนยัันในเหตุผุลของผู้้พููดอย่่างชััดเจน ซึ่่�งในบางบริิบท โดยเฉพาะเมื่่�อปรากฏในวััจนกรรมที่่�แสดงความไม่่พอใจหรืือมีีเจตนา ในการสั่่�งหรืือชัักจููงให้้ผู้้ฟัังปฏิิบััติิตาม อาจทำให้้ผู้้ฟัังรู้้สึึกถึึงแรงกดดััน หรืือ ความรู้้สึึกว่่าถููกเร้้าให้้ทำตาม ซึ่่�งอาจเป็็นการแสดงออกที่่�ไม่่เหมาะสมในสถานการณ์์นั้้�น ๆ จากลัักษณะการใช้้ที่่�ปรากฏข้้างต้้น สามารถสรุุปได้้ว่่า ‘-아/어서’ มัักใช้้ในวััจนกรรมที่่�มีีลัักษณะไม่ก่่ ่อให้้เกิิดแรงกดดัันมีีน้้ำเสีียงสุภุาพหรืือเป็็นกลาง ในขณะที่่� ‘-(으)니까’ มัักปรากฏในวััจนกรรมที่่�เน้้นการแสดงความเห็็น การตำหนิิ หรืือการแสดงความไม่่พอใจ ซึ่่�งสะท้้อนให้้เห็็นความสัมพัันธ์์ระหว่่างรููปภาษากัับหน้้าที่่�ทางวััจนกรรมได้้อย่่างชััดเจน ในบทนี้้� ผู้้เขีียนนำเสนอการใช้้คำเชื่่�อมแสดงเหตุุผล โดยชี้้�ให้้เห็็นว่่า ‘-아/어서’ มัักปรากฏในกลุ่่มวััจนกรรมแสดงความรู้้สึึก เช่่น การขอโทษ การขอบคุณุและการทัักทาย ส่่วน ‘-(으)니까’ มัักปรากฏในวััจนกรรมแสดงความไม่่พอใจและยัังใช้้ในกลุ่่มวััจนกรรมชี้้�นำ ได้้แก่่ การสั่่�งและการชัักชวน

215วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษากลุ่่มวััจนกรรมแสดงความรู้้�สึึก1. วััจนกรรมทัักทายวััจนกรรมทัักทายเป็็นถ้้อยคำที่่�ใช้้ในช่่วงเริ่่�มต้้นของการสนทนา มีีหน้้าที่่�เปิิดบทสนทนาและสร้้างบรรยากาศที่่�เอื้้�อต่่อการสื่่�อสาร แม้้ว่่าการทัักทายโดยปกติจิะไม่่ใช่่คำพููดที่่�ก่่อให้้เกิิดการตอบสนองโดยตรงในเชิิงเจตนาทางวััจนกรรมแต่ก็่ ็มีบีทบาทสำคััญในการช่วย่ ให้้การสนทนาดำเนิินไปอย่่างราบรื่่�นตามมารยาททางสัังคม ตััวอย่่างการกล่่าวคำทัักทายที่่�ใช้้ ‘-아/어서’ มีีดัังต่่อไปนี้้�ตััวอย่่าง 46가: 만나서 반갑습니다. 앞으로 잘 부탁드릴게요.나: 저도 반갑고요, 잘 부탁드립니다. 앞으로 잘 지내요!ตััวอย่่าง 47가: 다시 만나서 정말 좋아요.나: 저도요! 오랜만이에요.จากตััวอย่่างที่่� 46 -47 เป็็นสถานการณ์์ที่่�ผู้้พููดและผู้้ฟัังกล่่าวทัักทายกััน โดยใช้้ถ้้อยคำ “만나서 반갑습니다” และ “다시 만나서 정말 좋아요” มีการใ ีช้้โครงสร้้าง ‘-아/어서’ แสดงให้้เห็็นว่่าคำทัักทายดัังกล่่าวไม่่ได้ท้ ำหน้้าที่่�เพีียงแค่บ่่ ่งบอกเหตุผุลเท่่านั้้�น แต่ยั่ ังทำหน้้าที่่�เป็็นถ้้อยคำที่่�ช่วยสร้่ ้างบรรยากาศที่่�เป็็นกัันเองและเป็็นมิิตรระหว่่างคู่่สนทนาอีีกด้้วย2. วััจนกรรมขอบคุุณJ eon, Jung Mi (2009:250) อธิิบายว่่า วััจนกรรมแสดงความขอบคุุณมัักปรากฏขึ้้�นในช่่วงท้้ายของเหตุุการณ์์ โดยทำหน้้าที่่�สื่่�อสารความรู้้สึึกตอบรัับหลัังจากได้้รัับการกระทำ หรืือคำพููดในเชิิงบวกจากผู้้อื่่�น ถืือเป็็นกลไกหนึ่่�งของ

216บทที่่� 4การสื่่�อสารที่่�สะท้้อนให้้เห็็นความสััมพัันธ์์ระหว่่างผู้้พููดกัับผู้้ฟััง โดยทั่่�วไปมัักใช้้ถ้้อยคำหรืือประโยคที่่�สื่่�อความรู้้สึึกขอบคุุณอย่่างชััดเจนและตรงไปตรงมา ตััวอย่่างการกล่่าวคำขอบคุุณที่่�ใช้้ ‘-아/어서’ ดัังนี้้�ตััวอย่่าง 48가: 커피 하나 사 왔어요. 오늘 늦게까지 하신다길래.나: 와, 감사합니다. 신경 써 주셔서 정말 고마워요.ตััวอย่่าง 49가: 와, 진짜 덕분에 빨리 끝났어.나: 별말을 다 해. 이사할 땐 서로 도와야지.가: 이사를 도와줘서 고마워. 밥 한 끼 꼭 살게.ตััวอย่่าง 50가: 초대해주셔서 고마웠습니다. 나: 와주셔서 제가 오히려 고맙습니다จากตัวัอย่่างที่่� 48-50 ซึ่่�งเป็็นสถานการณ์์แสดงความขอบคุณุ โดยใช้ถ้้้อยคำ เช่่น “신경 써 주셔서 정말 고마워요” “이사를 도와줘서 고마워” และ “초대해주셔서 고마웠습니다” โครงสร้้าง ‘-아/어서’ นี้้�ทำให้้ประโยคแสดงความขอบคุุณมีีลัักษณะเป็็นเหตุุและผลอย่่างชััดเจน กล่่าวคืือ ส่่วนหน้้า เช่่น “신경써주셔서” “이사를도와줘서” และ “초대해주셔서” ทำหน้้าที่่�อธิิบายสาเหตุุที่่�ทำให้้ผู้้พููดรู้้สึึกขอบคุุณ ส่่วนท้้ายของประโยค เช่่น “고마워요” และ“고마워” จึึงมีีน้้ำหนัักมากขึ้้�นในเชิิงวััจนปฏิิบัติัิ เพราะแสดงให้้เห็็นว่่าความรู้้สึึกขอบคุุณนั้้�นมีีที่่�มา และไม่่ได้้กล่่าวขึ้้�นลอย ๆ

217วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษา3. วััจนกรรมขอโทษการขอโทษสามารถทำหน้้าที่่�ทางวััจนปฏิิบัติัิได้้หลากหลายขึ้้�นอยู่่กัับเจตนาของผู้้พููด โดยทั่่ว�ไปการขอโทษสามารถแบ่่งออกเป็็นสองประเภทหลััก ๆ ได้้แก่่ การขอโทษอย่่างแท้้จริิง และการขอโทษตามมารยาท ในกรณีีแรก ผู้้พููดมีีวััตถุุประสงค์์หลัักในการแสดงความเสีียใจต่่อการกระทำที่่�อาจทำให้้ผู้้อื่่�น เดืือดร้้อนหรืือไม่ส่บายใจส่ว่ นในกรณีีที่่�สอง การขอโทษแม้จ้ะใช้ถ้้้อยคำเดีียวกััน แต่่ไม่่ได้้มีเีจตนาที่่�จะแสดงความเสีียใจอย่่างแท้จริ้ ิง แต่่ใช้้เพื่่�อให้้คำพููดฟัังดูสุูภุาพและอ่่อนโยน ในส่่วนนี้้�ผู้้เขีียนจะขออธิิบายการขอโทษในกรณีีแรกเท่่านั้้�น เนื่่�องจากสามารถเชื่่�อมโยงกัับโครงสร้้าง ‘-아/어서’ ได้้ ซึ่่�งจะมีีตััวอย่่าง ดัังนี้้�ตััวอย่่าง 51가: 일부러 여기까지 오게 해서 미안하네.나: 아니에요, 근처라서 괜찮아요ตััวอย่่าง 52가:이 서류 좀 급하게 부탁드려도 될까요?나: 네, 처리해드릴게요.가: 번거롭게 해서 죄송합니다.나: 아닙니다. 언제든 말씀 주세요.ตัวัอย่่างที่่� 51-52 เป็็นการขอโทษที่่�แสดงถึึงความรู้้สึึกผิิดเกี่ยวกั่� ับการสร้้างความยุ่่งยาก หรืือความไม่่สะดวกให้้กัับผู้้อื่่�น โดยใช้้ถ้้อยคำ “일부러 여기까지오게 해서 미안하네” และ “번거롭게 해서 죄송합니다” การใช้้ ‘-아/어서’ เพื่่�อเชื่่�อมโยงการกระทำกัับผลลััพธ์์ที่่�เกิิดขึ้้�น แสดงให้้เห็็นถึึงเหตุผุลที่่�ทำให้้ผู้้พููดรู้้สึึกขอโทษ ทั้้�งนี้้�การใช้้โครงสร้้างเหล่่านี้้�ช่่วยให้้การขอโทษมีีความชััดเจนและสามารถแสดงความรัับผิิดชอบต่่อผลกระทบที่่�เกิิดขึ้้�นจากการกระทำได้้อย่่างเหมาะสม

218บทที่่� 44. วััจนกรรมแสดงความไม่่พอใจวััจนกรรมการแสดงความไม่่พอใจเป็็นการใช้ถ้้้อยคำเพื่่�อถ่่ายทอดความรู้้สึึกอึึดอััดใจ หรืือไม่่พอใจของผู้้พููดต่่อการกระทำบางอย่่างในอดีีตหรืือที่่�กำลัังเกิิดขึ้้�น โดยเฉพาะอย่่างยิ่่�งเมื่่�อผู้้พููดรู้้สึึกว่่าเหตุุการณ์์นั้้�นไม่่เป็็นธรรมต่่อตนเอง และผู้ฟััง้มีีส่ว่นเกี่ยว่� ข้้องหรืือควรรัับผิิดชอบต่่อสิ่่�งนั้้�น วััจนกรรมประเภทนี้้�จึึงมัักมีีผลกระทบโดยตรงต่่อจิิตใจของผู้้ฟััง ทำให้้รู้้สึึกไม่่ดีีหรืือรู้้สึึกว่่า “ถููกคุุกคามต่่อหน้้าตา (Face-threatening act)” ซึ่่�งอาจนำไปสู่่ความรู้้สึึกเสีียหน้้า หรืือสููญเสีียศัักดิ์์�ศรีีในสถานการณ์์เช่่นนี้้� เราเคยตั้้�งคำถามกัันหรืือไม่่ว่่า ระหว่่าง ‘-(으)니까’ กัับ‘-아/어서’ โครงสร้้างใดในภาษาเกาหลีีที่่�สามารถถ่่ายทอด “ความไม่่พอใจ” ได้้อย่่างมีีพลััง โดยไม่่ลดทอนความชอบธรรมของผู้้พููด ทั้้�งที่่�ในแง่่ความหมายพื้้�นฐานแล้้ว ทั้้�งสองโครงสร้้างต่่างก็็ทำหน้้าที่่�ในการแสดงเหตุุผลเหมืือนกััน แต่่ทำไมผลทางวััจนปฏิิบััติิจึึงแตกต่่างกัันอย่่างชััดเจนเมื่่�อพิิจารณาอย่่างลึึกซึ้้�งจะพบว่่า โครงสร้้าง ‘-(으)니까’ ในภาษาเกาหลีีเป็็นรููปแบบการเชื่่�อมเหตุุผลที่่�สื่่�อถึึงความชััดเจน หนัักแน่่น และเต็็มไปด้้วยน้้ำหนัักของถ้้อยคำ เหมาะอย่่างยิ่่�งสำหรัับสถานการณ์์ที่่�ผู้้พููดและผู้้ฟัังต่่าง มีีประสบการณ์์ร่่วม หรืืออยู่่ในบริิบทเดีียวกััน การใช้้ ‘-(으)니까’ ช่่วยเน้้น ความชอบธรรมของเหตุุผลที่่�ผู้้พููดยกขึ้้�นมา ซึ่่�งส่่งผลให้้การแสดงความไม่่พอใจมีีน้้ำหนััก และสามารถกระตุ้้นให้้ผู้้ฟัังเกิิดความรู้้สึึกอย่่างใดอย่่างหนึ่่�งต่่อ การกระทำนั้้�น ๆ ได้้ ต่่างจากโครงสร้้าง ‘ -아/어서’ซึ่่�งใช้้แสดงเหตุผุลในลัักษณะที่่�สุภุาพ เป็็นกลาง และไม่่เร่่งเร้้า จึึงเหมาะสำหรัับบริิบทที่่�มีเีจตนาเป็็นบวก เช่่น การขอบคุุณ การขอโทษ หรืือการทัักทาย มากกว่่าการตำหนิิหรืือแสดง ความไม่่พอใจ ด้้วยเหตุุนี้้�เอง ‘-(으)니까’ จึึงกลายเป็็นโครงสร้้างที่่�มีีพลัังใน การเน้้นเหตุุผลและตอกย้้ำความชอบธรรมของอารมณ์์ในบริิบทของวััจนกรรมแสดงความไม่่พอใจ ทั้้�งยัังช่่วยเสริิมความหนัักแน่่นให้้กัับถ้้อยคำ และเพิ่่�มประสิิทธิิภาพในการสื่่�อสารอารมณ์์และความคาดหวัังของผู้้พููดได้้อย่่างลึึกซึ้้�ง ดัังตััวอย่่างต่่อไปนี้้�

219วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาตััวอย่่าง 53가: 이 자료 왜 아직도 그대로야? 수정하라고 했잖아.나: 아… 깜빡했어요. 죄송합니다.가: 계속 이런 실수가 반복되니까 믿고 맡기기가 어렵잖아.ตััวอย่่าง 54가: 아무 말도 안 하고 그냥 가버리면 어떡해?나: 잠깐 볼일이 있어서요. 가: 다들 기다리고 있으니까 미리 말은 하고 가야지!ตััวอย่่าง 55가: 그렇게 대충 하니까 문제가 생기잖아.나: 죄송해요. 급해서…가: 급하더라도 기본은 지켜야 하는 거 아니야?ตััวอย่่าง 56수진: 또 늦었네. (목소리가 짜증이 나는)민지: 미안...수진: 만날 때마다 늦으니까 만나기 싫어진다.민지: 알았어. 다음엔 꼭 제시간에 할게.ตััวอย่่างที่่� 53-56 ผู้้พููดแสดงความไม่่พอใจต่่อการกระทำของผู้้ฟััง โดยยกเหตุุผลที่่�ผู้้ฟัังควรถููกตำหนิิ เช่่น “계속 이런 실수가 반복되니까 (เพราะความผิิดพลาดแบบนี้้�ซ้้ำแล้้วซ้้ำเล่่า), 다들 기다리고 있으니까 (เพราะทุุกคนกำลัังรออยู่่),그렇게대충하니까 (เพราะทำแบบผ่่าน ๆ ไปแบบไม่่ได้้ใส่่ใจ), 만날 때마다 늦으니까 (เพราะสายทุุกครั้้�งที่่�เจอ)” เหตุุผลเหล่่านี้้�

220บทที่่� 4ใช้้ ‘-(으)니까’ เป็็นคำเชื่่�อม เพื่่�อแสดงความชอบธรรมและน้้ำหนัักของเหตุุผล ซึ่่�งช่่วยทำให้้การตำหนิิ ดููสมเหตุุสมผลและน่่าเชื่่�อถืือมากขึ้้�นในลำดัับถััดไปจะกล่่าวถึึงการใช้้รููปประโยค ‘-(으)니까’ ในกลุ่่มวััจนกรรมชี้้�นำ ได้้แก่่ วััจนกรรมการสั่่�งและวััจนกรรมการชัักชวน โดยทั่่�วไป ผู้้พููดมัักใช้้ รููปประโยคนี้้�เพื่่�อแสดงเหตุุผล หรืือเงื่่�อนไขประกอบคำสั่่�งหรืือคำชัักชวนนั้้�น โดยมีวััตีถุุประสงค์์เพื่่�อโน้มน้้ ้าวให้้ผู้ฟััง้ รู้้สึึกคล้้อยตาม และยิินยอมปฏิิบัติัิตามสิ่่�งที่่�ผู้้พููดต้้องการ ทั้้�งนี้้� เหตุุผลที่่�ผู้้พููดนำเสนอผ่่านรููปประโยค ‘-(으)니까’ นั้้�น ไม่่จำเป็็นต้้องตั้้�งอยู่่บนข้้อเท็็จจริิงเสมอไป หากแต่่เป็็นสิ่่�งที่่�ผู้้พููดเชื่่�อว่่ามีีความเหมาะสม หรืือมีีน้้ำหนัักเพีียงพอ เพื่่�อให้้ผู้้ฟัังยอมรัับและลงมืือกระทำ ตามคำสั่่�งหรืือคำชัักชวนนั้้�น โดยมีีรายละเอีียดดัังต่่อไปนี้้�กลุ่่มวััจนกรรมชี้้�นำ1.วััจนกรรมการสั่่�งการใช้้รููปประโยค ‘-(으)니까’ ในวััจนกรรมการสั่่�ง เป็็นกลวิิธีีทางภาษาอย่่างหนึ่่�งที่่�ผู้้พููดใช้้เพื่่�อแสดงเหตุผุลหรืือเงื่่�อนไขประกอบคำสั่่�ง โดยมีเีจตนาเพื่่�อทำให้้คำสั่่�งนั้้�นฟัังดูสมูเหตุสมผุลและกระตุ้้นผู้ฟััง้ มากยิ่่�งขึ้้�น ผู้้พููดมัักเชื่่�อว่่าเหตุผุลที่่�ตนยกขึ้้�นมานั้้�น “เพีียงพอ” และ “เหมาะสม” ที่่�จะให้้ผู้ฟััง้ ทำตามได้้ แม้้เหตุผุลนั้้�นจะตั้้�งอยู่่บนทััศนคติิส่่วนตััวไม่่ใช่่ข้้อเท็็จจริิง ในมุุมมองของผู้้ฟััง หากยอมรัับเหตุุผลนั้้�นได้้ก็็อาจรู้้สึึกเข้้าใจและยิินยอมทำตามคำสั่่�งได้้โดยไม่่รู้้สึึกขััดแย้้ง แต่่ในบางกรณีี หากผู้้ฟัังไม่่เห็็นด้้วยหรืือรู้้สึึกว่่าเหตุุผลไม่่หนัักแน่่นพอ อาจเกิิดความรู้้สึึกต่่อต้้านหรืือรู้้สึึกว่่าตนถููกกดดัันทางอ้้อมตััวอย่่าง 57가: 시끄러우니까 밖에 나가서 이야기해.나: 알겠어. 미안해.

221วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาตััวอย่่าง 58가: 오늘 아침에 많이 춥대요.나: 그래요?가: 네, 추우니까 따뜻하게 입고 가세요.ตััวอย่่าง 59가: 내일 운전하니까 술 마시지 마.나: 알았어. 오늘은 안 마실게.ตัวัอย่่างที่่� 57–59 แสดงการใช้รูู้ปประโยค ‘-(으)니까’ ในวััจนกรรมการสั่่�ง โดยผู้้พููดนำเหตุผุลมาเป็็นพื้้�นฐานประกอบคำสั่่�ง ทำให้้คำสั่่�งนั้้�นดููมีเหีตุผุลรองรัับและน่่าเชื่่�อถืือมากยิ่่�งขึ้้�น ตััวอย่่างที่่� 57 “시끄러우니까 밖으로 나가서 이야기해” ใช้้ “시끄러우니까 (เพราะหนวกหูู)” อธิิบายเหตุุผลเพื่่�อต้้องการให้้ ผู้้ฟัังออกไปพููดคุุยข้้างนอก ตััวอย่่างที่่� 58 “추우니까 따뜻하게 입고 가세요”ใช้้เหตุุผลว่่า “추우니까 (เพราะอากาศหนาว)” เพื่่�อบอกให้้ผู้้ฟัังใส่่เสื้้�อผ้้าที่่� อบอุ่่นขึ้้�น การสั่่�งนี้้�เป็็นการแสดงความห่่วงใย ตััวอย่่างที่่� 59 “내일 운전하니까 술 마시지 마” ใช้้คำว่่า “운전하니까 (เพราะต้้องขัับรถ)” เป็็นเหตุุผลใน การสั่่�งไม่่ให้้ดื่่�มสุุรา คำสั่่�งนี้้�ทำให้้ผู้้ฟัังเข้้าใจความสำคััญของการไม่่ดื่่�มเหล้้าและเห็็นความจำเป็็นของคำสั่่�ง ตััวอย่่างเหล่่านี้้�ชี้้�ให้้เห็็นว่่า ‘-(으)니까’ ทำหน้้าที่่�เป็็น เครื่่�องมืือทางภาษาที่่�ช่่วยให้้คำสั่่�งดูู “มีีเหตุุผล” ได้้มากกว่่าคำสั่่�งที่่�ใช้้แบบห้้วน ๆ หรืือไร้้เหตุุผล อย่่างไรก็็ตาม หากผู้้ฟัังไม่่เห็็นด้้วยเพราะมองว่่าเหตุุผลนั้้�นไม่่เพีียงพอหรืือเป็็นความเห็็นส่่วนตััว ก็็อาจรู้้สึึกว่่าถููกบัังคัับ หรืือละเลยในคำพููดนั้้�นได้้เช่่นกััน

222บทที่่� 4ตััวอย่่าง 60가: 이거 비싸니까 사지 마.나: 내 돈으로 사는 건데 왜 그래? 내가 판단할게.ตััวอย่่าง 61가: 시간이 없으니까 그냥 대충 해.나: 그렇게 하면 나중에 더 문제 생길 텐데… 난 꼼꼼하게 하고 싶어.ตััวอย่่างที่่� 60 ผู้้พููดพยายามห้้ามโดยใช้้เหตุุผลเรื่่�อง “ราคาแพง” แต่่ผู้้ฟัังไม่่เห็็นด้วย้ เพราะมองว่่าเป็็นสิทธิ์์�ตัวัอย่่างที่่� 61 ผู้้พููดบอกให้้ผู้ฟััง้ ทำงานให้้เสร็จ็แบบไม่่ต้้องละเอีียดมากนััก โดยใช้้เหตุุผลเรื่่�อง “การไม่่มีีเวลา” แต่่ผู้้ฟัังไม่่ยอมเพราะกัังวลเรื่่�องคุุณภาพงาน ตััวอย่่างเหล่่านี้้�แสดงให้้เห็็นว่่า แม้้การใช้ ‘-( ้ 으)니까’จะช่วย่ ให้้คำพููดดููมีเหีตุผุล แต่ถ้่ ้าหากเหตุผุลนั้้�นไม่ส่อดคล้้องกัับสถานการณ์์หรืือความรู้้สึึกของผู้้ฟััง ก็็อาจก่่อให้้เกิิดการโต้้แย้้งหรืือความไม่่พอใจได้้เช่่นกััน2. วััจนกรรมการชัักชวนการใช้้รููปประโยค ‘-(으)니까’ ในวััจนกรรมการชัักชวน เป็็นกลวิิธีีที่่�ผู้้พููดใช้้เหตุุผลมารองรัับคำชัักชวน เพื่่�อให้้ฟัังดููสมเหตุุสมผลและชวนคล้้อยตามผู้้พููดมัักแสดงความคาดหวัังว่่าเหตุุผลที่่�ยกมานั้้�นจะเพีียงพอให้้ผู้้ฟัังตอบรัับ ทำสิ่่�งนั้้�นร่วมกั่ ัน หากผู้ฟัังเ ้ ห็็นด้วยกั้ ับเหตุผุลก็็อาจรู้้สึึกยิินดีีและยอมรัับคำชัักชวนโดยสมััครใจ แต่่หากไม่่เห็็นด้้วยอาจรู้้สึึกเกรงใจหรืือถููกกดดัันโดยไม่่ตั้้�งใจการใช้รูู้ปประโยคนี้้�จึึงเป็็นเครื่่�องมืือที่่�ช่วย่ ให้้คำชัักชวนดููมีีน้้ำหนััก โดยไม่จ่ ำเป็็นต้้องใช้้น้้ำเสีียงบีีบบัังคัับโดยตรงตััวอย่่าง 62가: 이거 괜찮은데 좀 비싸네.나: 좀 비싼 것 같으니까 다른 데도 한번 보고 오자. ‘-(으)니까 +ประโยคชัักชวน’

223วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาตััวอย่่าง 63가: 오늘 날씨 좋으니까 공원에 산책하러 갈래? ‘-(으)니까 + ประโยคคำถาม’나: 좋아! 밖에 좀 걷고 싶었어.ตััวอย่่าง 64가: 시간 없으니까 그냥 여기서 먹읍시다 ‘-(으)니까 +ประโยคชัักชวน’나: 네, 오늘은 그냥 이렇게 해야겠네요.ตััวอย่่างที่่� 62 “좀 비싼 것 같으니까 다른 데도 한번 보고 오자” ใช้้ ‘-(으)니까’ เพื่่�อแสดงเหตุุผล (ของแพง) แล้้วจึึงชัักชวนให้้ทำอีีกทางเลืือกหนึ่่�งร่่วมกััน ตััวอย่่างที่่� 63 “오늘 날씨 좋으니까 공원에 산책하러 갈래?” ใช้้รููปประโยค ‘-(으)니까’ เพื่่�อแสดงเหตุผุลประกอบข้้อเสนอ หลัังจากนั้้�นเป็็นประโยคคำถามเชิิงชัักชวน ซึ่่�งช่วย่ ให้้คำชัักชวนดูอู่่อนโยนและไม่่กดดัันผู้ฟััง ผู้ ้ ้พููดยัังเว้้นช่่องว่่างให้้ผู้ฟัังมี ้ ีอิสิระในการพิจิารณาหรืือปฏิิเสธตามความสมััครใจตัวัอย่่างที่่� 64 “시간 없으니까 그냥 여기서 먹읍시다.” เป็็นการเสนอแนวทางปฏิิบััติิร่่วมกัันโดยใช้้ข้้อจำกััดด้้านเวลาเป็็นเหตุุผลหลััก จากตััวอย่่างเหล่่านี้้� จะเห็็นว่่าผู้้พููดมัักแสดงเจตคติิในรููปแบบ “เสนอแนะที่่�มีีเหตุุผล” โดยไม่่บัังคัับให้้ผู้้ฟััง ทำตามทัันทีี แต่่เป็็นการช่่วยให้้ผู้้ฟัังคล้้อยตาม ทั้้�งนี้้� เหตุุผลที่่�ผู้้พููดหยิิบยกมาประกอบการชัักชวน มัักเป็็นสิ่่�งที่่�ผู้้พููดและผู้้ฟัังรัับรู้้ร่่วมกัันอยู่่แล้้ว จึึงทำให้้ คำชัักชวนนั้้�นมีีแนวโน้้มได้้รัับการตอบรัับมากขึ้้�น เนื่่�องจากเหตุุผลดัังกล่่าวสอดคล้้องกัับความเข้้าใจหรืือประสบการณ์์ร่วมข่องทั้้�งสองฝ่่ายช่วย่ ให้้การโน้มน้้ ้าวเป็็นไปอย่่างราบรื่่�น

224บทที่่� 4แผนภููมิิที่่� 8 วจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในวิิภััตติิปััจจััยคำเชื่่�อมที่่�ใช้้แสดงเหตุุผลวััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในวิิภััตติิปััจจััยคำเชื่่�อมที่่�ใช้้แสดงเหตุุผลวััจนกรรมทัักทายวััจนกรรมขอบคุุณวััจนกรรมการขอโทษวััจนกรรมแสดงความไม่่พอใจกลุ่่มวััจนกรรมแสดงความรู้้�สึึกวััจนกรรมการสั่่�งกลุ่่มวััจนกรรมชี้้�นำวััจนกรรมการชัักชวน

225วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษา4.3.3 หน้้าที่่�ของวิิภััตติิปััจจััยคำเชื่่�อมที่่�ใช้้แสดงเหตุุผลใน การสื่่�อสารการทำหน้้าที่่�ของวิภัิัตติปัิจจััยัคำเชื่่�อมที่่�ใช้้แสดงเหตุผุลจะช่วย่ลดการคุุกคามต่่อหน้้าของคู่่สนทนา แต่่ในบางกรณีีการให้้เหตุุผลก็็อาจส่่งผลกลัับกลายเป็็น การคุุกคามหน้้าได้้เช่่นกััน โดยมีีหน้้าที่่�ย่่อยดัังต่่อไปนี้้�ลดการคุุกคามหน้้าของผู้้�ร่่วมการปฏิิสััมพัันธ์์1. สร้้างมิิตรภาพร่่วมกัับผู้้�ร่่วมสนทนาโดยทั่่�วไป การทัักทายเป็็นการเริ่่�มต้้นการสื่่�อสารที่่�ช่่วยให้้การสนทนาหลัักดำเนิินไปอย่่างราบรื่่�น การกล่่าวขอบคุณุเพื่่�อต้้องการแสดงออกถึึงการสำนึึกในน้้ำใจที่่�อีีกฝ่่ายหยิิบยื่่�นมาให้้ และการขอโทษเพื่่�อประคัับประคองความสััมพัันธ์์ให้้คงอยู่่ภายหลัังจากเกิิดความผิิดพลาด วััจนกรรมเหล่่านี้้�ล้้วนมีีเป้้าหมายเพื่่�อรัักษาความสัมพัันธ์กั์ ับผู้้สนทนา นอกจากนี้้� เมื่่�อผู้้พููดเชื่่�อมเหตุผุลของตนเข้้ากัับคำกล่่าวต่่าง ๆ ด้วย้ คำเชื่่�อมประเภทแสดงเหตุผุล ‘-아/어서’ ยิ่่�งเป็็นการถ่่ายทอดความรู้้สึึก ความตั้้�งใจ หรืือเจตนาของผู้้พููดได้้อย่่างชััดเจน ขณะเดีียวกััน ผู้้ฟัังก็็ต้้องมีีบทบาทในการสนัับสนุุนและส่่งเสริิมให้้การสื่่�อสารดำเนิินไปในทิิศทางที่่�เป็็นมิิตรและเกื้้�อหนุุนความสััมพัันธ์์อย่่างสมดุุล2. แสดงเหตุุผลเพื่่�อเสริิมแรงจููงใจให้้ผู้้�ร่่วมสนทนาปฏิิบััติิตามคำสั่่�ง คำชัักชวนการใช้้คำเชื่่�อมแสดงเหตุุผล ‘-(으)니까’ ในบริิบทของวััจนกรรมประเภทชี้้�นำ เช่่น การสั่่�งและการชัักชวน เป็็นคำเชื่่�อมที่่�กลัับทำหน้้าที่่�ในการสร้้างแรงจููงใจให้้ผู้้ฟัังปฏิิบััติิ ผู้้พููดมัักใช้้ ‘-(으)니까’ เพื่่�อเสนอเหตุุผลล่่วงหน้้าก่่อนคำชี้้�นำ เพื่่�อเสริมสร้ิ ้างความน่่าเชื่่�อถืือในคำพููด โดยไม่่เพิ่่ม�ความกดดััน แต่่เป็็นแรงจููงใจเชิิงจิิตวิิทยา ทำให้้ผู้้ฟัังรู้้สึึกว่่าสมควรปฏิิบััติิตามมากกว่่าถููกบัังคัับ เช่่น “지금가지않으면늦으니까가자” (ถ้้าไม่่ไปตอนนี้้จ�ะสายแล้ว้นะ ไปเถอะ) ซึ่่�งแสดงให้้เห็็นถึึงการใช้้เหตุุผลในการชัักจููงใจ แต่่ไม่่ใช่่การสั่่�งอย่่างตรงไปตรงมา

226บทที่่� 4ในกรณีีของการสั่่�ง การใช้้ ‘-(으)니까’ ยัังทำหน้้าที่่�เป็็นกลวิิธีีสร้้าง ความชอบธรรมแก่่ผู้้พููด โดยการให้้เหตุุผลล่่วงหน้้าที่่�สนัับสนุุนคำสั่่�ง ซึ่่�งช่่วยลดแรงปะทะและสนัับสนุุนความสััมพัันธ์์ระหว่่างคู่่สนทนา อีีกทั้้�ง ผู้้ฟัังอาจไม่่รู้้สึึกว่่าเป็็นการ “ทำตามคำสั่่�ง” แต่่จะรู้้สึึกว่่าตน “ตอบรัับตามเหตุุผลที่่�สมควร” ของผู้้พููด ดัังนั้้�น คำเชื่่�อม ‘-(으)니까’ ในบริิบทของวััจนกรรมชี้้�นำ ไม่่ใช่่การลดแรงกดดัันโดยตรง แต่่เป็็นกลวิิธีีทางภาษาที่่�ใช้้เหตุุผลเพื่่�อสร้้างแรงจููงใจอย่่าง สมเหตุุสมผล เพิ่่�มการคุุกคามหน้้าของผู้้�ร่่วมการปฏิิสััมพัันธ์์3. แสดงเหตุุผลเพื่่�อเสริิมความชอบธรรมในการแสดงความไม่่พอใจคำเชื่่�อมแสดงเหตุุผลที่่�ผู้้พููดนิิยมใช้้ในการแสดงวััจนกรรมด้้านลบคืือ ‘-(으)니까’ ซึ่่�งใช้้ประกอบเนื้้�อหาในกรณีีที่่�กล่่าวโทษหรืือกล่่าวตำหนิิผู้้ฟััง โดยเป็็นการใช้้เหตุผุลเพื่่�อให้้ข้้อมููลชััดเจนและสร้้างความเข้้าใจ ทำให้้ผู้ฟััง้ ยอมรัับและเข้้าใจสาเหตุุอย่่างชััดเจน การใช้้โครงสร้้างนี้้ช่�วย่ ให้้ผู้้พููดแสดงความไม่่พอใจได้้อย่่างมีีเหตุุผลอย่่างไรก็็ตาม การให้้เหตุุผลด้้วย ‘-(으)니까’ อาจทำให้้ผู้้ฟัังรู้้สึึกว่่าถููกย้้ำความผิิด และกดดัันมากขึ้้�น โดยไม่่ได้้เปิิดโอกาสให้ชี้้้�แจงหรืือปฏิิเสธอย่่างอิสิระ ดัังนั้้�น การใช้้โครงสร้้างนี้้�อาจทำให้้ผู้้พููดดููเป็็นเหตุุเป็็นผลมากขึ้้�น แต่่ในขณะเดีียวกัันก็็ลดพื้้�นที่่�และเสรีีภาพในการแสดงความเห็็นของผู้้ฟัังลง4.4 วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏใช้้ในประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธ4.4.1 รููปแบบของประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธในภาษาเกาหลีีเรีียกปร ะโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธว่่า “부정의문문”ประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธใช้้เมื่่�อผู้้พููดมีข้้อเ ีท็จจริ็ ิงเกี่ยวกั่� ับสถานการณ์์ที่่�เกิิดขึ้้�นในเชิิงลบ เช่่น “밥안먹었어요?” ผู้้พููดสัังเกตเห็็นจานข้้าวยัังมีข้้าีวอยู่่ทำให้ท้ราบได้ว่้่าผู้ฟััง้ ยัังไม่ท่ านข้้าว ผู้้พููดจึึงเลืือกประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธในการถาม แต่่หากข้้อเท็จจริ็ ิงที่่�เกิิดขึ้้�นเป็็นสถานการณ์์ในเชิิงบวก กล่่าวคืือ ผู้้พููด

227วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาสงเกตเห็็นจานข้้าวไม่่มีีข้้าวอยู่่แล้้ว ทำให้้ทราบได้้ว่่าผู้้ฟัังทานข้้าวแล้้ว ผู้้พููด จะเลืือกใช้้ปร ะโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความเชิิงบวกเช่่น “밥 먹었어요?” ในภาษาเกาหลีีเรีียกประโยคคำถามประเภทนี้้�ว่่า “긍정 의문문” ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธเป็็นประโยคที่่�จะต้้องมีีคำวิิเศษณ์์ที่่�แสดงการปฏิิเสธ คำกริิยาที่่�มีีเนื้้�อความไม่่ยอมรัับ โครงสร้้างประโยคที่่�แสดงความไม่่รู้้จะปรากฏอยู่่ในโครงสร้้างประโยคคำถามเสมอ ตััวอย่่าง 65(1) 일을 안 해요? [안-ไม่่](2) 일을 못 해요? [못-ไม่่ได้้](3) 일을 하지 않아요? [지 않다-ไม่่](4) 일을 하지 못해요? [지 못하다-ไม่่ได้้](5) 너 유진 동생이 아니니? [아니다-ไม่่ใช่่](6) 반찬도 없고 밥도 없어요? [없다-ไม่่มีี](7) 자전거를 탈 줄 몰라요? [모르다-ไม่่รู้้](8 ) 왜 안 나와요? [안-ไม่่]ตััวอย่่าง 65 ข้้อที่่� (1) และ (2) เป็็นประโยคคำถามที่่�ใช้้คำวิิเศษณ์์แสดง การปฏิิเสธรููปแบบสั้้�น ‘못 (ไม่่ได้้), 안 (ไม่่)’ ข้้อที่่� (3) และ (4) ใช้้คำวิิเศษณ์์ที่่�แสดงการปฏิิเสธรููปแบบยาว ‘-지 못- (ไม่่ได้้), -지 않- (ไม่่)’ ความยาวของ คำวิิเศษณ์์แสดงการปฏิิเสธทั้้�งในรููปแบบสั้้�นและรููปแบบยาวเมื่่�อปรากฏในประโยคจะมีคีวามหมายไม่่แตกต่่างกััน แต่่ในบริิบทของการสื่่�อสารความยาวของคำวิิเศษณ์์แสดงการปฏิิเสธจะส่่งผลต่่อความหมายและเจตนาของผู้้พููดให้้ผู้้ฟัังตีีความในส่่วนนี้้� 임홍빈 (1998) ได้้อธิิบายเกี่่�ยวกัับการใช้้คำวิิเศษณ์์แสดงการปฏิิเสธไว้้ว่่า ในบริิบทที่่�เป็็นการสนทนา ผู้้พููดจะใช้้คำวิิเศษณ์์แสดงการปฏิิเสธ ‘안’เมื่่�อผู้้พููดไม่่ยอมรัับและปฏิิเสธในข้้อเท็็จจริิงอย่่างหนัักแน่่นและแข็็งกร้้าว

228บทที่่� 4ในขณะที่่�คำวิิเศษณ์์แสดงการปฏิิเสธ ‘-지않-’ นั้้�น จะใช้้ในกรณีีที่่�ผู้้พููดไม่ย่อมรัับและปฏิิเสธในข้้อเท็็จจริิงด้้วยท่่าทีีนิ่่�มนวล ละมุุนละม่่อม ในมุุมมองของผู้้ฟัังจะรู้้สึึกดีีกว่่าการใช้้คำวิิเศษณ์์แสดงการปฏิิเสธ ‘안’ สำหรัับข้้อที่่� (5) ใช้้ ‘아니다 (ไม่่ใช่่)’ และข้้อที่่� (6) ใช้้ ‘없다 (ไม่่มีี)’เป็็นคำกริิยาที่่�มีีเนื้้�อความไม่่ยอมรัับ ข้้อที่่� (7) ใช้้โครงสร้้างประโยค ‘모르다(ไม่รู้้่ )’ ในการแต่่งประโยคคำถาม จะเห็็นได้ว่้่าประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธในภาษาเกาหลีีมีีรููปแบบการสร้้างประโยคคำถามที่่�หลากหลายนอกจากนี้้�วิิภััตติิปััจจััยลงท้้ายประโยคคำถามเป็็นอีีกส่่วนประกอบหนึ่่�งที่่�ปรากฏท้้ายประโยคเพื่่�อแสดงการถาม และยัังรู้้ถึึงระดัับความสััมพัันธ์์ระหว่่างผู้้พููดและผู้้ฟัังผ่่านทางวิิภััตติิปััจจััยลงท้้ายได้้เช่่นกััน ตััวอย่่าง 9 ข้้อที่่� (1)-(4) ข้้อที่่� (6) และ (7) ใช้วิ้ภัิัตติปัิจจััยัลงท้้ายประโยคคำถาม [아/어(요?)] เป็็นระดัับภาษายกย่่องมาก (해요) แต่่ใช้้กัับสถานการณ์์ที่่�ไม่่เป็็นทางการ ข้้อที่่� (5) ใช้้วิิภััตติิปััจจััยลงท้้ายประโยคคำถาม [니?] เป็็นระดัับภาษาไม่่ยกย่่องมาก (해라체) คำที่่�แสดงคำถามในข้้อที่่� (8) “왜” เป็็นคำแสดงคำถามที่่�ต้้องการ คำตอบเกี่่�ยวกัับสาเหตุุดัังนั้้�นคำแสดงคำถาม ได้้แก่่ 무엇, 어디, 언제 ฯลฯ เป็็นส่่วนหนี่่�งของประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธเช่่นกััน ส่่วนประกอบสุุดท้้าย คืือ การใช้้ทำนองเสีียงที่่�สััมพัันธ์์กัับบริิบทสนทนา เป็็นส่ว่ นที่่�ส่่งผลทำให้้ประโยคคำถามมีคีวามหมายที่่�แตกต่่างตามแต่่เจตนาของผู้้พููด Kim Mee Suk (1997:23-24) ได้้กล่่าวว่่า เม�อผู้้พููดถามผู้้ฟัังด้้วยคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธ ผู้้พููดควรให้้ความสำคััญในการใช้้ทำนองเสีียง โดยเฉพาะประโยคที่่�ใช้้คำวิิเศษณ์์แสดงการปฏิิเสธรููปแบบสั้้�น เพราะไม่ว่่ ่าผู้้พููดจะใช้้ประโยคคำถามในการสื่่�อความหมายใด จะเป็็นความหมายทางตรงหรืือทางอ้้อม ผู้้พููดจะใช้้รููปประโยคคำถามที่่�มีีโครงสร้้างเดีียวกััน ตััวอย่่าง “학교안가?” ตีีความได้้สองความหมายคืือ สถานการณ์์ใกล้้ถึึงเวลาเรีียนแล้้วแต่่ลููกยัังไม่่ไปโรงเรีียน แม่่ถามลููกว่่า “학교 안 가?” ลููกผู้้รัับสารก็็เข้้าใจว่่าแม่่ไม่่ได้้ต้้องการคำตอบ จากการถาม หากแต่่เป็็นเจตนาที่่�ต้้องการสั่่�งให้้รีีบไปโรงเรีียน แต่่ในกรณีีที่่�

229วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาแม่่คิิดว่่าลููกไปโรงเรีียนแล้้วแต่่ลููกกลัับไม่่ได้้ไปตามความเชื่่�อเดิิมของแม่่ เกิิดความขััดแย้้งระหว่่างความเชื่่�อเดิมกัิ ับข้้อเท็จจริ็ ิงใหม่่ที่่�ได้รั้ับ ส่่งผลให้้แม่่ถามด้้วยความแปลกใจได้้เช่่นกััน จะเห็็นได้้ว่่าการใช้้ทำนองเสีียงให้้สััมพัันธ์์กัับเจตนาของผู้้พููดในการถามประโยค “학교 안 가?” จะส่่งผลให้้ผู้้ฟัังจำแนกความหมายและเจตนาของ ผู้้พููดได้้ สรุุปโครงสร้้างประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธประกอบด้้วย(1) คำวิิเศษณ์์แสดงการปฏิิเสธ (2) วิิภััตติิปััจจััยลงท้้ายประโยคคำถาม(3) คำแสดงคำถาม (4) ทำนองเสีียง4.4.2 การใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธในแต่่ละวััจนกรรมประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธในภาษาเกาหลีีนั้้�น ไม่่ได้้ใช้้เพื่่�อ สื่่�อเจตนาถามเพีียงอย่่างเดีียว หากยัังสามารถแสดงเจตนาที่่�มีีความหมายแฝง ผู้้ฟัังจำเป็็นต้้องอาศััยบริิบทสนทนาหรืือทำนองเสีียงในการตีีความ ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธเป็็นรููปภาษาที่่�มีีพลัังของถ้้อยคำสองด้้าน ด้้านหนึ่่�งเป็็นรููปภาษาเพิ่่�มน้้ำหนััก ส่่งผลให้้ถ้้อยคำมีีความแข็็งกระด้้าง ไม่่สุุภาพ เป็็น การแสดงความก้้าวร้้าว ไม่่ให้้เกีียรติิผู้้ฟััง ขณะที่่�รููปภาษาอีีกด้้านหนึ่่�งเป็็น รููปภาษาลดน้้ำหนัักช่่วยทำให้้น้้ำหนัักของถ้้อยคำนั้้�นนุ่่มนวล เป็็นการแสดง ความสุุภาพ ให้้เกีียรติิผู้้ฟััง ด้้วยเหตุุนี้้�ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธ จึึงเป็็นประโยคที่่�น่่าสนใจควรนำมาถ่่ายทอดความรู้้ให้้กัับผู้้อ่่านงานวิิจััยที่่�ศึึกษาวััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธ ได้้แก่่ Kim, Mee Suk (1997) An, Yoon Mi (2007) Lee, Jin Ju (2011) Lee, Chun Yeom (2013) Yang, Ji Ye (2015) Pei, Jing Cheng(2015) Zhang, Yu (2015) Samawadee (2018) เป็็นงานวิิจััยที่่�นำประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธมาศึึกษาทำให้้เกิิดความเข้้าใจเรื่่�องวััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในประโยคคำถาม เจตนา ท่่าทีีของผู้้พููดในการเลืือกใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธ และยัังเข้้าใจถึึงมุุมมองการตีีความของผู้้ฟัังเมื่่�อได้้รัับสาร

230บทที่่� 4งานวิิจััยที่่�จำแนกความหมายทางวััจนปฏิิบััติิศาสตร์์ของประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธไว้้ ดัังนี้้� ตารางที่่� 17 ความหมายของประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธKim, Mee Suk(1997) 명령, 요청, 적극적 진술, 소극적 진술,환기적 진술An, Yoon Mi (2007) 명령, 요청, 적극적 진술, 소극적 진술,환기적 진술Lee, Jin Ju (2011) 명령, 요청, 진술, 환기, 질문, 확인Lee, Chun Yeom(2013) 명령, 요청, 제안, 불만 제기, 동조 유도,추측, 확인, 환기Yang, Ji Ye(2015) 명령, 요청, 동의 요구, 추측, 강조Pei, Jing Cheng (2015) 명령, 요청, 제안, 진술, 확인, 강조, 질책,허락 받기, 공손Zhang, Yu(2015) 명령 및 요구, 부탁, 권고 및 제의, 제안, 적극적 진술, 질문, 확인 친교, 추측Samawadee (2018) 지시 화행 [명령, 요청, 청유], 단언 화행[추정, 상기, 동의 유도], 정표 화행 [불평]Kim, Mee Suk (1997:60) เป็็นนัักภาษาศาสตร์์ผู้้ศึึกษาการใช้้ความหมายทางวััจนปฏิิบััติิศาสตร์์ของประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธเป็็นคนแรก โดยเริ่่มจ�ากการจำแนกประโยคคำถามออกเป็็น 4 ประเภทหลััก ได้้แก่่ การออกคำสั่่�ง(명령), การร้้องขอ (요청), การแสดงความคิิดเห็็นอย่่างกระตืือรืือร้้น (적극적진술), การแสดงความเห็็นอย่่างระมััดระวััง (소극적 진술), และการหวนระลึึกเรื่่�องราว (환기적 진술)

231วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาตั้้�งแต่่ปีี ค.ศ. 2000 เป็็นต้้นมา งานวิิจััยของ An, Yoon Mi (2007), Lee, Jin Ju (2011), Lee, Chun Yeom (2013), Yang, Ji Ye (2015), Pei, Jing Cheng (2015), Zhang, Yu (2015), และ Samawadee (2018) ได้ศึ้ึกษาการใช้้ประโยคคำถามปฏิิเสธในบริิบทต่่าง ๆ โดยเน้้นที่่�หน้้าที่่�และความหมายทางวััจนปฏิิบััติิศาสตร์์ ผลงานดัังกล่่าว ได้้นำ “การแสดงความคิิดเห็็นอย่่างกระตืือรืือร้้น”, “การแสดงความเห็็นอย่่างระมััดระวััง” และ “การหวนระลึึกเรื่่�องราว”ของ Kim, Mee Suk (1997) มาจำแนกเป็็นกลุ่่มหน้้าที่่�ย่่อยลงไปอีีก พร้้อมกัับการปรัับชื่่�อเรีียกเพื่่�อสะท้้อนวััตถุุประสงค์์ในการนำไปใช้้ในบทสนทนา เช่่น การแสดงความเห็็น การกระตุ้้นความสนใจ การถาม การพิิสููจน์์ การแสดงความไม่่พอใจ การชัักจููงให้้เห็็นชอบ การคาดคะเน การระลึึกเรื่่�องราว การเน้้นย้้ำ และการขออนุุญาต จากงานวิิจััยข้้างต้้นทำให้้เห็็นหน้้าที่่�และความหมายทางวััจนปฏิิบััติิศาสตร์์ของประโยคคำถามปฏิิเสธเพิ่่�มมากขึ้้�น ซึ่่�งข้้อมููลเหล่่านี้้�สามารถดููได้้ในตารางที่่� 17สำหรัับหนัังสืือเล่มนี้้ ่ � ผู้เ้ขีียนนำหน้้าที่่�และความหมายทางวััจนปฏิิบัติัิศาสตร์์ของประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธมาจััดกลุ่่มเป็็นวััจนกรรมตามแนวทางของ Searle โดยสรุุปเป็็นกลุ่่มวััจนกรรมสามประเภทหลััก ได้้แก่่ กลุ่่มวััจนกรรมชี้้�นำ ประกอบด้้วยการชัักชวน การขอร้้อง และคำสั่่�ง กลุ่่มวััจนกรรมบอกกล่่าวประกอบด้วย้การคาดคะเน การกระตุ้้นความทรงจำ และการสร้้างความเห็็นพ้้อง ส่่วนกลุ่่มวััจนกรรมแสดงความรู้้สึึก เป็็นกลุ่่มที่่�แสดงออกด้้านอารมณ์์ คืือ ความไม่่พอใจ โดยแต่่ละกลุ่่มมีีบทบาทสำคััญในกระบวนการสื่่�อสารในบริิบทต่่าง ๆ โดยมีีลัักษณะและความสำคััญในเชิิงหน้้าที่่�และการใช้้งานที่่�แตกต่่างกัันกลุ่่มวััจนกรรมชี้้�นำธีีรภััทร คำทิ้้�ง และภาคภููมิิ สุุขเจริิญ (2565:67) ได้้กล่่าวถึึงนิิยามของกลุ่่มวััจนกรรมชี้้�นำว่่า เป็็น “การใช้้ถ้้อยคำที่่�แสดงถึึงความพยายามของผู้้ส่่งสารที่่�ต้้องการให้้ผู้้รัับสารกระทำการบางอย่่างตามความต้้องการของผู้้ส่่งสารซึ่่�งจะมีี

232บทที่่� 4น้้ำหนัักของถ้้อยคำแตกต่่างกัันขึ้้�นอยู่่กัับสถานภาพทางสัังคม และความสัมพัันธ์์ระหว่่างผู้้ส่่งสารกัับผู้้รัับสาร”จากการศึึกษาประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธปรากฏกลุ่่มวััจนกรรมชี้้�นำใช้้ประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธในการชัักชวน การขอร้้อง การสั่่�ง ในประเด็็นดัังกล่่าวมีีนัักภาษาศาสตร์์ชาวเกาหลีีKim, Mee Suk (1997) Zhang, Yu (2015) Lee, Chun Yeom (2013) Pei, Jing Cheng (2015) ได้้อธิิบายการใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธใน การชัักชวน การขอร้้อง เอาไว้ว่้่าเป็็นการให้ท้างเลืือก ลดความเสี่ย่�งการคุุกคามหน้้าของผู้้ฟััง ในขณะที่่�การสั่่�งเป็็นวััจนกรรมที่่�มีีพลัังรุุนแรงมากกว่่าวััจนกรรมอื่่�น ๆ การใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธในการออกคำสั่่�งยิ่่�งทำให้้ผู้้ฟัังรู้้สึึกถึึงการถููกบัังคัับ เป็็นการเพิ่่ม�การคุุกคามหน้้าของผู้ฟััง รา ้ ยละเอีียดดัังต่่อไปนี้้�1. วััจนกรรมการชัักชวนผู้้พููดใช้้ถ้้อยคำที่่�แสดงการชัักชวนผู้้ฟัังให้้ร่่วมทำสิ่่�งใดสิ่่�งหนึ่่�งกัับผู้้พููด ผู้้ฟัังมีีอิสิระในการตััดสิินใจที่่�จะทำตามคำชวนหรืือไม่ท่ ำตาม ตัวัอย่่างการใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธในการชัักชวนตััวอย่่าง 66가: 아! 선배, 오늘은 일찍 오셨네요!나: 수진이구나!가: 선배, 수업 끝나면 뭐해요? 영화표 두 장 있는데 같이 보러 가지 않을래요?ตััวอย่่าง 67가: 안녕하세요? 박 사장님, 이번 프로젝트에 대해 말씀드리려고요.우리 팀에서 정말 중요한 프로젝트가 있는데, 박 사장님께서참여해보지 않으시겠어요?

233วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษา나: 안녕하세요? 김팀장님. 프로젝트가 어떤 건지 좀 더 자세히 설명해 주시겠어요?가: 네, 물론이죠.ตััวอย่่างที่่� 66 เป็็นสถานการณ์์รุ่่นน้้องชวนรุ่่นพี่่�ไปดููหนััง รุ่่นน้้องไม่่มั่่�นใจว่่ารุ่่นพี่่�จะตััดสิินใจอย่่างไร จะเห็็นว่่ารุ่่นน้้องใช้้รููปภาษาที่่�ทำให้้สุุภาพที่่�ปรากฏร่่วมกัันสองรููปภาษาในการชัักขวน ได้้แก่่ คำวิิเศษณ์์แสดงการปฏิิเสธ ‘-지 않-’ซึ่่�งปรากฏในตำแหน่่งแรก ร่วมกั่ ับวิภัิัตติปัิจจััยัลงท้้ายประโยคคำถาม ‘(으)ㄹ래요?’ เพื่่�อถามความตั้้�งใจของรุ่่นพี่่�ตัวัอย่่างที่่� 67 เป็็นสถานการณ์์หัวัหน้้าแผนกคิมชัิ ักชวนผู้้จััดการพัักเข้้าร่วม่โพรเจกต์์ในการทำงาน ในสถานการณ์์นี้้ด้�วย้เช่่นกััน หัวัหน้้าแผนกคิมินำรููปภาษาที่่�ทำให้้สุุภาพสองรููปภาษามาพููดชัักชวน ได้้แก่่ คำวิิเศษณ์์แสดงการปฏิิเสธ ‘-지않-’ และวิภัิัตติปัิจจััยัลงท้้ายประโยคคำถาม ‘(으)시겠어요?’ การที่่�รุ่่นน้้อง หััวหน้้าแผนกคิิมเลืือกใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธในการชัักชวน เพื่่�อสื่่�อความว่่าคำชัักชวนที่่�กล่่าวนั้้�น เป็็นคำชัักชวนที่่�ให้้รุ่่นพี่่�และผู้้จััดการพัักลองพิิจารณา ตััดสิินใจด้้วยตนเอง เนื่่�องจากว่่าข้้อเสนอหรืือคำชัักชวนนั้้�นเป็็นประโยชน์์ต่่อรุ่่นพี่่�และผู้้จััดการพัักด้้วยเช่่นกััน การที่่�รุ่่นน้้อง หััวหน้้าแผนกคิิมใช้้คำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธในการถาม เพื่่�อต้้องการให้้รุ่่นพี่่�และผู้้จััดการพัักได้้กล่่าวปฏิิเสธคำชวนของตนเองได้ง่้่าย โดยไม่ต้่ ้องเกรงว่่าตนเองจะรู้้สึึกเสีียหน้้าแต่่อย่่างใด รุ่่นน้้องและหััวหน้้าแผนกคิิมได้้ประเมิินสถานการณ์์ไว้้แล้้วว่่ามีีความเป็็นไปได้้ที่่�รุ่่นพี่่�และผู้้จััดการพัักจะกล่่าวปฏิิเสธจึึงเลืือกใช้้เนื้้�อความปฏิิเสธในการถาม ‘같이 보러 가지 않을래요? (ไม่่ไปดููหนัังด้้วยกัันเหรอคะ)’ ‘참여해보지 않으시겠어요? (ไม่่ร่่วมงานด้้วยกัันเหรอคะ)’ เนื่่�องจากรุ่่นน้้องและ หััวหน้้าแผนกคิิมได้้ออกตััวไว้้ก่่อนแล้้วว่่า ในสถานการณ์์นี้้�ตนเองอาจจะโดนปฏิิเสธได้้ เพราะฉะนั้้�นหากคำตอบ คืือ การปฏิิเสธ รุ่่นน้้องและหัวัหน้้าแผนกคิมิจะไม่่รู้้สึึกเสีียหน้้า แน่่นอนว่่าคำปฏิิเสธมีีผลต่่อความรู้้สึึกของผู้้ชัักชวน ดัังนั้้�น

234บทที่่� 4การเลืือกใช้้ประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธจะช่วย่ลดผลกระทบที่่�อาจส่่งผลต่่อผู้้ชัักชวน เป็็นรููปภาษาที่่�รัักษาหน้้าและปกป้้องหน้้าของตนเองตั้้�งแต่่เริ่่�มการสนทนา2. วััจนกรรมการขอร้้องวััจนกรรมการขอร้้องผู้้พููดใช้้ประโยคคำถามที่่�แสดงการขอร้้องให้้ผู้้ฟัังกระทำบางสิ่่�งบางอย่่าง การกระทำของผู้้ฟัังผู้้พููดจะได้้ประโยชน์์ จึึงทำให้้ผู้้พููดต้้องให้้อิิสระในการตััดสิินใจกัับผู้้ฟััง ในขณะที่่�ผู้้ฟัังก็็สามารถปฏิิเสธได้้เช่่นกััน ตััวอย่่างประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธแสดงการขอร้้อง ตััวอย่่าง 68가: 안녕하세요? 제가 작성한 보고서를 검토해 주셔서 감사합니다. 그런데 보고서 내용에 몇 가지 더 확인이 필요할 것 같아요.나: 네, 어떤 부분이 걱정되시나요?가: 이번 주까지 제출해야 하는 보고서인데, 데이터가 정확한지 한번더 확인해주시면 안 될까요?ตััวอย่่าง 69가: (사무실에서) 아, 차가운 바람이 계속 들어와서 추워요.나: (의자에서 일어나며) 아, 그래요? 문이 열려 있어서 그런가 보네요.가: 네, 맞아요. 문 좀 닫아 주지 않을래요?나: 아, 물론이죠!ตัวัอย่่างที่่� 68 เป็็นสถานการณ์์ที่่�เพื่่�อนร่วม่ งานในบริษัิทขั อให้้ตรวจสอบตััวเลขและข้้อมููลบางอย่่างอีีกครั้้�ง ตััวอย่่างที่่� 69 อากาศในห้้องทำงานหนาวจึึงขอให้้เพื่่�อนร่่วมงานช่่วยปิิดประตูู ในตััวอย่่างที่่� 68 จะเห็็นว่่าเพื่่�อนร่่วมงาน

235วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษา‘가’ ใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธในการขอร้้อง ‘데이터가정확한지한번 더 확인해주시면 안 될까요? (ถ้้าเป็็นไปได้้ช่่วยตรวจสอบตััวเลขและ ข้้อมููลอีีกครั้้�งว่่าถููกต้้องหรืือไม่่)’ เพื่่�อลดการบัังคัับเพื่่�อนร่่วมงาน ‘나’ ให้้ต้้องทำตามที่่�ขอร้้อง จึึงเลืือกใช้้ ‘(으)면 안될까요?’ ซึ่่�งปรากฏร่วมกั่ ันสามรููปภาษาในการขอร้้อง ได้้แก่่ รููปภาษาแสดงการสมมุุติิเหตุุการณ์์ ‘(으)면’ คำวิิเศษณ์์แสดงการปฏิิเสธ ‘-안-’ และวิภัิัตติปัิจจััยัลงท้้ายประโยคคำถาม ‘(으)ㄹ까요?’โดย‘-(으)면 안될까요?’ มัักใช้้ในกรณีีที่่�ต้้องการขอร้้องในเรื่่�องที่่�ผู้้พููดต้้องการให้้ผู้ฟััง ้ ทำให้้ โดยคำขอของผู้้พููดอาจจะทำให้้ผู้ฟัังลำบากใ ้ จ แม้ว่้่าเรื่่�องที่่�ขอร้้องจะไม่ยุ่่ ่งยากแต่่ผู้้พููดรู้้สึึกเกรงใจจึึงเลืือกใช้รูู้ปภาษาดัังกล่่าว นอกจากผู้้พููดจะใช้้ประโยคคำถาม ‘(으)면 안 될까요?’ ในการขอให้้ผู้้ฟัังทำตามคำขอแล้้ว ผู้้พููดยัังใช้้ ‘(으)면 안 될까요?’ กัับสถานการณ์์การขออนุุญาตให้้ผู้้ฟัังยิินยอมหรืือตกลงให้้ผู้้พููดกระทำสิ่่�งใดสิ่่�งหนึ่่�ง ซึ่่�งจะแตกต่่างจากการใช้้เพื่่�อการขอร้้อง กล่่าวคืือ การใช้้ ‘(으)면 안 될까요?’ ในการขออนุุญาตผู้้กระทำ คืือ ตััวผู้้พููด แต่่ขอร้้องผู้้กระทำเป็็นผู้้ฟัังไม่่ใช่่ผู้้พููด ในตััวอย่่างที่่� 69 จะเห็็นว่่าเพื่่�อนร่่วมงานใช้้รููปภาษาที่่�ปรากฏร่่วมกััน ในการถามถึึงเจตจำนงของผู้้ฟัังว่่าจะทำตามที่่�ตนขอหรืือไม่่ ได้้แก่่ คำวิิเศษณ์์แสดงการปฏิิเสธ ‘-지않-’ และวิภัิัตติปัิจจััยัลงท้้ายประโยคคำถาม ‘(으)ㄹ래요?’‘문 좀 닫아 주지 않을래요? (ช่่วยปิิดหน้้าต่่างให้้หน่่อยไม่่ได้้เหรอ)’Hong, Seun Ga(2016:49) ได้้รวบรวมประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธในการขอร้้อง ชัักชวน อนุุญาต โดยจำแนกตามการใช้้ ได้้แก่่ (1) การถามถึึงเจตจำนงของผู้้ฟัังต่่อการกระทำ ‘안 을래(요)? 지 않을래(요)? 아/어 주지 않을래(요)?’ (2) การถามว่่าผู้้ฟัังมีีความสามารถในการกระทำหรืือไม่่ ‘을 수없어(요)? 은/는데을수없어(요)?’ (3) คาดการณ์์การกระทำที่่�จะเกิิดขึ้้�นในอนาคตของผู้ฟััง้ ‘지않겠어(요)? 아/어주지않겠어(요)?’ (4) การถามเพื่่�อขออนุุญาตจากผู้้ฟัังโดยผู้้พููดกระทำเอง ‘(으)면 안 돼(요)? (으)면 안 되나(요)? (으)면 안될까(요)?’ ขอให้้ผู้้ฟัังกระทำตามที่่�ผู้้พููดขอร้้อง ‘아/어 주면 안 돼(요)? 아/어

236บทที่่� 4주면 안 되나(요)? 아/어 주면 안 될까(요)?’ ซึ่่�งรููปภาษาเหล่่านี้้�ถููกใช้้ตามธรรมเนีียมปฏิิบััติิในภาษาเกาหลีี ซึ่่�ง Hong, Seun Ga(2016:171) ยัังได้้กล่่าวเพิ่่ม�เติมว่ิ ่า “ประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธเป็็นประโยคคำถามที่่�เปิิดโอกาสให้้คู่่สนทนาสามารถตอบปฏิิเสธในการขอร้้อง ชัักชวน อนุุญาตเป็็นการให้้ทางเลืือกกัับคู่่สนทนาในการตััดสิินใจ คู่่สนทนาเองก็็จะตีีความเจตนาของผู้้พููดว่่ากำลัังเปิิดโอกาสให้้ตนเองตอบปฏิิเสธ จึึงทำให้้ไม่่รู้้สึึกลำบากใจในการตอบ” การใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธสอดคล้้องกัับกฎแห่่งสามััตถิิยะวััจนปฏิิบัติัขิอง Lakoff (1973) ที่่�กล่่าวไว้ว่้่า “การสื่่�อสารให้สุ้ภุาพควรจะรัักษากฎ Rule of politeness คืือ (1) การไม่่บัังคัับ (Don’t impose) การรัักษาระยะห่่างไม่่เข้้าไปรุุกล้้ำกิิจของผู้้อื่่�น (2) ให้้ทางเลืือก (Give options) คืือ การเปิิดทางให้้ผู้้ฟัังเป็็นผู้้เลืือกหรืือตััดสิินใจเอง (3) ทำให้้ผู้้ฟัังรู้้สึึกดีี-แสดง ความเป็็นมิิตร (Make A feel good-be friendly) ” จะเห็็นได้ว่้่ากฎแห่่งสามััตถิยิะวััจนปฏิิบััติิของ Lakoff (1973) จะปรากฏในทุุกข้้อเมื่่�อผู้้พููดเลืือกใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธในการขอร้้อง การชัักชวน เช่่นเดีียวกัับกลวิิธีีความสุุภาพของ Brown and Levinson (1987) เพื่่�อรัักษาหน้้าคู่่สนทนา ทั้้�งสองฝ่่าย การใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธในภาษาเกาหลีีจึึงเป็็นกลวิิธีีการแสดงหรืือการลดทอนการคุุกคามหน้้า เนื่่�องจากประโยคคำถามมีีการปรัับแต่่งถ้้อยคำโดยผู้้พููดแสดงให้้เห็็นว่่าได้้ตระหนัักถึึง สิทธิิ ความเป็็นอิสิระของผู้้ฟััง เมื่่�อนำประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความเชิิงบวกมาเปรีียบเทีียบกัับประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธ รููปประโยคคำถามใดมีีระดัับความสุุภาพมากกว่่า ที่่�ผ่่านมามีงานีวิจัิยขัองนัักภาษาศาสตร์ช์าวเกาหลีีหลายท่่านได้้อธิิบายตรงกัันว่่า ประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธเป็็นประโยคคำถามที่่�ให้้โอกาสในการปฏิิเสธ และให้ท้างเลืือกกัับคู่่สนทนามากกว่่าประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความเชิิงบวกJung, Min Cho (2013:306) ได้้กล่่าวถึึงการใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธ ไว้ว่้่า “ผู้้พููดใช้้ประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธเพื่่�อสื่่�อถึึงว่่าผู้้พููดรู้้ล่ว่งหน้้าว่่าอาจจะถููกปฏิิเสธคำขอ” ดัังนั้้�นภาระหรืือความอึึดอััดใจของทั้้�งผู้้พููดและผู้้ฟััง

237วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาจึึงลดลง ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธยัังถููกใช้้ในการแสดงความสุุภาพมากกว่่าการใช้้คำถามแบบธรรมดาทั่่�วไป เพราะรููปแบบคำถามให้้ความรู้้สึึก ที่่�ใส่่ใจกัับผู้้ฟัังมากกว่่า Han, Song Hwa(2014) ยัังได้้กล่่าวถึึงการใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธไว้้ว่่า “เมื่่�อถามความคิิดเห็็นของผู้้ฟัังด้้วยประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความเชิิงบวก อาจรู้้สึึกเหมืือนเป็็นการขอร้้องโดยตรง แต่่เมื่่�อถามด้้วยประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธ ผู้้พููดจะคาดการณ์์สถานการณ์์ที่่�อาจถููกปฏิิเสธและคำนึึงถึึงความเป็็นไปได้้ที่่�ผู้ฟััง้ จะปฏิิเสธ” ดัังนั้้�นจึึงเป็็นการขอร้้องที่่�ระมััดระวัังมากขึ้้�น นอกจากJung, Min Cho(2013) และ Han, Song Hwa (2014) แล้้ว ยัังมีีนัักภาษาศาสตร์์ Lee, Sang Young (1994) Jeon, Hye Young (2004) Han, Song Hwa (2014) ที่่�กล่่าวถึึงระดัับความสุุภาพของ การใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธว่่า มีีระดัับความสุุภาพมากกว่่าประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความเชิิงบวกเช่่นเดีียวกััน3. วััจนกรรมการสั่่�งวััจนกรรมการสั่่�ง ผู้้พููดมีีเจตนาบัังคัับเพื่่�อให้้ทำหรืือให้้ปฏิิบััติิตามคำสั่่�ง ผู้้พููดอยู่่ในตำแหน่่งสููงกว่่าเป็็นผู้้ที่่�มีีอำนาจเหนืือผู้้ฟััง ผู้้ฟัังที่่�มีีอำนาจน้้อยกว่่าเมื่่�อได้้รัับคำสั่่�งจำเป็็นจะต้้องปฏิิบััติิตาม จึึงถืือเป็็นเรื่่�องที่่�น่่าอึึดอััดใจสำหรัับ ผู้้ฟััง เพราะผู้้พููดไม่่ให้้ทางเลืือกกัับผู้้ฟััง วััจนกรรมการสั่่�งจึึงเป็็นวััจนกรรมที่่�มีีพลัังรุุนแรงมากกว่่าวััจนกรรมอื่่�น ๆ เราน่่าจะคุ้้นเคยกัับการได้้รัับคำสั่่�งที่่�ผู้้พููดใช้้ประโยคคำสั่่�ง แต่่ในบางครั้้�ง ผู้้พููดหวัังผลมากกว่่าการให้้ผู้ฟัังปฏิิ ้ บัติัิตามคำสั่่�ง จึึงตั้้�งใจเลืือกใช้้ประโยคบอกเล่่าหรืือประโยคคำถามในการสั่่�ง อนึ่่�ง การที่่�ผู้้พููดเลืือกใช้้ประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธในการออกคำสั่่�งแทนการใช้้ประโยคคำสั่่�ง เป็็นกลวิิธีีอย่่างหนึ่่�งที่่�ผู้้พููดต้้องการนำคุุณลัักษณะพิิเศษที่่�ปรากฏในประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธ มาใช้้เพิ่่ม�ประสิทธิภิาพในการสื่่�อสาร กล่่าวคืือ การใช้้ประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธในบริิบทของการสั่่�งนั้้�น เพื่่�อสื่่�อเจตนาของผู้้พููดในการเพิ่่�มแรงกดดัันให้้ ผู้้ฟัังดำเนิินการตามคำสั่่�ง

238บทที่่� 4ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธในบริิบทการสั่่�งมีีผลทำให้้เกิิด(1) การกระตุ้้นหรืือเรีียกร้้องให้้ผู้้ฟัังรู้้สึึกถึึงความเร่่งด่่วน (2) การสอบสวน การใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีการปฏิิเสธสามารถแสดงถึึงความต้้องการการชี้้�แจงหรืือการตอบคำถามในเชิิงสืืบสวน (3) การแสดงความไม่่พอใจหรืือความโกรธ(4) การข่่มขู่่ ดัังนั้้�นประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธจึึงเป็็นรููปภาษาเพิ่่�มน้้ำหนััก ส่่งผลให้้พลัังของถ้้อยคำมีคีวามแข็็งกระด้้าง ก้้าวร้้าว เป็็นการพููดที่่�คุุกคามสถานะของผู้้ฟัังและทำให้้ผู้้ฟัังรู้้สึึกกดดัันในระดัับสููง ดัังนั้้�นการใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธในการสั่่�งจึึงเป็็นรููปแบบที่่�ไม่่สอดคล้้องกัับทฤษฎีีความสุุภาพแบบ Brown & Levinson (1987) ที่่�กล่่าวถึึงการเคารพสถานะ ของผู้้อื่่�น และกฎแห่่งความสุภุาพของ Lakoff (1973), Leech (1983) ที่่�กล่่าวถึึงการให้ท้างเลืือกกัับผู้้อื่่�น ผลการใช้ดั้ังกล่่าวจึึงมีคีวามแตกต่่างกัับการใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธเพื่่�อการขอร้้องและการชัักชวนตััวอย่่าง 70어머니: (방문을 열고 방 안을 들여다보며) 지훈아, 빨리 안 일어나? 이미 7시야!지훈: (잠이 덜 깬 상태로) 조금만 더 자게 해주세요, 엄마...어머니: 10분이나늦었어. 매일깨워야해? 이제는스스로일어나야지.ตัวัอย่่างที่่� 70 เป็็นสถานการณ์์ที่่�แม่่ปลุุกลููกให้ตื่้่�นนอน แม่่เห็็นว่่าการปลุุกลููกให้้ตื่่�นเป็็นเรื่่�องที่่�จะต้้องทำเพื่่�อไม่่ให้้ลููกไปโรงเรีียนสายจึึงออกคำสั่่�งกัับลููก ในสถานการณ์์นี้้�แม่่ใช้้ ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธแทนประโยคคำสั่่�ง “빨리 안 일어나? (ยัังไม่่รีีบตื่่�นเหรอ)” เพื่่�อเพิ่่�มความกดดัันให้้ลููกทำตามคำสั่่�งเป็็นการแฝงการตำหนิิและการว่่ากล่่าวลููก การนำประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธมาใช้้แทนประโยคคำสั่่�งเพื่่�อหลีีกเลี่ย่�งการสั่่�งโดยตรงเสริมิความหนัักแน่่นของท่่าทีีผู้้พููดในการสั่่�ง และทำให้้ผู้้ฟัังรัับรู้้และรู้้สึึกตระหนัักว่่าต้้องปฏิิบััติิตามคำสั่่�งโดยที่่�ไม่่สามารถหลีีกเลี่่�ยงได้้

239วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาตััวอย่่าง 71어머니: 빨리 말해봐. 왜 친구랑 친구랑 얘기 안 했어?딸: (바닥만 쳐다보고 있음)어머니: 왜 얘기 안 했냐고? 빨리 말해봐.딸: (무반응)어머니: 왜 그랬는지 빨리 얘기해 봐.딸: (고개를 숙인 채 반응이 없음)어머니: 진짜로 얘기 안 할 거야?딸: (고개를 숙인 채 반응이 없음)어머니: 왜 얘기 안 했는지 빨리 말하지 못해?딸: (여전히 무반응)ในตััวอย่่างที่่� 71 เป็็นสถานการณ์์ที่่�แม่่กำลัังสอบถามลููก เพื่่�อให้้ลููกชี้้�แจงหรืือตอบคำถามว่่าทำไมไม่่พููดกัับเพื่่�อนในห้้องเรีียน แม่่เป็็นผู้้เริ่่�มการสนทนา ในตอนแรกด้้วยการออกคำสั่่�งโดยตรงว่่า “빨리 말해봐. (รีีบพููดมาเร็็ว ๆ ซิิ)” แต่่ลููกนิ่่�งเงีียบไม่่ตอบสนองต่่อคำสั่่�งของแม่่ ในการสนทนารอบที่่�สองและสามแม่่ยัังคงสั่่�งให้้ลููกพููด แต่่ลููกนิ่่�งไม่่ตอบอีีกเช่่นเคย จนแม่่ต้้องเปลี่่�ยนรููปประโยคคำสั่่�งมาใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธแทนการสั่่�งแบบโดยตรง ในการสนทนาที่่�สี่่� “진짜로 얘기 안 할 거야? (จะไม่่พููดจริิง ๆ เหรอ)” แม่่ถามความตั้้�งใจของลููกว่่าจะตอบหรืือไม่่ตอบ การสนทนาครั้้�งที่่�ห้้าก็็เช่่นกัันแม่่ใช้้ประโยคคำถามเหมืือนเดิมิ แต่่เปลี่ย่�นรููปแบบคำวิิเศษณ์์เป็็น ‘-지못-’ โดยถามว่่า “왜얘기안했는지빨리말하지못해? (ยัังจะไม่รีี่บพููดเหตุผุลอีีก)” เป็็นการถามความสามารถของลููกว่่าตอบได้้หรืือตอบไม่่ได้้ ตั้้�งแต่่การสนทนาที่่�สี่่�และที่่�ห้้า แม่่เลืือกใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธไม่่เพีียงแค่่มีีเจตนาในแง่่ของ การสั่่�งเท่่านั้้�น แต่่แม่่เริ่่�มโกรธและแสดงความไม่่พอใจแฝงในถ้้อยคำร่่วมด้้วยจะเห็็นว่่าคำสั่่�งของแม่่เพิ่่�มระดัับความรุุนแรงขึ้้�นเรื่่�อย ๆ ในแต่่ละการสนทนา โดยเฉพาะการสนทนาที่่�ห้้ามีเีจตนาแฝงว่่าแม่่กำลัังข่มขู่่ลู ู่กมากกว่่าการสั่่�งเฉย ๆ

240บทที่่� 4กล่่าวคืือ เมื่่�อใช้้คำวิิเศษณ์์แสดงการปฏิิเสธรููปแบบ ‘-지못-’ ในประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธในการสั่่�ง ระดัับความรุุนแรงในการสั่่�งจะรุุนแรงมากกว่่า คำวิิเศษณ์์รููปแบบ ‘안’ คำวิิเศษณ์์แสดงการปฏิิเสธรููปแบบ ‘-지 못-’ เป็็น คำวิิเศษณ์์ที่่�ไม่่สนใจไม่่คำนึึงถึึงความตั้้�งใจของผู้้ฟัังว่่าจะทำหรืือไม่่ เพราะว่่า ‘-지 못-’ ใช้้กัับสถานการณ์์ที่่�ทั้้�งผู้้พููดและผู้้ฟัังเชื่่�อว่่าผู้้ฟัังนั้้�นสามารถกระทำ การบางอย่่างได้้ ในกรณีีที่่�ผู้ฟัังไ ้ ม่่กระทำตามคำสั่่�ง ผู้้พููดจึึงใช้้ ‘-지못-’ เพื่่�อข่มขู่่ ่ให้้กระทำ ดัังนั้้�น ‘-지 못-’ จึึงเป็็นคำวิิเศษณ์์แสดงการปฏิิเสธที่่�ใช้้เพื่่�อการข่่มขู่่หรืือการตำหนิิอย่่างรุุนแรงกลุ่่มวััจนกรรมบอกกล่่าวธีีรภัทัร คำทิ้้�งและภาคภูมิูิ สุขุเจริิญ (2565:65) กล่่าวถึึงนิยิามของวััจนกรรมกลุ่่มบอกกล่่าวว่่า เป็็น “กลุ่่มที่่�มีีการใช้้ถ้้อยคำที่่�เน้้นให้้เห็็นว่่า ผู้้ส่่งสารเชื่่�อในความจริิงเกี่่�ยวกัับสิ่่�งต่่าง ๆ และความเป็็นไปที่่�เกิิดขึ้้�นรอบ ๆ ตััว จึึงต้้องการบอกเล่่าข้้อมููลดัังกล่่าวเพราะเห็็นว่่า ผู้้รัับสารยัังไม่่ทราบหรืือความจริิงนั้้�นจะเป็็นประโยชน์ต่์ ่อผู้้รัับสาร…” จากการศึึกษางานของนัักภาษาศาสตร์ช์าวเกาหลีีKim, Mee Suk (1997) Lee, Chun Yeom(2013) Zhang, Yu(2015) เสนอประเด็็นที่่�ตรงกัันว่่า ประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธปรากฏในกลุ่่มวััจนกรรมแสดงการบอกเล่่า ใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธเพื่่�อการคาดคะเน การกระตุ้้นความทรงจำ การกระตุ้้นให้้เห็็นพ้้อง แม้ว่้่าแต่่ละงานจะมีชื่่�อเ ี รีียกขาน วััจนกรรมย่่อยไม่่ตรงกัันก็็ตาม (ดููได้้จากตารางที่่� 17) แต่่เมื่่�อศึึกษาคำอธิิบายและตัวัอย่่างพบว่่า ประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธมีวััีจนกรรมประกอบย่่อย ๆคืือ การคาดคะเน การกระตุ้้นความทรงจำ การกระตุ้้นให้้เห็็นพ้้อง ดัังรายละเอีียดต่่อไปนี้้� 1. วััจนกรรมการคาดคะเนการใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธในการคาดคะเนนั้้�น เป็็นสิ่่�งที่่� ผู้้พููดใช้้เมื่่�อผู้้พููดไม่่มีีความมั่่�นใจในข้้อสมมติิฐานและขาดข้้อมููลเกี่่�ยวกัับผู้้ฟััง

241วััจนกรรมอ้้อมที่่�ปรากฏในรููปภาษาผู้้พููดจึึงคาดการณ์์สิ่่�งที่่�อาจเกิิดขึ้้�น และพููดออกมาเพื่่�อให้้ผู้้ฟัังได้้มีีโอกาสแสดงความคิิดเห็็นหรืือแลกเปลี่่�ยนข้้อมููล อย่่างไรก็็ตาม ผู้้พููดอาจใช้้ประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธในการสัันนิิษฐานโดยเจตนาเพื่่�อแสดงข้้อเท็จจริ็ ิงที่่�แน่่นอนได้้เช่่นกััน กล่่าวคืือ ผู้้พููดมีีความมั่่�นใจในข้้อเท็็จจริิงและมีีข้้อมููลเกี่่�ยวกัับผู้้ฟััง แต่่ผู้้พููดคำนึึงถึึงความสััมพัันธ์์ระหว่่างผู้้พููดและผู้้ฟััง ผู้้พููดจึึงเลืือกใช้้ประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธเพื่่�อทำให้้ข้้อเท็จจริ็ ิงของตนเองดููเบาลง เป็็นการแสดงความเคารพต่่อผู้้ฟััง และช่่วยให้้บรรยากาศในการสนทนาเป็็นไปอย่่างราบรื่่�นมากขึ้้�น การใช้้คำถามในลัักษณะนี้้�ไม่่เพีียงแต่่ลดความตึึงเครีียด แต่่ยัังสร้้าง ความเข้้าใจและเปิิดโอกาสให้้ผู้ฟัังไ ้ ด้้มีีส่ว่นร่วม่ ในการแสดงความคิิดเห็็นอีีกด้วย้ในประเด็็นดัังกล่่าว Lee, Sang young (1994) ได้้อธิิบายว่่า เหตุุผลที่่�ผู้้พููดนำข้้อเท็็จจริิงที่่�มั่่�นใจหรืือข้้อมููลชััดเจนมาแสดงหรืือพููดในลัักษณะที่่�ดููเหมืือน จะไม่่มั่่�นใจหรืือพููดในเชิิงคาดเดานั้้�น เกิิดจากความสััมพัันธ์์ระหว่่างผู้้พููดและ ผู้้ฟัังเป็็นหลััก ดัังนั้้�น ไม่ว่่ ่าข้้อเท็จจริ็ ิงจะเป็็นข้้อมููลประเภทใด ผู้้พููดจะรู้้สึึกมั่่�นใจกัับข้้อเท็จจริ็ ิงหรืือไม่่ หากผู้้พููดคำนึึงถึึงความสััมพัันธ์์กัับคู่่สนทนาผู้้พููดจะเลืือกแสดงออก โดยการสัันนิิษฐานเกี่ยวกั่� ับสถานการณ์์อย่่างระมััดระวััง เพื่่�อเปิิดโอกาสให้้ผู้ฟััง ้ได้้ร่่วมแสดงความคิิดเห็็นผู้้พููดจึึงเลืือกใช้้ประโยคคำถาม และผู้้พููดตระหนัักดีีว่่าข้้อเท็็จจริิงที่่�คาดคะเนอาจจะไม่่เป็็นไปตามที่่�คาดการณ์์เอาไว้้ ในกรณีีที่่� ข้้อเท็็จจริิงที่่�กล่่าวได้้รัับการพิิสููจน์์แล้้วว่่า เป็็นข้้อเท็็จจริิงที่่�ไม่่ถููกต้้องเพื่่�อลด ผลกระทบในแง่่ลบที่่�มีีต่่อผู้้พููด ผู้้พููดจึึงเลืือกใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธในการสื่่�อสารเอาไว้้ก่่อนตััวอย่่าง 72 (เพื่่�อนพููดว่่าเพราะมีีเรื่่�องยุ่่งจึึงกลัับบ้้านเกิิดในช่่วงเทศกาล ชููซอกไม่่ได้้) 아무리 바쁘더라도 어머니 혼자 계시는데 추석에는 내려가 봐야 하지 않겠어?

242บทที่่� 4ตััวอย่่าง 73 (เพื่่�อนร่่วมงานกำลัังทำงานส่่วนตััวที่่�บริิษััท)회사에서는 가급적 사적인 일은 하지 않는게 좋지 않을까?ตััวอย่่างที่่� 72 ผู้้พููดแสดงความเห็็นแย้้งโดยไม่่เห็็นด้้วยกัับการตััดสิินใจของเพื่่�อน “아무리 바쁘더라도 어머니 혼자 계시는데 추석에는 내려가 봐야하지않겠어? (ไม่ว่่ ่าจะยุ่่งแค่่ไหนก็็เถอะ แม่่อยู่่คนเดีียวในช่ว่งเทศกาลชูซูอก น่่าจะกลัับบ้้านไปหาแม่่ไม่่ใช่่เหรอ)” ตััวอย่่างที่่� 73 ผู้้พููดตัักเตืือนเพื่่�อนในเรื่่�องการทำงาน “회사에 서는 가급적 사적인 일은 하지 않는게 좋지 않을까?(ในบริิษััทน่่าจะหลีีกเลี่่�ยงการทำเรื่่�องส่่วนตััวให้้น้้อยที่่�สุุดไม่่ใช่่เหรอ)” สามารถตีีความจากถ้้อยคำของผู้้พููดได้้ว่่า “การที่่�คุุณกลัับบ้้านไปหาแม่่ในช่่วงเทศกาลชููซอกและการไม่่ทำงานส่่วนตััวที่่�บริิษััทเป็็นเรื่่�องดีี” ในสถานการณ์์ดัังกล่่าวผู้้พููดไม่ส่ามารถพููดออกมาโดยตรงได้้ ทั้้�งที่่�ในใจของผู้้พููดมีคีวามมั่่�นใจว่่าสิ่่�งที่่�ตนพููดเป็็นสิ่่�งที่่�ถููกต้้อง แต่่เลืือกที่่�จะพููดกัับเพื่่�อนร่่วมงานในลัักษณะที่่�ทำให้้ตนเองดููเหมืือนไม่่มั่่�นใจ กล่่าวคืือ ผู้้พููดทำให้้การเสนอข้้อเท็็จจริิงของตนเองอ่่อนลงเป็็นเพีียงข้้อมููลที่่�คาดคะเนขึ้้�นมา เพราะต้้องการรัักษาความสัมพัันธ์ข์องตนเองกัับผู้้ฟััง เพราะฉะนั้้�นผู้้ฟัังจะเห็็นด้้วยหรืือไม่่ก็็ได้้ และไม่่ได้้บัังคัับให้้ผู้้ฟัังต้้องแก้้ไขในสิ่่�งที่่�ถููกตัักเตืือน การใช้้ประโยคคำถามที่่�มีเีนื้้�อความปฏิิเสธในการสัันนิิษฐานจึึงเป็็นกลวิธีีิแสดงความสุภุาพด้้านลบในรููปแบบที่่� Brown & Levinson (1987) ได้้กล่่าวไว้้ การใช้้ประโยคคำถามที่่�มีีเนื้้�อความปฏิิเสธในการสัันนิิษฐานมีีการปรัับแต่่งถ้้อยคำโดยการใช้ภ้าษาสุภุาพทางลบ เป็็นการแสดงให้้เห็็นว่่าผู้้พููดได้้ตระหนัักถึึง สิิทธิิ ความเป็็นอิิสระของผู้้ฟััง ต่่อไป ตััวอย่่างที่่� 74 ผู้้พููดคาดคะเนในสิ่่�งที่่�ตนเองไม่่มีีข้้อมููลเพีียงพอหรืือมีีข้้อมููลแค่่บางส่่วนเท่่านั้้�น