4.1 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 4.1.1 ความสามารถในการสื่อสาร 4.1.2 ความสามารถในการคิด - ทักษะการสังเกต - ทักษะการทดลอง 4.1.3 ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 5. สาระการเรียนรู้ กระบวนการแบ่งเซลล์ของสิ่งมีชีวิตมี 2 แบบ คือ ไมโทซิส และไมโอซิส ไมโทซิส เป็นการแบ่งเซลล์เพื่อ เพิ่มจำนวนเซลล์ ร่างกาย ผลจากการแบ่งจะได้เซลล์ใหม่ 2 เซลล์ ที่มีลักษณะและจำนวนโครโมโซมเหมือน เซลล์ตั้งต้น ไมโอซิส เป็นการแบ่งเซลล์เพื่อสร้างเซลล์สืบพันธุ์ ผลจากการแบ่งจะได้เซลล์ใหม่ 4 เซลล์ที่มี จำนวนโครโมโซมเป็นครึ่งหนึ่งของเซลล์ตั้งต้น เมื่อเกิดการปฏิสนธิของเซลล์สืบพันธุ์ลูกจะได้รับการถ่ายทอด โครโมโซมชุดหนึ่งจากพ่อและอีก ชุดหนึ่งจากแม่จึงเป็นผลให้รุ่นลูกมีจำนวน โครโมโซมเท่ากับรุ่นพ่อแม่และจะ คงที่ในทุกๆรุ่น 6. การจัดกิจกรรมกรบวนการเรียนรู้ การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบ 5E ชั่วโมงที่ 1 ขั้นที่ 1 การสร้างความสนใจ (Engagement) 1. ครูเตรียมภาพการเจริญเติบโตของสิ่งมีชีวิตมาให้นักเรียนศึกษาและครูถามคำถามเพื่อกระตุ้น ความสนใจของนักเรียน “จากภาพ ทำไมคนเราจึงตัวใหญ่ขึ้น” โดยการฉายภาพบนจอโปรเจคเตอร์
ภาพที่ 5 การเจริญเติบโตของมนุษย์ ที่มา :https://www.trueplookpanya.com ขั้นที่ 2 การสำรวจและค้นหา (Exploration) 1. ให้นักเรียนสืบค้นข้อมูลและศึกษากระบวนการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสและไมโอซิส จากหนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 เล่ม 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง การแบ่งเซลล์ของสิ่งมีชีวิต หรือศึกษาจาก QR Code เรื่อง การแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสและไมโอซิส 2. ให้นักเรียนจับคู่เพื่อน แล้วแลกเปลี่ยนความรู้และอภิปรายเกี่ยวกับการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสและไม โอซิส 3. ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5-6 คน ทำกิจกรรมเรื่อง ศึกษาการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสของเซลล์ราก หอมและศึกษาการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสของอับเรณูของดอกกุยช่าย แล้วให้นักเรียนเปรียบเทียบภาพที่เห็น ภายใต้กล้องจุลทรรศน์กับภาพในใบกิจกรรมเรื่อง ศึกษาการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสของเซลล์รากหอมและ ศึกษาการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสของอับเรณูของดอกกุยช่าย ชั่วโมงที่ 2-3 ขั้นที่ 3 การอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) 1. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายผลที่ได้จากการทำกิจกรรมทั้ง 2 กิจกรรมและความรู้ที่ได้จาก การศึกษาจากหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 เล่ม 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2เรื่อง การแบ่งเซลล์ของสิ่งมีชีวิต หรือศึกษาจาก QR Code เรื่อง การแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสและไมโอซิส 2. ครูถามคำถามท้ายกิจกรรม - เพราะเหตุใดจำนวนโครโมโซมของเซลล์ใหม่ที่ได้จากการแบ่งเซลล์ใหม่ที่ได้จากการแบ่งเซลล์แบบ ไมโทซิสจึงเท่ากับเซลล์ตั้งต้น (แนวคำตอบ เพราะโครมาทินมีการจำลองตัวเองเป็นโครโมโซมที่มี 2 โครมาทิด จากนั้นโครโมโซม จะมาเรียงตัวบริเวณกึ่งกลางเซลล์ แต่โครมาทิดแยกไปอยู่ในเซลล์ใหม่ 2 เซลล์ ซึ่งจะมีจำนวนโครโมโซมเท่ากับ เซลล์ตั้งต้น) - เพราะเหตุใดจำนวนโครโมโซมของเซลล์ใหม่ที่ได้จากการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสจึงเป็นครึ่งหนึ่งของ เซลล์ตั้งต้น (แนวคำตอบ เพราะโครมาทินมีการจำลองตัวเองเป็นโครโมโซมที่มี 2 โครมาทิด มีการเข้าคู่ของฮ อมอโลกัสโครโมโซมมาเรียงตัวในแนวครึ่งกลางเซลล์ มีการแยกกันของฮอมอโลกัสโครโมโซมไปอยู่ในเซลล์ใหม่ 2 เซลล์ จากนั้นแต่ละโครมาทิดโครมาทิด2 โครมาทิดที่ติดกันกับบริเวณเซนโทรเมียร์ของเซลล์ใหม่และเซลล์ จะแยกจากกันไปอยู่ในเซลล์ใหม่ 2 เซลล์ รวมทั้งหมดเป็น 4 เซลล์ ซึ่งมีจำนวนโครโมโซมเป็นครึ่งหนึ่งของเซลล์ ตั้งต้น)
ขั้นที่ 4 การขยายความรู้ (Elaboration) 1. ครูถามคำถามเพื่อขยายความรู้ โดยใช้คำถามต่อไปนี้ - จำนวนเซลล์หลังการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสจะมีปริมาณเท่าใด เมื่อเทียบกับเซลล์ตั้งต้น (แนวคำตอบ เพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่าของเซลล์เดิม) - จำนวนโครโมโซมหลังจากการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสจะมีปริมาณเท่าใด เมื่อเทียบกับเซลล์ตั้งต้น (แนวคำตอบ เท่าเดิม) - เพราะเหตุใด เซลล์ของสิ่งมีชีวิตจึงมีการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส (แนวคำตอบ เพื่อเพิ่มจำนวนเซลล์ร่างกาย) - จำนวนเซลล์หลังการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสจะมีปริมาณเท่าใด เมื่อเทียบกับเซลล์ตั้งต้น (แนวคำตอบ เพิ่มขึ้นเป็น 4 เท่าของเซลล์ตั้งต้น) - จำนวนโครโมโซมหลังการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสจะมีปริมาณเท่าใด เมื่อเทียบกับเซลล์ตั้งต้น (แนวคำตอบ ลดลงเป็นครึ่งหนึ่ง) ขั้นที่ 5 การประเมิน (Evaluation) 1. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปเรื่อง การแบ่งเซลล์ของสิ่งมีชีวิต ดังนี้ การแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส เป็นการแบ่ง เซลล์เพื่อเพิ่มจำนวนเซลล์ร่างกาย , จำนวนโครโมโซมเท่ากับเซลล์ตั้งต้น และได้เซลล์ลูกจำนวน 2 เซลล์ การ แบ่งเซลล์แบบไมโอซิส เป็นการแบ่งเซลล์เพื่อสร้างเซลล์สืบพันธุ์ เกิดการแลกเปลี่ยนชิ้นส่วนยีน ทำให้เกิดความ หลากหลายของสิ่งมีชีวิต , จำนวนโครโมโซมลดลงเป็นครึ่งหนึ่งของเซลล์ตั้งต้น และได้เซลล์ลูกจำนวน 4 เซลล์ 2. นักเรียนทำแบบฝึกหัดที่ 3.1 3.2 และ 3.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 พันธุกรรม เรื่อง การแบ่งเซลล์ ของสิ่งมีชีวิตในหนังสือแบบฝึกหัด รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 เล่ม 1 7. สื่อการเรียนการสอน และแหล่งการเรียนรู้ 7.1 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 เล่ม 1 7.2 หนังสือแบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 เล่ม 1 7.3 ภาพเจริญเติบโตของมนุษย์ 8. วิธีการวัดและประเมินผล จุดประสงค์ การวัด/เครื่องมือการวัด ภาระงาน/ชิ้นงาน เกณฑ์การ ประเมินผล อธิบายความแตกต่างของการ แบ่งเซลล์แบบไมโทซิสและไม - แบบประเมินการตอบคำถาม - แบบฝึกหัด - การตอบคำถาม - แบบฝึกหัด ผ่านเกณฑ์ระดับดี
โอซิสได้ (K) เรื่อง การแบ่งเซลล์ของ สิ่งมีชีวิต เรื่อง การแบ่งเซลล์ของ สิ่งมีชีวิต จุดประสงค์ การวัด/เครื่องมือการวัด ภาระงาน/ชิ้นงาน เกณฑ์การ ประเมินผล เปรียบเทียบความแตกต่าง ของการแบ่งเซลล์แบบไมโท ซิสและไมโอซิสได้ (P) - แบบประเมินกิจกรรม -กิจกรรม: ศึกษาการแบ่ง เซลล์แบบไมโทซิสของ เซลล์รากหอม - กิจกรรม: ศึกษาการ แบ่งซลล์แบบไมโอซิสของ อับเรณูของดอกุยซ่าย ผ่านเกณฑ์ระดับดี มีวินัยใฝ่เรียนรู้และมุ่งมั่นใน การทำงาน (A) - แบบประเมินคุณลักษณะอัน พึงประสงค์ - มีวินัย -ใฝ่เรียนรู้ - มุ่งมั่นในการทำงาน ผ่านเกณฑ์ระดับดี กิจกรรมเสนอแนะ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ ผู้เขียนแผนการจัดการเรียนรู้ (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพ สาขาวิทยาศาสตร์ทั่วไปและฟิสิกส์
............/.................../................ บันทึกความเห็นของ ผู้ตรวจ แผนการจัดการเรียนรู้ ได้ทำการตรวจแผนการจัดการเรียนรู้แล้ว มีความเห็น ดังนี้ เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง เนื่องจาก......................................... ลงชื่อ............................................................... ( นางสาวพรกนก คำศรี ) ครูพี่เลี้ยง .............../.............../.................. ข้อเสนอแนะของรองผู้อำนวยการกลุ่มบริหารวิชาการ เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง เนื่องจาก......................................... สอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด สมรรถนะหลัก คุณลักษณะอันพึงประสงค์ และการเรียนรู้ ในศตวรรษที่ ๒๑ ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญมาใช้ในการสอนได้อย่างเหมาะสม ลงชื่อ............................................................... ( นางศิริกัญญา คำดวง ) รองผู้อำนวยการโรงเรียนกลุ่มบริหารวิชาการ กลุ่มที่ .................................... ใบกิจกรรม เรื่อง ศึกษาการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสของเซลล์รากหอม
รายชื่อสมาชิก 1. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 2. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 3. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 4. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 5. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... จุดประสงค์ อธิบายและระบุขั้นตอนการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสได้ วัสดุอุปกรณ์ 1. กล้องจุลทรรศน์แบบใช้แสง 2. สไลด์ถาวรของเซลล์รากหอม วิธีปฏิบัติ 1. แบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คน แล้วส่งตัวแทนกลุ่มมารับสไลด์ถาวรของเซลล์รากหอม 2. นำสไลด์ถาวรของเซลล์รากหอมมาศึกษาด้วยกล้องจุลทรรศน์แบบใช้แสง โดยใช้เลนส์ใกล้วัตถุที่มีกำลังขยาย ต่ำสุด เลือกบริเวณในสไลด์ที่เห็นนิวเคลียสลักษณะต่าง ๆ แล้วจึงใช้เลนส์ที่มีกำลังขยายสูงขึ้น 3. สังเกตความแตกต่างของแต่ละเซลล์ แล้ววาดภาพที่สังเกตได้ลงในกรอบที่กำหนด 4. สืบค้นข้อมูลเพิ่มเติมและรวบรวมข้อมูลที่ได้นำเสนอหน้าชั้นเรียน \ ตารางบันทึกผลกิจกรรม ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ • การสังเกต • การสื่อความหมายข้อมูล • การลงความเห็นจากข้อมูล จิตวิทยาศาสตร์ • ความสนใจใฝ่รู้ • ความรับผิดชอบ • การทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่าง สร้างสรรค์
ระยะการแบ่งเซลล์ ภาพที่สังเกตได้จาก กล้องจุลทรรศน์ ลักษณะที่สังเกตเห็น ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… อภิปรายผลกิจกรรม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................................................
คำถามท้ายกิจกรรม 1. จำนวนเซลล์หลังจากแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสจะมีปริมาณเท่าใดเมื่อเทียบกับเซลล์ตั้งต้น ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... 2. จำนวนโครโมโซมหลังจากการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสจะมีปริมาณเท่าใดเมื่อเทียบกับเซลล์ตั้งต้น ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... 3. เพราะเหตุใด เซลล์ของสิ่งมีชีวิตจึงต้องมีการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................
เฉลย กลุ่มที่ .................................... รายชื่อสมาชิก 1. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 2. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 3. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 4. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 5. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... จุดประสงค์ อธิบายและระบุขั้นตอนการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสได้ วัสดุอุปกรณ์ 1. กล้องจุลทรรศน์แบบใช้แสง 2. สไลด์ถาวรของเซลล์รากหอม วิธีปฏิบัติ 1. แบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คน แล้วส่งตัวแทนกลุ่มมารับสไลด์ถาวรของเซลล์รากหอม 2. นำสไลด์ถาวรของเซลล์รากหอมมาศึกษาด้วยกล้องจุลทรรศน์แบบใช้แสง โดยใช้เลนส์ใกล้วัตถุที่มีกำลังขยาย ต่ำสุด เลือกบริเวณในสไลด์ที่เห็นนิวเคลียสลักษณะต่าง ๆ แล้วจึงใช้เลนส์ที่มีกำลังขยายสูงขึ้น 3. สังเกตความแตกต่างของแต่ละเซลล์ แล้ววาดภาพที่สังเกตได้ลงในกรอบที่กำหนด ใบกิจกรรม เรื่อง ศึกษาการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสของเซลล์รากหอม ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ • การสังเกต • การสื่อความหมายข้อมูล • การลงความเห็นจากข้อมูล จิตวิทยาศาสตร์ • ความสนใจใฝ่รู้ • ความรับผิดชอบ • การทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่าง สร้างสรรค์
อินเตอร์เฟส โพรเฟส เมทาเฟส แอนาเฟส เทโลเฟส นิวเคลียสมีลักษณะกลม มองเห็นเป็นเส้นใยพันกัน ภายในนิวเคลียส มองเห็นเส้นใยเริ่มหด กลายเป็นแท่งโครโมโซมอยู่ รวมกันภายในนิวเคลียส มองเห็นแท่งโครโมโซมเรียงกัน อยู่บริเวณกลางเซลล์เป็น เส้นตรง มองเห็นแท่งโครโมโซมเริ่มแยก ออกจากกันไปอยู่คนละฝั่ง อย่างชัดเจนบริเวณขั้วเซลล์ มองเห็นแท่งโครโมโซมเริ่มแยก ออกจากกันเป็น 2 โครมาทิด ในทิศทางตรงกันข้าม จากกิจกรรม พบว่า เมื่อศึกษาการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสของเซลล์รากหอมด้วยกล้องจุลทรรศน์แบบใช้ แสงจะสังเกตเห็นนิวเคลียสของแต่ละเซลล์มีลักษณะที่แตกต่างกัน 5 ลักษณะ คือ มองเห็นเป็นเส้นใยพัน กัน เรียกระยะนี้ว่า อินเตอร์เฟส มองเห็นเส้นใยเริ่มหดกลายเป็นแท่งโครโมโซม เรียกระยะนี้ว่า โพรเฟส มองเห็นแท่งโครโมโซมมาเรียงกันอยู่บริเวณกลางเซลล์ เรียกระยะนี้ว่า เมทาเฟส มองเห็นแท่งโครมาทิด เริ่มแยกออกจากกัน เรียกระยะนี้ว่า แอนาเฟส และมองเห็นแท่งโครโมโซมที่แยกออกจากกันไปอยู่คนละ ฝั่งบริเวณขั้วเซลล์ เรียกระยะนี้ว่า เทโลเฟส ภายหลังการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส เซลล์จะมีจำนวนเพิ่มขึ้น เป็น 2 เท่าของเซลล์ตั้งต้น แต่โครโมโซมในแต่ละเซลล์จะมีจำนวนเท่าเดิม 4. สืบค้นข้อมูลเพิ่มเติมและรวบรวมข้อมูลที่ได้นำเสนอหน้าชั้นเรียน ตารางบันทึกผลกิจกรรม ระยะการแบ่งเซลล์ ภาพที่สังเกตได้จาก กล้องจุลทรรศน์ ลักษณะที่สังเกตเห็น ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… วาดภาพ ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… วาดภาพ ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… วาดภาพ ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… วาดภาพ ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… วาดภาพ ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… อภิปรายผลกิจกรรม
หลังจากการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส เซลล์จะมีจำนวนเพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่า เมื่อเทียบกับเซลล์ตั้งต้น หลังจากการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส โครโมโซมจะมีปริมาณเท่าเดิมเมื่อเทียบกับเซลล์ตั้งต้น เพราะการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส เป็นการแบ่งเซลล์เพื่อเพิ่มปริมาณเซลล์ภายในร่างกายของสิ่งมีชีวิต ทำให้สิ่งมีชีวิตมีการเจริญเติบโต ซ่อมแซมอวัยวะที่สึกหรอ และมีการสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. คำถามท้ายกิจกรรม 1. จำนวนเซลล์หลังจากแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสจะมีปริมาณเท่าใดเมื่อเทียบกับเซลล์ตั้งต้น ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... 2. จำนวนโครโมโซมหลังจากการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสจะมีปริมาณเท่าใดเมื่อเทียบกับเซลล์ตั้งต้น ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... 3. เพราะเหตุใด เซลล์ของสิ่งมีชีวิตจึงต้องมีการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................
กลุ่มที่ .................................... รายชื่อสมาชิก 1. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 2. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 3. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 4. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 5. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... จุดประสงค์ อธิบายและระบุขั้นตอนการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสได้ วัสดุอุปกรณ์ ใบกิจกรรม เรื่อง ศึกษาการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสของอับเรณูของดอกกุยช่าย ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ • การสังเกต • การสื่อความหมายข้อมูล • การลงความเห็นจากข้อมูล จิตวิทยาศาสตร์ • ความสนใจใฝ่รู้ • ความรับผิดชอบ • การทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่าง สร้างสรรค์
1. กล้องจุลทรรศน์แบบใช้แสง 2. สไลด์ถาวรของอับเรณูของดอกกุยช่าย วิธีปฏิบัติ 1. แบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คน แล้วส่งตัวแทนกลุ่มมารับสไลด์ถาวรของอับเรณูของดอกกุยช่าย 2. นำสไลด์ถาวรของเซลล์รากหอมมาศึกษาด้วยกล้องจุลทรรศน์แบบใช้แสง โดยใช้เลนส์ใกล้วัตถุที่มีกำลังขยาย ต่ำสุด เลือกบริเวณในสไลด์ที่เห็นนิวเคลียสลักษณะต่าง ๆ แล้วจึงใช้เลนส์ที่มีกำลังขยายสูงขึ้น 3. สังเกตความแตกต่างของแต่ละเซลล์ แล้ววาดภาพที่สังเกตได้ลงในกรอบที่กำหนด 4. สืบค้นข้อมูลเพิ่มเติมและรวบรวมข้อมูลที่ได้นำเสนอหน้าชั้นเรียน ตารางบันทึกผลกิจกรรม ระยะการแบ่งเซลล์ ภาพที่สังเกตได้จาก กล้องจุลทรรศน์ ลักษณะที่สังเกตเห็น ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ………………………………………………
……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… อภิปรายผลกิจกรรม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. คำถามท้ายกิจกรรม 1. จำนวนเซลล์หลังจากแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสจะมีปริมาณเท่าใด เมื่อเทียบกับเซลล์ตั้งต้น ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... 2. จำนวนโครโมโซมหลังจากการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสจะมีปริมาณเท่าใดเมื่อเทียบกับเซลล์ตั้งต้น
................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... 3. เพราะเหตุใด เซลล์ของสิ่งมีชีวิตจึงต้องมีการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิส ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................
เฉลย นิวเคลียสมีลักษณะกลม มองเห็น เป็นเส้นใยพันกันภายในนิวเคลียส กลุ่มที่ .................................... รายชื่อสมาชิก 1. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 2. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 3. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 4. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 5. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... จุดประสงค์ อธิบายและระบุขั้นตอนการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสได้ วัสดุอุปกรณ์ 1. กล้องจุลทรรศน์แบบใช้แสง 2. สไลด์ถาวรของอับเรณูของดอกกุยช่าย วิธีปฏิบัติ 1. แบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คน แล้วส่งตัวแทนกลุ่มมารับสไลด์ถาวรของอับเรณูของดอกกุยช่าย 2. นำสไลด์ถาวรของเซลล์รากหอมมาศึกษาด้วยกล้องจุลทรรศน์แบบใช้แสง โดยใช้เลนส์ใกล้วัตถุที่มีกำลังขยาย ต่ำสุด เลือกบริเวณในสไลด์ที่เห็นนิวเคลียสลักษณะต่าง ๆ แล้วจึงใช้เลนส์ที่มีกำลังขยายสูงขึ้น 3. สังเกตความแตกต่างของแต่ละเซลล์ แล้ววาดภาพที่สังเกตได้ลงในกรอบที่กำหนด 4. สืบค้นข้อมูลเพิ่มเติมและรวบรวมข้อมูลที่ได้นำเสนอหน้าชั้นเรียน ตารางบันทึกผลกิจกรรม ระยะการแบ่งเซลล์ ภาพที่สังเกตได้จาก กล้องจุลทรรศน์ ลักษณะที่สังเกตเห็น ใบกิจกรรม เรื่อง ศึกษาการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสของอับเรณูของดอกกุยช่าย ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ • การสังเกต • การสื่อความหมายข้อมูล • การลงความเห็นจากข้อมูล จิตวิทยาศาสตร์ • ความสนใจใฝ่รู้ • ความรับผิดชอบ • การทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่าง สร้างสรรค์
อินเตอร์เฟส I โพรเฟส I เมทาเฟส I แอนาเฟส I เทโลเฟส I โพรเฟส II เมทาเฟส II แอนาเฟส II เทโลเฟส II มองเห็นเส้นใยเริ่มหดตัวกลายเป็น โครโมโซมอยู่รวมกันภายใน นิวเคลียส มองเห็นแท่งโครโมโซมมาเรียงกัน และมีการเข้าคู่ฮอมอโลกัสโครโมโซม อยู่บริเวณกลางเซลล์เป็นเส้นตรง มองเห็นคู่ของฮอมอโลกัสโครโมโซม เริ่มแยกออกจากกันเป็น 2 โครมาทิด ในทิศทางตรงกันข้าม มองเห็นคู่ของฮอมอโลกัสโครโมโซม แยกออกจากกันไปอยู่คนละฝั่งอย่าง ชัดเจนบริเวณขั้วเซลล์ โครโมโซมขดตัวเป็นแท่งในนิวเคลียส ของเซลล์ทั้ง 2 เซลล์ ที่เพิ่งแบ่งตัว โครโมโซมเคลื่อนที่มาเรียงตัวกันตรง กลางอีกครั้งแบบระยะเมทาเฟส I โครโมโซมแยกเป็น 2 ฝั่ง รวมแล้วได้ เซลล์ลูก 4 เซลล์ และมีการสร้างผนัง เซลล์แบ่งกั้น โครโมโซมแต่ละแท่งถูกแยก โครมาทิดออกเป็น 2 ส่วน จากกิจกรรม พบว่า เมื่อศึกษาแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสของอับเรณูของดอกกุยช่ายด้วยกล้องจุลทรรศน์ แบบใช้แสง จะสังเกตเห็นลักษณะของเซลล์ในอับเรณูของดอกกุยช่ายมีขนาดแตกต่าง และนิวเคลียสของ แต่ละเซลล์ก็มีลักษณะที่แตกต่างกัน บางเซลล์มองเห็นแท่งโครโมโซมอยู่เป็นคู่ ซึ่งแต่ละคู่มี 2 โครมาทิด เนื่องจากเซลล์อยู่ในขั้นตอนการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิส I ขณะที่บางเซลล์มองเห็นแท่งโครโมโซมที่มี 2 โครมาทิด เนื่องจากเซลล์อยู่ในขั้นตอนการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิส II เมื่อเปรียบเทียบลักษณะนิวเคลียส ของเซลล์ดังกล่าว พบว่า เซลล์มีจำนวนโครโมโซมลดลงเป็นครึ่งหนึ่งของเซลล์ตั้งต้น ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… วาดภาพ ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… วาดภาพ ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… วาดภาพ ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… วาดภาพ ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… วาดภาพ ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… วาดภาพ ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… วาดภาพ ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… วาดภาพ ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… วาดภาพ ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… อภิปรายผลกิจกรรม
มีการแบ่งเซลล์ต่อเนื่องกัน 2 รอบ คือ ไมโอซิส I และไมโอซิส II ซึ่งจะได้เซลล์ลูกจำนวน 4 เซลล์ จำนวนโครโมโซมหลังจากการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสจะมีปริมาณลดลงเป็นครึ่งหนึ่งเมื่อเทียบกับเซลล์ตั้งต้น เพราะเป็นการแบ่งเซลล์เพื่อสร้างเซลล์สืบพันธุ์ไว้สำหรับการสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิต .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. คำถามท้ายกิจกรรม 1. จำนวนเซลล์หลังจากแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสจะมีปริมาณเท่าใด เมื่อเทียบกับเซลล์ตั้งต้น ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... 2. จำนวนโครโมโซมหลังจากการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสจะมีปริมาณเท่าใดเมื่อเทียบกับเซลล์ตั้งต้น ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... 3. เพราะเหตุใด เซลล์ของสิ่งมีชีวิตจึงต้องมีการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิส ................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................
แบบฝึกหัด เรื่อง การแบ่งเซลล์ของสิ่งมีชีวิต แบบฝึกหัดที่ 3.1พิจารณาภาพแสดงการแบ่งเซลล์ของปลายรากหอม แล้วจำแนกระยะการแบ่งเซลล์ ต่าง ๆ อย่างน้อย 2 เซลล์ ลงในภาพ
แบบฝึกหัดที่ 3.2เขียนหมายเลข 1-5 เพื่อเรียงลำดับการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส แบบฝึกหัดที่ 3.3 เขียนหมาย เลข 1-9 ลงใน เพื่อเรียงลำดับการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส พร้อมระบุ ระยะ จำนวนโครโมโซม (n หรือ 2n) และจำนวนโครมาทิดของแต่ละโครโมโซม
ระยะ .............................. ระยะ .............................. ระยะ .............................. จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครมาทิด ............. จำนวนโครมาทิด ............. จำนวนโครมาทิด ............. ระยะ .............................. ระยะ .............................. ระยะ .............................. จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครมาทิด ............. จำนวนโครมาทิด ............. จำนวนโครมาทิด ............. ระยะ .............................. ระยะ .............................. ระยะ .............................. จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครมาทิด ............. จำนวนโครมาทิด ............. จำนวนโครมาทิด ...........
แบบฝึกหัด เรื่อง การแบ่งเซลล์ของสิ่งมีชีวิต เฉลย แบบฝึกหัดที่ 3.1พิจารณาภาพแสดงการแบ่งเซลล์ของปลายรากหอม แล้วจำแนกระยะการแบ่งเซลล์ ต่าง ๆ อย่างน้อย 2 เซลล์ ลงในภาพ แบบฝึกหัดที่ 3.2เขียนหมายเลข 1-5 เพื่อเรียงลำดับการแบ่งเซลล์แบบไม โทซิส 2 5 1
แอนนาเฟส I 2n 2 เทโลเฟส I n 2 เทโลเฟส II n 1 เทโลเฟส I n 2 อินเทอร์เฟส I 2n 2 เมทาเฟส II n 2 แบบฝึกหัดที่ 3.3เขียนหมายเลข 1-9 ลงใน เพื่อเรียงลำดับการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส พร้อมระบุ ระยะ จำนวนโครโมโซม (n หรือ 2n) และจำนวนโครมาทิดของแต่ละโครโมโซม ระยะ .............................. ระยะ .............................. ระยะ .............................. จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครมาทิด ............. จำนวนโครมาทิด ............. จำนวนโครมาทิด ............. ระยะ .............................. ระยะ .............................. ระยะ .............................. จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครมาทิด ............. จำนวนโครมาทิด ............. จำนวนโครมาทิด ............. 4 3 4 6 9 5 1 7
แอนาเฟส II 2n 1 โพรเฟส I 2n 2 เมทาเฟส I 2n 2 ระยะ .............................. ระยะ .............................. ระยะ .............................. จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครโมโซม ............ จำนวนโครมาทิด ............. จำนวนโครมาทิด ............. จำนวนโครมาทิด ........... แบบประเมินการตอบคำถาม กิจกรรม เรื่อง การแบ่งเซลล์ของสิ่งมีชีวิต กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 คำชี้แจง ทำเครื่องหมาย✓ลงในช่องระดับคะแนนพฤติกรรมที่นักเรียนปฏิบัติดังนี้ ระดับ 3 หมายถึงแสดงพฤติกรรมให้เห็นมาก ระดับ 2 หมายถึง แสดงพฤติกรรมให้เห็นปานกลาง ระดับ 1 หมายถึง แสดงพฤติกรรมให้เห็นน้อย ลำดับ ที่ พฤติกรรม ระดับคะแนน สนใจและ ตั้งใจฟัง คำถาม ตอบคำถาม ได้ตรง ประเด็น ตอบคำถาม อย่าง สม่ำเสมอ รวม คะแนน ระดับ คุณภาพ 3 2 1 3 2 1 3 2 1 ชื่อ-สกุล 1 2 3 4 5 6 7 2 3
8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 ลำดับ ที่ พฤติกรรม ระดับคะแนน สนใจและ ตั้งใจฟัง คำถาม ตอบคำถาม ได้ตรง ประเด็น ตอบคำถาม อย่าง สม่ำเสมอ รวม คะแนน ระดับ คุณภาพ 3 2 1 3 2 1 3 2 1 ชื่อ-สกุล 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32
33 34 35 36 37 38 39 40 เกณฑ์คุณภาพ ผู้เรียนตอบคำถามได้0 - 4คะแนนระดับคุณภาพ ต้องปรับปรุง หรือ 0 ผู้เรียนตอบคำถามได้ 5 - 8 คะแนน ระดับคุณภาพ พอใช้หรือ 1 ผู้เรียนตอบคำถามได้9 - 12 คะแนน ระดับคุณภาพ ดี หรือ 2 ผู้เรียนตอบคำถามได้ 13 - 18 คะแนน ระดับคุณภาพ ดีมาก หรือ 3 ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) ................/................/................
แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง การแบ่งเซลล์ของสิ่งมีชีวิต กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 คำชี้แจง :ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียนแล้วขีด ✓ลงในช่อง ที่ตรงกับระดับคะแนน ที่ ชื่อ – สกุล ผลการประเมิน รวม คะแนน (30) ร้อยละ ระดับ คุณภาพ ใฝ่เรียนรู้ (10) มุ่งมั่นใน การทำงาน (10) มีวินัย (10) 1 2 3 4 5
6789 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) ................/................/................ ที่ ชื่อ – สกุล ผลการประเมิน รวม คะแนน (30) ร้อยละ ระดับ คุณภาพ ใฝ่เรียนรู้ (10) มุ่งมั่น ในการ ทำงาน (10) มีวินัย (10) 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40
เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอให้ 8-10 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 6-7 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 4-5 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1-3 คะแนน แบบประเมินการปฏิบัติกิจกรรมแบบกลุ่ม คำชี้แจง: ให้ผู้สอนประเมินการปฏิบัติกิจกรรมของนักเรียนตามรายการที่กำหนด แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรง กับระดับคะแนน ระดับ กลุ่มที่ รายการประเมิน รวม การปฏิบัติการทำ กิจกรรม ความคล่องแคล่วในขณะ ปฏิบัติกิจกรรม การบันทึกสรุปและ นำเสนอผลการทำกิจกรรม 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) ................/................/................ เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน (ร้อยละ) ระดับคุณภาพ 81 - 100 ดีมาก 71 -80 ดี 51 - 70 พอใช้ ต่ำกว่า 50 ปรับปรุง
เกณฑ์การประเมินการปฏิบัติกิจกรรมแบบกลุ่ม ประเด็นที่ประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 22. การปฏิบัติ กิจกรรม ทำกิจกรรมตามขั้นตอน และใช้อุปกรณ์ได้อย่าง ถูกต้อง ทำกิจกรรมตามขั้นตอน และใช้อุปกรณ์ได้อย่าง ถูกต้อง แต่อาจต้อง ได้รับคำแนะนำบ้าง ต้องให้ความช่วยเหลือ บ้างในการทำกิจกรรม และการใช้อุปกรณ์ ต้องให้ความช่วยเหลือ อย่างมากในการทำ กิจกรรม และการใช้ อุปกรณ์ 23. ควา มคล่องแคล่ว ในขณะปฏิบัติ กิจกรรม มีความคล่องแคล่ว ในขณะทำกิจกรรมโดย ไม่ต้องได้รับคำชี้แนะ และทำกิจกรรมเสร็จ ทันเวลา มีความคล่องแคล่ว ในขณะทำกิจกรรมแต่ ต้องได้รับคำแนะนำ บ้าง และทำกิจกรรม เสร็จทันเวลา ขาดความคล่องแคล่ว ในขณะทำกิจกรรมจึง ทำกิจกรรมเสร็จไม่ ทันเวลา ทำกิจกรรมเสร็จไม่ ทันเวลา และทำ อุปกรณ์เสียหาย 24. การ บันทึก สรุปและ นำเสนอผลการ ปฏิบัติกิจกรรม บันทึกและสรุปผลการ ทำกิจกรรมได้ถูกต้อง รัดกุม นำเสนอผลการ ทำกิจกรรมเป็นขั้นตอน ชัดเจน บันทึกและสรุปผลการ ทำกิจกรรมได้ถูกต้อง แต่การนำเสนอผลการ ทำกิจกรรมยังไม่เป็น ขั้นตอน ต้องให้คำแนะนำในการ บันทึก สรุป และ นำเสนอผลการทำ กิจกรรม ต้องให้ความช่วยเหลือ อย่างมากในการบันทึก สรุป และนำเสนอผล การทำกิจกรรม เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 10-12 ดีมาก 7-9 ดี 4-6 พอใช้ 0-3 ปรับปรุง
แบบประเมินการนำเสนอผลงาน เรื่อง การแบ่งเซลล์ของสิ่งมีชีวิต คำชี้แจง:ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในช่องที่ ตรงกับระดับคะแนน ระดับ กลุ่มที่ รายการประเมิน รวม ความถูกต้อง ของเนื้อหา ความคิด สร้างสรรค์ วิธีการ นำเสนอ ผลงาน การนำไปใช้ ประโยชน์ การตรงต่อ เวลา 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) ................/................/................ เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11-13 ดี 8-10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง บันทึกผลหลังสอน 1. ผลการสอน/ผลการเรียนรู้ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ด้านความรู้ (K) .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ด้านทักษะ/กระบวนการความรู้ (P) .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ด้านคุณธรรม จริยธรรมและค่านิยม (A)
.............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน/แนวความคิดเพื่อการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2. ปัญหา/อุปสรรค และข้อค้นพบ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3. ข้อเสนอแนะแนวทางแก้ไข และผลการแก้ไข .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ................................................................ (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู .............../.............../................. ความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของครูพี่เลี้ยง .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ...............................................(ครูพี่เลี้ยง) (นางสาวพรกนก คำศรี) …..……/……………/…..…..
ความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของผู้บริหาร .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ...............................................(รองผู้อำนวยการกลุ่มบริหารงานวิชาการ) (นางศิริกัญญา คำดวง) …..……/…………/…..……… แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 9 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง พันธุกรรมเวลา 24 ชั่วโมง เรื่อง ความผิดปกติทางพันธุกรรม เวลา 3 ชั่วโมง ภาคเรียนที่ 1 วันที่สอน.............................................. ครูผู้สอน นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย
1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด สาระที่ 1 วิทยาศาสตร์ชีวภาพ มาตรฐาน ว 1.3 เข้าใจกระบวนการและความสำคัญของการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม สารพันธุกรรม การเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมที่มีผลต่อสิ่งมีชีวิต ความหลากหลายทางชีวภาพและวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ ตัวชี้วัด ว 1.3 ม.3/7บอกได้ว่าการเปลี่ยนแปลงของยีนหรือโครโมโซม อาจทำให้เกิดโรคทางพันธุกรรม พร้อมทั้ง ยกตัวอย่างโรคทางพันธุกรรม ม.3/8ตระหนักถึงประโยชน์และผลกระทบของสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรมที่อาจมีต่อมนุษย์และ สิ่งแวดล้อม โดยการเผยแพร่ความรู้ที่ได้จากการโต้แย้งทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งมีข้อมูลสนับสนุน 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 2.1 อธิบายและยกตัวอย่างโรคที่เกิดจากความผิดปกติทางพันธุกรรมได้ (K) 2.2 วิเคราะห์และเสนอแนวทางการป้องกันภาวะเสี่ยงของลูกที่เกิดมาเป็นโรคทางพันธุกรรมได้ (P) 2.3 มีวินัยความใฝ่เรียนรู้และมุ่งมั่นในการทำงาน (A) 3. สาระสำคัญ การเปลี่ยนแปลงของยีนหรือโครโมโซมส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิต เช่น โรคธาลัสซีเมีย ภาวะตาบอดสี โรคฮีโมฟีเลีย ล้วนเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของยีน กลุ่มอาการดาวน์ เป็น กลุ่มอาการเกิดจากการเปลี่ยนแปลงจำนวนของโครโมโซมกลุ่มอาการคริดูชา เป็นกลุ่มอาการที่เกิดจากความ ผิดปกติที่เกิดขึ้นกับรูปร่างโครโมโซม นอกจากนั้น โรคทางพันธุกรรมสามารถถ่ายทอดจากพ่อแม่ไปสู่รุ่นลูกได้ ดังนั้น เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการถ่ายทอดโรคทางพันธุกรรม จึงควรตรวจและวินิจฉัยภาวะเสี่ยงจากการ ถ่ายทอดโรคทางพันธุกรรมก่อนแต่งงาน หรือในระหว่างตั้งครรภ์ 4. สมรรถณะสำคัญของผู้เรียน (เฉพาะที่เกิดในหน่วยการเรียนรู้นี้) 4.1 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 4.1.1 ความสามารถในการสื่อสาร 4.1.2 ความสามารถในการคิด - ทักษะการสังเกต - ทักษะการทดลอง 4.1.3 ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
5. สาระการเรียนรู้ การเปลี่ยนแปลงของยีนหรือโครโมโซมส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงลักษณะทางพันธุกรรมของ สิ่งมีชีวิต เช่น โรคธาลัสซีเมียเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของยีนกลุ่มอาการดาวน์เกิดจากการเปลี่ยนแปลงจำนวน โครโมโซม โรคทางพันธุกรรมสามารถถ่ายทอดจากพ่อแม่ไปสู่ลูกได้ดังนั้นก่อนแต่งงานและมีบุตรจึงควรป้องกัน โดยการตรวจและวินิจฉัยภาวะเสี่ยงจากการถ่ายทอดโรคทางพันธุกรรม 6. การจัดกิจกรรมกรบวนการเรียนรู้ การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบ 5E ช่วงโมงที่ 1 ขั้นที่ 1 การสร้างความสนใจ (Engagement) 1. ครูนำรูปภาพเกี่ยวกับโรคที่เกิดจากความผิดปกติของยีนมาให้นักเรียนดู พร้อมใช้คำถามเพื่อ กระตุ้นความสนใจ โดยฉายภาพบนจอโปรเจคเตอร์ ภาพที่ 6 โรคทางพันธุกรรม ที่มา:https://www.slideshare.net - นักเรียนทราบหรือไม่ว่าโครโมโซมคืออะไร มีอิทธิพลต่อร่างกายเราอย่างไร (แนวคำตอบ โครโมโซมคือสารพันธุกรรมในร่างกายของมนุษย์เป็นตัวกำหนดลักษณะต่าง ๆ เช่น สีตา สีผม ความสูงและการควบคุมการทำงานของร่างกาย)
ขั้นที่ 2 การสำรวจและค้นหา (Exploration) 1.ครูแบ่งกลุ่มนักเรียนกลุ่มละ 5-6 คน ให้นักเรียนทำกิจกรรมเรื่อง โรคทางพันธุกรรม โดยอ่าน จุดประสงค์ของกิจกรรมจากนั้นลงมือปฏิบัติตามขั้นตอน ตอบคำถามท้ายกิจกรรมให้ถูกต้องพร้อมทั้งส่ง ตัวแทนออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน 2.นักเรียนแต่ละคนร่วมกันศึกษาหาความรู้เรื่อง ความผิดปกติทางพันธุกรรม จากหนังสือวิชาวิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยี ม.3 เล่ม 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 พันธุกรรมเรื่องความผิดปกติของพันธุกรรมพร้อมแลกเปลี่ยน ความรู้ภายในกลุ่มของตนเอง 3. ครูยกตัวอย่างโรคทางพันธุกรรมคือ โรคผิวเผือก เพื่อให้นักเรียนเข้าใจมากยิ่งขึ้นโดยให้นักเรียนดูแผนภาพ แสดงการถ่ายทอดลักษณะของหน่วยพันธุกรรมผิวปกติและผิวเผือก ดังนี้ ภาพที่ 7 แผนภาพแสดงการถ่ายทอดลักษณะของหน่วยพันธุกรรมผิวปกติและผิวเผือก ที่มา: http://elsd.ssru.ac.th 4. ครูอธิบายการถ่ายทอดลักษณะของหน่วยพันธุกรรมผิวปกติและผิวเผือก “เมื่อเกิดการปฏิสนธิขึ้น โครโมโซมจากอสุจิและไข่จะมารวมกันยีนซึ่งอยู่บนโครโมโซมนั้นก็จะมาเข้าคู่กันแล้วเริ่มกระบวนการถ่ายทอด ลักษณะต่างๆไปสู่ลูกทันทีลักษณะทางพันธุกรรม คือ ลักษณะของสิ่งมีชีวิตที่ควบคุมโดยยีนซึ่งสามารถถ่ายทอด จากรุ่นหนึ่งไปยังรุ่นต่อไปได้ เช่น จากพ่อ - แม่ไปสู่ลูกหลานสืบต่อเนื่องกันไปเรื่อยๆ โดยอาศัยเซลล์สืบพันธุ์ จากการค้นพบของเมนเดลและความรู้เกี่ยวกับโครโมโซม ทำให้เราทราบว่ายีนที่ควบคุมลักษณะบางอย่างมีอยู่ 2 ชนิด คือยีนเด่นและยีนด้อย
ยีนเด่น (Dominant) คือ ยีนที่สามารถแสดงลักษณะนั้นออกมาได้แม้มียีนเพียงยีนเดียว เช่น ยีนผม หยิกอยู่คู่กับยีนผมตรง แต่แสดงลักษณะผมหยิกออกมาแสดงว่ายีนผมหยิกเป็นยีนเด่น ยีนด้อย (Recessive) คือ ยีนที่สามารถแสดงลักษณะให้ปรากฏออกมาได้ก็ต่อเมื่อบนคู่ของ โครโมโซมนั้นปรากฏแต่ยีนด้อย เช่น การแสดงออกของลักษณะผมเหยียดจะต้องมียีนผมเหยียดบนโครโมโซม ทั้งคู่การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมที่ผิดปกติซึ่งควบคุมโดยยีนด้อยนั้น แม้จะดูจากภานอกทั้งพ่อและแม่ จะมีลักษณะปกติแต่ทั้งคู่มียีนด้อย ซึ่งมีลักษณะผิดปกติแฝงอยู่หรือเรียกได้ว่าทั้งพ่อและแม่เป็นพาหะของ ลักษณะผิดปกตินั้น ลูกก็มีโอกาสได้รับยีนผิดปกตินั้นทั้งคู่ได้ เช่น ชายหญิงคู่หนึ่งแต่งงานกันและมาทราบภายหลังว่าทั้งคู่เป็นพาหะของผิวเผือก ลูกจะมีโอกาสเป็นผิว เผือกหรือไม่อย่างไร โดยกำหนดให้ R ผิดปกติ r ผิวเผือก ผู้ชายพาหะ ผู้หญิงผิวเผือก Rr x Rr เซลล์สืบพันธุ์ R หรือ r R หรือ r จะเห็นได้ว่า ลูกที่เกิดมามีฟีโนไทป์ 2 แบบ คือผิวเผือก 25% ผิวปกติ 75% ได้แก่ ผิวปกติพาหะ 50% และผิวปกติ 25% นอกจากโรคผิวเผือกแล้วยังมีโรคพันธุกรรมหลายโรคได้แก่ธาลัสซีเมีย เป็นโรคที่มีอาการโลหิตจางดีซ่าน แคระแกรน เติบโตไม่สมอายุ เซลล์เม็ดเลือดแดงเป็นรูปเคียว ทำให้การลำเลียงออกซิเจนไม่ดีเท่าที่ควรการ ถ่ายทอดทางพันธุกรรมของลักษณะที่ควบคุมโดยยีนเด่น จะถ่ายทอดจากชายหรือหญิงที่มีลักษณะทาง พันธุกรรมเป็นยีนเด่นทั้งคู่ หรือมียีนเด่นคู่กับยีนด้อยก็ได้” 5. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับแผนภาพแสดงการถ่ายทอดลักษณะของหน่วยพันธุกรรม ผิวปกติและผิวเผือกครูสุ่มถามนักเรียนโดยใช้คำถามดังต่อไปนี้ - จากแผนภาพแสดงการถ่ายทอดลักษณะของหน่วยพันธุกรรมผิวปกติและผิวเผือก นักเรียนคิดว่าลูกแต่ละคน ของสามีภรรยาคู่นี้จะแสดงลักษณะของสีผิวอย่างไร (แนวคำตอบ ถ้าคนที่มียีนเด่นทั้ง 2 ยีนอยู่คู่กันจะแสดงลักษณะของสีผิวปกติ ถ้าคนที่มียีนเด่น 1 ยีน ยีนด้อย 1 ยีนอยู่คู่กันจะแสดงลักษณะของสีผิวปกติ แต่ถ้ามียีนด้อย 2 ยีนอยู่เป็นคู่กันนั้น จะแสดง ลักษณะของสีผิวเผือก) ชั่วโมงที่ 2-3
ขั้นที่ 3การอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) 1.ครูและนักเรียนร่วมกันอธิบายผลกิจกรรมเรื่อง โรคทางพันธุกรรม และความรู้ที่ได้จากการศึกษา จากหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 เล่ม 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง ความ ผิดปกติทางพันธุกรรม จากนั้นครูอธิบายให้นักเรียนเข้าใจว่า โรคทางพันธุกรรมเกิดจากความผิดปกติที่เกิด ขึ้นกับโครโมโซมและยีน โดยโครโมโซมร่างกายมีจำนวนผิดปกติ แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ จำนวน โครโมโซมเกินมามากกว่าปกติและจำนวนโครโมโซมขาดหาย 2. ครูถามคำถามทบทวนความรู้ของนักเรียน ดังนี้ - โรคทางพันธุกรรมที่เกิดจากจำนวนโครโมโซมเกินมามากกว่าปกติ ได้แก่ โรคอะไรบ้างและโครโมโซม คู่เกินมา (แนวคำตอบ กลุ่มอาการดาวน์เกิดจากโครโมโซมคู่ที่ 21 เกินมา 1 แท่ง กลุ่มอาการพาทัวเกิดจาก โครโมโซมคู่ที่ 13 เกินมา 1 แท่ง กลุ่มอาการเอ็ดเวิร์ดเกิดจากโครโมโซมคู่ที่ 18 เกินมา 1 แท่ง) - โรคทางพันธุกรรมที่เกิดจากจำนวนโครโมโซมขาดหายไปได้แก่โรคอะไรบ้างและเกิดขึ้นกับโครโมโซมคู่ใด (แนวคำตอบ กลุ่มอาการคริดูชาเกิดจากแขนข้างสั้นของโครโมโซมคู่ที่ 5 ขาดหายไป 1 แท่ง) 3. ครูอธิบายต่อไปว่า นอกจากความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับโครโมโซมร่างกายแล้ว โรคทางพันธุกรรมยังเกิดจาก ความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับโครโมโซมเพศ ซึ่งแบ่งออกได้เป็นความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับโครโมโซม X และความ ผิดปกติที่เกิดขึ้นกับโครโมโซม Y 4.ครูอธิบายโดยสรุปให้นักเรียนเข้าใจ ดังนี้ - ความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับโครโมโซม X สามารถเกิดขึ้นได้ทั้งในเพศชายและเพศหญิง โดยถ้าเกิดขึ้นกับเพศ หญิงเนื่องจากโครโมโซม X ขาดหายไป 1 แท่ง จะทำให้เกิดกลุ่มอาการเทิร์นเนอร์ทำให้เพศหญิง มีรูปร่าง เตี้ย ต้นคอกว้างเป็นหมัน แต่ถ้าโครโมโซม X เกินมา 1 แท่ง จะทำให้เกิดกลุ่มอาการทริปเปิลเอกซ์หรือเรียก ผู้ป่วยกลุ่มนี้ว่าซูเปอร์ฟีเมล ซึ่งผู้ป่วยกลุ่มนี้จะมีรูปร่างเหมือนผู้หญิงทั่วไป ไม่เป็นหมัน แต่ผู้ป่วยบางรายจะเกิด ความผิดปกติที่แสดงให้เห็น เช่น นิ้วก้อยโก่งงอ กระดูกหน้าอกโค้งงอเล็กน้อย เท้าแบน ส่วนในเพศชาย ถ้า โครโมโซม X เกินมา 1 แท่งจะทำให้เกิดกลุ่มอาการไคลน์เฟลเตอร์ทำให้เพศชายมีรูปร่างคล้ายกับเพศหญิงและ เป็นหมัน - ความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับโครโมโซม Y จะเกิดขึ้นในเฉพาะเพศชาย เช่น โครโมโซม Y เกินมา 1 แท่ง ทำให้เกิดกลุ่มอาการที่เรียกว่า กลุ่มอาการดับเบิลวาย เรียกผู้ป่วยกลุ่มนี้ว่า ซุปเปอร์เมน ทำให้ผู้ป่วยมีรูปร่างสูง ใหญ่กว่าปกติไม่เป็นหมัน มีอารมณ์รุนแรง ขั้นที่ 4การขยายความรู้ (Elaboration) ครูให้นักเรียนทำกิจกรรมเรื่อง โอกาสเกิดโรคธารัสซีเมีย โดยถามคำถามเพื่อขยายความรู้โดยฉายภาพนี้ บนจอโปรเจคเตอร์ จากนั้นให้นักเรียนตอบคำถามลงในสมุด
- โอกาสที่รุ่นลูกของชายหญิงแต่ละคู่จะเป็นปกติ เป็นพาหะของโรค หรือเป็นโรคธาลัสซีเมียเป็น อย่างไร (แนวคำตอบโอกาสที่รุ่นลูกของชายหญิงแต่ละคู่จะเป็นปกติ พาหะ หรือเป็นโรคธาลัสเมียเป็นดังนี้ คู่แต่งงานคู่ที่ 1 ลูกทุกคนเป็นปกติ
คู่แต่งงานคู่ที่ 2 โอกาสที่รุ่นลูกจะเป็นปกติเท่ากับ 1/2 หรือร้อยละ 50 โอกาสเป็นพาหะของโรคธาลัสซีเมีย เท่ากับ 1/2 หรือร้อยละ 50 คู่แต่งงานคู่ที่ 3 โอกาสที่รุ่นลูกจะเป็นปกติเท่ากับ 1/4 หรือร้อยละ 25 โอกาสเป็นพาหะของ โรคธาลัสซีเมียเท่ากับ 1/2 หรือร้อยละ 50 และโอกาสป่วยเป็นโรคธาลัสซีเมียเท่ากับ 1/4 หรือร้อยละ 25 คู่แต่งงานคู่ที่ 4 โอกาสที่รุ่นลูกจะเป็นพาหะของโรคธาลัสซีเมียเท่ากับ 1/2 หรือร้อยละ 50 และ โอกาสที่รุ่นลูกจะเป็นโรคธาลัสซีเมียเท่ากับ 1/2 หรือร้อยละ 50 คู่แต่งงานคู่ที่ 5 ลูกทุกคนเป็นพาหะของโรคธาลัสซีเมีย) - การลดความเสี่ยงที่จะมีบุตรซึ่งป่วยเป็นโรคธาลัสซีเมียทำได้อย่างไร (แนวคำตอบชายและหญิงก่อนแต่งงานควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจภาวะเสี่ยงที่จะเป็นโรคธาลัสซีเมีย ซึ่งเป็นโรคทางพันธุกรรม เพื่อนำข้อมูลไปตัดสินใจในการแต่งงานหรือมีบุตร) ขั้นที่ 5การประเมิน (Evaluation) นักเรียนทำแบบฝึกหัดที่ 4.1และ 4.2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 พันธุกรรม เรื่อง ความผิดปกติทาง พันธุกรรมในหนังสือแบบฝึกหัด รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 เล่ม 1 7. สื่อการเรียนการสอน และแหล่งการเรียนรู้ 7.1 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 เล่ม 1 7.2 หนังสือแบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 เล่ม 1 7.3 ภาพโรคทางพันธุกรรม 8. วิธีการวัดและประเมินผล จุดประสงค์ การวัด/เครื่องมือการวัด ภาระงาน/ชิ้นงาน เกณฑ์การ ประเมินผล อธิบายและยกตัวอย่างโรคที่ เกิดจากความผิดปกติทาง พันธุกรรมได้ (K) - แบบประเมินการตอบคำถาม - แบบฝึกหัด เรื่องความผิดปกติ ทางพันธุกรรม - การตอบคำถาม - แบบฝึกหัด เรื่องความผิดปกติทาง พันธุกรรม ผ่านเกณฑ์ระดับดี วิเคราะห์และเสนอแนว ทางการป้องกันภาวะเสี่ยง ของลูกที่เกิดมาเป็นโรคทาง พันธุกรรมได้ (P) - แบบประเมินกิจกรรม - แบบประเมินการนำเสนอ - กิจกรรม: โรคทาง พันธุกรรม ผ่านเกณฑ์ระดับดี มีวินัยความใฝ่เรียนรู้และ มุ่งมั่นในการทำงาน (A) - แบบประเมินคุณลักษณะอัน พึงประสงค์ - มีวินัย -ใฝ่เรียนรู้ ผ่านเกณฑ์ระดับดี
- มุ่งมั่นในการทำงาน กิจกรรมเสนอแนะ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ ผู้เขียนแผนการจัดการเรียนรู้ (นางสาวรัตติยาธร ขันธวิชัย) นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพ สาขาวิทยาศาสตร์ทั่วไปและฟิสิกส์ ............/.................../................ บันทึกความเห็นของผู้ตรวจแผนการจัดการเรียนรู้
ได้ทำการตรวจแผนการจัดการเรียนรู้แล้ว มีความเห็น ดังนี้ เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง เนื่องจาก......................................... ลงชื่อ............................................................... ( นางสาวพรกนก คำศรี ) ครูพี่เลี้ยง .............../.............../.................. ข้อเสนอแนะของรองผู้อำนวยการกลุ่มบริหารงานวิชาการ เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง เนื่องจาก......................................... สอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด สมรรถนะหลัก คุณลักษณะอันพึงประสงค์ และการเรียนรู้ ในศตวรรษที่ 21 ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญมาใช้ในการสอนได้อย่างเหมาะสม ลงชื่อ............................................................... ( นางศิริกัญญา คำดวง ) รองผู้อำนวยการโรงเรียนกลุ่มบริหารงานวิชาการ .............../.............../..................
กลุ่มที่ .................................... รายชื่อสมาชิก 1. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 2. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 3. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 4. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 5. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... จุดประสงค์สืบค้นและอธิบายสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคทางพันธุกรรมได้ วิธีปฏิบัติ 1. แบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5-6 คน แล้วร่วมกันสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับโรคทางพันธุกรรมอย่างน้อย 2-3 โรค 2. รวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์สาเหตุที่ทำให้เกิดโรคทางพันธุกรรม บันทึกข้อมูล แล้วนำเสนอหน้าชั้นเรียน บันทึกผลกิจกรรม ตัวอย่างโรคทางพันธุกรรม โรค ...................................................................................................................................................................... สาเหตุ .................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ผู้ป่วยจะมีอาการ ดังนี้ ......................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. ใบกิจกรรม เรื่อง โรคทางพันธุกรรม ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ • การสังเกต • การตีความหมายข้อมูลและลงข้อสรุป จิตวิทยาศาสตร์ • ความสนใจใฝ่รู้ • ความรับผิดชอบ • การทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่าง สร้างสรรค์
โรค ...................................................................................................................................................................... สาเหตุ .................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ผู้ป่วยจะมีอาการ ดังนี้ ......................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. โรค ...................................................................................................................................................................... สาเหตุ .................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ผู้ป่วยจะมีอาการ ดังนี้ ......................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. อภิปรายผลกิจกรรม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................................................
คำถามท้ายกิจกรรม 1. โรคทางพันธุกรรมได้แก่โรคอะไรบ้าง .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2. สาเหตุใดบ้างที่ทำให้เกิดโรคทางพันธุกรรม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................................................
เฉลย .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. กลุ่มที่ .................................... รายชื่อสมาชิก 1. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 2. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 3. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... ใบกิจกรรม เรื่อง โรคทางพันธุกรรม
กลุ่มอาการเพทา เกิดจากโครโมโซมคู่ที่ 13 เกินมา 1 แท่ง เด็กที่เกิดมาจะตาเล็ก ปากแหว่ง เพดานโหว่ สมองพิการ หัวใจและไตผิดปกติ ใบหู ผิดปกติ มีระดับสติปัญญาด้อยหรือต่ำกว่าปกติ อาจมีอวัยวะภายในกลับด้านกัน มักเสียชีวิตหลังจากคลอด ไม่กี่เดือน ธาลัสซีเมีย ความผิดปกติของแอลลีลด้อยของยีนที่ควบคุมการสร้างโปรตีนเฮโมโกลบินในเซลล์เม็ดเลือดแดง ทำให้เกิดภาวะโลหิตจางและเซลล์เม็ดเลือดแดงลำเลียงออกซิเจนได้น้อย หากมีอาการ รุนแรงอาจทำให้หัวใจวายและเสียชีวิตได้ กลุ่มอาการไคลน์เฟลเทอร์ เกิดจากโครโมโซม X เกินมา 1 แท่ง ในเพศชาย เพศชายมีรูปร่างและลักษณะคล้ายเพศหญิง เช่น หน้าอกโต สะโพกผาย รูปร่างสูงกว่า ปกติ อัณฑะและองคชาติมีขนาดเล็กผิดปกติ เป็นหมัน และมีระดับสติปัญญาด้อยหรือต่ำกว่าปกติ 4. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... 5. ...........................................................................ชั้น......................เลขที่.............ห้อง........... จุดประสงค์สืบค้นและอธิบายสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคทางพันธุกรรมได้ วิธีปฏิบัติ 1. แบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5-6 คน แล้วร่วมกันสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับโรคทางพันธุกรรมอย่างน้อย 2-3 โรค 2. รวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์สาเหตุที่ทำให้เกิดโรคทางพันธุกรรม บันทึกข้อมูล แล้วนำเสนอหน้าชั้นเรียน บันทึกผลกิจกรรม ตัวอย่างโรคทางพันธุกรรม โรค ...................................................................................................................................................................... สาเหตุ .................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ผู้ป่วยจะมีอาการ ดังนี้ ......................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. โรค ...................................................................................................................................................................... สาเหตุ .................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ผู้ป่วยจะมีอาการ ดังนี้ ......................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ • การสังเกต • การตีความหมายข้อมูลและลงข้อสรุป จิตวิทยาศาสตร์ • ความสนใจใฝ่รู้ • ความรับผิดชอบ • การทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่าง สร้างสรรค์
1) โรคที่เกิดจากความผิดปกติของออโตโซมที่เกิดจากโครโมโซมในร่างกายมีจำนวนผิดปกติ เช่น กลุ่มอาการพาทัว(Patau) กลุ่มอาการดาวน์ (Down syndrome) กลุ่มอาการเอ็ดเวิร์ด (Edwards syndrome) และโรคที่เกิดจากความผิดปกติของออโตโซมที่เกิดจากโครโมโซมมีรูปร่าง ผิดปกติ เช่น กลุ่มอาการคริดูชาต์(Cri du chat syndrome) 2) โรคที่เกิดจากความผิดปกติบนโครโมโซมเพศ เช่น กลุ่มอาการเทอร์เนอร์(Turner) กลุ่มอาการทริปเปิล เอกซ์(triple X syndrome) กลุ่มอาการไคลน์เฟลเทอร์(Klinefelter syndrome) เป็นกลุ่มอาการที่เกิด จากความผิดปกติของโครโซมX ส่วนกลุ่มอาการเอกซ์วายวายหรือดับเบิลวาย (double Y syndrome) เป็นกลุ่มอาการที่เกิดจากความผิดปกติของโครโมโซม Y 3) โรคที่เกิดจากความผิดปกติของยีน เช่น โรคผิวเผือก (albinism) ภาวะนิ้วเกิน(polydactyly) โรคธาลัสซีเมีย (thalassemia) เป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของยีนบนออโตโซม ส่วนภาวะตาบอด สี(color blindness) และโรคฮีโมฟีเลีย (hemophilia) เป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของยีนบน โครโมโซม จากกิจกรรม พบว่า โรคทางพันธุกรรมเป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของยีนหรือโครโมโซม แบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ความผิดปกติของออโตโซม เช่น กลุ่มดาวน์ ความผิดปกติของโครโมโซมเพศ เช่น กลุ่มอาการไคลน์เฟลเทอร์ และความผิดปกติของยีน เช่น โรคฮีโมฟีเลีย นอกจากนี้ ยังมีสาเหตุมาจาก สภาพแวดล้อมภายนอก เช่น สารเคมี ควันบุหรี่ ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็ง แสงอัลตราไวโอเลต หรือ สารอะฟลาทอกซินที่สร้างจากราชนิดหนึ่งปนเปื้อนอยู่ในอาหาร ส่งผลให้ยีนเปลี่ยนแปลงไปจากปกติ ก่อให้เกิดการกลายพันธุ์หรือมิวเทชัน แล้วสามารถถ่ายทอดไปยังรุ่นลูกหลานต่อไปได้ โรค ...................................................................................................................................................................... สาเหตุ .................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ผู้ป่วยจะมีอาการ ดังนี้ ......................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................................. อภิปรายผลกิจกรรม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. คำถามท้ายกิจกรรม