94 - ใจความสำคัญของข้อความคืออะไร (ความเครียดทำให้แก่เร็ว) 7. นักเรียนทำแบบฝึกหัด เรื่อง การจับใจความ และทำใบงานเรื่อง จับประเด็นเน้นใจความ 8. ครูแจ้งตัวชี้วัดให้นักเรียนทราบและให้นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน สรุปบทเรียน 9. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ว่าหลักการจับใจความมีอะไรบ้าง และประโยชน์ของการนำการ จับใจความไปใช้ในชีวิตประจำวัน สื่อและแหล่งเรียนรู้ 1. สื่อพาวเวอร์พ้อยท์ (Power point presentation) เรื่อง คำที่มีความหมายโดยตรงและโดยนัย 2. สื่อพาวเวอร์พ้อยท์ (Power point presentation) เรื่อง จับประเด็นเน้นใจความ 3. เนื้อเพลง วาฬเกยตื้น 4. เพลง ไม้ขีดไฟกับดอกทานตะวัน (ที่มา: https://www.youtube.com) การวัดและประเมินผล หลักฐานการเรียนรู้ (ชิ้นงาน/ภาระงาน) วิธีวัด เครื่องมือวัด เกณฑ์ 1. ใบงาน 2. แบบทดสอบ 3. แบบฝึกหัด - ประเมินใบงาน - ประเมินการทำ แบบทดสอบ - ประเมินแบบฝึกหัด - สังเกตพฤติกรรม รายบุคคล - แบบประเมินใบงาน - แบบประเมินผลการ เรียนรู้ก่อน–หลังเรียน - แบบประเมิน แบบฝึกหัด - แบบสังเกตพฤติกรรม รายบุคคล ทุกรายการได้คะแนน ร้อยละ 70 ขึ้นไปถือ ว่าผ่านเกณฑ์
95 แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/...... วันที่..................เดือน.....................พ.ศ................. ชื่อนักเรียน .........................................................................................................ชั้น..................เลขที่................. คำชี้แจง: ให้ทำเครื่องหมาย √ ลงในช่องรายการที่ตรงกับความเป็นจริง รายการประเมิน ปฏิบัติ ไม่ปฏิบัติ 1. เริ่มต้นงานที่ได้รับมอบหมายทันที 2. ทำงานเสร็จเรียบร้อยตามเวลาที่กำหนด 3. ขอคำแนะนำจากครูหรือเพื่อนเมื่อไม่เข้าใจ 4. ทำกิจกรรมด้วยความสนุกสนานและเต็มใจ 5. มีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมอย่างสม่ำเสมอ 6. ช่วยเหลือแนะนำเพื่อนในการทำกิจกรรมตามสมควร 7. สนใจศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมด้วยตนเอง 8. แต่งกายสุภาพเรียบร้อย 9. พูดจาสุภาพเรียบร้อย 10. ปฏิบัติตามข้อตกลงในชั้นเรียน รวมคะแนน (10 คะแนน) หมายเหตุ 1. ข้อใดที่นักเรียนปฏิบัติ ได้คะแนน 1 คะแนน ไม่ปฏิบัติ ได้คะแนน 0 คะแนน 2. เกณฑ์การประเมิน 9 - 10 คะแนน = ดีมาก 7 - 8 คะแนน = ดี 5 - 6 คะแนน = พอใช้ ต่ำกว่า 4 คะแนน = ควรปรับปรุง 3. ครูอาจสุ่มเลือกนักเรียนเท่าที่สังเกตได้ในการสังเกตแต่ละครั้งโดยหมุนเวียนไปจนครบทุกห้อง ลงชื่อ…………….............................………..ผู้ประเมิน
96 แบบประเมินใบงานเรื่อง ค้นหาความหมายที่แท้จริง นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/...... วันที่.................. เดือน..................... พ.ศ................. คำชี้แจง: ให้ทำเครื่องหมาย √ ลงในช่องรายการที่ตรงกับความเป็นจริง เลขที่ รายชื่อ เกณฑ์การประเมิน รวมคะแนน (เต็ม 10 คะแนน) ความถูกต้อง 4 (10 คะแนน) 3 (9 คะแนน) 2 (7 - 8 คะแนน) 1 (5 - 6 คะแนน) ลงชื่อ…………….............................………..ผู้ประเมิน เกณฑ์การประเมิน : ใบงานเรื่อง ค้นหาความหมายที่แท้จริง เกณฑ์การ ประเมิน 4 (10 คะแนน) 3 (9 คะแนน) 2 (7 - 8 คะแนน) 1 (5 - 6 คะแนน) ความถูกต้อง ถูกต้อง 13 ข้อ ถูกต้อง 10 - 12 ข้อ ถูกต้อง 7 - 9 ข้อ ถูกต้องน้อยกว่า 7 ข้อ เกณฑ์การตัดสิน 9 - 10 คะแนน = ดีมาก 7 - 8 คะแนน = ดี 5 - 6 คะแนน = พอใช้ ต่ำกว่า 5 คะแนน = ควรปรับปรุง
97 แบบประเมินใบงานเรื่อง จับประเด็นเน้นใจความ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/...... วันที่.................. เดือน......................... พ.ศ................. คำชี้แจง: ให้ทำเครื่องหมาย √ ลงในช่องรายการที่ตรงกับความเป็นจริง เลขที่ รายชื่อ เกณฑ์การประเมิน รวมคะแนน (เต็ม 10 คะแนน) ความถูกต้อง 4 (10 คะแนน) 3 (9 คะแนน) 2 (7 - 8 คะแนน) 1 (5 - 6 คะแนน) ลงชื่อ…………….............................………..ผู้ประเมิน เกณฑ์การประเมิน : ใบงานเรื่อง จับประเด็นเน้นใจความ เกณฑ์การ ประเมิน 4 (10 คะแนน) 3 (9 คะแนน) 2 (7 - 8 คะแนน) 1 (5 - 6 คะแนน) ความถูกต้อง ถูกต้องทั้งหมด ถูกต้อง 9 ข้อ ถูกต้อง 7 - 8 ข้อ ถูกต้อง 5 - 6 ข้อ เกณฑ์การตัดสิน 9 - 10 คะแนน = ดีมาก 7 - 8 คะแนน = ดี 5 - 6 คะแนน = พอใช้ ต่ำกว่า 5 คะแนน = ควรปรับปรุง
98 แบบประเมินผลการเรียนรู้ก่อน–หลังเรียน นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/...... วันที่.................. เดือน..................... พ.ศ................. คำชี้แจง: ให้เติมคะแนนลงในช่องว่างตามความเป็นจริง เลขที่ รายชื่อ คะแนน (เต็ม 10 คะแนน) ก่อนเรียน หลังเรียน เกณฑ์การตัดสิน 9 - 10 คะแนน = ดีมาก 7 - 8 คะแนน = ดี 5 - 6 คะแนน = พอใช้ ต่ำกว่า 5 คะแนน = ควรปรับปรุง
99 บันทึกผลหลังการจัดการเรียนรู้ 1. สภาพปัญหาที่พบ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2. แนวทางการแก้ปัญหา .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3. ผลการแก้ปัญหา 1.1 ด้านความรู้ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. . 1.2 ด้านทักษะ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 1.3 ด้านคุณธรรม จริยธรรม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 4. สรุปผลการจัดการเรียนรู้จากแผนการจัดการเรียนรู้นี้ตามตัวชี้วัด จำนวนนักเรียนทั้งหมด............คน - ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับดี...............คน คิดเป็นร้อยละ............... - ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับปานกลาง...............คน คิดเป็นร้อยละ............... - ไม่ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับปรับปรุง...............คน คิดเป็นร้อยละ...............
100 5. ข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะเพิ่มเติม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ..................................................... (นางสาวสุธิมา ไพราม) ตำแหน่ง ครูผู้ช่วย ................./.................../2565 5. ความเห็นของผู้บริหาร .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ..................................................... (นายมณ๊แสง นามอินทร์) ผู้อำนวยการโรงเรียน ................./.................../2565
101 ชื่อ..................................................................................................................ชั้น.....................เลขที่................... คำชี้แจง: เติมข้อความลงในช่องว่างที่กำหนดให้ถูกต้อง 1. จงเติมความหมายโดยตรงและความหมายโดยนัยของคำต่อไปนี้ คำ ความหมายโดยตรง ความหมายโดยนัย 1. เต่า 2. ดำ 3. หมาวัด 4. ดาว 5. จับกบ 6. เกลือ 7. กา 8. นกพิราบ 9. ลิง 10. หม้อ 2. ให้นักเรียนอธิบายความหมายโดยนัยของถ้อยคำในวรรณกรรมต่อไปนี้ 2.1 อย่าเอื้อมเด็ดดอกฟ้า มาถนอม สูงสุดมือมักตรอม อกไข้ ดอกฟ้า หมายถึง.............................................................................................................. 2.2 ฉุกใจได้คิดสิการแล้ว ดั่งดวงแก้วตกต้องแผ่นผา ดวงแก้ว หมายถึง.............................................................................................................. 2.3 โอ้ว่าดวงใจอยู่ไกลลิบเหลือจะหยิบมาชมภิรมย์สันต์ ดวงใจ หมายถึง................................................................................................................. ใบงานเรื่อง ค้นหาความหมายที่แท้จริง
102 คำชี้แจง: เติมข้อความลงในช่องว่างที่กำหนดให้ถูกต้อง 1. จงเติมความหมายโดยตรงและความหมายโดยนัยของคำต่อไปนี้ คำ ความหมายโดยตรง ความหมายโดยนัย 1. เต่า ชื่อสัตว์เลื้อยคลาน เชื่องช้า 2. ดำ สีดำ ความชั่วร้าย ความมืดมัว 3. หมาวัด หมาที่ถูกทิ้งหรืออาศัยอยู่ที่วัด คนที่มีฐานะต่ำต้อย 4. ดาว สิ่งที่เห็นเป็นดวงเล็ก ๆ มีแสงในท้องฟ้า เวลามืด ความเด่น ความสวยงาม 5. จับกบ การไปจับกบ หกล้ม 6. เกลือ วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหาร คนขี้งก ตระหนี่ 7. กา ชื่อนกขนาดกลางชนิด ปากใหญ่หนา แบนข้าง ตาสีดำ ตัวสีดำ ร้องเสียง ความต่ำต้อย 8. นกพิราบ ชื่อนกชนิดหนึ่งมีขนสีขาว สันติภาพ 9. ลิง ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ลักษณะคล้าย คน ซุกซน 10. หม้อ ภาชนะประเภทหนึ่ง มีรูปทรงต่าง ๆ เจ้าชู้ 2. ให้นักเรียนอธิบายความหมายโดยนัยของถ้อยคำในวรรณกรรมต่อไปนี้ 2.1 อย่าเอื้อมเด็ดดอกฟ้า มาถนอม สูงสุดมือมักตรอม อกไข้ ดอกฟ้า หมายถึง หญิงที่ถือว่ามีฐานะสูงศักดิ์กว่าชายที่หมายปอง 2.2 ฉุกใจได้คิดสิการแล้ว ดั่งดวงแก้วตกต้องแผ่นผา ดวงแก้ว หมายถึง สุดที่รัก,ที่รัก 2.3 โอ้ว่าดวงใจอยู่ไกลลิบเหลือจะหยิบมาชมภิรมย์สันต์ ดวงใจ หมายถึง สุดที่รัก,ที่รัก เฉลย เฉลยใบงานเรื่อง ค้นหาความหมายที่แท้จริง ใบงานเรื่อง ค้นหาความหมายที่แท้จริง
103 ชื่อ...........................................................................................................................ชั้น................เลขที่............... ตอนที่ 1 คำชี้แจง : นักเรียนอ่านข้อความต่อไปนี้แล้วบอกว่า ข้อความใดคือใจความสำคัญ ประโยคใจความสำคัญ คือ.................................................................................................................................. ประโยคใจความสำคัญ คือ.................................................................................................................................. ประโยคใจความสำคัญ คือ.................................................................................................................................. ประโยคใจความสำคัญ คือ.................................................................................................................................. ประโยคใจความสำคัญ คือ.................................................................................................................................. 1. ยีราฟเป็นสัตว์ป่า มีขายาวจึงวิ่งเร็ว มันมีคอยาวเหมือนเสาไฟฟ้าจึงมองเห็นได้ไกล ๆ ยีราฟกินใบไม้เป็นอาหาร เรานำยีราฟมาจากเมืองอื่นมาเลี้ยงไว้ในสวนสัตว์ เด็ก ๆ ชอบดูยีราฟในสวนสัตว์เพราะมีหน้าตาตลก ใบงานเรื่อง จับประเด็นเน้นใจความ 2. วัดกับคนไทยมีความเกี่ยวพันกันอย่างลึกซึ้งตลอดมา ในสมัยก่อนวัดเป็นทุกสิ่งทุกอย่างในชีวิตประจำวัน เป็นโรงเรียนอบรมสั่งสอนเด็ก เป็นศาลไกล่เกลี่ยข้อขัดแย้งของผู้ใหญ่ 3. แม่เป็นที่พึ่งของลูกทั้งทางกายทางใจ แม่สนับสนุนให้ลูกประกอบอาชีพสุจริต แม่เป็นมิตรที่แท้จริงของลูก แม่จัดหาคู่ครองที่เหมาะสมให้กับลูก ความรักของแม่ไม่จืดจาง 4. ทุกสิ่งในโลกนี้ย่อมมีต้นมีปลาย ต้นเรียกว่าเหตุ ปลายเรียกว่าผล เหตุได้แก่สิ่งที่เกิดหรือทำขึ้นก่อน ผลได้แก่สิ่ง ที่ตามมาทีหลัง 5. การเล่าเรียนในสมัยโบราณต้องอาศัยการฟังเป็นพื้น ท่านจึงจัดเอาการฟังเป็นข้อสำคัญ คนที่จะเป็นนักปราชญ์ ได้ก็ต้องได้ฟังมามาก ซึ่งเรียกว่าพหูสูต แต่สมัยนี้วิชาการหนังสือแพร่หลายทั่วไป จึงควรนับการอ่านเข้าในพหูสูตนี้ ด้วย รวมความว่า ผู้ที่เป็นนักปราชญ์จะต้องฟังมากและอ่านมากด้วย
104 ตอนที่ 2 คำชี้แจง : ให้นักเรียนอ่านข้อความต่อไปนี้แล้วบอกว่า ใจความสำคัญอยู่ส่วนใดของข้อความ ตอบ...................................................................................................................................................................... ตอบ...................................................................................................................................................................... ตอบ...................................................................................................................................................................... ตอบ...................................................................................................................................................................... ตอบ...................................................................................................................................................................... 1. ประเทศที่พัฒนาแล้วต่างตระหนักกันดีว่า การศึกษานั้นเป็นเครื่องมือในการพัฒนาประเทศที่ยอดเยี่ยมที่สุด การเร่งรัดพัฒนาทางวัตถุใดจักล้มเหลวสิ้น หากประชาชนยังด้อยการศึกษา 2. ความสมบูรณ์ของชีวิตมาจากความเข้าใจชีวิตเป็นพื้นฐาน คือเข้าใจธรรมชาติ เข้าใจความเป็นมนุษย์และ ความสัมพันธ์ที่เกื้อกูลกันระหว่างมนุษย์กับมนุษย์ และมนุษย์กับธรรมชาติ มีความรัก ความเมตตาต่อเพื่อน มนุษย์และธรรมชาติอย่างจริงใจ 3. ความเครียดทำให้เพิ่มฮอร์โมนอะดรีนาลีนในเลือด ทำให้หัวใจเต้นเร็ว เส้นเลือดบีบตัว กล้ามเนื้อเขม็งตึง ระบบย่อยอาหารผิดปกติและเกิดอาการปวดหัว ปวดท้อง ใจสั่น แข้งขา อ่อนแรง ความเครียดจึงเป็นตัวการที่ เร่งให้แก่เร็ว 4. ปลาทูจากจังหวัดสมุทรสงครามหรือแม่กลองกินอร่อยกว่าปลาทูน่านน้ำอื่น เพราะนวลดินและระบบน้ำ บริเวณก้นอ่าวไทยแถบจังหวัดสมุทรสาครและสมุทรสงครามโดยเฉพาะบริเวณปากน้ำและก้นอ่าวแม่กลองจะ เป็นดินเลนร่วนซุยซึ่งมีนวลดินที่ทำให้ปลาทูอร่อย 5. ศิลปะแห่งการฟังนั้นไม่ได้หมายถึงการนั่งปล่อยให้ผู้อื่นพูดฝ่ายเดียว การทำเช่นนั้นง่ายเกินกว่าที่จะนับว่า เป็นศิลปะ ศิลปะการฟังจึงหมายถึงความสามารถที่จะชักจูงผู้พูดให้หันเข้ามาหาเรื่องที่ เขาถนัด คือ แสดงให้ เห็นว่าตนกำลังฟังคำพูดของเขาด้วยความตั้งใจ
105 ตอนที่ 1 คำชี้แจง : นักเรียนอ่านข้อความต่อไปนี้แล้วบอกว่า ข้อความใดคือใจความสำคัญ ประโยคใจความสำคัญ คือ ยีราฟเป็นสัตว์ป่า มีขายาวจึงวิ่งเร็ว ประโยคใจความสำคัญ คือ วัดกับคนไทยมีความเกี่ยวพันกันอย่างลึกซึ้งตลอดมา ประโยคใจความสำคัญ คือ แม่เป็นที่พึ่งของลูกทั้งทางกายทางใจ ประโยคใจความสำคัญ คือ ทุกสิ่งในโลกนี้ย่อมมีต้นมีปลาย ประโยคใจความสำคัญ คือ ผู้ที่เป็นนักปราชญ์จะต้องฟังมากและอ่านมากด้วย เฉลยใบงานเรื่อง จับประเด็นเน้นใจความ 1. ยีราฟเป็นสัตว์ป่า มีขายาวจึงวิ่งเร็ว มันมีคอยาวเหมือนเสาไฟฟ้าจึงมองเห็นได้ไกล ๆ ยีราฟกินใบไม้เป็นอาหาร เรานำยีราฟมาจากเมืองอื่นมาเลี้ยงไว้ในสวนสัตว์ เด็ก ๆ ชอบดูยีราฟในสวนสัตว์เพราะมีหน้าตาตลก 3. แม่เป็นที่พึ่งของลูกทั้งทางกายทางใจ แม่สนับสนุนให้ลูกประกอบอาชีพสุจริต แม่เป็นมิตรที่แท้จริงของลูก แม่จัดหาคู่ครองที่เหมาะสมให้กับลูก ความรักของแม่ไม่จืดจาง 4. ทุกสิ่งในโลกนี้ย่อมมีต้นมีปลาย ต้นเรียกว่าเหตุ ปลายเรียกว่าผล เหตุได้แก่สิ่งที่เกิดหรือทำขึ้นก่อน ผลได้แก่สิ่งที่ ตามมาทีหลัง 5. การเล่าเรียนในสมัยโบราณต้องอาศัยการฟังเป็นพื้น ท่านจึงจัดเอาการฟังเป็นข้อสำคัญ คนที่จะเป็นนักปราชญ์ ได้ก็ต้องได้ฟังมามาก ซึ่งเรียกว่าพหูสูต แต่สมัยนี้วิชาการหนังสือแพร่หลายทั่วไป จึงควรนับการอ่านเข้าในพหูสูตนี้ ด้วย รวมความว่า ผู้ที่เป็นนักปราชญ์จะต้องฟังมากและอ่านมากด้วย 2. วัดกับคนไทยมีความเกี่ยวพันกันอย่างลึกซึ้งตลอดมา ในสมัยก่อนวัดเป็นทุกสิ่งทุกอย่างในชีวิตประจำวัน เป็น โรงเรียนอบรมสั่งสอนเด็ก เป็นศาลไกล่เกลี่ยข้อขัดแย้งของผู้ใหญ่ เฉลยใบงานเรื่อง จับประเด็นเน้นใจความ
106 ตอนที่ 2 คำชี้แจง : ให้นักเรียนอ่านข้อความต่อไปนี้แล้วบอกว่า ใจความสำคัญอยู่ส่วนใดของข้อความ ตอบ ประโยคใจความสำคัญอยู่ตอนกลางของข้อความ ตอบ ประโยคใจความสำคัญอยู่ตอนต้นของข้อความ ตอบ ประโยคใจความสำคัญอยู่ตอนท้ายของข้อความ ตอบ ประโยคใจความสำคัญอยู่ตอนต้นและท้ายของข้อความ ตอบ ประโยคใจความสำคัญอยู่ตอนกลางของข้อความ 1. ประเทศที่พัฒนาแล้วต่างตระหนักกันดีว่า การศึกษานั้นเป็นเครื่องมือในการพัฒนาประเทศที่ยอดเยี่ยมที่สุด การเร่งรัดพัฒนาทางวัตถุใดจักล้มเหลวสิ้น หากประชาชนยังด้อยการศึกษา 2. ความสมบูรณ์ของชีวิตมาจากความเข้าใจชีวิตเป็นพื้นฐาน คือเข้าใจธรรมชาติ เข้าใจความเป็นมนุษย์และ ความสัมพันธ์ที่เกื้อกูลกันระหว่างมนุษย์กับมนุษย์ และมนุษย์กับธรรมชาติ มีความรัก ความเมตตาต่อเพื่อน มนุษย์และธรรมชาติอย่างจริงใจ 3. ความเครียดทำให้เพิ่มฮอร์โมนอะดรีนาลีนในเลือด ทำให้หัวใจเต้นเร็ว เส้นเลือดบีบตัว กล้ามเนื้อเขม็งตึง ระบบย่อยอาหารผิดปกติและเกิดอาการปวดหัว ปวดท้อง ใจสั่น แข้งขา อ่อนแรง ความเครียดจึงเป็นตัวการที่ เร่งให้แก่เร็ว 4. ปลาทูจากจังหวัดสมุทรสงครามหรือแม่กลองกินอร่อยกว่าปลาทูน่านน้ำอื่น เพราะนวลดินและระบบน้ำ บริเวณก้นอ่าวไทยแถบจังหวัดสมุทรสาครและสมุทรสงครามโดยเฉพาะบริเวณปากน้ำและก้นอ่าวแม่กลองจะ เป็นดินเลนร่วนซุยซึ่งมีนวลดินที่ทำให้ปลาทูอร่อย 5. ศิลปะแห่งการฟังนั้นไม่ได้หมายถึงการนั่งปล่อยให้ผู้อื่นพูดฝ่ายเดียว การทำเช่นนั้นง่ายเกินกว่าที่จะนับว่า เป็นศิลปะ ศิลปะการฟังจึงหมายถึงความสามารถที่จะชักจูงผู้พูดให้หันเข้ามาหาเรื่องที่เขาถนัด คือ แสดงให้ เห็นว่าตนกำลังฟังคำพูดของเขาด้วยความตั้งใจ
107 ชื่อ............................................................................................................................ชั้น.................เลขที่............. คำชี้แจง : ให้นักเรียนอ่านสารคดีเรื่อง สายใยธรรมชาติ คือ สายใยของชีวิต แล้วตอบคำถามข้อ 1 – 10 สายใยของธรรมชาติ นานมาแล้วที่ธรรมชาติสร้างความอุดมสมบูรณ์ขึ้นไว้ให้กับแผ่นดินนี้ ดินทุก ๆ ตารางนิ้วต่างประกอบ ขึ้นด้วยธาตุอาหารที่ได้จากความชุ่มชื้น ภายใต้ร่มเงาของป่าไม้ ใบไม้แต่ละใบที่ร่วงหล่นจาก ลำต้น คือ ระบบ เล็ก ๆ ของธาตุอาหารที่เกิดขึ้นบริเวณผิวดินนั่นคือ เมื่อใดที่ใบไม้ร่วงหล่นถึงพื้นดินมันก็จะผุพังและเน่าเปื่อย ด้วยความชุ่มชื้นและจุลินทรีย์เล็ก ๆ ที่ช่วยกันย่อยสลายให้ใบไม้นั่นกลายเป็นธาตุอาหารสะสมอยู่ในดิน และ ดินก็จะสะสมธาตุอาหารให้ตัวเองตลอดเวลาตราบเท่าที่มีป่าไม้ มีน้ำเป็นสายใยธรรมชาติเกื้อหนุนกันและกัน ในระบบของธรรมชาตินั้น น้ำจะเกิดได้เพราะมีความชุ่มชื้นของป่าไม้แห่งเทือกขุนเขา ให้กำเนิดต้นน้ำ ลำธารและป่าไม้สามารถสร้างระบบความสัมพันธ์อันซับซ้อน ตั้งแต่ไม้เล็กจนถึงไม้ใหญ่ก็ด้วยมีผืนดินสร้างธาตุ อาหารไว้ให้ ทั้งป่าไม้ ดิน และน้ำ จึงมีความผูกพันที่ต่างให้ซึ่งกันและกัน และต่างไม่อาจอยู่ได้เพียงลำพังใน ระบบของธรรมชาติ เมื่อธรรมชาติต่างผูกพันกันไว้ด้วยสายใยแห่งชีวิตอันละเอียดอ่อน ความอุดมสมบูรณ์จึงเกิดขึ้นบนพื้น พิภพ ทุกชีวิตที่เกิดขึ้นบนพื้นพิภพ จึงได้รับการอบรมไว้ให้อยู่อย่างร่มเย็นเป็นสุข ภายใต้ระบบความสัมพันธ์อัน ซับซ้อนของธรรมชาติมานานแสนนาน ยิ่งความสัมพันธ์มีมากเพียงใด ชีวิตยิ่งได้รับความร่มเย็นเป็นสุขมากขึ้น เพียงนั้น ซึ่งความสัมพันธ์อันละเอียดอ่อนของธรรมชาตินี้มิอาจทำให้แตกสลายได้ เพราะการแตกสลายนั้นคือ หนทางที่จะนำไปสู่ความเสื่อมสูญแห่งระบบความสัมพันธ์ของธรรมชาติที่ต้องใช้เวลานับล้านปี กว่าจะสร้าง เป็นระบบสายใยระหว่างกันขึ้นมาได้และเมื่อใดก็ตามที่ธรรมชาติแตกสลาย ชีวิตทุกชีวิตก็มีอาจอยู่ได้ เพราะทุก สิ่งทุกอย่างที่รวมกันขึ้นเป็นระบบของธรรมชาตินั้นคือปัจจัยเดียวที่ทำให้สิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่บนโลกนี้ได้ การแตกสลายของธรรมชาตินั้นจะเกิดขึ้น หากธรรมชาติถูกรุกรานมากจนเกินกว่าที่ระบบของ ธรรมชาติจะฟื้นตัวเองได้ ตัวอย่างก็คือ กว่าที่ต้นไม้แต่ละต้นจะเติบโตขึ้นมาเป็นป่ารกทึบได้ต้องใช้เวลานับพัน นับหมื่นปี หากไม้ในป่าแต่ละป่าถูกโค่นเผาถาง ถูกตัดฟันทำลายลงอย่างรวดเร็วในเวลาเพียงไม่กี่ปี ป่าก็มีอาจ ฟื้นตัวเองได้ทัน ความชุ่มชื้นที่ป่าไม้เคยสร้างแก่ดินและแหล่งต้นน้ำลำธารก็สูญสิ้นไปด้วย ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น และมีผลกระทบถึงระบบความสัมพันธ์ของธรรมชาตินั้นเป็นผลที่เกิดจาก การพัฒนาการดำรงชีวิตของมนุษย์ทั้งสิ้นในเส้นทางวิวัฒนาการทางด้านการเกษตรกรรมนั้น มนุษย์เข้าไป ทำลายระบบความซับซ้อนของธรรมชาติก็เพื่อกอบโกยเอาความอุดมสมบูรณ์ที่ธรรมชาติสร้างขึ้นไว้มาเพื่อ ประโยชน์ของมนุษย์เองนั่นคือ มนุษย์ได้เข้าไปเปิดพื้นที่ป่ารกทึบเพื่อแปรเปลี่ยนผืนดินให้เป็นท้องทุ่งแห่งการ เพาะปลูกพืชพันธุ์ธัญญาหาร โดยอาศัยความอุดมแห่งธาตุอาหารจากพื้นดินที่ธรรมชาติสร้างไว้ สร้างความ เจริญเติบโตให้แก่พืชพรรณของตนเอง วันเวลาที่ผ่านไปพื้นที่ราบแห่งการเกษตรกรรมก็กระจายกว้างออกไป ทุกหนทุกแห่งแทนพื้นที่ป่าที่เคยรกทึบ สัดส่วนของพื้นที่เกษตรกรรมจึงเพิ่มขึ้นพร้อมกับการลดลงของพื้นที่ป่า แบบฝึกหัด เรื่อง การจับใจความ
108 ป่าไม้นั้นคือแหล่งศูนย์รวมความชุ่มชื้นของโลก เมื่อป่าไม้ลดลงความชุ่มชื้นจะค่อย ๆ สูญสลายไปจาก พิภพ ในทำนองเดียวกัน พื้นดินที่ถูกแยกออกมาจากป่าให้เป็นท้องทุ่งเกษตรกรรมก็ค่อย ๆ ลดความอุดม สมบูรณ์ของธาตุอาหารในดินไป เพราะต้องนำไปหล่อเลี้ยงพืชพันธุ์ธัญญาหารจนในที่สุดเหลืออยู่เพียงความรก ร้างว่างเปล่า ในขณะที่ระบบความสัมพันธ์ของป่าไม้ ดิน และน้ำถูกรบกวนอย่างรุนแรงนั้น ระบบแห่งจักรวาลก็ถูก รบกวนจากมนุษย์เช่นเดียวกัน ตัวการซึ่งรุกล้ำขึ้นไปทำลายระบบความสัมพันธ์ในจักรวาลนั้น คือ ระบบความ เจริญแห่งการพัฒนาทางอุตสาหกรรมที่เผ่าพันธุ์มนุษย์ได้คิดค้นคว้า เพื่อสร้างความยิ่งใหญ่ให้แก่โลกนั่นเอง อากาศบริสุทธิ์ที่ถูกเจือปนด้วยก๊าซพิษจากโรงงานอุตสาหกรรม และจากยวดยานพาหนะนี้นำไปสู่ภาวะการ เกิดฝนกรด การทำลายชั้นโอโซนในบรรยากาศ และการอบความร้อนในพิภพไม่ให้กระจายขึ้นไปสู่ห้วง บรรยากาศได้ โลกเป็นดาวดวงเดียวที่มีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ พลังงานต่าง ๆ ซึ่งกระจายอยู่ในสิ่งแวดล้อม ไม่ว่าจะเป็น พลังงานความร้อนจากดวงอาทิตย์ การแปรเปลี่ยนรูปของน้ำในระบบนิเวศ และการพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน ของทรัพยากรธรรมชาติ คือ ปัจจัยที่ทำให้มนุษย์มีชีวิตอยู่ในโลกนี้ได้ และจะเกื้อหนุนความร่มเย็นเป็นสุขให้แก่ ชีวิตได้ตราบนานเท่านานที่ระบบนี้ได้ถูกรบกวนทำลาย หากวันนี้โลกกำลังถูกเปลี่ยนแปลง ธรรมชาติกำลังเสื่อมสลาย ความร่มเย็นเป็นสุขของชีวิตกำลังเสื่อม สูญเสียชีวิตมิอาจอยู่ได้ท่ามกลางการแตกสลายของพิภพ ในวันนี้จึงมีเพียงมนุษย์เท่านั้น ที่จะสามารถฟื้นฟูความสมดุลของธรรมชาติให้แก่พื้นพิภพ ได้โปรด พิทักษ์ธรรมชาติไว้เพื่อชีวิตอันยั่งยืนนานบนพื้นพิภพนี้
109 ชื่อ............................................................................................................................ชั้น.................เลขที่............. คำถามจากเรื่อง สายใยของธรรมชาติ 1. สิ่งที่ช่วยย่อยสลายให้ใบไม้ย่อยสลายเป็นธาตุอาหาร คืออะไร .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2. ธาตุอาหารในดินเกิดขึ้นได้อย่างไร .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3. สิ่งที่ช่วยให้สิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่บนโลกนี้ได้คืออะไร .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 4. ความชุ่มชื้นของป่าไม้และแหล่งลำธารจะสูญสิ้นไปเกิดจากสาเหตุใด .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 5. ใครเป็นผู้ทำลายระบบความซับซ้อนของธรรมชาติ และช่วยฟื้นฟูธรรมชาติ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 6. แหล่งศูนย์รวมความชุ่มชื้นของโลก คืออะไร .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 7. ระบบความสัมพันธ์ของป่าไม้ ดิน และน้ำถูกทำลายจะส่งผลให้อะไรถูกทำลายด้วย .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 8. สาเหตุใดบ้างที่ทำให้พิภพแตกสลายและชีวิตอยู่ไม่ได้ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 9. ภาวะเกิดฝนกรดคืออะไร .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 10. ปัจจัยอะไรบ้างที่ทำให้มนุษย์มีชีวิตอยู่บนโลกนี้ได้อย่างมีความสุข .............................................................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................................................
110 ชื่อ............................................................................................................................ชั้น.................เลขที่............. คำถามจากเรื่อง สายใยของธรรมชาติ 1. สิ่งที่ช่วยย่อยสลายให้ใบไม้ย่อยสลายเป็นธาตุอาหาร คืออะไร เฉลย ความชุ่มชื้นและจุลินทรีย์ 2. ธาตุอาหารในดินเกิดขึ้นได้อย่างไร เฉลย เกิดขึ้นจากการทับถมของใบไม้ที่ร่วงหล่นลงมาแล้วถูกย่อยสลายด้วยความชุ่มชื้นและจุลินทรีย์ จนกลายเป็นธาตุอาหารให้แก่ต้นไม้ 3. สิ่งที่ช่วยให้สิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่บนโลกนี้ได้คืออะไร เฉลย ระบบความสัมพันธ์อันซับซ้อนของธรรมชาติ/ธรรมชาติ 4. ความชุ่มชื้นของป่าไม้และแหล่งลำธารจะสูญสิ้นไปเกิดจากสาเหตุใด เฉลย การตัดต้นไม้ทำลายป่า/การโค่นเผาถางตัดฟันต้นไม้/การทำลายธรรมชาติ 5. ใครเป็นผู้ทำลายระบบความซับซ้อนของธรรมชาติ และช่วยฟื้นฟูธรรมชาติ เฉลย มนุษย์ 6. แหล่งศูนย์รวมความชุ่มชื้นของโลก คืออะไร เฉลย ป่าไม้ 7. ระบบความสัมพันธ์ของป่าไม้ ดิน และน้ำถูกทำลายจะส่งผลให้อะไรถูกทำลายด้วย เฉลย ระบบจักรวาล 8. สาเหตุใดบ้างที่ทำให้พิภพแตกสลายและชีวิตอยู่ไม่ได้ เฉลย - ระบบความสัมพันธ์ของป่าไม้ ดิน และน้ำถูกรบกวนอย่างรุนแรง - อากาศบริสุทธิ์ที่ถูกเจือปนด้วยก๊าซพิษจากโรงงานอุตสาหกรรม - ภาวะการเกิดฝนกรด - การทำลายชั้นโอโซนในบรรยากาศ - การอบความร้อนในพิภพไม่ให้กระจายขึ้นไปสู่ห้วงบรรยากาศได้ 9. สิ่งใดทำให้เกิดภาวะเกิดฝนกรด เฉลย อากาศบริสุทธิ์ที่ถูกเจือปนด้วยก๊าซพิษจากโรงงานอุตสาหกรรม และจากยวดยานพาหนะ 10. ปัจจัยอะไรบ้างที่ทำให้มนุษย์มีชีวิตอยู่บนโลกนี้ได้อย่างมีความสุข เฉลย พลังงานต่าง ๆ ซึ่งกระจายอยู่ในสิ่งแวดล้อม การแปรเปลี่ยนรูปของน้ำในระบบนิเวศ และการพึ่งพา อาศัยซึ่งกันและกันของทรัพยากรธรรมชาติ เฉลยแบบฝึกหัด เรื่อง การจับใจความ
111 คำชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดเพียงข้อเดียว 1. คำในข้อใดมีความหมายอ้อม ก. น้ำมาปลากินมด น้ำลดมดกินปลา ข. อ้อยตาลหวานลิ้นแล้วสิ้นซาก แต่ลมปากหวานหูไม่รู้หาย ค. ถึงเถาวัลย์พันเกี่ยวที่เลี้ยวลด ก็ไม่คดเหมือนหนึ่งในน้ำใจคนอัน ง. โบราณว่าถ้าเหลือกำลังลาก ให้ออกปากบอกแขกช่วยแบกหาม 2. ข้อใดมีความหมายโดยตรง ก. นักเมืองแย่งเก้าอี้กัน ข. คุณนายคนนี้เค็มมาก ค. เขาฉีกหน้าเพื่อนในที่ประชุม ง. ฉันชอบดูดวงดาวในฤดูหนาว 3.“ท้องฟ้ามีอยู่แบบท้องฟ้า ก้อนเมฆลอยอยู่แบบก้อนเมฆ พระอาทิตย์สาดแสงในแบบของพระอาทิตย์ นกร้อง แบบที่มันร้อง ดอกไม้สวยงามเป็นธรรมชาติของดอกไม้ ลมพัดเพราะมันคือลม หอยทากเดินช้าอย่างที่หอย ทากเป็น เหมือนธรรมชาติกำลังกระซิบบอกฉันว่ามันเพียงเป็นของมันอย่างนั้น มันไม่ร้องขอ ฉันจะมองเห็นมัน หรือไม่เห็นมัน มันไม่เรียกร้องให้ต้องชื่นชม ต้องแลกเปลี่ยน ต้องขอบคุณ เป็นของมันอย่างนั้น ไม่ได้ต้องการ อะไร มันเพียงแต่เป็นไป ทุกอย่างเป็นธรรมชาติของมัน” ใจความสำคัญของข้อความนี้ตรงกับข้อใด ก.ธรรมชาติไม่เคยสนใจมนุษย์ ข.ธรรมชาติไม่ต้องการคำชื่นชมจากมนุษย์ ค.ธรรมชาติไม่เคยเรียกร้องอะไรจากมนุษย์ ง. ทุกอย่างที่เป็นธรรมชาติ ล้วนมีความสวยงาม 4. คนส่วนใหญ่ไม่ค่อยรู้ตัว ยังคงอยากได้อะไรที่มากขึ้น ๆ ไม่ว่าจะเป็นเงินทอง เกียรติยศชื่อเสียงหรือความรัก และก็มักจะไม่ได้ดังใจนึก ความทุกข์ก็ยิ่งมากขึ้นตามวัยที่มากขึ้นด้วย” ใจความสำคัญของข้อความนี้ตรงกับข้อ ใด ก. ความอยากของมนุษย์เพิ่มตามอายุ ข. คนเราเมื่ออายุมากขึ้น ความต้องการจะเพิ่มมากขึ้น ค. ถ้ามนุษย์อยากได้ไม่มีที่สิ้นสุด ก็จะยิ่งมีแต่ความทุกข์ ง. ความทุกข์ของมนุษย์เกิดจากความต้องการในทรัพย์สิน เงินทอง 5. ข้อใดปรากฏคำที่มีความหมายโดยนัย ก. ปฐมพงษ์เดินไปที่ห้องครัวแล้วลื่นล้มเตะแก้วแตก ข. กระโปรงตัวนี้ตัดเย็บสวยเตะตาฉันจริง ๆ เชียว! เธอ ค. โด่งซ้อมเตะฟุตบอลที่สนามกีฬาของโรงเรียนทุก ๆ เย็น ง. จ้อยเตะสุนัขที่กำลังจะเดินตรงเข้ามากัดที่โคนขาของเขา แบบทดสอบก่อน – หลังเรียน เรื่อง จับประเด็นเน้นใจความ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
112 6. ข้อใดไม่มีความเกี่ยวข้องกับการอ่านจับใจความสำคัญ ก. การจับใจความสำคัญเป็นทักษะเบื้องต้นของการรับสาร ข. ใจความสำคัญคือความคิดสำคัญหรือประเด็นสำคัญของเรื่อง ค. การจับใจความสำคัญสามารถทำได้ทั้งการรับสารด้วยการอ่านและการฟัง ง. การจับใจความสำคัญด้วยการฟังไม่จำเป็นต้องเตรียมความพร้อมก่อนการฟัง อ่านข้อความต่อไปนี้แล้วตอบคำถามข้อ 7 รถพุ่งชนเรือกลางทะเลบ้านเพ ระยอง ดับ 1 บาดเจ็บอีก 5 ขณะบรรทุกไปส่งเรือประมงน้ำมันที่ท่าเทียบ เรือ โชเฟอร์ทะเลาะกับเมีย รถเสียหลัก เบรกไม่อยู่ พลิกตกน้ำ ชนเรือประมง เจ้าหน้าที่เร่งกู้ซากรถ หวั่นน้ำมันรั่วลงทะเล หนังสือพิมพ์เดลินิวส์ : 22 ธนวาคม 2551 7. ใจความสำคัญของข้อความตรงกับข้อใด ก. คนบาดเจ็บ 5 คน เสียชีวิตอีก 1 คน ข. โชเฟอร์ทะเลาะกับเมีย ค. รถน้ำมันพุ่งชนเรือกลางทะเลบ้านเพ ระยอง ง. เจ้าหน้าที่หวั่นน้ำมันรั่วลงทะเล 8. ข้อใดไม่ใช่ข้อความสนับสนุน ก. คนบาดเจ็บ 5 คน เสียชีวิตอีก 1 คน ข. โชเฟอร์ทะเลาะกับเมีย ค. รถน้ำมันพุ่งชนเรือกลางทะเลบ้านเพ ระยอง ง. เจ้าหน้าที่หวั่นน้ำมันรั่วลงทะเล อ่านข้อความต่อไปนี้แล้วตอบคำถามข้อ 9 - 10 9. การคมนาคมของคนในอดีตใช้พาหนะใด ก. เรือ ข. รถยนต์ ค. รถไฟ ง. จักรยานยนต์ 10. ข้อความนี้กล่าวถึงเรื่องใด ก. คูคลอง ข. การขนส่ง ค. คนสมัยก่อน ง. ตลาดน้ำดำเนินสะดวก ตลาดน้ำดำเนินสะดวก แหล่งอารยธรรมดั้งเดิมของชาวราชบุรีที่นับวันจะเลือนหายไป หากจะมองถึงการ คมนาคมขนส่งเพียงอย่างเดียว คนไทยในสมัยโบราณต้องพึ่งพาอาศัยแหล่งน้ำธรรมชาติ หรือแม่น้ำลำคลอง ในการเดินทาง เพราะมีความสะดวกในการเคลื่อนที่ขนถ่ายสินค้าได้ทีละมาก ๆ การขนส่งและการเดินทาง ของคนไทยในอดีต จึงใช้เรือเป็นพาหนะเคลื่อนที่ไปตามลำน้ำ คูคลอง จึงก่อให้เกิดแหล่งชุมชนขึ้นตามริมฝั่ง แม่น้ำ ถึงแม้ปัจจุบันการคมนาคมขนส่งจะเจริญก้าวหน้าไปมาก จนเราเริ่มจะไม่ค่อยเห็นคุณค่ามันไปเสีย แล้ว แต่อย่าลืมว่าสายน้ำหล่อเลี้ยงชีวิตเรา
113 เฉลยแบบทดสอบก่อน-หลังเรียน เรื่อง จับประเด็นเน้นใจความ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 คำชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกที่สุด 1. คำในข้อใดมีความหมายอ้อม ก. น้ำมาปลากินมด น้ำลดมดกินปลา ข. อ้อยตาลหวานลิ้นแล้วสิ้นซาก แต่ลมปากหวานหูไม่รู้หาย ค. ถึงเถาวัลย์พันเกี่ยวที่เลี้ยวลด ก็ไม่คดเหมือนหนึ่งในน้ำใจคนอัน ง. โบราณว่าถ้าเหลือกำลังลาก ให้ออกปากบอกแขกช่วยแบกหาม 2. ข้อใดมีความหมายโดยตรง ก. นักเมืองแย่งเก้าอี้กัน ข. คุณนายคนนี้เค็มมาก ค. เขาฉีกหน้าเพื่อนในที่ประชุม ง. ฉันชอบดูดวงดาวในฤดูหนาว 3.“ท้องฟ้ามีอยู่แบบท้องฟ้า ก้อนเมฆลอยอยู่แบบก้อนเมฆ พระอาทิตย์สาดแสงในแบบของพระอาทิตย์ นกร้อง แบบที่มันร้อง ดอกไม้สวยงามเป็นธรรมชาติของดอกไม้ ลมพัดเพราะมันคือลม หอยทากเดินช้าอย่างที่หอย ทากเป็น เหมือนธรรมชาติกำลังกระซิบบอกฉันว่ามันเพียงเป็นของมันอย่างนั้น มันไม่ร้องขอ ฉันจะมองเห็นมัน หรือไม่เห็นมัน มันไม่เรียกร้องให้ต้องชื่นชม ต้องแลกเปลี่ยน ต้องขอบคุณ เป็นของมันอย่างนั้น ไม่ได้ต้องการ อะไร มันเพียงแต่เป็นไป ทุกอย่างเป็นธรรมชาติของมัน” ใจความสำคัญของข้อความนี้ตรงกับข้อใด ก.ธรรมชาติไม่เคยสนใจมนุษย์ ข.ธรรมชาติไม่ต้องการคำชื่นชมจากมนุษย์ ค.ธรรมชาติไม่เคยเรียกร้องอะไรจากมนุษย์ ง. ทุกอย่างที่เป็นธรรมชาติ ล้วนมีความสวยงาม 4. คนส่วนใหญ่ไม่ค่อยรู้ตัว ยังคงอยากได้อะไรที่มากขึ้น ๆ ไม่ว่าจะเป็นเงินทอง เกียรติยศชื่อเสียงหรือความรัก และก็มักจะไม่ได้ดังใจนึก ความทุกข์ก็ยิ่งมากขึ้นตามวัยที่มากขึ้นด้วย” ใจความสำคัญของข้อความนี้ตรงกับข้อ ใด ก. ความอยากของมนุษย์เพิ่มตามอายุ ข. คนเราเมื่ออายุมากขึ้น ความต้องการจะเพิ่มมากขึ้น ค. ถ้ามนุษย์อยากได้ไม่มีที่สิ้นสุด ก็จะยิ่งมีแต่ความทุกข์ ง. ความทุกข์ของมนุษย์เกิดจากความต้องการในทรัพย์สิน เงินทอง 5. ข้อใดปรากฏคำที่มีความหมายโดยนัย ก. ปฐมพงษ์เดินไปที่ห้องครัวแล้วลื่นล้มเตะแก้วแตก ข. กระโปรงตัวนี้ตัดเย็บสวยเตะตาฉันจริง ๆ เชียว! เธอ ค. โด่งซ้อมเตะฟุตบอลที่สนามกีฬาของโรงเรียนทุก ๆ เย็น ง. จ้อยเตะสุนัขที่กำลังจะเดินตรงเข้ามากัดที่โคนขาของเขา
114 6. ข้อใดไม่มีความเกี่ยวข้องกับการอ่านจับใจความสำคัญ ก. การจับใจความสำคัญเป็นทักษะเบื้องต้นของการรับสาร ข. ใจความสำคัญคือความคิดสำคัญหรือประเด็นสำคัญของเรื่อง ค. การจับใจความสำคัญสามารถทำได้ทั้งการรับสารด้วยการอ่านและการฟัง ง. การจับใจความสำคัญด้วยการฟังไม่จำเป็นต้องเตรียมความพร้อมก่อนการฟัง อ่านข้อความต่อไปนี้แล้วตอบคำถามข้อ 7 - 8 รถพุ่งชนเรือกลางทะเลบ้านเพ ระยอง ดับ 1 บาดเจ็บอีก 5 ขณะบรรทุกไปส่งเรือประมงน้ำมันที่ท่าเทียบ เรือ โชเฟอร์ทะเลาะกับเมีย รถเสียหลัก เบรกไม่อยู่ พลิกตกน้ำ ชนเรือประมง เจ้าหน้าที่เร่งกู้ซากรถ หวั่นน้ำมันรั่วลงทะเล หนังสือพิมพ์เดลินิวส์ : 22 ธนวาคม 2551 7. ใจความสำคัญของข้อความตรงกับข้อใด ก. คนบาดเจ็บ 5 คน เสียชีวิตอีก 1 คน ข. โชเฟอร์ทะเลาะกับเมีย ค. รถน้ำมันพุ่งชนเรือกลางทะเลบ้านเพ ระยอง ง. เจ้าหน้าที่หวั่นน้ำมันรั่วลงทะเล 8. ข้อใดไม่ใช่ข้อความสนับสนุน ก. คนบาดเจ็บ 5 คน เสียชีวิตอีก 1 คน ข. โชเฟอร์ทะเลาะกับเมีย ค. รถน้ำมันพุ่งชนเรือกลางทะเลบ้านเพ ระยอง ง. เจ้าหน้าที่หวั่นน้ำมันรั่วลงทะเล อ่านข้อความต่อไปนี้แล้วตอบคำถามข้อ 9 - 10 9. การคมนาคมของคนในอดีตใช้พาหนะใด ก. เรือ ข. รถยนต์ ค. รถไฟ ง. จักรยานยนต์ 10. ข้อความนี้กล่าวถึงเรื่องใด ก. คูคลอง ข. การขนส่ง ค. คนสมัยก่อน ง. ตลาดน้ำดำเนินสะดวก ตลาดน้ำดำเนินสะดวก แหล่งอารยธรรมดั้งเดิมของชาวราชบุรีที่นับวันจะเลือนหายไป หากจะมองถึงการ คมนาคมขนส่งเพียงอย่างเดียว คนไทยในสมัยโบราณต้องพึ่งพาอาศัยแหล่งน้ำธรรมชาติ หรือแม่น้ำลำคลอง ในการเดินทาง เพราะมีความสะดวกในการเคลื่อนที่ขนถ่ายสินค้าได้ทีละมาก ๆ การขนส่งและการเดินทาง ของคนไทยในอดีต จึงใช้เรือเป็นพาหนะเคลื่อนที่ไปตามลำน้ำ คูคลอง จึงก่อให้เกิดแหล่งชุมชนขึ้นตามริมฝั่ง แม่น้ำ ถึงแม้ปัจจุบันการคมนาคมขนส่งจะเจริญก้าวหน้าไปมาก จนเราเริ่มจะไม่ค่อยเห็นคุณค่ามันไปเสีย แล้ว แต่อย่าลืมว่าสายน้ำหล่อเลี้ยงชีวิตเรา
115 แผนการจัดการเรียนรู้ แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 5 เรื่อง การเขียนในโอกาสต่าง ๆ หน่วยการเรียนรู้ สมบัติวรรณคดี รหัสวิชา ท23101 รายวิชา ภาษาไทย 5 กลุ่มสาระการเรียนรู้ ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 1 จำนวนคาบ 2 ชั่วโมง ___________________________________________________________________________ สาระที่ 2 การเขียน มาตรฐานการเรียนรู้ ท 2.1 ใช้กระบวนการเขียนเขียนสื่อสาร เขียนเรียงความ ย่อความ และเขียนเรื่องราวใน รูปแบบต่าง ๆ เขียนรายงานข้อมูลสารสนเทศและรายงานการศึกษาค้นคว้าอย่างมี ประสิทธิภาพ ตัวชี้วัด 2. เขียนข้อความโดยใช้ถ้อยคำได้ถูกต้องตามระดับภาษา 10. มีมารยาทในการเขียน สาระการเรียนรู้ 1. การเขียนคำขวัญ คำคม คติพจน์ 2. มารยาทในการเขียน สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด (KAP) การเขียนคำขวัญ คำคม คติพจน์ เป็นทักษะการใช้ภาษาขั้นสูง เป็นการนำสรรคำมาใช้ในการแต่งคำข วัย คำคม คติพจน์ให้มีความเพราะและให้แง่คิดที่ดี นอกจากนี้ยังต้องคำนึงถึงโอกาสและสถานที่ในการนำคำ ขวัญ คำคม คติพจน์ไปใช้ด้วย จุดประสงค์การเรียนรู้ ด้านความรู้ (K) 1. อธิบายลักษณะและแนวทางการเขียนในโอกาสต่าง ๆ ได้ ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) 2. เขียนในโอกาสต่าง ๆ ได้ ด้านคุณลักษณะ (A) 3. ตระหนักในคุณค่าของการเขียนในโอกาสต่าง ๆ และมีมารยาทในการเขียน ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) 1. เขียนคำขวัญ คำคม คติพจน์ 2. ใบงานเรื่อง การเขียนคำขวัญ คำคม คติพจน์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน
116 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 3. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 4. ทักษะทางภาษา คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น การเขียนคำขวัญ คำคม คติพจน์ สาระการเรียนรู้ World Class (TOK,EE,CAS,GE) - กิจกรรมการเรียนรู้ ชั่วโมงที่ 1 กิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียน 1. ครูถามนักเรียนว่า นักเรียนทราบหรือไม่ว่าคำขวัญวันเด็กแห่งชาติประจำปี 2565 ใช้คำขวัญว่า อะไร “เด็กไทยยุคใหม่ รู้รักสามัคคี รู้หน้าที่พลเมืองไทย” 2. ครูสนทนากับนักเรียนเกี่ยวกับลักษณะของคำขวัญ และเชื่อมโยงเข้าสู่เนื้อหา กิจกรรมพัฒนาการเรียน 3. นักเรียนทำกิจกรรม “คล้องจองคล้องใจ” ซึ่งเป็นกิจกรรมที่กระตุ้นในนักเรียนใช้ความคิดในการ หาคำศัพท์ที่คล้องจองกับคำศัพท์ของเพื่อน มีรายละเอียดของกิจกรรมดังต่อไปนี้ - ผู้เล่นคนแรกพูดคำหนึ่งออกมา เช่น คำว่า หัวใจ ผู้เล่นคนต่อไปต้องพูดคำที่มีพยางค์แรกคล้องจอง กับพยางค์ที่สองของคำว่า หัวใจ เช่น ไมตรี แล้วผู้เล่นคนถัดไปก็ทำเช่นเดิม จนถึงผู้เล่นคนสุดท้าย 4. ครูอธิบายว่ากิจกรรม “คล้องจองคล้องใจ” เป็นกิจกรรมที่ทำให้นักเรียนใช้ความคิดสรรหาคำศัพท์ เพราะว่าในการแต่งคำขวัญนั้นต้องมีการสรรหาคำที่หลากหลายและมีความคล้องจอง จึงจะทำให้คำขวัญนั้นมี ความไพเราะ 5. นักเรียนศึกษาใบความรู้เรื่อง การเขียนคำขวัญ พร้อมครูอธิบายประกอบ 6. นักเรียนทุกคนช่วยกันหาคำขวัญต่าง ๆ ที่นักเรียนเคยพบเห็น มาเขียนบนกระดานดำ คนละ 1 คำ ขวัญ แล้วช่วยกันวิเคราะห์ว่า คำขวัญแต่ละคำขวัญนั้นผู้เขียนมีจุดมุ่งหมายในการเขียนเพื่ออะไร 7. นักเรียนจับคู่ ช่วยกันระดมสมองคิดคำขวัญรณรงค์ให้ตระหนักเรื่องการใช้สื่อสังคมออนไลน์ กลุ่มละ 1 คำขวัญ แล้วออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน 8. นักเรียนช่วยกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับคำขวัญรณรงค์เรื่องการใช้สื่อสังคมออนไลน์ของกลุ่ม เพื่อนที่ออกมานำเสนอ สรุปบทเรียน
117 9. นักเรียนและคู่ร่วมกันสรุปความหมายและลักษณะสำคัญของการเขียนคำขวัญ นักเรียนจดบันทึก ความรู้ลงในสมุด ชั่วโมงที่ 2 กิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียน 1. นักเรียนทบทวนเนื้อหาในคาบเรียนที่แล้วว่าในคาบเรียนที่แล้วเรียนเรื่องอะไร และใจความสำคัญ ของเรื่องที่เรียนคืออะไร 2. นักเรียนและครูร่วมกันสนทนา แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับเนื้อหาในวิดิโอ “คมธรรมประจำวันกับ ท่าน ว.วชิรเมธี ตอน นิทานไม้ซุง” 3. ครูให้นักเรียนยกตัวอย่างคำคมที่ชอบหรือที่พบในชีวิตประจำวัน 4. นักเรียนและครูร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับเนื้อหาในวิดิโอ“คติพจน์ บัณฑิตเข็มทองคำ ปีการศึกษา 2560” และให้นักเรียนเลือกคติพจน์คติพจน์ที่ชื่นชอบมาคนละ 1 คติพจน์ กิจกรรมพัฒนาการเรียน 5. นักเรียนศึกษาใบความรู้เรื่อง การเขียนคำคมและคติพจน์ พร้อมครูอธิบายประกอบ 6. นักเรียนจับคู่ ระดมสมองช่วยกันแต่งคำคมตามหัวข้อที่ตนเองถนัด แล้วออกมานำเสนอหน้าชั้น เรียน 7. นักเรียนแบ่งกลุ่ม เป็น 5 กลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน เพื่อทำกิจกรรม “จับคู่ชูชื่น” ซึ่งมีรายละเอียด ดังนี้ - ครูเตรียมคำขวัญ คำคม และคติพจน์ไว้ และแบ่งไว้เป็นชุด ชุดละ 5 ตัวอย่าง จำนวน 5 ชุด - นักเรียนส่งตัวแทนมาเลือกชุดคำขวัญ คำคม และคติพจน์ - นักเรียนนำชุดคำขวัญ คำคม และคติพจน์ ออกมาแปะที่กระดานดำตามหมวดหมู่ที่จัดไว้ โดยแต่ละ กลุ่มจะได้เวลาในการคิดและนำชุดคำขวัญ คำคม และคติพจน์มาแปะ กลุ่มละ 5 นาที - ครูและนักเรียนร่วมกันเฉลย พร้อมอธิบายข้อสังเกตและความแตกต่างของคำขวัญ คำคม คติพจน์ - กลุ่มที่ถูกต้องมากที่สุดจะได้รับคะแนนพิเศษ หมายเหตุให้นักเรียนทำกิจกรรมทีละกลุ่ม เพราะพื้นที่หน้ากระดานดำมีจำกัด 8. นักเรียนแต่งคติพจน์ประจำตัว แล้วออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน 9. นักเรียนทำใบงาน เรื่อง การเขียนคำขวัญ คำคม คติพจน์ สรุปบทเรียน 10. นักเรียนร่วมกันสรุปความหมายและลักษณะสำคัญของการเขียนคำคม 11. นักเรียนร่วมกันสรุปความหมายและลักษณะสำคัญของการเขียนคติพจน์ สื่อและแหล่งเรียนรู้ 1. ใบความรู้เรื่อง การเขียนคำขวัญ 2. ใบความรู้เรื่อง การเขียนคำคมและคติพจน์ 3. วิดิโอ “คมธรรมประจำวันกับท่าน ว.วชิรเมธี ตอน นิทานไม้ซุง” 4. วิดิโอ “คติพจน์ บัณฑิตเข็มทองคำ ปีการศึกษา 2560”
118 การวัดและประเมินผล หลักฐานการเรียนรู้ (ชิ้นงาน/ภาระงาน) วิธีวัด เครื่องมือวัด เกณฑ์ 1. ใบงาน 2. เขียนคำขวัญ 3. เขียนคำคม 4. เขียนคติพจน์ 5. กิจกรรม “จับคู่ชูชื่น” - ประเมินใบงาน - ประเมินการเขียน - สังเกตพฤติกรรมรายกลุ่ม และรายบุคคล - แบบประเมินใบงาน - แบบประเมินการเขียน - แบบสังเกตพฤติกรรม รายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม รายบุคคล ทุกรายการได้คะแนน ร้อยละ 70 ขึ้นไป ถือว่าผ่านเกณฑ์
119 แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/...... วันที่................เดือน......................พ.ศ................. ชื่อกลุ่ม....................................................................... คำชี้แจง: ให้ทำเครื่องหมาย √ ลงในช่องรายการที่ตรงกับความเป็นจริง รายการประเมิน เกณฑ์การให้คะแนน รวม 4 3 2 1 คะแนน 1. บทบาทหน้าที่ 2. ความรับผิดชอบต่อหน้าที่ 3. ขั้นตอนการทำงาน 4. เวลา 5. ความร่วมมือในการทำงาน รวมคะแนน (20 คะแนน) เกณฑ์การตัดสิน 17 - 20 คะแนน = ดีมาก 13 - 16 คะแนน = ดี 10 - 12 คะแนน = พอใช้ ต่ำกว่า 10 คะแนน = ควรปรับปรุง ลงชื่อ…………….............................………..ผู้ประเมิน
120 เกณฑ์การประเมิน : แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม รายการประเมิน ระดับคะแนน ดีมาก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ควรปรับปรุง (1) 1. บทบาทหน้าที่ มีการกำหนด บทบาทหน้าที่ ส ม า ช ิ ก ไ ว้ ชัดเจน มีการกำหนด บทบาทหน้าที่ ไม่ครบ ขาดไป 1 อย่าง ม ี ก า ร ก ำ ห น ด บทบาทหน้าที่ไม่ ครบ ขาดไป 2 อย่าง ไม่มีการกำหนด บทบาทหน้ า ที่ ของสมาชิก 2. ความรับผิดชอบต่อหน้าที่ ทุกคนมีหน้าที่ แ ล ะ ค ว า ม รับผิดชอบต่อ หน้าที่ของตน มีผู้มีหน้าที่ แต่ ไม่รับผิดชอบ 1 คน มีผู้มีหน้าที่ แต่ไม่ รับผิดชอบ 2คน มีผู้มีหน้าที่ แต่ไม่ รับผิดชอบ 2คน ขึ้นไป 3. ขั้นตอนการทำงาน - ค ั ด เ ล ื อ ก เตรียมข้อมูลได้ เหมาะสม - ม ี ก า ร ว า ง แผนการทำงาน - มีการเตรียม วัสดุอุปกรณ์ - มีการปฏิบัติ ตามแผนและ พัฒนางาน ขาด 1 ขั้นตอน หรือไม่ชัดเจน ขาด 2 ขั้นตอน หรือไม่ชัดเจน ขาด 2 ขั้นตอนขึ้น ไป 4. เวลา เ ส ร ็ จ ก ่ อ น กำหนดและงาน มีคุณภาพ เ ส ร ็ จ ต า ม กำหนดและงาน มีคุณภาพ เ ส ร ็ จ ไ ม ่ ทั น กำหนด แต่งานมี คุณภาพ เ ส ร ็ จ ไ ม ่ ทั น กำหนด และงาน ไม่มีคุณภาพ 5. ความร่วมมือในการทำงาน ทุกคนมีส่ ว น ร ่ ว ม แ ล ะ ใ ห้ ความร่วมมือ อย่างเต็มที่ ร้อยละ 80 ของ กลุ่มมีส่วนร่วม แ ละ ให ้ คว าม ร่วมมือ ร้อยละ 60 ของ กลุ่มมีส่วนร่วม แ ล ะ ใ ห ้ ค ว า ม ร่วมมือ ร้อยละ 40 ของ กลุ่มมีส่วนร่วม แ ล ะ ใ ห ้ ค ว า ม ร่วมมือ เกณฑ์การตัดสิน 17 - 20 คะแนน = ดีมาก 13 - 16 คะแนน = ดี 10 - 12 คะแนน = พอใช้ ต่ำกว่า 10 คะแนน = ควรปรับปรุง
121 แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/...... วันที่...................เดือน......................พ.ศ................. ชื่อนักเรียน..............................................................................................................ชั้น...............เลขที่................ คำชี้แจง: ให้ทำเครื่องหมาย √ ลงในช่องรายการที่ตรงกับความเป็นจริง รายการประเมิน ปฏิบัติ ไม่ปฏิบัติ 1. เริ่มต้นงานที่ได้รับมอบหมายทันที 2. ทำงานเสร็จเรียบร้อยตามเวลาที่กำหนด 3. ขอคำแนะนำจากครูหรือเพื่อนเมื่อไม่เข้าใจ 4. ทำกิจกรรมด้วยความสนุกสนานและเต็มใจ 5. มีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมอย่างสม่ำเสมอ 6. ช่วยเหลือแนะนำเพื่อนในการทำกิจกรรมตามสมควร 7. สนใจศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมด้วยตนเอง 8. แต่งกายสุภาพเรียบร้อย 9. พูดจาสุภาพเรียบร้อย 10. ปฏิบัติตามข้อตกลงในชั้นเรียน รวมคะแนน (10 คะแนน) หมายเหตุ 1. ข้อใดที่นักเรียนปฏิบัติ ได้คะแนน 1 คะแนน ไม่ปฏิบัติ ได้คะแนน 0 คะแนน 2. เกณฑ์การประเมิน 9 – 10 คะแนน = ดีมาก 7 - 8 คะแนน = ดี 5 - 6 คะแนน = พอใช้ ต่ำกว่า 4 คะแนน = ควรปรับปรุง 3. ครูอาจสุ่มเลือกนักเรียนเท่าที่สังเกตได้ในการสังเกตแต่ละครั้งโดยหมุนเวียนไปจนครบทุกห้อง ลงชื่อ…………….............................………..ผู้ประเมิน
122 แบบประเมินใบงานเรื่อง การเขียนคำขวัญ คำคม คติพจน์ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/...... วันที่...............เดือน......................พ.ศ................. คำชี้แจง: ให้ทำเครื่องหมาย √ ลงในช่องรายการที่ตรงกับความเป็นจริง เลขที่ รายชื่อ เกณฑ์การประเมิน รวมคะแนน (เต็ม 10 คะแนน) ความถูกต้อง 4 (10 คะแนน) 3 (9 คะแนน) 2 (7-8 คะแนน) 1 (5-6 คะแนน) ลงชื่อ…………….............................………..ผู้ประเมิน เกณฑ์การประเมิน : ใบงานเรื่อง การเขียนคำขวัญ คำคม คติพจน์ เกณฑ์การ ประเมิน 4 (10 คะแนน) 3 (9 คะแนน) 2 (7 - 8 คะแนน) 1 (5 - 6 คะแนน) ความถูกต้อง ถูกต้อง 13 ข้อ ถูกต้อง 10 - 12 ข้อ ถูกต้อง 7 - 9 ข้อ ถูกต้องน้อยกว่า 7 ข้อ เกณฑ์การตัดสิน 9 - 10 คะแนน = ดีมาก 7 - 8 คะแนน = ดี 5 - 6 คะแนน = พอใช้ ต่ำกว่า 5 คะแนน = ควรปรับปรุง
123 บันทึกผลหลังการจัดการเรียนรู้ 1. สภาพปัญหาที่พบ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2. แนวทางการแก้ปัญหา .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3. ผลการแก้ปัญหา 1.1 ด้านความรู้ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. . 1.2 ด้านทักษะ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 1.3 ด้านคุณธรรม จริยธรรม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 4. สรุปผลการจัดการเรียนรู้จากแผนการจัดการเรียนรู้นี้ตามตัวชี้วัด จำนวนนักเรียนทั้งหมด............คน - ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับดี...............คน คิดเป็นร้อยละ............... - ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับปานกลาง...............คน คิดเป็นร้อยละ............... - ไม่ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับปรับปรุง...............คน คิดเป็นร้อยละ...............
124 5. ข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะเพิ่มเติม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ..................................................... (นางสาวสุธิมา ไพราม) ตำแหน่ง ครูผู้ช่วย ................./.................../2565 5. ความเห็นของผู้บริหาร .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ..................................................... (นายมณ๊แสง นามอินทร์) ผู้อำนวยการโรงเรียน ................./.................../2565
125 ชื่ อ .......................................................................................................................ชั้น..................เลขที่................. คำชี้แจง: เติมข้อความลงในช่องว่างให้ถูกต้อง 1. จงบอกความแตกต่างของคำขวัญ คำคม คติพจน์ คำขวัญ คำคม คติพจน์ 2. จงยกตัวอย่างของคำขวัญ คำคม คติพจน์ หัวข้อละ 2 ตัวอย่าง คำขวัญ 2.1.......................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................ 2.2.......................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. คำคม 2.3.......................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. 2.4.......................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. คติพจน์ 2.5.......................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. 2.6.......................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. ใบงานเรื่อง การเขียนคำขวัญ คำคม คติพจน์
126 ชื่อ.......................................................................................................................ชั้น..................เลขที่................. คำชี้แจง: เติมข้อความลงในช่องว่างให้ถูกต้อง 1. จงบอกความแตกต่างของคำขวัญ คำคม คติพจน์ คำขวัญ คำคม คติพจน์ ใช้คำสละสลวยและคล้องจอง คำพูดหรือข้อความที่มุ่งให้ กำลังใจ ถ้อยคำที่หลักแหลมชวนให้คิด หรือถ้อยคำหรือข้อความที่มี ความหมายอยู่ในตัวด้วยการ กล่าวซ้ำคำ ถ้อยคำที่เป็นแบบอย่าง มีคติชวนคิด 2. จงยกตัวอย่างของคำขวัญ คำคม คติพจน์ หัวข้อละ 2 ตัวอย่าง คำขวัญ 2.1.......................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. 2.2.......................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. คำคม 2.3.......................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. 2.4.......................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. คติพจน์ 2.5.......................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. 2.6.......................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของผู้สอน ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของผู้สอน ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของผู้สอน เฉลยใบงานเรื่อง การเขียนคำขวัญ คำคม คติพจน์
127 ความหมาย คำขวัญ คือ คำพูดหรือข้อความที่มุ่งให้กำลังใจ มักจะมีข้อคิดที่ผู้อ่านสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางใน การดำเนินชีวิต เป็นข้อเตือนให้ระลึกถึงหน้าที่การงานและความประพฤติต่าง ๆ มีการใช้คำที่สละสลวยและ คล้องจอง หลักการเขียนคำขวัญ 1. ใช้ถ้อยคำกะทัดรัด สละสลวย โดยเฉพาะคำที่มีสัมผัสคล้องจองกัน ใช้คำตั้งแต่ ๒ คำขึ้นไป แต่ไม่ควรเกิน 16 คำ แบ่งเป็นวรรคได้ตั้งแต่ 1 - 4 วรรค เช่น ห้องสมุด ดุจขุมคลัง แห่งปัญญา มารยาทงาม น้ำใจดี ทุกชีวี จะปลอดภัย อากาศเป็นพิษ ชีวิตจะสั้น ต้นไม้เท่านั้น ทั้งกันและแก 2. มีความลึกซึ้งกินใจ มีความหมายในด้านดี 3. เขียนให้ตรงจุดมุ่งหมาย แสดงความคิดในเรื่องใดเรื่องหนึ่งอย่างเด่นชัด หรือมีใจความสำคัญเพียงใจความ เดียว เพื่อให้จำง่าย เช่น ขับรถถูกกฎ ช่วยลดอุบัติเหตุ ทิ้งขยะไม่เลือกที่ หมดราศีทั้งสถาบัน 4. เล่นคำทั้งเสียงและสัมผัสและการซ้ำคำ ช่วยให้จำง่าย เช่น เด็กดีเป็นศรีแก่ชาติ เด็กฉลาดชาติเจริญ ขับเร็วชิดขวา ขับช้า ชิดซ้าย สะอาดกายเจริญวัย สะอาดใจเจริญสุข 5. เป็นคำตักเตือนให้ปฏิบัติในทางที่ดี เช่น จงขยันหมั่นอ่านเขียน จงพากเพียรเถิดพวกเรา เมืองไทยจะรุ่งเรือง พลเมืองต้องมีวินัย 6. ใช้ถ้อยคำหรือระดับภาษาให้เหมาะกับฐานะทางสังคมของผู้ให้และผู้รับ เช่น คำขวัญวันเด็ก สามัคคี มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ เชิดชูคุณธรรม (ปี 2551) คำขวัญประจำจังหวัด กรุงเทพฯ ดุจเทพสร้าง เมืองศูนย์กลางการปกครอง วัดวังงามเรืองรอง เมืองหลวงของประเทศไทย (จังหวัดกรุงเทพมหานคร) ใบความรู้เรื่อง การเขียนคำขวัญ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
128 คำคม ความหมาย คำคม คือ ถ้อยคำที่หลักแหลมชวนให้คิด หรือถ้อยคำหรือข้อความที่มีความหมายอยู่ในตัวด้วยการ กล่าวซ้ำคำ บางคำในข้อความนั้น ๆ ให้มีความหมายเกี่ยวพันกับเนื้อความเดิม คำคมที่ดีต้องแสดงถึงการใช้ ความคิด หรือแสดงให้เกิดความรู้สึกอย่างใดอย่างหนึ่งอย่างชัดเจนเพื่อให้ผู้อ่านเกิด ความลึกซึ้งเมื่อได้อ่าน หลักการเขียนคำคม 1. ใช้ถ้อยคำสัมผัสคล้องจอง สละสลวย 2. ใช้คำที่มีความหมายคมคาย 3. มุ่งให้เกิดความคิดที่ดีและอยากปฏิบัติตาม 4. มีความลึกซึ้งกินใจ ลักษณะของคำคม คำคมมีหลายลักษณะ ดังนี้ 1. คำคมที่เป็นคำพูดธรรมดา ไม่มีสัมผัส โดยมากใช้คำง่ายๆ ไม่ต้องแปล อ่านแล้วเข้าใจทันทีเช่น “ความรักทำให้คนตาบอด” “ลืมที่อันตรายคือลืมตัว” “อดีตคือสิ่งที่ผ่าน อนาคตคือสิ่งที่ฝัน ปัจจุบันเท่านั้นคือความจริง” 2. คำคมที่เป็นคำสัมผัสคล้องจองกันสั้น ๆ ส่วนมากมี 2 วรรค เพื่อจดจำได้ง่าย เช่น “ซื่อกินไม่หมด คดกินไม่นาน” “ความงามไม่คงที่ ความดีซิคงทน” “ความสำเร็จของลูก คือความสุขของพ่อแม่” “อันนารีไม่ใช่เลขคณิต อย่าไปคิดให้หนักสมอง” 3. คำคมที่แต่งด้วยคำประพันธ์ เช่น “ใครลืมใครใจรู้ ใครอยู่ใครไปใจเห็น ใครสุขใครเศร้าเช้าเย็น ใจเป็นที่แจ้งแห่งเรา ใครชอบใครชังช่างเถิด ใครเชิดใครชูช่างเขา ใครเบื่อใครบ่นทนเอา ใจเราร่มเย็นเป็นพอ” ใบความรู้เรื่อง การเขียนคำคมและคติพจน์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
129 คติพจน์ ความหมาย คติพจน์ คือ ถ้อยคำที่เป็นแบบอย่าง มีคติชวนคิด มุ่งให้เกิดผลดีต่อตนเองและสังคม หลักการเขียนคติพจน์ 1. ใช้ถ้อยคำน้อยมีความหมายลึกซึ้ง 2. ใช้คำคล้องจอง สละสลวย 3. มุ่งให้เกิดผลในด้านดีเท่านั้น ตัวอย่าง “ถึงบรรลัยไว้ชื่อให้ลือชา” หมายความว่า จงเป็นคนกล้าหาญยอมสละชีพ เพื่อให้ชื่อเสียงยังคงปรากฏ อยู่ในแผ่นดิน “ศรัทธาในธรรม นำทางชีวิต พิชิตกิเลส” หมายความว่า ให้ยึดถือหลักธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตเพื่อความสงบสุขโดยปราศจากกิเลสใด ๆ มาแผ้วพาน
130 แผนการจัดการเรียนรู้ แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 6 เรื่อง คำที่มาจากภาษาต่างประเทศ หน่วยการเรียนรู้ สมบัติวรรณคดี รหัสวิชา ท23101 รายวิชา ภาษาไทย 5 กลุ่มสาระการเรียนรู้ ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 1 จำนวนคาบ 3 ชั่วโมง ___________________________________________________________________________ สาระที่ 4 หลักการใช้ภาษาไทย มาตรฐานการเรียนรู้ ท 4.1 เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษาและพลัง ของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ ตัวชี้วัด 1. จำแนกและใช้คำภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทย สาระการเรียนรู้ 1. คำที่มาจากภาษาต่างประเทศ สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด (KAP) การนำคำภาษาต่างประเทศมาใช้ทำให้ภาษาไทยมีคำใช้เพิ่มมากขึ้น แสดงถึงการรับอิทธิพลทางภาษา และวัฒนธรรมจากต่างประเทศ การศึกษาคำภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทยเป็นประโยชน์ต่อการศึกษา ภาษาไทยในระดับที่สูงขึ้นต่อไป จุดประสงค์การเรียนรู้ ด้านความรู้ (K) 1. บอกหลักการจำแนกคำภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทย ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) 2. จำแนกคำภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทย 3. ยกตัวอย่างคำภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทย ด้านคุณลักษณะ (A) 4. ตระหนักถึงความสำคัญของภาษาไทย และอิทธิพลภาษาต่างประเทศที่มีต่อภาษาไทย ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) 1. ใบงานเรื่อง คำภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทย 2. แบบฝึกหัด สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 1. ความสามารถในการสื่อสาร
131 2. ความสามารถในการคิด 3. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 4. ทักษะทางภาษา คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น คำที่มาจากภาษาต่างประเทศ สาระการเรียนรู้ World Class (TOK,EE,CAS,GE) - กิจกรรมการเรียนรู้ ชั่วโมงที่ 1 กิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียน 1. นักเรียนร่วมกันทบทวนความรู้ในคาบเรียนที่แล้ว ตามประเด็นที่ได้เรียน ดังนี้ - การเขียนกรอบแนวคิดและผังความคิด 2. ครูนำนักเรียนสนทนาเกี่ยวกับอิทธิพลทางวัฒนธรรมที่ถ่ายทอดผ่านคำภาษาต่างประเทศที่ ภาษาไทยยืมคำมาใช้ว่าการรับคำจากภาษานั้น ๆ เข้ามาใช้ผ่านทางใดบ้าง และมีผลต่อวัฒนธรรมไทยอย่างไร 3. นักเรียนช่วยกันบอกสาเหตุที่มีการยืมคำจากภาษาต่างประเทศเข้ามาใช้ในภาษาไทย พร้อมครู ช่วยเสริมเพิ่มเติม 4. นักเรียนสังเกตชื่อตนเอง และชื่อเพื่อนว่าเป็นภาษาไทยแท้หรือไม่ ถ้าหากไม่ นักเรียนคิดว่าเป็น ภาษาใด เพราะอะไร กิจกรรมพัฒนาการเรียน 5. นักเรียนศึกษาใบความรู้เรื่อง คำไทยแท้ พร้อมครูอธิบายประกอบ 6. ให้นักเรียนยกตัวอย่างคำไทยแท้ที่พบในชีวิตประจำวัน พร้อมทั้งบอกหลักเกณฑ์การสังเกตคำไทย แท้ 7. นักเรียนศึกษาเรื่อง คำภาษาบาลีและสันสกฤตที่ใช้ในภาษาไทยพร้อมครูอธิบายประกอบ โดยใช้ สื่อ PowerPoint ประกอบการอธิบาย มีหัวข้อดังนี้ - ลักษณะของคำภาษาบาลีในภาษาไทย - ลักษณะของคำภาษาสันสกฤตในภาษาไทย - ข้อแตกต่างระหว่างภาษาบาลีและสันสกฤตกับภาษาไทย 8. นักเรียนแบ่งกลุ่มเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน คละความสามารถเก่ง ปานกลาง อ่อน แล้วส่ง ตัวแทนออกมาทีละคนเพื่อทำกิจกรรม “จับคู่รู้ใจ” ดังนี้
132 - ครูเตรียมบัตรคำภาษาบาลีและสันสกฤตจำนวน 30 ใบ - ครูแบ่งฝั่งภาษาบาลีและสันสกฤตบนกระดาษดำ - นักเรียน 2 คน (ตัวแทนจากกลุ่มละ 1 คน) จับสลากบัตรคำที่ครูเตรียมไว้ แล้วนำไปแปะบน กระดาษให้ถูกต้อง และทำแบบเดิมจนนักเรียนในกลุ่มออกมาครบทุกคน หรือจนกว่าบัตรคำจะหมด - ครูและนักเรียนร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง หากถูก 1 คำ จะได้รับ 1 คะแนน แต่ถ้าหากผิด 1 คำ จะได้ 0 คะแนน และกลุ่มที่ได้คะแนนมากที่สุด จะได้รับรางวัล 9. นักเรียนเขียนคำภาษาบาลี-สันสกฤตบนกระดานดำลงสมุด 10. นักเรียนทำแบบฝึกหัดที่ 1 - 2 สรุปบทเรียน 11. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้หลักการสังเกตคำไทยแท้ คำบาลีและสันสกฤต 12. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นและบอกประโยชน์ของการนำคำบาลีและสันสกฤตเข้ามาใช้ใน ภาษาไทย ชั่วโมงที่ 2 กิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียน 1. นักเรียนดูวิดิโอ “พูดไทยคำอังกฤษคำ” และหลังจากดูวิดิโอจบ ครูสอบถามนักเรียนดังนี้ จากวิดิโอที่ดูจบไป นักเรียนพบคำภาษาอังกฤษกี่คำ และคำว่าอะไรบ้าง ( 9 คำ ได้แก่ Hello Shop Season sale Kidding OH my god Check budget Okay Weekend) 2. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นว่าภาษาไทยเข้ามาในประเทศในช่วงสมัยใด และถูกนำเข้ามาใช้ ในประเทศไทยได้อย่างไร กิจกรรมพัฒนาการเรียน 4. นักเรียนศึกษาเรื่อง คำภาษาอังกฤษที่ใช้ในภาษาไทย พร้อมครูอธิบายประกอบ โดยใช้สื่อ PowerPoint ประกอบการอธิบาย มีเนื้อหาดังนี้ - สาเหตุการยืมคำจากภาษาต่างประเทศเข้ามาใช้ - ลักษณะของคำภาษาอังกฤษในภาษาไทย - ข้อแตกต่างระหว่างภาษาอังกฤษกับภาษาไทย 5. นักเรียนช่วยกันยอกตัวอย่างคำที่มาจากภาษาอังกฤษที่พบเจอในชีวิตประจำ และช่วยกันแบ่ง หมวดหมู่ว่าคำที่ยกตัวอย่างมาอยู่ในหมวดหมู่ใดบ้าง และพบมากที่สุดในหมวดหมู่ใด 6. นักเรียนศึกษาเรื่อง คำภาษาจีนที่ใช้ในภาษาไทย พร้อมครูอธิบายประกอบ โดยใช้สื่อ PowerPoint ประกอบการอธิบาย มีเนื้อหาดังนี้ - ลักษณะของคำภาษาจีนในภาษาไทย - ข้อแตกต่างระหว่างภาษาจีนกับภาษาไทย 7. นักเรียนศึกษาเรื่อง คำภาษาญี่ปุ่นที่ใช้ในภาษาไทย พร้อมครูอธิบายประกอบ โดยใช้สื่อ PowerPoint ประกอบการอธิบาย มีเนื้อหาดังนี้ - ลักษณะของคำภาษาจีนในภาษาไทย 8. ครูทบทวนความรู้นักเรียนอีกครั้ง โดยการสุ่มถามนักเรียน ดังนี้
133 - ให้นักเรียนบอกสาเหตุของการนำคำจากภาษาต่างประเทศเข้ามาใช้ - ให้นักเรียนบอกลักษณะของคำยืมภาษาอังกฤษ ภาษาจีน ภาษาญี่ปุ่น 9. นักเรียนแบ่งเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มละเท่า ๆ กัน เพื่อทำกิจกรรม “เขียนคำศัพท์” มาเขียนคำที่มาจาก คำยืมภาษาอังกฤษ ภาษาจีน ภาษาญี่ปุ่น บนกระดานหน้าชั้นเรียน กลุ่มที่เขียนได้เยอะที่สุดและถูกต้อง จะได้รับรางวัล 10. นักเรียนทบทวนและสรุปความรู้ที่ได้จากการทำกิจกรรม “เขียนคำศัพท์” ลงสมุด และทำ แบบฝึกหัดที่ 3 สรุปบทเรียน 11. ให้นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ ดังนี้ - การนำคำภาษาต่างประเทศมาใช้ทำให้ภาษาไทยมีคำใช้เพิ่มมากขึ้น - แสดงถึงการรับอิทธิพลทางภาษาและวัฒนธรรมจากต่างประเทศ การศึกษาคำภาษาต่างประเทศที่ ใช้ในภาษาไทยเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาภาษาไทยในระดับที่สูงขึ้นต่อไป 12. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปข้อสังเกตของคำที่มาจากภาษาอังกฤษ จีน และญี่ปุ่น ชั่วโมงที่ 3 กิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียน 1. นักเรียนและครูร่วมกันทบทวนเนื้อหาในคาบเรียนที่แล้ว ในประเด็นเรื่อง คำภาษาอังกฤษ จีน และญี่ปุ่นที่ถูกนำมาใช้ในภาษาไทย 2. นักเรียนตอบคำถามดังต่อไปนี้ - นักเรียนคิดว่ามีภาษาใดอีกที่ถูกนำมาใช้ในภาษาไทย - นักเรียนคิดว่าเพราะเหตุใด ภาษาต่างประเทศถูกนำมาใช้ในภาษาไทย กิจกรรมพัฒนาการเรียน 3. นักเรียนศึกษาเรื่อง คำภาษาเขมรที่ใช้ในภาษาไทยพร้อมครูอธิบายประกอบ โดยใช้สื่อ PowerPoint ประกอบการอธิบาย มีเนื้อหาดังนี้ - ลักษณะของคำภาษาเขมรในภาษาไทย 4. ครูสุ่มให้นักเรียนยกตัวอย่างคำภาษาเขมร 5. นักเรียนฟังครูอธิบายเรื่อง คำภาษาชวา-มลายูที่ใช้ในภาษาไทย โดยใช้สื่อ PowerPoint ประกอบการอธิบาย มีเนื้อหาดังนี้ - ลักษณะของคำภาษาชวาในภาษาไทย - ลักษณะของคำภาษามลายูในภาษาไทย 6. ครูสุ่มให้นักเรียนยกตัวอย่างคำภาษาชวา-มลายู 7. นักเรียนทบทวนความรู้ของตนเอง โดยการทำแบบฝึกหัดที่ 4งานเรื่อง คำภาษาต่างประเทศที่ใช้ ในภาษาไทย สรุปบทเรียน 8. ให้นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ ดังนี้ - การนำคำภาษาต่างประเทศมาใช้ทำให้ภาษาไทยมีคำใช้เพิ่มมากขึ้น - แสดงถึงการรับอิทธิพลทางภาษาและวัฒนธรรมจากต่างประเทศ การศึกษาคำภาษาต่างประเทศที่ ใช้ในภาษาไทยเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาภาษาไทยในระดับที่สูงขึ้นต่อไป
134 9. ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น ว่าคำในภาษาใดที่ถูกนำมาใช้ในภาษาไทยมากที่สุด เพราะเหตุใด สื่อและแหล่งเรียนรู้ 1. สื่อพาวเวอร์พ้อยท์ (Power point presentation) เรื่อง คำภาษาอังกฤษที่ใช้ในภาษาไทย 2. สื่อพาวเวอร์พ้อยท์ (Power point presentation) เรื่อง คำภาษาจีนที่ใช้ในภาษาไทย 3. สื่อพาวเวอร์พ้อยท์ (Power point presentation) เรื่อง คำภาษาญี่ปุ่นที่ใช้ในภาษาไทย 4. สื่อพาวเวอร์พ้อยท์ (Power point presentation) เรื่อง คำภาษาบาลีและสันสกฤตที่ใช้ใน ภาษาไทย 5. สื่อพาวเวอร์พ้อยท์ (Power point presentation) เรื่อง คำภาษาเขมรที่ใช้ในภาษาไทย 6. สื่อพาวเวอร์พ้อยท์ (Power point presentation) เรื่อง คำภาษาชวา-มลายูที่ใช้ในภาษาไทย 7. บัตรคำภาษาบาลีและสันสกฤต 8. วิดิโอ “พูดไทยคำอังกฤษคำ” 9. ใบความรู้เรื่อง คำไทยแท้ การวัดและประเมินผล หลักฐานการเรียนรู้ (ชิ้นงาน/ภาระงาน) วิธีวัด เครื่องมือวัด เกณฑ์ 1. ใบงาน 2. กิจกรรม “จับคู่รู้ใจ” 3. กิจกรรม “เขียนคำศัพท์” 4. แบบฝึกหัด - ประเมินใบงาน - ประเมินแบบฝึกหัด - สังเกตพฤติกรรม รายบุคคล/กลุ่ม - สังเกตการณ์ร่วมกิจกรรม - แบบประเมินใบงาน - แบบสังเกตพฤติกรรม รายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม ทุกรายการได้คะแนน ร้อยละ 70 ขึ้นไป ถือว่าผ่านเกณฑ์
135 แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/...... วันที่.................เดือน.......................พ.ศ................. ชื่อกลุ่ม..................................................................... คำชี้แจง: ให้ทำเครื่องหมาย √ ลงในช่องรายการที่ตรงกับความเป็นจริง รายการประเมิน เกณฑ์การให้คะแนน รวม 4 3 2 1 คะแนน 1. บทบาทหน้าที่ 2. ความรับผิดชอบต่อหน้าที่ 3. ขั้นตอนการทำงาน 4. เวลา 5. ความร่วมมือในการทำงาน รวมคะแนน (20 คะแนน) เกณฑ์การตัดสิน 17 - 20 คะแนน = ดีมาก 13 - 16 คะแนน = ดี 10 - 12 คะแนน = พอใช้ ต่ำกว่า 10 คะแนน = ควรปรับปรุง ลงชื่อ…………….............................………..ผู้ประเมิน
136 เกณฑ์การประเมิน : แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม รายการประเมิน ระดับคะแนน ดีมาก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ควรปรับปรุง (1) 1. บทบาทหน้าที่ มีการกำหนด บทบาทหน้าที่ ส ม า ช ิ ก ไ ว้ ชัดเจน มีการกำหนด บทบาทหน้าที่ ไม่ครบ ขาดไป 1 อย่าง ม ี ก า ร ก ำ ห น ด บทบาทหน้าที่ไม่ ครบ ขาดไป 2 อย่าง ไม่มีการกำหนด บทบาทหน้ า ที่ ของสมาชิก 2. ความรับผิดชอบต่อหน้าที่ ทุกคนมีหน้าที่ แ ล ะ ค ว า ม รับผิดชอบต่อ หน้าที่ของตน มีผู้มีหน้าที่ แต่ ไม่รับผิดชอบ 1 คน มีผู้มีหน้าที่ แต่ไม่ รับผิดชอบ 2คน มีผู้มีหน้าที่ แต่ไม่ รับผิดชอบ 2คน ขึ้นไป 3. ขั้นตอนการทำงาน - ค ั ด เ ล ื อ ก เตรียมข้อมูลได้ เหมาะสม - ม ี ก า ร ว า ง แผนการทำงาน - มีการเตรียม วัสดุอุปกรณ์ - มีการปฏิบัติ ตามแผนและ พัฒนางาน ขาด 1 ขั้นตอน หรือไม่ชัดเจน ขาด 2 ขั้นตอน หรือไม่ชัดเจน ขาด 2 ขั้นตอนขึ้น ไป 4. เวลา เ ส ร ็ จ ก ่ อ น กำหนดและงาน มีคุณภาพ เ ส ร ็ จ ต า ม กำหนดและงาน มีคุณภาพ เ ส ร ็ จ ไ ม ่ ทั น กำหนด แต่งานมี คุณภาพ เ ส ร ็ จ ไ ม ่ ทั น กำหนด และงาน ไม่มีคุณภาพ 5. ความร่วมมือในการทำงาน ทุกคนมีส่ ว น ร ่ ว ม แ ล ะ ใ ห้ ความร่วมมือ อย่างเต็มที่ ร้อยละ 80 ของ กลุ่มมีส่วนร่วม แ ละ ให ้ คว าม ร่วมมือ ร้อยละ 60 ของ กลุ่มมีส่วนร่วม แ ล ะ ใ ห ้ ค ว า ม ร่วมมือ ร้อยละ 40 ของ กลุ่มมีส่วนร่วม แ ล ะ ใ ห ้ ค ว า ม ร่วมมือ เกณฑ์การตัดสิน 17 - 20 คะแนน = ดีมาก 13 - 16 คะแนน = ดี 10 - 12 คะแนน = พอใช้ ต่ำกว่า 10 คะแนน = ควรปรับปรุง
137 แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/...... วันที่.................เดือน.......................พ.ศ................. ชื่อนักเรียน .........................................................................................................ชั้น.................เลขที่................ คำชี้แจง: ให้ทำเครื่องหมาย √ ลงในช่องรายการที่ตรงกับความเป็นจริง รายการประเมิน ปฏิบัติ ไม่ปฏิบัติ 1. เริ่มต้นงานที่ได้รับมอบหมายทันที 2. ทำงานเสร็จเรียบร้อยตามเวลาที่กำหนด 3. ขอคำแนะนำจากครูหรือเพื่อนเมื่อไม่เข้าใจ 4. ทำกิจกรรมด้วยความสนุกสนานและเต็มใจ 5. มีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมอย่างสม่ำเสมอ 6. ช่วยเหลือแนะนำเพื่อนในการทำกิจกรรมตามสมควร 7. สนใจศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมด้วยตนเอง 8. แต่งกายสุภาพเรียบร้อย 9. พูดจาสุภาพเรียบร้อย 10. ปฏิบัติตามข้อตกลงในชั้นเรียน รวมคะแนน (10 คะแนน) หมายเหตุ 1. ข้อใดที่นักเรียนปฏิบัติ ได้คะแนน 1 คะแนน ไม่ปฏิบัติ ได้คะแนน 0 คะแนน 2. เกณฑ์การประเมิน 9 - 10 คะแนน = ดีมาก 7 - 8 คะแนน = ดี 5 - 6 คะแนน = พอใช้ ต่ำกว่า 4 คะแนน = ควรปรับปรุง 3. ครูอาจสุ่มเลือกนักเรียนเท่าที่สังเกตได้ในการสังเกตแต่ละครั้งโดยหมุนเวียนไปจนครบทุกห้อง ลงชื่อ…………….............................………..ผู้ประเมิน
138 แบบประเมินใบงานเรื่อง คำภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทย นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/...... วันที่.................. เดือน..................... พ.ศ................. ; คำชี้แจง: ให้ทำเครื่องหมาย √ ลงในช่องรายการที่ตรงกับความเป็นจริง เลขที่ รายชื่อ เกณฑ์การประเมิน รวมคะแนน (เต็ม 10 คะแนน) ความถูกต้อง 4 (10 คะแนน) 3 (9 คะแนน) 2 (7 - 8 คะแนน) 1 (5 - 6 คะแนน) ลงชื่อ…………….............................………..ผู้ประเมิน
139 เกณฑ์การประเมิน : ใบงานเรื่อง คำภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทย เกณฑ์การประเมิน 4 (10 คะแนน) 3 (9 คะแนน) 2 (7-8 คะแนน) 1 (5-6 คะแนน) ความถูกต้อง ถูกต้องทั้งหมด ถูกต้องมากกว่าร้อย ละ 80 ถูกต้องมากกว่า ร้อยละ 70 ถูกต้องน้อยกว่า ร้อยละ 70 เกณฑ์การตัดสิน 9 - 10 คะแนน = ดีมาก 7 - 8 คะแนน = ดี 5 - 6 คะแนน = พอใช้ ต่ำกว่า 5 คะแนน = ควรปรับปรุง
140 บันทึกผลหลังการจัดการเรียนรู้ 1. สภาพปัญหาที่พบ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2. แนวทางการแก้ปัญหา .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3. ผลการแก้ปัญหา 1.1 ด้านความรู้ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. . 1.2 ด้านทักษะ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 1.3 ด้านคุณธรรม จริยธรรม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 4. สรุปผลการจัดการเรียนรู้จากแผนการจัดการเรียนรู้นี้ตามตัวชี้วัด จำนวนนักเรียนทั้งหมด............คน - ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับดี...............คน คิดเป็นร้อยละ............... - ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับปานกลาง...............คน คิดเป็นร้อยละ............... - ไม่ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับปรับปรุง...............คน คิดเป็นร้อยละ...............
141 5. ข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะเพิ่มเติม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ..................................................... (นางสาวสุธิมา ไพราม) ตำแหน่ง ครูผู้ช่วย ................./.................../2565 5. ความเห็นของผู้บริหาร .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ..................................................... (นายมณ๊แสง นามอินทร์) ผู้อำนวยการโรงเรียน ................./.................../2565
142 ชื่อ.........................................................................................................................ชั้น.................เลขที่……..……… ตอนที่ 1 คำชี้แจง : จงเลือกคำที่กำหนดให้เติมลงในช่องว่างให้ถูกต้อง ภาษาบาลี ภาษาสันสกฤต ภาษาจีน ภาษาเขมร ภาษาอังกฤษ ภาษาชวา-มลายู ใบงานเรื่อง คำภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทย เซ้ง ปัญญา ห้าง เกม กระโถน เกษม ภิกขุ เต้าฮวย ไมโครเวฟ มัจฉา ดาหงัน มัชฌิม เพศ ปาเต๊ะ จันทรา การ์ตูน สนุก กำจัด ขจี โปรด กงเต๊ก กระดังงา ไมตรี คุกกี้ ภริยา จับฉ่าย ทฤษฎี กระดานดำ อังกะลุง ยาหยี
143 ตอนที่ 2 คำชี้แจง : จงบอกความหมายของคำต่อไปนี้ คำ ความหมาย 1. เซ้ง 2. ปัญญา 3. ห้าง 4. เกม 5. กระโถน 6. เกษม 7. ภิกขุ 8. เต้าฮวย 9. ไมโครเวฟ 10. มัจฉา