รายงานประจำปี 2565

สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2565 188 ผลการคัดกรองพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของประชากรจังหวัดราชบุรี อายุ 15 ปีขึ้นไป ปี 2562 - 2565 อำเภอ จำนวน ประชากร อายุ 15 ปีขึ้นไป ได้รับการ คัดกรอง %คัด กรอง (45%) ผลการคัดกรอง สูบบุหรี่1B50* สูบแต่ เลิกแล้ว 1B51 ไม่สูบ 1B52 สูบ บุหรี่1B50* % 2562 563,123 279,187 49.58 11,556 242,315 25,316 9.07 2563 569,333 244,190 42.89 10,971 215,911 17,308 7.09 2564 575,387 231,100 40.16 9,773 206,725 14,602 6.32 2565 588,910 242,897 41.25 11,176 220,683 11,038 4.54 2566 599,708 14,362 2.39 517 13,469 376 2.62 ผลการบำบัดผู้ติดบุหรี่ของประชากรจังหวัดราชบุรี อายุ 15 ปีขึ้นไป ปี 2562 - 2565 ได้รับการ บำบัด ร้อยละบำบัด (50%) เลิกบุหรี่ได้ 1 เดือน เลิกบุหรี่ได้ 3 เดือน เลิกบุหรี่ได้ 6 เดือน %เลิกบุหรี่ได้ 6 เดือน (10%) 18,859 74.49 164 64 134 0.71 13,475 77.85 109 45 101 0.75 11,577 79.28 685 224 90 0.78 8,891 80.55 162 19 266 2.99 226 60.11 13 6 1 0.44

สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2565 189 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข สาเหตุ การพัฒนา/แก้ไข 1. ผลการดำเนินการ - คัดกรองและการบำบัดรักษาผู้มีพฤติกรรมดื่ม เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ต่ำกว่าเกณฑ์ - คัดกรองพฤติกรรมการสูบบุหรี่ประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป ต่ำกว่าเกณฑ์ 1. สรุปผลและติดตามผลการดำเนินงานให้หน่วยงาน รับผิดชอบทราบ 2. ประชาสัมพันธ์ให้ผู้รับผิดชอบงานเข้าร่วมอบรม พัฒนาศักยภาพในการบันทึกข้อมูลในระบบ 43 แฟ้ม และแนวทางการบำบัดรักษาผู้มีปัญหาการบริโภค ยาสูบและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ที่สำนักงาน คณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และ กองงานคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ กรมควบคุมโรค จัดขึ้น เพื่อให้ทราบแนวทางและ ขั้นตอนการบันทึกข้อมูลที่ถูกต้อง 2. ร้อยละของผู้เข้ารับการบำบัดให้เลิกบุหรี่สามารถ เลิกบุหรี่ได้สำเร็จอย่างน้อย 6 เดือน 1. จัดอบรมพัฒนาศักยภาพบุคลากรสาธารณสุข ในระดับ รพ.สต. นวดกดจุดสะท้อนเท้า ช่วยเลิกสูบ เลิกดื่ม เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงระบบบริการได้ง่ายขึ้น

สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2565 190 ผลการดำเนินงานสาขามะเร็ง บทนำ โรคมะเร็งเป็นปัญหาทางสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทย เป็นสาเหตุการเสียชีวิตเป็นอันดับหนึ่ง ของคนไทย และแนวโน้มการตายด้วยโรคมะเร็งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องและมีปัญหาการเข้าถึงบริการที่ดีมี คุณภาพ ของประชาชนตลอดจนการสร้างภาระค่าใช้จ่ายจากการรักษาที่มีราคาสูง จึงได้จัดเป็นหนึ่งในสาขาที่จะต้องพัฒนา ระบบบริการสุขภาพ ตามเป้าหมายแผนพัฒนาระบบบริการสุขภาพที ่จะ ลดอัตราตาย ลดระยะเวลารอคอย ลดอัตราป่วย ลดค่าใช้จ่าย และบริการสุขภาพได้มาตรฐาน ชนิดของมะเร็งที่พบได้บ่อยในผู้ชาย คือ มะเร็งตับและ ทางเดินน้ำดี มะเร็งปอด มะเร็งลำไส้ ตามลำดับ ส่วนผู้หญิง คือ มะเร็งเต้านม มะเร็งปากมดลูก มะเร็งตับและ ทางเดินน้ำดี ตามลำดับ ปัจจุบันการคัดกรองมะเร็งที่องค์กรอนามัยโรคให้คำแนะนำประเทศต่าง ๆ ในการคัดกรอง คือ โรคมะเร็งปากมดลูก มะเร็งเต้านม และมะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรงซึ่งมีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ว่าสามารถ ลดอัตราการเกิดและอัตราการตายได้ 1. มะเร็งปากมดลูก วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน/ตัวชี้วัด - ประชากรสตรีไทยกลุ ่มเป้าหมาย อายุ 30 - 60 ปีบริบูรณ์ ได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็ง ปากมดลูกด้วยวิธี HPV DNA TEST ร้อยละ 80 (ประชากรกลุ่มเป้าหมายสะสม ป 2564 - 2568) - เพื ่อสนับสนุน ส ่งเสริมให้สตรีกลุ ่มเป้าหมายอายุ 30 - 60 ปี ได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็ง ปากมดลูก โดยเจ้าหน้าที่สาธารณสุข - เพื่อลดอัตราป่วย อัตราตายในโรคมะเร็งปากมดลูก - บริหารจัดการห้องผ ่าตัดเพื ่อรองรับผู้ป ่วยโรคมะเร็งในการทำ Colposcope ร ่วมกับโรคอื ่น ๆ อย่างเหมาะสม เป้าหมายในการดำเนินงาน เฉลี่ยปีละ 20% ของทุกปีและได้มีเป้าหมายการคัดกรอง โดยให้สตรีที่มีอายุ 30 - 60 ปีบริบูรณ์ ตั้งแต่ปี 2564 - 2568 ภายใน 5 ปี ต้องไม่ต่ำกว่า 80% เมื่อสิ้นสุดการดำเนินการ วิธีการดำเนินงาน 1. สถาบันมะเร็งแห่งชาติจัดทำโครงการขออนุมัติต่อกองทุนหลักประกันสุขภาพ (สปสช.) เขต 5 พร้อมจัดทำโครงการเสนอสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี 2. ประชุมทีมงาน ร่วมกับเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานมะเร็งปากมดลูกแต่ละอำเภอ ในการดำเนินการ 3. ให้แต่ลำอำเภอจัดกิจกรรมรณรงค์การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ในวันและเวลาที่สะดวกของ แต่ละพื้นที่ มาตรวจคัดกรอง

สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2565 191 4. ให้ความรู้เกี่ยวกับมะเร็งปากมดลูกในกลุ่มเป้าหมายทุกราย 5. บันทึกข้อมูลผ่านโปรแกรม HPV CXS 2020 6. แจ้งผลการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกรายบุคคลผ่านโปรแกรม HPV CXS2020 ผลการดำเนินงาน 1. ในการดำเนินงานรณรงค์คัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธีHPV DNA TEST ได้ดำเนินงานตั้งแต่ ต้นปีงบประมาณ 2566 จนถึงปัจจุบัน มีผู้รับบริการทั้งหมด 177 ราย ในจำนวนนี้ เป็นรายใหม่ที่ไม่เคยได้รับการตรวจ คัดกรองมะเร็งปากมดลูกในช ่วง 5 ปี จำนวน 177 ราย จากชุดตรวจ HPV DNA TEST ที ่ได้รับการสนับสนุนจาก โรงพยาบาลบ้านโป่ง ผล Positive 16/18 4 ราย คิดเป็นร้อยละ 2.26 Positive Type non 16/18 17 ราย คิดเป็น ร้อยละ 9.60 จากผลการประมวลผลการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกในปีงบประมาณ 2566 จากข้อมูลในระบบ HDC พบว ่ามีกลุ ่มเป้าหมายปี 2566 ทั้งหมด 34,639 ราย ได้รับการคัดกรองทั้งหมด 177 ราย คิดเป็นร้อยละ 0.41 ที ่มาของข้อมูล https://rbr.hdc.moph.go.th/hdc/reports/report.php?source=pformated/format1.php &cat_id59acae759acae7a68f02c8e2c0cb88dfc6df3b3&id=4eab25b045dc0a9453d85c98dc2fdef0 ผลงานไม่ผ่านเกณฑ์ตัวชี้วัดของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีและกระทรวงสาธารณสุข 2. มีการพัฒนาระบบข้อมูลทะเบียนมะเร็ง เชื่อมต่อข้อมูลกับสถาบันมะเร็ง HDC และ สปสช. ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะ - ราชบุรีเพิ่งมีการจัดซื้อชุดตรวจเองเป็นปีแรกจึงทำให้การจัดสรรชุดตรวจให้สถานบริการล่าช้า - ประชาชนบางส่วนที่ไม่เข้ารับบริการยังมีความอาย ไม่กล้ามาตรวจตามที่ได้มีการรณรงค์ - เนื่องจากเป็นการดำเนินงานคัดกรองแบบใหม่กลุ่มเป้าหมายบางรายวิตกกังวล - ทำการตรวจซ้ำซ้อนในกลุ่มเป้าหมายเนื่องจากไม่มีการตรวจสอบบุคคลก่อนเข้าตรวจ ข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะอื่น ๆ - โครงการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเชิงรุกทำให้ประชาชน กลุ่มเป้าหมายได้รับความรู้ความเข้าใจ และเกิดความตระหนักในการดูแลสุขภาพของตนเอง เพื่อการคัดกรองโรคมะเร็งปากมดลูกอย่างสม่ำเสมอ จึงควร ให้มีการดำเนินการอย่างต่อเนื่อง - ตรวจเช็คในโปรแกรม HPV CXS 2020 ก่อนทำการตรวจทุกครั้ง สรุปงบประมาณปี 2566 ปีงบประมาณ 2566 จังหวัดราชบุรีมีหน ่วยตรวจประมวลผลทางห้องปฏิบัติการ 2 หน ่วยบริการคือ โรงพยาบาลราชบุรี และโรงพยาบาลบ้านโป่ง การใช้งบประมาณในการจัดซื้อชุดตรวจทางห้องปฏิบัติการของจังหวัดราชบุรี ปี 2566 จึงได้รับการสนับสนุนชุดตรวจและการตรวจทางห้องปฏิบัติการ โรงพยาบาลศูนย์ราชบุรี และโรงพยาบาล บ้านโป่ง เป็นผู้จัดซื้อชุดตรวจและจัดส่งให้สถานบริการต่าง ๆ ภายในจังหวัดราชบุรี ด้วยวิธี HPV DNA TEST

สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2565 192 2. มะเร็งเต้านม วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน/ตัวชี้วัด - ประชากรสตรีไทยกลุ่มเป้าหมาย อายุ 30 - 70 ปี ได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม ร้อยละ 90 - เพื่อสนับสนุน ส่งเสริมให้สตรีกลุ่มเป้าหมายอายุ 30 - 70 ปี ได้รับการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม ด้วยตนเองและโดยเจ้าหน้าที่สาธารณสุข - เพื่อลดอัตราป่วย อัตราตายในโรคมะเร็งเต้านม เป้าหมายในการดำเนินงาน ลดผู้ป่วยมะเร็งเต้านม Stage 3, 4 โดยวัดจาก 1. สตรีอายุ 30 - 70 ปี ตรวจเต้านมด้วยตนเอง (BSE) ร้อยละ 90 2. สตรีอายุ 30 - 70 ปี ได้รับบริการตรวจเต้านมโดยเจ้าหน้าที่ (CBE) ร้อยละ 90 3. สตรีกลุ่มเสี่ยงที่เข้ารับการตรวจอัลตราซาวน์และแมมโมแกรมในกิจกรรมตรวจคัดกรองมะเร็ง เต้านมด้วยเครื่อง Mammogram เคลื่อนที่ และส่งต่อเพื่อตรวจวินิจฉัยโรคมะเร็งเต้านม ร้อยละ 100 วิธีการดำเนินงาน 1. ประชุมทีมงานร่วมกับกองสาธารณสุขอบจ., เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานมะเร็งเต้านมแต่ละอำเภอ 2. สถานบริการสาธารณสุขทุกแห่งในจังหวัดราชบุรีรณรงค์ประชาสัมพันธ์การตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม 3. ให้แต่ละอำเภอจัดกิจกรรมรณรงค์การตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม ในวัน เวลาและสถานที่ของ แต่ละสถานบริการเพื่อทำการตรวจคัดกรอง 4. ให้ความรู้เกี่ยวกับมะเร็งเต้านมในกลุ่มเป้าหมายทุกราย 5. บันทึกข้อมูลผ่านโปรแกรม HDC 6. แจ้งผลการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมผู้รับบริการทันทีที่ได้รับการตรวจคัดกรองโดยเจ้าหน้าที่

สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2565 193 ผลการดำเนินงาน (1 ตุลาคม พ.ศ. 2565 - 31 ธันวาคม พ.ศ. 2565) ตารางที่ 1 ผลการดำเนินงานคัดกรองมะเร็งเต้านม จังหวัดราชบุรี แยกรายอำเภอ ปีงบประมาณ 2566 (แหล่งข้อมูล : https://hdcservice.moph.go.th ณ วันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2566) อำเภอ สตรี อายุ 30 - 70 ปี (คน) สตรีกลุ่มเป้าหมายได้รับการคัดกรอง จำนวนการ คัดกรอง ร้อยละ คัดกรอง ด้วยตนเอง ร้อยละ คัดกรองโดย เจ้าหน้าที่ ร้อยละ เมืองราชบุรี 49,842 10,341 20.75 9,960 19.98 10,341 20.75 จอมบึง 15,165 10,914 71.97 10,730 70.76 10,914 71.97 สวนผึ้ง 6,342 6,210 97.92 6,194 97.67 6,210 97.92 ดำเนินสะดวก 21,150 4,399 20.8 4,041 19.11 4,399 20.8 บ้านโป่ง 47,728 7,914 16.58 6,976 14.62 7,914 16.58 บางแพ 12,128 7,343 60.55 6,940 57.22 7,343 60.55 โพธาราม 34,683 8,680 25.03 8,518 24.56 8,680 25.03 ปากท่อ 16,179 3,261 20.16 3,104 19.19 3,261 20.16 วัดเพลง 2,645 1,144 43.25 1,140 43.1 1,144 43.25 บ้านคา 4,680 2,102 44.91 2,062 44.06 2,102 44.91 รวมทั้งหมด 210,542 62,308 29.59 59,665 28.34 62,308 29.59 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข - จากสถานการณ์การระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 จึงปรับกิจกรรมการดำเนินงานโดยกิจกรรม ที ่วางไว้ คือ กิจกรรมการตรวจเต้านมด้วยเครื ่อง Mammogram และ Ultrasound ที ่ร ่วมมือกับมูลนิธิ ศูนย์ถันยรักษ์ และโครงการสืบสานปณิธานสมเด็จย่า - ประชาชนบางส ่วนที ่ไม ่เข้ารับบริการยังมีความอาย ไม ่กล้ามาตรวจตามที ่ได้มีการรณรงค์ ในการออกพอสว. สรุปงบประมาณปี 2565 มีการใช้งบประมาณของ ปธพ. โดย ปธพ. ได้จัดโครงการและใช้ง่ายงบประมาณดำเนินเองทั้งหมด ในส่วนมูลนิธิกาญจนบารมี ได้ใช้งบประมาณเงินบำรุงของแต่ละรพ.

สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2565 194 3. มะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรง วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน/ตัวชี้วัด - ประชากรกลุ่มเป้าหมาย อายุ 50 - 70ปี ได้รับการคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรง ด้วยวิธี FIT test (การตรวจหาเลือดในอุจจาระ) ไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 ของจำนวนเป้าหมายที่กำหนด และตรวจยืนยัน มะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรง เมื่อตรวจพบความผิดปกติได้รับการรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มแรก เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. เพื ่อให้ประชาชนมีความรู้ในเรื ่องมะเร็งลำไส้ใหญ ่และปัจจัยเสี ่ยงที ่ส ่งเสริมให้เกิดโรคมะเร็ง ลำไส้ใหญ่ 2. เพื่อค้นหาโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ ในระยะเริ่มแรก และระยะก่อนเป็นมะเร็ง โดยมีระบบส่งต่อเพื่อ การตรวจวินิจฉัยและการรักษาอย่างครบวงจร 3. เพื่อให้มีการพัฒนาความร่วมมือระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องในในภาครัฐและเอกชนใน การดำเนินงานตามแผนที่ได้กำหนดไว้ วิธีการดำเนินงาน - การดำเนินการในโครงการ 1. สถานที่ดำเนินการ สถานพยาบาลในโครงการทุกแห่ง (รพ.สต./รพช./รพท./รพศ.) 2. ค่าการรายงานผลการคัดกรอง ผลลบ (Negative) และ ผลบวก (Positive) 3. การปฏิบัติหลังทราบผลการคัดกรอง ผลลบ (Negative) ให้คำแนะนำการดูแลตนเองและแนะนำ ให้ได้รับการคัดกรอง ทุก 2 ปี ผลบวก (Positive) ส ่งต ่อไปโรงพยาบาลตามที ่กำหนดไว้ในจังหวัด เพื ่อทำการ ส่องกล้องดูลำไส้ (Colonoscopy) และให้กำรวินิจฉัยโรค กรณีที่คัดกรองในโรงพยาบาลที่เป็นหน่วยส่องกล้อง Colonoscopy ให้ส่งต่อ ภายในโรงพยาบาล 4. ทำการบันทึกข้อมูลตามแนวทางของการบริการสุขภาพ และบันทึกเพื ่อส ่งผ ่าน 43 แฟ้ม มายัง HDC 5. สำหรับหน่วยส่องกล้อง Colonoscopy บันทึกผลการตรวจพบ (Findings) และ หัตถการรที ่ทำ รวมทั้งบันทึกการวินิจฉัยทั้ง ปกติและ ที่พบความผิดปกติ ไม่ใช่มะเร็ง หรือ เป็นมะเร็ง - กิจกรรม /วิธีการทำ 1. เจ้าหน้าที่แจกขวดน้ำยาให้กลุ่มเป้าหมายเพื ่อเก็บตัวอย่างอุจจาระด้วยวิธีการ และปริมาณที่ กำหนด (การอธิบายและเอกสาร) 2. กลุ่มเป้าหมาย นำสิ่งที่เก็บในข้อ 1. มาส่งยังหน่วยบริการ 3. เจ้าหน้าที่ ตรวจหาเลือดในชุดน้ำยาตามแนวทาง 4. การรายงานผล จะรายงานผลเป็น ค ่าผลลบ (Negative) หมายถึง ไม ่พบเลือดในอุจจาระ ค่าผลบวก (Positive) หมายถึง ตรวจพบเลือดในอุจจาระ

สำนักงานสาธ า รณสุขจังหวัดราชบุ รี กลุ่มงานควบคุมโ รคไม่ติดต่อ สุขภ าพจิต และย าเสพติด รายงานประจำปี 2565 195 ผลการดำเนินงาน ผลการดำเนินงานคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงในประชากรกลุ่มอายุ 50 - 70 ปี จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2565 จำนวน 17,143 ราย จากจำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด 206,103 ราย คิดเป็นร้อยละ 8.32 (เป้าหมาย OKRs เท่ากับ 50%) ซึ่งผลการดำเนินงานของจังหวัดราชบุรีเป็นอันดับ 2 ของเขตสุขภาพที่ 5 รองจาก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และเป็นอันดับที่ 6 ของประเทศ เมื่อพิจารณาแยกรายอำเภอพบว่า อำเภอที่คัดกรองได้ มากที่สุดคือ อำเภอบ้านโป่ง 5,927 ราย (13.61%) ลำดับที่ 2 อำเภอสวนผึ้ง 5,055 ราย (81.86%) และอำเภอ โพธาราม 3,786 ราย (11.06%) ส่วนอำเภอที่คัดกรองได้น้อยที่สุด ได้แก่ อำเภอดำเนินสะดวก และอำเภอวัดเพลง 0 ราย (0.00%) ดังแสดงในตาราง ผลการดำเนินงานคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง จังหวัดราชบุรี แยกรายอำเภอ ปีงบประมาณ 2565 (แหล่งข้อมูล : https://hdcservice.moph.go.th ณ วันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2564) อำเภอ เป้าหมาย 50 - 70 ปี (ทุกสิทธิ) (B) การคัดกรองด้วยการตรวจ Fit Test ผลการคัด กรอง (คน) (A) ร้อยละคัด กรอง (A*100/B) ผลลบ 1B0060 ร้อยละผลลบ (ผลลบ* 100/A) ผลบวก 1B006 1(B1) ร้อยละ ผลบวก (B1*100/A) เมืองราชบุรี 49,253 66 0.13 62 93.94 4 6.06 จอมบึง 14,867 804 5.41 764 95.02 40 4.98 สวนผึ้ง 6,175 5,055 81.86 4,851 95.96 204 4.04 ดำเนินสะดวก 21,782 0 0 0 0 0 0 บ้านโป่ง 43,540 5,927 13.61 5,798 97.82 129 2.18 บางแพ 12,301 5 0.04 5 100 0 0 โพธาราม 34,216 3,786 11.06 3,638 96.09 148 3.91 ปากท่อ 16,176 1,496 9.25 1,396 93.32 100 6.68 วัดเพลง 2,960 0 0 0 0 0 0 บ้านคา 4,833 4 0.08 3 75 1 25 รวมทั้งหมด 206,103 17,143 8.32 16,517 96.35 626 3.65 ปัญหา และอุปสรรค พื้นที่ไม่สามารถจัดหาซื้อชุดตรวจได้ทัน และบางพื้นที่งบประมาณไม่เพียงพอ การแก้ไข หน่วยบริการนำชุดตรวจที่คงค้างปี 2564 มาใช้ตรวจ สรุปงบประมาณปี 2564 ไม่มีการใช้งบประมาณ

กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อม และอาชีวอนามัย - การดำเนินงานพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อม ได้ตามเกณฑ์ GREEN&CLEAN Hospital - การดำเนินงานพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมได้ตามเกณฑ์การประเมินรับรอง คุณภาพระบบบริการอนามัยสิ่งแวดล้อมองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (EHA) - การแก้ไขปัญหาเหตุร้องเรียนตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 - การดำเนินงานสุขาภิบาลอาหารและน้ำ - การดูแล เฝ้าระวังป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพจากมลพิษสิ่งแวดล้อม - การดำเนินงานมาตรฐานการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อม ในสถานบริการสาธารณสุข - การดำเนินงานเฝ้าระวังสุขภาพของผู้ประกอบอาชีพและประชาชน ตามฐานชีวิตวิถีใหม่ (New Normal)

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 196 การดำเนินงานพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อม ได้ตาม GREEN & CLEAN Hospital บทนำ โรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุขเป็นหน่วยงานที่ให้บริการประชาชนทั้งด้านการส่งเสริม ป้องกัน และรักษาสุขภาพ ในแต่ละวันจึงมีกิจกรรมจากผู้มาใช้บริการ รวมทั้งเจ้าหน้าที่ของโรงพยาบาลจำนวนมาก ก่อให้เกิดของเสียมากมาย อาทิ เศษอาหารจากตึกผู้ป่วย โรงอาหาร ร้านอาหาร สิ่งปฏิกูลจากการขับถ่าย น้ำเสีย ตลอดจนมูลฝอยติดเชื้อ การใช้พลังงาน และการใช้สารเคมีในกิจกรรมต่าง ๆ ซึ่งกระบวนการเหล่านี้ล้วนส่งผล กระทบต่อสิ่งแวดล้อมของโรงพยาบาลและชุมชนโดยรอบ การบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมในโรงพยาบาลโดยใช้หลักการสุขาภิบาลยั่งยืนและเป็นมิตรกับ สิ่งแวดล้อม คือ กลยุทธ์ CLEAN และกิจกรรม GREEN จะสามารถบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมในโรงพยาบาลได้อย่าง มีประสิทธิภาพและไม่ส่งผลกระทบต่อชุมชนโดยรอบ จังหวัดราชบุรี มีโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข จำนวน 11 แห่ง และโรงพยาบาลสังกัด กรมวิชาการ จำนวน 1 แห่ง รวมทั้งสิ้น จำนวน 12 แห่ง ปี 2565 มีโรงพยาบาลผ่านเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital ร้อยละ 100 โดยแบ่งเป็น ระดับดีมาก จำนวน 3 แห่ง ได้แก่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ (สังกัด กรมวิชาการ), โรงพยาบาลบางแพ และโรงพยาบาลบ้านคา และระดับดีมาก PLUS จำนวน 9 แห่ง ได้แก่ โรงพยาบาลราชบุรี, โรงพยาบาลบ้านโป่ง, โรงพยาบาลโพธาราม, โรงพยาบาลดำเนินสะดวก, โรงพยาบาลปากท่อ, โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชจอมบึง, โรงพยาบาลวัดเพลง, โรงพยาบาลเจ็ดเสมียน และโรงพยาบาลสวนผึ้ง นอกจากนี้ได้ส่งเสริม สนับสนุนให้เกิดการดำเนินงานพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมตามเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital สู่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จำนวน 158 แห่ง ซึ่งผลการดำเนินงานพบว่า ผ่านระดับพื้นฐาน จำนวน 73 แห่ง ระดับดี จำนวน 52 แห่ง และระดับดีมาก จำนวน 33 แห่ง ดี วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อส่งเสริมโรงพยาบาลและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข มีการพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมได้ตามเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. โรงพยาบาลผ่านเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital ระดับดีมาก ร้อยละ 98 2. โรงพยาบาลผ่านเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital ระดับดีมาก PLUS ร้อยละ 60 3. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลผ่านเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital ระดับดีขึ้นไป ร้อยละ 30

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 197 วิธีการดำเนินงาน 1. ประชุมชี้แจงการดำเนินงานพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมตามเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital ให้แก่ PM.สิ่งแวดล้อมระดับอำเภอ 2. ทำหนังสือแจ้งให้โรงพยาบาลและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข ทุกแห่งประเมินตนเองตามแบบประเมินการพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อมตามเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital 3. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีติดตามการดำเนินงานและประเมินการพัฒนาอนามัย สิ่งแวดล้อมตามเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital ของโรงพยาบาลและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสังกัด กระทรวงสาธารณสุขทุกแห่ง 4. ส่งผลการประเมินให้ศูนย์อนามัยเพื่อประเมินรับรองและขอรับประกาศเกียรติคุณ ผลการดำเนินงาน จังหวัดราชบุรีมีโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข จำนวน 11 แห่ง และโรงพยาบาลสังกัด กรมวิชาการ จำนวน 1 แห่ง รวมทั้งสิ้น จำนวน 12 แห่ง ผ่านเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital ระดับดีมากขึ้นไป จำนวน 12 แห่ง (ร้อยละ 100) และระดับดีมาก PLUS จำนวน 9 แห่ง (ร้อยละ 75) โดยแบ่งเป็นรายโรงพยาบาล ตามระดับ ดังนี้ ระดับดีมาก จำนวน 3 แห่ง (ร้อยละ 25) ได้แก่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ, โรงพยาบาลบางแพ, และโรงพยาบาลบ้านคา และระดับดีมาก PLUS จำนวน 9 แห่ง (ร้อยละ 75) ได้แก่ โรงพยาบาลราชบุรี, โรงพยาบาลบ้านโป่ง, โรงพยาบาลโพธาราม, โรงพยาบาลดำเนินสะดวก, โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชจอมบึง, โรงพยาบาลปากท่อ, โรงพยาบาลเจ็ดเสมียน, โรงพยาบาลวัดเพลง และโรงพยาบาลสวนผึ้ง สำหรับโรงพยาบาล ส่งเสริมสุขภาพตำบล จำนวน 158 แห่ง ผ่านระดับพื้นฐาน จำนวน 73 แห่ง (ร้อยละ 46.20) ระดับดี จำนวน 52 แห่ง (ร้อยละ 32.91) และระดับดีมาก จำนวน 33 แห่ง (ร้อยละ 20.88) ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และการแก้ไข -

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 198 การดำเนินงานพัฒนาอนามัยสิ่งแวดล้อม ได้ตามเกณฑ์การประเมินรับรองคุณภาพระบบบริการ อนามัยสิ่งแวดล้อมองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (EHA) บทนำ ตาม พ.ร.บ.การกระจายอำนาจ พ.ศ. 2542 และพ.ร.บ.การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 กำหนดให้ งานสาธารณสุขด้านการสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันและการควบคุมโรคติดต่อ เป็นภารกิจที่องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นต้องควบคุมดูแล เพื่อให้เกิดการบริการที่มีคุณภาพ ส่งผลต่อคุณภาพชีวิต ความเป็นอยู่ สังคมและ สิ่งแวดล้อมที่ดี กรมอนามัยจึงได้พัฒนาระบบและกลไกการบริการอนามัยสิ่งแวดล้อมขององค์กรปกครองส่วน ท้องถิ่นด้วย การรับรองมาตรฐานคุณภาพระบบบริการอนามัยสิ่งแวดล้อมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (Environmental Health Accreditation : EHA) ตามโครงการพัฒนาคุณภาพระบบบริการอนามัยสิ่งแวดล้อม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สำหรับให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาระบบบริการ อนามัยสิ่งแวดล้อมให้เป็นระบบและมีประสิทธิภาพในการดูแล และให้บริการแก่ประชาชนในพื้นที่ ซึ่งเกณฑ์ มาตรฐาน EHA ประกอบด้วย 9 ประเด็นหลัก ได้แก่ 1) ด้านการจัดการสุขาภิบาลอาหาร 2) ด้านการจัดการ คุณภาพน้ำบริโภค 3) ด้านการจัดการสิ่งปฏิกูล 4) ด้านการจัดการมูลฝอย 5) ด้านภัยพิบัติ 6) ด้านเหตุรำคาญ 7) ด้านกิจการอันตราย 8) ด้านผลกระทบสุขาภาพ 9) ด้านกฎหมาย ซึ่งจังหวัดราชบุรีได้มีการดำเนินงานมาอย่าง ต่อเนื่องทุกปี วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อส่งเสริม สนับสนุนให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีการพัฒนาระบบบริการอนามัยสิ่งแวดล้อมให้ เป็นระบบและมีประสิทธิภาพตามมาตรฐาน EHA เป้าหมายในการดำเนินงาน เทศบาลทุกแห่ง จำนวน 36 แห่ง วิธีการดำเนินงาน 1. ทำหนังสือแจ้งเทศบาลทุกแห่ง เชิญสมัครเข้าร่วมโครงการ ฯ และต่ออายุใบเกียรติบัตรรับรอง โดยสมัครและแบบประเมินตนเองในแบบฟอร์ม 2. เทศบาลส่งใบสมัครและแบบประเมินตนเองในประเด็นที่สมัคร ส่งให้สำนักงานสาธารณสุขอำเภอในพื้นที่ 3. สำนักงานสาธารณสุขอำเภอแนะนำเทศบาลเบื้องต้น พร้อมประเมินรับรองในระดับพื้นฐาน และส่งแบบประเมินรับรองมาตรฐานให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 199 4. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีตรวจสอบเอกสาร และแจ้งศูนย์อนามัยที่ 5 ราชบุรี ร่วมลง พื้นที่เทศบาลที่ขอรับการประเมินเพื่อตรวจรับรองมาตรฐานในระดับเกียรติบัตร 5. มอบใบเกียรติบัตรแก่เทศบาลที่ผ่านการประเมินรับรองทุกระดับ ผลการดำเนินงาน จังหวัดราชบุรี มีเทศบาลทั้งสิ้น จำนวน 36 แห่ง สมัครเข้าร่วมโครงการ จำนวน 20 แห่ง (ร้อยละ 56.00) ผ่านการประเมินมาตรฐานตามเกณฑ์ EHA ใน 9 ประเด็นหลัก จำนวน 9 แห่ง (ร้อยละ 45.00) ประเด็นที่ผ่านส่วนใหญ่ ได้แก่ ด้านการจัดการสุขาภิบาลอาหาร ด้านการจัดการมูลฝอย และด้านเหตุรำคาญ โดยแบ่งมาตรฐานการรับรองเป็น สมัครเข้าร่วม จำนวน 1 แห่ง ระดับพื้นฐาน จำนวน 14 แห่ง ระดับเกียรติบัตร จำนวน 5 แห่ง ได้แก่ เทศบาลตำบลหลักเมือง อำเภอเมืองราชบุรี เทศบาลตำบลหนองโพ อำเภอโพธาราม เทศบาลตำบลสวนผึ้ง อำเภอสวนผึ้ง เทศบาลตำบลเบิกไพร อำเภอบ้านโป่ง เทศบาลตำบลกรับใหญ่ อำเภอบ้านโป่ง ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข ในช่วงของปี 2565 ยังมีการเกิดสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรค COVID-19 องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นทุกแห่งต้องดำเนินการควบคุม ดูแล สนับสนุน และป้องกันการแพร่ระบาด ส่งผลให้เทศบาลส่วนใหญ่ ไม่สามารถเตรียมเอกสารเพื่อการประเมินรับรองได้ทัน และเจ้าหน้าที่มีการผลัดเปลี่ยนทำให้การดำเนินงาน หยุดชะงักขึ้น

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 200 การแก้ไขปัญหาเหตุร้องเรียน ตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 บทนำ ปัจจุบันความเจริญทางด้านเศรษฐกิจและสังคมรวมถึงการขยายตัวของชุมชนเมือง เป็นปัจจัยหนึ่งที่ ก่อให้เกิดผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อมและสุขอนามัยของประชาชน รวมทั้งอาจก่อให้เกิดปัญหาด้านต่าง ๆ ซึ่งจะนำไปสู่ความขัดแย้งและเกิดการร้องเรียนด้านต่าง ๆ “การร้องเรียน” ถือเป็นเสียงสะท้องของประชาชนต่อ พฤติกรรมบริการ หรือผลการให้บริการที่ได้รับ เพื่อขอให้ช่วยเหลือ แก้ไข บรรเทาความเดือดร้อน หรือตรวจสอบ ข้อเท็จจริง อันเนื่องมาจากการได้รับความเดือดร้อน ความไม่เป็นธรรม หรือพบเห็นการกระทำผิดกฎหมาย อีกทั้ง การร้องเรียนถือเป็นสิทธิพื้นฐานของประชาชน ตามที่ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน พ.ศ.2491 กำหนดไว้ใน ข้อ 7 ทุกคนเสมอภาคกันตามกฎหมายและมีสิทธิที่จะได้รับความคุ้มครองของกฎหมายเท่าเทียมกัน โดยปราศจาก การเลือกปฏิบัติใด จังหวัดราชบุรี เป็นจังหวัดที่มีการประกอบอาชีพทั้งด้านอุตสาหกรรม เกษตรกรรม และการปศุสัตว์ ซึ่งจากการขยายตัวด้านเศรษฐกิจและสังคมดังกล่าวอาจก่อให้เกิดปัญหาเหตุรำคาญต่าง ๆ ได้ เช่น ปัญหา กลิ่นเหม็นจากฟาร์มปศุสัตว์ เช่น ฟาร์มไข่ไก่ ฟาร์มสุกร และปัญหาน้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรม เป็นต้น ประกอบกับมีการจัดตั้งศูนย์ดำรงธรรมในระดับอำเภอ ระดับจังหวัด จึงเป็นช่องทางให้กับประชาชนได้ร้องเรียน สะดวกขึ้น ทำให้ปัญหาการร้องเรียนมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปี ซึ่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.2535 และที่ แก้ไขเพิ่มเติม เป็นพระราชบัญญัติที่คุ้มครองประชาชนด้านสุขลักษณะและการอนามัยสิ่งแวดล้อม หรือ การสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อมและกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการบังคับใช้กฎหมาย ในการตรวจตราดูแลกิจการต่าง ๆ การอนุญาต การออกคำสั่งให้ปรับปรุงแก้ไข เป็นต้น วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อคุ้มครองสุขภาพของประชาชนไม่ให้ได้รับผลกระทบด้านอนามัยสิ่งแวดล้อม เป้าหมายในการดำเนินงาน เรื่องร้องเรียนตาม พรบ.การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ที่เข้ามายังหน่วยงานได้รับ การจัดการตามบทบาทหน้าที่ อย่างน้อยร้อยละ 90 วิธีการดำเนินงาน 1. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีรับเรื่องร้องเรียนผ่านช่องทางต่าง ๆ เช่น หนังสือราชการ โทรศัพท์ จดหมาย

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 201 2. ทำหนังสือแจ้งสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ หน่วยงานราชการส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานราชการ ที่เกี่ยวข้อง เช่น สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดราชบุรีสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดราชบุรี เป็นต้น 3. ตรวจสอบข้อเท็จจริงและหาแนวทางการแก้ไขปัญหาร่วมกับสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ หน่วยงานราชการส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง เช่น สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดราชบุรี สำนักงาน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดราชบุรี เป็นต้น 4. รายงานข้อเท็จจริงให้ผู้บังคับบัญชาทราบหรือสำนักงานจังหวัดราชบุรีแล้วแต่กรณี 5. ทำคำแนะนำเจ้าพนักงานสาธารณสุขให้แก่เจ้าพนักงานท้องถิ่น ผลการดำเนินงาน ในปีงบประมาณ 2565 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีได้รับเรื่องร้องเรียน โดยตรงผ่านทาง หนังสือจากศาลากลางจังหวัดราชบุรีหรือช่องทางอื่น เช่น โทรศัพท์ จดหมาย และจากหน่วยงานอื่นเชิญร่วม ตรวจสอบข้อเท็จจริง เช่น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรือหน่วยงานราชการอื่น ๆ รวมทั้งสิ้น 65 เรื่อง ได้รับ การจัดการตามขั้นตอนและตามบทบาทหน้าที่ จำนวน 65 เรื่อง คิดเป็น ร้อยละ 100 และมีเรื่องร้องเรียนซ้ำ จำนวน 7 เรื่อง คิดเป็นร้อยละ 10.77 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข 1. เจ้าหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นบางแห่งยังขาดความรู้ ความเข้าใจในการบังคับใช้ กฎหมายสาธารณสุข 2. การบังคับใช้กฎหมายสาธารณสุขขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นบางแห่งยังไม่เคร่งครัด

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 202 การดำเนินงานสุขาภิบาลอาหารและน้ำ บทนำ แผนยุทธศาสตร์ชาติด้านสาธารณสุขระยะ 20 ปี กำหนดยุทธศาสตร์การดำเนินงานอาหารปลอดภัย ได้แก่ ด้านการพัฒนากฎหมาย /มาตรฐาน ให้ทัดเทียมในระดับสากลด้านความเข้มแข็งในการกำกับดูแลให้อาหาร ปลอดภัยอย่างครบวงจร ตั้งแต่การควบคุมการนำเข้าการผลิต การจำหน่ายและการขนส่ง ด้านการพัฒนาศักยภาพ ผู้บริโภค ด้านการพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการค้าอาหารและแผงลอยจำหน่ายอาหารในตลาดและภาคีเครือข่าย ให้เข้ามามีส่วนร่วมในการตรวจประเมินมาตรฐานร้านอาหาร แผงลอยจำหน่ายอาหาร ทำให้ร้านอาหาร แผงลอย จำหน่ายอาหาร และตลาดปลอดภัยมากขึ้น จังหวัดราชบุรีมีการดำเนินงานอาหารปลอดภัยมาอย่างต่อเนื่อง ในปี 2564 พบว่าร้านอาหารและ แผงลอยจำหน่ายอาหารได้มาตรฐานอาหารสะอาด รสชาติอร่อย ร้อยละ 81.63 ตลาดสด น่าซื้อ ร้อยละ 90 และ ตลาดนัด น่าซื้อ ร้อยละ 31 อาหารปรุงสำเร็จปลอดภัยจากการปนเปื้อนแบคทีเรีย ร้อยละ 78.65 ในส่วนสุขภาพ ของประชาชนพบว่า อัตราป่วยใหม่โรคเบาหวาน /ความดันโลหิตสูงแนวโน้มเพิ่มขึ้น อัตราป่วยและอัตราตายจาก โรคมะเร็งลำดับที่ 1 ในสาเหตุการตาย ส่วนโรคติดต่ออันดับ 1 ได้แก่ โรคอุจาระร่วง อัตราป่วย 1430.16 คนต่อ แสนประชากร และอันดับที่ 5 โรคอาหารเป็นพิษอัตราป่วย 79.88 คนต่อแสนประชากร เนื่องจากการมีพฤติกรรม ของผู้ประกอบการและผู้บริโภคที่ไม่ถูกต้อง ร่วมกับพฤติกรรมการขาดการออกกำลังกายที่ไม่เพียงพอ ทำให้ แนวโน้มการป่วยเป็นโรคดังกล่าวเพิ่มขึ้น จึงต้องมีการพัฒนาสถานประกอบการให้ได้มาตรฐาน และเฝ้าระวังอย่าง ต่อเนื่อง รวมถึงรณรงค์เผยแพร่ความรู้ในการป้องกันโรคต่าง ๆ เช่น กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ ประกอบกับ มีการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ชมรมผู้ประกอบการค้าอาหารและผู้ประกอบการค้า อาหารทั้งหลายได้ให้ความร่วมมือและมีมาตรการป้องกันโรค (COVID-19) ในการจำหน่ายอาหารแบบ New Normal เพิ่มขึ้น วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อพัฒนาอาหารให้ปลอดภัยเป็นไปตามมาตรฐาน 2. เพื่อส่งเสริมการพัฒนาสถานประกอบการด้านอาหารให้ได้มาตรฐาน 3. เพื่อรณรงค์/ส่งเสริมผู้ประกอบการค้าอาหารและประชาชนมีสุขวิทยาส่วนบุคคลที่ดี 4. เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว และป้องกันโรคที่เกิดจากอาหารและน้ำเป็นสื่อ เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. ประชุมพัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่สาธารณสุขและผู้เกี่ยวข้องในการจัดการอนามัยสิ่งแวดล้อม ในพื้นที่ จำนวน 80 คน 2. ร้านอาหารและแผงลอยจำหน่ายอาหารได้มาตรฐานอาหารสะอาด รสชาติอร่อย ร้อยละ 81 3. ตลาดสด ผ่านเกณฑ์ตลาดสด น่าซื้อ ร้อยละ 90 ตลาดนัดผ่านเกณฑ์ตลาดนัด น่าซื้อ ร้อยละ 32 4. ตรวจเฝ้าระวังความสะอาดทางแบคทีเรีย ปลอดภัยจากการปนเปื้อน ร้อยละ 80

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 203 5. อาหารริมบาทวิถี (Street Food Good Health) ต้นแบบ จำนวน 1 แห่ง 6. ตลาดสด น่าซื้อ วิถีใหม่ (New Normal Healthy Market) จำนวน 1 แห่ง 7. ตลาดนัด น่าซื้อ (Healthy Market) ต้นแบบ จำนวน 5 แห่ง 8. ร้านอาหารผ่านเกณฑ์อาหารสะอาด รสชาติอร่อย ระดับดีมาก จำนวน 5 ร้าน วิธีการดำเนินงาน 1. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจัดประชุมพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการค้าอาหาร และภาคี เครือข่ายด้านอาหาร จำนวน 80 คน 2. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสนับสนุนเอกสารเผยแพร่ประชาสัมพันธ์พฤติกรรมการบริโภคอาหาร ที่ปลอดภัยให้แก่ผู้รับผิดชอบงานสุขาภิบาลอาหารในสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ โรงพยาบาล ท้องถิ่น และชมรม ผู้ประกอบการค้าอาหารในจังหวัดราชบุรี 3. จัดกิจกรรมรณรงค์สัญลักษณ์อาหารปลอดภัยแก่ผู้ประกอบการค้าอาหาร ประชาชนและ นักท่องเที่ยว 4. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดร่วมกับหน่วยบริการสาธารณสุขในพื้นที่ตรวจเฝ้าระวังความสะอาด ทางแบคทีเรีย ด้วยน้ำยาตรวจสอบความสะอาดทางแบคทีเรีย SI-2 ในร้านอาหาร แผงลอยจำหน่ายอาหาร และใน ตลาดสด ตลาดนัด 5. รณรงค์ล้างตลาดสดและตลาดนัดเพื่อฆ่าเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) 6. ตรวจประเมินร้านอาหาร /แผงลอยจำหน่ายอาหารตามเกณฑ์มาตรฐานอาหารสะอาด รสชาติ อร่อย พร้อมมอบป้ายรับรองมาตรฐานอาหารสะอาด รสชาติอร่อย (Clean Food Good Taste) 7. ตรวจประเมินร้านอาหารตามเกณฑ์มาตรฐานอาหารสะอาด รสชาติอร่อย ระดับดีมาก พร้อมมอบ ป้ายรับรองมาตรฐานอาหารสะอาด รสชาติอร่อย (Clean Food Good Taste Plus) 8. การขับเคลื่อนการจัดบริการอาหารริมบาทวิถี (Street Food Good Health) ต้นแบบ จำนวน 1 แห่งและตลาดนัด น่าซื้อ (Healthy Market) ต้นแบบ จำนวน 5 แห่ง ส่งกรมอนามัยเพื่อเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ 9. ตรวจประเมินตลาดสด น่าซื้อ วิถีใหม่ (New Normal Healthy Market) จำนวน 1 แห่ง ผลการดำเนินงาน 1. ร้านอาหารและแผงลอยจำหน่ายอาหารตามเกณฑ์มาตรฐานอาหารสะอาด รสชาติอร่อย (Clean Food Good Taste) ร้อยละ 80.00 2. ตลาดสด น่าซื้อ ร้อยละ 90 และตลาดนัด น่าซื้อ ร้อยละ 32 3. การเฝ้าระวังความสะอาดทางแบคทีเรีย ปลอดภัยจากการปนเปื้อน ร้อยละ 81 4. อาหารริมบาทวิถี (Street Food Good Health) ต้นแบบ จำนวน 1 แห่ง ได้แก่ ชุมชนอุทยาน หินเขางู ตำบลเกาะพลับพลา อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี และตลาดนัด น่าซื้อ (Healthy Market) จำนวน 5 แห่ง ได้แก่ 4.1 ตลาดนัดทุ่งปก อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี 4.2 ศูนย์เรียนรู้การบริหารจัดการสินค้าเกษตร ตลาดเกษตรกรจังหวัดราชบุรี อำเภอเมือง จังหวัด ราชบุรี

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 204 4.3 ตลาดนัดลุงเพิ่ม อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี 4.4 ตลาดนัดวัดอมรญาติสมาคม อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี 4.5 ตลาดนัดขวัญใจแม่ค้า อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี 5. ร้านอาหารตามเกณฑ์มาตรฐานอาหารสะอาด รสชาติอร่อย ระดับดีมาก พร้อมมอบป้ายรับรอง มาตรฐานอาหารสะอาด รสชาติอร่อย (Clean Food Good Taste Plus) จำนวน 5 ร้าน ได้แก่ 5.1 ศูนย์อาหาร foodhouse ของบริษัท ฟู๊ดเฮาส์ เคเทอร์ริ่ง เชอร์วิสเชล จำกัด อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี 5.2 ลิมคาเฟ่ Lim cafe’ Photharam อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี 5.3 YASASHI-Yakiniku Shabu&Sushi อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี 5.4 เดอปังคาเฟ่แอนด์บิสโทร อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี 5.5 ก๋วยเตี๋ยวเรือรสเด็ด บอยโพธาราม อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี 6. การประชุมพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการค้าอาหารและภาคีเครือข่ายด้านอาหาร จำนวน 80 คน เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 ณ ห้องประชุมราชาวดี ศูนย์อนามัยที่ 5 ราชบุรี 7. ประเมินตลาดสด น่าซื้อ วิถีใหม่ (New Normal Healthy Market) จำนวน 1 แห่ง ได้แก่ ตลาดกลางผักและผลไม้จังหวัดราชบุรี (ศรีเมือง) ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข การแพร่ระบาดของไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ทำให้ผู้ประกอบการร้านอาหารขาดความมั่นใจ ในการพัฒนาร้าน บางรายหันไปจำหน่ายโดยใช้จัดส่งแบบ Delivery เจ้าหน้าที่ต้องมีการปรับรูปแบบการควบคุม มาตรฐานและความปลอดภัยของอาหารให้เข้ากับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 205 การดูแล เฝ้าระวังป้องกันควบคุมโรค และภัยสุขภาพจากมลพิษสิ่งแวดล้อม ประเด็นที่ 1 การเฝ้าระวังสุขภาพประชาชนที่กรณีได้รับผลกระทบจากเหตุเพลิงไหม้โรงงานกำจัดขยะ บทนำ ปี 2565 จังหวัดราชบุรีเกิดเหตุเพลิงโรงงานของบริษัท แวกซ์ กาเบ็จ รีไซเคิล จำกัด ตั้งอยู่เลขที่ 54/1 หมู่ 8 ตำบลรางบัว อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี เป็นโรงงานรับกำจัดกากของเสียอุตสาหกรรม ได้เกิดเหตุ เพลิงไหม้บริเวณอาคารที่ 8, 9 และ 10 ซึ่งเป็นอาคารเก็บถังสารเคมีจำพวกสารไวไฟ และสารที่มีฤทธิ์กัดกร่อน จำพวกสารที่ผสมในน้ำมันและสี คือ สารเบนซีน โทลูอีน ไซลีน และเมื่อเกิดการเผาไหม้จะเกิดก๊าซพิษที่มีฤทธิ์เป็น กรดจำพวก ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ซึ่งมีผลกระทบต่อสุขภาพหากสัมผัสทางดวงตา การหายใจ และทางผิวหนัง จังหวัดราชบุรีได้มอบหมายให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีดำเนินการเฝ้าระวังผลกระทบด้านสุขภาพแก่ ประชาชน ดังนั้น สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีโดยกลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัยจึงประสาน หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 5 จังหวัดราชบุรี โรงพยาบาลราชบุรี สำนักงาน สาธารณสุขอำเภอเมืองราชบุรี โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลน้ำพุ และองค์การบริหารส่วนตำบลน้ำพุ ดำเนินการ ดังนี้ 1. สำรวจข้อมูลประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากเหตุเพลิงไหม้ตำบลน้ำพุอำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี และตำบลรางบัว อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี 2. สนับสนุนหน้ากากอนามัยให้กับประชาชนที่ได้รับผลกระทบและให้ความรู้ในการป้องกันตนเอง 3. ออกหน่วยตรวจสุขภาพเคลื่อนที่เพื่อเฝ้าระวังสุขภาพประชาชนที่ได้รับผลกระทบในพื้นที่หมู่ที่ 1 ตำบลน้ำพุ อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อเฝ้าระวังสุขภาพของประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์เพลิงไหม้ เป้าหมายในการดำเนินงาน ประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากเหตุเพลิงไหม้ จำนวน 201 คน วิธีการดำเนินงาน 1. สำรวจข้อมูลประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากเหตุเพลิงไหม้ ตำบลน้ำพุ อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี และตำบลรางบัว อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 206 2. ประชุมคณะกรรมการขับเคลื่อนติดตาม เฝ้าระวัง สภาวะสุขภาพประชาชน กรณีได้รับผลกระทบ จากการประกอบกิจการโรงงานของบริษัท แวกซ์กาเบ็จ รีไซเคิล เซ็นเตอร์ จำกัด เพื่อกำหนดแนวทางการตรวจ สุขภาพของประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากเหตุเพลิงไหม้ 3. ออกหน่วยเคลื่อนที่ โดยแพทย์จากโรงพยาบาลราชบุรีตรวจเฝ้าระวังสุขภาพของประชาชน ในพื้นที่หมู่ที่ 1 ตำบลน้ำพุ อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี (เนื่องจากเป็นพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ เพลิงไหม้) โดยการตรวจวัดความดันโลหิต ตรวจการทำงานของตับและไต ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือดแดง และ การตอบแบบสอบถาม จำนวน 123 คน จากประชาชนที่ได้รับผลกระทบจำนวน 201 คน ผลการดำเนินงาน ผลตรวจสุขภาพทั่วไป ผลตรวจสุขภาพทั่วไป จำนวน ร้อยละ แปลผลความดัน ควบคุมความโลหิตได้ไม่ดี 4 3.3 ความดันโลหิตเริ่มสูง 2 1.6 ความดันโลหิตเริ่มสูง (Prehypertension) 25 20.3 ความดันโลหิตสูง 51 41.5 ความดันโลหิตสูงรุนแรง (Severe Hypertension) 2 1.6 ปกติ 39 31.7 ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือดแดง CBC ปกติ 71 57.7 โลหิตจางปานกลาง 1 .8 โลหิตจางปานกลาง และเม็ดเลือดแดง ขนาดเล็ก 6 4.9 โลหิตจางเล็กน้อย 23 18.7 โลหิตจางเล็กน้อย และเม็ดเลือดแดง ขนาดเล็ก 16 13.0 ไม่ได้เก็บตัวอย่าง 6 4.9 Platelet Count ไม่ได้เก็บตัวอย่าง 6 4.9 ต่ำกว่าปกติ 1 .8 ต่ำกว่าปกติเล็กน้อย 4 3.3 ปกติ 108 87.8 สูงกว่าปกติเล็กน้อย 4 3.3

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 207 แปลผล WBC Count ไม่ได้เก็บตัวอย่าง 6 4.9 ปกติ 109 88.6 สูงกว่าปกติ 8 6.5 แปลผลเม็ดเลือดขาว ไม่ได้เก็บตัวอย่าง 6 4.9 ปกติ 103 83.7 แปลผลเม็ดเลือดขาว สูงกว่าปกติ 14 11.4 การทำงานของไต ไม่ได้เก็บตัวอย่าง 6 4.9 อัตราการกรองปกติ 59 48.0 อัตราการกรองลดลง (GFR stage 3) 7 5.7 อัตราการกรองลดลงเล็กน้อย (GFR Stage 2) 51 41.5 การทำงานของตับ ไม่ได้เก็บตัวอย่าง 6 4.9 การทำงานของตับผิดปกติ 2 1.6 การทำงานของตับผิดปกติเล็กน้อย 11 8.9 ปกติ 104 84.6

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 208 ประเด็นที่ 2 การเฝ้าระวังสุขภาพจากฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) บทนำ สถานการณ์ค่าปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) ที่เพิ่มขึ้นในหลาย ๆ พื้นที่ของประเทศไทย โดยมีปัจจัยสำคัญที่ทำให้ปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็กเพิ่มสูงขึ้น คือ อุณหภูมิหรือความดันบรรยากาศที่แตกต่างกัน ตามระดับความสูงเหนือพื้นดิน คืออากาศเวลากลางวันร้อนและจะลอยตัวสูงขึ้น แต่เมื่อเกิดการผกผันอากาศจะ ไม่สามารถลอยตัวขึ้นสูงได้ตามปกติ ทำให้ปริมาณฝุ่นเกิดการสะสมในระดับพื้นดิน โดยตรวจพบว่ามีปริมาณฝุ่น ละอองขนาด (PM 2.5) ซึ่งมักจะเกิดขึ้นในช่วงอากาศเย็นราวเดือนธันวาคมถึงกุมภาพันธ์ของทุกปี ในปี 2565 จังหวัดราชบุรีพบปัญหาปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) เกินมาตรฐานที่กำหนด ตั้งแต่เดือนธันวาคม 2564 จนถึงเดือนเมษายน 2565 เนื่องจากประเทศไทยได้รับอิทธิพลความกดอากาศสูง ที่แผ่จากประเทศจีน ทำให้ลมตะวันออกเฉียงเหนือและลมตะวันออกที่พัดจากอ่าวไทยมีกำลังแรงขึ้น มีอากาศ หนาวเย็น และหมอกปกคลุม ประกอบกับเป็นช่วงฤดูการเก็บเกี่ยวผลิตผลทางการเกษตร ได้แก่ ข้าว และอ้อย ร่วมกับมีการทำถนนในบริเวณอำเภอเมืองราชบุรี จึงส่งผลให้ปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) เกินมาตรฐาน ที่กำหนด โดยเฉพาะในช่วงเดือนเมษายน 2565 คุณภาพอากาศอยู่ในระดับสีส้ม ที่เริ่มส่งผลกระทบต่อสุขภาพ คือ 78 ไมโครกรัม/ลูกบาศก์เมตร (ค่ามาตรฐาน 50 ไมโครกรัม/ลูกบาศก์เมตร) หากปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) เกินมาตรฐานที่กำหนด จะส่งผลถึงสุขภาพประชาชนเจ็บป่วยด้วยโรคจากมลพิษทางอากาศ ได้แก่ โรคผิวหนังอักเสบ รองลงมาโรคตาอักเสบ โรคคออักเสบ โรคหลอดเลือดสมอง โรคหลอดลมอุดกั้นเรื้อรัง โรคปอด อักเสบ โรคหลอดลมอักเสบ โรคจมูกอักเสบเรื้อรัง โรคหอบหืด โรคหัวใจขาดเลือด และโรคติดเชื้อของระบบ ทางเดินหายใจเฉียบพลัน เป็นต้น วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อดูแลสุขภาพประชาชน และป้องกันการเกิดโรคที่เกิดจากมลพิษทางอากาศ เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. ประชาชนกลุ่มเสี่ยง ได้แก่ เด็กเล็ก 0 - 5 ปีผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ผู้ที่ทำงานกลางแจ้ง ผู้มีโรค ประจำตัว เช่น โรคหลอดเลือดหัวใจ โรคความดันโลหิตสูง โรคไต โรคเบาหวาน เป็นต้น 2. ประชาชนทั่วไป วิธีการดำเนินงาน 1. ติดตามสถานการณ์ฝุ่นละอองขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอน ในพื้นที่จังหวัดราชบุรีอย่างต่อเนื่อง ผ่าน App.Air4Thai และเตรียมความพร้อมเปิด EOC สสจ.ราชบุรี หากค่าฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) มากกว่า 76 มคก./ลบ.ม. ติดต่อกัน 3 วัน ขึ้นไป 2. ร่วมประชุมคณะกรรมการการป้องกันและแก้ไขปัญหาหมอกควันและฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) ระดับจังหวัด เพื่อหาแนวทางในการลดฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) ซึ่งมีดังนี้ - โรงโอ่งให้ความร่วมมือในการลดการเผาไหม้ โดยใช้วิธีสลับการเผาโอ่งคนละช่วงสัปดาห์

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 209 - หน่วยงานท้องถิ่นกำชับบังคับใช้กฎหมายเข้มงวดในการเผาในที่โล่งแจ้ง หากฝ่าฝืนจะถูก ดำเนินคดีตาม พ.ร.บ.สาธารณสุข - ตำรวจร่วมกับขนส่ง กวนขันจราจรในการจับรถควันดำ ที่เกินค่ามาตรฐาน - หน่วยงานท้องถิ่นจัดกิจกรรมรณรงค์ฉีดน้ำ ล้างพื้นผิวจราจร เพื่อไม่ให้ฝุ่นฟุ้งกระจาย - ตรวจสอบโรงงานอุตสาหกรรมในการปล่อยควันให้อยู่ในเกณฑ์ตามมาตรฐาน - สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี สนับสนุนหน้ากากอนามัย และแผ่นประชาสัมพันธ์ฝุ่นละออง ขนาดเล็ก (PM2.5) ให้กับหน่วยงาน 3. แจ้งให้โรงพยาบาล และส่งเสริมสุขภาพตำบลทุกแห่ง ให้ความรู้แก่ประชาชนเรื่องการป้องกันต้น เองจากฝุ่นละออง 4. แจ้งโรงพยาบาลศูนย์ และโรงพยาบาลทั่วไป จัดตั้งคลินิกมลพิษ หรือช่องทางให้คำปรึกษาและ ตรวจสุขภาพประชาชนที่มีอาการทางระบบทางเดินหายใจ 5. โรงพยาบาล และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลรายงานข้อมูลผู้ป่วยเป็นรายสัปดาห์ทางระบบ HDC 6. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีวิเคราะห์ข้อมูลผู้ป่วยด้วยโรคจากมลพิษสิ่งแวดล้อมจาก HDC จังหวัดราชบุรี และสรุปนำเสนอในที่ประชุมคณะกรรมการระดับจังหวัด ผลการดำเนินงาน จากความร่วมมือของหน่วยงานและเอกชนที่เกี่ยวข้อง ร่วมดำเนินการจึงทำให้ค่าฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) เริ่มลดลงในช่วงปลายเดือนเมษายน 2565 ทำให้คุณภาพอากาศลงมาอยู่ในระดับดีจนถึงดีมาก ข้อมูลด้านสุขภาพผู้ป่วยด้วยโรคที่เกี่ยวข้องกับมลพิษทางอากาศ จากรายงาน HDC จังหวัดราชบุรี ตั้งแต่เดือน มกราคม 2565 ถึง เดือนธันวาคม 2565 จากจำนวนประชากร 694,518 คน มีดังนี้ - โรคผิวหนังอักเสบ ผู้ป่วยทั้งหมด 35,132 คน เท่ากับ 5,050 ต่อประชากรแสนคน - โรคคออักเสบ ผู้ป่วยทั้งหมด 21,061 คน เท่ากับ 3,030 ต่อประชากรแสนคน - โรคตาอักเสบ ผู้ป่วยทั้งหมด 18,959 คน เท่ากับ 2,702 ต่อประชากรแสนคน - โรคหลอดเลือดสมอง ผู้ป่วยทั้งหมด 17,926 คน เท่ากับ 2,564 ต่อประชากรแสนคน - โรคหลอดลมอุดกั้นเรื้อรัง ผู้ป่วยทั้งหมด 12,475 คน เท่ากับ 1,785 ต่อประชากรแสนคน - โรคปอดอักเสบ ผู้ป่วยทั้งหมด 4,030 คน เท่ากับ 581 ต่อประชากรแสนคน - โรคหลอดลมอักเสบ ผู้ป่วยทั้งหมด 5,167 คน เท่ากับ 746 ต่อประชากรแสนคน - โรคจมูกอักเสบเรื้อรัง ผู้ป่วยทั้งหมด 1,495 คน เท่ากับ 215 ต่อประชากรแสนคน - โรคติดเชื้อของระบบทาง ผู้ป่วยทั้งหมด 839 คน เท่ากับ 120 ต่อประชากรแสนคน เดินหายใจเฉียบพลัน - โรคหอบหืด ผู้ป่วยทั้งหมด 556 คน เท่ากับ 80 ต่อประชากรแสนคน - โรคหัวใจขาดเลือด ผู้ป่วยทั้งหมด 297 คน เท่ากับ 43 ต่อประชากรแสนคน

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 210 การดำเนินงานมาตรฐานการจัดบริการอาชีวอนามัย และเวชกรรมสิ่งแวดล้อมในสถานบริการสาธารณสุข บทนำ การดำเนินงานมาตรฐานการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อมในสถานบริการ สาธารณสุข เป็นการสนับสนุนให้หน่วยบริการสาธารณสุข มีการจัดบริการอาชีวอนามัยให้ได้มาตรฐาน การบริการ ทางด้านการแพทย์และสาธารณสุขที่เน้นการเฝ้าระวัง ส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค โดยมีประชากรกลุ่ม ผู้ประกอบอาชีพเป็นกลุ่มเป้าหมายหลัก ประชาการกลุ่มวัยแรงงาน ได้แก่ กลุ่มแรงงานในระบบ กลุ่มแรงงานนอก ระบบ กลุ่มผู้ให้บริการทางสุขภาพ รวมถึงประชาชนที่อาจได้รับผลกระทบจากมลพิษสิ่งแวดล้อม ทั้งการให้บริการ เชิงรุกและเชิงรับ มีการดำเนินงานในหน่วยบริการสาธารณสุขทุกระดับ ตามความพร้อม และสภาพของพื้นที่ ที่เสี่ยงกับปัจจัยสภาพแวดล้อมจากการทำงานในการปฏิบัติงานที่อาจจะไม่ปลอดภัยได้ จึงต้องมีการดำเนินงาน ตามมาตรฐานการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อมในสถานบริการสาธารณสุข ที่กำหนดอ้างอิง หลักการของงานอาชีวอนามัยและความปลอดภัย รวมถึงการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อมให้ได้ ตามมาตรฐานให้กับแรงงานในชุมชน วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อเป็นเครื่องมือในการพัฒนาการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อมของ หน่วยบริการสาธารณสุข 2. เพื่อให้หน่วยบริการสาธารณสุขมีการดำเนินงานตามมาตรฐานการจัดบริการอาชีวอนามัยและ เวชกรรมสิ่งแวดล้อมในสถานบริการสาธารณสุข 3. เพื่อการบริการที่มีคุณภาพ สอดคล้องกับกฎหมาย และมาตรฐานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง และเป็นไปใน ทิศทางเดียวกันทั้งหน่วยบริการภาครัฐและเอกชน เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. โรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป และโรงพยาบาลชุมชน มีการจัดบริการอาชีวอนามัยและ เวชกรรมสิ่งแวดล้อมตามมาตรฐาน ระดับเริ่มต้มพัฒนา ร้อยละ 70 2. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล มีการประเมินตนเองในการจัดบริการอาชีวอนามัยและ เวชกรรมสิ่งแวดล้อมตามมาตรฐาน ระดับเริ่มต้นพัฒนาขึ้นไป ร้อยละ 15 (การประเมินตนเองผ่านระบบออนไลน์) วิธีการดำเนินงาน 1. ชี้แจงการดำเนินงานมาตรฐานการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อมในสถานบริการ สาธารณสุข ให้แก่ PM.สิ่งแวดล้อมระดับอำเภอ และผู้รับผิดชอบงานอาชีวอนามัยทุกระดับ ชี้แจงทำความเข้าใจ ขั้นตอนการดำเนินงาน

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 211 2. ทำหนังสือแจ้งให้โรงพยาบาลทุกแห่ง ประเมินตนเองตามแบบประเมินการจัดบริการอาชีวอนามัย และเวชกรรมสิ่งแวดล้อม 3. โรงพยาบาลที่มีผลการประเมินระดับเริ่มต้นพัฒนาขึ้นไป ส่งแบบประเมินตนเองมาที่สำนักงาน สาธารณสุขจังหวัดราชบุรีเพื่อลงพื้นที่เพื่อดูเอกสาร 4. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีแจ้งให้สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 5 ราชบุรี ลงประเมิน รับรอง และมอบใบประกาศเกียรติคุณ 5. ทำหนังสือแจ้งสำนักงานสาธารณสุขอำเภอทุกอำเภอ แจ้งให้โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ทุกแห่ง ให้มีการประเมินตนเองตามแบบประเมินการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อม (ประเมิน ตนเองผ่านระบบออนไลน์) 6. พิจารณาเลือกโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่ผ่านมาตรฐาน ระดับเริ่มต้นพัฒนาขึ้นไป เพื่อทำ การประเมินรับรองต่อไป ผลการดำเนินงาน จังหวัดราชบุรี มีโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข จำนวน 11 แห่ง แบ่งเป็นโรงพยาบาลศูนย์ และโรงพยาบาลทั่วไป จำนวน 4 แห่ง และโรงพยาบาลชุมชน จำนวน 7 แห่ง ซึ่งโรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาล ทั่วไป มีการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อมตามมาตรฐาน ผ่านเกณฑ์ระดับเริ่มต้นพัฒนาขึ้นไป จำนวน 4 แห่ง (ร้อยละ 100) ได้แก่ โรงพยาบาลราชบุรี, โรงพยาบาลโพธาราม, โรงพยาบาลบ้านโป่ง และ โรงพยาบาลดำเนินสะดวก โรงพยาบาลชุมชนมีการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อมตามมาตรฐาน ผ่านเกณฑ์ระดับเริ่มต้นพัฒนาขึ้นไป จำนวน 5 แห่ง (ร้อยละ 71.43) ได้แก่ โรงพยาบาลปากท่อ, โรงพยาบาล สมเด็จพระยุพราชจอมบึง, โรงพยาบาลวัดเพลง, โรงพยาบาลสวนผึ้ง และโรงพยาบาลเจ็ดเสมียน สำหรับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จำนวน 158 แห่ง มีการประเมินตนเองผ่านระบบออนไลน์ ในการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อม จำนวน 27 แห่ง ผ่านเกณฑ์ระดับเริ่มต้นพัฒนาขึ้นไป จำนวน 25 แห่ง (ร้อยละ 15.82) ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และข้อเสนอแนะ ในการดำเนินการตามมาตรฐานการจัดบริการอาชีวอนามัยและเวชกรรมสิ่งแวดล้อมในสถานบริการ สาธารณสุขทุกระดับ มีหลายข้อ และเกณฑ์บางข้อค่อนข้างยากต่อการปฏิบัติ

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 212 การดำเนินงานเฝ้าระวังสุขภาพของผู้ประกอบอาชีพ และประชาชนตามฐานชีวิตวิถีใหม่ (New Normal) บทนำ การดำเนินงานเฝ้าระวังสุขภาพของผู้ประกอบอาชีพและประชาชนตามฐานชีวิตวิถีใหม่ (New Normal) เป็นการดำเนินงานตามมาตรการเฝ้าระวัง ป้องกัน ควบคุมการติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 และมาตรการสถานประกอบการปลอดโรค ปลอดภัย กายใจเป็นสุข ในกลุ่มผู้ประกอบอาชีพ เป็นการเฝ้าระวัง สุขภาพของผู้ประกอบอาชีพและประชาชนตามฐานชีวิตวิถีใหม่ (New Normal) เป็นการเฝ้าระวังด้านสุขภาพ ในทุกมิติความเสี่ยงของผู้ประกอบอาชีพ ทั้งในการประเมินความเสี่ยงต่อการเกิดโรคไม่ติดต่อและโรคติดต่อ ร้ายแรง ได้แก่ โรคจากการประกอบอาชีพ โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง โรคติดต่อ การบาดเจ็บจากการทำงาน การปรับ สภาพแวดล้อมในการทำงาน ความเสี่ยงทางด้านสุขภาพจิต และโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 เพื่อให้กลุ่มวัย ทำงานมีสุขภาพที่ดี แข็งแรง และมีความสุขในการทำงานบนพื้นฐานของการปฏิบัติตนตามมาตรการหลัก และมาตรการเสริมในการประกอบอาชีพได้โดยไม่เกิดการติดต่อของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ในสถานที่ ทำงาน ภายใต้นโยบายลดโรค เพิ่มสุข วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายดำเนินการเฝ้าระวังสุขภาพของผู้ประกอบอาชีพและประชาชนตามฐานชีวิต วิถีใหม่ (New Normal) ได้อย่างถูกต้อง 2. เพื่อส่งเสริม และสนับสนุนให้ประชากรวัยทำงานมีสุขภาพดี ลดการเจ็บป่วยจากโรค และ การบาดเจ็บจากการทำงานในการประกอบอาชีพ 3. เพื่อลดปัญหาสาธารณสุขของพื้นที่ ให้ปลอดภัย จากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม ตลอดจน ผู้ประกอบอาชีพและประชาชนมีสุขภาพที่ดี เป้าหมายในการดำเนินงาน 1. สถานประกอบการมีการดำเนินงานตามมาตรการสถานที่ทำงานต้านโควิด 19 ในฐานวิถีใหม่ : New Normal 2. สถานประกอบการมีการดำเนินงานตามเกณฑ์สถานประกอบการปลอดโรค ปลอดภัย กายใจเป็นสุข วิธีการดำเนินงาน 1. ชี้แจงการดำเนินงานตามตามมาตรการสถานที่ทำงานต้านโควิด 19 ในฐานวิถีใหม่ : New Normal และการดำเนินงานตามเกณฑ์สถานประกอบการปลอดโรค ปลอดภัย กายใจเป็นสุข ให้แก่ PM.สิ่งแวดล้อมระดับอำเภอ และผู้รับผิดชอบงานอาชีวอนามัยทุกระดับ ชี้แจงทำความเข้าใจขั้นตอน การดำเนินงาน

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย รายงานประจำปี 2565 213 2. ทำหนังสือแจ้งให้โรงพยาบาลทุกแห่ง สาธารณสุขอำเภอทุกอำเภอ ประสานสถานประกอบการใน พื้นที่ให้ดำเนินการตามมาตรการ 3. สถานประกอบการที่มีผลการดำเนินงานตามมาตรการ ประเมินตนเองในระบบออนไลน์ เว็บไซต์ ของกองโรคจากการประอบอาชีพและสิ่งแวดล้อมเพื่อดูเอกสาร 4. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรีแจ้งให้สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 5 ราชบุรี ประเมิน รับรองตามมาตรฐานการดำเนินงาน 5. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี ทำหนังสือแจ้งโรงพยาบาล และสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ ที่มีสถานประกอบการในพื้นที่ ผ่านการรับรองการดำเนินงาน และมอบใบเกียรติบัตร ผลการดำเนินงาน จังหวัดราชบุรี มีการดำเนินงานและการเฝ้าระวังสุขภาพของผู้ประกอบอาชีพและประชาชนตามฐาน ชีวิตวิถีใหม่ (New Normal) เป็นการดำเนินงานตามมาตรการเฝ้าระวัง ป้องกัน ควบคุมการติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ที่ผ่านการรับรองการดำเนินงานตามมาตรการสถานที่ทำงานต้านโควิด 19 ในฐานวิถีใหม่ จำนวน 13 แห่ง ได้แก่ 1.บริษัท ไคฮาระ (ประเทศไทย) จำกัด 2.บริษัท กังวาลเท็กซ์ไทล์ จำกัด 3.บริษัท สยามอะคริลิค จำกัด 4.บริษัท ไทยเพรสซิเด้นท์ ฟู๊ดส์ 5.บริษัท สยามพรีเสิร์ฟฟู้ดส์ จำกัด 6.บริษัท มั่นยิ่ง จำกัด 7.บริษัท เจียมพัฒนา จำกัด 8.บริษัท ราชาชูรส จำกัด 9.บริษัท กฤษณ์ ไฟเบอร์ ซีเมนต์ จำกัด 10.บริษัท วีแอนด์เค สับปะรด กระป๋อง จำกัด 11.บริษัท คราวน์ เซรามิคส์ จำกัด 12.บริษัท ชูเท็ค เอ็นจิเนียริ่ง จำกัด และ 13.บริษัท ไทยแทน ฟู้ดส์ อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด สำหรับมาตรการสถานประกอบการปลอดโรคปลอดภัย กายใจเป็นสุข ในกลุ่มผู้ประกอบอาชีพ ในสถานประกอบการ เป็นการเฝ้าระวังสุขภาพของผู้ประกอบอาชีพและประชาชน ความเสี่ยงของผู้ประกอบอาชีพ การบาดเจ็บจากการทำงาน การปรับสภาพแวดล้อมในการทำงาน มีสถานประกอบการที่เข้าร่วมประเมินสถาน ประกอบการ ปลอดโรค ปลอดภัย กายใจเป็นสุข จำนวน 6 แห่ง ได้แก่ 1.บริษัท ไทยดำรงค์ บ้านโป่ง จำกัด 2.หจก.บ้านโป่งเล่าจงเฮง 3.บริษัท โตโยต้า เจริญค้าราชบุรี (1961) จำกัด 4.บริษัท เจริญดีรุ่งเรือง 2017 จำกัด 5.บริษัท คูโบต้า พานแทรกเตอร์ราชบุรี จำกัด และ 6.บริษัท ริกิ การ์เม้นส์ จำกัด ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะ ในการดำเนินงานสถานประกอบการบางแห่ง ยังขาดความร่วมมือในการดำเนินงานกับภาคีเครือข่าย ร่วมกับสาธารณสุขในพื้นที่

กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก - งานกัญชาทางการแพทย์ - งานพัฒนาศักยภาพบุคลากรทางการแพทย์แผนไทย - งานออกหน่วยแพทย์แผนไทยเคลื่อนที่ - งานพัฒนาระบบข้อมูลและเทคโนโลยีทางการแพทย์แผนไทย - งานคุ้มครองภูมิปัญญาแพทย์แผนไทย - งานพัฒนาและส่งเสริมบริการการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก - งานคลินิกแพทย์แผนไทย - แผนงาน โครงการพิเศษ/อื่น ๆ

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 214 งานกัญชาทางการแพทย์ การจัดบริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์ บทนำ กระทรวงสาธารณสุขได้กำหนดให้มีการพัฒนาระบบบริการสุขภาพ สาขาการใช้กัญชาทางการแพทย์ (Medical Cannabis Service Plan) เพื่อเพิ่มโอกาสในการรักษาโรคให้กับประชาชนที่เจ็บป่วยทรมานจาก กลุ่มโรคร้ายแรงเรื้อรังและไม่ตอบสนองต่อการรักษาทั้งแพทย์แผนปัจจุบันหรือแพทย์แผนไทยเท่าใดนัก จนทำให้ ปัจจุบันมีผู้ป่วยดังกล่าวที่เพิ่มจำนวนมากขึ้นและครอบครัวได้รับความทุกข์ทรมานและรอรับบริการ ในสถานพยาบาล ด้วยความหวังเชื่อมั่นในการแพทย์ของประเทศไทย ดังนั้น สารสกัดจากกัญชาทางการแพทย์ จึงเป็นหนึ่งในนวัตกรรมทางการแพทย์ที่สามารถช่วยบรรเทาอาการเจ็บป่วยทรมานแก่ผู้ป่วยได้ โดยกรมวิชาการ กระทรวงสาธารณสุขมหาวิทยาลัย และแพทย์พื้นบ้านหรือแพทย์แผนไทย ได้ร่วมกันพัฒนาทำการวิจัยด้วย เทคโนโลยีที่ทันสมัยและองค์ความรู้แพทย์แผนไทยร่วมกันอย่างต่อเนื่องให้ได้ผลิตภัณฑ์และแนวทางการใช้สารสกัด กัญชาทางการแพทย์ เพื่อเป็นการเสริมการรักษาของแพทย์แผนปัจจุบันหรือแพทย์แผนไทยที่มีอยู่ ซึ่งจะสามารถ ลดความแออัดการรอคอย การรับบริการในโรงพยาบาลและสามารถเพิ่มคุณภาพชีวิตแก่ผู้ป่วยได้ ปัจจุบันได้มี การพัฒนาระบบสารสนเทศด้านกัญชาทางการแพทย์ ในโปรแกรมที่มีการบูรณาการร่วมกันของกองบริหารการ สาธารณสุขและสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา และยกเลิกการลงทะเบียนระบบสารสนเทศเดิม (C-MOPH) ที่จัดทำโดยกองบริหารสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อให้บุคลากรสาธารณสุข มีองค์ความรู้ สามารถดำเนินงานและพัฒนางานในการจัดบริการคลินิก กัญชาทางการแพทย์แบบบูรณาการและทางการแพทย์แผนไทย ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เป้าหมายในการดำเนินงาน โรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไปและโรงพยาบาลชุมชน รวมทั้งสิ้น 11 แห่ง วิธีการดำเนินงาน 1. ลงพื้นที่ให้คำแนะนำในการเปิดให้บริการตามมาตรฐานการจัดบริการและสอบถามปัญหาและ ร่วมกันหาแนวทางในการแก้ไข 2. ติดตามโรงพยาบาลที่แพทย์ยังไม่ได้รับการอบรมหลักสูตรผู้สั่งใช้กัญชา ให้เข้ารับการอบรมทุกแห่ง 3. ควบคุม กำกับ ติดตามให้โรงพยาบาลทุกแห่งจัดบริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์แบบบูรณาการ และทางการแพทย์แผนไทย

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 215 งบประมาณ จากงบกองทุนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี เป็นเงิน 2,040 บาท (สองพันสี่สิบบาทถ้วน) ผลการดำเนินงาน 1. ด้านการกำกับ ติดตาม : ลงพื้นที่ติดตามการดำเนินงานจัดบริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์ใน โรงพยาบาล และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2565 ดังนี้ ลำดับ วัน เดือน ปี หน่วยงาน 1 10 พฤษภาคม 2565 โรงพยาบาลดำเนินสะดวก 2 10 พฤษภาคม 2565 โรงพยาบาลบางแพ 3 12 พฤษภาคม 2565 โรงพยาบาลบ้านคา 4 17 พฤษภาคม 2565 โรงพยาบาลปากท่อ 2. ด้านบุคลากรผู้สั่งใช้กัญชา : โรงพยาบาลบางแพและโรงพยาบาลเจ็ดเสมียน มีบุคลากรตำแหน่ง แพทย์ สอบขึ้นทะเบียนในการอบรมหลักสูตรผู้สั่งใช้กัญชา สำหรับโรงพยาบาลบ้านคา บุคลากรตำแหน่งแพทย์ ยัง สอบไม่ผ่านการอบรมหลักสูตรผู้สั่งใช้กัญชา 3. โรงพยาบาลเปิดบริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์ จำนวน 11 แห่ง ดังต่อไปนี้ ลำดับ หน่วย บริการ วันที่ เริ่มเปิด ให้บริการ การให้บริการ แผนปัจจุบัน แผนไทย วัน ช่วงเวลา วัน ช่วงเวลา 1 โรงพยาบาล ราชบุรี 28 ส.ค. 2562 ทุกวัน พฤหัสบดี 13.00 - 16.00 น. วันจันทร์ ถึงวันศุกร์ 08.30 - 16.30 น. 2 โรงพยาบาล บ้านโป่ง 20 มี.ค. 2563 ทุกวันศุกร์ 09.00 - 12.00 น. ทุกวันศุกร์ 09.00 - 12.00 น. 3 โรงพยาบาล โพธาราม 6 ม.ค. 2563 ทุกวันจันทร์ 09.00 - 12.00 น. ทุกวันจันทร์ 09.00 - 12.00 น. 4 โรงพยาบาล ดำเนิน สะดวก 31 มี.ค. 2564 - - วันจันทร์ ถึงวันศุกร์ 08.30 - 16.30 น.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 216 ลำดับ หน่วย บริการ วันที่ เริ่มเปิด ให้บริการ การให้บริการ แผนปัจจุบัน แผนไทย วัน ช่วงเวลา วัน ช่วงเวลา 5 โรงพยาบาล บางแพ 18 ธ.ค. 2563 - - วันศุกร์ที่ 1 และ 3 ของ เดือน 13.00 - 15.00 น. 6 โรงพยาบาล ปากท่อ 7 เม.ย. 2564 - - ทุกวันพุธ 13.00 - 16.00 น. 7 โรงพยาบาล วัดเพลง 23 พ.ย. 2563 ทุกวันพุธ 08.00 - 12.00 น. วันจันทร์ ถึงวันศุกร์ 08.00 - 16.00 น. 8 โรงพยาบาล จอมบึง 7 ม.ค. 2564 ทุกวัน พฤหัสบดี 13.30 - 16.00 น. ทุกวัน พฤหัสบดี 13.30 - 16.00 น. 9 โรงพยาบาล สวนผึ้ง 28 พ.ย. 2562 วันจันทร์ และ วันพฤหัสบดี 08.30 - 16.00 น. วันจันทร์และ วันพฤหัสบดี 08.30 - 16.00 น. 10 โรงพยาบาล บ้านคา 5 ส.ค. 2565 - - ทุกวันศุกร์ 13.30 - 16.00 น. 11 โรงพยาบาล เจ็ดเสมียน 2 ส.ค. 2565 - - ทุกวันอังคาร 13.30 - 16.00 น. ข้อมูล ณ วันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2566 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข 1. แพทย์ยังไม่ได้รับการอบรมหลักสูตรผู้สั่งใช้กัญชา แนวทางแก้ไข คือ ติดตามให้แพทย์ที่ได้รับ มอบหมายให้ปฏิบัติงานคลินิกกัญชาทางการแพทย์ เข้ารับการอบรมหลักสูตรดังกล่าว และดำเนินการเปิดบริการ คลินิกกัญชาทางการแพทย์ต่อไป 2. มีการกำกับ ติดตามและเป็นพี่เลี้ยงในระดับจังหวัด และระดับอำเภอ

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 217 ภาพกิจกรรม ลงพื้นที่ติดตามการดำเนินงานจัดบริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์ในโรงพยาบาล

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 218 การจัดการการออกใบอนุญาตศึกษาวิจัย จำหน่ายหรือแปรรูป สมุนไพร ควบคุม (กัญชา) เพื่อการค้า บทนำ กัญชา หรือสารสกัดจากกัญชา ซึ่งเป็นพืชในสกุล Cannabis เป็นสมุนไพรควบคุม และถูกอนุญาตให้ ผู้ที่มีอายุตั้งแต่ยี่สิบปีขึ้นไป สามารถครอบครอง ใช้ประโยชน์ ดูแล เก็บรักษา ขนย้าย จำหน่ายสมุนไพรควบคุม (กัญชา) ได้ ยกเว้น การใช้ประโยชน์ในที่สาธารณะโดยการสูบ การใช้ประโยชน์กับสตรีมีครรภ์หรือสตรีให้นมบุตร การจำหน่ายให้กับผู้ที่มีอายุต่ำกว่ายี่สิบปีสตรีมีครรภ์หรือสตรีให้นมบุตร สืบเนื่องจากประกาศกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เรื่อง กำหนดแบบตาม กฎกระทรวงการอนุญาตให้ศึกษาวิจัยหรือส่งออกสมุนไพรควบคุมหรือจำหน่าย หรือแปรรูปสมุนไพรควบคุมเพื่อ การค้า พ.ศ. 2559 และ ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2565 กลุ่มงานการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ได้ให้บริการออกใบอนุญาตศึกษาวิจัย ส่งออก และจำหน่ายหรือแปรรูป สมุนไพรควบคุมเพื่อการค้า ให้แก่ผู้ประกอบการทั้งภาครัฐและเอกชน โดยดำเนินการให้ เป็นไปตามประกาศกระทรวง ให้คำแนะนำปรึกษาแก่ผู้ขออนุญาตและผู้เกี่ยวข้อง จัดเตรียมเอกสาร จัดทำ ผังกระบวน รวมถึง ประสานงาน ติดตามและควบคุมให้กระบวนการขั้นตอนต่าง ๆ เป็นไปตามผังกระบวนการที่ วางไว้จนจบกระบวนการ วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อติดตามและควบคุมกระบวนการดำเนินงานให้เป็นไปตามกฎกระทรวงการอนุญาตให้ศึกษาวิจัย หรือส่งออกสมุนไพรควบคุมหรือจำหน่าย หรือแปรรูปสมุนไพรควบคุมเพื่อการค้า พ.ศ. 2559 จบกระบวนการ เป้าหมายในการดำเนินงาน ออกใบอนุญาตให้ศึกษาวิจัยหรือส่งออกสมุนไพรควบคุมหรือจำหน่าย หรือแปรรูปสมุนไพรควบคุม เพื่อการค้าและจัดทำทะเบียนผู้ประกอบการ ข้อมูลในจังหวัดราชบุรี วิธีการดำเนินงาน จัดเตรียมเอกสารและวัสดุสำนักงานที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานทั้งหมด - เอกสารอ้างอิง และวัสดุสำนักงาน - แบบฟอร์ม ภ.ท.12 - แบบฟอร์มสำหรับตรวจสอบเอกสารของผู้มายื่นใบคำขอ - แบบฟอร์มใบนำทางการชำระเงิน

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 219 - ใบรับคำขอ - แบบแสดงความคิดเห็นเบื้องต้น เพื่อเสนอการรับอนุญาต

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 220 ผลการดำเนินงาน - ก่อนเริ่มรับยื่นใบคำขอ มีผู้ประกอบการมาลงชื่อแสดงเจตจำนงค์ จำนวน 48 ราย - เริ่มยื่นรับใบคำขอ วันจันทร์ที่ 12 กันยายน พ.ศ. 2565 ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข ก่อนดำเนินการ ขั้นตอนและวิธีการจากกรมการแพทย์แผนไทยไม่ชัดเจนในหลักการข้อกำหนด รายละเอียด หลักเกณฑ์การให้อนุญาต แบบฟอร์มเอกสารประกอบการดำเนินการ จึงทำให้ยังไม่ได้สามารถดำเนินการออก ใบอนุญาตได้ทันที หลังจากที่มีคำสั่งประกาศ แต่ทั้งนี้ ส่วนภูมิภาค ได้เริ่มดำเนินการประสานงานระหว่างเครือข่าย (ระหว่างสสจ. ภายในเขต และนอกเขต) และเข้าร่วมการชี้แจงผ่าน Zoom Meeting จากกรมในลำดับถัดมา เพื่อเขียนแนวทางการดำเนินงานของกลุ่มงาน ระยะดำเนินการ รายละเอียดของเอกสารที่ต้องแนบประกอบการขอใบอนุญาตของผู้ขอใบอนุญาตแต่ละราย มีหลากหลายรูปแบบ ทำให้ต้องประสานเครือข่ายหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเป็นระยะ เพื่อหาแนวทาง หลักการ ที่ถูกต้อง เพื่อประกอบการตรวจสอบหลักฐานและการเสนอความเห็นเบื้องต้นในการออกใบอนุญาต ระยะหลังการดำเนินการ หลักการข้อกำหนดของการให้อนุญาตศึกษาวิจัย จำหน่ายหรือแปรรูป สมุนไพรควบคุม (กัญชา) เพื่อการค้า เปลี่ยนแปลงอยู่เป็นระยะตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ทำให้จำเป็นต้องมีการแก้ไขข้อมูล หรือ ชี้แจงผู้ประกอบการเพิ่มเติม แต่ทั้งนี้ ขาดช่องทางการติดต่อสื่อสารกับผู้ประกอบการที่สะดวก รวดเร็วและ ปลอดภัย

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 221 การประชาสัมพันธ์ความรู้ ความเข้าใจ เรื่อง ใช้กัญชาอย่างเข้าใจ รู้รับ ปรับใช้เพื่อสุขภาพที่ดีและปลอดภัย บทนำ กัญชา เป็นสมุนไพรที่มีค่าต่อการศึกษาหรือวิจัย มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ เพื่อประโยชน์ใน การคุ้มครองและส่งเสริมการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2565 ณ วันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2565 ประกาศให้ กัญชาหรือสารสกัดกัญชา ถูกจัดเป็นสมุนไพรควบคุม และอนุญาตให้ที่มีอายุตั้งแต่ยี่สิบปี ขึ้นไปสามารถครอบครอง ใช้ประโยชน์ ดูแล เก็บรักษา ขนย้าย จำหน่ายสมุนไพรควบคุม (กัญชา) ได้ ยกเว้น การใช้ประโยชน์ในที่สาธารณะโดยการสูบ การใช้ประโยชน์กับสตรีมีครรภ์หรือสตรีให้นมบุตร การจำหน่ายให้กับ ผู้ที่มีอายุต่ำกว่ายี่สิบปี สตรีมีครรภ์หรือสตรีให้นมบุตร ทางกลุ่มงานการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกได้เล็งเห็นความสำคัญจำเป็นของการให้ ความรู้ ความเข้าใจต่อประชาชน ภายหลังการประกาศให้กัญชาเป็นสมุนไพรควบคุม เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจพื้นฐาน สามารถนำไปปรับใช้เพื่อให้มีสุขภาพที่ดีและปลอดภัย วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อให้ประชาชนเกิดความรู้ ความเข้าใจพื้นฐาน สามารถนำไปปรับใช้เพื่อให้มีสุขภาพที่ดีและ ปลอดภัย เป้าหมายในการดำเนินงาน ดำเนินการเผยแพร่ความ ความเข้าใจตามช่องทางต่าง ๆ วิธีการดำเนินงาน 1. จัดทำเอกสาร สื่อความรู้ต่าง ๆ เพื่อใช้เผยแพร่ สื่อสารกับผู้มารับบริการชยราชาคลินิกและ การเผยแพร่ความรู้แก่ประชาชน 2. ดำเนินการเผยแพร่ความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับเนื้อหาที่ได้รับมอบหมาย ผ่านสื่อช่องทางต่าง ๆ เช่น Social Network /รายการวิทยุ 3. ดำเนินการเป็นวิทยากร นำเสนอ เผยแพร่ความรู้ทางวิชาการต่อเจ้าหน้าที่ภายในสำนักงาน และ /หรือภายนอกองค์กร

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 222 เผยแพร่ความรู้ทางวิชาการภายใน /ภายนอกองค์กร ผลการดำเนินงาน วันที่ 26 เมษายน พ.ศ. 2565 ร่วมดำเนินรายการวิทยุ “เรื่องเล่าชาวเมืองโอ่ง” ในหัวข้อ สมุนไพร ไทยกับการแพร่ระบาดของโรค COVID-19 ออกอากาศระบบ AM ความถี่ 1593 KHz วันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2565 เวลา 14.00 - 14.00 น. ร่วมดำเนินรายการวิทยุ “เรื่องเล่าชาวเมือง โอ่ง” ในหัวข้อ ประโยชน์พืชกัญชา กัญชง และกระท่อม ในทางการแพทย์แผนไทยและข้อควรระวังในการใช้เพื่อ วัตถุประสงค์อื่น ออกอากาศระบบ AM ความถี่ 1593 KHz

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 223 วันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2565 เป็นวิทยากร “โครงการห้องเรียนคุณธรรม” ในหัวข้อ ประโยชน์และ โทษของกัญชา บรรยายให้กับนักเรียน/นักศึกษาสาขาคอมพิวเตอร์ธุรกิจ และ สาขาเทคโนโลยีธุรกิจดิจิตอล จำนวน 300 คน ณ วิทยาลัยเทคนิคราชบุรี

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 224 วันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2565 เป็นวิทยากรและร่วมกิจกรรม “โครงการส่งเสริมความรู้การใช้สมุนไพร กัญชาและกระท่อมทางการแพทย์แก่ประชาชน” ในหัวข้อ ประโยชน์และโทษของกัญชาและกระท่อม ให้แก่ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี จำนวน 80 คน ณ โรงพยาบาลส่งเสริม สุขภาพตำบลทุ่งหลวง อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 225 แผนจัดทำสื่อประชาสัมพันธ์ “ใช้กัญชา อย่างปลอดภัย และเหมาะสม” ➢ จัดทำแผ่นพับให้ความรู้เรื่องกัญชา

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 226 ➢ ป้ายไวนิล “ใช้กัญชา อย่างปลอดภัย และเหมาะสม” บทนำ “กัญชา” (Cannabis Indica) คือ ชื่อของพืชล้มลุกชนิดหนึ่ง ในวงศ์Cannabidaceae ใบมนแฉกลึก เข้าไปทางก้านหลายแฉก ดอกสีเขียว ช่อดอกเพศผู้และช่อดอกเพศเมียอยู่ต่างต้นกัน ยอดของต้นกัญชาเพศเมียที่ กำลังออกดอก ใบและช่อดอกเพศเมียที่แห้งใช้สูบมีสรรพคุณทำให้ เคลิบเคลิ้มมึนเมา เปลือกลาต้นใช้ทาเชือกป่าน และทอผ้า วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน เพื่อประชาสัมพันธ์ให้ประชาชน ทราบถึงเรื่อง“ใช้กัญชา อย่างปลอดภัย และเหมาะสม” กลุ่มเป้าหมาย ประชาชนทั่วไป วิธีการดำเนินงาน 4.1 จัดทำแผนปฏิบัติการ 4.2 จัดจ้างทำป้ายไวนิล “ใช้กัญชา อย่างปลอดภัย และเหมาะสม” 4.3 ติดตั้ง ณ บริเวณห้าสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี ผลการดำเนินงาน เผแพร่ประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนตระหนักถึงการ “ใช้กัญชา อย่างปลอดภัย และเหมาะสม”

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 227 งานพัฒนาศักยภาพบุคลากร ทางการแพทย์แผนไทย โครงการพัฒนาศักยภาพบุคลากรผู้ให้บริการด้านการแพทย์แผนไทยและกัญชาทาง การแพทย์ เพื่อพัฒนางานวิชาการ งานวิจัยและนำผลการศึกษาไปใช้ประโยชน์เพื่อการ ดูแลสุขภาพของประชาชนจังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2565 บทนำ การขับเคลื่อนประเทศไทยภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561 - พ.ศ. 2581) จะมุ่งเน้น การสร้างสมดุลระหว่างการพัฒนาความมั่นคง เศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม ซึ่งกระทรวงสาธารณสุข ได้วางแผนยุทธศาสตร์ระยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสุข) ภายใต้ยุทธศาสตร์การพัฒนาสู่ความเป็นเลิศ 4 ด้าน คือ ด้านส่งเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค และคุ้มครองผู้บริโภค ด้านบริการ ด้านบุคลากร ด้านบริหารด้วยธรรมาภิบาล ซึ่งการพัฒนางานวิชาการ งานวิจัย เป็นเครื่องมือที่สำคัญในการพัฒนาคน พัฒนางาน และพัฒนาองค์กรให้เป็น องค์การแห่งการเรียนรู้ เพื่อที่ให้ผู้ปฏิบัติงานมองเห็นภาพของการปฏิบัติงานอย่างเป็นระบบ มิให้เกิดผลกระทบต่อ การปฏิบัติงาน หรือเพิ่มภาระงานให้แก่เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติและผู้รับบริการ นับเป็นมิติหนึ่งของการพัฒนาบริการ ด้านการแพทย์และสาธารณสุข ในการจัดบริการด้านสาธารณสุขที่มีประสิทธิภาพและมีคุณภาพตามมาตรฐานโดย จัดให้มีการสนับสนุนกิจกรรมการจัดการความรู้ บริหารจัดการ ความรู้ให้เกิดขึ้นภายในองค์กรอย่างเป็นระบบ ส่งผลให้มีการพัฒนาคุณภาพบริการอย่างต่อเนื่อง ตามวงจรการควบคุมคุณภาพ (PDCA : Plan-Do-Check-Act) ซึ่งกระบวนการเหล่านี้ จะช่วยให้บุคลากรผู้ปฏิบัติงานสามารถค้นหา วิเคราะห์ปัญหา และหากลวิธีการแก้ไขปัญหา สุขภาพในพื้นที่ได้อย่างถูกต้อง โดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ อันส่งผลให้บรรลุเป้าประสงค์ขององค์กร สามารถสร้างเสริมสุขภาพ เฝ้าระวังป้องกันภัยสุขภาพ ทำให้ประชาชนได้รับการดูแลสุขภาพ และมีพฤติกรรม สุขภาพที่เหมาะสมต่อไป ดังนั้น เพื่อให้บุคลากรผู้ปฏิบัติงานสามารถวางแผนการดำเนินงาน การจัดระบบดูแลผู้มารับ บริการอย่างไร และผู้บริหารจะจัดระบบสนับสนุนหรือหาแหล่งประโยชน์อย่างไร ซึ่งจะนำไปสู่ขั้นตอน การลงมือ ทำ ผู้ที่เกี่ยวข้องลงมือปฏิบัติตามแผนที่วางไว้ และจดจำหรือบันทึกสิ่งที่ตนได้ลงมือทำมันเกิดผล เกิดการปรับเปลี่ยนอย่างไร เว้นระยะเวลาให้เกิดการเรียนรู้จากการปฏิบัติ และขั้นตอนประเมินผล คือ การนำสิ่งที่ ได้เรียนรู้เหล่านั้นมาแลกเปลี่ยนเพื่อร่วมเรียนรู้ถึงปัญหาที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติของแต่ละคนว่า มีข้อดี ข้อด้อย อย่างไร นำไปสู่การวิเคราะห์หาสาเหตุ และเข้าสู่วงจรของการหาปัญหาอีกครั้ง เกิดวงจรของการพัฒนาระบบ บริการที่ต่อเนื่องไม่สิ้นสุด เกิดความเท่าเทียมกันระหว่างผู้ให้บริการและผู้รับบริการ(ผู้ป่วย ญาติ ครอบครัว และ ชุมชน) เกิดระบบบริการที่สอดคล้องกับบริบทของหน่วยงานและความต้องการของผู้รับบริการต่อไป

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 228 วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อพัฒนาศักยภาพทางวิชาการของบุคลากรผู้ที่ปฏิบัติงานแพทย์แผนไทยในหน่วยบริการ สาธารณสุข โดยใช้กลไกทางด้านงานวิชาการเป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ 2. เพื่อเป็นเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ งานวิจัย วิชาการ ตลอดจนประสบการณ์การดำเนินงานด้าน การแพทย์แผนไทยและกัญชาทางการแพทย์ 3. เพื่อส่งเสริมผลงานวิชาการและการนำไปใช้ประโยชน์ ของหน่วยบริการสาธารณสุข สังกัด สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มเป้าหมาย แพทย์แผนไทยที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาล/โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล/สำนักงานสาธารณสุข จังหวัดราชบุรี จำนวน 33 คน วิธีการดำเนินงาน 1. วิเคราะห์ปัญหาและวางแผนเพื่อจัดทำโครงการ 2. คัดเลือกกลุ่มเป้าหมายเพื่อเข้าร่วมประชุมตามโครงการ 3. จัดทำโครงการเพื่อขออนุมัติ 4. ประสานวิทยากร 5. ประสานและแจ้งกลุ่มเป้าหมาย เข้าร่วมประชุมวิชาการ 6. เตรียมการจัดประชุมวิชาการ 7. จัดประชุมวิชาการ จำนวน 2 ครั้ง ดังนี้ 7.1 กิจกรรมที่ 1 จัดประชุม จำนวน 3 วัน 7.2 กิจกรรมที่ 2 จัดประชุม จำนวน 2 วัน 8. สรุปผลการจัดประชุมวิชากร งบประมาณ จากงบกองทุนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี เป็นเงิน 40,400 บาท (สี่หมื่นสี่ร้อยบาทถ้วน) ผลการดำเนินงาน 1. มีการจัดประชุม จำนวน 2 ครั้ง - ครั้งที่ 1 วันที่ 2 - 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 ณ ห้องประชุมชั้น 6 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ราชบุรี มีผู้เข้าร่วมประชุม จำนวน 36 คน - ครั้งที่ 2 วันที่ 26 - 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2565 ณ ห้องประชุมชั้น 6 สำนักงานสาธารณสุข จังหวัดราชบุรี มีผู้เข้าร่วมประชุม จำนวน 26 คน

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 229 2. ผู้เข้าร่วมประชุมนำความรู้ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานด้านการแพทย์แผนไทยและ กัญชาทางการแพทย์ 3. ผู้เข้าร่วมประชุมได้เพิ่มพูนทักษะด้านการพัฒนางานวิจัย และสามารถนำความรู้ไปปรับใช้ในการ บริหารระบบงานอย่างมีคุณภาพ ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข แพทย์แผนไทยที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาล/โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล/สำนักงานสาธารณสุข จังหวัดราชบุรี ไม่สามารถมาเข้าร่วมประชุมได้ครบตามหลักสูตรที่กำหนด (การพัฒนางานวิจัย) มีแนวทางแก้ไข โดยแจ้งกำหนดคุณสมบัติของผู้เข้าอบรม Timeline ของหลักสูตรเพื่อวางแผนในการทำงานบุคลากรผู้ให้บริการ ด้านการแพทย์แผนไทยและกัญชาทางการแพทย์ได้ ภาพกิจกรรมที่ 1 ประชุมเตรียมความพร้อมในการพัฒนางานโดยจัดประชุมวิชาการ (ระยะที่ 1) จำนวน 3 วัน ในวันที่ 2 - 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 ณ ห้องประชุมชั้น 6 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 230 ภาพกิจกรรมที่ 2 ประชุมเตรียมข้อมูล การเขียนรายงานการวิจัยและแลกเปลี่ยนเรียนรู้การเผยแพร่ผลงานวิจัย (ระยะที่ 2) จำนวน 2 วัน ในวันที่ 26 - 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2565 ณ ห้องประชุมชั้น 6 สำนักงานสาธารณสุข จังหวัดราชบุรี

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 231 โครงการส่งเสริมและสนับสนุนการใช้กัญชาทางการแพทย์แผนไทย เพื่อดูแล สุขภาพประชาชน จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2565 บทนำ ด้วยกระทรวงสาธารณสุข ได้กำหนดให้มีการพัฒนาระบบบริการสุขภาพ สาขาการใช้กัญชาทาง การแพทย์ (Medical Cannabis Service Plan) เพื่อเพิ่มโอกาสในการรักษาโรคให้กับประชาชนที่เจ็บป่วยทรมาน จากกลุ่มโรคร้ายแรง เรื้อรังและไม่ตอบสนองต่อการรักษาทั้งแพทย์แผนปัจจุบัน และแพทย์แผนไทย จนทำให้ ปัจจุบันมีผู้ป่วยดังกล่าวที่เพิ่มจำนวนมากขึ้นและครอบครัวได้รับความทุกข์ทรมานและรอรับบริการ ในสถานพยาบาล ด้วยความหวังเชื่อมั่นในการแพทย์ของประเทศไทย ดังนั้น สารสกัดจากกัญชาทางการแพทย์ จึงเป็นหนึ่งในนวัตกรรมทางการแพทย์ที่สามารถช่วยบรรเทาอาการเจ็บป่วยทรมานแก่ผู้ป่วยได้ โดยกรมวิชาการ กระทรวงสาธารณสุข มหาวิทยาลัย และแพทย์พื้นบ้านหรือแพทย์แผนไทย ได้ร่วมกันพัฒนาทำการวิจัยด้วย เทคโนโลยีที่ทันสมัยและองค์ความรู้แพทย์แผนไทยร่วมกันอย่างต่อเนื่อง ให้ได้ผลิตภัณฑ์และแนวทางการใช้สาร สกัดกัญชาทางการแพทย์ เพื่อเป็นการเสริมการรักษาของแพทย์แผนปัจจุบันหรือแพทย์แผนไทยที่มีอยู่ ซึ่งจะ สามารถลดความแออัดการรอคอย การรับบริการ ในโรงพยาบาล และสามารถเพิ่มคุณภาพชีวิตแก่ผู้ป่วยได้ กองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ได้มีการบูรณาการองค์ความรู้จากทุกหน่วยที่ เกี่ยวข้อง และมีการพัฒนาระบบสารสนเทศด้านกัญชาทางการแพทย์ในโปรแกรมที่มีการบูรณาการร่วมกันของกอง การบริหารสาธารณสุข และของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา และให้ยกเลิกการลงทะเบียนระบบ สารสนเทศเดิม (C-MOPH) ที่จัดทำโดยกองบริหารสาธารณสุข ซึ่งเป็นโปรแกรมอิเล็กทรอนิกส์ ออนไลน์ ใช้ใน การลงทะเบียน คัดกรอง ตรวจวินิจฉัย สั่งจ่ายและติดตามการรักษาซึ่งสามารถบันทึกควบคู่กับโปรแกรมอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องได้ ไม่ซ้ำซ้อน โดยบุคลากรสามารถให้บริการได้อย่างสะดวกรวดเร็วและสามารถ นำข้อมูลมาประเมิน ผลการรักษา เฝ้าระวังความเสี่ยง และพัฒนาวิจัยการรักษาโรคหรือภาวะอื่น ๆ ด้วยสารสกัดจากกัญชาต่อไป วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อให้บุคลากรมีองค์ความรู้ สามารถดำเนินงานและพัฒนางานได้อย่างมีประสิทธิภาพใน การจัดบริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์แผนไทยและคลินิกกัญชาทางการแพทย์แบบบูรณาการ ได้อย่างมี ประสิทธิภาพ 2. เพื่อให้ผู้รับผิดชอบงานจากโรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป โรงพยาบาลชุมชน สำนักงาน สาธารณสุขอำเภอ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) มีความเข้าใจแนวทางการบันทึกข้อมูลด้านบริการ คลินิกกัญชาทางการแพทย์ 3. เพื่อสร้างเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้และประสบการณ์ด้านการจัดบริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์ แผนไทยและคลินิกกัญชาทางการแพทย์แบบบูรณาการ

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 232 กลุ่มเป้าหมาย 1. ผู้รับผิดชอบงานด้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก จากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ตำบล จำนวน 158 แห่ง ๆ ละ 1 คน รวม 158 คน 2. ผู้รับผิดชอบงานคลินิกกัญชาทางการแพทย์จากโรงพยาบาลศูนย์/ทั่วไป/ชุมชน จำนวน 1 แห่งๆ ละ 1 คน รวม 11 คน 3. ผู้รับผิดชอบงานด้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก จากสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ ทุกอำเภอ จำนวน 10 แห่งๆ ละ 1 คน รวม 10 คน 4. วิทยากรและผู้จัดการประชุม จำนวน 7 คน รวมทั้งสิ้น 186 คน วิธีการดำเนินงาน 1. จัดทำโครงการเพื่อเสนอขออนุมัติ 2. ประสานวิทยากรและจัดประชุม งบประมาณ จากงบประมาณกองทุนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี เป็น จำนวนเงิน 9,160 บาท (เก้าพันหนึ่งร้อยหกสิบบาทถ้วน) ผลการดำเนินงาน 1. บุคลากรนำความรู้ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานจัดบริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์ แผนไทยและคลินิกกัญชาทางการแพทย์แบบบูรณาการ 2. บุคลากรได้เพิ่มพูนทักษะด้านการจัดบริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์แผนไทยและคลินิกกัญชา ทางการแพทย์แบบบูรณาการ และสามารถนำความรู้ไปปรับใช้ในการบริหารระบบงานอย่างมีคุณภาพ ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข กลุ่มเป้าหมายมีภาระงาน ไม่สามารถมาเข้าร่วมประชุม แนวทางแก้ไข แจ้งกำหนดวันประชุมให้ กลุ่มเป้าหมายล่วงหน้า เพื่อวางแผนในการทำงาน

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 233 ภาพกิจกรรมที่ 1 ประชุมพัฒนาศักยภาพสหวิชาชีพผู้ให้บริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ พื้นบ้านไทยใน รพ.สต. และคลินิกกัญชาทางการแพทย์แบบบูรณาการ ระบบ Zoom Meeting ในวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2565 ณ ห้องประชุม 1 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี ภาพกิจกรรมที่ 2 ประชุมพัฒนาศักยภาพบุคลากรในการใช้โปรแกรมเพื่อบันทึกข้อมูลรายงานการใช้กัญชาทาง การแพทย์แผนปัจจุบันและทางการแพทย์แผนไทย ระบบ Zoom Meeting ในวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2565 ณ ห้องประชุม Talent ชั้น 2 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 234 งานออกหน่วยแพทย์แผนไทยเคลื่อนที่ แผนงานแพทย์แผนไทยสู้ภัยโควิด-19 จังหวัดราชบุรี ปีงบประมาณ 2565 บทนำ การติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID -19) นับว่าเป็นโรคที่ส่งผลกระทบทั้งระยะสั้นและระยะยาว เพราะว่าหลังจากรักษาหายแล้ว แต่หลายคนยังรู้สึกเหมือนยังไม่หายดี เพราะว่าระหว่างการติดเชื้อ ร่างกาย จะสร้างภูมิคุ้มกันขึ้นมาเพื่อไปจับกับเซลล์โปรตีนของบางอวัยวะ ทำให้เกิดการอักเสบในร่างกาย เป็นผลให้อวัยวะ นั้น ๆ ได้รับความเสียหาย ส่งผลกระทบไปทั่วร่างกาย เช่น อาการปอดบวม หรือเนื้อปอดถูกทำลาย โดยระดับ ความรุนแรงจะขึ้นอยู่กับความรวดเร็วในรักษา และการกำจัดเชื้อโควิดในร่างกาย เราเรียกภาวะนี้ว่า “โควิดระยะ ยาว (Long COVID)” โดยกระทรวงสาธารณสุขเปิดเผยว่า สามารถพบได้ถึง 30 - 50% สาเหตุหลักมาจากเครียด สะสม หรือเป็นผลข้างเคียงของยาที่ใช้ เช่น ยาในกลุ่มสเตียรอยด์ โรคแฝง หรือบางรายอาจติดเชื้อโควิดซ้ำแต่คน ละสายพันธุ์ การแพทย์แผนไทยนั้น เป็นภูมิปัญญาของชาติที่ใช้ในการดูแลสุขภาพมาตั้งแต่อดีต ได้รับการสั่งสม และสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่นมาจนถึงปัจจุบัน ได้รับการพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง ทั้งในด้านการให้การบริบาลสุขภาพ ร่วมกับสหวิชาชีพ การสร้างเสริมสุขภาพด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย การพัฒนายาสมุนไพรและผลิตภัณฑ์จาก สมุนไพร การศึกษาวิจิยและวิชาการ โดยแนวทางในการดูแลสุขภาพด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยนั้นเป็นการดูแล สุขภาพแบบองค์รวม ทั้งในด้านร่างกาย จิตใจ และการดำเนินชีวิต ซึ่งเป็นแนวทางหนึ่งที่มีส่วนช่วยในการสร้าง เสริมสุขภาวะของประชาชนได้เป็นอย่างดี วัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน 1. เพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากรทางการแพทย์แผนไทย ให้มีความรู้ความสามารถในการดูแลผู้ป่วยที่ ติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ที่รักษาหายแล้ว และผู้ที่มีภาวะ Long COVID 2. เพื่อส่งเสริมให้ผู้ป่วยมีความรู้ด้านการแพทย์แผนไทย และเห็นความสำคัญของการดูแลตนเองเพื่อ ป้องกันไม่ให้โรคมีความรุนแรงมากขึ้นหรือเกิดภาวะแทรกซ้อนจากโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID -19) ในระยะยาว 3. เพื่อให้คำปรึกษาและการรักษาด้วยการแพทย์แผนไทย การแพทย์ทางเลือก และสมุนไพร สำหรับ ผู้ป่วยติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ที่รักษาหายแล้ว ผู้ที่มีภาวะ Long COVID และประชาชนที่สนใจ

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดราชบุรี กลุ่มงานการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก รายงานประจำปี 2565 235 กลุ่มเป้าหมาย 1. บุคลากรสาธารณสุขจากกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก/สำนักงานสาธารณสุข จังหวัดราชบุรี/โรงพยาบาลศูนย์/โรงพยาบาลทั่วไป/โรงพยาบาลชุมชน/โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 2. ผู้ป่วยติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ที่รักษาหายแล้ว แต่มีอาการ Long COVID และ ประชาชนทั่วไปที่สนใจรักษาด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย การแพทย์ทางเลือก และสมุนไพร วิธีการดำเนินงาน 1. จัดทำโครงการเพื่อขออนุมัติ 2. จัดทำคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการจัดงาน 3. ประสานและแจ้งกลุ่มเป้าหมาย เข้าร่วมงาน 4. จัดงานออกหน่วยแพทย์แผนไทยเคลื่อนที่ให้ความรู้และจ่ายยาสมุนไพรให้กับประชาชนกลุ่มเสี่ยง และผู้ป่วยที่มีอาการหลังการติดเชื้อ COVID-19 (ภาวะ Post COVID-19/Long COVID-19) จำนวน 2 วัน 5. สรุปผลการจัดงาน ผลการดำเนินงาน 1. มีผู้เข้าร่วมประชุมเตรียมความพร้อมการจัดงานออกหน่วยแพทย์แผนไทยเคลื่อนที่ฯ จำนวน 40 คน 2. มีประชาชนมารับบริการ จำนวน 743 คน 3. กิจกรรมแพทย์แผนไทยสู้ภัย COVID-19 จังหวัดราชบุรี โดยภายในงานมีการจัดนิทรรศการ การแพทย์แผนไทยและการแพทย์พื้นบ้าน และมีการจัดนิทรรศการที่เกี่ยวกับการใช้ศาสตร์การแพทย์แผนไทยใน การดูแลผู้ป่วย COVID-19 ดังนี้ บูธที่ 1 : กัญชาทางการแพทย์แผนไทยและการแพทย์พื้นบ้าน จากกรมการแพทย์แผนไทยและ การแพทย์ทางเลือก บูธที่ 2 : ตำรับยาสมุนไพรสู้ภัย COVID-19 จากกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก บูธที่ 3 : ฟื้นฟูสุขภาพหลังโควิด-19 ด้วยยาไทย โรงพยาบาลราชบุรี บูธที่ 4 : ยาสมุนไพรสู้ภัยโควิด โรงพยาบาลโพธาราม บูธที่ 5 : เวชสำอาง โรงพยาบาลดำเนินสะดวก ปัญหา อุปสรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางแก้ไข การประชาสัมพันธ์การจัดงานไม่ทั่วถึง ประชาชนพื้นที่ห่างไกลไม่สามารถเดินทางมารับบริการได้