คู่มือผู้ว่าราชการจังหวัด ปี 2564

กฎหมายท่ี ความรบั ผดิ ชอบ อำนาจของ ผวจ. ในการส่ัง/อนุมัติ/ หนว่ ยงาน

เก่ียวข้อง ในฐานะ ผวจ. อนญุ าต/แนวทางปฏิบัติหรอื การ รบั ผิดชอบ

ดำเนนิ การ ในพื้นท่ี

ภัยแห่งชาติ ว่าด้วย สาธารณภัย ให้องค์กรปกครองส่วน สาธารณภัย

ค่าใช้จ่ายของอาสา ท้องถิ่นแห่งพื้นที่เบิกค่าใช้จ่ายให้แก่ จงั หวัด

สมัครในการป้องกัน อาสาสมัครในสังกัด ทั้งนี้ ผู้อำนวยการ - อำเภอ

และบรรเทาสาธารณภัย กลางอาจพิจารณาใชจ้ ่ายจากเงนิ อน่ื ก็ได้ - องค์กร

พ.ศ. 2560 2. อำนาจการเบิก ข้อ 6 กรณีมีการสั่งใช้อาสาสมัครซ่ึง ปกครอง

จ่ายค่าใช้จา่ ย มิได้สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สว่ นท้องถิ่น

แห่งพื้นที่ใหต้ ้นสังกดั เบิกจ่ายค่าใช้จ่าย

จากเงินงบประมาณของสว่ นราชการ

หนว่ ยงานส่วนกลางทรี่ ับผดิ ชอบ สำนัก/กอง
สว่ นพฒั นากฎหมายและให้คำปรึกษา กรมปอ้ งกนั และบรรเทาสาธารณภยั
เบอรต์ ิดต่อ : ๐ ๒๖๓๗ ๓๓๗๐

586

กรมสง่ เสรมิ การปกครองท้องถ่นิ



การเงนิ การคลังและงบประมาณขององคก์ รปกครองส่วนท้องถ่ิน

1. ประเดน็ การอนมุ ัตกิ ารขอก้เู งนิ ขององค์กรปกครองส่วนท้องถนิ่

สรปุ สาระสำคัญตามประเดน็
องคก์ รปกครองสว่ นท้องถิน่ ทีม่ ีความจำเปน็ เรง่ ดว่ นต้องจดั ทำบริการสาธารณะ

เพื่อประโยชน์ของประชาชนในพื้นที่แต่มีงบประมาณไม่เพียงพอในแต่ละปี สามารถกู้เงินจากเงินทุน
ส่งเสริมกิจการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้น หรือกู้เงินจากสถาบันการเงินมาเพื่อสนับสนนุ การ
ดำเนินงาน/โครงการดังกล่าวได้ โดยต้องอยู่ภายใต้บังคับของกฎหมายจัดตั้งองค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่นนั้น รวมทั้งพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ ระเบียบ
คณะกรรมการนโยบายและกำกับการบริหารหนี้สาธารณะว่าด้วยหลักเกณฑ์การกู้เงินขององค์กร
ปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ พ.ศ. ๒๕๖๑ และดำเนินการตามขน้ั ตอนปฏิบัติท่ีกำหนดไว้ในหนังสือส่ังการของ
กระทรวงมหาดไทย

กฎหมายทเี่ ก่ียวข้อง ความรับผิดชอบใน อำนาจของ ผวจ. ในการสั่ง/ หนว่ ยงาน

ฐานะ ผวจ. อนุมัติ/อนญุ าต แนวทาง รบั ผิดชอบ

ปฏบิ ตั ิหรือการดำเนนิ การ ในพ้ืนที่

๑. พ.ร.บ. องค์การบริหารส่วน กลั่นกรองการกู้เงิน ๑. องค์การบริหารส่วนจังหวดั สำนักงาน

จังหวัด พ.ศ. ๒๕๔๐ ของ อปท. ก่อนเสนอ เทศบาล และเมืองพัทยา กรณี สง่ เสริมการ

๒. พ.ร.บ. เทศบาล พ.ศ. ๒๔๙๖ รมว.มท. พิจารณา ก้เู งนิ ไม่เกิน ๕๐ ลา้ นบาท ปกครอง

๓. พ.ร.บ.สภาตำบลและ อนุมัติการกู้เงินของ ๒. องค์การบริหารส่วนจังหวดั ท้องถนิ่

องค์การบริหารส่วนตำบล อปท. (ตามที่ รมว.มท. เทศบาล และเมืองพัทยา กรณี จังหวัด

พ.ศ. ๒๕๓๗ มอบอำนาจ) กู้เงินเพื่อดำเนินโครงการ

๔. พ.ร.บ. วนิ ยั การเงนิ การคลัง ลงทุนที่มีวงเงินไม่เกิน ๕๐

ของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๑ ล้านบาท และมีภาระชำระหน้ี

๕. ระเบียบคณะกรรมการ ในแต่ละปีเกินกว่าร้อยละสิบ

นโยบายและกำกับการบริหาร ตอ่ รายได้เฉล่ีย

หนี้สาธารณะว่าด้วย ๓. องค์การบริหารส่วนตำบล

หลักเกณฑ์การ กู้เงินของ กรณีกู้เงินเพื่อดำเนินโครงการ

องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ลงทุนและปรับโครงสร้างหนี้

พ.ศ. ๒๕๖๑ วงเงินไม่เกิน ๕๐ ล้านบาท

๖. ระเบียบกระทรวงมหาดไทย และมีภาระชำระหนี้ในแต่ละปี

ว่าด้วยการกู้เงินขององค์การ เกินกว่าร้อยละสิบต่อรายได้

บริหารส่วนตำบล พ.ศ. ๒๕๖๓ เฉลีย่

589

กฎหมายทเ่ี ก่ยี วข้อง ความรบั ผิดชอบใน อำนาจของ ผวจ. ในการสั่ง/ หนว่ ยงาน

ฐานะ ผวจ. อนุมตั /ิ อนุญาต แนวทาง รบั ผดิ ชอบ

ปฏบิ ตั ิหรือการดำเนนิ การ ในพน้ื ท่ี

7.ระเบียบกระทรวงมหาดไทย กำกับดูแลการปฏิบัติ ให้ความเห็นชอบการกูเ้ งินของ สำนักงาน

ว่าด้วยเงินทุนส่งเสริมกิจการ ราชการขององค์กร เทศบาลกับเงินทุนส่งเสริม สง่ เสริมการ

เทศบาล พ.ศ. 2552 และที่ ปกครองส่วนท้องถิ่น กิจการเทศบาล ปกครอง

แกไ้ ขเพิม่ เติม เ พ ื ่ อ ใ ห ้ เ ป็ น ไ ป ต า ม ท้องถ่ิน

กฎหมาย ประกาศ จงั หวดั

ระเบียบ ข้อบังคับ

คำสั่ง มตคิ ณะรัฐมนตรี

หนังสือ สั่งการ

8. หนังสือสำนักงานเงินทุน

ส่งเสริมกิจการเทศบาล ที่ มท

0808.4/ว 3 ลงวันที่ 2

มถิ นุ ายน 2564 เร่อื ง ซกั ซอ้ ม

หลักเกณฑแ์ ละแนวทางปฏิบตั ิ

เกี่ยวกับการกู้เงินทุนส่งเสริม

กิจการเทศบาล

9. ระเบียบกระทรวงมหาดไทย กำกับดูแลการปฏิบัติ ให้คว ามเห็นช อ บ ก ร ณี สำนักงาน

วา่ ด้วยเงินทุนสง่ เสรมิ กิจการ ราชการขององค์กร องค์การบริหารส่วนจังหวัด สง่ เสรมิ การ

องค์การบริหารส่วนจังหวัด ปกครองส่วนท้องถิ่น ขอกู้เงินทุนส่งเสริมกิจการ ปกครอง

พ.ศ. 2557 และที่แก้ไข เพื่อให้เป็นไปตาม องค์การบริหารสว่ นจังหวดั ทอ้ งถ่นิ

เพิ่มเติม กฎหมาย ประกาศ จงั หวดั

ระเบียบ ข้อบังคับ

คำสั่งมติคณะรัฐมนตรี

หนงั สอื ส่ังการ

10. หนังสือสำนักงานเงินทุน

ส่งเสริมกิจการองค์การบริหาร

สว่ นจงั หวดั ท่ี มท0808.2/ว1

ลงวันที่ 23 มกราคม 2558

เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการกู้

เงินทุนส่งเสริมกิจการองค์การ

บริหารสว่ นจงั หวัด

590

กฎหมายทเี่ ก่ยี วข้อง ความรบั ผิดชอบใน อำนาจของ ผวจ. ในการส่ัง/ หน่วยงาน

ฐานะ ผวจ. อนุมัต/ิ อนุญาต แนวทาง รับผิดชอบ

ปฏบิ ตั หิ รือการดำเนนิ การ ในพืน้ ท่ี

11. หนงั สอื กระทรวงมหาดไทย พิจารณากลั่นกรอง พิจารณาให้ความเห็นชอบ สำนกั งาน

ด่วนที่สุด ที่ มท 0808.3/ว การกู้เงินจากกองทุน การกู้เงินเพื่อใช้เป็นทุน ส่งเสรมิ การ

628 ลงวันที่ 14กุมภาพันธ์ บ ำ เ ห น ็ จ บ ำ น า ญ หมุนเวียน ของสถานธนา ปกครอง

2555 เรื่อง หลักเกณฑ์ในการ ข ้ า ร า ช ก า ร ส ่ ว น นุบาลกับกองทุนบำเหน็จ ทอ้ งถิน่

พิจารณาการขอกู้ของเทศบาล ท้องถิ่นเพื่อเป็นทุน บำนาญข้าราชการส่วน จังหวัด

และเมืองพัทยาจากสถาบัน หมุนเวียนกิจการ ท้องถิ่นให้เ ป็น ไ ป ต า ม

การเงินเพื่อเป็นทุนหมุนเวียน สถานธนานุบาลของ หลักเกณฑ์การกู้เงินตามท่ี

ของสถานธนานบุ าล เทศบาลให้เป็นไป ก.บ.ท. กำหนด

ตามหลักเกณฑ์การกู้

เงินตามที่ ก.บ.ท.

กำหนด

12. หนงั สอื กระทรวงมหาดไทย

ด่วนที่สุด ที่ มท 0808.3/ว

629 ลงวันที่ 14 กุมภาพันธ์

2555 เรื่อง การมอบอำนาจใน

การให้ความเห็นชอบหรืออนุมัติ

ให้องค์การบริหารส่วนจังหวัด

เทศบาล และเมอื งพทั ยา ก้เู งนิ

13. หนังสือสำนักงานกองทุน

บำเหน็จบำนาญข้าราชการส่วน

ท้องถิ่น ที่ มท 0808.5/ว 15

ลงวันที่ 9 มีนาคม 2559 เรื่อง

หลักเกณฑ์ การขอกู้เงินกองทุน

บำเหน็จบำนาญข้าราชการส่วน

ท้องถิ่นเพื่อเป็นทุนหมุนเวียน

กจิ การสถานธนานุบาล

14. หนังสือสำนักงานกองทุน

บำเหน็จบำนาญข้าราชการส่วน

ท้องถิ่น ที่ มท 0808.5/ว 08

ลงวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2560

591

กฎหมายทเี่ กี่ยวข้อง ความรับผิดชอบใน อำนาจของ ผวจ. ในการส่ัง/ หน่วยงาน

ฐานะ ผวจ. อนุมตั ิ/อนุญาต แนวทาง รับผดิ ชอบ
ปฏบิ ตั ิหรอื การดำเนนิ การ ในพ้นื ที่

เรื่อง การให้บริการเงินกู้แก่

สถานธนานุบาลแบบเงินกู้ระยะ
ส้ัน (ชนดิ ฉกุ เฉิน)
15. หนังสือสำนักงานกองทุน
บำเหน็จบำนาญข้าราชการส่วน
ท้องถิ่น ที่ มท 0808.5/ว 45
ลงวันที่ 28 ธันวาคม 2560
เรื่อง ปรับลดอัตราดอกเบี้ยเงินกู้
และปร ั บหล ั กเกณฑ ์ การกู้
เงินกองทุนบำเหน็จบำนาญ

ข ้ าราชการส ่ วนท ้ องถิ่ น
เพื่อเป็นทุนหมุนเวียนกิจการ

สถานธนานบุ าล
16. หนังสือสำนักงานกองทุน
บำเหน็จบำนาญข้าราชการส่วน
ท้องถิ่น ที่ มท 0808.5/ว 46
ลงวันท่ี 5 พฤศจิกายน 2561
เรื่อง ลดอัตราดอกเบี้ยเงินกู้
และแก ้ ไขหล ั กเกณฑ ์ การกู้
เงินกองทุนบำเหน็จบำนาญ
ข้าราชการส่วนท้องถิ่น เพ่ือ

เป็ นทุ นหมนเวี ยนก ิ จการ
สถานธนานุบาล

ข้อพงึ ระวงั
1. กรณีการอนุมัติการกู้เงินให้แก่ อปท. ต้องพิจารณาเหตุผลและความจำเปน็

ตามวัตถปุ ระสงค์การก้เู งนิ (เพื่อดำเนนิ โครงการลงทนุ /ปรบั โครงสร้างหนี้/เป็นทุนหมุนเวียน) จากน้ัน
จึงพิจารณาวงเงินและเงื่อนไขว่ามีภาระชำระหนี้ในแต่ละปีเกินกว่าร้อยละสิบต่อรายได้เฉลี่ยหรือไม่
แล้วพจิ ารณาใชอ้ ำนาจตามคำสงั่ มอบอำนาจตามที่ รมว.มท. มอบอำนาจเพ่ืออนุมัตใิ ห้ อปท. กู้เงนิ

2. จังหวัดต้องตรวจสอบเกี่ยวกับสถานะการคลังของเทศบาล และฐานะการ
คลังจากงบพัฒนาเฉลี่ย 3 ปีย้อนหลัง และโครงการที่เทศบาลขอกู้ต้องอยู่ในอำนาจหน้าที่ ซึ่งต้อง

592

ได้รับอนุญาตจากสภาเทศบาลเรียบร้อยแล้ว ทั้งนี้ ควรพิจารณาถึงวัตถุประสงค์ของโครงการดังกลา่ ว
ว่ามีความจำเป็น เหมาะสม หรือเพื่อประโยชน์สาธารณะที่สามารถตอบสนองต่อความต้องการของ
ประชาชนหรอื ไม่

3. จังหวัดต้องตรวจสอบเกี่ยวกับสถานการณ์คลังขององค์การบริหารส่วน
จังหวัดจากงบพัฒนาเฉลี่ย 3 ปีย้อนหลังและโครงการที่องค์การบริหารส่วนจังหวัดขอกู้จะต้องอยู่
ในอำนาจหนา้ ทข่ี ององค์การบรหิ ารส่วนจังหวัดตามกฎหมายและอยู่ในแผนพฒั นาท้องถิ่น รวมท้ังต้อง
ได้รับความเห็นชอบจากสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด ท้งั น้ี ควรพิจารณาวัตถุประสงค์ของโครงการ
ทขี่ อกูว้ า่ มีความจำเป็นเร่งดว่ น หรือสามารถแกไ้ ขปัญหาความเดือดร้อน หรือตอบสนองความต้องการ
ของประชาชนหรอื ไม่ อยา่ งไร

4. การกู้เงินจากกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการส่วนท้องถิ่น (ก.บ.ท.) ของ
สถานธนานุบาลของเทศบาลจะต้องได้รับความเห็นชอบจากสภาเทศบาลและผู้ว่าราชการจังหวัด
โดยจะต้องตรวจสอบตามหลักเกณฑ์การวิเคราะห์อัตราค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานเทียบกับรายได้
อัตรากำไรสุทธิเทียบกับหนี้สิน มูลค่าของทรัพย์สินและสภาพคล่อง หรือกรณีเทศบาลมีเหตุผลความ
จำเปน็ อาจพจิ ารณาอนมุ ตั ใิ หก้ ู้ได้เป็นกรณีพิเศษเฉพาะราย เพอื่ ให้สถานธนานบุ าลมเี งนิ ทุนหมุนเวียน
นำไปบรหิ ารกิจการ และมีกำไรได้ในอนาคต

หนว่ ยงานส่วนกลางท่ีรบั ผดิ ชอบ สำนกั /กอง
สำนักบรหิ ารการคลงั ทอ้ งถ่นิ
เบอรต์ ิดตอ่ : 0 2241 9000 ตอ่ 1426 - 31 หรือ 1604
0 2241 9067 - 69 ต่อ 218

593

2. ประเด็น การดำเนนิ การตามพระราชบญั ญัติภาษที ี่ดนิ และสิง่ ปลูกสร้าง พ.ศ. 25๖๒

สรปุ สาระสำคัญตามประเด็น
พระราชบญั ญตั ิภาษีทด่ี นิ และสงิ่ ปลูกสรา้ ง พ.ศ. ๒๕๖๒ มาตรา ๒๑ กำหนดให้

มีคณะกรรมการภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างประจำจังหวัด ประกอบด้วย ผู้ว่าราชการจังหวัด เป็น
ประธานกรรมการ ปลัดจงั หวัด เจา้ พนกั งานทดี่ นิ จังหวัด ธนารักษพ์ ้นื ที่ โยธาธิการและผังเมืองจังหวัด
สรรพากรพื้นที่ที่ผู้ว่าราชการจังหวัดแต่งตั้งจำนวนหนึ่งคน นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด
นายกเทศมนตรี จำนวนห้าคน นายกองค์การบริหารส่วนตำบลจำนวนห้าคนเป็นกรรมการ และให้
ท้องถิ่นจังหวัดเป็นกรรมการและเลขานุการ และมาตรา ๗๔ กำหนดให้มีคณะกรรมการพิจารณา
อุทธรณ์การประเมินภาษีประจำจังหวัด ประกอบด้วย ผู้ว่าราชการจังหวัด เป็นประธานกรรมการ
เจ้าพนักงานที่ดินจังหวัด ธนารักษ์พื้นที่ โยธาธิการและผังเมืองจังหวัด สรรพากรพื้นที่ที่ผู้ว่าราชการ
จังหวัดแตง่ ตง้ั จำนวนหนึ่งคน ผู้แทนของผู้บรหิ ารท้องถ่ินในจังหวัดจำนวนไม่เกินสองคน ผู้ทรงคุณวุฒิ
เป็นกรรมการ และข้าราชการสังกัดสำนักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจังหวัดเป็นเลขานุการและ
ผ้ชู ่วยเลขานุการ

กฎหมายท่เี ก่ียวข้อง ความรบั ผดิ ชอบ อำนาจของ ผู้วา่ ราชการ หน่วยงาน
ในฐานะผู้ว่า จงั หวดั ในการส่ัง/อนุมัต/ิ รับผิดชอบใน
ราชการจงั หวดั อนุญาต แนวทางปฏิบัติ
พน้ื ที่
หรอื การดำเนินการ

๑. พระราชบัญญตั ภิ าษที ี่ดิน ๑. เปน็ ประธาน ๑. ให้ความเหน็ ชอบอตั รา สำนกั งานสง่ เสริม

และสิง่ ปลูกสร้าง พ.ศ. ๒๕๖๒ กรรมการภาษี ภาษตี ามร่างข้อบญั ญัติ การปกครอง

๒. ระเบยี บกระทรวงมหาดไทย ที่ดินและส่ิงปลูก ทอ้ งถ่นิ ทอ้ งถนิ่ จงั หวดั

ว่าด้วย การดำเนนิ การตาม สร้างประจำจงั หวดั ๒. ให้ความเห็นชอบการ

พระราชบัญญตั ภิ าษที ดี่ ินและ ๒. เปน็ ประธาน ลดภาษหี รือยกเวน้ ภาษี

สิง่ ปลกู สร้าง พ.ศ. ๒๕๖๒ กรรมการพิจารณา ของผบู้ รหิ ารท้องถน่ิ

๓. ประกาศกระทรวงมหาดไทย อทุ ธรณ์ภาษี ๓. ให้คำปรกึ ษา/แนะนำ

ว่าดว้ ย การดำเนนิ การตาม ประจำจังหวดั แก่ผบู้ ริหารทอ้ งถิ่น

พระราชบญั ญัติ ภาษีที่ดนิ และ เกี่ยวกบั การจดั เก็บภาษี

สิง่ ปลูกสรา้ ง พ.ศ. ๒๕๖๒ ขององค์กรปกครองส่วน

ทอ้ งถน่ิ

๔. พิจารณาการอุทธรณภ์ าษี

ขอ้ พงึ ระวัง

เนื่องจากคณะกรรมการภาษีที่ดินประจำจังหวัดและคณะกรรมการพิจารณา

อุทธรณ์การประเมินภาษีประจำจังหวัดมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมสนับสนุนการดำเนินงานของ

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้จัดเก็บภาษีได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสร้างความเป็นธรรมให้กับ

594

ประชาชนผู้เสียภาษี ดังนั้น ความเห็นของคณะกรรมการจึงอาจส่งผลกระทบต่อองค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่นและประชาชนผู้เสียภาษี จึงต้องพิจารณาด้วยความรอบคอบโดยยึดหลักกฎหมาย และ
ความเห็นของหน่วยงานท่เี ก่ียวขอ้ ง

หน่วยงานสว่ นกลางทรี่ บั ผิดชอบ สำนัก/กอง
สำนกั บรหิ ารการคลงั ทอ้ งถ่นิ
เบอรต์ ดิ ต่อ : 0 2241 9000 ต่อ 1426 - 31

3. ประเดน็ การดำเนนิ การตามพระราชบัญญัติอากรรงั นกอีแอน่ พ.ศ. 2540

สรปุ สาระสำคญั ตามประเด็น
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้มีสว่ นร่วมในการดูแลทรัพยากรธรรมชาตทิ ี่มอี ยู่

ในทอ้ งทีข่ องตน และให้เงินอากรรงั นกอีแอ่นตกเป็นรายไดข้ องราชการสว่ นท้องถ่นิ ที่มีรังนกอยู่ในเขต
ราชการส่วนท้องถิ่นนั้นและราชการส่วนท้องถิ่นอื่นในจังหวัดเดียวกัน และผู้เก็บรังนกที่มีอยู่ตาม
ธรรมชาติจะต้องเป็นผู้ได้รับสัมปทานจากคณะกรรมการพิจารณาจัดเก็บอากรรังนกอีแอ่นประจำจังหวัด
โดยทำการประมูลเงินอากรตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่ผู้วา่ ราชการจังหวัดโดยความเห็นชอบของ
คณะกรรมการประกาศกำหนด ซึ่งคณะกรรมการพิจารณาจัดเก็บอากรรังนกอีแอ่นประจำจังหวัด
ประกอบด้วยผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน อัยการจังหวัด หัวหน้าตำรวจภูธรจังหวัด สรรพากร
จังหวัด ป่าไม้จังหวัด ผู้บริหารทอ้ งถิน่ ทกุ แห่งที่มีการจัดเกบ็ รงั นก ผู้ทรงคุณวุฒิซ่ึงผู้ว่าราชการจงั หวดั
แต่งตั้ง ๖ คน โดยมีปลัดจังหวัดเป็นกรรมการและเลขานุการ ซึ่งใช้บังคับกับจังหวัดรวม 9 จังหวัด
ได้แก่ จงั หวัดประจวบครี ีขนั ธ์ ชุมพร สรุ าษฎร์ธานี พัทลุง กระบี่ ตรงั พงั งา สตลู และตราด

กฎหมายท่ีเก่ียวขอ้ ง ความรบั ผิดชอบ อำนาจของ ผูว้ ่าราชการ หนว่ ยงาน

ในฐานะ ผวจ. จงั หวดั ในการสง่ั /อนมุ ัต/ิ รบั ผดิ ชอบในพืน้ ท่ี

อนุญาตแนวทางปฏบิ ตั ิ

หรอื การดำเนนิ การ

๑. พระราชบัญญัติอากร เป็นประธานคณะกรรมการ กำกับ ดูแลการประมูล ท่ีทำการปกครอง

รงั นกอแี อน่ พ.ศ. 2540 พิจารณาจัดเก็บอากรรังนก สมั ปทานเก็บรังนกอีแอ่น จังหวัดและองค์กร

๒.กฎกระทรวง (พ.ศ. อแี อ่นประจำจังหวดั ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ ปกครองส่วนท้องถ่ิน

2541) ออกตามความใน วิธีการและเงื่อนไขท่ี ทเ่ี กย่ี วข้องในจงั หวัด

พระราชบัญญัติอากร คณะกรรมการฯ ประกาศ

อแี อ่นพ.ศ. 2540 กำหนด

595

ข้อพงึ ระวงั
เนื่องจากผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธานคณะกรรมการพิจารณาจัดเก็บอากร

รังนกอแี อน่ โดยมหี นา้ ทแี่ ละอำนาจในการกำหนดหลกั เกณฑ์ วธิ ีการ เงอื่ นไข รวมทง้ั ปฏบิ ัติการอื่น ๆ
เกี่ยวกับการให้สัมปทานเก็บรังนกอีแอ่น จึงต้องกำหนดหลักเกณฑ์โดยรอบคอบและรัดกุม เพื่อลด
ปัญหาในการถกู โต้แย้งจากการทำสญั ญาสัมปทานเกบ็ รังนกอีแอ่น

หน่วยงานส่วนกลางท่รี บั ผิดชอบ สำนัก/กอง
สำนกั บริหารการคลังท้องถ่ิน
เบอรต์ ิดตอ่ : 0 2241 9000 ต่อ 1426 - 31

กฎหมาย ระเบยี บทเ่ี กีย่ วข้อง

596

การเลอื กตั้งสมาชิกสภาทอ้ งถ่นิ /ผูบ้ ริหารทอ้ งถน่ิ

1. ประเด็น การส่งั เจ้าหน้าทใี่ ห้ชว่ ยเหลอื ในการปฏบิ ตั ิงานเก่ยี วกับการเลอื กต้งั

สรุปสาระสำคญั ตามประเดน็
ผู้ว่าราชการจังหวัดมีคำสั่งให้ข้าราชการ พนักงาน หรือลูกจ้างของหน่วย

ราชการ หน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ หรือราชการส่วนท้องถิ่น ซึ่งปฏิบัติหน้าที่อยู่ในจังหวัดนั้นให้
ช่วยเหลือในการปฏิบัติงานเกย่ี วกบั การเลอื กตงั้ ตามทผ่ี ้อู ำนวยการการเลอื กตั้งประจำองค์กรปกครอง
สว่ นท้องถิน่ หรือคณะกรรมการการเลอื กตั้งประจำองค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ ร้องขอ

กฎหมายท่ีเก่ียวขอ้ ง ความรบั ผิดชอบ อำนาจของผู้ว่าราชการจังหวัดใน หน่วยงาน
ในฐานะ ผวจ. การสั่ง/อนุมตั ิ/อนุญาต/แนวทาง รบั ผิดชอบ
ในพื้นที่
ปฏิบัตหิ รอื การดำเนินการ

พระราชบัญญัติการ - สั่งเจ้าหน้าที่ให้ช่วยเหลือในการ หน่วยราชการ
เลือกตั้งสมาชิกสภา
ท้องถิ่นหรือผู้บริหาร ปฏบิ ตั ิงานเกีย่ วกบั การเลือกต้ัง หน่วยงานของ
ท้องถิ่น พ.ศ. 2562
มาตรา 30 วรรคสอง รัฐ รัฐวิสาหกิจ

ห รื อ ร า ช ก า ร

ส่วนท้องถ่ินใน

จงั หวดั

ข้อพึงระวัง
ผู้ว่าราชการจังหวัดกำชับให้ข้าราชการ พนักงาน และลูกจ้าง ให้วางตนเป็น

กลางและปฏบิ ัตหิ น้าทีใ่ หค้ วามช่วยเหลือในการปฏิบตั งิ านเกี่ยวกบั การเลือกตั้งใหเ้ ปน็ ไปโดยสุจริตและ
เที่ยงธรรม ซึ่งกรณีที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใดมีข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่นหรือลูกจ้าง

ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่เพียงพอในการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการเลือกตั้ง ผู้อำนวยการการ
เลือกตงั้ ประจำองคก์ รปกครองส่วนท้องถ่นิ หรอื คณะกรรมการการเลอื กตั้งประจำองค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่นอาจร้องขอต่อผู้ว่าราชการจังหวัด เพื่อมีคำสั่งให้ข้าราชการ พนักงานหรือลูกจ้างของหน่วย
ราชการ หน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ หรือราชการส่วนท้องถิ่น ซึ่งปฏิบัติหน้าที่อยู่ในจังหวัดนั้นให้
ชว่ ยเหลือในการปฏิบัตงิ านเก่ียวกับการเลอื กต้ังได้ และข้าราชการ พนักงาน หรือลกู จ้างซึ่งได้รับคำส่ัง
มีหน้าที่ปฏิบัติงานเกี่ยวกับการเลือกตั้งตามที่ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำองค์กรปกครองส่วน
ทอ้ งถ่นิ หรือคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินมอบหมาย

หนว่ ยงานส่วนกลางที่รับผิดชอบ สำนัก/กอง

กองเลอื กตั้งทอ้ งถิ่น
เบอร์ตดิ ตอ่ : 0 2241 9000 ตอ่ 2371 - 2

597

2. ประเด็น การรกั ษาความสงบเรียบร้อยและความปลอดภยั ในการเลือกตง้ั

สรปุ สาระสำคญั ตามประเดน็
ผู้ว่าราชการจังหวัดจัดให้มีเจ้าหน้าที่รักษาความสงบเรียบร้อยในการเลือกต้ัง

ตามท่ผี ู้อำนวยการการเลอื กต้ังประจำองค์กรปกครองสว่ นท้องถน่ิ ร้องขอ

กฎหมายท่ี ความรับผิดชอบ อำนาจของผู้ว่าราชการจงั หวัดใน หนว่ ยงาน
เก่ยี วข้อง ในฐานะ ผวจ. การสงั่ /อนมุ ัติ/อนุญาต/แนวทาง รับผดิ ชอบ
ในพ้นื ท่ี
ปฏบิ ัตหิ รอื การดำเนินการ

พระราชบั ญญั ติ หน้าที่รักษาความ จัดให้มีเจ้าหน้าที่รักษาความสงบ หน่วยราชการ

การเลือกตั้งสมาชิก สงบเรียบร้อย และ เรียบร้อย และความปลอดภัยในการ ท่ีเกี่ยวข้อง

สภาท ้ องถิ่ นหรื อ ความปลอดภัยในการ เลอื กตั้ง ในจงั หวดั

ผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. เลอื กต้ัง

2562 มาตรา 31

ขอ้ พึงระวงั
ผู้ว่าราชการจังหวัดมีคำสั่งให้ขา้ ราชการหรอื เจา้ หน้าทีท่ ี่เกีย่ วข้องกับการรกั ษา

ความสงบเรียบร้อยและความปลอดภัย เช่น ตำรวจ หรือเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครอง ทำหน้าที่ในเรื่อง
ดังกล่าว กรณีที่เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการรักษาความสงบเรียบร้อยและความปลอดภัย
พบการกระทำความผิดตามกฎหมายเลือกตั้ง หรือได้รับแจ้งโดยมีพยานหลักฐานอันน่าเชื่อถือ
และผู้กระทำผิดยังปรากฏตัวอยู่ในบริเวณที่เลือกตั้ง เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการรักษาความสงบ
เรียบร้อยและความปลอดภัย มีอำนาจจับกุมและควบคุมตัวผู้กระทำความผิดส่งพนักงานสอบสวน
ดำเนินการต่อไปโดยให้ถือว่าเป็นกรณีพบการกระทำความผิดซึ่งหน้า ซึ่งเป็นลักษณะความผิด
ทกี่ ำหนดไวใ้ นประมวลกฎหมายวิธพี จิ ารณาความอาญา

หนว่ ยงานสว่ นกลางทร่ี บั ผดิ ชอบ สำนกั /กอง
กองการเลือกตั้งทอ้ งถนิ่
เบอรต์ ดิ ต่อ : 0 2241 9000 ตอ่ 2371 - 2

598

3. ประเด็น การแจ้งเหตุกรณีผู้สมคั รรับเลือกตั้งใชจ้ ่ายในการเลอื กต้งั เกนิ จำนวนเงินค่าใชจ้ ่ายท่ี
กำหนด

สรปุ สาระสำคญั ตามประเดน็
ผู้ว่าราชการจังหวัดแจ้งผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัดเพื่อดำเนินการ

กรณีมีเหตุอันควรสงสัยและมีหลักฐานที่น่าเชื่อได้ว่าผู้สมัครผู้ใดใช้จ่ายในการเลือกตั้งเกินจำนวนเงิน
ค่าใชจ้ า่ ยทีผ่ อู้ ำนวยการการเลอื กต้งั ประจำจงั หวดั ประกาศกำหนด

กฎหมายที่ ความรบั ผดิ ชอบ อำนาจของผู้ว่าราชการจงั หวดั ใน หน่วยงาน
เก่ียวข้อง ในฐานะ ผวจ. การสัง่ /อนุมตั ิ/อนุญาต/แนวทาง รบั ผิดชอบ
ในพืน้ ที่
ปฏบิ ตั ิหรอื การดำเนินการ

พระราชบัญญัติ แจ้งเหตุกรณีผู้สมัคร แจ้งผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำ สำนักงานคณะ

การเลอื กตั้งสมาชิก รับเลือกตั้งใช้จ่ายใน จงั หวดั เพ่ือดำเนนิ การในสว่ นทีเ่ กี่ยวข้อง กรรมการการ

สภาท้องถิ่นหรือ การเลือกตั้งเกินจำนวน เลือกตั้งประจำ

ผู้บริหารท้องถ่ิน เงินค่าใชจ้ ่ายท่ีกำหนด จังหวัด

พ.ศ. 2562 มาตรา

63 วรรคทา้ ย

ข้อพงึ ระวงั
ผวู้ ่าราชการจงั หวัดตรวจสอบหลักฐานการใช้จ่ายเงินในการเลือกตั้งของผู้สมัคร

รับเลือกตั้งเบื้องต้น กรณีได้รับแจ้งเหตุว่า ผู้สมัครรับเลือกตั้งได้ใช้จ่ายในการเลือกตั้งเกินจำนวนเงิน
ท่ผี ้อู ำนวยการการเลือกตัง้ ประจำจงั หวัดประกาศกำหนด เช่น รายการค่าใชจ้ า่ ยในการเลือกต้ังสมาชิก
สภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น แบบรายงานการใช้จ่ายในการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือ
ผบู้ ริหารทอ้ งถิ่น เปน็ ตน้

การยื่นบัญชีรายรับรายจ่ายในการเลือกตั้งนั้น ตามกฎหมายกำหนดให้ผู้สมัคร
รับเลือกตั้งทุกคนมีหน้าที่ต้องยื่นพร้อมหลักฐานที่ถูกต้องครบถ้วน โดยไม่ได้คำนึงถึงว่าผู้สมัคร
รับเลือกตั้งผู้นั้นจะเป็นผู้ที่ได้รับเลือกตั้งหรือไม่ ซึ่งผลของการที่ผู้สมัครไม่ยื่นบัญชีค่าใช้จ่ายหรือย่ืน
บัญชีรายรับและรายจ่ายในการเลอื กตั้งไม่ถูกต้องและครบถ้วน หรือใช้จ่ายในการเลือกต้ังเกินจำนวน
เงินค่าใช้จ่ายที่ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัดประกาศกำหนด นั้น ให้ผู้ว่าราชการจังหวัด
แจง้ ผอู้ ำนวยการการเลือกตง้ั ประจำจงั หวดั พจิ ารณาดำเนินการตามกฎหมายต่อไป

หนว่ ยงานส่วนกลางที่รบั ผิดชอบ สำนกั /กอง
กองการเลอื กต้ังท้องถน่ิ
เบอรต์ ิดตอ่ : 0 2241 9000 ตอ่ 2371 - 2

599

4. ประเด็น การมอบหมายให้รับแจ้งเหตุการณ์กระทำความผิด ตามมาตรา 92 ในการเรียกรับ
หรือยอมรบั เงินหรือทรัพยส์ นิ หรอื ประโยชนอ์ นื่ ใด

สรุปสาระสำคัญตามประเด็น
ผู้ว่าราชการจังหวัดรับแจ้งเหตุการณ์กระทำความผิด ตามมาตรา 92 ในการ

เรียกรับ หรือยอมรับเงินหรือทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใด เพื่อให้การเลือกตั้งให้เป็นไปโดยสุจริต
และเทยี่ งธรรม ตามทีก่ ฎหมายกำหนด

กฎหมายที่ ความรับผดิ ชอบ อำนาจของผูว้ ่าราชการจังหวดั ในการ หนว่ ยงาน
เก่ยี วขอ้ ง ในฐานะ ผวจ. สง่ั /อนมุ ตั /ิ อนุญาต/แนวทางปฏบิ ัติ รับผดิ ชอบ
ในพ้นื ท่ี
หรอื การดำเนนิ การ

พระราชบัญญัติการ รับแจ้งเหตุการณ์ คณะกรรมการการเลือกตั้งมีคำสั่งที่ สำนักงานคณะ

เลือกตั้งสมาชิกสภา กระทำความผิดตาม 204/2562 ลงวันที่ 31 พฤษภาคม กรรมการการ

ท้องถิ่นหรือผู้บริหาร มาตรา 92 ในการ 2562 มอบหมายให้ผู้ว่าราชการ เลือกตั้งประจำ

ท้องถิ่น พ.ศ. 2562 เรียก รับหรือยอมรับ จังหวัดเป็นผู้รับแจ้งเหตุ การกระทำ จงั หวัด

มาตรา 92 เงิน หรือทรัพย์สิน ความผิด ตามมาตรา 92 ในการเรียก

หรอื ประโยชนอ์ น่ื ใด รับ หรือยอมรับเงิน หรือทรัพย์สิน

หรอื ประโยชน์อน่ื ใด

ข้อพึงระวัง
ผวู้ ่าราชการจังหวัดตรวจสอบเหตกุ ารกระทำผดิ ในการเรียกรับ หรอื ยอมรับเงิน

หรือทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดเบื้องต้น กรณีได้รับแจ้งเหตุว่ามีการกระทำความผิดดังกล่าว
โดยรวบรวมหลักฐาน เช่น หนังสือร้องเรียน และหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ส่งให้สำนักงานคณะกรรมการ
การเลอื กตัง้ ประจำจงั หวดั ดำเนนิ การในสว่ นทีเ่ ก่ยี วขอ้ งตอ่ ไป

หนว่ ยงานสว่ นกลางทีร่ ับผิดชอบ สำนัก/กอง
กองการเลือกต้งั ท้องถ่ิน
เบอร์ตดิ ต่อ : 0 2241 9000 ตอ่ 2371 - 2

กฎหมาย ระเบียบท่ีเกย่ี วขอ้ ง

600

การจดั การศกึ ษาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

1. ประเด็น การส่งเสริมพัฒนาเดก็ และเยาวชนนอกระบบ

สรปุ สาระสำคญั ตามประเดน็
เด็กและเยาวชนคืออนาคตของชาติเป็นทรัพยากรที่สำคัญและมีคุณค่ายิ่ง

ในการพัฒนาประเทศเมื่อเด็ก และเยาวชนมีคุณภาพย่อมส่งผลให้ชุมชนและสังคมโดยรวมเกิดความ
เจริญก้าวหน้าท้ังทางด้านเศรษฐกิจและสังคม การที่จะพัฒนาเด็กและเยาวชนให้มีคุณภาพนั้นต้อง
พัฒนาทั้งทางร่างกาย จิตใจ อารมณ์และสติปัญญา ปัจจุบันประเทศไทยยังมีเด็กเยาวชนอีกจำนวน
ไม่น้อยที่ยังขาดโอกาสโดยมีสาเหตุท่ีหลากหลายทำให้ต้องเผชิญกับความขาดแคลนในหลายด้าน
จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องเร่งสร้างความมัน่ ใจ สร้างคุณค่าของเด็กและเยาวชนเหล่านั้นให้กลับคืนมาให้
สังคมอย่างปกติสุข ด้วยการให้การศึกษา คำปรึกษา แนะนำ และการอบรมเลี้ยงดูอย่างเหมาะสม
เพื่อให้สามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างปกติสุข ประกอบกับพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ
พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๔๑ กำหนดให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีสิทธิจัดการศึกษาในระดับใดระดับ
หนึ่งหรือทุกระดับตามความพร้อม ความเหมาะสมและความต้องการภายในท้องถิ่น และมาตรา 15
การจัดการศึกษามีสามรูปแบบ คือ การศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบ และการศึกษา
ตามอธั ยาศยั

อำนาจของผู้ว่าราชการ

กฎหมายท่เี ก่ียวข้อง ความรับผดิ ชอบ จงั หวัดในการสงั่ /อนุมตั /ิ หน่วยงาน
ในฐานะ ผวจ. อนญุ าต/แนวทางปฏิบตั ิ รบั ผิดชอบในพนื้ ที่

หรอื การดำเนินการ

1. พระราชบัญญัติ มาตรา 77 กำกับดูแลการปฏิบัติ 1. สำนักงานส่งเสริม

องค์การบริหารส่วน ผวู้ า่ ราชการจังหวัด ร า ช ก า ร ข อ ง อ ง ค ์ ก ร การปกครองท้องถ่ิน

จังหวัด พ.ศ. 2540 มีอำนาจกำกับดูแล ปกครองส่วนท้องถิ่นให้ จงั หวัด

และแก้ไขเพิ่มเติม การปฏิบัตริ าชการของ ดำเนินการจัดการศึกษาท่ี 2. องค์กรปกครอง

(ฉบับท่ี 5)พ.ศ. 2562 องค์การบริหารส่วน ให้เด็กและเยาวชนได้รับ สว่ นท้องถ่ิน

จงั หวดั ใหเ้ ป็นไปตาม การศึกษา ได้เรียนรู้ด้วย

กฎหมาย กฎ และ ตนเองตามความสนใจ

ระเบียบข้อบังคับของ ศักยภาพ ความพร้อม

ทางราชการ และโอกาส รวมถึงการ

๒. พระราชบัญญัติ มาตรา 71 ช่วยเหลือดูแลเด็กและ

เทศบาล พ.ศ.2496 ผูว้ า่ ราชการจังหวัดมี เยาวชน ให้เป็นไปตาม

แกไ้ ขเพ่ิมเติมถึงฉบับ อำนาจกำกบั ดแู ลการ ก ฎ ห ม า ย ก ฎ แ ล ะ

ที่ 14 พ.ศ.2562 ปฏิบัตขิ องเทศบาลใน ระเบียบข้อบังคับของทาง

จงั หวัดให้เป็นไปตาม ราชการ

กฎหมาย กฎ และ

601

กฎหมายท่ีเกี่ยวขอ้ ง ความรบั ผดิ ชอบ อำนาจของผู้วา่ ราชการ หนว่ ยงาน
ในฐานะ ผวจ. จังหวัดในการสั่ง/อนุมตั ิ/ รับผดิ ชอบในพนื้ ท่ี
อนญุ าต/แนวทางปฏิบตั ิ

หรือการดำเนินการ

ระเบยี บข้อบังคับของ

ทางราชการ

๓. พระราชบัญญตั ิ มาตรา 90

สภาตำบล และ นายอำเภอมีอำนาจ

องค์การบริหารสว่ น กำกบั ดูแลการปฏิบตั ิ

ตำบล พ.ศ. 2537 ราชการขององคก์ าร

แก้ไขเพ่ิมเติมถึง บรหิ ารสว่ นตำบลให้

(ฉบับท่ี 7) พ.ศ. เป็นไปตามกฎหมาย

2562 กฎ และระเบียบ

ข้อบงั คบั ของทาง

ราชการ

๔. ระเบียบบริหาร มาตรา 57

ราชการแผน่ ดนิ พ.ศ. ผ้วู ่าราชการจงั หวดั มี

2534 และที่แก้ไข อำนาจและหน้าที่ (7)

เพม่ิ เตมิ กำกับดูแลการบรหิ าร

ราชการสว่ นทอ้ งถน่ิ

ตามกฎหมาย

ข้อพึงระวัง
-

หนว่ ยงานส่วนกลางทีร่ บั ผิดชอบ สำนัก/กอง
กลมุ่ งานส่งเสรมิ การศกึ ษานอกระบบ ศิลปะ วฒั นธรรมและภมู ิปญั ญาทอ้ งถนิ่
กองสง่ เสริมและพัฒนาการจดั การศึกษาทอ้ งถนิ่
เบอรต์ ดิ ต่อ : 0 2241 9000 ตอ่ 5332 และ 5334

602

2. ประเดน็ การดำเนินการตามมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวยั แห่งชาติ

สรปุ สาระสำคัญตามประเด็น
มติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 2 มกราคม 2562 ได้เห็นชอบ มาตรฐานสถาน

พัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ และให้กระทรวงศึกษาธิการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่
กระทรวงมหาดไทย กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และกระทรวงสาธารณสุข
ดำเนินการตามมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติดังกล่าว โดยมาตรฐานสถานพัฒนาเด็ก
ปฐมวัยแห่งชาติ เป็นเครื่องมือในการประเมินคุณภาพของการดำเนินงานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยทุก
สงั กดั ทดี่ ูแลเด็กช่วงอายุตง้ั แตแ่ รกเกิด ถึงอายุ 6 ปีบรบิ รู ณ์ หรอื กอ่ นเข้าเรียนช้ันประถมศึกษาปีที่ 1
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาคุณภาพการบริการดูแลพัฒนา และจัดการศึกษาและการดำเนินงาน
สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยทุกสังกัด ซึ่งกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นได้แจ้งให้องค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่นที่มีศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในสังกัดทุกแห่ง นำมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติใช้เป็น
มาตรฐานในการประกันคุณภาพการศึกษาภายในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ตั้งแต่ปีการศึกษา พ.ศ. 2562
เป็นต้นไป สำหรับโรงเรียนที่จัดการศึกษาระดับปฐมวัยให้ใช้เป็นมาตรฐานในการประกันคุณภาพ
ภายใน ตงั้ แต่ปกี ารศึกษา พ.ศ. 2563 เป็นตน้ ไป

กฎหมายทีเ่ ก่ียวข้อง ความรบั ผดิ ชอบ อำนาจของผวู้ า่ ราชการจังหวัด หนว่ ยงาน
ในฐานะ ผวจ. ในการส่ัง/อนมุ ัติ/อนุญาต/แนวทาง รับผดิ ชอบใน

ปฏิบัตหิ รอื การดำเนนิ การ พื้นที่

1. พระราชบัญญัติ มาตรา 77 กำกับดูแลการจัดการศึกษา 1.สำนกั งาน

องค์การบริหารส่วน ผวู้ า่ ราชการจังหวัดมี ระดับปฐมวัยขององค์กรปกครอง ส่งเสรมิ การ

จงั หวัด พ.ศ. ๒๕๔๐ อำนาจหน้าที่กำกับ ส่วนท้องถิ่นให้เป็นไปตามมาตรฐาน ปกครองท้องถน่ิ

และที่แก้ไขเพิ่มเติม ดูแลการปฏ ิบัติ สถานพัฒนาเด็กปฐมวยั แห่งชาติ จังหวัด

ถึงฉบับที่ 5 พ.ศ. ราชการขององค์การ 2. องคก์ ร

2562 บริหารส่วนจังหวัด ปกครองส่วน

ให้เป็นไปตาม ทอ้ งถ่นิ

กฎหมาย กฎ และ

ระเบียบข้อบังคับ

ของทางราชการ

2. พระราชบัญญัติ มาตรา 71

เ ท ศ บ า ล พ . ศ . ผ้วู า่ ราชการจังหวัดมี

2496 และที่แก้ไข อำนาจกำกับดแู ลการ

เพิ่มเติมถึงฉบับท่ี ปฏิบัติราชการของ

14 พ.ศ. 2562 เทศบาลในจังหวัดให้

เป็นไปตามกฎหมาย

กฎ และระเบียบ

603

กฎหมายทเี่ กี่ยวข้อง ความรบั ผดิ ชอบ อำนาจของผวู้ ่าราชการจงั หวัด หนว่ ยงาน
ในฐานะ ผวจ. ในการส่งั /อนุมัติ/อนุญาต/แนวทาง รับผดิ ชอบใน

ปฏิบตั ิหรอื การดำเนนิ การ พื้นท่ี

ข้อบังคับของทาง

ราชการ

๓. พระราชบัญญัติ มาตรา 90

ส ภ า ต ำ บ ล แ ล ะ นายอำเภอมีอำนาจ

องค์การบริหารส่วน กำก ั บด ู แลการ

ตำบล พ.ศ. 2537 ปฏิบัติราชการของ

แก้ไขเพิ่มเติมถึง องค์การ บริหารส่วน

(ฉบับที่ 7)พ.ศ. 2562 ตำบล ให้เป็นไปตาม

กฎหมาย กฎ และ

ระเบียบข้อบังคับ

ของทางราชการ

๔. ระเบียบบริหาร มาตรา 57

ราชการแผ่นดิน พ.ศ. ผู้ว่าราชการจังหวัด

2534 และที่แก้ไข มีอำนาจและหน้าที่

เพมิ่ เตมิ (7) กำกับดูแล

การบริหารราชการ

ส่วนท้องถิ่นตาม

กฎหมาย

ขอ้ พงึ ระวัง

มาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ ถือเป็นมาตรฐานขั้นต้นที่จำเป็น

สำหรับการพัฒนาเด็กของประเทศและเป็นมาตรฐานเชิงคุณภาพเพื่อใช้ประโยชน์ในการดำเนินงาน

และจัดบริการให้เด็กปฐมวัยได้มีโอกาสเริ่มต้นชีวิตอย่างมีคุณภาพและเท่าเทียมกันเพื่อลดความ

เหลื่อมล้ำเป็นการเพิ่มคุณภาพทรัพยากรมนุษย์ที่สำคัญที่สุดในการนำประเทศไทยสู่ความ

เจรญิ ก้าวหน้า ม่ันคง ยง่ั ยนื ท่ามกลางความท้าทายของโลกในศตวรรษท่ี ๒๑

หน่วยงานสว่ นกลางทร่ี ับผิดชอบ สำนัก/กอง

กล่มุ งานส่งเสรมิ การจดั การศึกษาปฐมวัยและศนู ย์พฒั นาเด็กเลก็

กองส่งเสรมิ และพัฒนาการจัดการศกึ ษาท้องถน่ิ

เบอร์ตดิ ต่อ : 0 2241 9000 ตอ่ 5342 - 5344

กฎหมาย/ระเบียบทีเ่ กีย่ วขอ้ ง

604

3. ประเด็น การดำเนนิ การตามมาตรฐานการดำเนนิ งานศูนย์พฒั นาเด็กเล็กขององค์กรปกครอง
สว่ นทอ้ งถิ่น

สรปุ สาระสำคัญตามประเด็น
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นได้จัดทำมาตรฐานการดำเนินงานศูนย์พัฒนา

เด็กเล็กขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อให้ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เจ้าหน้าที่ที่
เกีย่ วข้อง รวมทงั้ ผู้ดแู ลเด็กใช้เป็นแนวทางในการบริหารจดั การศูนย์พฒั นาเด็กเล็กให้มีมาตรฐานและมี
คุณภาพ โดยแบ่งมาตรฐานออกเป็น 6 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการบริหารจัดการศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก
2) ด้านบุคลากร 3) ด้านอาคาร สถานที่ สิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย 4) ด้านวิชาการ และ
กิจกรรมตามหลักสตู ร 5) ด้านการมสี ว่ นรว่ ม และการสนับสนุนจากทกุ ภาคส่วน และ 6) ดา้ นสง่ เสริม
เครือขา่ ยการพัฒนาเด็กปฐมวัย

กฎหมายท่ี ความรบั ผดิ ชอบ อำนาจของผู้วา่ ราชการจังหวัด หนว่ ยงาน
เกย่ี วข้อง
ในฐานะผู้วา่ ในการสัง่ /อนมุ ตั /ิ อนญุ าต/แนวทาง รับผิดชอบใน

ราชการจงั หวดั ปฏิบัตหิ รือการดำเนินการ พ้นื ท่ี

1. พระราชบัญญัติ มาตรา 77 กำกับดูแลการจัดการศึกษาระดบั 1. สำนักงาน

องคก์ ารบริหารส่วน ผู้ว่าราชการจังหวัด ปฐมวัยในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กของ ส่งเสรมิ การ

จังหวัด พ.ศ. ๒๕๔๐ ม ี อำนาจหน ้ าที่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้เป็นไป ปกครอง

และที่แก้ไขเพิ่มเติม กำก ั บด ู แลการ ตามมาตรฐานการดำเนินงานศูนย์ ท้องถิ่นจังหวัด

ถึงฉบับที่ 5 พ.ศ. ปฏิบัติราชการของ พัฒนาเด็กเล็กขององค์กรปกครอง 2. องคก์ ร

2562 องค์การบริหารส่วน สว่ นท้องถนิ่ ปกครองสว่ น

จังหวัดให้เป็นไป ท้องถิ่น

ตามกฎหมาย กฎ

และระเบียบ

ข้อบังคับของทาง

ราชการ

2. พระราชบัญญัติ มาตรา 71

เทศบาล พ.ศ. 2496 ผู้ว่าราชการจังหวัด

และที่แก้ไขเพิ่มเติม มีอำนาจกำกับดูแล

ถึงฉบับที่ 14 พ.ศ. การปฏิบัติราชการ

2562 ของเทศบาลใน

จังหวัดให้เป็นไป

ตามกฎหมาย กฎ

และระเบ ี ยบข้ อ

บั ง คั บ ข อ ง ท า ง

ราชการ

605

กฎหมายท่ี ความรับผิดชอบ อำนาจของผู้ว่าราชการจังหวัด หน่วยงาน
เก่ียวข้อง
ในฐานะผู้วา่ ในการสงั่ /อนุมัต/ิ อนญุ าต/แนวทาง รบั ผดิ ชอบใน

ราชการจังหวัด ปฏบิ ตั หิ รอื การดำเนนิ การ พื้นที่

๓. พระราชบญั ญตั ิ มาตรา 90

สภาตำบล และ นายอำเภอมีอำนาจ
องค์การบรหิ ารสว่ น กำก ั บด ู แลการ
ตำบล พ.ศ. 2537 ปฏิบัติราชการของ

แก้ไขเพ่ิมเตมิ ถงึ องค์การบริหารส่วน

(ฉบับที่ 7) พ.ศ. ตำบลให้เป็นไปตาม

2562 กฎหมาย กฎ และ

ระเบียบข้อบังคับ

ของทางราชการ

ข้อพงึ ระวัง

ก า ร ด ำ เ น ิ น ง า น ศ ู น ย ์ พ ั ฒ น า เ ด ็ ก เ ล ็ ก ข อ ง อ ง ค ์ ก ร ป ก ค ร อ ง ส ่ ว น ท ้ อ ง ถ่ิ น

เป็นแนวทางให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นถือปฏิบัติในการดำเนินงานศูนย์พัฒนาเด็กเล็กให้มี

มาตรฐานและคุณภาพเป็นไปในแนวทางเดียวกัน (ควรเพิ่มเติมประเด็นที่ ผวจ. พึงระวังในการกำกับ

ดูแล)

หน่วยงานส่วนกลางที่รับผดิ ชอบ สำนกั /กอง

กลุม่ งานสง่ เสรมิ การจัดการศึกษาปฐมวัยและศูนย์พฒั นาเด็กเล็ก

กองส่งเสริมและพัฒนาการจัดการศึกษาท้องถนิ่

เบอรต์ ิดตอ่ : 0 2241 9000 ตอ่ 5342 – 5344

กฎหมาย/ระเบยี บทเี่ กี่ยวขอ้ ง

4. ประเดน็ การจดั การศึกษาข้ันพื้นฐาน
สรุปสาระสำคญั ของประเด็น
ต า ม ก ฎ ก ร ะ ท ร ว ง แ บ ่ ง ส ่ ว น ร า ช ก า ร ก ร ม ส ่ ง เ ส ร ิ ม ก า ร ป ก ค ร อ ง ท ้ อ ง ถิ่ น

กระทรวงมหาดไทย (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2559 กำหนดให้กองส่งเสริมและพัฒนาการจัดการศึกษาท้องถนิ่
เปน็ หนว่ ยงานท่ีมอี ำนาจหนา้ ท่ีในการสง่ เสริม สนับสนนุ และประสานการบรหิ ารจัดการดา้ นการศกึ ษาของ
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ศึกษา วิเคราะห์ และจัดทำมาตรฐานการศึกษาขององค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่น ติดตามประเมินผลการส่งเสริม สนับสนุน และพัฒนาขีดความสามารถในการจัดบริการ
สาธารณะด้านการศึกษา ตลอดจนปฏิบัติงานรว่ มกบั หรือสนับสนุนการปฏบิ ัติงานของหน่วยงานอื่นท่ี

606

เกี่ยวข้องหรือที่ได้รับมอบหมาย ดังนั้นเพื่อเป็นการส่งเสริมและพัฒนาการจัดการศึกษาขององค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่น

กฎหมายทีเ่ ก่ียวข้อง ความรับผิดชอบ อำนาจของ ผวจ.ในการส่ัง/ หน่วยงานรับผดิ ชอบ

ในฐานะ ผวจ. อนมุ ัติ/อนญุ าต/แนวทาง ในพืน้ ที่

ปฏิบัติหรอื การดำเนนิ การ

1. รัฐธรรมนูญแห่ง ผู้ว่าราชการจังหวัด กำกับดูแล/ส่งเสริมสนับสนุน 1. สำนักงานส่งเสริม

ราชอาณาจักรไทย มีอำนาจหน้าที่กำกับ ให้สถานศึกษาในสังกัดองค์กร การปกครองท้องถ่ิน

พทุ ธศักราช 2560 ดูแลการปฏิบัติราชการ ปกครองส่วนท้องถิ่นจัด จงั หวัด

๒. พระราชบัญญัติ ขององค์การบริหาร การศึกษาให้เป็นไปตาม 2. องค์กรปกครอง

การศึกษาแห่งชาติ ส่วนจังหวัด เทศบาล มาตรฐานการศึกษาของชาติ ส่วนทอ้ งถ่นิ

พ.ศ. 2542 และท่ี และองค์การบริหาร หลักสูตรแกนกลางการศึกษา 3. สถานศึกษาใน

แกไ้ ขเพิม่ เตมิ ส่ วนตำบลในการ ขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช สังกัดองค์กรปกครอง

3. พระราชบัญญัติ จัดบริการสาธารณะ 2551 และคู่มือองค์กร ส่วนทอ้ งถิน่

องค์การบริหารส่วน ด้านการศึกษาของ ปกครองส่วนท้องถิ่นตามที่

จังหวัด พ.ศ. ๒๕๔๐ องค์กรปกครองส่วน กรมส่งเสริมการปกครอง

และทแ่ี ก้ไขเพ่ิมเติมถึง ท้องถิ่น ให้เป็นไปตาม ท้องถ่นิ จดั ทำ

ฉบับที่ 5 พ.ศ. 2562 กฎหมาย และระเบียบ

4. พระราชบัญญัติ ข้อบังคับของทาง

เทศบาล พ.ศ. 2496 ราชการ

และท่แี ก้ไขเพ่ิมเติมถึง

ฉบบั ที่ 14 พ.ศ. 2562

5. พระราชบัญญัติ

สภาตำบล และองค์การ

บริหารส่วนตำบล

พ.ศ. 2537 แก้ไข

เพ่มิ เติมถงึ (ฉบบั ท่ี 7)

พ.ศ. 2562

6. ก ฎ ก ร ะ ท ร ว ง

ก า ร ประก ั นค ุ ณภาพ

การศึกษา 2561

7. หลกั สูตรแกนกลาง

การศึกษาขั้นพื้นฐาน

พ.ศ. 2551 และที่

แกไ้ ขเพมิ่ เตมิ 2560

607

กฎหมายทเี่ กี่ยวข้อง ความรับผิดชอบ อำนาจของ ผวจ.ในการส่งั / หนว่ ยงานรบั ผดิ ชอบ
ในฐานะ ผวจ.
อนมุ ัติ/อนุญาต/แนวทาง ในพืน้ ท่ี
8. กฎหมายว่าด้วย
การศกึ ษาแห่งชาติ อ่ืน ปฏิบัตหิ รือการดำเนนิ การ

ข้อพงึ ระวงั
เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา ควรกำกับ ติดตามให้

ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และบุคลากรทางการศึกษาที่เกี่ยวข้อง ปฏิบัติหน้าที่ให้เป็นไป
ตามกฎหมาย กฎ ระเบยี บ และข้อบงั คับของทางราชการกำหนด

หน่วยงานสว่ นกลางท่รี ับผิดชอบ สำนกั /กอง
กลุ่มงานส่งเสริมการจดั การศึกษาท้องถิ่น
กองส่งเสริมและพฒั นาการจัดการศึกษาทอ้ งถ่นิ
เบอร์ตดิ ต่อ : 0 2241 9000 ตอ่ 5312 – 5314

กฎหมาย/ระเบียบท่ีเกยี่ วข้อง

608

5. ประเด็น การพฒั นาการจดั การศกึ ษาท้องถ่นิ

สรุปสาระสำคญั ตามประเด็น
รัฐธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 54 วรรคสาม

กำหนดให้รัฐต้องดำเนินการให้ประชาชนได้รับการศึกษาตามความต้องการในระบบต่าง ๆ รวมท้ัง
ส่งเสริมให้มีการเรียนรู้ตลอดชีวิตและจัดให้มีการร่วมมือระหว่างรัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และ
ภาคเอกชนในการจัดการศึกษาทุกระดับ และมาตรา 250 กำหนดให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมี
หนา้ ท่แี ละอำนาจดูแลและจัดทำบริการสาธารณะ และกิจกรรมสาธารณะเพ่ือประโยชน์ของประชาชน
ในท้องถิ่นตามหลักการพัฒนาอย่างยั่งยืน รวมทั้งส่งเสริมและสนับสนุนการจัดการศึกษาให้แก่
ประชาชนในทอ้ งถน่ิ ยทุ ธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561 – 2580) ดา้ นการพัฒนาและเสริมสรา้ งศักยภาพ
ทรัพยากรมนุษย์ มีเป้าหมายในการพฒั นาคนในทุกชว่ งวัยให้เป็นคนดี คนเกง่ และมีคุณภาพ มีทักษะ
ที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21 และสังคมไทยมีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการพัฒนาคนตลอดช่วงชีวิต
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 แก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 41 องค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่น มีสิทธิจัดการศึกษาในระดับใดระดับหนึ่งหรือทุกระดับตามความพร้อม ความเหมาะสม
และความต้องการภายในทอ้ งถน่ิ แผนการศกึ ษาแหง่ ชาติ พ.ศ. 2560 – 2579 “คนไทยทกุ คนได้รับ
การศึกษาและเรียนรูต้ ลอดชวี ติ อย่างมีคุณภาพ ดำรงชีวติ อย่างเปน็ สุข สอดคล้องกับหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงและการเปลี่ยนแปลงของโลกศตวรรษที่ 21” ดังนั้นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมี
อำนาจหนา้ ทใี่ นการสง่ เสรมิ และสนับสนุนการจัดการศึกษาใหแ้ กป่ ระชาชนในทอ้ งถิน่ ไดเ้ รียนรทู้ กุ ช่วง
วัยอย่างตอ่ เนื่องตลอดชวี ิต และร่วมมือกบั รฐั ในการจัดการศึกษาทุกระดับ โดย รฐั มีหน้าที่ดำเนินการ
กำกับ ส่งเสริม และสนับสนุนให้การจดั การศกึ ษาดังกลา่ วมคี ณุ ภาพและได้มาตรฐานสากล

ความรับผิดชอบ อำนาจของ ผวจ. ในการส่งั /อนุมตั /ิ หน่วยงาน
ในฐานะ ผวจ.
กฎหมายท่เี กี่ยวข้อง อนุญาต/แนวทางปฏบิ ตั ิหรือการ รับผดิ ชอบ

ดำเนินการ ในพื้นที่

๑. รัฐธรรมนูญแห่ง กำกับดูแ ล ก า ร อำนาจการกำกับดแู ลองคก์ าร องค์การ

ราชอาณาจักรไทย ปฏิบัติราชการของ บริหารส่วนจังหวดั บรหิ ารส่วน

พทุ ธศกั ราช 2560 องค์กรปกครองส่วน พระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วน จังหวดั

๒. พระราชบัญญัติ ท้องถิ่นในด้านการ จังหวัด พ.ศ. ๒๕๔๐ และที่แก้ไข

การศึกษาแห่งชาติ จัดการ ส่งเสริม เพ่ิมเติม

พ.ศ. 2542 และสนับสนุนการ - มาตรา ๗๗ ผู้ว่าราชการจังหวัด

๓. แผนการศึกษาแห่งชาติ จัดการศึกษา และ มีอำนาจกำกับดแู ลการปฏบิ ัตริ าชการ

พ.ศ.2560 - 2579 อื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ขององค์การบริหารส่วนจังหวัดให้

๔. กฎหมายว่าด้วย ใ ห ้ เ ป ็ น ไ ป ต า ม เป็นไปตามกฎหมาย กฎ และระเบียบ

การศึกษาแห่งชาติ กฎหมาย กฎ ระเบียบ ข้อบังคับของทางราชการ

๕. พระราชบัญญัติ ข้อบังคับของทาง - มาตรา ๔๕ (๗ ตรี) กำหนดให้

วิธีการงบประมาณ ราชการ เช่น องค์การบริหารส่วนจังหวัดมีอำนาจ

พ.ศ. 2561 หน้าที่จัดการ ส่งเสริม และสนับสนนุ

609

กฎหมายทเ่ี ก่ียวข้อง ความรับผดิ ชอบ อำนาจของ ผวจ. ในการสัง่ /อนมุ ตั /ิ หนว่ ยงาน
ในฐานะ ผวจ. อนญุ าต/แนวทางปฏิบตั ิหรอื การ รับผิดชอบ
ในพ้นื ท่ี
ดำเนินการ

๑. การจัดทำแผน การจัดการศึกษา รวมทั้งการจัดการ

พัฒนาการศึกษา หรอื สนับสนุนการดแู ลและพัฒนาเด็กเลก็

(พ.ศ.๒๕๖๖-๒๕๗๐) อำนาจการควบคมุ เทศบาล เทศบาล

ขององค์กรปกครอง พระราชบัญญตั เิ ทศบาล พ.ศ. ๒๔๙๖

ส่วนท้องถิ่น และ และทแ่ี ก้ไขเพิม่ เติม

สถานศึกษาในสังกัด - มาตรา ๗๑ ให้ผู้ว่าราชการ

ตลอดจนการจัดทำ จังหวัดมีอำนาจหน้าท่ีควบคุม ดูแล

งบประมาณทาง เทศบาลในจังหวัดนั้น ให้ปฏิบัติการ

การศึกษาทอ้ งถนิ่ ตามอำนาจหน้าที่โดยถูกต้องตาม

๒. การจัดตั้ง รวม กฎหมาย

หรือเลิกสถานศึกษา - มาตรา ๕๐ (๖) กำหนดให้

ข้ันพื้นฐาน การขยาย เทศบาลตำบลมีหน้าที่ให้ราษฎร

ช้ั นเรี ยนในสถาน ไดร้ บั การศึกษาอบรม

ศึกษาขั้นพื้นฐาน - มาตรา ๕๓ (๑) และมาตรา ๕๖

และการเรียกชื่อ (๑) กำหนดให้เทศบาลเมืองและ

สถานศ ึ กษาขั้ น เทศบาลนครมีหน้าที่ให้ราษฎรได้รับ

พื้ นฐานในส ั งกั ด การศกึ ษาอบรม

องค์กรปกครองส่วน อำนาจการกำกบั ดแู ลองค์การ องค์การ

ท้องถิน่ บริหารสว่ นตำบล บรหิ ารสว่ น

พระราชบัญญัติสภาตำบลและ ตำบล

องค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ.

๒๕๓๗ และที่แก้ไขเพมิ่ เติม

- นายอำเภอมีอำนาจกำกับดูแล

การปฏิบัติหน้าที่ขององค์การบริหาร

ส่วนตำบลให้เป็นไปตามกฎหมายและ

ระเบียบข้อบังคับของทางราชการ

และผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้วินิจฉัย

กรณีที่นายอำเภอเห็นว่าการ

ปฏิบัติการขององค์การบริหารส่วน

ตำบลเป็นไปในทางที่อาจก่อให้เกิด

ค ว า ม เ ส ี ย ห า ย แ ก ่ ร า ช ก า ร ซึ่ ง

นายอำเภอได้มีคำสั่งเพิกถอนการ

610

ความรับผดิ ชอบ อำนาจของ ผวจ. ในการส่งั /อนุมตั ิ/ หนว่ ยงาน
ในฐานะ ผวจ.
กฎหมายท่เี กี่ยวข้อง อนญุ าต/แนวทางปฏบิ ัติหรอื การ รับผิดชอบ

ดำเนินการ ในพน้ื ท่ี

กระทำหรือระงับการปฏิบัติ และผู้ที่

ได้รับคำสั่งได้อุทธรณ์ต่อผู้ว่าราชการ
จังหวัด ตามมาตรา 90 มาตรา
90/1 และกรณที ี่ผวู้ ่าราชการจงั หวดั

เห็นควรให้มีการสอบสวนเพิ่มเติม ตาม

มาตรา 92

- มาตรา ๖๗ (๕) กำหนดให้

องค์การบริหารส่วนตำบลมีหน้าท่ี

จัดการ ส่งเสริม และสนับสนุนการจัด

การศึกษา ศาสนา วัฒนธรรม และการ
ฝึกอบรมให้แก่ประชาชน รวมทั้งการ

จัดการหรือสนับสนุนการดูแลและ

พัฒนาเด็กเล็กตามแนวทางที่เสนอแนะ

จากกองทุนเพื่อความเสมอภาคทาง

การศกึ ษา

ขอ้ พึงระวัง

ควรปฏิบัติหน้าที่หรือใช้อำนาจในการสั่ง/อนุมัติ/อนุญาต หรือในการ
ดำเนนิ การตามแนวทางปฏบิ ัติ เฉพาะทีก่ ฎหมาย กฎ ระเบยี บ ข้อบงั คับของทางราชการกำหนดอย่าง

เครง่ ครัด (ควรเพิ่มเตมิ ประเด็นท่ี ผวจ. พึงระวังในการกำกับดูแล)

หนว่ ยงานส่วนกลางทร่ี บั ผดิ ชอบ สำนกั /กอง

กลมุ่ งานยุทธศาสตร์การพัฒนาการจดั การศึกษาท้องถิ่น

กองสง่ เสรมิ และพฒั นาการจดั การศึกษาทอ้ งถ่ิน

เบอร์ตดิ ต่อ : 0 2241 9000 ตอ่ 5323 และ 5326

กฎหมาย/ระเบยี บทเ่ี กี่ยวขอ้ ง

611

การกำกบั ดูแลองคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ

1. ประเด็น การตรวจสอบเรื่องรอ้ งเรียน

สรปุ สาระสำคญั ตามประเดน็
ตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. ๒๕๓๔ และที่แก้ไข

เพิ่มเติมมาตรา ๕๗ (๗) กำหนดให้ ผู้ว่าราชการจังหวัดมีอำนาจและหน้าที่กำกับดูแลการบริหาร
ราชการส่วนท้องถิ่นตามกฎหมาย ประกอบกับกฎหมายจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อันได้แก่
พระราชบัญญตั ิเทศบาล พ.ศ. ๒๔๙๖ และทแี่ ก้ไขเพิม่ เติม พระราชบัญญัตอิ งค์การบรหิ ารส่วนจังหวัด
พ.ศ. ๒๕๔๐ และที่แก้ไขเพิ่มเติม พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการเมืองพัทยา พ.ศ. ๒๕๔๒
และที่แก้ไขเพิ่มเติม ก็ได้กำหนดให้ผูว้ ่าราชการจงั หวัดมอี ำนาจกำกับดูแลเทศบาลในจังหวัด องค์การ
บริหารส่วนจังหวดั และเมืองพทั ยาไวด้ ้วยเชน่ กัน

โดยที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นหน่วยงานที่ใกล้ชิดประชาชน มีหน้าท่ี
และอำนาจในการจัดทำบริการสาธารณะและกิจกรรมสาธารณะเพื่อประโยชน์ของประชาชนในเขต
พน้ื ที่ ซึ่งการปฏิบตั ิหน้าท่ีดังกล่าวอาจทำให้เกิดข้อร้องเรียนได้ ไมว่ า่ จะเปน็ ข้อร้องเรียนท่ีเก่ียวกับการ
ปฏิบัติหน้าที่โดยตรง หรือข้อร้องเรียนที่เกี่ยวกับคุณสมบัติหรือความประพฤติของผู้บริหารท้องถิ่น
สมาชกิ สภาทอ้ งถน่ิ และเจา้ หน้าทีข่ ององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ตลอดจนขอ้ ร้องเรียนในเรื่องอื่น ๆ
ดงั นน้ั ผูว้ า่ ราชการจงั หวดั ในฐานะที่มีอำนาจและหน้าท่ีกำกับดูแลการบรหิ ารราชการส่วนท้องถ่ินจึงมี
บทบาทสำคัญในการดำเนินการตรวจสอบข้อร้องเรียนดังกล่าวเพื่อให้ได้ข้อยุติและพิจารณา
ดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดต่อไป ทั้งนี้ เพื่ออำนวยความเป็นธรรมให้กับ
ทกุ ฝ่ายท่ีเกี่ยวขอ้ งและเป็นไปตามหลักธรรมาภิบาล

กฎหมายที่ ความรับผิดชอบ อำนาจของผู้ว่าราชการจังหวัด หนว่ ยงาน
เกีย่ วข้อง ในฐานะ ผวจ. ในการสง่ั /อนมุ ัติ/อนญุ าต/ รับผดิ ชอบ
แนวทางปฏบิ ตั ิหรือการ ในพื้นที่
ดำเนนิ การ

1. พระราชบัญญัติ กำกับดูแลองค์การ มาตรา ๕๗ (๗) กำหนดให้ผู้ว่า สำนักงานส่งเสริม

ระเบียบบริหาร บรหิ ารสว่ นตำบล ราชการจงั หวัดมีอำนาจและหน้าที่ การปกครองท้องถ่ิน

ราชการแผ ่ นดิ น กำกับดูแลการบริหารราชการส่วน จังหวัด

พ.ศ. ๒๕๓๔ และท่ี ทอ้ งถิน่ ตามกฎหมาย

แก้ไขเพ่ิมเติม

2. พระราชบัญญัติ กำกับดูแลเทศบาล มาตรา 71 กำหนดให้ผู้ว่า สำนักงานส่งเสริม

เทศบาล พ.ศ. ๒๔๙๖ ราชการจังหวัดมีอำนาจหน้าท่ี การปกครองท้องถ่ิน

และทแี่ กไ้ ขเพม่ิ เติม กำกบั ดแู ลเทศบาลในจังหวัดน้ัน ให้ จงั หวดั

ปฏิบัติการตามอำนาจหน้าที่โดย

ถูกต้องตามกฎหมาย กฎ และ

ระเบียบข้อบงั คบั ของทางราชการ

612

กฎหมายที่ ความรับผิดชอบ อำนาจของผู้วา่ ราชการจังหวัด หน่วยงาน
เกีย่ วข้อง ในฐานะ ผวจ. ในการสงั่ /อนุมตั ิ/อนญุ าต/ รบั ผิดชอบ
แนวทางปฏบิ ัติหรือการ ในพน้ื ท่ี
ดำเนนิ การ

3. พระราชบัญญัติ กำกบั ดูแลเมอื งพทั ยา มาตรา 94 กำหนดให้ผู้ว่า สำนักงานส่งเสริม

ระเบียบบริหาร ราชการจังหวดั มีอำนาจกำกับดูแล การปกครองท้องถ่ิน

ราชการเมืองพัทยา การปฏิบัติราชการของเมืองพัทยา จังหวัด

พ.ศ. ๒๕๔๒ และที่ เพื่อการนี้ผู้ ว าราชการจังหวัดมี

แกไ้ ขเพม่ิ เตมิ อำนาจสั่งสอบสวนข้อเท็จจริงหรอื

สั่งให้นายกเมืองพัทยาชี้แจงแสดง

ความคิดเห็นเกี่ยวกับการปฏิบัติ

ราชการของเมืองพัทยาได้

4. พระราชบัญญัติ กำกับดูแลองค์การ มาตรา ๗๗ กำหนดให้ผู้ว่า สำนักงานส่งเสริม

องค์การบริหารส่วน บรหิ ารสว่ นจงั หวัด ราชการจังหวัดมีอำนาจกำกับดูแล การปกครองท้องถิ่น

จังหวัดพ.ศ. ๒๕๔๐ การปฏิบัติราชการขององค์การบริหาร จังหวัด
และทแ่ี กไ้ ขเพิ่มเตมิ ส่วนจังหวัดให้เป็นไปตามกฎหมาย
กฎ และระเบียบข้อบังคับของทาง

ราชการ

ข้อพงึ ระวงั

1. ในการดำเนินการตรวจสอบเรื่องร้องเรียนต้องถือปฏิบัติตามหนังสือสั่งการ

ของกระทรวงมหาดไทยท่เี กี่ยวข้อง เช่น

- การปกปิดชื่อผู้ร้อง ให้มีการความคุ้มครองผู้ร้องและผู้ที่เกี่ยวข้องอย่าให้
ต้องรับภัยหรือความไม่ชอบธรรม การดำเนินการให้ถือเป็นความลับของทางราชการ ตามหนังสือ

กระทรวงมหาดไทย ที่ มท ๐๒๐๕.๓/ว ๔๙ ลงวันที่ ๓๑ ตุลาคม ๒๕๔๘ เรื่อง ร้องเรียนกล่าวหา

เจา้ หนา้ ทขี่ องรัฐ

- หากไม่มกี ารกำหนดระยะเวลาในการตรวจสอบเร่ืองร้องเรียนไว้เป็นอย่าง

อื่น ให้จังหวัดดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในกำหนดเวลา 30 วัน นับแต่วันที่ได้รับเรื่องร้องเรียน

ตามหนังสือกระทรวงมหาดไทย ด่วนที่สุด ที่ มท ๐๓๑๓.๑/ว ๘๓๑ ลงวันที่ ๒๖ มีนาคม ๒๕๔๕

เรือ่ ง การซกั ซ้อมมาตรการเก่ียวกบั การรอ้ งเรียนองค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่
- ให้หน่วยงานของรัฐถือปฏิบัติตามมาตรการป้องกันและปราบการทุจริตและ

ประพฤติมิชอบในระบบราชการอย่างเคร่งครัด และให้ใช้กับกรณีที่เจ้าหน้าที่ของรัฐมีความผิดเพราะ

ปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่จนเกิดความเสียหายแก่ทางราชการด้วย ตามหนั งสือ

กระทรวงมหาดไทย ด่วนที่สุด ที่ มท 0226.2/ว 1872 ลงวันที่ 5 เมษายน 2561 เรื่อง มาตรการ

ป้องกนั และปราบปรามการทุจริตและประพฤตมิ ิชอบในระบบราชการ

613

2. การดำเนินการตรวจสอบเรื่องร้องเรียน จังหวัดต้องมีการตรวจสอบให้
ครบถว้ นทกุ ประเด็นตามท่มี กี ารร้องเรียน โดยมเี อกสารหลกั ฐานท่เี กีย่ วขอ้ งเพอื่ ประกอบการพิจารณาอย่าง
ครบถ้วน แล้วรายงานผลการตรวจสอบข้อเท็จจริงและพิจารณาดำเนินการตามอำนาจหน้าทีพ่ ร้อมท้ัง
ความเหน็ ของผวู้ ่าราชการจงั หวดั ให้หน่วยงานท่ีเกี่ยวขอ้ งทราบ

3. กรณปี รากฏตวั ผรู้ อ้ ง จังหวดั ตอ้ งแจ้งผลการดำเนินการให้ผู้รอ้ งทราบด้วย

หน่วยงานส่วนกลางทรี่ ับผดิ ชอบ สำนัก/กอง
กองกฎหมายและระเบยี บทอ้ งถน่ิ เบอร์ตดิ ต่อ : ๐ ๒๒๔๑ ๙๐๓๖
ผอู้ ำนวยการกองกฎหมายและระเบียบท้องถน่ิ เบอร์ติดตอ่ : 06 5984 9984
ผอู้ ำนวยการกลุ่มงานเรอ่ื งร้องทุกข์ เบอร์ตดิ ตอ่ : 06 1415 0069

กฎหมาย/ระเบยี บทเ่ี กี่ยวข้อง

2. ประเดน็ พระราชบญั ญตั ิหอพกั พ.ศ. 2558

สรุปสาระสำคัญตามประเด็น
พระราชบัญญัติหอพัก พ.ศ. ๒๕๕8 เป็นกฎหมายฉบับสำคัญในการคุ้มครอง

สวัสดิภาพเด็กและเยาวชนที่อยู่ระหว่างการศึกษาและอาศัยในหอพักให้ได้รับการดูแล ได้รับ
ความปลอดภัยและมีสภาพแวดล้อมในการอยู่อาศัยอย่างเหมาะสม โดยในการปฏิบัติงานตาม
กฎหมายดังกล่าวต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายหน่วยงานเพื่อขับเคลื่อนการบังคับใช้กฎหมาย
เปน็ ไปอยา่ งมีประสทิ ธภิ าพเพอ่ื นำไปสู่การคุ้มครองเด็กและเยาวชนได้อยา่ งแท้จริง ซึง่ พระราชบัญญัติ
หอพัก พ.ศ. ๒๕๕๘ มผี ลใชบ้ งั คบั มาต้ังแตว่ นั ที่ ๒๐ สงิ หาคม ๒๕๕๘ ตลอดมาได้พบปัญหาการบังคับ
ใช้กฎหมายระหว่างผู้ปฏิบัติงานในฐานะนายทะเบียน และพนักงานเจ้าหน้าที่ รวมทั้งผู้ประกอบ
กิจการหอพัก จึงจำเป็นที่จะต้องมีแนวทางการปฏิบัติงานตามภารกิจหน้าที่สำคัญของผู้ว่าราชการ
จังหวัดเพื่อให้การบังคับใช้กฎหมายที่มีประสิทธิภาพ ก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อเด็กและเยาวชน
ที่พักอาศยั ในหอพักตอ่ ไป

กฎหมายท่ี ความรบั ผิดชอบ อำนาจของผู้วา่ ราชการจงั หวัด หนว่ ยงาน
เกี่ยวข้อง ในฐานะ ผวจ. ในการส่ัง/อนมุ ตั ิ/อนญุ าต/แนวทาง รบั ผิดชอบใน

ปฏบิ ัติหรือการดำเนินการ พ้นื ที่

1. คณะกรรมการ ประธานกรรมการ คณะกรรมการส่งเสริมกิจการหอพัก สำนักงานส่งเสริม

ส่งเสริมกิจการ ส่งเสริมกิจการ จงั หวัดมอี ำนาจหนา้ ที่ ดงั ต่อไปน้ี การปกครองท้องถิ่น
หอพักจังหวัดตาม หอพักจงั หวดั
พระราชบัญญัติ ๑) เสนอความเห็นต่อคณะกรรมการ จังหวัด
ส่งเสริมกิจการหอพักในการดำเนินการ

ดงั นี้

614

กฎหมายท่ี ความรบั ผิดชอบ อำนาจของผู้วา่ ราชการจงั หวัด หนว่ ยงาน
เกี่ยวข้อง ในฐานะ ผวจ. ในการสั่ง/อนมุ ัต/ิ อนุญาต/แนวทาง รับผิดชอบใน

ปฏิบตั ิหรือการดำเนนิ การ พื้นท่ี

หอพัก พ.ศ. ๒๕๕8 1 . 1 ) เ ส น อ ค ว า ม เ ห ็ น ต่ อ
มาตรา 23 - 26 คณะรัฐมนตรีเพื่อให้ความเห็นชอบ

เกี่ยวกับนโยบาย แผนงาน มาตรการ

และการจดั ระเบียบหอพกั

1. 2) เ ส น อ ค ว า ม เ ห ็ น ต่ อ
คณะรัฐมนตรีในการให้สิทธิประโยชน์
ทางด้านภาษีแก่หอพักที่ได้รับการ
ประกาศเกียรตคิ ณุ ตามพระราชบญั ญตั นิ ี้

1.3) เสนอความเห็นต่อรัฐมนตรีใน
การออกกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์
เกี่ยวกับการประกาศเกียรติคุณหอพัก และ
การให้การสนับสนุนแก่หอพักที่ได้รับการ
ประกาศเกียรติคุณ รวมทั้งการออก
กฎกระทรวงอ ื ่ นเพ ื ่ อปฏ ิ บ ั ต ิ การตาม
พระราชบญั ญตั นิ ้ี

๒) เสนอความเห็นต่อคณะกรรมการ
ส่งเสริมกิจการหอพักในการออก
ประกาศกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับ
หอพกั ตามพระราชบัญญัตนิ ี้

๓) ติดตาม ประเมินผล และตรวจสอบ
ประสิทธิภาพในการบังคับใช้และเสนอ
แนวทางในการแก้ไขปรับปรงุ พระราชบญั ญัติ
นตี้ อ่ คณะกรรมการสง่ เสรมิ กิจการหอพกั

๔ ) ด ำ เ น ิ น ก า ร อ ื ่ น ใ ด ต า ม ที่
คณะกรรมการส่งเสริมกิจการหอพัก
มอบหมาย

615

กฎหมายท่ี ความรบั ผิดชอบ อำนาจของผู้วา่ ราชการจงั หวัด หน่วยงาน
เก่ยี วข้อง ในฐานะ ผวจ. ในการสั่ง/อนุมตั ิ/อนญุ าต/แนวทาง รับผิดชอบใน

ปฏิบตั หิ รอื การดำเนนิ การ พื้นท่ี

2. วินิจฉัยอุทธรณ์ ผวู้ นิ จิ ฉัยอุทธรณ์ ผู้ที่ได้รับคำสั่งของนายทะเบียนและ สำนกั งานสง่ เสริม

ตามพระราชบัญญัติ ไม่เห็นด้วยกับคำสั่งดังกล่าว ให้มีสิทธิ การปกครองทอ้ งถิน่

หอพัก พ.ศ. ๒๕๕8 อุทธรณ์ต่อผู้ว่าราชการจังหวัดและ จงั หวดั

มาตรา 74 - 75 คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของผู้ว่าราชการ

จังหวดั ให้เปน็ ท่ีสดุ ในเรือ่ งดังตอ่ ไปนี้

1) ออกใบอนุญาตประกอบกิจการ

หอพกั สถานศกึ ษา ตามมาตรา 27

2) โอนใบอนุญาตประกอบกิจการ

หอพกั สถานศึกษา ตามมาตรา 31

3) ใบอนุญาตประกอบกิจการหอพัก

สถานศกึ ษาสน้ิ ผล ตามมาตรา 32

4) ออกใบอนุญาตประกอบกิจการ

หอพักเอกชน ตามมาตรา 33

5) ต่ออายใุ บอนุญาตประกอบกิจการ

หอพักเอกชน ตามมาตรา 37

6) โอนใบอนุญาตประกอบกิจการ

หอพกั เอกชน ตามมาตรา 38

7) ขอรับโอนใบอนุญาตในกรณีท่ี

ผู้ประกอบกิจการหอพักเอกชนถึงแก่

ความตายและทายาทมีความประสงค์

จะประกอบกิจการหอพักต่อไป ตาม

มาตรา 39

8) ออกใบแทนใบอนุญาตในกรณี

ที่ใบอนุญาตสูญหายหรือถูกทำลาย

ในสาระสำคญั ตามมาตรา 43

9) อนญุ าตดัดแปลงหอพักในลักษณะ

ของการดัดแปลงอาคารตามกฎหมาย

วา่ ด้วยการควบคมุ อาคาร ตามมาตรา 44

10) เปลี่ยนช่ือหรือประเภทของหอพัก

ตามมาตรา 45

11) เลิกประกอบกิจการหอพัก

ตามมาตรา 46

616

กฎหมายที่ ความรบั ผิดชอบ อำนาจของผู้ว่าราชการจงั หวัด หนว่ ยงาน
เก่ียวข้อง ในฐานะ ผวจ. ในการส่ัง/อนุมัต/ิ อนุญาต/แนวทาง รับผิดชอบใน

ปฏบิ ตั ิหรอื การดำเนนิ การ พน้ื ท่ี

12) ออกใบอนุญาตเป็นผู้จัดการหอพัก

ของหอพักเอกชน ตามมาตรา 50

13) ต่ออายุใบอนุญาตผู้จัดการหอพัก

ตามมาตรา 52

14) ออกใบแทนใบอนุญาตผู้จัดการ

หอพักในกรณีที่ใบอนุญาตสูญหายหรือ

ถูกทำลายในสาระสำคัญ ตามมาตรา 54

15) เพิกถอนใบอนุญาตผู้จัดการ

หอพักเอกชนแจ้งหอพักสถานศึกษา

เปลีย่ นผจู้ ัดการหอพักใหม่ ตามมาตรา 55

16) เห็นชอบระเบียบประจำหอพัก

และการแก้ไขเพิ่มเติมระเบียบประจำ

หอพกั ตามมาตรา 59

17) เพิกถอนใบอนุญาตประกอบ

กจิ การหอพกั ตามมาตรา 65

ขอ้ พงึ ระวัง

ผู้ได้รับคำสั่งของนายทะเบียนตามมาตรา ๒๗ มาตรา ๓๑ มาตรา ๓๒ มาตรา ๓๓

มาตรา ๓๗ มาตรา ๓๘ มาตรา ๓๙ มาตรา ๔๓ มาตรา ๔๔ มาตรา ๔๕ มาตรา ๔๖ มาตรา ๕๐

มาตรา ๕๒ มาตรา ๕๔ มาตรา ๕๕ มาตรา ๕๙ หรอื มาตรา ๖๕ ไมเ่ ห็นด้วยกับคำส่ังให้มีสิทธิอุทธรณ์

ตอ่ ผูว้ า่ ราชการจังหวัด การพจิ ารณาคำอุทธรณ์และแจง้ ให้ทราบถึงผลการพิจารณาอุทธรณ์ภายใน 30 วัน

นับแต่วันรับอุทธรณ์ คือ ภายใน 30 วัน กระบวนการอุทธรณ์ต้องเสร็จสิ้นและทราบผลอย่างไร

เพิกถอนหรือไม่ เปลี่ยนแปลงแก้ไข หรือปรับเปลี่ยนอย่างไร ภายใน 30 วัน และคำวินิจฉัยอุทธรณ์

ของผู้ว่าราชการจงั หวดั ให้เป็นท่สี ุด

หน่วยงานกลางทีร่ ับผดิ ชอบ สำนกั /กอง

1. กองค้มุ ครองเดก็ และเยาวชน กรมกจิ การเด็กและเยาวชน

เบอรต์ ิดตอ่ : 0 2651 6959

2. กองกฎหมายและระเบียบท้องถ่นิ กรมสง่ เสริมการปกครองท้องถิ่น

เบอรต์ ิดตอ่ : 0 2241 9036

617

กฎหมาย/ระเบียบทเี่ กย่ี วข้อง

3. ประเด็น การพิจารณาอุทธรณ์คำส่ังทางปกครอง กรณผี ู้บรหิ ารท้องถ่ินเป็นเจา้ หน้าท่ีในการ
ออกคำสั่งทางปกครอง
สรปุ สาระสำคญั ตามประเดน็
ประเด็นที่หนึ่ง คำสั่งทางปกครองที่ออกโดยผู้บริหารท้องถิ่น เมื่อผู้ที่ได้รับ

ผลกระทบจากคำสั่งประสงค์จะยื่นอุทธรณ์คำสั่งดังกล่าวให้คู่กรณีอุทธรณ์คำสั่งทางปกครองนั้น ต่อ
ผู้บริหารท้องถิ่นภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ตนได้รับแจ้งคำสั่งดังกล่าว ตามมาตรา ๔๔ แห่ง
พระราชบัญญตั วิ ธิ ปี ฏิบตั ิราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙

ประเด็นที่สอง เมื่อผู้บริหารท้องถิ่นได้รับอุทธรณ์จะต้องพิจารณาคำอุทธรณ์
และแจ้งผู้อทุ ธรณ์โดยไม่ชักชา้ แต่ต้องไม่เกนิ สามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับอุทธรณ์ ในกรณีที่เห็นด้วยกบั
คำอทุ ธรณไ์ มว่ ่าทงั้ หมดหรือบางส่วนก็ใหด้ ำเนินการเปล่ียนแปลงคำส่งั ทางปกครองตามความเห็นของ
ตนภายในกำหนดเวลาดังกล่าวด้วยตามมาตรา ๔๕ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการ
ทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙

ประเด็นที่สาม เมื่อผู้บรหิ ารท้องถ่ินไม่เห็นด้วยกบั คำอุทธรณ์ไม่ว่าทั้งหมดหรอื
บางส่วนจะต้องรายงานความเห็นพร้อมเหตุผลไปยังผู้ว่าราชการจังหวัด ซึ่งเป็นผู้มีอำนาจพิจารณา
คำอุทธรณ์ โดยผู้ว่าราชการจังหวัดพิจารณาคำอุทธรณ์ให้แล้วเสร็จภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ตน
ได้รับรายงาน ถ้ามีเหตุจำเป็นไม่อาจพิจารณาให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลาดังกล่าว ให้ผู้ว่าราชการ
จังหวัดมีหนังสือแจ้งให้ผู้อุทธรณ์ทราบก่อนครบกำหนดเวลาดังกล่าว โดยขยายระยะเวลาพิจารณา
อุทธรณ์ออกไปได้ไม่เกินสามสิบวันนับแต่วันที่ครบกำหนดเวลาดังกล่าวตามมาตรา ๔๕ วรรคสอง แห่ง
พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ ประกอบ ข้อ ๒ (๑๐) แห่งกฎกระทรวง
ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตามความในพระราชบญั ญัตวิ ธิ ปี ฏิบตั ริ าชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙

ประเดน็ ท่สี ี่ ผวู้ ่าราชการจงั หวดั มอี ำนาจในการทบทวนคำสัง่ ทางปกครองไม่ว่า
จะเปน็ ปัญหาข้อเท็จจริงข้อกฎหมาย หรอื ความเหมาะสมของคำสั่งทางปกตรอง ตามมาตรา ๔๖ แห่ง
พระราชบญั ญัตวิ ิธีปฏบิ ัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539

618

กฎหมายทเ่ี ก่ียวข้อง ความรับผดิ ชอบใน อำนาจของผู้วา่ ราชการ หนว่ ยงาน
ฐานะ ผวจ. จงั หวัดในการสัง่ /อนมุ ตั ิ/ ผรู้ ับผดิ ชอบ
อนุญาต/แนวทางปฏิบตั ิ
ในพื้นท่ี
หรอื การดำเนนิ การ

๑. พระราชบัญญัติวิธี ผู้ว่าราชการจังหวัดใน ผู้ว่าราชการจังหวัดในฐานะ ๑. สำนกั งานสง่ เสรมิ

ปฏิบัติราชการทาง ฐานะผู้ ม ี อำนาจ ผูม้ ีอำนาจพจิ ารณาคำอุทธรณ์ การปกครองท้องถ่ิน

ปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ พจิ ารณาอุทธรณ์ มีอำนาจในการทบทวน จังหวดั

๒. กฎกระทรวงฉบบั ที่ ๔ คำสั่งทางปกครองไม่ว่าจะ ๒. องค์กรปกครอง
(พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตาม เป็นปัญหาข้อเท็จจริง ข้อ สว่ นท้องถ่นิ
ความในพระราชบัญญัติ
วิธีปฏิบัติราชการทาง กฎหมายหรือความเหมาะสม
ปกครองพ.ศ. ๒๕๓๙
ของคำสั่งทางปกครอง กรณี

ผู้ออกคำสั่งเป็นผู้บริหาร

ทอ้ งถ่นิ

ข้อพงึ ระวงั

๑. ระยะเวลาในการพิจารณาอุทธรณ์ของผู้ว่าราชการจังหวัดต้องพิจารณาให้

แลว้ เสร็จภายใน ๓๐ วนั หากมีเหตจุ ำเป็นสามารถขยายระยะเวลาออกไปอีก ๓๐ วนั โดยผู้ว่าราชการ

จังหวัดตอ้ งมีหนังสอื แจง้ ให้ทราบกอ่ นครบกำหนดเวลาดังกลา่ ว

๒. กรณีผู้บริหารท้องถิ่นรายงานความเห็นพร้อมเหตุผลเพื่อให้ผู้มีอำนาจ

พิจารณาวินิจฉัยอุทธรณ์ของผู้อุทธรณ์ โดยผู้บริหารท้องถิ่นได้พิจารณาหนังสืออุทธรณ์ของผู้อุทธรณ์

แล้วมีความเห็นไม่รับอุทธรณ์ไว้พิจารณา เนื่องจากยื่นอุทธรณ์เกินกำหนดระยะเวลาที่กฎหมาย

กำหนดไว้ ถือเป็นกรณีผู้บริหารท้องถิ่นไม่รับพิจารณาอุทธรณ์ของผู้อุทธรณ์ อันเนื่องมาจากการยื่น

อุทธรณ์เกินกำหนดระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดไว้ ตามในมาตรา ๔๔ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติ

ราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ จึงไม่ต้องรับคำอุทธรณ์ไว้พิจารณาเพื่อวินิจฉัยอุทธรณ์ และไม่ต้อง

รายงานความเห็นพร้อมเหตุผลไปยังผู้ว่าราชการจังหวัด ตามนัยมาตรา ๔๕ วรรคสอง แห่ง

พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ แต่คำสั่งไม่รับคำอุทธรณ์ไว้พิจารณา

เนื่องจากเป็นการยื่นอทุ ธรณ์เกินกำหนดระยะเวลาทีก่ ฎหมายกำหนด ถือเป็นคำสั่งทางปกครองอย่าง

หนึ่งที่คู่กรณีมีสิทธิอุทธรณ์คำสั่งดังกล่าวต่อเจ้าหน้าที่ผู้บริหารท้องถิ่นได้ ซึ่งผู้บริหารท้องถิ่นจะต้อง

แจง้ คำส่งั ไม่รบั อุทธรณ์ พรอ้ มทงั้ แจง้ สิทธิในการอุทธรณ์คำส่ังไม่รับอุทธรณ์ให้ผู้อุทธรณ์ทราบ ตามนัย

มาตรา ๔๐ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ ซึ่งผู้อุทธรณ์มีสิทธิ

อุทธรณ์ต่อผู้บริหารท้องถิ่น ตามในมาตรา ๔๔ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง

พ.ศ. ๒๕๓๙ และเมื่อผู้บริหารท้องถิ่น พิจารณาอุทธรณ์แล้วไม่เห็นด้วยกับคำอุทธรณ์ไม่ว่าทั้งหมด

หรือบางส่วนก็ต้องรายงานความเห็นพร้อมเสนอเหตุผลไปยังผู้บริหารท้องถิ่นตามนัยมาตรา ๔๕ วรรคสอง

แห่งพระราชบญั ญัตวิ ธิ ีปฏบิ ัตริ าชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙

619

๓. เมื่อผู้ว่าราชการจังหวัดพิจารณาอุทธรณ์เสร็จแล้วต้องแจ้งสิทธิในการฟ้อง
คดีต่อศาลปกครองให้ผู้อุทธรณ์ทราบ ตามมาตรา ๕๐ แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธี
พิจารณาคดปี กครอง พ.ศ. ๒๕๔๒

หน่วยงานทเ่ี กี่ยวข้อง
๑. หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ ได้แก่ สำนักงานส่งเสริมการปกครองท้องถ่ิน

จงั หวดั และองคก์ รปกครองส่วนท้องถ่ิน
๒. หน่วยงานส่วนกลางทร่ี ับผิดชอบ สำนัก/กอง
กองกฎหมายและระเบยี บทอ้ งถน่ิ เบอร์ตดิ ต่อ : ๐ ๒๒๔๑ ๙๐๓๖
ผู้อำนวยการกองกฎหมายและระเบียบทอ้ งถิน่ เบอรต์ ิดตอ่ : ๐ ๖๕๙๘๔ ๙๙๘๔
ผ้อู ำนวยการกลุ่มงานคดี เบอรต์ ดิ ตอ่ : ๐๘ ๙๒๔๔ ๙๙๒๖

กฎหมาย/ระเบยี บที่เกีย่ วข้อง

4. ประเดน็ การพจิ ารณาทำความตกลงกับหนว่ ยการบรหิ ารราชการสว่ นทอ้ งถิ่น กรณไี ม่สามารถ
ปฏบิ ัติตามหลกั เกณฑ์การผอ่ นชำระหนข้ี องเจา้ หนา้ ท่ี
สรปุ สาระสำคัญตามประเดน็
กระทรวงมหาดไทยได้มีหนังสือ ที่ มท ๐๘๐๔.๔/ว ๖๐๘๖ ลงวันที่ ๙ ตุลาคม

๒๕๖๓ ขอให้หน่วยงานบริหารราชการส่วนท้องถิ่นถือปฏิบัติ กรณีเจ้าหน้าที่กระทำละเมิดต่อ
บุคคลภายนอกให้ถือปฏิบัติตามหมวด ๑ ของระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยหลักเกณฑ์การ
ปฏิบัติเกี่ยวกับความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. ๒๕๓๙ และที่แก้ไขเพิ่มเติม สำหรับการ
ปฏิบัติเกี่ยวกับการผ่อนชำระหนี้ของเจ้าหน้าที่ให้ถือปฏิบัติตามประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง
หลักเกณฑ์การปฏิบัติเกี่ยวกับการผ่อนชำระหนี้ของเจ้าหน้าที่ ลงวันที่ ๑๙ กันยายน ๒๕๔๕
หากหน่วยการบริหารราชการส่วนท้องถ่ินแหง่ ใดไม่สามารถปฏิบตั ิตามหลักเกณฑ์ดังกล่าวได้ ให้ขอทำ
ความตกลงกับกระทรวงมหาดไทย

ต่อมารัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยพิจารณาแล้วเห็นว่า เพื่อให้การ
บริหารราชการของกระทรวงมหาดไทยเป็นไปด้วยความเรียบร้อย มีความคล่องตัว สะดวก รวดเร็ว
และเป็นการลดขั้นตอนการปฏิบัติราชการ จึงอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๓๘
แห่งพระราชบัญญัติระเบยี บบรหิ ารราชการแผ่นดิน พ.ศ. ๒๕๓๔ และที่แก้ไขเพ่มิ เตมิ ประกอบมาตรา
๒๒ แห่งพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการมอบอำนาจ พ.ศ. ๒๕๕๐ และที่แก้ไขเพิ่มเติม มีคำสั่ง
กระทรวงมหาดไทย ที่ ๕๕๑/๒๕๖๔ ลงวันที่ ๒ มีนาคม ๒๕๖๔ มอบอำนาจให้ผู้ว่าราชการจังหวัด
ปฏบิ ตั ริ าชการแทนรฐั มนตรีวา่ การกระทรวงมหาดไทย

620

กฎหมายทเี่ ก่ียวข้อง ความรับผดิ ชอบ อำนาจของ ผวจ.ในการ สง่ั / หน่วยงานรับผดิ ชอบ

ในฐานะ ผวจ. อนุมตั ิ/อนุญาต/แนวทาง ในพ้ืนที่

ปฏบิ ตั หิ รอื การดำเนนิ การ

1. พระราชบัญญัติความ 1 . ตรวจสอบ ผู้วา่ ราชการจงั หวดั พิจารณา 1 . ส ำ น ั ก ง า น

รับผิดทางละเมิดของ เหตุผลความจำเปน็ ทำความตกลงกับหน่วย ส่งเสริมการปกครอง

เจา้ หนา้ ที่ พ.ศ. ๒๕๓๙ 2. พิจารณาให้ การบริหารราชการส่วน ท้องถิน่ จงั หวัด

2. ระเบียบสำนักนายก ความเห็นชอบทำ ท้องถิ่นกรณีหน่วยการ 2. องค์การบริหาร

รัฐมนตรีว่าด้วยหลักเกณฑ์ ความตกลง บ ร ิ ห า ร ร า ช ก า ร ส ่ ว น ส่วนจังหวัด

การปฏิบัติเกี่ยวกับความ ท้องถิ่นไม่สามารถปฏิบัติ 3. เทศบาล

รั บ ผ ิ ด ทางละเมิดของ ตามประกาศกระทรวง 4. องค์การบริหาร

เจ้าหน้าที่ พ.ศ. ๒๕๓๙ การคลัง เรื่อง หลักเกณฑ์ สว่ นตำบล

และที่แก้ไขเพิ่มเติม ข้อ ๒๖ การปฏิบัติเกี่ยวกับการ

ข้อ ๒๗ ข้อ ๒๘ ข้อ ๒๙ ผ่อนชำระหนี้ของเจ้าหน้าที่

และขอ้ ๓๘ ลงวันที่ ๑๙ กันยายน

3. ประกาศกระทรวง ๒๕๕๔ ได้

การคลัง เรื่อง หลักเกณฑ์

การปฏ ิ บ ั ต ิ เกี่ ยวกั บ

ก า ร ผ ่ อ น ช ำ ร ะ ห น้ี

ของเจ้าหน้าที่ ลงวันที่

๑๙ กนั ยายน๒๕๔๕ ขอ้ ๙

4. หนังสือสำนักเลขาธิกา

คณะรัฐมนตรี ท่ี นร๐๒๐๔/

ว ๒๓๕ ลงวั นท ี ๒8

พฤศจิกายน ๒๕๓๙ เรื่อง

การกำหนดหลักเกณฑ์การ

ปฏิบัติเกี่ยวกับความรับผิด

ทางละเมิดของเจ้าหน้าที่

ขอ้ ๓

5. หนั งสื อกระทรวง

มหาดไทยที่ มท ๐๘๐๔.๔/ว

๖๐๘๖ ลงวันที่ ๙ ตุลาคม

๒๕๖๓ เรื่อง การปรับปรุง

แก้ไขหลักเกณฑ์การปฏิบัติ

เกี่ยวกับความรับผิดทาง

ละเมิดของเจ้าหน้าที่ของ

621

กฎหมายทเ่ี กี่ยวขอ้ ง ความรบั ผิดชอบ อำนาจของ ผวจ.ในการ สงั่ / หนว่ ยงานรบั ผิดชอบ

ในฐานะ ผวจ. อนมุ ัต/ิ อนุญาต/แนวทาง ในพืน้ ที่
ปฏิบตั หิ รือการดำเนนิ การ

หน่วยการบริหารราชการ

ส่วนท้องถิ่นขอ้ ๑
6. หน ั งสื อกระทรวง
มหาดไทยที่ มท ๐๘๐๒.๓/ว

๔๗๙ ลงวันที่ ๙ มีนาคม

๒๕๖๔เรื่อง การมอบอำนาจ

ของรัฐมนตรี วา่ การกระทรวง

มหาดไทยให้ผู้ว่าราชการ

จังหวดั ปฏบิ ตั ริ าชการแทน

ขอ้ พึงระวงั

ตรวจสอบเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องให้ถูกต้อง ครบถ้วน เช่น หลักฐาน

เกยี่ วกบั รายได้ ค่าใชจ้ า่ ย และทรพั ย์สนิ ท้งั ของเจ้าหนา้ ท่ีผตู้ ้องรบั ผดิ และคูส่ มรส

หน่วยงานสว่ นกลางท่รี บั ผิดชอบ สำนัก/กอง

กองกฎหมายและระเบียบท้องถิน่ เบอร์ตดิ ต่อ : ๐ ๒๒๔๑ ๙๐๓๖

ผูอ้ ำนวยการกองกฎหมายและระเบยี บท้องถ่นิ เบอร์ตดิ ต่อ : ๐๖๕ ๙๘๔ ๙๙๘๔

ผอู้ ำนวยการกลุม่ งานคดี เบอรต์ ดิ ตอ่ : ๐๘๙ ๒๔๔ ๙๙๒๖

กฎหมาย/ระเบียบทเี่ กีย่ วขอ้ ง

5. ประเด็น การพิจารณาทำความตกลงกับหน่วยการบริหารราชการส่วนท้องถิ่น กรณีชดใช้
คา่ สนิ ไหมทดแทนเกนิ กว่าจำนวนทก่ี ำหนด หรือค่าสินไหมทดแทนกรณีอ่ืน
สรุปสาระสำคญั ตามประเดน็
กระทรวงมหาดไทยได้มีหนังสือ ที่ มท ๐๘๐๔.๔/ว ๖๐๘๖ ลงวันที่ ๙ ตุลาคม

๒๕๖๓ ขอให้หน่วยงานบริหารราชการส่วนท้องถิ่นถือปฏิบัติ กรณีเจ้าหน้าที่กระทำละเมิดต่อ
บุคคลภายนอกให้ถือปฏิบัติหมวด ๒ ของระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยหลักเกณฑ์การปฏิบัติ
เกี่ยวกับความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. ๒๕๓๙ และที่แก้ไขเพิ่มเติม โดยอนุโลม สำหรับ
หลักเกณฑ์การชดใช้ค่าสินไหมทดแทนกรณีเจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำละเมิดต่อบุคคลภายนอก ให้ถือ
ปฏบิ ตั ติ ามประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง หลักเกณฑก์ ารชดใช้คา่ สินไหมทดแทนกรณีเจ้าหน้าที่ของ
รัฐกระทำละเมดิ ต่อบุคคลภายนอก ลงวนั ที่ ๓ ตลุ าคม ๒๕๕๔ โดยอนโุ ลม ในกรณีทีห่ น่วยการบริหาร

622

ราชการส่วนท้องถิ่นชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเกินกว่าจำนวนที่กำหนด หรือค่าสินไหมทดแทนกรณีอ่ืน
อันพงึ มนี อกเหนือจากประกาศดังกลา่ ว ใหข้ อทำความตกลงกบั กระทรวงมหาดไทย

ต่อมารัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยพิจารณาแล้วเห็นว่า เพื่อให้การ
บริหารราชการของกระทรวงมหาดไทยเป็นไปด้วยความเรียบร้อย มีความคล่องตัว สะดวก รวดเร็ว
และเป็นการลดขั้นตอนการปฏิบัติราชการ จึงอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๓๘
แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. ๒๕๓๔ และทแ่ี ก้ไขเพิ่มเติม ประกอบมาตรา ๒๒
แห่งพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการมอบอำนาจ พ.ศ. ๒๕๕๐ และที่แก้ไขเพิ่มเติม มีคำส่ัง
กระทรวงมหาดไทย ที่ ๕๕๑/๒๕๖๔ ลงวันที่ ๒ มีนาคม ๒๕๖๔ มอบอำนาจให้ผู้ว่าราชการจังหวัด
ปฏิบตั ริ าชการแทนรัฐมนตรีวา่ การกระทรวงมหาดไทย

กฎหมายท่ีเกี่ยวข้อง ความรบั ผิดชอบ อำนาจของ ผวจ. ในการ หนว่ ยงาน

ในฐานะ ผวจ. สั่ง/อนมุ ัติ/อนญุ าต/ รบั ผดิ ชอบใน

แนวทางปฏิบตั ิหรือการ พ้นื ที่

ดำเนินการ

1.พระราชบัญญัติความรับผิด 1 . ต ร ว จ ส อ บ พิจารณาทำความตกลงกบั 1. สำนักงานส่งเสริม

ทางละเมิดของเจ้าหน้าท่ี เ ห ต ุ ผ ล ค ว า ม หน่วยการบริหารราชการ การปกครองท้องถ่ิน

พ.ศ. ๒๕๓๙ จำเปน็ ส่วนท้องถิ่นในกรณีหน่วย จังหวัด

2. ระเบี ยบสำน ั กนายก 2. พิจารณาให้ การบริหารราชการส่วน 2. องค์การบริหาร

รฐั มนตรีวา่ ดว้ ยหลักเกณฑ์การ ความเห็นชอบทำ ท้องถิ่นต้องช ดใ ช ้ ค่ า สว่ นจงั หวดั

ปฏิบัติเกี่ยวกับความรับผิด ความตกลง ส ิ น ไ ห ม ทดแทนให ้ แก่ 3. เทศบาล

ทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ บ ุ ค ค ล ภ า ย น อ ก 4. องค์การบริหาร

พ.ศ. ๒๕๓๙ และที่แก้ไข เกินกว่าจำนวนที่กำหนด หรือ ส่วนตำบล

เพิ่มเตมิ ข้อ๓๔ ค่าสินไหมทดแทนกรณีอ่ืน

3. ประกาศกระทรวง ตามข้อ ๘ ของประกาศ

การคลัง เร่ือง หลักเกณฑ์ กระทรวงการคลัง เรื่อง

การชดใช้ค่าสินไหมทดแทน หลักเกณฑ์การชดใช้ค่า

กรณีเจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำ สินไหมทดแทน กรณี

ละเม ิ ดต่ อบ ุ คคลภายนอก เจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำ

ลงวันที่ ๓ ตุลาคม ๒๕๕๔ ละเมิดต่อบุคคลภายนอก

ข้อ๘ ลงวันที่ ๓ ตลุ าคม ๒๕๕๔

4. หนังสือสำนักเลขาธิการ

คณะรัฐมนตรี ที่ นร๐๒๐๔/ว

๒๓๕ลงวันที่ ๒8พฤศจิกายน

๒๕๓๙ เรื่อง การกำหนด

หล ั กเกณฑ ์ การปฏ ิบัติ

623

กฎหมายที่เกี่ยวขอ้ ง ความรับผิดชอบ อำนาจของ ผวจ. ในการ หน่วยงาน

ในฐานะ ผวจ. สงั่ /อนุมตั /ิ อนญุ าต/ รับผิดชอบใน

แนวทางปฏบิ ตั หิ รือการ พนื้ ที่

ดำเนนิ การ

เกี่ ยวกั บความร ั บผ ิ ดทาง
ละเมดิ ของเจา้ หนา้ ท่ี ขอ้ ๓
5. หนังสือกระทรวงมหาดไทย

ที่ มท ๐๘๐๔.๔/ว ๖๐๘๖

ลงวันท่ี ๙ตลุ าคม๒๕๖๓เรื่อง

การปรับปรุงแก้ไขหลักเกณฑ์

การปฏิบัติเกี่ยวกับความรับ

ผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่

ของหน่วยการบริหารราชการ
สว่ นทอ้ งถนิ่ ขอ้ ๒

6. หนังสือกระทรวงมหาดไทย

ท่ี มท๐๘๐๒.๓/ว ๔๗๙

ลงวันที่ ๙มีนาคม๒๕๖๔เรอ่ื ง

การมอบอำนาจของรัฐมนตรี

ว่าการกระทรวงมหาดไทยให้

ผู้ว่าราชการจังหวัดปฏิบัติ
ราชการแทน

ข้อพึงระวัง

ตรวจสอบเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องให้ถูกต้อง ครบถ้วน เช่น เอกสาร

หลกั ฐานที่ผเู้ สียหายได้ชำระเงินไปจากกรณีเหตลุ ะเมิด

หนว่ ยงานส่วนกลางทร่ี ับผิดชอบ สำนัก/กอง

กองกฎหมายและระเบียบท้องถิน่ เบอรต์ ดิ ต่อ : ๐ ๒๒๔๑ ๙๐๓๖

ผู้อำนวยการกองกฎหมายและระเบยี บท้องถน่ิ เบอร์ติดต่อ : ๐๖๕ ๙๘๔ ๙๙๘๔

ผอู้ ำนวยการกลมุ่ งานคดี เบอร์ตดิ ต่อ : ๐๘๙ ๒๔๔ ๙๙๒๖

กฎหมาย/ระเบียบที่เกย่ี วข้อง

624

6. ประเด็น การมอบอำนาจของอธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นให้ผู้ว่าราชการจังหวัด
กรณีเกิดความเสียหายกบั เงนิ อุดหนุนเฉพาะกจิ

สรปุ สาระสำคญั ตามประเด็น
เนื่องจากคณะกรรมการกฤษฎีกา (คณะพิเศษ) เรอื่ งเสรจ็ ท่ี ๓๖๒/๒๕๔๙ ได้ให้

ความเห็นว่า กรณีมีความเสียหายเกิดขึ้นในการดำเนินโครงการขององค์การบริหารส่วนตำบล
เทศบาล องค์การบริหารส่วนจังหวัด ที่ได้รับการจัดสรรงบประมาณเงินอุดหนุนเฉพาะกิจจากกรม
ส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ถือว่ากรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นได้รับความเสียหายด้วย ดังน้ัน
ในการแตง่ ตั้งคณะกรรมการสอบข้อเท็จจรงิ ความรับผิดทางละเมิดเพ่ือสอบสวนหาตัวเจ้าหน้าที่ผู้ต้อง
รับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนจากการกระทำละเมิดในกรณีดังกล่าว องค์การบริหารส่วนตำบล
เทศบาล องค์การบริหารส่วนจังหวัด ต้องร่วมกับกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นในฐานะหน่วยงาน
ท่ีได้รับความเสียหายในการแต่งตั้งคณะกรรมการสอบข้อเท็จจริงความรับผิดทางละเมิด ตามความ
ในมาตรา ๘ และมาตรา ๑๐ แห่งพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. ๒๕๓๙
ประกอบข้อ ๑๐ และข้อ ๑๑ ของระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรวี ่าด้วยการปฏิบัติเกี่ยวกับความรับผิด
ทางละเมดิ ของเจา้ หนา้ ที่ พ.ศ. ๒๕๓๙ แกไ้ ขเพิ่มเติมถึง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๙ อกี ทง้ั ในขัน้ ตอนการ
ออกคำสั่งเรียกให้เจ้าหน้าที่ผู้ต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทน องค์การบริหารส่วนตำบล เทศบาล
องคก์ ารบริหารสว่ นจังหวัด ตอ้ งรว่ มกับกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นออกคำสัง่ ตามความในมาตรา
๑๒ แห่งพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. ๒๕๓๙ ประกอบความเห็น
คณะกรรมการกฤษฎีกา (คณะพเิ ศษ) เรอ่ื งเสรจ็ ท่ี ๑๕๔๖/๒๕๕๙

เพื่อให้การปฏิบัติราชการกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นในการดำเนินการ
แต่งตั้งคณะกรรมการสอบข้อเท็จจริงความรับผิดทางละเมิด ตลอดไปจนถึงขั้นตอนการออกคำสั่งให้
ชดใช้ค่าสินไหมทดแทน และการใช้มาตรการบังคับทางปกครองร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
เป็นไปด้วยความเรียบร้อย สะดวก รวดเร็ว มีประสิทธิภาพ และเกิดประโยชน์ต่อราชการ จึงอาศัย
อำนาจตามความในมาตรา ๓๒ และมาตรา ๓๙ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน
พ.ศ. ๒๕๓๔ แก้ไขเพิ่มเติมถึง (ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๕๓ ประกอบมาตรา ๒๒ และมาตรา ๒๓
แหง่ พระราชกฤษฎีการว่าดว้ ยการมอบอำนาจ พ.ศ. ๒๕๕๐ แก้ไขเพ่ิมเติมถงึ (ฉบบั ท่ี ๒) พ.ศ. ๒๕๕๙
จึงมีคำสั่งกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ที่ ๓๗๐/๒๕๖๓ ลงวันท่ี ๑๒ พฤษภาคม ๒๕๖๓
มอบอำนาจใหผ้ ูว้ ่าราชการจงั หวัดปฏบิ ตั ริ าชการแทนอธิบดกี รมสง่ เสริมการปกครองท้องถ่ิน

กฎหมายที่เก่ียวขอ้ ง ความรบั ผดิ ชอบ อำนาจของ ผวจ. ในการ หน่วยงานรับผดิ ชอบ
ในฐานะ ผวจ. ส่ัง/อนมุ ัติ/อนุญาต/ ในพืน้ ท่ี
1. พระราชบัญญัติ
ความรับผิดทางละเมิด แนวทางปฏิบัติหรือการ 1. สำนักงานส่งเสริม
ของเจ้าหนา้ ท่ี พ.ศ.๒๕๓๙ ดำเนินการ การปกครองท้องถ่ิน
จังหวัด
1.ตรวจสอบรายงาน 1. พิจารณาแต่งต้ัง
ผลการสอบสวน ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร ส อ บ
ของคณะกรรมการ ข้อเท็จจริงความรับผิด

625

กฎหมายท่ีเก่ียวข้อง ความรับผดิ ชอบ อำนาจของ ผวจ. ในการ หน่วยงานรบั ผิดชอบ
ในฐานะ ผวจ. ส่ัง/อนมุ ตั /ิ อนญุ าต/ ในพน้ื ที่
แนวทางปฏิบัตหิ รือการ
มาตรา ๘ มาตรา ๑๐ สอบข้อเท็จจริง ดำเนนิ การ 2. องค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิน่
และมาตรา ๑๒ ความรับผิดทาง ทางละเมิดร่วมกับองค์กร
ปกครองส่ว นท้ อ ง ถิ่ น
2 . ระเบ ี ยบสำนั ก ละเมดิ และหรือผู้มีอำนาจกำกับ
ดูแลองค์กรปกครอง
นายกรัฐมนตรีว่าด้วย 2. วินิจฉัยสั่งการ สว่ นท้องถน่ิ กรณีผูบ้ รหิ าร
องค์กรปกครองส่วน
หลักเกณฑ์การปฏิบัติ ในสำนวนรายงาน ท้องถิ่น กระทำให้เกิด
ความเสียหาย หรือมีส่วน
เกี่ยวกับความรับผิด การสอบสวนของ กระทำให้เกิดความ
เสียหาย กรณีมีความ
ทางละเมิดของเจ้าหน้าท่ี ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร เ ส ี ย ห า ย ท ี ่ เ ก ิ ด ข ึ ้ น กั บ
โครงการทด่ี ำเนินการ โดย
พ.ศ. ๒๕๓๙ และที่แก้ไข สอบข้อเท็จจริง ใ ช ้ เ ง ิ น ง บ ป ร ะ ม า ณ เ งิ น
อุดหนุนเฉพาะกจิ ของกรม
เพม่ิ เติมข้อ๘ข้อ๑๐ข้อ ความรับผิดทาง ส่งเสริมการปกครอง
ท้องถน่ิ
๑๑ ข้อ ๑๗ ข้อ ๑๘ ละเมดิ
2. วนิ ิจฉัยสั่งการสำนวน
ข้อ๒๐ และข้อ๒๔ การสอบข้อเท็จจริงความ
รั บ ผ ิ ด ท า ง ล ะ เ ม ิ ด ข อ ง
3. พระราชบัญญัติวิธี คณะกรรมการสอบ
ข้อเท็จจริงความรับผิดทาง
ปฏ ิ บ ั ต ิ ราชการทาง ละเมิดร่วมกับผู้แต่งต้ัง
คณะกรรมการสอบ
ปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ ข้อเท็จจริงความรับผิดทาง
ละเมดิ ตาม 1.
แก้ไขเพิ่มเติมถึง (ฉบับที่
3. รายงานผลการสอบ
๓) พ.ศ. ๒๕๖๒ มาตรา ข้อเท็จจริงความรับผิด
ทางละเมิดที่ผ่านการ
๖๓/๑ ถึงมาตรา ๖๓/๑๙ ดำเนินการตาม 1. และ 2.
ใ ห ้ ก ร ะ ท ร ว ง ก า ร คลัง
และมาตรา ๖๘ ถึงมาตรา

๗๔

4. กฎกระทรวง กำหนด

เจ้าหน้าที่ผู้ออกคำสั่งใช้

มาตรการบังคับทาง

ปกครองและการแต่งตั้ง

เจ้าพนักงานบังคับทาง

ปกครองพ.ศ. ๒๕๖๒

5. ประกาศกระทรวง

การคลัง เรื่อง ความรับผิด

ทางละเมิดของเจ้าหน้าที่

ที ไม ่ ต ้ องรายงานให้

กระทรวงคลังตรวจสอบ

626

กฎหมายทเี่ ก่ียวข้อง ความรบั ผิดชอบ อำนาจของ ผวจ. ในการ หน่วยงานรับผิดชอบ
ในฐานะ ผวจ. ส่ัง/อนุมตั ิ/อนุญาต/ ในพน้ื ท่ี
พ.ศ. ๒๕๖๒ ลงวันที่ แนวทางปฏิบัติหรือการ
๒๐ ธนั วาคม ๒๕๖๒ ดำเนนิ การ
6. หนังสือกระทรวง
การคลัง ด่วนที่สุด ที่ ตรวจสอบตามประกาศ
กค 0415.1/ว 82 กระทรวงการคลัง เรื่อง
ลงวันที่ 27 สิงหาคม ความรับผิดทางละเมิดของ
๒๕61 เรื่อง แนวทาง เจ้าหน้าที่ที่ไม่ต้องรายงาน
ก า ร ร ่ ว ม ก ั น แ ต ่ ง ต้ั ง ให้กระทรวงการคลังตรวจสอบ
คณะกรรมการสอบ พ.ศ. ๒๕๖๒ ลงวันที่ ๒๐
ข้อเท็จจริงความรับผิด ธนั วาคม ๒๕๖๒
ทางละเมิด
7. หนังสือกระทรวง 4. ออกคำสั่งเรียกให้
การคลัง ด่วนที่สุด ที่ เจา้ หน้าท่ผี ู้ต้องรับผิดชดใช้
กค ๐๔๐๖.๒/ว ๖๖ ค่าสินไหมทดแทนให้แก่
ลงวันที่ ๒๕ กันยายน ทางราชการร่วมกับองค์กร
๒๕๕๐ เรื่อง แนวทาง ปกครองส่วนท้องถิ่น และ
การกำหนดสัดส่วน หรือผู้มีอำนาจกำกับดูแล
ความรับผิดทางละเมดิ องค์กรปกครองส่วน
ของเจา้ หน้าท่ี ท้องถิ่น (กรณีผู้บริหาร
8. หนังสอื กรมส่งเสริม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
การปกครองท้องถ่ิน กระทำให้เกิดความเสียหาย
ด่วนท่ีสุด ที่มท๐๘๐๒.๓/ หรือมีส่วนกระทำให้เกิด
ว ๑๓๘๙ ลงวันที่ ๑๒ ความเสียหาย) รวมทั้งการ
พฤษภาคม ๒๕๖๓ ดำเนินการฟ้องคดี กรณีที่
เรื่อง การมอบอำนาจ ผลการพิจารณาสำนวนการ
ให้ผู้ว่าราชการจังหวัด สอบข้อเท็จจริงความรับผิด
ปฏิบัติราชการแทน ทางละเมิดของผู้แต่งตั้ง
และคำสั่งกรมส่งเสริม คณะกรรมการสอบข้อเท็จจริง
การปกครองท้องถิ่น ที่ ความรับผิดทางละเมิด และ
๓๗๐/๒๕๖๓ เรื่อง หรอื กระทรวงการคลัง เหน็ ว่า
เจ้าหน้าที่กระทำละเมิดต่อ
หน่วยงานของรัฐตามมาตรา
๑๐ ประกอบกับมาตรา ๘
แห่งพระราช บัญญตั คิ วามรับ

627

กฎหมายท่เี ก่ียวข้อง ความรบั ผดิ ชอบ อำนาจของ ผวจ. ในการ หน่วยงานรบั ผดิ ชอบ
ในฐานะ ผวจ. สั่ง/อนุมัต/ิ อนุญาต/ ในพนื้ ที่
การมอบอำนาจให้ผู้ว่า แนวทางปฏิบตั หิ รือการ
ราชการจังหวัดปฏิบัติ ดำเนนิ การ
ราชการแทน ลงวันท่ี
๑๒ พฤษภาคม ๒๕๖๓ ผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่
พ.ศ. ๒๕๓๙ ในโครงการ
ท ี ่ ด ำเ น ิ น ก า ร โ ด ย ใช ้ เ งิ น
งบประมาณเงินอุดหนุน
เฉพาะกิจของกรมส่งเสริม
การปกครองท้องถิ่น

5. แจ้งคำสั่งเรียกให้
เจ้าหน้าที่ชำระเงิน (การ
แจ้งคำสั่งทางปกครอง)
ก ร ณ ี ท ี ่ ม ี ก า ร อ อ ก ค ำ ส่ั ง
ตาม 4.

ทั้งนี้ ในการดำเนินการ
ตาม 4. และ 5. ให้ผู้รับ
มอบอำนาจถือปฏิบัติตาม
พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติ
ราชการทางปกครอง พ.ศ.
๒๕๓๙ แก้ไขเพิ่มเติมถึง
(ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๖๒
โดยเคร่งครัด

6. การบังคับตามคำส่ัง
ทางปกครองที่กำหนดให้
ชำระเงิน กรณีเจ้าหน้าที่ผู้
ต้องรับผิดไม่มีการชำระค่า
สินไหมทดแทนคืนให้แก่
ทางราชการอันเนื่องมาจาก
ก า ร อ อ ก ค ำ ส ั ่ ง เ ร ี ย ก ใ ห้
เจ้าหน้าที่ชดใช้ค่าสินไหม
ทดแทน โดยการใช้การ
บังคับทางปกครอง ตาม
พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติ

628

กฎหมายท่เี ก่ียวข้อง ความรับผิดชอบ อำนาจของ ผวจ. ในการ หน่วยงานรบั ผดิ ชอบ

ในฐานะ ผวจ. สัง่ /อนุมัต/ิ อนญุ าต/ ในพ้ืนที่

แนวทางปฏบิ ตั หิ รือการ
ดำเนินการ

ราชการทางปกครอง พ.ศ.
๒๕๓๙ แก้ไขเพิ่มเติมถึง
(ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๖๒
หมวด ๒/๑ การบังคับทาง

ปกครอง มาตรา ๖๓/๑ ถึง

มาตรา ๖๓/๑๙

ขอ้ พงึ ระวงั
1. ระมัดระวังมิให้ขาดอายุความในการใช้สิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทน

ภายใน ๒ ปีนับแตว่ ันทหี่ นว่ ยงานของรัฐรถู้ ึงการละเมดิ และรตู้ วั เจ้าหน้าที่ แต่ไมเ่ กนิ สบิ ปนี ับแต่กระทำ
ละเมดิ และกรณีทห่ี น่วยงานของรัฐเห็นว่าเจา้ หนา้ ท่ีผู้นั้นไมต่ ้องรบั ผดิ แต่กระทรวงการคลังตรวจสอบ

แล้วเห็นว่าต้องรับผิด ให้สิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนนั้นมีกำหนดอายุความหนึ่งปีนับแต่วันท่ี

หนว่ ยงานของรัฐมีคำสง่ั ตามความเห็นของกระทรวงการคลงั
2. ตรวจสอบวา่ มีเจ้าหน้าท่ขี องรฐั จากหน่วยงานของรฐั ใดบ้างทมี่ ีส่วนทำให้เกิด

ความเสียหาย ซึ่งหัวหน้าหน่วยงานของรัฐต้นสังกัดของเจ้าหน้าที่ของรัฐดังกล่าวต้องร่วมกันแต่งต้ัง
คณะกรรมการสอบข้อเท็จจรงิ ความรบั ผิดทางละเมดิ

3. ตรวจสอบเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องให้ถูกต้อง ครบถ้วน เช่น เอกสาร

หลักฐานการจัดสรรเงินอุดหนุนเฉพาะกิจจากกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ฎีกาเบิกจ่ายเงิน
เอกสารหลักฐานการลงนามของผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง คำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการกำหนดราคากล าง
คณะกรรมการตรวจการจา้ งบรรดาท่เี กยี่ วข้อง

หนว่ ยงานสว่ นกลางท่ีรบั ผิดชอบ สำนกั /กอง
กองกฎหมายและระเบียบท้องถ่ิน เบอรต์ ดิ ตอ่ : ๐ ๒๒๔๑ ๙๐๓๖
ผอู้ ำนวยการกองกฎหมายและระเบยี บทอ้ งถนิ่ เบอรต์ ิดต่อ : ๐๖ ๕๙๘๔ ๙๙๘๔

ผูอ้ ำนวยการกล่มุ งานคดี เบอรต์ ิดต่อ : ๐๘ ๙๒๔๔ ๙๙๒๖

กฎหมาย/ระเบียบท่เี ก่ยี วขอ้ ง

629

การกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถนิ่

1. ประเด็น คณะอนกุ รรมการอำนวยการการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถนิ่
ระดบั จงั หวัด

สรปุ สาระสำคญั ตามประเดน็
ตามพระราชบัญญัตกิ ำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครอง

ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542 มาตรา 13 กำหนดว่า คณะกรรมการการกระจายอำนาจให้แก่องค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่นอาจแต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพื่อดำเนินการใด ๆ ตามที่คณะกรรมการ
การกระจายอำนาจใหแ้ กอ่ งคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ินมอบหมายได้

กฎหมายที่ ความรับผิดชอบ อำนาจของ ผวู้ า่ ราชการจงั หวัด หน่วยงาน
เกีย่ วข้อง ในฐานะ ผวจ. ในการสัง่ /อนุมตั /ิ อนญุ าต/แนวทาง รับผิดชอบ
ในพนื้ ที่
ปฏบิ ตั ิหรือการดำเนนิ การ

คำสั่งคณะกรรมการ ประธานอนุกรรมการฯ พิจารณาตามอำนาจหน้าที่ - ส ำ น ั ก ง าน

การกระจายอำนาจ ประธานอนุกรรมการอำนวยการการ สง่ เสรมิ การปกครอง

ให้แก่องค์กรปกครอง กระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครอง ท้องถน่ิ จงั หวัด

ส ่ วนท ้ องถิ่ น ที่ ส่วนท้องถิ่นระดับจังหวัด การ - สำน ั กงาน
6/2553 ลงวันที่ บริหารจัดการเกี่ยวกับการถ่ายโอน ส่งเสรมิ การปกครอง
2 สิงหาคม 2553 ภารกิจการจัดสรรกำลังคน และ
เร่ือง แต่งตั้งคณะ งบประมาณในจังหวัด รวมถึงแก้ไข ทอ้ งถิ่นอำเภอ

อนุกรรมการอำนวยการ ปัญหาและอุปสรรคที่เกิดข้นึ

การกระจายอำนาจ

ให้แก่องค์กรปกครอง

ส่วนท้องถิ่นระดับ

จงั หวดั

630

2. ประเด็น การใช้อำนาจพจิ ารณาคณะอนกุ รรมการฯ ในการถา่ ยโอนภารกิจกรณเี อกสาร
หลกั ฐานการสง่ มอบ – รบั มอบภารกิจและทรพั ยส์ ินตรวจคน้ หาไม่พบหรอื สูญหาย

กฎหมายท่ี ความรบั ผิดชอบ อำนาจของ ผู้ว่าราชการจังหวดั หน่วยงาน

เกยี่ วข้อง ในฐานะ ผวจ. ในการส่ัง/อนมุ ัต/ิ อนญุ าต/แนวทาง รบั ผิดชอบ

ปฏบิ ัตหิ รอื การดำเนนิ การ ในพ้ืนท่ี

1. มติคณะกรรมการ ประธานอนุกรรมการ พิจารณาในฐานะประธานอนุกรรมการฯ - สำนักงาน

การกระจายอำนาจ อำนว ยการการ ร่วมกับคณะอนุกรรมการ องค์กรปกครอง ส่งเสริมการ

ให้แก่องค์กรปกครอง กระจายอำนาจให้แก่ ส่วนท้องถิ่น และส่วนราชการหรือ ปกครองท้องถ่ิน

ส่วนท้องถิ่น ครั้งที่ องค์กรปกครองส่วน หน่วยงานของรัฐที่ตั้งอยูใ่ นพื้นที่จังหวัด จงั หวัด

4/2562เมื่อวันที่ ท้ อ ง ถ่ิ น ร ะ ดั บ และหากเห็นว่ามีการถ่ายโอนภารกิจ - สำนักงาน
30 ตลุ าคม2562 จังหวัด ดงั กล่าวจากสว่ นราชการหรือหน่วยงาน ส่ งเสร ิ มการ
ของรัฐให้แก่องค์กรปกครองส่วน ปกครองท้องถ่ิน
2.หนงั สือสำนักงาน ท้องถิ่นจริง ให้คณะอนุกรรมการ อำเภอ
ปลัดสำนกั
อำนวยการฯ ระดับจังหวัด มีมติให้ส่วน
นายกรฐั มนตรี
ราชการหรือหน่วยงานของรัฐที่อยู่ใน
ท่ี นร0107/1647
พื้นที่จังหวัดพิจารณาดำเนินการจัดทำ
ลงวนั ที่ 19 หนังสือยืนยันว่าได้มีการถ่ายโอนภารกิจ
กมุ ภาพันธ์ 2563 และทรัพย์สินดังกล่าวให้แก่องค์กร

ปกครองส่วนท้องถิ่นจริง เพื่อเป็น

หลักฐานให้แก่องค์กรปกครองส่วน

ท้องถิ่นได้พิจารณาดำเนินการตาม

กฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง และให้

คณะอนุกรรมการอำนวยการฯ ระดับจังหวัด

รายงาน คณะกรรมการการกระจายอำนาจ

ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทราบ

และหากคณะอนุกรรมการอำนวยการฯ

ระดับจังหวัดพิจารณาแล้วไม่ได้ข้อยุติ ให้นำ

เรื่องเสนอคณะกรรมการการกระจาย

อำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วน

ทอ้ งถนิ่ พจิ ารณาต่อไป

631

3. ประเด็น การใชอ้ ำนาจพิจารณาคณะอนุกรรมการฯ เกีย่ วกับหลกั เกณฑ์ วิธีการและข้นั ตอนการ
บรหิ ารจดั การภารกิจถ่ายโอนดา้ นแหล่งน้ำ

กฎหมายทเี่ ก่ียวข้อง ความรบั ผดิ ชอบ อำนาจของ ผวู้ า่ ราชการจังหวดั หน่วยงาน

ในฐานะ ผวจ. ในการสั่ง/อนุมัต/ิ อนญุ าต/แนวทาง รับผดิ ชอบ

ปฏบิ ัติหรือการดำเนินการ ในพน้ื ท่ี

1.มติคณะกรรมการการ ป ร ะ ธ า น อ นุ พ ิ จารณาในฐานะประธาน - สำนักงานส่งเสริม
กระจายอำนาจให้แก่ กรรมการอำนวยการ อนุกรรมการฯ โดยพิจารณาตาม การปกครองท้องถ่ิน
องค์กรปกครองส่วน การกระจายอำนาจ ขอบเขตการถ่ายโอนดังนี้
1.ส่วนราชการ รับผิดชอบ จังหวดั
(1) แหล่งน้ำขนาดใหญ่ที่มี
ท้องถิ่นครั้งที่ 2/2561 ให้แก่องค์กร ปริมาตรเก็บกักน้ำตั้งแต่ 2 ล้าน - สำนักงานส่งเสริม
วันที่ 30 พฤษภาคม ปกครองส่วน ลูกบาศก์เมตรขึ้นไป เช่น เขื่อน การปกครองท้องถิ่น
2561 ท้องถิ่น ระดับ อ่างเกบ็ น้ำ หนอง บงึ สระน้ำ อำเภอ
จงั หวดั (2) แหล่งน้ำที่มีขนาดใหญ่หรือ
2. หนังสือสำนักงานปลัด ขนาดเล็กที่การใช้ประโยชน์ของ - องค์กรปกครอง
สำนั กนายกร ั ฐมนตรี ประชาชนครอบคลุมพื้นที่จังหวัด สว่ นท้องถิ่น
ที่ นร 0107/ว 1580 มากกว่า 1 จังหวัดขึ้นไป หากถ่าย
ลงวันที่ 26 กุมภาพันธ์ โอนใหอ้ งคก์ ารบริหารสว่ นจังหวัด
2562 และ หนังสือ สถ. ใดองค์การบริหารส่วนจังหวัด
ที่ มท 0810.8/ว 921
ลงวันท่ี 8 มนี าคม 2562

หนึ่งจะเกิดปัญหาในการบริหาร

จัดการน้ำ เช่น คลองส่งน้ำที่มี

ความยาวคาบเกี่ยวมากกว่าหนึ่ง

จังหวัด ฝายน้ำล้นที่กั้นลำน้ำที่

ไหลพาดผา่ นมากกว่าหนึ่งจงั หวดั

(3) บ่อน้ำบาดาลในพื้นที่ที่หาน้ำ

ยาก ซึ่งต้องใช้วิชาการด้านอุทก

ธรณีวิทยาชั้นสูง เช่น แหล่งน้ำ

บาดาลประเภทหินแข็งและแหล่งน้ำ

บาดาลประเภทที่เสี่ยงต่อการ

ปนเปื้อน หรือเกิดวิกฤตการณ์น้ำ

บาดาล เช่น พื้นที่เกลือหินและพื้นที่

ที่มีชั้นน้ำเคม็ แทรกตัวอยู่ รวมท้ังบ่อ

น้ำบาดาลในเขตวิกฤตการณ์น้ำ

632

กฎหมายทีเ่ ก่ียวขอ้ ง ความรบั ผิดชอบ อำนาจของ ผู้ว่าราชการจังหวัด หนว่ ยงาน
ในฐานะ ผวจ. ในการส่ัง/อนุมัต/ิ อนญุ าต/แนวทาง รับผดิ ชอบ
ในพ้นื ที่
ปฏิบตั ิหรอื การดำเนินการ

บาดาล บ่อสังเกตการณ์ และบ่อ
ทดสอบ
2.องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
มีหน้าที่
(1) นอกเหนือจากภารกิจตาม
ข้อ 1 (1) (2) (3) ได้แก่แหล่งน้ำ
ที่มีปริมาตรเก็บกักน้อยกว่า 2
ล้านลูกบาศก์เมตรแหล่งน้ำที่มี
การใช้ประโยชน์ของประชาชน
ครอบคลุมพื้นท่ีหนึ่งจังหวัดและ
บ่อน้ำบาดาลนอกเหนือจาก ข้อ 1
(3) ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
ดำเนินการแทนสว่ นราชการ รวมท้ัง
ส่วนราชการถ่ายโอนสิ่งก่อสร้าง
และทรัพย์สินที่มีอยู่ในสภาพดีใช้
งานได้ให้องค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่นบริหารจัดการและ
บำรุงรักษา หากสิ่งก่อสร้างและ
ทรัพย์สินที่จะถ่ายโอนมีสภาพ
ชำรุดเสียหายให้ส่วนราชการ
ดำเนินการซ่อมแซมก่อนถ่ายโอน
ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
แ ล ะ ต ร ว จ ส อ บ ค ว า ม ส ม บ ู ร ณ์
ถูกต้องของโครงการก่อนการส่ง
มอบให้องค์กรปกครองส่วน
ทอ้ งถน่ิ
(2) กรณีแหล่งน้ำที่เกิน 2 ล้าน
ลูกบาศก์เมตร ถ้าองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่นมีความจำเป็นในการ
ใช้น้ำและมีความประสงค์จะ

633

กฎหมายทีเ่ ก่ียวขอ้ ง ความรบั ผิดชอบ อำนาจของ ผวู้ า่ ราชการจังหวดั หนว่ ยงาน
ในฐานะ ผวจ. ในการสั่ง/อนมุ ตั ิ/อนญุ าต/แนวทาง รับผดิ ชอบ
ในพนื้ ที่
ปฏบิ ตั ิหรือการดำเนนิ การ

ขอรับโอนจากส่วนราชการ
สามารถดำเนินการได้โดยยื่นคำ
ร้องต่อส่วนราชการ และให้เสนอ
คณะกรรมการการกระจาย
อำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วน
ทอ้ งถน่ิ พจิ ารณาเปน็ รายกรณีไป
ขั้นตอนการส่งมอบและรับมอบ
ภารกิจ
1. ส่วนราชการที่ส่งมอบภารกิจ
จะต้องตรวจสอบความถูกต้อง
สมบูรณ์ของโค รง ก าร เช่น
เอกสารการดำเนินโครงการ การ
ขอใช้พื้นที่ดำเนินการ
(ถ้ามี) การดำเนินการจัดกลุ่มผู้ใช้
นำ้ ฯลฯ
2. ส่วนราชการทสี่ ่งมอบประสาน
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่รับ
มอบเพื่อถ่ายโอนภารกิจ โดยมี
หนังสือบันทึกการส่งมอบและรับ
มอบพร้อมเอกสารที่เกี่ยวข้อง
และให้องค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่น ลงทะเบียนเป็นทรัพย์สิน
ขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
กรณีที่ไม่มีหลักฐานการถ่ายโอน
ภารกิจองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
อาจเสนอคณะอนุ กรรมการ
อำนวยการการกระจายอำนาจ
ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ระดับจังหวัดพิจารณา โดยเชิญ
ส่วนราชการเจ้าของภารกิจและ

634

กฎหมายทีเ่ ก่ียวขอ้ ง ความรบั ผิดชอบ อำนาจของ ผวู้ า่ ราชการจังหวัด หน่วยงาน
ในฐานะ ผวจ. ในการสัง่ /อนุมัติ/อนุญาต/แนวทาง รบั ผิดชอบ
ในพน้ื ท่ี
ปฏิบตั หิ รอื การดำเนนิ การ

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่รับ
โอนภารกิจเข้าร่วมประชุม หาก
ส่วนราชการและองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่น เห็นพ้องต้องกันว่า
ภารกิจดังกล่าวเป็นภารกิจที่ถ่าย
โอนให้แก่องค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่น แล้วให้องค์กรปกครอง
ส ่ ว น ท ้ อ ง ถ ิ ่ น ล ง ท ะ เ บ ี ย น เ ป็ น
ทรัพย์สินขององค์กรปกครองส่วน
ทอ้ งถน่ิ
3. กรณีองค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่นแห่งพื้นที่ไม่ยอมรับการ
ถ่ายโอนภารกิจ ให้เสนอ
คณะอนุกรรมการอำนวยการการ
ก ร ะ จ า ย อ ำ น า จ ใ ห ้ แ ก่ อ ง ค ์ ก ร
ปกครองส่วนท้องถิ่น ระดับ
จังหวัดพิจารณา โดยเชิญส่วน
ราชการที่ดำเนินภารกิจและ
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่จะ
รับถ่ายโอนเข้าร่วมประชุมชี้แจง
หากพิจารณาเห็นพ้องต้องกันว่า
เป็นภารกิจถ่ายโอนให้แก่องค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่น แล้วให้
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรับ
การถ่ายโอนและลงทะเบียนเป็น
ทรพั ย์สินขององค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่นต่อไป แต่หากไม่สามารถ
ตกลงกันได้ให้เสนอข้อหารือต่อ
คณะกรรมการการกระจาย

635