โรคทางพันธุกรรมเป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของยีนหรือโครโมโซม แบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ความ ผิดปกติของออโตโซม ความผิดปกติของโครโมโซมเพศ และความผิดปกติของยีน นอกจากนี้ ยังมีสาเหตุมาจาก สภาพแวดล้อมภายนอก เช่น สารเคมี ควันบุหรี่ แสงอัลตราไวโอเลต หรือสารอะฟลาทอกซินที่สร้างจากราชนิด หนึ่งปนเปื้อนอยู่ในอาหาร ส่งผลให้ยีนเปลี่ยนแปลงไปจากปกติก่อให้เกิดการกลายพันธุ์หรือมิวเทชัน แล้ว สามารถถ่ายทอดไปยังรุ่นลูกหลานต่อไปได้ 1. โรคทางพันธุกรรมได้แก่โรคอะไรบ้าง .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ................................................................................. ............................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2. สาเหตุใดบ้างที่ทำให้เกิดโรคทางพันธุกรรม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ........................................................................................................................................................... ..............................................................................................................................................................................
แบบฝึกหัด เรื่อง ความผิดปกติทางพันธุกรรม แบบฝึกหัดที่4.1ตอบคำถามต่อไปนี้ 1. โรคทางพันธุกรรมที่เกิดจากความผิดปกติของยีนและโครโมโซมมีกี่ประเภท และแต่ละประเภทมีลักษณะ อย่างไร .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2. ถ้าเด็กคนหนึ่งมีโครโมโซมร่างกายตามภาพนี้ เด็กคนนี้เป็นโรคทางพันธุกรรมหรือไม่ ถ้าเป็นจะเป็นโรค ทางพันธุกรรมประเภทใด และมีลักษณะอย่างไร
.............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3. ความผิดปกติของโครโมโซมเพศที่เกิดขึ้นกับโครโมโซม X และโครโมโซม Y ส่งผลให้ร่างกายและระบบ สืบพันธุ์มีความผิดปกติอย่างไร ยกตัวอย่างประกอบ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. แบบฝึกหัดที่4.2ยกตัวอย่างโรคที่เกิดจากความผิดปกติของยีนตามหัวข้อที่กำหนดอย่างละ 2 ตัวอย่าง พร้อมติดภาพประกอบ 1. ความผิดปกติของยีนบนออโตโซม 1) โรค...................................................................................... เป็นความผิดปกติของ ........................................................ ............................................................................................ ทำให้ผู้ป่วยมีอาการ ........................................................... ........................................................................................... ............................................................................................ ............................................................................................ 2) โรค...................................................................................... เป็นความผิดปกติของ ........................................................ ............................................................................................ ทำให้ผู้ป่วยมีอาการ ........................................................... ........................................................................................... ............................................................................................ ............................................................................................ 2. ความผิดปกติของยีนบนโครโมโซมเพศ 3) โรค...................................................................................... เป็นความผิดปกติของ ........................................................ ............................................................................................ ทำให้ผู้ป่วยมีอาการ ...........................................................
เฉลย โรคทางพันธุกรรมที่เกิดจากความผิดปกติของยีนและโครโมโซม 3 ประเภท ได้แก่ 1) ความผิดปกติของออโตโซม เป็นความผิดปกติที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างหรือจำนวนของ โครโมโซมส่งผลให้เกิดโรคทางพันธุกรรมที่แตกต่างกัน 2) ความผิดปกติของโครโมโซมเพศ เป็นความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับโครโมโซมที่กำหนดเพศของมนุษย์ ส่งผล ให้ร่างกายโดยเฉพาะระบบสืบพันธุ์มีความผิดปกติ 3) ความผิดปกติของยีนที่อยู่บนออโตโซม ทำให้เกิดโรคผิวเผือก ภาวะนิ้วเกิน และโรคธาลัสซีเมีย ส่วนความผิดปกติของยีนที่อยู่บนโครโมโซมเพศ ทำให้เกิดโรคภาวะตาบอดสีและโรคฮีโมฟีเลีย ........................................................................................... ............................................................................................ ............................................................................................ 4) โรค...................................................................................... เป็นความผิดปกติของ ........................................................ ............................................................................................ ทำให้ผู้ป่วยมีอาการ ........................................................... ........................................................................................... ............................................................................................ ............................................................................................ แบบฝึกหัด เรื่อง ความผิดปกติทางพันธุกรรม แบบฝึกหัดที่4.1ตอบคำถามต่อไปนี้ 1. โรคทางพันธุกรรมที่เกิดจากความผิดปกติของยีนและโครโมโซมมีกี่ประเภท และแต่ละประเภทมีลักษณะ อย่างไร .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2.
จากภาพ เด็กคนนี้เป็นโรคทางพันธุกรรมที่เกิดจากความผิดปกติของออโตโซมที่มีจำนวนโครโมโซมผิดปกติ เนื่องจากโครโมโซมคู่ที่ 21 เกินมา 1 แท่ง ทำให้เป็นกลุ่มอาการดาวน์ เด็กที่เกิดมาจะมีคอสั้น ต้นคอกว้าง ท้ายทอยแบน จมูกเล็กและแฟบ ตาห่าง หางตาชี้ขึ้นฟ้า ลิ้นโตคับปาก มีลำตัวและนิ้วมือสั้น ลายนิ้วมือปกติ และมีระดับสติปัญญาด้อยหรือต่ำกว่าปกติ ความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับโครโมโซม X เช่น กลุ่มอาการเทิร์นเนอร์ เกิดเฉพาะกับเพศหญิง ส่งผลให้ร่างกาย มีรูปร่างเตี้ย คอสั้น ต้นคอกว้างกว่าปกติ รังไข่ไม่เจริญทำให้ไม่มีประจำเดือนและเป็นหมัน ความผิดปกติที่เกิด ขึ้นกับโครโมโซม Y เช่น กลุ่มอาการไทรโซมีเอกซ์วายวาย เรียกผู้ป่วยกลุ่มนี้ว่า ซูเปอร์เมน ผู้ป่วยกลุ่มนี้จะมี รูปร่างสูงกว่าปกติ ไม่เป็นหมัน มีอารมณ์ร้าย และโมโหง่าย ถ้าเด็กคนหนึ่งมีโครโมโซมร่างกายตามภาพนี้ เด็กคนนี้เป็นโรคทางพันธุกรรมหรือไม่ ถ้าเป็นจะเป็นโรค ทางพันธุกรรมประเภทใด และมีลักษณะอย่างไร .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3. ความผิดปกติของโครโมโซมเพศที่เกิดขึ้นกับโครโมโซม X และโครโมโซม Y ส่งผลให้ร่างกายและระบบ สืบพันธุ์มีความผิดปกติอย่างไร ยกตัวอย่างประกอบ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................................................
ผิวเผือก แอลลีลด้อยของยีนที่ควบคุม การสร้างเม็ดสีเมลานิน ในร่างกาย ผิวซีด ผมสีขาว ม่านตาสีเทาและ โปร่งแสง รูม่านตาสะท้อนแสงออกมาเป็นสีแดง ร่างกาย อ่อนแอ ติดเชื้อโรคได้ง่ายกว่าปกติ แบบฝึกหัดที่4.2ยกตัวอย่างโรคที่เกิดจากความผิดปกติของยีนตามหัวข้อที่กำหนดอย่างละ 2 ตัวอย่าง พร้อมติดภาพประกอบ 1. ความผิดปกติของยีนบนออโตโซม 1) โรค...................................................................................... เป็นความผิดปกติของ ........................................................ ............................................................................................ ทำให้ผู้ป่วยมีอาการ ........................................................... ...........................................................................................
ภาวะนิ้วเกิน แอลลีลเด่น มือและเท้ามีนิ้วมากกว่า 5 นิ้ว ซึ่งเป็น ความผิดปกติตั้งแต่เกิด และนิ้งที่เกินมามักเป็นติ่งเนื้อ ไม่มี กระดูก หรือมีกระดูกขนาดเล็กกว่าปกติ ภาวะตาบอดสี แอลลีลด้อยของยีนบนโครโมโซม X มองเห็นสีบางสี เช่น สีแดง สีน้ำเงิน สีเขียว แตกต่างไปจากเดิม ดังภาพตัวอย่างแผ่นทดสอบสี อิชิฮะระ ซึ่งคนสายตาปกติจะมองเห็นเป็นหมายเลข 12 ฮีโมฟีเลีย แอลลีลด้อยของยีนบนโครโมโซม X เลือดไหลนานกว่าปกติเมื่อเกิดบาดแผล ............................................................................................ ............................................................................................ 2) โรค...................................................................................... เป็นความผิดปกติของ ........................................................ ............................................................................................ ทำให้ผู้ป่วยมีอาการ ........................................................... ........................................................................................... ............................................................................................ ............................................................................................ 2. ความผิดปกติของยีนบนโครโมโซมเพศ 3) โรค...................................................................................... เป็นความผิดปกติของ ........................................................ ............................................................................................ ทำให้ผู้ป่วยมีอาการ ........................................................... ........................................................................................... ............................................................................................ ............................................................................................ 4) โรค...................................................................................... เป็นความผิดปกติของ ........................................................ ............................................................................................ ทำให้ผู้ป่วยมีอาการ ........................................................... ........................................................................................... ............................................................................................ ............................................................................................ แบบประเมินการตอบคำถาม กิจกรรม เรื่อง ความผิดปกติทางพันธุกรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
คำชี้แจง ทำเครื่องหมาย✓ลงในช่องระดับคะแนนพฤติกรรมที่นักเรียนปฏิบัติดังนี้ ระดับ 3 หมายถึงแสดงพฤติกรรมให้เห็นมาก ระดับ 2 หมายถึง แสดงพฤติกรรมให้เห็นปานกลาง ระดับ 1 หมายถึง แสดงพฤติกรรมให้เห็นน้อย ลำดับ ที่ พฤติกรรม ระดับคะแนน สนใจและ ตั้งใจฟัง คำถาม ตอบคำถาม ได้ตรง ประเด็น ตอบคำถาม อย่าง สม่ำเสมอ รวม คะแนน ระดับ คุณภาพ 3 2 1 3 2 1 3 2 1 ชื่อ-สกุล 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 ลำดับ ที่ พฤติกรรม สนใจและ ตั้งใจฟัง คำถาม ตอบคำถาม ได้ตรง ประเด็น ตอบคำถาม อย่าง สม่ำเสมอ รวม คะแนน ระดับ คุณภาพ
ระดับคะแนน 3 2 1 3 2 1 3 2 1 ชื่อ-สกุล 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 เกณฑ์คุณภาพ ผู้เรียนตอบคำถามได้0 - 4คะแนนระดับคุณภาพ ต้องปรับปรุง หรือ 0 ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) ................/................/................
ผู้เรียนตอบคำถามได้ 5 - 8 คะแนน ระดับคุณภาพ พอใช้หรือ 1 ผู้เรียนตอบคำถามได้9 - 12 คะแนน ระดับคุณภาพ ดี หรือ 2 ผู้เรียนตอบคำถามได้ 13 - 18 คะแนน ระดับคุณภาพ ดีมาก หรือ 3
แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ความผิดปกติทางพันธุกรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 คำชี้แจง :ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียนแล้วขีด ✓ลงในช่อง ที่ตรงกับระดับคะแนน ที่ ชื่อ – สกุล ผลการประเมิน รวม คะแนน (30) ร้อยละ ระดับ คุณภาพ ใฝ่เรียนรู้ (10) มุ่งมั่นใน การทำงาน (10) มีวินัย (10) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19
20 ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) ................/................/................ ที่ ชื่อ – สกุล ผลการประเมิน รวม คะแนน (30) ร้อยละ ระดับ คุณภาพ ใฝ่เรียนรู้ (10) มุ่งมั่น ในการ ทำงาน (10) มีวินัย (10) 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40
เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอให้ 8-10 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 6-7 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 4-5 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1-3 คะแนน แบบประเมินการปฏิบัติกิจกรรมแบบกลุ่ม คำชี้แจง: ให้ผู้สอนประเมินการปฏิบัติกิจกรรมของนักเรียนตามรายการที่กำหนด แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรง กับระดับคะแนน ระดับ กลุ่มที่ รายการประเมิน รวม การปฏิบัติการทำ กิจกรรม ความคล่องแคล่วในขณะ ปฏิบัติกิจกรรม การบันทึกสรุปและ นำเสนอผลการทำกิจกรรม 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) ................/................/................ เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน (ร้อยละ) ระดับคุณภาพ 81 - 100 ดีมาก 71 -80 ดี 51 - 70 พอใช้ ต่ำกว่า 50 ปรับปรุง
เกณฑ์การประเมินการปฏิบัติกิจกรรมแบบกลุ่ม ประเด็นที่ประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 25. การปฏิบัติ กิจกรรม ทำกิจกรรมตามขั้นตอน และใช้อุปกรณ์ได้อย่าง ถูกต้อง ทำกิจกรรมตามขั้นตอน และใช้อุปกรณ์ได้อย่าง ถูกต้อง แต่อาจต้อง ได้รับคำแนะนำบ้าง ต้องให้ความช่วยเหลือ บ้างในการทำกิจกรรม และการใช้อุปกรณ์ ต้องให้ความช่วยเหลือ อย่างมากในการทำ กิจกรรม และการใช้ อุปกรณ์ 26. ควา มคล่องแคล่ว ในขณะปฏิบัติ กิจกรรม มีความคล่องแคล่ว ในขณะทำกิจกรรมโดย ไม่ต้องได้รับคำชี้แนะ และทำกิจกรรมเสร็จ ทันเวลา มีความคล่องแคล่ว ในขณะทำกิจกรรมแต่ ต้องได้รับคำแนะนำ บ้าง และทำกิจกรรม เสร็จทันเวลา ขาดความคล่องแคล่ว ในขณะทำกิจกรรมจึง ทำกิจกรรมเสร็จไม่ ทันเวลา ทำกิจกรรมเสร็จไม่ ทันเวลา และทำ อุปกรณ์เสียหาย 27. การ บันทึก สรุปและ นำเสนอผลการ ปฏิบัติกิจกรรม บันทึกและสรุปผลการ ทำกิจกรรมได้ถูกต้อง รัดกุม นำเสนอผลการ ทำกิจกรรมเป็นขั้นตอน ชัดเจน บันทึกและสรุปผลการ ทำกิจกรรมได้ถูกต้อง แต่การนำเสนอผลการ ทำกิจกรรมยังไม่เป็น ขั้นตอน ต้องให้คำแนะนำในการ บันทึก สรุป และ นำเสนอผลการทำ กิจกรรม ต้องให้ความช่วยเหลือ อย่างมากในการบันทึก สรุป และนำเสนอผล การทำกิจกรรม เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 10-12 ดีมาก 7-9 ดี
4-6 พอใช้ 0-3 ปรับปรุง แบบประเมินการนำเสนอผลงาน เรื่อง โรคทางพันธุกรรม คำชี้แจง:ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน ระดับ กลุ่มที่ รายการประเมิน รวม ความถูกต้อง ของเนื้อหา ความคิด สร้างสรรค์ วิธีการ นำเสนอ ผลงาน การนำไปใช้ ประโยชน์ การตรงต่อ เวลา 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9
10 ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) ................/................/................ เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11-13 ดี 8-10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง บันทึกผลหลังสอน 1. ผลการสอน/ผลการเรียนรู้ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ด้านความรู้ (K) .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ด้านทักษะ/กระบวนการความรู้ (P) .............................................................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................. ด้านคุณธรรม จริยธรรมและค่านิยม (A) .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน/แนวความคิดเพื่อการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2. ปัญหา/อุปสรรค และข้อค้นพบ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3. ข้อเสนอแนะแนวทางแก้ไข และผลการแก้ไข .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ................................................................ (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู .............../.............../................. ความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของครูพี่เลี้ยง .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ...............................................(ครูพี่เลี้ยง) (นางสาวพรกนก คำศรี)
…..……/……………/…..….. ความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของผู้บริหาร .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ...............................................(รองผู้อำนวยการกลุ่มบริหารงานวิชาการ) (นางศิริกัญญา คำดวง) …..……/…………/…..……… แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 10 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง พันธุกรรม เวลา 24 ชั่วโมง
เรื่องการดัดแปรทางพันธุกรรม เวลา 3 ชั่วโมง ภาคเรียนที่ 1 วันที่สอน.............................................. ครูผู้สอน นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด สาระที่ 1 วิทยาศาสตร์ชีวภาพ มาตรฐาน ว 1.3 เข้าใจกระบวนการและความสำคัญของการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม สารพันธุกรรม การเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมที่มีผลต่อสิ่งมีชีวิต ความหลากหลายทางชีวภาพและวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ตัวชี้วัด ว 1.3 ม.3/7อธิบายการใช้ประโยชน์จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม และผลกระทบที่อาจมีต่อมนุษย์และ สิ่งแวดล้อมโดยใช้ข้อมูลที่รวบรวมได้ ม.3/8ตระหนักถึงประโยชน์ของความรู้เรื่องโรคทางพันธุกรรม โดยรู้ว่าก่อนแต่งงานควรปรึกษาแพทย์เพื่อ ตรวจและวินิฉัยภาวะเสี่ยงของลูกที่อาจเกิดโรคทางพันธุกรรม 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 2.1 อธิบายการใช้ประโยชน์จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมและผลกระทบที่อาจมีต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อมได้ (K) 2.2 เปรียบเทียบประโยชน์และผลกระทบของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมได้ (P) 2.3 มีวินัยใฝ่เรียนรู้และมุ่งมั่นในการทำงาน (A) 3. สาระสำคัญ สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม คือ สิ่งมีชีวิตที่มีการเปลี่ยนแปลงพันธุกรรมโดยมนุษย์ซึ่งอาศัยความรู้ทาง พันธุวิศวกรรม ซึ่งเป็นกระบวนการที่นอกเหนือไปจากการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติ การสร้างสิ่งมีชีวิต ดัดแปรพันธุกรรม ทำได้โดยการถ่ายทอดยีนที่มีลักษณะที่ต้องการจากสิ่งมีชีวิตหนึ่งเข้าไปอยู่ในดีเอ็นเอของ สิ่งมีชีวิตอีกชนิดหนึ่ง ทำให้สิ่งมีชีวิตที่ได้รับยีนแสดงลักษณะตามที่ต้องการ และลักษณะดังกล่าวสามารถ ถ่ายทอดไปยังรุ่นลูกและหลานต่อไปได้ โดยมนุษย์ใช้ประโยชน์จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมในด้านต่าง ๆ เช่น การผลิตอาหาร ด้านการแพทย์ ด้านการเกษตร ด้านอุตสาหกรรม อย่างไรก็ตาม สังคมก็ยังมีความกังวล เกี่ยวความปลอดภัยในการบริโภค และผลกระทบของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมที่มีต่อสิ่งมีชีวิตและ สิ่งแวดล้อม ดังนั้น ผลกระทบดังกล่าวยังอยู่ในการติดตามและศึกษาต่อไป 4. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน (เฉพาะที่เกิดในหน่วยการเรียนรู้นี้) 4.1 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 4.1.1 ความสามารถในการสื่อสาร
4.1.2 ความสามารถในการคิด - ทักษะการสังเกต - ทักษะการทดลอง 4.1.3 ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 5. สาระการเรียนรู้ มนุษย์เปลี่ยนแปลงพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตตาม ธรรมชาติเพื่อให้ได้สิ่งมีชีวิตที่มีลักษณะตามต้องการ เรียกสิ่งมีชีวิตนี้ว่าสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ในปัจจุบันมนุษย์มีการใช้ประโยชน์จากสิ่งมีชีวิต ดัดแปร พันธุกรรมเป็นจำนวนมาก เช่น การผลิต อาหารการผลิตยารักษาโรคการเกษตรอย่างไรก็ดี สังคมยังมีความ กังวลเกี่ยวกับผลกระทบของ สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมที่มีต่อสิ่งมีชีวิตและ สิ่งแวดล้อม ซึ่งยังทำการติดตาม ศึกษาผลกระทบ ดังกล่าว 6. การจัดกิจกรรมกรบวนการเรียนรู้ การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบ 5E ช่วงโมงที่ 1 ขั้นที่ 1 การสร้างความสนใจ (Engagement) 1.ครูถามนักเรียนว่า นักเรียนรู้จักสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมหรือไม่ ให้นักเรียนยกตัวอย่างสิ่งมีชีวิตดัด แปรพันธุกรรม แนวคำตอบ ขึ้นอยู่กับคำตอบของนักเรียนและดุลยพินิจของนักเรียน 2. ครูเปิดวิดีทัศน์เกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม เรื่อง What Is a Genetically Modified Food? จาก Youtubeเว็บไซต์ https://www.youtube.com/watch?v=JMPE5wlB3Zk 3. ครูจัดกิจกรรมแบบ TGT โดยใช้คำถาม 5 ข้อ เกี่ยวกับการดัดแปรพันธุกรรม ขั้นที่ 2 การสำรวจและค้นหา (Exploration) 1. ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5-6 คน โดยแต่ละกลุ่มทำกิจกรรมเรื่อง สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม โดยให้สมาชิกในกลุ่มแบ่งภาระหน้าที่รับผิดชอบในการสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม 2. ให้นักเรียนรวบรวมข้อมูลแล้วจัดทำเป็นรายงาน เรื่อง สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมพร้อมนำเสนอ หน้าชั้นเรียน โดยมีประเด็นในการนำเสนอ ดังนี้ - สิ่งมีชีวิตที่นำมาดัดแปรพันธุกรรมคืออะไร - ประโยชน์และผลกระทบจากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม 3. ครูสุ่มเรียกตัวแทนกลุ่ม กลุ่มละ 2 คน ออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน
4. ครูให้นักเรียนศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมในหนังสือรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 เล่ม 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง การดัดแปรทางพันธุกรรม พร้อมทั้งศึกษาเพิ่มเติมในอินเตอร์เน็ตเรื่อง การ ดัดแปรพันธุกรรม ชั่วโมงที่ 2-3 ขั้นที่ 3 การอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) 1. นักเรียนและครูร่วมกันอธิปรายผลกิจกรรมเพื่อให้ได้ข้อสรุปตรงกันว่า สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม คือ สิ่งมีชีวิตที่มีการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติ โดยมนุษย์จะใช้เทคโนโลยีชีวภาพและกระบวนการทางพันธุ วิศวกรรมถ่ายทอดยีนที่มีลักษณะตามต้องการจากสิ่งมีชีวิตหนึ่ง เพื่อให้สิ่งมีชีวิตชนิดนั้นเกิดการแสดงออกของ ยีนที่ต้องการและลักษณะดังกล่าวสามารถถ่ายทอดไปยังรุ่นต่อไปได้ 2. ครูและนักเรียนร่มกันสรุปองค์ความรู้ที่ได้จากการศึกษาเรื่อง การดัดแปรทางพันธุกรรม ดังนี้ - สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม (GMOs) คืออะไร แนวทางอภิปรายGMOs (genetically modified organisms) คือ สิ่งมีชีวิตที่ผ่านการดัดแปรพันธุกรรม เป็น หนึ่งในพันธุวิศวกรรมสมัยใหม่ โดยสิ่งมีชีวิตเหล่านี้ได้แก่ พืช สัตว์หรือแม้แต่จุลินทรีย์ซึ่งในกระบวนการทดลอง นั้นนักวิจัยจะคัดเลือกยีนที่ดีของสิ่งมีชีวิตมาผ่านกระบวนการทางพันธุวิศวกรรม (genetic engineering) และ ตัดต่อใส่เข้าไปในยีนของสิ่งมีชีวิตอีกชนิดหนึ่ง ซึ่งคุณสมบัติพิเศษของการตัดต่อทางพันธุกรรมนี้คือการนำยีน ของสิ่งมีชีวิตที่ไม่สามารถนำมาผสมพันธุ์กันได้ตามธรรมชาติมาตัดต่อเข้าด้วยกันเพื่อให้ได้ผลผลิตที่มี คุณลักษณะหรือคุณสมบัติจำเพาะตรงตามความต้องการ - สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ที่นักเรียนรู้จักได้แก่อะไรบ้าง แนวทางอภิปราย ฝ้าย GMOs ทำให้ได้ฝ้ายที่สามารถฆ่าหนอนที่เป็นศัตรูของฝ้ายได้ โดยได้ใส่ยีน(gene)ของ แบคทีเรียที่ชื่อ Bacillus thuringiensis var. kurataki (B.t.k) แทรกเข้าไปในโครโมโซม(chromosome)ของ ต้นฝ้าย ทำให้ฝ้ายสามารถที่จะสร้างโปรตีน Cry 1A ที่สามารถฆ่าหนอนที่เป็นศัตรูของฝ้ายได้มะเขือเทศ GMOs ทำให้ได้มะเขือเทศมีลักษณะที่ดีขึ้น มีความทนทานต่อโรคมากขึ้น จากการที่ใส่antisense gene ของ ยีน(gene)ที่ผลิตเอนไซม์ polygalacturonase (PG) ทำให้เอนไซม์ polygalacturonaseถูกรบกวนการ แสดงออก มีผลทำให้เนื้อของมะเขือเทศมีความแข็งมากขึ้นทำให้ลดความเสียหายหรือการบอบช้ำขณะทำการ ขนส่งลง ทำให้มะเขือเทศเน่าช้าลงหลังจากที่เก็บเกี่ยวแล้ว Glofishหรือ ที่รู้จักกันในชื่อ ปลาม้าลายเรืองแสงที่เกิดจากการนำยีนจากแมงกะพรุน หรือ ดอกไม้ทะเลชนิดพิเศษไปใส่ในDNAของปลาม้าลาย ซึ่งผลที่ได้ทำให้ปลาม้าลายมีลักษณะเรืองแสงได้ โดย เหตุผลที่นำปลาม้าลายมาดัดแปลงเพื่อที่ต้องการให้ปลาม้าลายเรืองแสงนี้เป็นตัวเปลี่ยนสภาพความเป็นพิษ ของแหล่งน้ำ - การดัดแปรพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิต ทำได้อย่างไร แนวทางอภิปราย วิธีการทางพันธุวิศวกรรมในพืชโดยใช้ Agrobacteriumtumefaciensมีวิธีการดังนี้
1. ใส่ดีเอ็นเอที่มียีนที่ต้องการ เข้าไปในบริเวณ T-DNA ของ Ti plasmid 2. ใส่พลาสมิดเข้าไปในเซลล์แบคทีเรียด้วยกระแสไฟฟ้า 3. เลี้ยงแบคทีเรียนี้ร่วมกับชิ้นส่วนของพืช 4. เลี้ยงชิ้นส่วนของพืชนี้ในอาหารที่มียาปฏิชีวนะ 5. นำเนื้อเยื่อที่เจริญเติบโตไปกระตุ้นให้เจริญเป็นต้น และนำไปปลูกพันธุวิศวกรรมในสัตว์ ขั้นที่ 4 การขยายความรู้ (Elaboration) ครูกำหนดสถานการณ์เกี่ยวกับปัจจุบันประเทศสหรัฐอเมริกาอนุญาตให้มีการปลูกและจำหน่ายแอปเปิล GMOs ซึ่งมีคุณสมบัติพิเศษสามารถชะลอการเน่าเสีย ถ้าหากวันหนึ่งประเทศไทยจะมีการนำเข้าแอปเปิลสาย พันธุ์นี้ นักเรียนจะสนับสนุนให้เกษตรกรปลูกและจำหน่ายหรือไม่ โดยให้นักเรียนแบ่งกลุ่มออกเป็น 2 กลุ่ม รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับการโต้แย้งทางวิทยาศาสตร์หรือนำความรู้ที่ได้จากการศึกษาเรื่อง สิ่งแวดล้อมดัดแปร พันธุกรรมมาโต้วาทีภายใต้ญัตติ ควรให้มีการปลูกและวางจำหน่ายแอปเปิล GMOs หรือไม่ โดยให้นักเรียน แสดงความคิดเห็นลงในสมุด แล้วนำมาส่งครูผู้สอน ขั้นที่ 5 การประเมิน (Evaluation) นักเรียนทำแบบฝึกหัดที่ 3.1 3.2 และ 3.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 พันธุกรรม เรื่อง การแบ่งเซลล์ของ สิ่งมีชีวิตในหนังสือแบบฝึกหัด รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 เล่ม 1 7. สื่อการเรียนการสอน และแหล่งการเรียนรู้ 7.1 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 เล่ม 1 7.2 หนังสือแบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 เล่ม 1 7.3 วิดีทัศน์เกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม เรื่อง What Is a Genetically Modified Food? จาก Youtubeเว็บไซต์ https://www.youtube.com/watch?v=JMPE5wlB3Zk 7.4 กิจกรรมแบบ TGT โดยใช้คำถาม 5 ข้อ เกี่ยวกับการดัดแปรพันธุกรรม 8. วิธีการวัดและประเมินผล จุดประสงค์ การวัด/เครื่องมือการวัด ภาระงาน/ชิ้นงาน เกณฑ์การ ประเมินผล อธิบายการใช้ประโยชน์จาก สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม - แบบประเมินการตอบคำถาม - ตรวจแบบฝึกหัด - การตอบคำถาม - แบบฝึกหัด เรื่อง การ ผ่านเกณฑ์ระดับดี
และผลกระทบที่อาจมีต่อ มนุษย์และสิ่งแวดล้อมได้ (K) เรื่อง การดัดแปรทางพันธุกรรม ดัดแปรทางพันธุกรรม เปรียบเทียบประโยชน์และ ผลกระทบของสิ่งมีชีวิตดัด แปรพันธุกรรมได้(P) - แบบประเมินกิจกรรม - แบบประเมินการนำเสนอ - กิจกรรม: สิ่งมีชีวิตดัด แปรพันธุกรรม ผ่านเกณฑ์ระดับดี มีวินัยใฝ่เรียนรู้และมุ่งมั่นใน การทำงาน (A) - แบบประเมินคุณลักษณะอัน พึงประสงค์ - มีวินัย -ใฝ่เรียนรู้ - มุ่งมั่นในการทำงาน ผ่านเกณฑ์ระดับดี กิจกรรมเสนอแนะ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ ผู้เขียนแผนการจัดการเรียนรู้ (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพ สาขาวิทยาศาสตร์ทั่วไปและฟิสิกส์ ............/.................../................ บันทึกความเห็นของผู้ตรวจแผนการจัดการเรียนรู้ ได้ทำการตรวจแผนการจัดการเรียนรู้แล้ว มีความเห็น ดังนี้
เป็นแผนการ จัดการเรียนรู้ที่ ดีมาก ดี พอใช้ ควร ปรับปรุง เนื่องจาก......................................... ลงชื่อ............................................................... ( นางสาวพรกนก คำศรี ) ครูพี่เลี้ยง .............../.............../.................. ข้อเสนอแนะของรองผู้อำนวยการกลุ่มบริหารงานวิชาการ เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง เนื่องจาก......................................... สอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด สมรรถนะหลัก คุณลักษณะอันพึงประสงค์ และการเรียนรู้ ในศตวรรษที่ 21 ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญมาใช้ในการสอนได้อย่างเหมาะสม ลงชื่อ............................................................... ( นางศิริกัญญา คำดวง ) รองผู้อำนวยการโรงเรียนกลุ่มบริหารงานวิชาการ .............../.............../.................. กลุ่มที่ .................................... รายชื่อสมาชิก 1. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 2. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 3. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... ใบกิจกรรม เรื่อง สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม
4. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 5. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... จุดประสงค์ อธิบายการใช้ประโยชน์จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมได้ วิธีปฏิบัติ 1. แบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5-6 คน แล้วร่วมกันสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิต ดัดแปรพันธุกรรมมาอย่างน้อย 2 ชนิด 2. รวบรวมข้อมูลและร่วมกันอภิปรายถึงประโยชน์ที่ได้จากสิ่งมีชีวิต ดัดแปรพันธุกรรม และลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม แล้วส่งตัวแทนกลุ่มออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน บันทึกผลกิจกรรม ตัวอย่างสิ่งมีชีวิตที่ดัดแปรพันธุกรรม 1. …………………………………………………… 2. …………………………………………………… ประโยชน์ที่ได้จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ประโยชน์ที่ได้จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม …………………………………………………….......... ……………………………………………………........ …………………………………………………….......... ……………………………………………………........ ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม …………………………………………………….......... ……………………………………………………........ …………………………………………………….......... ……………………………………………………........ 3. …………………………………………………… 4. …………………………………………………… ประโยชน์ที่ได้จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ประโยชน์ที่ได้จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ • การสังเกต • การสื่อความหมายข้อมูล • การลงความเห็นจากข้อมูล จิตวิทยาศาสตร์ • ความสนใจใฝ่รู้ • ความรับผิดชอบ • การทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่าง สร้างสรรค์
…………………………………………………….......... ……………………………………………………........ …………………………………………………….......... ……………………………………………………........ ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม …………………………………………………….......... ……………………………………………………........ …………………………………………………….......... ……………………………………………………........ อภิปรายผลกิจกรรม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................................................
คำถามท้ายกิจกรรม 1. ยกตัวอย่างสิ่งมีชีวิตที่มนุษย์นำมาดัดแปรพันธุกรรม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2. มนุษย์นำสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมมาใช้ประโยชน์ในด้านใดบ้าง .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3. ยกตัวอย่างผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการใช้ประโยชน์จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมที่มีต่อมนุษย์และ สิ่งแวดล้อม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................................................
ข้าวสีทอง เป็นอาหารให้ผู้ป่วยที่เป็นโรคขาดวิตามันเอ อาจส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศและความ หลากหลายทางชีวภาพของข้าวสายพันธุ์อื่นๆ กลุ่มที่ .................................... รายชื่อสมาชิก 1. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 2. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 3. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 4. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 5. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... จุดประสงค์ อธิบายการใช้ประโยชน์จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมได้ วิธีปฏิบัติ 1. แบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5-6 คน แล้วร่วมกันสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิต ดัดแปรพันธุกรรมมาอย่างน้อย 2 ชนิด 2. รวบรวมข้อมูลและร่วมกันอภิปรายถึงประโยชน์ที่ได้จากสิ่งมีชีวิต ดัดแปรพันธุกรรม และลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม แล้วส่งตัวแทนกลุ่มออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน บันทึกผลกิจกรรม ตัวอย่างสิ่งมีชีวิตที่ดัดแปรพันธุกรรม ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ • การสังเกต • การสื่อความหมายข้อมูล • การลงความเห็นจากข้อมูล จิตวิทยาศาสตร์ • ความสนใจใฝ่รู้ • ความรับผิดชอบ • การทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่าง สร้างสรรค์
การผลิตฮอร์โมนอินซูลินจากแบคทีเรีย ใช้รักษาผู้ป่วยโรคเบาหวาน แบคทีเรียอาจเกิดการกลายพันธุ์ได้ สุกร GMOs เพิ่มปริมาณผลผลิตและลดต้นทุนให้กับ ปศุสัตว์ สัตว์อาจเจ็บป่วยเป็นโรคหัวใจ ตับอักเสบ หรือโรคไตได้ วัว GMOs สามารถผลิตน้ำนมที่มีคุณภาพดีขึ้น สัตว์อาจเจ็บป่วยเป็นโรคหัวใจ ตับอักเสบ หรือโรคไตได้ จากกิจกรรม พบว่า สิ่งมีชีวิตที่มนุษย์นำมาดัดแปรพันธุกรรมมีทั้งพืชและสัตว์ โดยอาศัยความรู้ทาง เทคโนโลยีชีวภาพหรือพันธุวิศวกรรมในการตัดต่อยีของสิ่งมีชีวิต เพื่อให้สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมมี ลักษณะตามที่ต้องการ และก่อให้เกิดประโยชน์ทั้งทางด้านการแพทย์ ด้านเกษตร และด้านอุตสาหกรรม แต่เนื่องจากสิ่งมีชวิตดัดแปรพันธุกรรมเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีพันธุกรรมแตกต่างไปจากธรรมชาติ ซึ่งอาจส่งผล กระทบต่อคนในสังคม ความปลอดภัยต่อการบริโภครวมถึงการเป็นพาหะของสารพิษ และการแพร่กระจาย ของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ซึ่งส่งผลกระทบต่อความหลากหลายของสิ่งชีวิตในธรรมชาติ 1. …………………………………………………… 2. …………………………………………………… ประโยชน์ที่ได้จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ประโยชน์ที่ได้จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม …………………………………………………….......... ……………………………………………………........ …………………………………………………….......... ……………………………………………………........ ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม …………………………………………………….......... ……………………………………………………........ …………………………………………………….......... ……………………………………………………........ 3. …………………………………………………… 4. …………………………………………………… ประโยชน์ที่ได้จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ประโยชน์ที่ได้จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม …………………………………………………….......... ……………………………………………………........ …………………………………………………….......... ……………………………………………………........ ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อม …………………………………………………….......... ……………………………………………………........ …………………………………………………….......... ……………………………………………………........ อภิปรายผลกิจกรรม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................................................
1) แบคทีเรีย 4) ข้าวโพด 2) วัว 5) ข้าว 3) มะเขือเทศ 1) ด้านการแพทย์ เป็นการใช้ความรู้ด้านพันธุวิศวกรรม เพื่อสร้างผลิตภัณฑ์ทางเภสัชกรรม เช่น การผลิตฮอร์โมนอินซูลินจากแบคทีเรีย การผลิตวัคซีนป้องกันโรคตับอักเสบบี 2) ด้านการเกษตร เป็นการใช้ความรู้ทางพันธุวิศวกรรมมาปรับปรุงพันธุ์ของสิ่งมีชีวิต เพื่อเพิ่มปริมาณ และคุณภาพของผลผลิต เช่น การปรับปรุงพันธุ์สัตว์ การปรับปรุงพันธุ์พืช การปรับปรุงพันธุ์พืชประเภท GMOSมีผลกระทบต่อความหลากหลายทางชีวภาพ เช่น ทำให้เกิด สิ่งมีชีวิตสายพันธุ์ใหม่ที่มีลักษณะเด่นเหนือกว่าสายพันธุ์เดิมในธรรมชาติมากจนกลืนสายพันธุ์เดิมให้ลดลง หรือสูญพันธุ์ไป ลักษณะเด่นบางอย่างถูกถ่ายทอดไปยังสายพันธุ์ที่ไม่ต้องการ หรืออาจทำให้ศัตรูพืชดื้อต่อ สารเคมีปราบศัตรูพืชจนเกิด “สุดยอดแมลง” (superbugs) หรือ (superweeds) คำถามท้ายกิจกรรม 1. ยกตัวอย่างสิ่งมีชีวิตที่มนุษย์นำมาดัดแปรพันธุกรรม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2. มนุษย์นำสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมมาใช้ประโยชน์ในด้านใดบ้าง .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3. ยกตัวอย่างผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการใช้ประโยชน์จากสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมที่มีต่อมนุษย์และ สิ่งแวดล้อม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................. แบบฝึกหัด เรื่อง การดัดแปรทางพันธุกรรม แบบฝึกหัดที่ 5.1สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับความก้าวหน้าของการดัดแปรทางพันธุกรรม แล้วเขียนสรุปเป็นผัง ความคิด
เฉลย แบบฝึกหัดที่ 5.2 ตอบคำถามต่อไปนี้ ถ้าในอนาคตเกษตรกรและปศุสัตว์ในประเทศไทยนำกระบวนการดัดแปรพันธุกรรมมาใช้มากขึ้น นักเรียนเห็นด้วยหรือไม่ พร้อมอธิบายเหตุผลประกอบ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. แบบฝึกหัด เรื่อง การดัดแปรทางพันธุกรรม แบบฝึกหัดที่ 5.1สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับความก้าวหน้าของการดัดแปรทางพันธุกรรม แล้วเขียนสรุปเป็นผัง ความคิด
เห็นด้วย เพราะการดัดแปรพันธุกรรมช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนอาหาร และช่วยปรับแต่งพันธุกรรมของ พืชเศรษฐกิจให้มีลักษณะทางพันธุกรรมที่ดีขึ้น รวมทั้งยังช่วยลดต้นทุนการผลิตให้กับเกษตรกรและปศุสัตว์ ได้มาก แต่ยังไม่มีผลวิจัยยืนยันได้ว่าการดัดแปรพันธุกรรมมีความปลอดภัย 100% หากนำมาใช้อย่างไม่ ระมัดระวังอาจส่งผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิต เช่น ผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการดัดแปรพันธุกรรมมาใช้มากขึ้นในอนาคต ผู้ผลิตต้องมีการติดฉลากผลิตภัณฑ์ GMOs ไว้ที่อาหาร เพื่อให้ผู้บริโภคทราบข้อมูลเกี่ยวกับอาหารประเภท GMOs สำหรับใช้ในการตัดสินใจเลือกซื้ออาหาร แบบฝึกหัดที่ 5.2ตอบคำถามต่อไปนี้ ถ้าในอนาคตเกษตรกรและปศุสัตว์ในประเทศไทยนำกระบวนการดัดแปรพันธุกรรมมาใช้มากขึ้น นักเรียนเห็นด้วยหรือไม่ พร้อมอธิบายเหตุลประกอบ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. กิจกรรมแบบ TGT โดยใช้คำถาม 5 ข้อ เกี่ยวกับการดัดแปรพันธุกรรม 1. GMOs คืออะไร
ก. สิ่งนี้ชีวิตที่เกิดขึ้นได้เองตามธรรมชาติ ข. สิ่งนี้ชีวิตที่มีลักษณะพันธุกรรมแปรผันได้ง่าย ค. สิ่งมีชีวิตที่เกิดจากสิ่งมีชีวิตต่างชนิดต่างชนิดกันผสมพันธุ์กัน ง. สิ่งมีชีวิตที่ผ่านการดัดแปรพันธุกรรม (เฉลย ง. สิ่งมีชีวิตที่ผ่านการดัดแปรพันธุกรรม) 2. ข้อใดเป็นสาเหตุที่ทำให้มีการดัดแปรพันธุกรรม ก. เป็นการคัดเลือกพันธุ์ที่เกิดตามธรรมชาติ ข. เป็นการทดลองนำความรู้หลายๆ สาขามาใช้ ค. การผสมพันธุ์พืชแต่ละชนิดให้ได้พืชพันธุ์ที่ดี ง. จำนวนประชาชนที่เพิ่มขึ้นและการขาดแคลนอาหาร (เฉลยค. การผสมพันธุ์พืชแต่ละชนิดให้ได้พืชพันธุ์ที่ดี) 3. ข้อใดจัดเป็นสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ก. แตงโมไม่มีเมล็ด ข. กล้วยไม้ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ค. แบคทีเรียที่สามารถผลิตฮอร์โมนอินซูลิน ง. กล้วยไม้พันธุ์ใหม่ที่ได้จากการฉายรังสีแกมมา (เฉลยค. แบคทีเรียที่สามารถผลิตฮอร์โมนอินซูลิน) 4. การสร้างพืช GMOs มีข้อดีอย่างไร ก. เพิ่มผลผลิตได้อย่างรวดเร็ว ข. ช่วยลดการใช้สารเคมีฆ่าแมลง ค. ทำให้ต้นทุนการผลิตลดลง ง. ถูกทุกข้อ (เฉลย ง. ถูกทุกข้อ) 5. ข้อใดอาจเป็นอันตรายที่เกิดจากการสร้างสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ก. ทำให้ทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่นเพิ่มจำนวนขึ้น ข. ทำให้ระบบนิเวศเสียสมดุลธรรมชาติ ค. ทำให้สิ่งแวดล้อมในท้องถิ่นดูสวยงามขึ้น ง. ทำให้ผู้บริโภคมีทางเลือกในการบริโภค (เฉลยง. ทำให้ผู้บริโภคมีทางเลือกในการบริโภค)
แบบประเมินการตอบคำถาม กิจกรรม เรื่อง การดัดแปรทางพันธุกรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 คำชี้แจง ทำเครื่องหมาย✓ลงในช่องระดับคะแนนพฤติกรรมที่นักเรียนปฏิบัติดังนี้ ระดับ 3 หมายถึงแสดงพฤติกรรมให้เห็นมาก ระดับ 2 หมายถึง แสดงพฤติกรรมให้เห็นปานกลาง ระดับ 1 หมายถึง แสดงพฤติกรรมให้เห็นน้อย ลำดับ ที่ พฤติกรรม ระดับคะแนน สนใจและ ตั้งใจฟัง คำถาม ตอบคำถาม ได้ตรง ประเด็น ตอบคำถาม อย่าง สม่ำเสมอ รวม คะแนน ระดับ คุณภาพ 3 2 1 3 2 1 3 2 1 ชื่อ-สกุล 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17
18 ลำดับ ที่ พฤติกรรม ระดับคะแนน สนใจและ ตั้งใจฟัง คำถาม ตอบคำถาม ได้ตรง ประเด็น ตอบคำถาม อย่าง สม่ำเสมอ รวม คะแนน ระดับ คุณภาพ 3 2 1 3 2 1 3 2 1 ชื่อ-สกุล 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) ................/................/................
เกณฑ์คุณภาพ ผู้เรียนตอบคำถามได้0 - 4คะแนนระดับคุณภาพ ต้องปรับปรุง หรือ 0 ผู้เรียนตอบคำถามได้ 5 - 8 คะแนน ระดับคุณภาพ พอใช้หรือ 1 ผู้เรียนตอบคำถามได้9 - 12 คะแนน ระดับคุณภาพ ดี หรือ 2 ผู้เรียนตอบคำถามได้ 13 - 18 คะแนน ระดับคุณภาพ ดีมาก หรือ 3
แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง การดัดแปรทางพันธุกรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 คำชี้แจง :ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียนแล้วขีด ✓ลงในช่อง ที่ตรงกับระดับคะแนน ที่ ชื่อ – สกุล ผลการประเมิน รวม คะแนน (30) ร้อยละ ระดับ คุณภาพ ใฝ่เรียนรู้ (10) มุ่งมั่นใน การทำงาน (10) มีวินัย (10) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 ที่ ชื่อ – สกุล ผลการประเมิน รวม คะแนน (30) ร้อยละ ระดับ คุณภาพ ใฝ่เรียนรู้ (10) มุ่งมั่น ในการ ทำงาน (10) มีวินัย (10) 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40
ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) ................/................/................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอให้ 8-10 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 6-7 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 4-5 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1-3 คะแนน แบบประเมินการปฏิบัติกิจกรรมแบบกลุ่ม คำชี้แจง: ให้ผู้สอนประเมินการปฏิบัติกิจกรรมของนักเรียนตามรายการที่กำหนด แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรง กับระดับคะแนน ระดับ กลุ่มที่ รายการประเมิน รวม การปฏิบัติการทำ กิจกรรม ความคล่องแคล่วในขณะ ปฏิบัติกิจกรรม การบันทึกสรุปและ นำเสนอผลการทำกิจกรรม 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) ................/................/................ เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน (ร้อยละ) ระดับคุณภาพ 81 - 100 ดีมาก 71 -80 ดี 51 - 70 พอใช้ ต่ำกว่า 50 ปรับปรุง
เกณฑ์การประเมินการปฏิบัติกิจกรรมแบบกลุ่ม ประเด็นที่ประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 28. การปฏิบัติ กิจกรรม ทำกิจกรรมตามขั้นตอน และใช้อุปกรณ์ได้อย่าง ถูกต้อง ทำกิจกรรมตามขั้นตอน และใช้อุปกรณ์ได้อย่าง ถูกต้อง แต่อาจต้อง ได้รับคำแนะนำบ้าง ต้องให้ความช่วยเหลือ บ้างในการทำกิจกรรม และการใช้อุปกรณ์ ต้องให้ความช่วยเหลือ อย่างมากในการทำ กิจกรรม และการใช้ อุปกรณ์ 29. ควา มคล่องแคล่ว ในขณะปฏิบัติ กิจกรรม มีความคล่องแคล่ว ในขณะทำกิจกรรมโดย ไม่ต้องได้รับคำชี้แนะ และทำกิจกรรมเสร็จ ทันเวลา มีความคล่องแคล่ว ในขณะทำกิจกรรมแต่ ต้องได้รับคำแนะนำ บ้าง และทำกิจกรรม เสร็จทันเวลา ขาดความคล่องแคล่ว ในขณะทำกิจกรรมจึง ทำกิจกรรมเสร็จไม่ ทันเวลา ทำกิจกรรมเสร็จไม่ ทันเวลา และทำ อุปกรณ์เสียหาย 30. การ บันทึก สรุปและ นำเสนอผลการ ปฏิบัติกิจกรรม บันทึกและสรุปผลการ ทำกิจกรรมได้ถูกต้อง รัดกุม นำเสนอผลการ ทำกิจกรรมเป็นขั้นตอน ชัดเจน บันทึกและสรุปผลการ ทำกิจกรรมได้ถูกต้อง แต่การนำเสนอผลการ ทำกิจกรรมยังไม่เป็น ขั้นตอน ต้องให้คำแนะนำในการ บันทึก สรุป และ นำเสนอผลการทำ กิจกรรม ต้องให้ความช่วยเหลือ อย่างมากในการบันทึก สรุป และนำเสนอผล การทำกิจกรรม
เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 10-12 ดีมาก 7-9 ดี 4-6 พอใช้ 0-3 ปรับปรุง แบบประเมินการนำเสนอผลงาน เรื่อง สิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม คำชี้แจง:ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน ระดับ กลุ่มที่ รายการประเมิน รวม ความถูกต้อง ของเนื้อหา ความคิด สร้างสรรค์ วิธีการ นำเสนอ ผลงาน การนำไปใช้ ประโยชน์ การตรงต่อ เวลา 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) ................/................/................ เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11-13 ดี 8-10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง บันทึกผลหลังสอน 1. ผลการสอน/ผลการเรียนรู้ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ด้านความรู้ (K)
.............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ด้านทักษะ/กระบวนการความรู้ (P) .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ด้านคุณธรรม จริยธรรมและค่านิยม (A) .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน/แนวความคิดเพื่อการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2. ปัญหา/อุปสรรค และข้อค้นพบ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3. ข้อเสนอแนะแนวทางแก้ไข และผลการแก้ไข .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ................................................................ (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู .............../.............../................. ความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของครูพี่เลี้ยง
.............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ...............................................(ครูพี่เลี้ยง) (นางสาวพรกนก คำศรี) …..……/……………/…..….. ความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของผู้บริหาร .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ...............................................(รองผู้อำนวยการกลุ่มบริหารงานวิชาการ) (นางศิริกัญญา คำดวง) …..……/…………/…..………
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 11 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง พันธุกรรมเวลา 24 ชั่วโมง เรื่องความหลากหลายทางชีวภาพ เวลา 3 ชั่วโมง ภาคเรียนที่ 1 วันที่สอน.............................................. ครูผู้สอน นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด สาระที่ 1 วิทยาศาสตร์ชีวภาพ มาตรฐาน ว 1.3 เข้าใจกระบวนการและความสำคัญของการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม สารพันธุกรรม การเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมที่มีผลต่อสิ่งมีชีวิต ความหลากหลายทางชีวภาพและวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ตัวชี้วัด ว 1.1 ม.3/9 เปรียบเทียบความหลากหลายทางชีวะภาพในระดับชนิดสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศต่างๆ ม.3/10 อธิบายความสำคัญของความหลากหลายทางชีวภาพที่มีต่อการรักษาสมดุลของระบบนิเวศและต่อ มนุษย์ ม.3/11 แสดงความตะหนักในคุณค่าและความสำคัญของความหลากหลายทางชีวภาพ โดยมีส่วนร่วม ในการดูแลรักษาความหลายหลายทางชีวภาพ 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 2.1 อธิบายความสำคัญของความหลากหลายทางชีวภาพที่มีต่อการรักษาสมดุลของระบบนิเวศและต่อมนุษย์ได้ (K) 2.2 เปรียบเทียบความหลากหลายทางชีวภาพระดับชนิดของสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศต่าง ๆ ได้ (P) 2.3 มีวินัยใฝ่เรียนรู้และมุ่งมั่นในการทำงาน (A) 3. สาระสำคัญ ความหลากหลายทางชีวภาพแบ่งออกเป็น 3 ระดับ ได้แก่ ความหลากหลายทางระบบนิเวศ ความ หลากหลายของชนิดสิ่งมีชีวิต และความหลากหลายทางพันธุกรรม ซึ่งความหลากหลายทางชีวภาพในระบบ นิเวศในแต่ละพื้นที่จะแตกต่างกัน บางระบบนิเวศมีความหลากหลายทางชีวภาพสูงบางระบบนิเวศมีความ
หลากหลายทางชีวภาพต่ำ ซึ่งความหลากหลายทางชีวภาพมีความสำคัญต่อการรักษาสมดุลของระบบนิเวศ และมีความสำคัญต่อมนุษย์ ดังนั้น จึงควรร่วมกันดูแลรักษาความหลากหลายทางชีวภาพโดยการร่วมกัน อนุรักษ์พันธุ์สัตว์ ใช้ทรัพยากรอย่างประหยัดและรู้คุณค่า 4. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน (เฉพาะที่เกิดในหน่วยการเรียนรู้นี้) 4.1 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 4.1.1 ความสามารถในการสื่อสาร 4.1.2 ความสามารถในการคิด - ทักษะการสังเกต - ทักษะการทดลอง 4.1.3 ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 5. สาระการเรียนรู้ ความหลากหลายทางชีวภาพ มี 3 ระดับ ได้แก่ ความหลากหลายของระบบนิเวศ ความหลากหลายของ ชนิดสิ่งมีชีวิต และความหลากหลาย ทางพันธุกรรม ความหลากหลายทางชีวภาพนี้มี ความสำคัญต่อการรักษา สมดุลของระบบนิเวศ ระบบนิเวศที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูง จะรักษาสมดุลได้ดีกว่าระบบนิเวศที่มี ความ หลากหลายทางชีวภาพต่ำกว่า นอกจากนี้ ความหลากหลายทางชีวภาพยังมีความสำคัญ ต่อมนุษย์ใน ด้านต่าง ๆ เช่น ใช้เป็นอาหาร ยารักษาโรค วัตถุดิบในอุตสาหกรรมต่าง ๆ ดังนั้น จึงเป็นหน้าที่ของทุกคนใน การดูแลรักษา ความหลากหลายทางชีวภาพให้คงอยู่ 6. การจัดกิจกรรมกรบวนการเรียนรู้ การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบ 5E ช่วงโมงที่ 1 ขั้นที่ 1 การสร้างความสนใจ (Engagement) 1.ให้นักเรียนทดสอบความรู้ของตนเองก่อนเข้าสู่บทเรียนโดยการเล่นเกมKahootเกี่ยวกับความ หลากหลายทางชีวภาพ 2. ครูถามคำถามกระตุ้นความคิดของนักเรียนว่าเพราะเหตุใดความหลากหลายของชนิดสิ่งมีชีวิตจึงมี ผลกับความสมดุลของระบบนิเวศ (แนวคำตอบ เพราะระบบนิเวศที่มีสิ่งมีชีวิตหลายชนิด ทำให้สิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งสามารถเลือกกิน สิ่งมีชีวิตอื่นได้ ทำให้อัตราการรอดชีวิตสูง ส่งผลให้ระบบนิเวศไม่สูญเสียความสมดุล) 3. ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม 6 คน จากนั้นนักเรียนทำกิจกรรมเรื่อง ความหลากหลายทางชีวภาพ โดยให้ นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมาอ่านหัวข้อจำนวน 6 เรื่อง ดังนี้
- ความหลากหลายของระบบนิเวศ - ความหลากหลายของชนิดสิ่งมีชีวิต - ความหลากหลายทางพันธุกรรมปัจจัยที่คุกคามความหลากหลาย - การลดลงของพื้นที่ป่า - แหล่งน้ำเสื่อมโทรม - การรุกรานของสิ่งมีชีวิต 4. ให้ตัวแทนนักเรียนแต่ละคนอ่านเนื้อหาในใบความรู้ตามหัวข้อที่ครูกำหนด จากนั้นนำความรู้ที่ได้มา แลกเปลี่ยนกันภายในกลุ่มของตนเอง 5. ครูถามคำถามนักเรียนเป็นแบบปรนัย 4 ตัวเลือก โดยฉายคำถามบนจอโปรเจคเตอร์ จำนวน 5 คำถาม ดังนี้ - ความหลากหลายทางชีวภาพแบ่งออกเป็นกี่ระดับ อะไรบ้าง (แนวคำตอบ มี 3 ระดับ ได้แก่ ความหลากหลายของระบบนิเวศ ความหลากหลายของชนิดสิ่งมีชีวิต และความหลากหลายทางพันธุกรรม) - ความหลากหลายทางชีวภาพมีความสำคัญต่อมนุษย์อย่างไร (แนวคำตอบ เป็นแหล่งอาหาร แหล่งที่อยู่อาศัย ใช้เป็นยารักษาโรค และใช้ทำเครื่องนุ่มห่ม) - จงเปรียบเทียบความหลากหลายทางชีวภาพในป่าและนาข้าว (แนวคำตอบ ป่ามีความหลากหลายทางชีวภาพสูงกว่า เพราะป่ามีจำนวนชนิดของสิ่งมีชีวิตมากกว่า นาข้าว) - แต่ละพื้นที่บนโลกมีความหลากหลายทางชีวภาพเหมือนกันหรือไม่ อย่างไร (แนวคำตอบ แตกต่างกัน เนื่องจากในแต่ละพื้นที่มีสภาพแวดล้อมและสภาพภูมิอากาศที่แตกต่างกัน - นักเรียนจะช่วยรักษาความหลากหลายทางชีวภาพของป่าได้อย่างไร (แนวคำตอบ ไม่ตัดไม้ทำลายป่า ไม่ล่าสัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์) จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันแลกเปลี่ยนความคิดภายในกลุ่ม พร้อมเขียนคำตอบลงบนกระดาษ A4 6. ครูเฉลยคำตอบและนับคะแนน พร้อมกับนักเรียนภายในชั้นเรียน ชั่วโมงที่2-3 ขั้นที่ 3 การอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายสรุปผลการเรียนรู้เรื่อง ความหลากหลายทางชีวภาพ ดังนี้ - ความหลากหลายของระบบนิเวศ (ecolosystem diversity) หมายถึง สภาวะแวดล้อมที่เป็นแหล่งที่อยู่ อาศัยของสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆรวมไปถึงสิ่งไม่มีชีวิตอื่น ๆ ซึ่งจัดเป็นปัจจัยทางกายภาพ ได้แก่ อุณหภูมิ ความชื้น ดิน น้ำ เป็นต้น ระบบนิเวศแต่ละระบบเป็นแหล่งของถิ่นที่อยู่อาศัย(habitat)ของสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆซึ่งมี
ปัจจัยทางกายภาพและชีวภาพที่เหมาะสมกับสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดในระบบนิเวศนั้นสิ่งมีชีวิตบางชนิดมี วิวัฒนาการมาในทิศทางที่สามารถปรับตัวให้อยู่ได้ในระบบนิเวศที่หลากหลาย แต่บางชนิดก็อยู่ได้เพียงระบบ นิเวศที่มีภาวะเฉพาะเจาะจงเท่านั้นความหลากหลายของระบบนิเวศขึ้นอยู่กับชนิดและจำนวนประชากรของ สิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในระบบนิเวศ - ความหลากหลายของชนิดพันธุ์ (species diversity) หมายถึง ความหลากหลายของชนิดของ สิ่งมีชีวิตที่มีอยู่ในพื้นที่หนึ่งๆนักชีววิทยาวัดความหลากหลายของชนิดพันธุ์ของสิ่งมีชีวิต โดยดูจาก 2 ลักษณะ คือ 1. ความมากชนิด (species richness) หมายถึง จำนวนชนิดของสิ่งมีชีวิตต่อหน่วยเนื้อที่ เช่น ประเทศเมืองหนาวในพื้นที่หนึ่งๆมีต้นไม้อยู่ประมาณ 1–5 ชนิด ขณะที่ป่าในประเทศเขตร้อนในพื้นที่เท่ากันมี ต้นไม้นับร้อยชนิด เป็นต้น 2. ความสม่ำเสมอของชนิด (species eveness) หมายถึง สัดส่วนของสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศ หนึ่ง ๆ ดังนั้นความหลากหลายทางชนิดพันธุ์จึงสามารถวัดได้จากจำนวนของสิ่งมีชีวิตและจำนวนประชากร ของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิด รวมถึงโครงสร้างของอายุและเพศของประชากรด้วยความหลากหลายของชนิดพันธุ์จะ แตกต่างกันไปตามพื้นที่ที่อยู่ในเขตร้อน (tropics) และในทะเลลึกจะมีความหลากหลายของชนิดพันธุ์สูงและ ความหลากหลายของชนิดจะลดลงในพื้นที่ที่มีความผันแปรของอากาศสูง เช่น ในทะเลทรายหรือขั้วโลก หรือ อาจกล่าวได้ว่าในบริเวณเขตร้อนในแถบละติจูดต่ำ (low lattitude) ใกล้เส้นศูนย์สูตรจะมีความหลากหลาย ของชนิดพันธุ์สูงและจะลดลงเมื่ออยู่ในแถบละติจูดสูง (high lattitude) - ความหลากหลายของพันธุกรรม (genetic diversity) ในระบบนิเวศหนึ่งๆ จะประกอบด้วย กลุ่มสิ่งมีชีวิตหลากหลายชนิด แม้ในสิ่งมีชีวิตเดียวกันก็ยังมีความหลากหลายทางพันธุกรรมที่ทำให้เกิดสายพันธุ์ ต่างๆ อันเป็นรากฐานสำคัญที่เอื้ออำนวยให้สิ่งมีชีวิตสามารถดำรงชีวิตให้สอดคล้องกับสภาพการเปลี่ยนแปลง ของสิ่งแวดล้อมรอบๆตัวได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสามารถดำรงเผ่าพันธุ์ได้สืบไปความหลากหลายของ พันธุกรรม (genetic diversity) หมายถึง ความหลากหลายของหน่วยพันธุกรรมหรือยีน (genes) ที่มีอยู่ใน สิ่งมีชีวิตแต่ละชนิด สิ่งมีชีวิตชนิดเดียวกันอาจมียีนแตกต่างกันไปตามสายพันธุ์ เช่น ข้าวซึ่งมีสายพันธุ์มากมาย หลายพันชนิด เป็นต้นความแตกต่างผันแปรทางพันธุกรรมในแต่ละหน่วยชีวิตมีสาเหตุมาจากการเปลี่ยนแปลง พันธุกรรม (mutation) อาจเกิดขึ้นในระดับยีน หรือในระดับโครโมโซมผสมผสานกับการสืบพันธุ์แบบอาศัย เพศ ซึ่งเกิดขึ้นตามธรรมชาติได้น้อยมาก และเมื่อลักษณะดังกล่าวถูกถ่ายทอดไปยังรุ่นลูก จะทำให้เกิดความ หลากหลายทางพันธุกรรม เช่นแมวที่มีลักษณะรูปร่างหลากหลายที่แตกต่างกัน เป็นต้น ขั้นที่ 4 การขยายความรู้ (Elaboration) ให้นักเรียนสำรวจความหลากหลายทางชีวภาพภายในชุมชนของนักเรียน แล้วรวบรวมข้อมูลที่ได้จาก การสำรวจมาวิเคราะห์ว่า บริเวณใดรักษาสมดุลทางระบบนิเวศได้ดีที่สุด พร้อมเขียนแนวทางการดูแลรักษา ความหลากหลายทางชีวภาพภายในชุมชนให้ยั่งยืนลงในสมุด ขั้นที่ 5 การประเมิน (Evaluation)
1. นักเรียนทำแบบฝึกหัดที่ 6.1 และ 6.2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 พันธุกรรม เรื่อง ความหลากหลายทาง ชีวภาพในหนังสือแบบฝึกหัด รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 เล่ม 1 2.ให้นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 พันธุกรรม 7. สื่อการเรียนการสอน และแหล่งการเรียนรู้ 7.1 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 เล่ม 1 7.2 หนังสือแบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 เล่ม 7.3 เล่นเกมKahootเกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพ 8. วิธีการวัดและประเมินผล จุดประสงค์ การวัดเครื่องมือการวัด/ ภาระงานชิ้นงาน/ เกณฑ์การ ประเมินผล อธิบายความสำคัญของความ หลากหลายทางชีวภาพที่มีต่อ การรักษาสมดุลของระบบ นิเวศและต่อมนุษย์ได้(K) - แบบประเมินการตอบคำถาม -ตรวจแบบฝึกหัด เรื่อง ความหลากหลายทาง ชีวภาพ - การตอบคำถาม - แบบฝึกหัด เรื่อง ความหลากหลาย ทางชีวภาพ ผ่านเกณฑ์ระดับดี เปรียบเทียบความหลากหลาย ทางชีวภาพระดับชนิดของ สิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศต่าง ๆ ได้(P) -แบบประเมินกิจกรรม - กิจกรรม: สำรวจชนิด ของพืชภายในโรงเรียน ผ่านเกณฑ์ระดับดี มีวินัยใฝ่เรียนรู้และมุ่งมั่นใน การทำงาน (A) -แบบประเมินคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - มีวินัย -ใฝ่เรียนรู้ - มุ่งมั่นในการทำงาน ผ่านเกณฑ์ระดับดี กิจกรรมเสนอแนะ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................ ลงชื่อ ผู้เขียนแผนการจัดการเรียนรู้ (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย)