Thói Quen Thứ 8 – Stephen Covey

301 THÚ Â I ÀAÅI CU ÃA TRÑ TUÏå

302 Chûúng 14 THOI QUEN THÛ Á Á8 VAÂ ÀIÏM TÛ Í A NIÏ Å M TIN Ì Cai kha á c nhau giû á a nhû ä ng gò chu ä ng ta á àang lamâ vaânhûng gò chu ä ng ta á coáthïílam àûú â cå seägiai quyï ã të àûúc hê å u hï ì t ca ë c vê á n àï ë ìcua thï ã ëgiúi.á MAHATMA GANDHI

303 THOI QUEN THÛ Á 8Á Hònh 14.1 ÖS GNË HT OE ÀÖNÅ G LÛCÅ SANÁ G TAOÅ SÖËNG THEO LÏÌTHOÁI CUÄ Tûâ trong ra ngoaâi TÒM RA TIÏËNG NOÁI CUÃA BAÃN THÊN ÀAÁNH MÊËT TIÏËNG NOÁI CUÃA BAÃN THÊN Tûâ ngoaâi vaâo trong Cöí vuä ngûúâi khaác tòm ra tiïëng noái cuãa hoå Sûå lûåa choån Caác nguyïn tùæc Böën nùng lûåc Con ngûúâi hoaân thiïån Con ngûúâi khiïëm khuyïët P( Q) T NÑ H K Ã Y UL TÅ Ê SÛÅ ÀAM MÏ ( QI ) (EQ) (SQ) TÊMÌ NHÒN LÛÚNG TÊM P( Q) SÛ BÅ UÖNG Ã AHT TÊËM GÛÚNG XAÄHÖ ( ÅI QI ) (EQ) (SQ) NANÅ NHÊN CHUÃNGHÔA CAÁI TÖI T( HÏ XÍ A ) ÁC THIÏUË SÛ ÀÅ NÌ Ö Å ÖB G THIÏËU SÛÅ TRAO QUYÏ RT( ÌN Ñ TUÏ)å (TÊM HÖÌN) (TINH THÊÌN) KHÖNG COÁTÊMÌ NHÒN/ G AI ÁTRÕ CHUNG THIÏËU SÛÅ TIN CÊÅY (THÏ XÍ ÁCA ) L ÏI N K TË Ï TRAO QUYÏÌN (TRÑ TUÏ)å (TÊM HÖÌN) (TINH THÊÌN) À NÕ H HÛÚNÁ G NÏU GÛÚNG Sûå tin cêyå Sûå t ni cêyå Sûå tin cêåy ÃN Á CÚ BA Â THIÏN PHU ÁN QUA ÄNG MO NHÛ

304 THE 8th HABIT Thoi quen thû á á8 – Tòm ra tiïng no ë i cu á a ba ã n thên va ã â cöí vuängûúi kha â c tòm ra tiï á ng no ë i cu á a ho ã å laâmöåt yátûúãng coá sûác taác àöång maånh meäkhi xuêët hiïån vaâo àuáng thúâi àaåi cuãa noá. Cuåm tûâ“vaâo àuáng thúâi àaåi cuãa noá” (whose time has come) àûúc trñch dê å n tû î â cêu noi cu á a Victor Hugo: ã “Khöng coá gò manh me å ähún möt y å átûúng xuê ã t hiï ë n va å oâ àung thú á i àa â i cu å a no ã ”. Ly á á do Thoi quen thû á á 8 mang yá nghôa nay la â âbúi vò no ã áham chû â a mö á t nhê å n thû å c vï á ì con ngûúâi hoaân thiïån – möåt sûå hiïíu biïët giuáp baån nùæm àûúåc chiïc chòa kho ë a àï á í múã canh cû á a dê ã n àï î n tiï ë m nùng vö ì han cu å a nï ã n kinh tï ì ë tri thûc (hònh 14.1). Nï á n kinh tï ì ë thiïn vïìlao àöng thu å ã cöng trong Thúi àa â i Cöng nghiï å på dûa va å o mö thû â c con ngûú á i khiï â m khuyï ë t. Trong thï ë ëgiúiá ngay nay, con àûú â ng phña dûú â i na á y co â thï á chó dê í n chu î ngá ta ài túi sû á åtêm thûú ì ng ma â âthöi. Roärang no â ákòm ham kha ä ã nùng cua con ngûú ã i. Ca â c tö á í chûc ba á m giû á änïp nghô cu ë aã Thúi àa â i Cöng nghiï å p vê å n tiï î p tu ë c da å nh cho nhû â ng ngûú ä iâ cêìm àêìu quyïìn àûa ra moåi quyïët àõnh quan troång cuãa töí chûc va á âtêt ca ë ãnhûng ngûú ä i co â n la â i chó biï å t lù ë ng nghe va æ â tuên theo nhû nhûng cö ä îmay. Chñnh àiï á u na ì y àa â ägêy ra nhûng tö ä n thê í t khöng thï ë ínao bu â âàùp. æ Ban ha å y nhú ä álai cêu no å i cu á a John Gardner: “Hê ã u hï ì të nhûng tö ä íchûc yï á u ke ë m àï á u la ì ânhûng tö ä íchûc khöng nhòn á

305 THOI QUEN THÛ Á 8Á thêy àûú ë c nhû å ng khiï ä m khuyï ë t cu ë a mònh. Ho ã å yïu ke ë má khöng phai vò ho ã å khöng coá khaã nùng giai quyï ã t àûú ë cå nhûng vê ä n àï ë ì cua mònh ma ã âlaâ vò hoå khöng nhên ra vê å në àïìàoálaâgò”. Àêy àuáng laâàiïìu töìi tïå nhêët. Thoi quen thû á á8 cho ban mö å t nï å p nghô va ë âkyänùng àïí khöng ngûng vû â c dê å y tiï å m nùng ú ì ãcon ngûúi. Àêy la â âcachá lanh àa ä o la å m cho mo â i ngûú å i nhê â n thê å y nhû ë ng gia ä átrõ vaâ tiïm nùng cu ì a ho ã å möt ca å ch ro á ärang nhê â t àï ë ítûå ban thên ã hoå chiïm nghiïm àiï å u ào ì . Àï á í lam àûú â c àiï å u na ì y, ba â nå phai biï ã t ca ë ch lù á ng nghe ngûú æ i kha â c. Ba á n pha å i löi cuö ã në hoå cung tham gia va â âkhöng ngûng khù â ng àõnh sû è c ma á nhå cuãa hoå bùçng lúâi noái vaâbùçng böën vai troâlaänh àaåo. Sau àêy laâ möåt phûúng aán nhùçm giuáp baån ghi nhúá cac vai tro á ânay. â Thûánhêt, ë nïu gûúng (úãmûc àö á å caánhên, têp thï å ). Nïu í gûúng seäthuc àê á y viï í c ta å o niï å m tin ma ì âkhöng cên thuyï ì të phuc. Khi ngûú å i ta sö â ng theo ca ë c nguyïn tù á c àûú æ c ha å mâ chûa trong Tho á i quen thû á á8 thò niïm tin se ì äxuêt hiï ë n tû å â sûå tñn nhiïm. No å i ngù á n go æ n, viï å c nïu gûúng se å ätao ra å quyïn lû ì c tinh thê å n cho ca ì ánhên. Thûáhai, àõnh hûúng. V á iïc àõnh hûú å ng ta á o ra ky å ãluêt va å â trêt tû å , mö å t sû å å tûå giac chû á ákhöng phai cûú ã ng e ä p. Àiï á u na ì yâ coánghôa laâkhi moi ngûú å i co â yá áthûc va á âàûúc tham gia va å oâ viïc àûa ra nhû å ng quyï ä t àõnh chiï ë n lûú ë c, àù å c biï å t vï å ìcac gia á á trõ vaâmuc tiïu ûu tiïn cu å a tö ã íchûc, ho á åseägùn bo æ ávïìtònh cam. ã Viïc àõnh hûú å ng se á ätao ra å quyïn lû ì c tinh thê å n tû ì âtêm nhòn. ì

306 THE 8th HABIT Thûába, liïn kït.ë Viïc liïn kï å t ca ë c cê á u tru ë c, hï á åthöng va ë â cac quy trònh trong tö á í chûc la á â möt hònh thû å c àï á í nuöi dûúng trñ tuï ä , xêy dû å ng niï å m tin, tê ì m nhòn va ì âthûc hiï å nå sûå trao quyïn. Viï ì c liïn kï å t se ë ätao ra å quyïn lû ì c tinh thê å nì àûúc thï å íchïëhoa. á Thû tû, á trao quyïn. ì Trao quyïn la ì kï â t qua ë cuã a viï ã c thû å cå hiïn ba vai tro å âcua la ã nh àa ä o – nïu gûúng, àõnh hûú å ng va á â liïn kït. No ë ágiai pho ã ng tiï á m nùng con ngûú ì i mö â t ca å ch tû á å nhiïn tûâbïn trong chûákhöng phai la ã âsûå thuc àê á y tû í âbïn ngoai. Viï â c trao quyï å n se ì ätao ra å quyïn lû ì c tinh thê å n vùn ho ì a. á Nïn nhú rùá ng sû ç nïu gûúng quan tro å ng nhê å t cu ë a la ã nhä àao la å âthûc hiï å n ba vai tro å â khac cu á a la ã nh àa ä o. No å i ca á chá Nïu gûúng Àõnh hûúngá Trao quyïnì Liïn kïtë Hònh 14.2 BÖËN VAI TROÂCUÃA LAÄNH ÀAÅO Thuc àê á y ta í o niï å m tin chû ì ákhöng kyâvongå (Quyïn lû ì c tinh thê å n ca ì ánhên) Tao ra trê å t tû å å kyãcûúng maâkhöng cên thu ì c e á pá (Quyïn lû ì c tinh thê å n tû ì âtêm nhòn) ì Nuöi dûúng ca ä ãtêm nhòn va ì âsûå trao quyïn ma ì â khöng cên tuyïn bö ì ë (Quyïn lû ì c tinh thê å n àûú ì c thï å íchïëhoa) á Giai pho ã ng tiï á m nùng con ngûú ì i ma â âkhöng cên sû ì å thuc àê á y tû í âbïn ngoaiâ (Quyïn lû ì c tinh thê å n vùn ho ì a) á

307 THOI QUEN THÛ Á 8Á khac, àõnh hûú á ng la á ânïu gûúng dung ca ä m, quyï ã t àoa ë n, chó á ra con àûúng pha â i ài va ã âkhiïm tön, tön tro ë ng ngûú å i kha â cá àïíhoå cung tham gia. Liïn kï â t la ë ânïu gûúng vïìquyït têm ë xêy dûng ca å c cú cê á u va ë âhïå thöng phu ë âhúp vú å i chiï á n lûú ë cå cua tö ã íchûc. Trao quyï á n la ì ânïu gûúng vïìviïc àù å t lo å ng tin â vao kha â ã nùng lûa cho å n cu å a con ngûú ã i va â â cac kha á ã nùng khac, thöng qua viï á c cu å ng nhau ga â nh va á c tra á ch nhiï á m. å TROÅNG TÊM VAÂTHÛÅC HIÏåN Töi cho rùng tê ç t ca ë ãnhûng gò ma ä âchung ta àa á äàoc cho å àïën bêy giúâ coáthïíàûúåc toám goån bùçng hai tûâ: troång têm (focus) vaâthûc hiï å n (execution). Hai tû å ânay thï â íhiïn viï å cå chung ta cö á ë gùng ru æ t ra “Àiï á u àún gia ì n tû ã â cai phû á c ta á på nhêt”. Nhû àa ë änoi, á trong têm å coá nghôa hûúng va á o ca â i gò á quan trong nhê å t va ë âthûc hiï å n å co nghôa la á laâ âm cho àiïìu àoá trúãthanh hiï â n thû å c. å Laänh àao ma å â khöng coáquy tùæc ài kem la â â khiïëm khuyïët vaâ khöng hiïåu quaã. Nïëu khöng coákhaã nùng töíchûác thûåc hiïån thò moåi phêím chêët khaác cuãa laänh àaåo seätrúãnïn vö nghôa. Khöng möåt cöng ty naâo coáthïíthûåc hiïån àûúåc cam kïët cuãa mònh hay thñch ûáng töët vúái nhûäng thay àöíi nïëu têët caãcaác nhaâlaänh àaåo khöng aáp duång quy tùæc trong khêu thûåc hiïån úãmoåi cêëp. Thûåc hiïån phaãi laâmöåt phêìn quan troång trong chiïën

308 THE 8th HABIT lûúåc nhùçm àaåt àûúåc caác muåc tiïu cuãa cöng ty. Noá chñnh laâmöåt mùæt xñch coân thiïëu giûäa khaát voång vaâ kïët quaãthûåc tïë. RAM CHARAN vaâLARRY BOSSIDY Hai vai troâàêìu tiïn cuãa laänh àaåo laânïu gûúng vaâàõnh hûúáng, coáthïí àûúåc toám goån bùçng tûâ: troång têm. Hai vai troâ kïë tiïëp cuãa laänh àaåo laâ liïn kïët vaâ trao quyïìn coá thïí toám goån bùçng tûâ: thûåc hiïån. Baån thûãnghô nghiïm tuác vïì àiïìu naây xem. Àõnh hûúáng vïì cú baãn laâ vaåch ra chiïën lûúåc vaâquyïët àõnh àêu laânhûäng muåc tiïu cêìn àûúåc ûu tiïn haâng àêìu, àêu laâ nhûäng giaá trõ duâng laâm phûúng hûúáng àïíàaåt muåc tiïu àoá. Àõnh hûúáng àoâi hoãi töí chûác phaãi coásûå hiïíu biïët sêu sùæc cuäng nhû cam kïët nhêët quaán àöëi vúái muåc tiïu chung. Sûå cam kïët coá àûúåc laåi phaãi dûåa vaâo niïìm tin, sûå tñn nhiïåm vaâ sûå àöìng têm hiïåp lûåc, vöën laânhûäng cöët loäi cuãa viïåc nïu gûúng. Chó khi naâo coáàûúåc sûå tñn nhiïåm àöëi vúái caá nhên vaâ giûäa caác caá nhên vúái nhau thò töí chûác múái xêy dûång àûúåc niïìm tin vaâ khiïën cho sûå àöìng têm hiïåp lûåc cuãa têåp thïí mang laåi kïët quaã töët àeåp. Viïåc nïu gûúng caánhên vaâquan hïå giûäa caác caá nhên àoâi hoãi sûå tön troång lêîn nhau, hiïíu biïët lêîn nhau vaâsûå húåp taác saáng taåo (Caác thoái quen 4, 5 vaâ 6) nhùçm xaác àõnh caác muåc tiïu ûu tiïn haâng àêìu, coásûå cam kïët (Thoái quen 2: bùæt àêìu bùçng muåc àñch àuáng). Sûå tñn nhiïåm àöëi vúái caánhên vaâmöëi quan hïå giûäa caác caánhên àoâi hoãi moåi ngûúâi phaãi söëng thûåc vúái caác giaátrõ vaâmuåc

309 THOI QUEN THÛ Á 8Á tiïu cuãa hoå. Noái caách khaác, hoå phaãi biïët têåp trung vaâo troång têm vaâ thûåc hiïån muåc tiïu cuãa mònh. Àêy cuäng chñnh laâ nöåi dung cuãa Thoái quen 3: ûu tiïn cho àiïìu quan troång nhêët. Hai vai troâkïëtiïp cu ë a la ã nh àa ä o, å liïn kït (aligning) ë vaâtrao quyïn (empowering) ì , àai diï å n cho å sûå thûc hiï å n (execution) å . Àiïu na ì y co â ánghôa laâlanh àa ä o pha å i ta ã o ra nhû å ng cê ä u tru ë c, á hïå thöng va ë â nhûng quy trònh (liïn kï ä t) vú ë i y á á àõnh giupá cac ca á nhên va á nho â m la á m viï â c thê å t ùn y å vú á i nhau àï á biï í në cac mu á c tiïu chiï å n lûú ë c cu å a tö ã í chûc trú á ãthanh cöng viï â c, å muc tiïu chñnh ha å ng nga â y cu â a nho ã m. No á i ngù á n go æ n, mo å iå ngûúi àûú â c trao quyï å n àï ì íhoan tha â nh cöng viï â c. å Têp trung va å âthûc hiï å n mu å c tiïu la å âhai viïc khöng thï å í tach rú á i nhau. No â i ca á ch kha á c, nï á u khöng co ë á cung mu â cå tiïu thò ngûúi ta se â äkhöng thûc hiï å n cöng viï å c mö å t ca å chá nhêt qua ë n àûú á c. Nï å u ba ë n sû å ã dung mö hònh mï å nh lï å nhå vaâ kiïím soaát cuãa Thúâi àaåi Cöng nghiïåp àïí coá àûúåc sûå têåp trung thò ban se å äkhöng thïí nao sû â ã dung mö hònh trao å quyïn cu ì a Thú ã i àa â i Lao àö å ng Tri thû å c àï á íthûc hiï å n àûú å cå cöng viïc. Ly å ádo àún gian la ã âvò nïu khöng co ë ásûå tham gia va uâ ng hö ã å cua mo ã i ngûú å i thò se â äkhöng coáàûúc sû å å cam kïtë theo àuöi tro í ng têm cu å a tö ã chû í c. Vò vê á y, viï å c thû å c hiï å n se å ä khöng mang lai kï å t qua ë ãnao. â Mùt kha å c, nï á u ba ë n sû å ãdung mö hònh lao àö å ng tri thû å cá vaâtrao quyïn àï ì íàat àûú å c sû å å têp trung, nhûng mö hònh å thûc hiï å n cu å a Thú ã i àa â i Cöng nghiï å p dû å a va å o mï â nh lï å nhå vaâkiïím soat se á äkhöng cho pheáp duy trò sûåtêp trung ào å ávò

310 THE 8th HABIT moi ngûú å i se â änhên ra sû å å thiïu chên tha ë nh va â âtrung thûcå núi ban. å Ngûúc la å i, nï å u ba ë n du å ng mö hònh cu â a Thú ã i àa â i Tri å thûc cho ca á ã viïc tê å p trung (nïu gûúng, àõnh hûú å ng) va á â thûc hiï å n (liïn kï å t, trao quyï ë n) thò ba ì n se å taä o ra mö å t vùn å hoa trung thû á c va å â tñn nhiïm trong tö å í chûc. Tö á í chûc se á ä khöng nhûng tòm ra tiï ä ng no ë i cu á a mònh ma ã â con du â ngâ tiïng no ë i ào á áàïíphung sû å å cho muc àñch cu å ng nhû ca ä c bïn á coáquyïn lú ì i va å ânghôa vuå liïn quan. LÖÎHÖÍNG TRONG KHÊU THÛÅC HIÏåN Ngay úãphêìn àêu cuö ì ën saách naây töi àaänoái: “Biït ma ë â khöng thûc hiï å n thò khöng pha å i la ã âbiït”. Àêy la ë âmöt chên å ly. Nhû á ng nguyïn tù ä c ha æ m chû â a trong Tho á i quen thû á á8 seä chùng co è yá ánghôa gò cho àïn khi àûú ë c re å n luyï â n va å âthûcå hiïn, chu å ng trú á ãthanh mö â t phê å n cu ì a tñnh ca ã ch va á âkyänùng cua chu ã ng ta – mö á t å Thoi quen á cua chu ã ng ta. á Coá nhiïu yï ì u tö ë ë chi phöi viï ë c thû å c hiï å n, nhûng ca å cá cuöc thùm do å , kha â o sa ã t vï á ì chó söë xQ cua chu ã ng töi cho á thêy co ë ásau yï á u tö ë ë cú ban a ã nh hûú ã ng ma ã nh me å äàïn viï ë cå thûc hiï å n mu å c tiïu cu å a tö ã íchûc: á tñnh minh bach, sû å åcam kït,ë tñnh chuã àöng, kha å ã nùng tao àiï å u kiï ì n, sû å å àöng têm hiï ì p lû å cå vaâ tinh thên tra ì ch nhiï á må . Chung töi go á i àêy la å â nhûng lö ä î höng trong khêu thû í c hiï å n: å • Tñnh minh bach - chûa la å m cho mo â i ngûú å i hiï â u ro í ä muc tiïu va å ânhûng ûu tiïn chñnh cu ä a tö ã íchûc. á

311 THOI QUEN THÛ Á 8Á • Sûå cam kït – ca ë c mu á c tiïu cu å a tö ã í chûc khöng àûú á cå moi ngûú å i chê â p nhê ë n. å • Tñnh chuãàöng – mö å i ca î ánhên khöng biït mònh pha ë iã laâm nhûäng viïåc gò àïí giuáp töí chûác àaåt àûúåc muåc tiïu. • Khaãnùng tao àiï å u kiï ì n – thiï å u ca ë c cú cê á u, hï ë å thöngë thñch húp hoù å c sû å å tûå do cên thiï ì t àï ë ímoi ngûú å i thû â cå hiïn tö å t nhê ë t cöng viï ë c cu å a mònh. ã • Sûå àöng têm hiï ì p lû å c – nhû å ng ngûú ä i trong tö â í chûcá chûa gùn bo æ áhay húp ta å c la á m viï â c. å • Tinh thên tra ì ch nhiï á m – mö å i ngûú î i chûa co â tinh thê á nì sùn sa é ng chõu tra â ch nhiï á m àö å i vú ë i cöng viï á c cu å a mònh. ã Quaánhiïìu thûámaâchuáng ta goåi laâ quaãn lyákyâthûåc chó gêy khoákhùn cho ngûúâi thi haânh maâthöi. PETER DRUCKER Biïíu àöìsau àêy (baãng 6) nïu ra saáu löîhöíng trong khêu thûc hiï å n va å âlyá giai ta ã i sao mö hònh kiï å m soa í t cu á aã Thúi àa â i Cöng nghiï å p la å i la å ânguyïn nhên gêy ra nhûng lö ä î höíng naây vaâtaåi sao Mö hònh con ngûúi hoa â n thiï â nå cua Thú ã iâ àai Lao àö å ng Tri thû å c, ha á m chû â a trong Tho á i quen thû á á8, laåi coáthïígiaãi quyïët àûúåc vêën àïìnaây.

312 THE 8th HABIT ÀIÏÍM TÛÅA Bêy giúâ chung ta ha á y ghe ä p la á i nhû å ng àiï ä u àa ì äàoc. å Ngay tûâ àêìu saách, töi àaänïu yá tûúãng möîi ngûúâi coá thïí chon mö å t trong hai con àûú å ng ài cho mònh - mö â t con å àûúâng dïîdaâng nhûng dêîn àïën kïët cuåc têìm thûúâng vaâ möt con àûú å ng kha â c gê á p ghï å nh, khu ì c khuy á u nhûng àûa ã ban tú å i àónh vinh quang. Chu á ng ta àa á äthêy con àûú ë ng ài â àïn kï ë t cu ë c tê å m thûú ì ng àa â äkòm ham tiï ä m nùng cu ì a con ã ngûúi nhû thï â ënao va â âcon àûúng dê â n àï î n vinh quang àa ë ä giai pho ã ng tiï á m nùng cu ì a con ngûú ã i ra sao. Tho â i quen á thûá 8 chó löi ài àï ë n vinh quang va ë âsûå thanh àa â t ma å â bñ quyïët cuãa noá laâtòm ra tiïng no ë i cu á a ba ã n thên va ã cö â vu í ngûú ä iâ khac tòm ra tiï á ng no ë i cu á a ho ã .å Tñnh minh bachå Sûå cam kïtë Tñnh chuãàöngå Sûå tao àiï å u kiï ì nå Àöng têm hiï ì p lû å cå Tinh thên tra ì ch nhiï á må Chó àún thuên cöng bö ì ëmuc tiïu å Quan hïå mua – baná Ban phên cöng nhiï ã m vu å å cuå thïí Cêy gêy va å âCuãcaâröt (xem con ë ngûúi la â âmöt trong nhû å ng yï ä u tö ë ë chi phñ san xuê ã t) ë “Haäy húåp taác!” Kyäthuêt ba å nh xùng - uy á chá Àanh gia á átheo kït qua ë ãcuöi cu ë ng â Coásûå nhêt trñ va ë âtham gia cua mo ã i ngûú å i â Nhên thû å c vï á ìcon ngûúi hoa â n thiï â n vú å iá cöng viïc àê å y àu ì ã Liïn kït ca ë c mu á c tiïu nhù å m àa ç t àûú å cå kïët quaã Liïn kït ca ë c cú cê á u va ë âvùn hoa trong á töíchûcá Cung nhau tòm kiï â m gia ë i pha ã p thû á ába Coátinh thên tra ì ch nhiï á m thûú å ng xuyïn, â cúi mú ã , tûúng hö ã . Dû î a va å o ba â ng theo ã doi tha ä nh tñch. â Bang 6 ã LÖÎHÖNG TRONG Í KHÊU THÛC HIÏ Å NÅ NGUYÏN NHÊN GÊY RA TRONG THÚI ÀA Â I CÖNG NGHIÏ Å PÅ GIAI PHA Ã P CU Á A THÚ Ã I ÀA Â I Å LAO ÀÖNG TRI THÛ Å CÁ

313 THOI QUEN THÛ Á 8Á Chung ta cu á ng àa ä ä cung nhau kha â o sa ã t ba “kiï á u” í thanh cöng: tha â nh cöng cu â a ã caánhên, thanh cöng cu â a ã lanhä àaåo vaâthanh cöng cu â a ã töíchûc.á Thanh cöng cu â a ca ã ánhên coáàûúc khi ba å n kha å m pha á ára vaâ biït khai tha ë c ba mo á n qua á â thiïn phu: sû á å tûå do chonå lûa, ca å c nguyïn tù á c, va æ â bön nùng lû ë c àù å c biï å t cu å a con ã ngûúi. Khi biï â t khai tha ë c pha á t huy ca á c mo á n qua á â nay, â chung ta se á äxêy dûng àûú å c mö å t tñnh ca å ch tö á t vú ë i tê á m nhòn ì xa, tñnh kyã luêt chù å t che å ävaâ vúi lo á ng àam mï ma â nh me å ä àûúåc dêîn dùæt búãi lûúng têm cao àeåp. Thanh cöng cu â a la ã nh àa ä oå danh cho nhû â ng ai, bê ä t kï ë íàõa võ, biït cö ë í vuängûúi kha â c tòm ra tiï á ng no ë i cu á a ho ã . Tha å nhâ cöng nay àa â t àûú å c thöng qua viï å c thû å c hiï å n tö å ët böën vai troâcuãa laänh àao. å Thanh cöng cu â a tö ã íchûc á coáàûúåc khi töí chûác vûúåt qua cac tha á ch thû á c trong viï á c biï å n ca ë c nhiï á m vu å å vaâ vai troâ lanh àa ä o (bao gö å m sû ì ámïnh, tê å m nhòn va ì â giaátrõ) thanhâ cac nguyïn tù á c hoù æ c àö å ng cú thu å c àê á y viï í c thû å c hiï å nå trong töí chûc – tñnh minh ba á ch, sû å å cam kït, tñnh chu ë ã àöng, kha å ã nùng tao àiï å u kiï ì n, sû å å àöng têm hiï ì p lû å åc vaâ tinh thên tra ì ch nhiï á m. å Biïíu àöìsau àêy khaái quaát möëi quan hïå giûäa sûåthaânh cöng cua ca ã ánhên, sûåthanh cöng trong la â nh àa ä o va å âthanhâ cöng cua tö ã í chûc. Tö á í chûc na á o co â á àûúc ca å ã ba sûå thanhâ cöng nay co â áthïíxem laâtöíchûc biï á t xa ë c àõnh àu á ng “àiï á mí tûåa”. Àiïím tûåa úã àêy laâ phêìn giao nhau cuãa ba voâng troân nay. Ào â chñnh la á núi pha â t huy tö á t nhê ë t sû ë c ma á nh va å tiï â mì

314 THE 8th HABIT nùng cua tö ã í chûc. Cu á ng giö ä ng nhû khi cê ë m vú ì t hay gê å yå àuáng võ trñ àiïm tû í åa thò ban se å ä co cuá àa á nh bo á áng maånh vaâ trung àñch. á 4 QUY TÙÆC TRONG THÛÅC HIÏåN BÖËN QUY TÙÆC TRONG THÛÅC HIÏÅN (4DX – 4 Disciplines in Execution) Coábön quy tù ë c giu æ p khù á æc phuc àûú å c nhû å ng lö ä îhöngí trong khêu thûc hiï å n àö å ng thú ì i nêng cao kha â ã nùng têpå trung vaâ thûc hiï å n mu å c tiïu cho tö å í chûc nï á u àûú ë c a å pá duång thûúâng xuyïn. Chuáng töi goåi àoá laâ böën quy tùæc SÛÅ THANH CÖNG Â CUA CA Ã ÁNHÊN SÛÅ THANH CÖNG Â CUA TÖ Ã ÍCHÛCÁ SÛÅ THANH CÖNG Â CUÃA LAÄNH ÀAÅO Têìm nhòn, Kyãluêåt, Àam mï, Lûúng têm Böën vai troâlaänh àaåo Têìm nhòn, Sûámïånh, Giaátrõ 7 thoi quen á Minh bach, cam kï å t, chu ë ãàöng, å àöng têm hiï ì p lû å c, ta å o àiï å u kiï ì n, å coátinh thên tra ì ch nhiï á må Nïu gûúng (7 thoi quen), á Àõnh hûúng, Liïn kï á t, Trao quyï ë nì Hònh 14.3 Thoái quen thû ái quen thûá 8 Àiïím tûåa Böën quy tùæc trong thûåc hiïån SÛÅ TÊÅP TRUNG VAÂTHÛÅC HIÏÅN LÊËY NGUYÏN TÙÆC LAÂM TRONG TÊM Å

315 THOI QUEN THÛ Á 8Á trong thûc hiï å nå . Àûúng nhiïn, con co â á nhiïu yï ì u tö ë ë khacá anh hûú ã ng àï ã n viï ë c thû å c hiï å n mu å c tiïu. Nhûng qua å nghiïn cûu cu á a chu ã ng töi thò àêy la á ânhûng yï ä u tö ë ëco aá nhã hûúng nhiï ã u nhê ì t àï ë n kï ë t qua ë ãthûc hiï å n. å Dûúái àêy laâtoám tùæt böën quy tùæc naây: QUY TÙC 1: TÊ Æ P TRUNG VA Å O ÀIÏ Â U QUAN TRO Ì NG NHÊ Å TË Coá möt nguyïn tù å c chung vï æ ìsûå têp trung ma å â nhiïuì ngûúi khöng hiï â u ro í äkhi àïìcêp trong tö å í chûc: á Con ngûúiâ thûúng chó co â ákhaãnùng têp trung la å m mö â i lê î n mö ì t viï å c àï å íàatå kïët quaã töët nhêët. Giaãsûãban co å á80% cú höi àï å íhoan tha â nh mö â t mu å c tiïu å nao ào â ávúi kï á t qua ë ãtöt nhê ë t, nhûng ba ë n cö å ëlam thïm mö â tå viïc kha å c song song thò ca á c kï á t qua ë nghiïn cû ã u cho thê á y cú ë höi àï å íban tha å nh cöng àö â ng thú ì i ca â ãhai viïc se å ägiam xuö ã ngë con 64%. Nï â u ba ë n tiï å p tu ë c “àñnh ke å m” thïm nhiï â u mu ì cå tiïu khac nû á a thò ty ä ã lïå thanh cöng se â ä giam ma ã nh hún. å Chùng ha è n, nï å u ba ë n cu å ng lu â c thû á c hiï å n nùm mu å c tiïu kha å cá nhau thò cú höi tha å nh cöng khi ào â áchó con 33%. â Do àoáviïåc kiïn trò vaâtêåp trung cao àöå vaâo möåt hoùåc hai muc tiïu ûu tiïn ha å ng àê â u la ì âàiïu cû ì c ky å âquan trong. å Roärang, se â äcoámöt sö å ëmuc tiïu quan tro å ng hún ca å c mu á cå tiïu khac. Chu á ng ta cê á n pha ì i phên biï ã t mû å c àö á åquan trongå cua tû ã ng mu â c tiïu. Mö å t mu å c tiïu “cû å c ky å â quan trong” la å â muc tiïu ma å âkhi hoan tha â nh se â ämang lai mö å t kï å t qua ë ãquyïtë àõnh. Nïu khöng àa ë t àûú å c “mu å c tiïu cû å c ky å âquan trong” å thò viïc àa å t àûú å c ca å c kï á t qua ë ãkhac trú á ãnïn khöng co yá ánghôa.

316 THE 8th HABIT Vêy la å m thï â ë nao àï â í xac àõnh ca á c “mu á c tiïu cû å c ky å â quan trong” àï å í vach chiï å n lûú ë c? Àöi khi ba å n co å áthïí xacá àõnh ngay, nhûng coáluc ba á n cê å n pha ì i phên tñch thê ã t chi å tiïët. Baãng saâng loåc mûác àöå quan troång dûúái àêy laâ möåt cöng cuå vach chiï å n lûú ë c hû å u ñch thöng qua ca ä c tiïu chuê á ní sang lo â c vï å ì kinh tï, chiï ë n lûú ë c, lú å i ñch cu å a nhû ã ng ngûú ä iâ coáliïn quan. 1. Liït kï danh sa å ch ca á cá muc tiïu cu å a tö ã íchûcá 2. Àöi vú ë i mö á i chó tiïu î sang lo â c ba å n cho àiï å mí àanh gia á ámûc àö á å tacá àöng nhû sau: å -1 = coátac àö á ng tiïu å cûåc 0 = khöng coátac àö á ngå 4 = coátac àö á ng rê å të tñch cûcå 3. Cöng sö å ëàiïm àa í t àûú å cå 4. Kiïm tra bù í ng trû ç cå giac: “Chu á ng ta àang á àöi mù ë t vú å i nhû á ng vê ä në àïìquan trong sö å ngë coân?” 5. Cùn cûávao sö â ëàiïm va í â trûc gia å c àï á íàanh dê á uë muc tiïu na å o la â âquan trongå Cho àiïm tû í â-1 àïn 4 ë Cac tiïu chñ àï á í xem xet: á Mûc àö á å gia tùng sûå trung thanh cu â aã khach ha á ngâ Kñch thñch sûå àam mï vaânhiït tònh å cua nhên viïn ã Coátac àö á ng tñch å cûc àï å n ca ë c nha á â cung cêp/ ngûú ë iâ ban le á / nha ã âàêu tû/ ì àöi ta ë cá Cac tiïu chñ kha á cá Cho àiïm tû í â-1 àïn 4 ë Cac tiïu chñ àï á í xem xet:á Trûc tiï å p hö ë îtrúå cho cac mu á c tiïu å chung cua tö ã íchûcá Nêng cao nùng lûc cú ba å n cu ã a tö ã í chûác Múãröng thõ phê å nì Tùng cûúng lú â i thï å ë canh tranh å Cac tiïu chñ kha á cá Cho àiïm tû í â-1 àïn 4 ë Cac tiïu chñ àï á í xem xet:á Mûc tùng doanh á thu Mûc gia á m chi phñ ã Cai thiï ã n lûu å lûúng tiï å n mù ì tå Cai thiï ã n mû å c àö á å lúi nhuê å nå Cac tiïu chñ kha á cá Hònh 14.4 Chó dêîn Tiïu chuêín saâng loåc àöëi vúái cöí àöng vaâ ngûúi liïn quan â BANG SA Ã NG LO Â C MÛ Å C ÀÖ Á Å QUAN TRONG CU Å A CA Ã C MU Á C TIÏU Å Tiïu chuêín saâng loåc vïì chiïën lûúåc Tiïu chuêín saâng loåc vïìkinh tïë Cac mu á c tiïu å Töng sö í ëàiïmí

317 THOI QUEN THÛ Á 8Á Tiïu chuên sa í ng lo â c àö å i vú ë i ca á c cö á í àöng vaânhûngä ngûúi co â áliïn quan: Àiïìu gò laâquan trong nhê å ët maâbaån cêìn phai la ã âm àïíàaáp ûáng nhûäng àoâi hoãi cuãa caác cöíàöng vaâ nhûng ngûú ä i co â á liïn quan? Khach ha á ng, nhên viïn, â nhaâ cung cêp, nha ë â àêu tû va ì âtêt ca ë ã nhûng ngûú ä i co â áliïn quan àïn tö ë chû í c cu á a ba ã n. Ba å n cê å n xem ca ì c mu á c tiïu na å yâ coátac àö á ng nhû thï å ënao àï â n: ë • Viïc la å m tùng mû â c àö á å trung thanh cu â a kha ã ch ha á ng. â • Kñch thñch sûå àam mï vaânhiït tònh cu å a nhên viïn. ã • Co aá nh hûú ã ng tñch cû ã c àï å n nha ë âcung cêp, ngûú ë i ba â ná leãvaâcac nha á âàêu tû. ì Tiïu chuên sa í ng lo â c vï å ìchiïn lûú ë c cu å a tö ã í chûc: á Cênì xem xet ca á c mu á c tiïu co å aá nh hûú ã ng nhû thï ã ë nao àï â në chiïn lûú ë c cu å a tö ã íchûc, trong ào á áco: á • Höîtrúå trûc tiï å p àï ë n sû ë ámïnh va å âmuc tiïu chung cu å ãa töíchûc hay khöng? á • Nêng cao nùng lûc cú ba å n cu ã a tö ã íchûc hay khöng? á • Múãröng thõ phê å n hay khöng? ì • Tùng cûúng lú â i thï å ëcanh tranh hay khöng? å Ban cê å n tû ì å hoi mònh: àiï ã u gò la ì âquan trong nhê å t ma ë â mònh cên la ì m àï â íàêy ma í nh thû å c hiï å n chiï å n lûú ë c?å Tiïu chuêín saâng loåc vïìkinh tïë. Muåc tiïu quan troång àûúåc ûu tiïn lûåa choån cêìn phaãi àoáng goáp trûåc tiïëp hay giaán tiïëp vïì kinh tïë cho töí chûác? Baån cêìn tûå hoãi: Trong söëcaác muåc tiïu tiïìm taâng thò muåc tiïu naâo seäàem laåi lúåi

318 THE 8th HABIT ñch kinh tïë lúán nhêët cho töí chûác? Baån cêìn xem xeát caác tiïu chñ sau: • Tùng doanh thu • Giam chi phñ ã • Cai thiï ã n tònh hònh lûu chuyï å n tiï í n tï ì å • Khaãnùng sinh lúiâ Ngay caãàöi vú ë i nhû á ng tö ä í chûc phi lú á i nhuê å n thò tiïu å chñ kinh tïëvên ào î ng vai tro á ârêt quan tro ë ng, bú å i mo ã i tö å íchûcá àïu cê ì n mö ì t lûú å ng tiï å n mù ì t àu å ãàïíhoat àö å ng bònh thûú å ng. â QUY TÙC 2: LÊ Æ P BA Å NG THA Ã NH TÑCH Â Bang tha ã nh tñch se â ägiup chu á ng ta thû á c hiï å n tö å t nhû ë ngä nguyïn tùc. Ngûú æ i ta thûú â ng thû â c hiï å n cöng viï å c tö å t hún ë khi coábang ghi nhê ã n va å âàanh gia á áthanh tñch àa â t àûú å c. å Ban co å á bao giúâthûã nghô xem hêu qua å ãseära sao nïuë cac mön thï á í thao nhû bong rö á , bo í ng cha á y, bo â ng àa á á khöng cên co ì ákït qua ë ãthi àêu? Ca ë c vê á n àö å ng viïn se å ächúi tuy y â ámònh thêm chñ co å áthïídûng la â åi àïítan gê á îu, ngûúâi ta seäkhöng con tê â p trung va å o thi àê â u nû ë a. Nhûng khi mö ä tå tyãsöëbùt buö æ c pha å i co ã áàïíquyït àõnh thû ë áhang, tha å ânh tñch thò moi chuyï å n la å i kha å c, trê á n àê å u se ë äsöi àöng va å â cêu thu ì ã seätêp trung la å m viï â c hï å t mònh àï ë ícoákït qua ë ãcao nhêt.ë Cöng viïc cu å ng thï ä . Nï ë u khöng co ë nhû á ng chuê ä n mû í cå cuå thïí àïí ào lûúng mû â c àö á å hoan tha â nh cöng viï â c thò å chung ta se á äkhöng bao giúâ biït ro ë ämuc tiïu thû å c sû å å cênì àaåt àûúåc laâgò.

319 THOI QUEN THÛ Á 8Á Do vêy ba å n cê å n xêy dû ì ng ba å ng ghi àiï ã m tha í nh tñch â àat àûú å c va å âkhöng ngûng cê â p nhê å t no å . Ha á y gù ä n kï æ t cöng ë viïc na å y vú â i qua á átrònh àõnh hûúng va á âliïn kït.ë QUY TÙC 3: CHU Æ Ã ÀÖNG BIÏ Å N MU Ë C TIÏU THA Å NHÂ HANH ÀÖ Â ÅNG CUÅ THÏÍ Àêy laâ viïc cê å n la ì m khi co â ámuc tiïu mú å i hoù á c chiï å në lûúc mú å i. Co á ámöt sû å å khac biï á t lú å n giû á a nhû ä ng chiï ä n lûú ë cå àïìra vaâ nhûng chiï ä n lûú ë c thû å c tï å ë àang àûúc thû å c hiï å nå hang nga â y. Viï â c àa å t àûú å c ca å c mu á c tiïu chûa tû å ng àûú â c xa å cá lêp trûú å c ào á áàoi ho â i ba ã n pha å i thû ã c hiï å n nhû å ng cöng viï ä cå ban chûa bao giú å âlam. Mu â c tiïu nïu ra se å äkhöng bao giúâ àûúc thû å c hiï å n cho àï å n khi mo ë i tha å nh viïn trong tö â íchûcá biït chñnh xa ë c ho á å cên pha ì i la ã m gò. â Àïí thûc ha å nh quy tù â c, àö æ i nho å m la á m viï â c cu å a ba ã nå cên pha ì i sa ã ng ta á o va å âcoákhaãnùng nhên diï å n àûú å c nhû å ngä phûúng phaáp múái vaâ töët hún àïí àaåt àûúåc muåc tiïu àïì ra. Sau àoá hoå aáp duång caác phûúng phaáp naây vaâo cöng viïåc hang nga â y ú â mo ã i cê å p qua ë n ly ã trong tö á chû í c. Àêy chñnh la á â sûå trao quyïn bù ì ng ha ç nh àö â ng cu å å thï.í QUY TÙC 4: PHÊN ÀÕNH RO Æ ÄTRACH NHIÏ Á M CA å ÁNHÊN Trong cac tö á íchûc hoa á t àö å ng hiï å u qua å ãthò nhûng tha ä nhâ viïn cua tö ã í chûc ào á áthûúng xuyïn gù â p nhau ha å ng tha â ng, á hang tuê â n, thê ì m chñ ha å ng nga â y àï â í trao àöi vú í i nhau vï á ì trach nhiï á m, kiï å m tra ba í ng theo do ã i tha ä nh tñch, gia â i quyï ã të nhûng tö ä n ta ì i, vûú å ng mù á c va æ âhöîtrúå nhau cung pha â t triï á n. í Nïu tö ë íchûc khöng quy àûú á c tra å ch nhiï á m ca å ánhên khi cênì thiït thò hoa ë t àö å ng cu å a tö ã íchûc se á äbõ tï liït ngay tû å âàêu. ì

320 THE 8th HABIT HOÃI & ÀAÁP HOI: Sû Ã å khac nhau giû á a 5 yï ä u tö ë ë cua tho ã a thuê ã nå cung thù â ng ma æ âöng thûúng àï â ìcêp va å â4 quy tùc öng vû æ aâ noi úá ãàêy laâgò? ÀAP: Á Xet vï á ìnguyïn tùc cú ba æ n thò giû ã a chu ä ng khöng á coásûå khac nhau ro á ärït. Sû å å khac nhau ú á ãàêy chó laâvïìngûä nghôa hoc (ca å ch du á ng va â âdiïn àa î t tû å ângû). Cho phe ä p töi á giai thñch ro ã ähún, nùm yïu tö ë ëchñnh cua tho ã a thuê ã n cu å ngâ thùng nhû sau: æ 1. Kïët quaãkyâvoång 2. Hûúng dê á nî 3. Cac nguö á n lû ì cå 4. Tinh thên tra ì ch nhiï á må 5. Kïët quaãcuöëi cuâng Hai yïëu töëàêìu tiïn laâvïìcú baãn àûúåc thïíhiïån trong hai quy tùæc àêìu tiïn laâxaác àõnh caác muåc tiïu quan troång vaâ lêåp baãng ghi nhêån thaânh tñch. Yïëu töë thûá ba, caác nguöìn lûåc, àûúåc êín chûáa trong quy tùæc thûába, tûác biïën muåc tiïu thaânh haânh àöång cuå thïí. Yïëu töëthûátû vaâthûá nùm êín chûáa trong quy tùæc thûá tû: phên àõnh roätraách nhiïåm caánhên.

321 Chûúng 15 SÛ Ã DUÅNG TIÏËNG NOÁI BAN THÊN MÖ Ã T Å CACH THÖNG MINH Á Khi ngu, töi mú thê ã y cuö ë c sö å ng la ë âniïm vui. ì Khi thûc, töi nhòn thê á y cuö ë c sö å ng la ë âphuc vu å å con ngûúi. Töi ha â nh àö â ng va å ânhên ra rù å ng ç phuc vu å å chñnh laâniïm vui. ì RABINDRANATH TAGORE Töi tin rùng àa ç p la á i sû å åphuc vu å åhûu ñch la ä ânghôa vuå chung cua nhên loa ã i va å âchó coángon lû å a thuê ã nì khiït cu ë a sû ã åhy sinh múi thiïu hu á y àûú ã c mo å i cù å nå baäcua sû ã åñch kyãnhoãnhen vaâthöi bu í ng ngo â n lû å aã cao thûúng cu å a têm hö ã n. ì JOHN D. ROCKEFELLER, JR.

THE 8th HABIT Àöng lû å c thu å c àê á y tû í âbïn trong àïí1) Tòm ra tiïngë noi cu á a ba ã n thên va ã 2) Cö â vu í ngûú ä i kha â c tòm ra tiï á ng no ë iá cua ho ã å àûúc cha å y bù å ng mö ç t thû å ánhiïn liïu àù å c biï å åt: mucå àñch cao caã qua viïc phu å c vu å å nhu cêu con ngûú ì i. Àêy â cung la ä âphûúng tiïn tö å t nhê ë t àï ë íthûc hiï å n ca å ãhai cöng viïcå nay. Khöng biï â t hy sinh ba ë n thên àï ã í phuc vu å å thò chungá ta seäkhöng thïímúãröng va å âphat huy kha á ãnùng tûå do lûaå chon cu å a mònh. Khi cö ã ng hiï ë n nhû ë ng gò mònh co ä á vò lúiå ñch töt àe ë p cu å a mo ã i ngûú å i thò àö â ng thú ì i ca â ánhên chung ta á cung se ä ä trûúng tha ã nh. Mö â i quan hï ë å cua chu ã ng ta vú á iá nhûng ngûú ä i xung quanh se â äàûúc ca å i thiï ã n va å âtrúãnïn sêu sùc khi chu æ ng ta phu á ng sû å å cho gia àònh mònh, cho ngûúiâ khac, cho cö á ng àö å ng, tö ì í quöc va ë â cho cac nhu cê á u kha ì cá cua nhên loa ã i.å Cac tö á í chûc àûú á c tha å nh lê â p nhù å m phu ç c vu å å cho cacá nhu cêu cu ì a con ngûú ã i. Ba â n co å áthïítòm ra lyádo nao kha â cá cho sûå tön ta ì i cu å a ca ã c tö á í chûc ào á ? Robert Greenleaf tû á ngâ viït mö ë t tiï å u luê í n tuyï å t vú å i co â ánhan àïì“Àõnh chïëlaâÀêyì tú” no á i vï á ìkhai niï á m cöng bö å c cu å a tö ã íchûc. á Phuång sûå con ngûúâi chñnh laâlïå phñ chuáng ta phaãi traãàïíàûúåc söëng trong thïëgiúái naây. NATHAN ELDON TANNER

323 THOI QUEN THÛ Á 8Á THÚÂI ÀAÅI CUÃA TRÑ TUÏå Töi tin rùng thiïn niïn ky ç na ã y se â laä âThúi àa â i cu å a Trñ ã tuïå (The Age of Wisdom). Noáseätrúãthanh hiï â n thû å c nhú å â sûc ma á nh cu å a hoa ã n ca â nh lê ã n a ë t con ngûú á i hoù â c do sû å cá manh cu å a lûúng têm, hoù ã c ca å ãhai. Ban àû å ng quïn nùm Thú â i àa â i cu å a nï ã n Vùn minh ì nhên loai: å Thúi àa â i Sùn bù å t/Ha æ i lûú á må vúái biïíu tûúång caánh cung vaâ mui tïn; ä Thúi àa â i Nöng nghiï å på gùn liï æ n vú ì i ca á cá cöng cuånghïìnöng; Thúi àa â i Cöng nghiï å p å vúi ca á c nha á âmay; á Thúi àa â i Thöng tin/Lao àö å ng Tri thû å c á gùn vú æ i chñnh con á ngûúâi; vaâThúi àa â i cu å a Trñ tuï ã å vúi biï á íu tûúng chiï å c la ba ë n, â tûúng trûng cho kha å ã nùng tûå do lûa cho å n hûú å ng ài cu á aã con ngûúi cu â ng nhû mu ä c àñch va å âsûåtuên thuãcac quy luê á tå tûånhiïn vaâcac nguyïn tù á c (hûú æ ng chñnh Bù á c) khöng bao æ giúâthay àöi, co í átñnh phöíquat, muön thuú á ãvaâhiïn nhiïn. í Ban co å áàï yí árùng, sau mö ç i biï î n chuyï ë n cu í a xa ã ähöi tû å â Thúi àa â i na å y sang Thú â i àa â i kha å c thò hún 90% lû á c lûú å ngå lao àöång cuãa thúâi àaåi trûúác àoábõ cùæt giaãm? Töi tin rùçng àêy laâàiïu àang diï ì n ra khi chu î ng ta chuyï á n tû í âThúi àa â iå Cöng nghiïp sang Thú å i àa â i Thöng tin/ Lao àö å ng Tri thû å c. á Con ngûúi hoù â c àang bõ mê å t viï ë c hoù å c àang dê å n dê ì n thay ì àöi theo nhû í ng ào ä i ho â i bû ã c thiï á t cu ë a cöng viï ã c mú å i. Ca á á nhên töi tin rùng hún 20% lû ç c lûú å ng lao àö å ng hiï å n nay å àang trúãnïn lac hê å u va å ânïu ho ë å khöng cöëgùng ta æ i àê á u tû ì vao ba â n thên thò chó trong va ã i nùm tú â i, se á äcoáthïm 20% lûc lûú å ng lao àö å ng nû å a trú ä ãnïn lac hê å u. å

324 THE 8th HABIT TRÑ TUÏå NÙÇM ÚÃÀÊU? Chung ta biï á t rù ë ng thöng tin (information) khöng ç phai la ã â trñ tuï. Chu å ng ta cu á ng biï ä t rù ë ng kiï ç n thû ë c á (knowledge) cung khöng pha ä i la ã âtrñ tuï.å Caách àêy nhiïìu nùm, khi töi coân giaãng daåy àaåi hoåc vaâ chuêín bõ laâm luêån aán tiïën sô, töi àïën gùåp möåt ngûúâi baån àöìng thúâi cuäng laâ giaáo sû cuãa töi. Töi noái: “Töi muöën laâm luêån aán vïìàïìtaâi àöång cú vaânghïå thuêåt laänh àaåo - möåt luêån aán triïët hoåc chûákhöng phaãi laâmöåt cöng trònh thûåc nghiïåm”. Anh êy tra ë ãlúi töi nhû sau: “Stephen na â y, hiï â u biï í t cu ë aã anh con chûa àu â ã àïí coá thïí nïu ra cêu hoi àu ã ng!”. No á iá möt ca å ch dï á îhiïu la í âkiïn thû ë c cu á a töi co ã n ha â n he å p, va å ânoá cên àûú ì c tùng lïn nhiï å u hún nû ì a mú ä i co á á thïí àuã sûcá àûúng àêìu vúái vêën àïìtöi muöën àïìcêåp. Àêy laâ möåt trúã ngaåi vïì têm lyá àöëi vúái töi vò caã traái tim vaâkhöi oë c cu á a töi thiïn vï ã ìtriït ho ë c, vï å ìxaähöi hún la å âkhoa hoc tû å å nhiïn. Töi tin rùng sû ç å kït hú ë p giû å a kiï ä n thû ë c àa á iå hoc vï å triï ì t ho ë c va å nhû â ng nghiïn cû ä u sau àa á i ho å c vï å kinh ì tïëcua töi àa ã äàuãcho luên a å án nay. Pha â i nhiï ã u nùm sau ào ì á töi múi nhê á n ra rù å ng anh ê ç y àa ë no ä i àu á ng. Àêy la á â möt ba å iâ hoc vï å ìsûå khiïm tön. Qua ë ã thûc, khiïm tö å n la ë â ngûúi me â å sinh ra kiïn thû ë c va á âmang lai nhû å ng hiï ä u biï í t hï ë t sû ë c quy á á gia. Va á âcuöi cu ë ng töi nhê â n ra rù å ng: ç cang hiï â u biï í t nhiï ë u, töi ì cang nhê â n ra rù å ng mònh khöng biï ç t gò ca ë ã (1). (1) Nguyïn vùn: The more you know, the more you know you don’t know.

325 THOI QUEN THÛ Á 8Á Hay xem hònh 15.1, trïn ào ä á hònh tron biï â u thõ cho í kiïn thû ë c cu á a ba ã n va å â khoang trö ã ng bïn ngoa ë i hònh tro â nâ biïu thõ cho sû í å ngu döt.ë Khi kiïn thû ë c cu á a ba ã n tùng lïn thò nhê å n thû å c vï á ìsûå han he å p trong hiï å u biï í t cu ë a ba ã n cu å ng tùng lïn. (Xem ä hònh 15.2) Hoc la å âquaátrònh khöng ngûng kha â m pha á ára sûå ngu döt ë cua chñnh mònh. ã - Will Durant Sûå ngu döët Vong tro â nâ kiïën thûác Sûå ngu dötë Vong tro â nâ kiïën thûác Hònh 15.1 Hònh 15.2

326 THE 8th HABIT Theo möåt yánghôa naâo àoá, khi sûå hiïíu biïët tùng lïn thò kiïën thûác bõ thu heåp laåi vò khi àoácaác chi tiïët àûúåc chûáa àûång trong caác nguyïn tùæc. Tûâng “mêíu” kiïën thûác nhoã, quan troång seäàûúåc tñch luäy dêìn qua nhûäng chùång àûúâng cuöåc söëng, nhûng thoái quen vêån duång möåt caách hiïåu quaãcaác nguyïn tùæc phöíbiïën múái chñnh laâsûå laâm chuã trñ tuïå úãbêåc cao nhêët. ALFRED NORTH WHITEHEAD Nhên thû å c trïn giu á p chu á ng ta co á á thïm quyït têm ë khöng ngûng ho â c tê å p, àù å c biï å t la å â cac “mön ho á c” quan å trong nhû sû å å trûúng tha ã nh ca â ánhên, cac mö á i quan hï ë å vúiá ngûúi kha â c va á âsûå lanh àa ä o. Töi tin rù å ng khi thöng tin va ç â tri thûc àûú á c gù å n kï æ t vú ë i nhû á ng mu ä c àñch va å â cac nguyïn á tùc cao quy æ , ba á n se å äphat huy tö á t nhê ë t trñ tuï ë å cua mònh. ã QUYÏÌN LÛÅC TINH THÊÌN VAÂSÛÅ LAÄNH ÀAÅO CÖNG BÖÅC Baån vêîn chûa àûúåc xem laâ hoaân thaânh nhiïåm vuå, hay àaälaâm hïët sûác mònh nïëu vêîn coân nhûäng àiïìu coáñch maâ baån coáthïíàoáng goáp. DAG HAMMARSKJOLD

327 THOI QUEN THÛ Á 8Á Trñ tuïåthïíhiïn qua viï å c sû å ãdung kiï å n thû ë c mö á t ca å ch co á á ñch. Trñ tuïå laâsûå kït hú ë p thöng tin va å âkiïn thû ë c vú á i nhû á ngä muc àñch va å â cac nguyïn tù á c cao ca æ . Trñ tuï ã å giup chu á ng ta á biït tön tro ë ng nhû å ng ngûú ä i xung quanh va â â coi trong sû å å khac biï á t cu å a ho ã . Trïn tê å t ca ë , trñ tuï ã å giup ta biï á t phu ë c tu å ngâ quy tùc àa æ o àû å c ha á ng àê â u – sû ì å cöng hiï ë n. Quyï ë n lû ì c tinh å thên la ì â cao quyá vaâ manh me å änhêt (sû ë c ma á nh cu å a tñnh ã cach); co á n quyï â n lû ì c chñnh thö å ng la ë â hao quang thû â á yïuë (chûc vu á , àõa võ, cu å a ca ã i, ta ã i nùng, danh tiï â ng). ë Àiïu ly ì áthuákhi noi vï á ìquyïn lû ì c tinh thê å n chñnh la ì úâ ã nghõch lyá cua no ã . Ca á c tû á â àiïn thûú í ng gia â i nghôa vï ã ì “quyïn lû ì c” bù å ng ca ç c tû á â ngûä nhû laâ “chó huy”, “àiïuì khiïn”, “kiï í m soa í t”, “uy quyï á n”, “ûu thï ì ”, “thö ë ng trõ”, ë “chi phöi”, “sû ë c ma á nh”. Nhûng tû å âtrai nghôa cu á a no ã álai la å â “lïîàö”, “lï å å thuöc”, “yï å u àuö ë i”, “àï ë å tû”. Quyï ã n lû ì c tinh å thên co ì ánghôa laâtao a å nh hûú ã ng thöng qua viï ã c tuên thu å ã cac nguyïn tù á c. Quyï æ n lû ì c tinh thê å n co ì á àûúc thöng qua å viïc phu å ng sû å , cö å ng hiï ë n hï ë t mònh va ë âsùn sa é ng ào â ng go á p. á Noá bùt nguö æ n tû ì âsûå khiïm nhûúng va â â coásûc ma á ånh lúná nhêt khi la ë m àê â y tú ì ácho têt ca ë ãmoi ngûú å i. Quyï â n lû ì c tinh å thên la ì âhao quang lú â n nhê á t co ë áàûúc tû å âsûå hy sinh. Theo kinh nghiïm ca å ánhên töi thò nhûng ngûú ä i úâ ãvõ trñ cao nhêt trong ca ë c tö á í chûc thû á c sû å å lún ma á nh luön la å â nhûng nha ä -laâ nh-àa ä o-cöng-bö å c (servant leaders). Ho å å laâ nhûng ngûú ä i khiïm tö â n nhê ë t, cú ë i mú ã ãnhêt, chõu kho ë álùngæ nghe nhêt, àa ë ng tön tro á ng nhê å t va ë laâ ngûú â i biï â t quan têm ë àïn ngûú ë i kha â c nhê á t. Jim Collins, àö ë ng ta ì c gia á ãcua quyï ã ní Xêy dûng àï å ítrûúng tö â nì (Built to Last) vaâlaâtac gia á ãcuön sa ë chá

328 THE 8th HABIT vûa àûú â c xuê å t ba ë n mú ã i àêy á Tûâ Töt àï ë n Vô àa ë iå (Good to Great), àaätiïn ha ë nh cöng trònh nghiïn cû â u ke á o da á i 5 nùm, â chó nhùm gia ç i àa ã p cho cêu ho á i àêu la ã âcai la á m cho mö â t tö å í chûc bònh thûú á ng trú â nïn vô àa ã i. Kï å t luê ë n ma å öng ru â t ra la á â chung ta cê á n chu ì ãàöng thay àö å i quan niï í m vï å ìsûålanh àa ä o. å Öng mö taãvïìngûúi “la â nh àa ä o cê å p àö ë å 5” nhû sau: Àoá laâ nhûäng nhaâ àiïìu haânh coá khaã nùng taåo sûå phaát triïín àöåt biïën, nhûäng ngûúâi súã hûäu nhûäng phêím chêët traái ngûúåc nhau laâtñnh khiïm nhûúâng vaâmöåt yáchñ vûún lïn maänh liïåt vïì chuyïn mön. Hoå laâ nhûäng ngûúâi vûâa ngaåi nguâng vûâa quyïët liïåt, hoå ruåt reâ nhûng khöng bao giúâsúå haäi. THÛÁBÊÅC CUÃA 5 CÊËP LAÄNH ÀAÅO Caánhên coánùng lûc cao å Coáàong go á p hû á u ñch bù ä ng ta ç i nùng, kiï â n thû ë c, ky á änùng vaânhûng tho ä i quen la á m viï â c tö å të Möt tha å nh viïn biï â t ào ë ng go á p cho tê á p thï å í Coáàong go á p cho tha á nh tñch cu â a tê ã p thï å ; la í m viï â c co å á hiïu qua å ãvúi nhû á ng ngûú ä i kha â cá Ngûúi qua â n ly ã ácoánùng lûcå Biït tö ë íchûc con ngûú á i va â ânguön lû ì c àï å íàat àûú å c kï å t qua ë ã vaâhiïu suê å t cao theo ca ë c mu á c tiïu àa å äàõnh Ngûúi la â nh àa ä o hiï å u qua å ã Laâhat nhên xêy dû å ng quyï å t têm va ë âtheo àuöi mö í t tê å m nhòn ro ì ä rang, löi cuö â n va ë âthuc àê á y tê í p thï å íàat tha å nh tñch cao â Ngûúi la â nh àa ä o cê å p 5 ë Xêy dûng nï å n ta ì ng cho sû ã å thanh cöng lêu da â i bù â ng ca ç ch kï á t hú ë p ca å cá phêm chê í t tra ë i ngûú á c giû å a tñnh khiïm nhûú ä ng va â âmöt yå áchñ vûún lïn manh liï ä t vï å ìchuyïn mön Cêp 1 ë Cêp 2 ë Cêp 3 ë Cêp 4 ë Cêp 5 ë Hònh 15.4

329 THOI QUEN THÛ Á 8Á Rêt hiï ë m co ë átöí chûc na á o trú â ãnïn vô àai ma å âkhöng coá ñt nhêt mö ë t ngûú å i la â nh àa ä o cê å p àö ë å 5 nhû thï.ë Khi nhûng ngûú ä i co â á cûúng võ hay quyïn lû ì c chñnh å thöëng (haâo quang thûáyïëu) tûâ chöëi sûãduång uy quyïìn vaâ quyïìn lûåc, trûâ phi àoá laâ giaãi phaáp cuöëi cuâng, thò quyïìn lûc tinh thê å n cu ì a ho ã åseätùng lïn rêt nhiï ë u. Ào ì álaâvò hoåbiïtë kòm ham ca ä i töi cu á ng nhû quyï ä n lû ì c ca å ánhên vaâthay thïë bùçng lyáleä, sûå thuyïët phuåc, loâng töët vaâsûå caãm thöng. Noái ngùn go æ n la å âsûå tñn nhiïm cu å a ba ã n thên. ã Cung co ä nhû á ng lu ä c do tònh tra á ng rö å i ren, bê ë t öë n hay sû í å söng co ë n ào â i ho â i pha ã i du ã ng ba â n tay sù â t cu æ a quyï ã n lû ì c àï å í ön àõnh trê í t tû å , àï å í xac lê á p trê å t tû å å múi hay mö á t tê å m nhòn ì múi. Tuy nhiïn, trong hê á u hï ì t ca ë c trûú á ng hú â p, viï å c sû å ãdungå quyïn lû ì c chñnh thö å ng qua ë ásúm se á älam cho quyï â n lû ì c tinh å thên bõ gia ì m su ã t. Nhû àa á änoi, khi ba á n vay mûú å n sû å c ma á nhå tûâ àõa võ quyïn lû ì c cu å a mònh, ba ã n se å älam yï â u ca ë ã ba àöië tûúng: ba å n thên mònh, vò ba ã n khöng pha å t huy àûú á c quyï å nì lûc tinh thê å n cu ì a mònh; la ã m yï â u ngûú ë i kha â c, vò ho á ålïåthuöcå vao quyï â n lû ì c cu å a ba ã n; la å m yï â u mö ë i quan hï ë , vò khi ào å ásûå cúi mú ã ãvaâlong tin kho â ámaâcoácú höi àï å íphat triï á n. í Caách töët nhêët àïíphúi baây tñnh caách cuãa möåt ngûúâi khöng phaãi thöng qua nghõch caãnh maâ haäy trao cho hoå quyïìn lûåc. ABRAHAM LINCOLN

330 THE 8th HABIT Baån haäy lûu yásûå khaác biïåt giûäa sûå laänh àaåo do chûác võ (quyïn lû ì c chñnh thö å ng) va ë âsûå lanh àa ä o do lû å a cho å nå (quyïìn lûåc tinh thêìn) theo baãng dûúái àêy: Trong cuöc sö å ng co ë árêt nhiï ë u vñ du ì å chûng minh cho á nhiïu trûú ì ng hú â p cu å a ca ã c cö á ng àö å ng va ì â nhûng ca ä á nhên thïíhiïn àûú å c “tiï å ng no ë i” cu á a ho ã å trong viïc phu å c vu å å cacá nhu cêu cu ì a con ngûú ã i ma â âcöng cuå chuãyïu vê ë n la î âquyïnì lûc tinh thê å n. ì SÛÅ LANH ÀA Ä O DO... Å CHÛC VÕ (Quyï Á n lû ì c chñnh thö å ng) ë Sûc ma á nh la å âchên lyá Trung thanh cao hún chñnh trû â cå Vêng lúi thò àûú â c nhê å n å “Sai lêm” la ì âkhi bõ phat hiï á nå Nhûng ngûú ä i co â áàõa võ cao chùngè tin vao àiï â u na ì yâ Nhûng ngûú ä i co â áàõa võ cao khöng lam theo àiï â u na ì yâ “Töt nûú ë c sún hún tö á t gö ë ”î “Khöng ai bao töi la ã m viï â c ào å ”á Töi àaälam nhû anh ba â o; nhûng ã chùng co è ákït qua ë ãgò. Bêy giúâthò sao àêy? Têt ca ë ãchó coávêy thöi! å LÛA CHO Å N (Quyï Å n lû ì c tinh thê å n)ì Chên lyálaâsûc ma á nhå Chñnh trûc la å âtrung thanhâ Ngang bûúng la á âmöt lû å a cho å nå “Sai lêm” la ì âkhi lam àiï â u sai ì Àao àû å c, tònh ca á m, ly ã átrñ (Ethos, Pathos, Logos) Laâtêm gûúng cho mo ë i ngûú å i,â khöng phai la ã âkeãchó trñch “Töt gö ë îhún töt nûú ë c sún” á Hoi thùm, àï ã ìnghõ giao viïcå “Töi muön la ë m thï â ënay...” â Töi àaähoan tha â nh vûú â t ky å âvong å Bang 7 ã

331 Sûámïånh cú baãn cuãa caãnh saát laâNGÙN NGÛÂA töåi phaåm vaâtònh traång mêët trêåt tûå. Quêìn chuáng chñnh laâcaãnh saát vaâcaãnh saát phaãi laâ quêìn chuáng. Caãhai cêìn chia seãtraách nhiïåm chung àïí gòn giûäan ninh cho cöång àöìng. SIR ROBERT PEEL, ngûúâi saáng lêåp ngaânh caãnh saát hiïån àaåi Bêy giúâthò töi àaähiïíu. Moåi ngûúâi àïìu coáthïí cöëng hiïën cho niïìm tin cuãa hoå bêët kïíhoå laâ nam hay nûä. Àöi khi ngûúâi ta coáñt niïìm tin hoùåc hoaân toaân khöng coá, vaâ do àoáhoå àaánh mêët mònh chó vò nhûäng àiïìu nhoãmoån hoùåc chùèng laâgò caã. JOAN OF ARC GIAÃI QUYÏËT NHÛÄNG VÊËN ÀÏÌTRONG CUÖÅC SÖËNG BÙÇNG MÖ HÒNH LÊËY NGUYÏN TÙÆC LAÂM TROÅNG TÊM Tûâ àêu cuö ì n sa ë ch na á y töi àa â änoi rù á ng nï ç u mö thû ë ác con ngûúi hoa â n thiï â n la å â àung, no á áseächo ban mö å t kha å ã nùng phi thûúng àï â í giai thñch, dû ã å àoan, cu á ng nhû gia ä iã quyït àûú ë c nhû å ng vê ä n àï ë ìlún nhê á t trong tö ë íchûc cu á a ba ã n. å Trong nhûng nùm qua, töi àa ä ähoi y ã á kiïn ha ë ng trùm â ngan ngûú â i trïn khù â p thï æ ëgiúi vï á ìàiïu gò la ì âthach thû á c lú á ná nhêët àöëi vúái hoå – nhûäng àiïìu àaälaâm hoåmêët ùn mêët nguã. THOI QUEN THÛ Á 8Á

332 THE 8th HABIT Röi töi la ì i ho å i ho ã å àêu laâthach thû á c lú á n nhê á t trong cöng ë viïc hay trong tö å í chûc ma á âhoå àang lam viï â c. Ba å ng 8 sau ã àêy töíng kïët nhûäng cêu traãlúâi phöíbiïn nhê ë ët (haäy lûu yá sûå giöng nhau giû ë a ba ä ng na ã y va â â nhûng nö ä i àau, tha î chá thûc ma á âtöi àaänïu ra úãcac trang àê á u cu ì a cuö ã n sa ë ch). á Töi tin rùng trong khuön khö ç í cac nguyïn tù á c chû æ aá àûng trong ba mö hònh àûú å c nïu trong cuö å n sa ë ch na á y, â NHÛNG THA Ä CH THÛ Á C Á CAÁNHÊN 1. Tai chñnh, tiï â n ba ì cå 2. Sûå cên bùng trong cuö ç c sö å ng, ë luön thiïu thú ë i gian â 3. Sûc kho á eã 4. Cac mö á i quan hï ë å – vúå chöng, ì con cai, ba á n be å â 5. Nuöi nêng va ë âday dö å îcon caiá 6. Thiïu tû ë å tin 7. Khöng kiïn àõnh, hay thay àöií 8. Thiïu ky ë änùng, hoc vê å në 9. Mêt phûúng hûú ë ngá 10.Thiïu sû ë å bònh yïn trong têm hön ì NHÛNG THA Ä CH THÛ Á C Á NGHÏÌNGHIÏP/ TÖ å ÍCHÛCÁ 1. Khöi lûú ë ng cöng viï å c lú å n, thú á iâ han pha å i hoa ã n tha â nh cê â n kï å –ì khöng àuãsûc àa á t àûú å c mu å c tiïu å 2. Thiïu thú ë i gian va â ânguön lû ì cå 3. Tai chñnh la â nh ma â nhå 4. Thiïu sû ë å tin cêyå 5. Thiïu quyï ë n ha ì nhâ 6. Sûå thay àöi va í âkhöng ön àõnh í 7. Theo kõp vúi ky á äthuêt mú å iá 8. Lung tu á ng – thiï á u tê ë m nhòn chung ì vaâcac gia á átrõ 9. Khöng hai lo â ng vú â i cöng viï á cå àang lamâ 10. Ngûúi àû â ng àê á u/ qua ì n ly ã áchuã chöt ke ë m phê á m chê í të Bang 8 ã

333 THOI QUEN THÛ Á 8Á Hònh 15.6 SÛÅ TÊÅP TRUNG VAÂTHÛÅC HIÏÅN LÊËY NGUYÏN TÙÆC LAM TRO Â NG TÊM Å baån seäbiïët caách giaãi quyïët nhûäng vêën àïìthûúâng gùåp cuäng nhû biïët bûúác khúãi àêìu àïíàõnh hûúáng giaãi quyïët. Trûúác möt vê å n àï ë ìgùp pha å i, ba ã n cê å n suy nghô mònh pha ì i la ã m gò â thöng qua têm nhòn, ky ì ã luêt, àam mï, lûúng têm, å vaâ7 Thoiá quen trïn phûúng diïn ca å ánhên; àöng thú ì i, thöng qua â viïcå nïu gûúng, àõnh hûúng, liïn kï á të vaâ trao quyïn ì cuâng vúái sûå minh bach, cam kï å t, chu ë ã àöng, àö å ng têm hiï ì p lû å c, ta å oå àiïu kiï ì n àï å íthûc hiï å n sû å ámïnh, tê å m nhòn va ì â cac gia á átrõ cua tö ã íchûc. á Möt lê å n nû ì a, chu ä ng ta se á äxem lai mö hònh tê å p trung va å â thûc hiï å n lê å y nguyïn tù ë c la æ m tro â ng têm. (Xem hònh 15.6) å SÛÅ THANH CÖNG Â CUA CA Ã ÁNHÊN SÛÅ THANH CÖNG Â CUA TÖ Ã ÍCHÛCÁ SÛÅ THANH CÖNG Â CUÃA LANH ÀA Ä ÅO Têìm nhòn, Kyãluêåt, Àam mï, Lûúng têm Böën vai troâlaänh àaåo Têìm nhòn, Sûámïånh, Giaátrõ 7 thoi quen á Minh bach, cam kï å t, chu ë ãàöng, å àöng têm hiï ì p lû å c, ta å o àiï å u kiï ì n, å coátinh thên tra ì ch nhiï á må Nïu gûúng (7 thoi quen), á Àõnh hûúng, Liïn kï á t, Trao quyï ë nì Thoái quen thû ái quen thûá 8 Àiïím tûåa Böën quy tùæc trong thûåc hiïån

334 THE 8th HABIT Ban ha å y nghô sêu hún vï ä ìsûc ma á nh toa å n diï â n cu å a ã Mö hònh con ngûúi hoa â n thiï â nå (thïíxac, trñ tuï á , têm hö å n va ì âtinh thên). Mö hònh àï ì ìcêp àï å n bö ë n nùng lû ë c àù å c biï å t cu å a con ã ngûúi – IQ, EQ, PQ va â âSQ. Noátûúng trûng cho bö å n àö ë ngå cú/nhu cêu cu ì a cuö ã c sö å ng – sö ë ng, ho ë c tê å p, yïu thûúng va å â àïí lai di sa å n. No ã á cung tûú ä ng trûng cho bö å n thuö ë c tñnh å cua ngûú ã i la â nh àa ä o – tê å m nhòn, ky ì ãluêt, àam mï va å âlûúng têm. Cuöi cu ë ng, no â átûúng trûng cho bö å n thuö ë c tñnh cu å aã nhûng tö ä íchûc (kï á ícaãgia àònh) dûúi hònh thû á c bö á n vai tro ë â cua la ã nh àa ä o – nïu gûúng, àõnh hûú å ng, liïn kï á t va ë âtrao quyïn. (Xem hònh 15.7) ì Tòm Ra Tiïng No ë i Cu á a Ba ã n Thên la ã âmöt kha å i niï á m vï å ì sûå àöng têm hiï ì p lû å c. Ha å y luön nhú ä árùng sû ç c ma á nh tö å ngí thïílún hún tö á ng sû í c ma á nh cu å a tû ã ng bö â å phên riïng le å . Vò ã vêy, khi ba å n coi tro å ng, pha å t triï á n, gù í n kï æ t va ë âcên bùng ca ç ã böën nùng lûåc àùåc biïåt cuãa con ngûúâi vaâtaåo àiïìu kiïån àïí bön nùng lû ë c na å y tö â n ta ì i trong ba å n thò ba å n se å äphat huy á àûúc tö å i àa tiï ë m nùng cu ì a mònh àï ã í ài àïn tha ë nh cöng â bïn vû ì ng. ä 4 NÙNG LÛC ÀÙ Å C BIÏ Å T 4 Å THUÖC TÑNH 4 VAI TRO Å Â Sûc ma á nh trñ tuï å å Sûc ma á nh tònh ca å mã Sûc ma á nh tinh thê å nì Trñ tuïå Hoc tê å på TÊP TRUNG Å THÛC HIÏ Å NÅ Tinh thênì Àïílai di sa å nã Hònh 15.7 Thïíxacá Söngë Têm hönì Yïu thûúng Sûc ma á nh thï å íchêt Tê ë m nhòn ì Kyãluêåt Àam mï Lûúng têm Nïu gûúng Àõnh hûúngá Liïn kïtë Trao quyïnì

335 THOI QUEN THÛ Á 8Á LÚI KÏ Â TË Cuön sa ë ch na á y trûú â c hï á t nhù ë m giú ç i thiï á u mö å t mö å thûc cú ba á n: mö ã i ca î á nhên àïu la ì â möt con ngûú å i hoa â nâ thiïn vú å i àê á y àu ì ã cac yï á u tö ë : thï ë í xac, trñ tuï á å, têm höìn vaâ tinh thên. Khi mö ì i ngûú î i tham gia va â o qua â á trònh xêy dûng Tho å i quen thû á á8 - Tòm Ra Tiïng No ë i Cu á a Ba ã n Thên ã - lûa cho å n ca å ch mú á ãröng tê å m a ì nh hûú ã ng cu ã a mònh bù ã ngç cach cö á í vuängûúi kha â c tòm ra tiï á ng no ë i cu á a ho ã , thò ho å å seä tùng cûúng pha â m vi tû å å do lûa cho å ån cua mònh àï ã í giaiã quyït nhû ë ng tha ä ch thû á c lú á n nhê á t va ë phu â c vu å ca å c nhu cê á uì cua con ngûú ã i; ho â åhiïu àûú í c rù å ng cuö ç i cu ë ng â lanh àa ä o pha å iã tûâ sûå lûa cho å nå chûá khöng phai do chû ã c võ. La á nh àa ä o la å â nghïå thuêt ta å o àiï å u kiï ì n va å â höî trúå ngûúi kha â c hoa á nâ thanh cöng viï â c cu å a ho ã , ca å ãtrong töíchûc va á ângoai xa â ähöi.å Vêy, chu å ng ta chó kiï á m soa í t àö á ì vêt, chû å á khöng thïí kiïmí soat con ngûú á i. Àö â i vú ë i con ngûú á i, chu â ng ta chó thû á c hiï å nå viïc dê å n dù î t ho æ å bùng ca ç ch trao quyï á n cho ho ì å maâthöi. Vïìmö thûc con ngûú á i hoa â n thiï â n, chu å ng ta cu á ng àa ä ä biïët rùçng möîi caánhên àïìu laâmöåt vöën quyá, àûúåc phuácho nhûng kha ä ã nùng to lún, gê á n nhû la ì â vö han. Chu å ng ta á cung biï ä t phûúng ca ë ch tö á t nhê ë t àï ë ínêng cao nùng lûc con å ngûúâi laâtêån duång nhûäng moán quaâthiïn phuávaâtaâi nùng hiïm co ë . Chu á ng ta cu á ng hiï ä u rù í ng vùn ho ç a ma á â chung ta á àang söng va ë â lam viï â åc àaäàûúåc “lêåp trònh” chó dêîn dùtæ chung ta àï á n sû ë å têm thûú ì ng, ta â ch rú á i kho â i nhû ã ng tiï ä mì nùng lún luön tö á n ta ì i bïn trong chu å ng ta. Chó co á áàöì vêtå múái cêìn phaãi àûúåc kiïím soaát quaãn lyá. Tû duy chó huy vaâ

336 THE 8th HABIT giam sa á t cu á a Thú ã i àa â i Cöng nghiï å p la å âm cho nhiïu ngûú ì iâ hiïu mö í t ca å ch sai lï á ch rù å ng nguö ç n lû ì c lú å n nhê á t trong sa ë nã xuêt la ë â tû ban va ã â may mo á c chû á á khöng phai con ngûú ã âi. Chung ta cu á ng hiï ä u rù í ng chu ç ng ta co á ásûc ma á nh àï å íthay àöi la í i hoa å n toa â n tû duy ào â , va á â chñnh sûc ma á nh na å y la â â nguön ca ì m hû ã ng àï á í chung ta dê á n dù î æt (trao quyïìn) cho nhûng ngûú ä i co â ákhaãnùng lûa cho å n va å âàiïu khiï ì n sû í å vêt. å Nïu chu ë ng ta tuên theo ca á c nguyïn tù á c (qua hònh a æ nhã tûúng trûng la å â chiïc la ba ë n) luön chó hûú â ng chñnh Bù á c, æ thò chung ta se á ädên dê ì n ta ì o ra àûú å c quyï å n lû ì c tinh thê å nì cua mònh; mo ã i ngûú å i se â tin ú ä chu ã ng ta nï á u chu ë ng ta thû á cå sûå tön trong ho å , thû å a nhê â n gia å á trõ cung nhû tiï ä m nùng ì cua ho ã å vaâ tao cú hö å i cho ho å å tham gia àoáng goáp. Nïëu thöng qua quyïn lû ì c tinh thê å n (ha ì o quang chñnh yï â u), ë chung ta se á äcoá àûúc quyï å n lû ì c chñnh thö å ng hay chû ë c võ á (vinh quang thûáyïu), chu ë ng ta se á äcung nhau thï â íchïëhoaá cac nguyïn tù á c na æ y àï â í khöng ngûng nuöi dûú â ng mö ä t cú å thïívaâtinh thên la ì nh ma â nh co å áthïígia tùng sûåtûådo vaâsûcá manh àï å í cöng hiï ë n nhiï ë u hún. No ì i to á m la á i, sû å å lanh àa ä oå àûúc mo å i ngûú å i chê â p nhê ë n chó co å á àûúc khi ngûú å i la â nhä àao àù å t lú å i ñch chung lïn trïn lú å i ñch ca å ánhên.

337 THOI QUEN THÛ Á 8Á HOÃI & ÀAÁP HOI: Ta à i sao hy sinh la å â têm àiïm cu í a quyï ã n lû ì cå tinh thên? ì ÀAÁP: Hy sinh coá nghôa laâ tûâ boã möåt àiïìu töët àeåp àïí coá àûúåc àiïìu töët àeåp hún. Khi möåt ngûúâi coátêìm nhòn vûúåt khoãi caái töi cuãa mònh àïí têåp trung vaâo sûå nghiïåp quan troång hay möåt muåc tiïu bùçng têët caãtònh caãm, hoå seäsùén saâng xaã thên vò sûå nghiïåp àoá. Àöëi vúái hoå, àoá khöng phaãi laâsûå hy sinh, chó coánhûäng ngûúâi bïn ngoaâi múái nhòn thêëy sûå hy sinh cuãa hoå. Haånh phuác vïìcú baãn chó laâsaãn phêím phuå cuãa viïåc chuáng ta àùåt àiïìu chuáng ta muöën coá ngay bêy giúâ lïn trïn àiïìu chuáng ta muöën thuå àùæc àûúåc vïì lêu daâi. Vò vêåy, nhûäng ai hïët loâng gùæn boá vúái sûå nghiïåp thò khi hy sinh haånh phuác trûúác mùæt laâ hoå àaä gaåt boã trúã ngaåi lúán nhêët trïn con àûúâng sûå nghiïåp. Cöëng hiïën vò sûå nghiïåp chñnh laâtiïu chuêín àaåo àûác cuãa têët caã caác tön giaáo, laâ muåc àñch têån cuâng cuãa triïët hoåc vaâ têm lyá hoåc. Albert Schweitzer noái: “Töi khöng biïët söëphêån cuãa caác baån seära sao, nhûng coáàiïìu chùæc chùæn rùçng: trong söë caác baån, nhûäng ngûúâi thûåc sûå haånh phuác laâ nhûäng ngûúâi tòm ra con àûúâng vaâ caách thûác phuåc vuå con ngûúâi”. HOI: “TQM” (Total Quality Management - Qua à n trõ ã Chêt lûú ë ng Àö å ng bö ì ) va å â “Chêt lûú ë ng” la å â nhûng kha ä iá niïm mö å t thú å i la â â cêu noi cû á a miï ã ng cu å a ca ã c nha á âquanã

338 THE 8th HABIT ly; sau ào á áàïn “trao quyï ë n”; riïng cêu no ì i àûú á c lù å p ài å lùp la å i vú å i tê á n suê ì t cao nga ë y nay la â â“àöi mú í i” (innovation). á Vêy trong tûúng lai se å älaâgò? ÀAÁP: Àoálaâ“trñ tuïå”. Nïëu caác nguyïn tùæc khöng ngûå trõ trong con tim vaâ khöëi oác cuãa tûâng caá nhên, trong caác möëi quan hïå vaâvùn hoáa cuãa töí chûác thò baån khöng thïí naâo xêy dûång àûúåc niïìm tin. Vaâ khöng coániïìm tin thò khoámaâthûåc hiïån àûúåc viïåc trao quyïìn. Nïëu möîi ngûúâi dûåa vaâo luêåt lïå àïí phaán xeát thò baån khöng thïí nuöi dûúäng àûúåc möåt bêìu khöng khñ cuãa saáng taåo vaâ àöíi múái. Thay vaâo àoá, baån seänuöi dûúäng möåt thûá vùn hoáa nõnh búå. Nïëu khöng coásûå tin cêåy úãmûác àöå cao, caác cú cêëu vaâhïå thöëng liïn kïët vúái nhau dûåa trïn möåt mö thûác cuãa sûå röång lûúång thò baån khöng thïí coáàûúåc quy trònh TQM hay àaåt àûúåc chêët lûúång nhû kyâ voång. Theo töi, sau Thúâi àaåi Thöng tin seälaâ Thúâi àaåi Trñ tuïå, trong àoá ngûúâi laänh àaåo àñch thûåc laâ ngûúâi-laänh-àaåo-cöng-böåc (servant leader). HOI: Töi rê Ã t thñch kha ë i niï á m “tö å í chûc lê á y nguyïn ë tùc la æ m tro â ng têm”. Liï å u co å áthï aí p du á ng kha å i niï á m na å yâ vao cö â ng àö å ng xa ì ähöi?å ÀAÁP: Chùæc chùæn laâ àûúåc. Nïëu baån coá thïí têåp húåp àuã söë lûúång ngûúâi biïët caách quan têm àïën ngûúâi khaác, laâ nhûäng ngûúâi laänh àaåo tûå nhiïn hay chñnh thûác trong ngaânh giaáo duåc, kinh doanh, cú quan nhaâ nûúác vaâ caác ngaânh nghïìkhaác vaâthêåm chñ caãnhûäng ngûúâi khöng coá

339 THOI QUEN THÛ Á 8Á quyïìn lûåc chñnh thöëng nhûng coá rêët nhiïìu quyïìn lûåc tinh thêìn vaâ möëi quan têm àïí tham gia vaâo quaá trònh giaãng daåy 7 Thoái quen vaâböën vai troâlaänh àaåo trong töí chûác vaâgia àònh, trong caác cöång àöìng, baån seänhòn thêëy nhûäng kïët quaã àaáng ngaåc nhiïn. Chuáng töi àaävaâ àang laâm àiïìu naây cho rêët, rêët nhiïìu cöång àöìng khaác nhau trïn khùæp thïëgiúái.

340 20 CÊU HOI ÀÛÚ Ã CÅ NHIÏÌU NGÛÚÂI QUAN TÊM NHÊTË CÊU HOI 1: Töi ca à m thê ã y hê ë u nhû khöng thï ì í naoâ thay àöi àûú í c ca å c tho á i quen cu á a ba ã n thên. Àiï ã u ào ì á coá phöíbiïn khöng hay töi chó la ë âmöt trûú å ng hú â p ca å ábiït?å ÀAP: Á Ban khöng hï å ìcaábiït, töi se å ägiai thñch ngay sau ã àêy. Coáthïíbaån àaätûâng xem àoaån phim vïìcon taâu vuätruå Apollo 11 àöí böå lïn mùt trùng. Nhû å ng ai àa ä ä xem thò khöng thï tin va í o mù â t mònh khi nhòn thê æ y con ngûú ë i àù â tå chên lïn mùt trùng. Ba å n co å ábiït nùng lûú ë ng lú å n nhê á t tiïu ë tön cho cuö ë c ha å nh trònh na â y àûú â c du å ng cho giai àoa â nå naâo hay khöng? Cho quaäng àûúâng 250.000 dùm tû å âtraái àêt àï ë n mù ë t trùng? Cho ha å nh trònh quay vï â ìtrai àê á t? Cho ë giai àoaån tiïëp cêån theo quyäàaåo mùåt trùng?... Têët caã àïìu khöng phai. Nùng lûú ã ng tiïu tö å n cho viï ë c pho å ng con ta á uâ

341 THOI QUEN THÛ Á 8Á ra khoi sû ã c hu á át cuãa traái àêët trong nhûäng giêy phuát àêìu tiïn – úãnhûng dù ä m àê å u tiïn - cu ì a cuö ã c ha å nh trònh mú â iá laâlún nhê á t.ë Sûác huát àöëi vúái con taâu trong nhûäng dùåm àêìu tiïn àoá laâ vö cung lú â n. No á áàoi ho â ãi nöåi lûc cu å a con ta ã u pha â i lú ã ná hún sûc hu á t cu á a tra ã i àê á t lê ë n sû î c ca á n cu ã a khöng khñ àï ã ícon taâu coáthïíbay vao khöng gian. Nhûng khi àa â äbay vaâo quyä àao rö å i thò hê ì u nhû con ta ì u khöng tö â n nùng lûú ë ng bao å nhiïu àïílam nhû â ng viï ä c kha å c. á Vñ duå vïì con taâu vuätruå cho thêëy cêìn phaãi coámöåt söë àiïìu kiïån àïí thoaát khoãi thoái quen cuävaâ xêy dûång thoái quen múi. Co á áthïívñ sûc hu á t cu á a tra ã i àê á t nhû sû ë c ca á n cu ã aã cac tho á i quen cu á äàaäùn sêu bam rï á , nhû î ng xu hûú ä ng do á di truyïn, àiï ì u kiï ì n ngoa å i ca å nh, a ã nh hûú ã ng cu ã a cha me ã ... å con sû â c ca á n cu ã a bê ã u khñ quyï ì n nhû sû í c ca á n cu ã a ca ã c yï á uë töëxaähöi, vùn ho å a cu á a tö ã íchûc ma á âchung ta la á âmöt tha å nhâ viïn. Àïícoáthïívûút qua hai lû å c ca å n na ã y, ba â n cê å n pha ì i co ã á möt nö å i lû å c ma å nh hún ca å ã hai lûc ca å n ào ã á àïí coá thïí cêtë canh. Sau khi “cê á t ca ë nh”, ba á n se å änhên ra rù å ng ba ç n ma å nhå meähún bao giúâhït.ë Nïëu baån ài theo con àûúâng Tòm ra tiïëng noái cuãa baãn thên vaâ cöí vuängûúâi khaác tòm ra tiïëng noái cuãa hoå, baån seä huy àöång àûúåc möåt sûác maånh to lúán vaâtaåo tiïìn àïìcho möåt thoái quen múái naãy núã vaâphaát triïín àïí àûúng àêìu vúái caác thaách thûác, sûå phûác taåp vaâ nùæm bùæt caác cú höåi trong cuöåc söëng.

342 THE 8th HABIT CÊU HOI 2: Mö Ã t mù å t, töi thê å y rê ë t hû ë ng thu á ávaâbõ löi cuön vò nhû ë ng gò öng no ä i. Nhûng mù á t kha å c, töi vö cu á ngâ phên vên khöng biït mònh co ë álam àûú â c hay khöng? å ÀAP: Á Ban no å i rê á t thê ë t, nhûng töi gú å i yå ában nïn nïu ra å hai cêu hoi kha ã c trûú á c khi tû á å hoi vï ã ìnùng lûc cu å a mònh. ã Cêu thûá nhêt la ë : “Töi co â á nïn lam hay khöng?”. Àêy la â â möt cêu ho å i àï ã íkhùng àõnh vï è ìgiaátrõ. Cêu thûáhai la: “Töi â co muö á n la ë m theo hay khöng?”. Àêy la â cêu ho â i àï ã tòm ra í àöng cú thu å c àê á y. Nï í u ba ë n tra å ãlúi “Co â ” cho ca á ãhai cêu hoiã nay thò khi ào â á ban mú å i ho á i: “Töi co ã á lam àûú â c hay å khöng?”. Ban cê å n pha ì i phên biï ã t ro å äba cêu hoi àï ã í coáthïí xac àõnh nïn bù á t àê æ u tû ì âàêu. CÊU HOÃI 3: Taåi sao vêën àïì laänh àaåo laåi laâ àïì taâi nong bo á ng hiï ã n nay? å ÀAP: Á Nïn kinh tï ì ëmúi hiï á n àù å t trïn nï å n ta ì ng chu ã ãyïuë laâlao àöng tri thû å c. Àiï á u ào ì á coánghôa laâ cua ca ã i àa ã ädõch chuyïín tûâtiïìn baåc vaâàöìvêåt sang con ngûúâi caãvïìtû baãn tri thûc va á tû ba â n xa ã hö ä i. Trïn thû å c tï å , sû ë àê å u tû ta ì i chñnh â lún nhê á ët cua chu ã ng ta la á âàêu tû va ì âo con ngûúâi. Lao àöång tri thûc àa á ätùng trûúng tû ã â cêp sö ë ë cöng sang cê å p sö ë ënhên va tû ba â n tri thû ã c, tû ba á n xa ã hö ä i la å chòa kho â a àï á nêng cao í hay töi ûu ho ë a àê á u tû. Hún nû ì a, phong ca ä ch qua á n ly ã á trong Thúi àa â i Cöng nghiï å p va å â hïå thöng qua ë n ly ã á xem “con ngûúi la â âchi phñ” àang ngay ca â ng trú â ãnïn löi thú î i do â sûc e á p ca á nh tranh khö å c liï ë t trïn thõ trûú å ng. Àö â ng thú ì iâ ngûúi ta nga â y ca â ng nhê â n thû å c àûú á c yï å u tö ë ëcon ngûúi, àù â cå

343 THOI QUEN THÛ Á 8Á biïåt laâmûc àö á å niïm tin ì chñnh laâ cùn nguyïn cua mo ã i vê å në àï. Ào ì chñnh la á lyâ do ta á i sao nghï å thuê å t la å nh àa ä o la å nghï â å thuêt cao nhê å t cu ë a mo ã i nghï å å thuêt.å CÊU HOI 4: Tê Ã t ca ë ãàiïu na ì y àö â i vú ë i töi nghe co á á veã nùng vï å ì lyá tûúng va ã â àao àû å c qua á . Trong nhû á ng àiï ä uì kiïn va å â tiïn nghi hiï å n co å á trong xaähöi chu å ng ta, töi á khöng roänhûng àiï ä u na ì y co â áthûc tï å ëhay khöng? ÀAP: Á Möt cêu ho å i sêu hún ma ã âban nïn ho å i la ã âliïu co å á khoang ca ã ch giû á a kñch thñch va ä âphan û ã ng hay khöng? No á iá cach kha á c, liï á u chu å ng ta thû á c sû å å coá khaã nùng tûå do lûaå chon pha å n û ã ng cu á a mònh, bê ã t kï ë íhoan ca â nh hay khöng? ã Nïëu baån thûåc sûå tra lúã âi “coá” thò baån seä thêëy rùçng lyá tûúngã chuã nghôa laâ hiïn thû å c. Ba å n khöng thï å í nhòn thêy sû ë å kyâ diïåu cuãa àiïån tûãngaây nay, nhûng baån àang söëng dûåa vaâo noávaâban biï å t rù ë ng chu ç ng co á áthûc. Trûú å c khi àiï á n tû å ãàûúcå kham pha á ára, chung khöng co á á “thûc” ma å â chó coátrong yá tûúng. Khi ba ã n no å i rù á ng nhû ç ng àiï ä u na ì y nù â ng vï å ìàao àû å cá laâban àang no å i àï á n àu ë ng - sai. Trong thêm têm, ba á n biï å të roäsûå khac nhau giû á a ca ä i àu á ng va á âcai sai, va á ânïu ba ë n cho å nå cai àu á ng thò kï á t qua ë ãseäkhac hù á n so vú è i khi ba á n cho å n ca å iá sai. Àoálaâlyádo tai sao nhû å äng yátûúng na ã ây laåi mang tñnh lyátûúng va ã âluên ly, ca á ãhai àïu la ì âhiïn thû å c. å

344 THE 8th HABIT CÊU HOI 5: Öng no à i rù á ng quyï ç n lû ì c tinh thê å n vùn ì hoa la á âhònh thûc tiïn tiï á n nhê ë t cu ë a quyï ã n lû ì c tinh thê å n. ì Töi chûa hiïu y í áöng? ÀAP: Á Lêëy baãn tuyïn ngön àöåc lêåp cuãa Húåp Chuãng quöc Hoa Ky ë âlam vñ du â . Tònh ca å m ê ã n chû í a trong vùn ba á nã nay thï â íhiïn quyï å n lû ì c tinh thê å n co ì átêm nhòn rö ì ng. Ba å nã Hiïn pha ë p la á ânöîlûc thï å íchïëhoa nhû á ng gia ä átrõ khùng àõnh è rùng: ç “Moi ngûú å i sinh ra àï â u bònh àù ì ng”. è Vaâ“… Hoå àûúc ta å oå hoa ban cho nhû á ng quyï ä n tê ì t yï ë u va ë âbêt kha ë ã xêm pham, trong å àoácoá quyïn sö ì ng, quyï ë n àûú ì c tû å å do vaâmûu cêu ha ì nh phu å c”á . Ban Hiï ã n pha ë p chñnh la á âsûå liïn kït giû ë a tê ä m nhòn va ì âhïå thöng ca ë c gia á trõ cu á a Ba ã n Tuyïn ngön Àö ã c lê å p. Ba å n Tuyïn ã ngön noi rù á ng “mo ç i ngûú å i”, tuy nhiïn, gê â n 200 nùm sau ì phuå nûä Myä múái coá quyïìn bêìu cûã. Baãn tuyïn böë giaãi phong nö lï á åàaäkhöng àûúc thöng qua trong hún 80 nùm å vaângay nay àêy ào â ávên co î n tö â n ta ì i na å n phên biï å t chu å ngã töc. Quyï å n lû ì c tinh thê å n vùn ho ì a luön pha á t triï á n chê í må hún quyïn lû ì c chñnh thö å ng hay quyï ë n lû ì c tinh thê å n tû ì â têm nhòn, nhûng cuö ì i cu ë ng no â ávên la î ânhên töëquyït àõnh ë taåo nïn möåt xaähöåi haâi hoâa. Yïëu töë quyïët àõnh úã àêy khöng phai la ã âchñnh phu, àa ã i diï å n cho quyï å n lû ì c va å âluêtå lï; cu å ng khöng pha ä i la ã â cac ca á á nhên hay cac tö á í chûc tû á nhên àai diï å n cho sû å å tûå do. Yïu tö ë ëquyït àõnh la ë úâ ãcac ca á á nhên vaâtêp thï å í cung chia se â ã cac y á ánghôa vaâgiaátrõ chung àaäin sêu vaâo loâng tûâng ngûúâi. Sûåtûånguyïån úãmûác àöåàoá seätaåo ra möåt xaähöåi dên sûå, tûác laâgiaãi phaáp thûá ba trung hoâa giûäa luêåt lïå vaâsûå tûå do.

345 THOI QUEN THÛ Á 8Á CÊU HOI 6: Öng no à i rù á ng mö ç t trong nhû å ng vê ä n àï ë ì khoá khùn àang tön ta ì i la å â chung ta sû á ã dung mö hònh å cua Thú ã i àa â i Cöng nghiï å p va å o Thú â i àa â i Tri thû å c, le á na ä oâ chung ta àa á äkhöng con la â â möt nûú å c cöng nghiï á p ho å aá sao? Töi thêy nga ë y nay ú â ã àêu cöng nghiïp cu å ng la ä â ûu tiïn hang àê â u. ì ÀAP: Á Àung thï á , nhûng ca ë c cöng viï á c ta å o ra gia å átrõ gia tùng nhiïu nhê ì t la ë âdo lao àöng tri thû å c chû á á khöng phaiã lao àöng cú giú å i. Vò thï á , úë ãàêy chung ta khöng no á i vï á ìviïcå gat bo å ca ã c nga á nh cöng nghiï â p. Chu å ng ta àang no á i vï á viï ì cå sûã dung mö å t mö thû å c la á nh àa ä o trong ca å c nga á nh cöng â nghiïp ào å . Thû á c ra, mö thû å c na á y cu â ng co ä á thï aí p du á ngå trong Thúi àa â i Nöng nghiï å p ta å i ca å c nöng tra á i hoù å c rö å ngå hún laâkhùp mo æ i núi. Mö hònh na å y la â m tùng gia â átrõ bùngç sûc ma á nh cu å a Thú ã i àa â i Cöng nghiï å p va å â Thúi àa â i Thöng å tin. ÚÃàêy chung ta àang no á i vï á ìpham tru å âtinh thên chû ì á khöng phai möi trûú ã ng vê â t chê å t.ë CÊU HOI 7: Ca à c nï á n vùn ho ì a àö á c àoa å n, chuyïn chï á ë seätao ra tñnh bõ lï å å thuöc lê å n nhau nhû thï î ënao? â ÀAÁP: Haäy thûãnghô xem nïëu baån coámöåt ngûúâi laänh àaåo chuyïn quyïìn kiïím soaát moåi viïåc, thò cêëp dûúái seä laâm gò? Hêìu hïët moåi ngûúâi seä rùm rùæp tuên lïånh öng ta; hoå chúâ öng ta ra lïånh vaâ laâm àuáng nhûäng gò öng baão. Haânh vi naây laåi giuáp “cuãng cöë” nhêån thûác cuãa ngûúâi laänh àaåo àöåc àoaán tiïëp tuåc phaãi chó huy vaâkiïím soaát; vaâ àiïìu naây laåi “cuãng cöë” thaái àöå bõ àöång cuãa cêëp dûúái.

346 THE 8th HABIT Caách laänh àaåo nhû thïëseälaâm suy yïëu nùng lûåc vaâtrñ tuïå cuãa cêëp dûúái vaâ chön vuâi têët caã moåi tiïìm nùng cuãa hoå. Àiïìu töìi tïå nhêët laâ noá biïën con ngûúâi thaânh àöì vêåt, bõ àiïìu khiïín vaâbõ kiïím soaát. Cuöëi cuâng, noácöíxuáy vaânuöi dûúäng möåt thûá vùn hoáa búå àúä, trong àoá viïåc ngoan ngoaän tuên lïånh àûúåc xem laâ àuáng àùæn vaâtrung thaânh coân ngûúåc laåi laâsai traái. Cach la á nh àa ä o na å y cu â ng ta ä o ra sû å å hoa hú â p gia å ã taoå trong töí chûc, ngûú á i ta se â änoi “co á ” trong khi thû á c ra ho å å muön no ë i “khöng”. No á átriït tiïu sû å å àêu tranh la ë nh ma â nhå vaâgêy ra sûåbêt ma ë n, tû ä c giê á n, tuên thu å ãco aá c y á , thiï á u niï ë mì tin, kem chê á t lûú ë ng va å âkhöng hiïu qua å ãtrong cöng viïc. å CÊU HOI 8: Co à á thï aí p du á ng ly å á thuyït na ë y trong â tònh hònh kinh tïë sa sut hay trong nga á nh cöng nghiï â på bõ àònh trïå nhû thïënao? â ÀAP: Á Khi àoá noá cang co â á nhiïu û ì ng du á ng mang la å iå hiïu qua å ãbúãi vò nguön lû ì c lú å n nhê á ët laâkhaãnùng saáng taoå cua con ngûú ã i tòm ra â Giaãi phaáp thûába cho nhûng trûú ä ngâ húp kho å ákhùn. Tuy vêy, xu hûú å ng tû á ånhiïn cua con ngûú ã iâ vên la î âtrúãvïìmö hònh chó huy vaâkiïm soa í t cu á a Thú ã i àa â iå Cöng nghiïp - mö å t mö hònh ba å n thên chu ã ng ta hiï á u rù í ngç khöng thïí tön ta ì i lêu. Trong tònh huö å ng khu ë ng hoa ã ngã ngùn ha æ n, khi con ngûú å i bõ chi phö â i bú ë i vùn ho ã a sinh tö á nì thò mö hònh quan ly ã á chuyïn quyïn co ì á thïí coá tac du á ng. å Eisenhower tûng no â i: “Ba á n khöng thï å ínoi vï á ìdên chuãvúiá möt ngûú å i àang ê â n na í u trong hê á m tru ì êá n ca í á nhên”.

347 THOI QUEN THÛ Á 8Á Nhûng cuöi cu ë ng ba â n vê å n cê î n sû ì åtham gia cua mo ã i ngûú å iâ àïítaåo ra sûåbiïën àöíi mang möåt yánghôa lêu daâi. Laâm àûúåc àiïìu naây àoâi hoãi phaãi coásûå laänh àaåo coá quyïìn lûåc tinh thên àa ì ng tin cê á y. å CÊU HOI 9: La à m thï â ë nao àï â í gùn kï æ t 7 Tho ë i quen á vúi 4 Vai tro á â cua la ã nh àa ä o? Chu å ng töi àa á äàêu tû rê ì të nhiïu thú ì i gian va â âtiïn ba ì c cho viï å c huê å n luyï ë n 7 Tho å iá quen trong töí chûc cu á a chu ã ng töi nhûng kï á t qua ë ã chûa roänet.á ÀAP: Á Ban cê å n nhú ì árùng 7 Tho ç i quen àûú á c dû å a trïn å cac nguyïn tù á c. 7 Tho æ i quen la á â cac nguyïn tù á c vï æ ì tñnh cach, àõnh hònh á ban la å ai â vaâban la å m gò â ; con 4 Vai tro â laâ nhä àaåo àïìcêåp àïën viïåc ban pha å i la ã m gò â trong vai troâlanh àa ä oå àï gêy a í nh hûú ã ng trong mö ã t tö å chû í c. Khi ba á n àûa 7 Tho å iá quen vao khuön khö â cuí a 4 Vai tro ã laâ nh àa ä o, chu å ng se á trú ä ã thanh sû â å nïu gûúng. Àiïu na ì y la â m cho 7 Tho â i quen co á yá á nghôa chiïn lûú ë c bú å i vò chu ã ng la á â nhûng àiï ä u ba ì n nïu å gûúng trong khi ban àang thû å c hiï å n 3 vai tro å â khac cu á aã lanh àa ä o. Nhû å ng nguyïn tù ä c ê æ n chû í a trong 7 Tho á i quen á cung giö ä ng nhû mö ë t ca å i giï á ng sêu hoù ë c ma å ch nûú å c ngê á mì cung cêp nûú ë c cho ca á c giï á ng nûú ë c nù á m dûú ç i bï á ìmùt nhû å chñnh sach qua á n trõ chê ã t lûú ë ng àö å ng bö ì , trao quyï å n, tinh ì thên la ì m viï â c nho å m, sû á å àöi mú í i... á

348 THE 8th HABIT CÊU HOI 10: Ca à c vu á å bï böi ta ë i chñnh cu â a ca ã c tê á på àoan lú â n thûú á ng la â m cho ca â nga ã nh kinh doanh bõ a â nhã hûúng dêy chuyï ã n. Àiï ì u na ì y khiï â n cho àï ë ìtai tñnh ca â chá caá nhên trúã thanh tiïu àiï â m chu í yá . Vê á y öng la å m thï â ë nao àï â í xêy dûng tñnh ca å ch ca á á nhên vaâ tñnh cach vùn á hoa; la á m thï â ënao àï â ítranh àûú á c ca å c vu á å bï böi na ë y? â ÀAP: Á Töi àaäcoádõp tham gia xûãlyáhêåu quaãcuãa caác vuå bï böi Three Mile Island, Rodney King va ë âExxon Valdez. Nhòn chung töi cho rùng tê ç t ca ë ãnhûng tha ä m ho ã a na å y àï â uì laâbiïu hiï í n sêu sù å c cu æ a vê ã n àï ë ìvùn hoa cöng ty; phê á n nö ì ií cua ta ã ng bùng bao gö ã m nhû ì ng viï ä c la å m sai tra â i, sû á å che àêåy vaâ laâm ngú trûúác nhûäng haânh vi sai traái àïí röìi bõ baáo chñ phanh phui. Töi cho rùng ào ç á laâ bai ho â c àù å t gia æ á cho moi tö å í chûc. á Cêìn phai xem xe ã t la á i àiï å ìu gò laâ quan troång nhêët – têmì nhòn hay hïå thöng ca ë c gia á átrõ? Ban cê å n xem xe ì t la á i tê å t ca ë ã nhûng lï ä ìthoi, ca á c cú cê á u va ë âhïå thöng xem liï ë u chu å ng co á á thêt sû å åphuâhúp vú å i nhû á ng gia ä átrõ vaâtêm nhòn hay khöng. ì Thöng tin phan hö ã i cê ì n pha ì n a ã nh trung thû á c y å á kiïn cu ë aã khach ha á ng, nha â â cung cêp va ë âtoan bö â å chuöi gia î átrõ. Banå khöng thïílang tra ã nh vê á n àï ë ìdo mònh gêy ra vò súm muö á nå noá cung bõ phúi ba ä y. Ba â n cu å ng khöng thï ä í àùt sû å å trung thanh cao hún lo â ng chñnh trû â c; du å âxet theo mö á t mù å t na å oâ àoáthò chung tûúng tû á å nhau, nhûng vên co î ásûå khac nhau á cú ban. Ba ã n luön muö å n ba ë c sô no á i cho ba á n biï å t sû ë å thêt,å duâ àoá laâ àiïu ba ì n khöng muö å n nghe. Ba ë n muö å n ba ë c sô á phai trung thû ã c vú å i nghï á ìnghiïp cu å a ho ã , cu å ng nhû àö ä i vú ë iá

349 THOI QUEN THÛ Á 8Á ban. Àiï å u na ì ây cung àu ä ng trong tö á íchûc cu á a ba ã n, ào å álaâsûå trung thanh àö â i vú ë i ca á c nguyïn tù á c àa æ o àû å c va á â nghïì nghiïp, chû å ákhöng phai àö ã i vú ë i ba á n thên mö ã t ai ào å átrong töíchûc. á Cach tö á t nhê ë t àï ë í phat triï á n tñnh ca í ch trong mö á t tö å í chûc khöng pha á i la ã â àûa ra bang àa ã nh gia á á àïí moåi ngûúiâ phan xe á t lê á n nhau, ma î âàïímoi ngûú å i chõu tra â ch nhiï á m vï å ì nhûng kï ä t qua ë ã cöng viïc do chñnh ho å å àam nhê ã n. Bù å ngç cach na á y, ba â n se å äkhöng ài vao phï pha â n tñnh ca á ch cu á aã ngûúi kha â c ma á âban chó trao cho ho å åtrach nhiï á m, ma å âtrachá nhiïm ào å áàoi ho â i ho ã å phai re ã n luyï â n tñnh ca å ch ba á n thên. ã CÊU HOI 11: Öng se à älam gò àï â í coáthïíduy trò àûúcå vùn hoa tñch cû á c tin cê å y cao sau khi cù å t gia æ m nhên lû ã c?å ÀAP: Á Baån coábiïët tai sao vùn ho å áa cua tö ã íchûác bõ sa sutá sau khi cùt gia æ m nhên lû ã c? Ào å á laâ vò moi ngûú å i khöng â tuên theo cac nguyïn tù á c, ho æ å khöng àûúc tham gia ào å ngá gop, khöng àûú á c cung cê å p thöng tin, khöng biï ë t bao giú ë â seäàïn lûú ë t mònh bõ sa tha å i. Ho ã å khöng biït vï ë ì cac chuê á ní mûc cê å n co ì á àïí coáthïí àûa ra nhûng quyï ä t àõnh. Àï ë í cho cac nhên viïn bõ ta á c àö á ng tiïu cû å c va å âgia àònh cua ho ã åhiïuí àûúc tònh hònh kho å khùn cu á a cöng ty va ã taâ o ra khöng khñ å thiïn chñ trong tö å í chûc, cê á n pha ì i co ã ásûå giao tiïp cú ë i mú ã ã vaâ cöng khai àïímoi ngûú å i àûú â c tham gia ba å n ba â c chên å thanh va â â töí chûc pha á i trung tha ã nh vú â i ca á c gia á á trõ vaâ cacá nguyïn tùæc àaäàûúåc xaác lêåp.