Orthopedic and Me

“ I did it my way” Orthopedic and ME Suthorn Bavonratanavech, MD พันเอก นายแพทย์สุทร บวรรัตนเวช

2 พันเอก นายแพทย์สุทร บวรรัตนเวช ตำำแหน่่งหน้้าที่ระดัับในประเทศ ่� 2522-2536 อาจารย์์แพทย์์ภาควิิชาออร์์โธปิิดิิกส์์วิิทยาลััยแพทยศาสตร์์พระมงกุุฎเกล้้า 2531-2533 นายทะเบีียน สมาคมออร์์โธปิิดิิกส์์แห่่งประเทศไทย 2533-2535 เลขาธิิการ สมาคมออร์์โธปิิดิิกส์์แห่่งประเทศไทย 2535-ปััจจุบัุ ัน อาจารย์์ผู้้สอบหลัักสููตรแพทย์์ประจำบ้ำ ้านออร์์โธปิิดิิกส์์ 2536-2540 ผู้้อำำนวยการฝ่่ ายแพทย์์โรงพยาบาลมงกุุฎวััฒนะ 2537-2539 อุปุนายกวิิชาการ สมาคมออร์์โธปิิดิิกส์์แห่่งประเทศไทย 2539-2541 รองประธานฝ่่ ายวิิชาการ ราชวิิทยาลััยแพทย์์ออร์์โธปิิดิิกส์์แห่่งประเทศไทย 2540-2545 หัวหน้ั ้าแผนกออร์์โธปิิดิิกส์์โรงพยาบาลกรุุงเทพ 2541-2545 รองประธานฝ่่ ายบริหิาร ราชวิิทยาลััยแพทย์์ออร์์โธปิิดิิกส์์แห่่งประเทศไทย 2545-2547 ประธานรับัเลืือก ราชวิิทยาลััยแพทย์์ออร์์โธปิิดิิกส์์แห่่งประเทศไทย 2545 ประธานจัดัการประชุุมวิิชาการ ครั้้�งที่่�24ราชวิิทยาลััยแพทย์์ออร์์โธปิิดิิกส์์แห่่งประเทศไทย 2545 ผู้้ร่ว่มก่่อตั้้�ง มููลนิ ธิิโรคกระดููกพรุุนแห่่งประเทศไทย ในพระอุปุถััมภ์์ของสมเด็็จพระเจ้้าพี่่�นางเธอเจ้้า ฟ้้ากัลยัานิิวััฒนา กรมหลวงนราธิิวาสราชนคริินทร์์ 2547 ประธานจัดัการประชุุม AAOS-Asian Chapter Symposium อายุุ :72.ปีี สาขาวิิชาปฎิิบัติัิงาน: ศัลยักรรมออร์์โธปิิดิิกส์์ ตำำแหน่่ง: • ผู้้อำำนวยการอาวุุโสศููนย์์กระดููกและข้้อโรงพยาบาลกรุุงเทพ • ผู้้อำำนวยการใหญ่่ศููนย์์อุบัุติัิเหตุุและออร์์โธปิิดิิกส์์ในเครืือบริิษััทกรุุงเทพดุสิุิตเวชการ จำกัำด ั (มหาชน) • Chief Faculty สถาบัันความเลิิศด้้านออร์์โธปิิดิิกส์์ บริิษััทกรุุงเทพดุสิุิตเวชการ จำกัำด ั(มหาชน) ประวััติิการศึึกษา 2511 จบมััธยมศึึกษาจากโรงเรียีนเซ็็นต์์คาเบรียลี 2517 แพทยศาสตร์บั์ ัณฑิิต (เกีียรติินิิยม) คณะแพทยศาสตร์์มหาวิิทยาลััยเชีียงใหม่่ 2521 วุฒิุิบััตรแสดงความรู้้ความชำำนาญ สาขาศัลยัศาสตร์์ออร์์โธปิิดิิกส์์จากแพทยสภา

3 2547-2549 ประธานราชวิิทยาลััยแพทย์์ออร์์โธปิิดิิกส์์แห่่งประเทศไทย 2549-ปััจจุบัุัน อดีีตประธานราชวิิทยาลััยแพทย์์ออร์์โธปิิดิิกส์์แห่่งประเทศไทย 2550-ปััจจุบัุัน อาจารย์์พิิเศษภาควิิชาออร์์โธปิิดิิกส์์คณะแพทยศาสตร์์มหาวิิทยาลััยสงขลานคริินทร์์ 2553-ปััจจุบัุัน อาจารย์์ผู้้สอบแพทย์์ประจำบ้ำ ้านต่่อยอด อนุสุาขาการบาดเจ็็บทางออร์์โธปิิดิิกส์์ 2553-2555 ประธานมููลนิิธิิโรคกระดููกพรุุนแห่่งประเทศไทย ในพระอุปุถััมภ์์ของสมเด็็จพระเจ้้าพี่่�นางเธอเจ้้าฟ้้า กัลยัานิิวััฒนา กรมหลวงนราธิิวาสราชนคริินทร์์ 2555-ปััจจุบัุ ัน ผู้้อำำนวยการอาวุุโส ศููนย์์กระดููกและข้้อโรงพยาบาลกรุุงเทพ 2559-ปััจจุบัุ ัน ผู้้อำำนวยการใหญ่่ ศููนย์์อุุบัติัิเหตุุและออร์์โธปิิดิิกส์์ในเครืือบริิษััท กรุุงเทพดุุสิิตเวชการ จำกัำ ัด (มหาชน) 2560-ปััจจุบัุัน ChiefFaculty สถาบัันความเลิิศด้้านออร์์โธปิิดิิกส์ บริ์ ิษััท กรุุงเทพดุสิุิตเวชการ จำกัำด ั (มหาชน) 2560 คณะกรรมการ การแพทย์์ระดับัชาติิ ด้้านโรคเกี่่�ยวกับข้ั ้อและกระดููก (ออร์์โธปิิดิิกส์์) กระทรวงสาธารณสุุข ตำำแหน่่งหน้้าที่ในระดัับนานาชา ่�ติิ 2523-ปััจจุบัุัน GuestLecturers, Regionaland International AO Speaker 2531-2557 AO Board ofTrusteeof AO Foundation 2535-2542 Memberof Academic Council AO Foundation 2537-2539 Presidentof AO East Asia 2547-2549 Presidentof Asean Orthopaedic Association 2549 Corresponding Memberof GermanTrauma Society 2542-2557 Board Directorof (AOVA ) AO Foundation 2550-2552 Chairman Educationof AO Trauma Asia Pacific 2552-2555 International Program Editorof AO Principle Course 2554-2555 Pre President Electof AO Foundation 2555-2557 President Electof AO Foundation 2557-2559 Presidentof AO Foundation 2558 Honorary Memberof HungarianTrauma Society

4 2559-ปััจจุบัุัน Past Presidentof AO Foundation 2560-2562 Board Memberof AO AllianceFoundation เกีียรติิประวััติิและรางวััลที่เคยไ ่�ด้รั้ับ 2539 ได้รั้บัเลืือกเป็็นสมาชิิกดีีเด่่น สมาคมออร์์โธปิิดิิกส์์แห่่งประเทศไทย 2548 ได้รั้บัเลืือกเป็็นศิิษย์์เก่่าดีีเด่่น คณะแพทยศาสตร์์มหาวิิทยาลััยเชีียงใหม่่เนื่่�องใน “วัันมหิิดล” 2547-2549 ได้รั้บัเลืือกเป็็นประธานราชวิิทยาลััยแพทย์์แพทย์์ออร์์โธปิิดิิกส์์แห่่งประเทศไทย 2557-2559 ได้รั้บัเลืือกเป็็น Presidentof AO Foundation(ชาวเอเชีียคนแรกที่่�ได้ตำ้ ำแหน่่งนี้้�) 2565 ได้รั้บัเลืือกเป็็นศัลยั แพทย์์ดีีเด่่นจากราชวิิทยาลััย ศัลยั แพทย์์แห่่งประเทศไทย ชื่่� อผลงานและตำำราที่ไ่�ด้ตีีพิ้ ิมพ์์ 2549 บรรณาธิิการ Minimally Invasive Plate Osteosynthesis1st ,2nd and 3rd edition 2550 Contributor in PrincipleofFracture Management2nd Edition 2550 Editorial Board Achieve Orthopedicsand Traumatology, Injury 2551 Contributor in AO Surgery Website 2552 Editorial Board Geriatric Orthopedicand Rehabilitation ผลงานดีีเด่่น - เป็็นนัักศึึกษาแพทย์์คนแรกในโครงการแลกเปลี่่�ยนระหว่่างคณะแพทยศาสตร์์มหาวิิทยาลััยเชีียงใหม่่ กับ ั Nippon Medical School ประเทศญี่่�ปุ่่น ที่่�เป็็นโครงการต่่อเนื่่�องมาถึึงปััจจุบัุัน สร้้างความสััมพัันธ์ ทั้้ ์ �งด้้าน การศึึกษา วิิจัย ัและวััฒนธรรม ในระดับัอาจารย์์ นัักศึึกษาและพยาบาล - การปฏิิบัติัิงานในโรงพยาบาลพระมงกุุฎเกล้้า เป็็นหัวหน้ั ้าสายอุบัุติัิเหตุุกองออธ์์โธปิิดิิกส์์, ประธาน กรรมการควบคุุมคุุณภาพ, บรรณาธิิการวารสาร ข่่าวธีีรราช - การรัักษาพยาบาล: ปีี2521เป็็นคนไทยกลุ่่มแรกที่่�ได้้เข้้ารับัการอบรมการรัักษาโรคกระดููกหัักจัดัโดย Arbeitsgemeinshaft fur Osteosynthesefragen (AO) หรืือ Association for the study of internal fixation (ASIF) ซึ่่�งเป็็นเทคนิิคใหม่่ใช้รั้ักษาโรคกระดููกหัักด้วย้ การใช้วั้สดุั ทีุ่่�มีีความแข็็งแรงในการยึดึตรึึงกระดููก หลัังจาก จัดักระดููกให้้เข้้าที่่�แล้ว ้เป็็นการผ่่าตัดที่่ ั �ไม่ทำ่ลำายเส้้นเลืือดหรืือเนื้้�อเยื่่�อโดยรอบ ทำำ ให้้ผู้้ป่่วยเคลื่่�อนไหวได้้เร็ว็และ ไม่ต้่ ้องใส่่เฝืือก และได้นำ้ ำวิิธีีการดัังกล่่าวมาใช้รั้ักษาผู้้ป่่วยอย่่างกว้้างขวางและได้ผลดี้ ี - ด้้านวิิชาการ: จัดัการอบรมการรัักษาโรคกระดููกหัักด้วย้ การใช้้AO Technique ตั้้�งแต่ปี่ ี2528 ให้กั้บัแพทย์์ประจำบ้ำ ้านออร์์โธปิิดิิกส์์ของประเทศ ซึ่่�งขยายขีีดความสามารถมากขึ้้�น จนปััจจุบัุันรับัผู้้เข้้าอบรมได้ถึ้ึงปีีละ 160 คน - เป็็นวิิทยากรของ AO Foundationเดิินทางไปบรรยายและสาธิิตในประเทศต่่างๆ ทั้้�งเอเชีีย ยุุโรป และ อเมริิกา รวมถึึงประเทศด้้อยพััฒนามากกว่่า200 คอร์ส ต่ ์ ่อเนื่่�องมาเป็็นเวลา30 ปีี

5 - ด้้านการสร้้างชื่่�อเสียีงให้้แก่่ประเทศไทย: เป็็นชาวเอเชีียคนแรกที่่�ได้รั้บัเลืือกให้้เป็็นประธาน AOFoun- dation ซึ่่�งเป็็นองค์์กรทางการแพทย์์ระดับสัากลที่่�ก่่อตั้้�ง ตั้้�งแต่่ปีี2501 ปััจจุบัุันมีีสมาชิิกกว่่า 16,000 คน จาก กว่่า 100 ประเทศทั่่�วโลก เป็็นบรรณาธิิการตำำรา Minimally Invasive Plate Osteoporosis เป็็นกรรมการก่่อตั้้�ง และเป็็นประธานมููลนิิธิิโรคกระดููกพรุุนแห่่งประเทศไทยในพระอุปุถััมภ์์พระเจ้้าพี่่�นางเธอ กรมหลวงนราธิิวาสราช นคริินทร์์ ผลงานอื่นๆ่� - ได้รั้บัเกีียรติิเป็็น Corresponding Memberของ GermanTrauma Society เมื่่�อปีี2549 - ให้้การสนับสนุัุน เชีียงใหม่่เป็็นสถานที่่�จัดัการประชุุมนานาชาติิAO Course หลายครั้้�งจนเป็็นที่่�รู้้จััก แพร่หล่ายทั้้�งด้้านวิิชาการ การบริหิารจัดัการและศิิลปวััฒนธรรม - ช่วยห่าทุุนในการจัดหัาอุปุกรณ์ที่่์ �ใช้้ในศููนย์์ฝึึกผ่่าตัดัของคณะแพทยศาสตร์์มหาวิิทยาลััยเชีียงใหม่่

6 สารบญ ั 01 การเรียีน...หน้้าที่่�สำคัำญัเพีียงอย่่างเดีียว (p.26) 02 ชีีวิิตนัักศึึกษาแพทย์์ เพื่่�อความเป็็นแพทย์์ที่่�ดีี(p.36) 03 ชีีวิิตเมื่่�อเข้้ารับัราชการ เป็็นแพทย์์ทหาร กรมแพทย์์ทหารบก (p.74) 04 ชีีวิิตของการเป็็นแพทย์์ ประจำบ้ำ ้านออร์์โธปิิดิิกส์์...เข้้าสู่่แพทย์์ทหาร (p.62) 05 เด็็กชาย ลููกชาย และหลานชาย คนโตของตระกููล (p.9) “ 08 กลัับสู่่โรงพยาบาลกรุุงเทพถิ่่�นเดิิม หลัังจากไป 10 ปีีเต็็ม (p.118) ลาออกจากราชการ 07 ด้วย้ความผิิดหวัังและน้้อยใจ(p.104) 10 From participant in1978 to become president in2014(p.156) 09 ราชวิิทยาลััย แพทย์์ออร์์โธปิิดิิกส์์แห่่งประเทศไทย (p.144) 11 ในทุุกความสำำเร็็จของบุรุุษ ย่่อมมีีสตรีที่่�คอยสนับสนุัุน อยู่่เบื้้�องหลััง (p.202) 14 AO & AOAP Mentors, colleagues ,and friends (p.326) 12 ข้้อความจากอาจารย์์เพื่่�อน รุ่่นน้้องและลููกศิิษย์์(p.234) 13 ข้้อความจากพยาบาล ผู้้ร่ว่มงาน และคนไข้้(p.282) 15 เรียีนรู้้อย่่างเข้้าใจใฝ่่รู้้เพื่่�อต่่อยอด ส่่งต่่อเพื่่�อยั่่�งยืืน (p.374) กว่่าจะได้้เป็็นศัลยั แพทย์์ออร์์โธปิิดิิกส์์ (p.82) 06

7 คำ นำ “ไม่่ใช่่เรื่่�องง่่ายเลยที่่�จะเขีียนหนัังสืือ เพื่่�อเรีียบเรีียงให้้เป็็นลำดัำ ับและเล่่าให้้เป็็นเรื่่�องที่่�น่่า สนใจในช่่วงชีีวิิตที่่�ยาวนานกว่่า 70 ปีีเพื่่�อให้้เกิิดเป็็น คุุณค่่าจากบทเรีียนในชีีวิิตของผมเล่่าสู่่ผู้้อื่่�น” ทุุกคนที่่�เกิิดมาในโลกนี้้�ล้้วนมีีความแตกต่่างในการ ดำำเนิินชีีวิิตของแต่่ละคน นับตั้้�งแต่่วิินาทีีที่่�ลืืมตาออกมา ความแตกต่่างที่่�ว่่ามีีมากมาย ไม่่ว่่าจะยากดีีมีีจน มีีชีีวิิต ที่่�สั้้�นยาว ทุุกข์สุ์ุขมากน้้อย ดีีเลว ป ระสบความสำำเร็็จหรืือล้้มเหลว มีีคำำเปรีียบเปรยอยู่่เสมอว่่า ชีีวิิตแต่่ละคนเหมืือนบทละครที่่�โลด แล่่นไปจนกว่่าชีีวิิตจะหาไม่่ใครเป็็นคนกำหำนดโชคชะตาแต่ล่ะคน ฟ้้าลิิขิิตหรืือตัดสิั ินใจเองที่่�จะเลืือกทางเดิิน เรื่่�องต่่างๆ เข้้ามาใน ชีีวิิตของเราเมื่่�อจะต้้องตัดสิั ินใจเลืือกทางเดิิน ไม่่มีีใครสามารถรู้้ ได้ว่้่าทางเดิินที่่�เลืือกเป็็นทางที่่�ถููกหรืือผิิด จะประสบความสำำเร็็จ หรืือล้้มเหลวบางเรื่่�องก็็มีีเวลาคิิดไตร่่ตรอง บางเรื่่�องก็็ตัดสิั ินใจ ด้วย้อารมณ์์อย่่างกะทัันหััน เพราะเราไม่่สามารถล่่วงรู้้อนาคตได้้ ว่่าทางไหนจะดีีที่่�สุด ุ บางครั้้�งผมก็็คิิดอย่่างตลกๆ ว่่าทำำ ไมเรามาเกิิดตอนยุุคนี้้ ซึ่่� �งความเป็็นจริิงเป็็นช่่วงที่่�มีีความเป็็นอยู่่ที่่�สุุขสบาย ด้วย้ วิิวััฒนาการและเทคโนโลยีีที่่�ทัันสมัย ถ้ั ้าไปเกิิดอยู่่ในสมัยักรุุงศรีีอยุุธยาคงจะลำบำากกว่่านี้้�แน่่นอน ทำำ ไมเราถึึงเกิิดมาอยู่่กั บั ครอบครัวัและญาติิพี่่�น้้องเหล่่านี้้�ได้้เรีียนที่่�โรงเรีียนแห่่งนี้้ มี�ีเพื่่�อนเหล่่านี้้ที่่� �ร่ว่มชั้้�นเรีียน ได้้พบปะกับัคนต่่างๆ หลากหลาย ได้มี้ี โอกาสเล่่าเรียีนเป็็นแพทย์์ประสบความสำำเร็็จ ทำำ ไมบางคนโชดดีี บางคนโชคร้้าย ทำำ ไมบางคนอายุสัุ้้�นหรืือประสบเคราะห์์กรรม ใครเป็็นผู้้กำหำนดสิ่่�งเหล่่านี้้�ให้กั้บัการดำำเนิินชีีวิิตของแต่ล่ะคนซึ่่�งไม่มี่ ีทางที่่�จะรู้้ล่ว่งหน้้าได้้และคงจะหาคำำตอบที่่�แท้้จริิงได้ย้าก ในทุุกชีีวิิตมีีบทเรีียนที่่�น่่าศึึกษาหาความรู้้ มีีทุุกรสชาติิ ทั้้�งที่่�มีีความสำำเร็็จและล้้มเหลวในสิ่่�งที่่�เกิิดขึ้้�นมากมายกับหนึ่่ ั �ง ชีีวิิตซึ่่�งอาจนำำ ไปเป็็นประโยชน์สำ์หรัำบัคนอื่่�นได้้ไม่่มากก็็น้้อย สิ่่�งที่่�เกิิดขึ้้�นในช่่วงชีีวิิตของแต่ล่ะคนจึึงควรแก่่การบัันทึึกไว้้เป็็นบท เรียีนแทนที่่�จะสููญหายไปพร้้อมกับตัวัเรา เพราะทุุกคนเมื่่�อตายจากไปจะมีีสิ่่�งที่่�เหลืือไว้ก็้็แต่่เพีียงคำำกล่่าวที่่�ผู้้อื่่�นพููดถึ ึงสิ่่�งที่่�เราได้้ กระทำำ เอาไว้้เมื่่�อยัังมีีชีีวิิต อีีกสิ่่�งหนึ่่�งก็็คืือลููกหลานที่่�มีีอยู่่ เพราะทุุกคนเกิิดมามีีแต่ตั่วัและตายไปก็็เหลืือแต่ตั่ว ั ไม่่มีีอะไรที่่�จะนำำติิดตัวัไปได้้ นี่่� คืือสััจธรรมที่เ่�ที่ยงแ่�ท้ที่้สุ่�ุดและไม่่มีีใครจะหลีีกหนีีความตายไปได้้ เรื่่�องที่่�ผ่่านเข้้ามาในชีีวิิตแต่ล่ะคนตั้้�งแต่่เกิิดมามีีมากมายในแต่ล่ะช่ว่งอายุุของเรา การที่่�ได้้เติบิโตขึ้้�นมาพบปะผู้้คนที่่�เข้้า มาในชีีวิิตซึ่่�งมีีอยู่่มากมายมีีทั้้�งที่่�เป็็นมิิตรและที่่�ไม่่ชอบแต่ก็่ ็ต้้องมาเจอกััน ซึ่่�งทำำ ให้้เกิิดรสชาติิในการดำำเนิินชีีวิิตที่่�มีีทั้้�งความสุุข และความทุุกข์ สิ่่ ์ �งที่่�เกิิดขึ้้�นเหล่่านี้้มั�ักจะไม่่ได้มี้ีการบัันทึึกหรืือจดจำำ ได้ทั้้�งหมดในชีีวิิตของแต่ล่ะคน ความจริิงแล้ว้คนที่่�น่่าจะบอกเล่่าเรี่่�องของตนเองได้ดี้ ที่่�สุดก็ุหนี็ ีไม่พ้่ ้นตัวัเองแต่ทำ่ ำ ไมถึึงไม่ค่่อยมีีใครอยากเขียีนชีีวประวัติัิ เพื่่�อเล่่าเรื่่�องของตนเองเก็บ็ เอาไว้้เป็็นอนุสุรณ์์ให้้คนรุ่่นรุ่่หลัังได้อ่้่านและเรียีนรู้้ ซึ่่ �งก็มี็ ีเหตุผลุเยอะแยะมากมายที่่�พอจะ ยที่่อธิิบายได้้เป็็น ข้้ออ้้าง ตั้้�งแต่่ไม่มี่ ีเวลาไม่รู้่้จะเขียีนอะไร จำำ ไม่ค่่อยได้้เพราะนานมาก เขียีนไปก็็ไม่มี่ ีใครอยากอ่่าน คนอื่่�นจะหมั่่�นไส้ว่้่าต้้องการอวด ว่่าตัวัเองเก่่งหรืือดีีกว่่าคนอื่่�น ซึ่่�ง ซึ่่ผมเองไม่่เคยมีีความคิิดที่่�จะยกย่่องตัวัเองว่่าดีีเด่่นกว่่าคนอื่่�น เพีียงแต่ต้่ ้องการเล่่าถึึงการดำำเนิิน ชีีวิิตมาเป็็นลำดัำ บ ปัระวัติัิความเป็็นมาความคิดอ่ิ ่านในการแก้้ไขปััญหา อุปสุรรคต่่างๆ ที่่�ไ ที่่ด้้เจอและการกระทำำตามความคิิดของ ตนเองไม่่ได้มี้ีความตั้้�งใจที่่�จะตำหนิำ ิผู้้ใด หรืือคิิดว่่าที่่� ตัวัเองได้ทำ้ ำ ไปนั้้�น ดีีถููกต้้องทุุกสิ่่�งทุุกอย่่าง ดัังนั้้�นจะถููกผิิด อย่่างไรก็็แล้ว้แต่่ท่่านผู้้อ่่านจะพิิจารณา

8 โดยในความเป็็นจริิงแล้ว ้ ไม่่ใช่่เรื่่�องง่่ายเลยที่่�จะเขีียนหนัังสืือเพื่่�อเรียบีเรียีงให้้เป็็นลำดัำบัและเล่่าให้้เป็็นเรื่่�องที่่�น่่าสนใจใน ช่ว่งชีีวิิตที่่�ยาวนานกว่่า70 ปีีเพื่่�อให้้เกิิดเป็็นคุุณค่่าจากบทเรียีนของชีีวิิตของผมเล่่าสู่่ผู้้สู่่ อื่่�นและเพื่่�อถ่่ายทอดออกมาเป็็นปรััชญาใน การดำำเนิินชีีวิิตของตนเอง ชีีวิิตในครอบครัว ัการทำำงานในหน้้าที่่�ของตนเองหรืือหน้้าที่่�ความรับ ผิั ิดชอบต่่อสัังคม ซึ่่�งในค ซึ่่วามเห็็น ส่ว่นตัวนับวัันจะสููญหายน้้อยลงไปเรื่่�อยๆ สุ ดทุ้้ายการเขีียนหนัังสืือแบบนี้้จำ�ำเป็็นต้้องมีีค่่าใช้จ่้่ายที่่�จะเกิิดขึ้้�น ไม่่ใช่น้่ ้อย โดยเฉพาะ ที่่�จะต้้องมีีผู้้ที่่�เป็็นนัักเขีียนเข้้ามาช่วยดำ่ ำเนิินการ สััมภาษณ์บุ์ุคคลต่่างๆเขีียนออกมาเป็็นเรื่่�องราว รวบรวมการจัดรููป ัเล่่มและการ พิิมพ์์เพื่่�อแจกจ่่าย ผมมีีความคิิดที่่�จะทำหนัำ ังสืือชีีวประวัติัิตนเองอย่่างน้้อยก็็เอาไว้้แจกในงานศพของตนเองและได้้เริ่่�มเขีียนบัันทึึกที่่�ละ เล็็กละน้้อยที่่�พอจะจดจำำ ได้้เมื่่�อประมาณ 10 กว่่าปีีที่่�แล้ว้แต่่ก็็ไม่่ได้ก้้าวหน้้าไปซัักแค่่ไหน เพราะคิิดว่่าจะค่่อยทำำและรวบรวม ด้วย้ตนเอง สุดทุ้้ายเมื่่�อตัดสิั ินใจว่่าจะทำหนัำ ังสืือประวัติัิของตนเองขึ้้�นมา ถ้้าจะทำำ เองคงไม่มี่ ีวัันสำำเร็็จแน่ จึ่ จึึงได้้เริ่่�มมองหาคนที่่�มีีประสบการณ์์และสามารถจะมาช่วย่เพื่่�อขัดัเกลาเรื่่�องราวต่่างๆในชีีวิิตของผมให้้ออกมาเป็็นหนัังสืือที่่�พอจะน่่าอ่่านได้บ้้างรวมถึึง มาช่วยทำ่บำทสััมภาษณ์์จากบุุคคลต่่างๆและเรียบีเรียีงจนเป็็นหนัังสืือให้สำ้ ำเร็็จออกมาดัังที่่�ท่่านเห็็น ซึ่่�ง ซึ่่ต้้องขอขอบคุุณอย่่างจริิงใจ แด่ คุุ่ณยุวุพร ธนาธิิคุุณวนิิชในความเอาใจใส่่และความเป็็นมืืออาชีีพอย่่างแท้้จริิงตลอดระยะเวลาเกืือบสามปีีที่่�ได้ช่้่วยขัดัเกลา ให้หนั้ ังสืือเล่่มนี้้สำ�ำเร็็จอย่่างสมบููรณ์ อี์ ีกท่่านหนึ่่�งหนึ่่ที่่�ผมขอขอบคุุณเป็็นพิิเศษที่่�ช่วยจั่ดทำั ำArt Workออกมาอย่่างสวยงาม คืือคุุณ ขนิิษฐา ศิิริวิรรณ์์ ผมต้้องขอขอบคุุณทุุกท่่านที่่�มีีส่ว่ นในการทำหนัำ ังสืือเล่่มนี้้�โดยเฉพาะหลายท่่านมากมายที่่�ตอบบทสััมภาษณ์์ในเรื่่�องราว ต่่างๆเพื่่�อให้มี้ีความสมบููรณ์์ของเนื้้�อหา ผมหวัังเป็็นอย่่างยิ่่�งว่่าท่่านที่่�เสียสลีะเวลาอ่่านคงจะได้ข้้อคิดหรืิ ือเนื้้�อหาที่่�มีีประโยชน์์แก่่ ท่่านไม่่มากก็็น้้อย.... สุดทุ้้ายนี้้ผ�มต้้องขอบพระคุุณและขอบคุุณบุุคคลอีีกมากมายที่่�มีีความเกี่่�ยวข้้องในชีีวิิตของผมทุุกคนที่่�เป็็นตัวัตนจนถึึง ทุุกวัันนี้้ก็�็ต้้องมีีผู้้ที่่�ให้กำ้ ำเนิดคืิ ือพ่่อและแม่่โดยต้้องมีีความกตัญัญูกตเูวทีีรำลึ ึกถึึงพระคุุณและตอบแทนท่่าน เสียดีายที่่�แม่่เสียชีีวิิต ก่่อนวัยอัันสมควรเลยไม่่ได้้ตอบแทนท่่านเท่่าที่่�ควรในสิ่่�งต่่างๆ ที่่�ท่่านได้้มอบให้กั้บลููักทุุกคน ผมคิิดอยู่่เสมอว่่าในชีีวิิตนี้้มี�ีบุญุและโชคดีีมาตั้้�งแต่่เกิิด ที่่�ด ที่่มีีป๋๋ ากับัแม่่ที่่�เลี้้ย�งดููทนุถุนอมเอาใจใส่่มาเป็็นอย่่างดีี มีีพี่่�น้้อง และครอบครัวที่่ ั �อบอุ่่นบอุ่่ ได้รั้บัการศึึกษาจากโรงเรียีนเซ็็นต์์คาเบรียลีและมหาวิิทยาลััยเชีียงใหม่่ที่่�มีีครููบ าอาจารย์์ที่่�อบรมสั่่�งสอน และเป็็นตัวัอย่่างในการดำำเนิินชีีวิิตที่่�มีีคุุณธรรมและจริยิธรรมของแพทย์์ที่่�ดีี ผมมีีภรรยาที่่�สมบููรณ์์แบบที่่�ใบบที่่ห้้การสนับสนุัุนการทำำงานของผมมาโดยตลอดทำำ ให้ป้ระสบความสำำเร็็จและยัังได้ดูู้แล เอาใจใส่่ครอบครัวลููักและหลานด้วย้ความรัักตลอดมา ผมมีีเจ้้านายที่่�เป็็นแบบอย่่างในความเป็็นผู้้นำที่่ ำ �เพรีียบพร้้อมที่่�ผมได้นำ้ ำ ไปใช้้เป็็นแนวทางในการปฏิิบัติัิตัวัจนประสพ ความสำำเร็็จในการทำำงานมาตลอดชีีวิิต ผมมีีเพื่่�อนฝููงอีีกมากมายที่่�ให้คำ้ ำแนะนำำและช่วย่เหลืือสนับสนุั ุนในการทำำงาน นอกจากนี้้ผล�งานต่่างๆ ที่่�สำำเร็็จก็็เกิิดจาก ผู้้ร่ว่มงานที่่�ดีีอีีกมากมาย จากสถานที่่�ทำำงานต่่างๆ ที่่�ผมได้้ใช้ชี้ีวิิตในการทำำงานจนกล่่าวชื่่�อได้้ไม่่หมด ผมต้้องขอขอบคุุณด้วย้ ความจริิงใจ ผมขอขอบคุุณคนไข้ที่่้�ผมได้ดูู้แลรัักษาอย่่างมากมายตลอดระยะเวลาเกืือบ 50 ปีีในอาชีีพแพทย์์ ผลบุญกุุศลเหล่่านี้้�ขอมอบ ให้กั้บัครููบาอาจารย์์ที่่�ได้้อบรมสั่่�งสอนผมมาแต่่ถััาหากเกิิดข้้อผิดิพลาดอย่่างไรกับัผู้้ป่่วยบางคนที่่�ไม่่ได้มี้ีเจตนาก็็ขออโหสิิกรรมให้้ผมด้วย ้ ในช่ว่งสุดทุ้้ายของชีีวิิตผมคิิดว่่าคงจะทำำงานไปอีีกระยะหนึ่่�งแล้วก็้ ็คงจะใช้้เวลาที่่�เหลืือกับัครอบครัวลููักหลาน เดิินทาง ท่่องเที่่�ยวเท่่าที่่�ยัังสามารถจะทำำ ได้้เพราะคิิดว่่าได้ทำ้ ำงานมามากมายพอสมควรแล้ว ้เมื่่�อมาถึึงวัันหนึ่่�งก็็สมควรที่่�จะหยุดุและใช้้ชีีวิิตที่่�ไม่ต้่ ้องกัังวลกับัเรื่่�องงานอีีกต่่อไป พันเอก นายแพทย์สุทร บวรรัตนเวช

9 บทที่ 1 ่� เด็็กชาย ลููกชาย และหลานชายคนโตของตระกููล ชีีวิิตในวััยเด็็กของผมต้้องเรีียกว่่า Baby สบายมากๆ เป็็ นชีีวิิตเด็็กใสๆ คนหนึ่่� ง ที่ไ่�ม่่ต้้องรัับผิิดชอบเรื่่� องใดๆ เลย ยกเว้้นเพีียงทำำหน้้าที่ของ่�ตััวเองให้ดีีที่้สุ่�ุด ผมโตมาในครอบครัวัคนจีีนที่่�มีีปู่่เป็็นเสมืือนประมุุข ของบ้้าน ใครจะทำำอะไรต้้องได้รั้บัความเห็็นชอบจากปู่่ก่ ่อน เสมอ นั่่�นทำำ ให้บ้างครั้้�งที่่�พอนึึกย้้อนไปถึึงเรื่่�องราวสมัยัเด็็กๆ ทีีไร ก็็อดคิิดไม่่ได้ว่้่าเรานี่่�อยู่่ในครอบครัวที่่ ั�ก็็ไม่่ต่่างจากเรื่่�อง ราวในนิิยายจีีนเหมืือนกัันนะ คุุณปู่่ก็็เป็็นคนจีีนหนึ่่�งในหลายล้้านคนที่่�นั่่�งเรืือมาจาก เมืืองจีีนเข้้ามาอยู่่ในเมืืองไทย ตอนที่่�เข้้ามาอยู่่ช่ว่งแรกๆ มีีคน จีีนที่่�รู้้จัักกัันที่่�เดิินทางเข้้ามาอยู่่ในเ ยู่่มืืองไทยก่่อนปู่่ช่ ่วยแนะนำำงานหรืือชวนกัันไปทำำงาน ซึ่่�งจะ ซึ่่มีีงานอะไรให้ทำ้ปู่่ก็ ำปู่่ก็็ทำำ ไม่่เคย เกี่่�ยง ขอให้้เป็็นงานสุุจริิตที่่�ได้้เงิินมาถููกต้้อง จากนั้้�นจึึงค่่อยๆ ขยับัขยายมองหาลู่่ทางจนได้้มาเจอการทำร้ำ ้านขายทอง ก่่อนที่่�จะเดิินทางมาที่่�เมืืองไทย ปู่่มี ีครอบครัวัอยู่่แยู่่ล้วที่่ ้�เมืืองจีีน แต่่พอถึึงเมืืองไทยทำำงานไปสัักพัักก็็ได้้พบรัักแต่่งงาน กับย่ั ่า ซึ่่�งจะว่่าเป็็นสาวไทยแท้ก็้็ไม่่ใช่่เพราะย่่าเองก็มี็บีรรพบุรุุษ เป็็นคนจีีนเหมืือนกััน พอแต่่งงานกัันก็็มีีลููกด้วย กั้ ัน 7 คน โดย คุุณพ่่อของผมเป็็นลููกชายคนโตมีีน้้องๆ อีีก 6 คน  ทุุกคนอยู่่ รวมกัันในบ้้านหลัังใหญ่่ย่่านฝั่่�งธน แถวๆ วัดัอนงคารามมา ตลอด และทำธุำุรกิิจขายทอง ชื่่�อ‘ห้้างง่ว่นอััง’ มีีร้้านอยู่่ 2 แห่่ง คืือ บ้้านหม้้อและบางลำพููำบ้้านของปู่่เป็็นบ้้านสองชั้้�นขนาดใหญ่่ ลูู กของปู่่ก็ ็อยู่่ กัันคนละห้้อง บริิเวณชั้้�นล่่างของบ้้านเป็็นเหมืือนห้้องรับัแขก และมีีมุุมที่่�ปู่่ชอบนอนพัักตอนกลางวััน เมื่่�อแม่่แต่่งงานเข้้ามา เป็็นสะใภ้ มี้ ีลููก ๆ คืือผมและน้้องอีีก 4 คน รวมแล้ว ้7 ชีีวิิต เรา ก็็ยัังอยู่่ในบ้้านของปู่่ในห้้องๆเดีียวกััน   คุุณปู่่เป็็นคนดุุเฮี๊๊ยบ �เจ้้าระเบีียบ เรื่่�องของอาวุุโสและ การเคารพผู้้ใหญ่่คืือสิ่่�งที่่�สำคัำญัมาก นอกจากนี้้�เรื่่�องธรรมเนีียม

10 “ถ้้าเมื่อไห ่�ร่่แม่่เห็็นว่่า ในชามข้้าวของใครมีีข้้าวเหลืือ แม่่จะบอกว่่าถ้้ากิินไม่่หมด เดี๋๋ยวโต�ขึ้้นไ�ด้้เมีียจะผิิวไม่่เนีียน หน้้าตาขรุุขระนะ” รููปคุุณปู่�และคุุณย่ ูา่ ป๋๋ านั่่งห�น้้าร้้าน ณ ห้้างง่่วนอังั ปฏิิบัติัิเป็็นสิ่่�งที่่�เคร่่งครัดัมากๆ  ยกตัวัอย่่างว่่า ถ้้าถึึงเวลากิินข้้าวเมื่่�อไหร่่แม้ว่้่าอาหารพร้้อม อยู่่บนโต๊๊ะก็็ยัังกิินไม่่ได้ ต้้องรอให้้ผู้้ใหญ่่เริ่่�มกิินก่่อนเสมอ หรืือถ้้าเรีียกแบบภาษาชาวบ้้าน คืือ ทุุกมื้้�อจะเริ่่�มกิินกัันได้ต้้องให้้ผู้้ใหญ่่เปิิดเป็็นอัันดับัแรก ลููกหลานจึึงจะลงมืือกิินได้ นี่่ ้�คืือ การให้้เกีียรติิผู้้อาวุุโสที่่�ถ่่ายทอดกัันมาเรื่่�อยๆ นอกจากนี้้�ขณะที่่�กิินก็็ไม่่ใช่่การกิินแบบสัังสรรค์์ เฮฮา กิินไปคุยุไปเหมืือนในละครนะครับ ัเราจะกิินกัันเงีียบๆแต่รี่บีๆ กิินให้้เสร็็จ ถ้้าคุยก็ุ็โดน ดุ ทีุ่่�สำคัำญคืั ือเวลาตัักข้้าวมากิิน ต้้องกิินให้ห้มดชาม ห้้ามเหลืือข้้าวแม้้แต่่เม็ด็เดียว ถ้ี ้าเมื่่�อไหร่่ แม่่เห็็นว่่าในชามข้้าวของใครมีีข้้าวเหลืือแม่่จะบอกว่่า ถ้้ากิินไม่ห่มด เดี๋๋�ยวโตขึ้้�นได้้เมีียจะผิิว ไม่่เนีียน หน้้าตาขรุุขระนะ พอโตขึ้้�นก็็มานั่่�งคิิดดููก็็เริ่่�มเข้้าใจแล้วว่้ ่าแม่่อยากให้้เรารู้้ถึึงคุุณค่่า ของข้้าวที่่�เรากิินและรู้้จัักความพอดีีให้้เราตัักอาหารมาแต่่พอกิิน ไม่่ใช่่ว่่าตัักมาเยอะๆแล้ว้ กิินไม่ห่มดแล้ว้เหลืือทิ้้�ง คำสำอนของแม่่ในตอนนั้้�นทำำ ให้ผ้มนึึกถึึงทุุกครั้้�งที่่�กิินข้้าว  และยัังจำำ มาถึึงตอนนี้้�แถมยัังเอาไปพููดกั บหลัานเวลาที่่�เห็็นหลานกิินข้้าวไม่่หมดเลยว่่า ‘ระวัังนะกิิน ข้้าวไม่ห่มดต่่อไปเดี๋๋�ยวตัวัเองจะหน้้าตาปรุุประ’ ก็็ไม่รู้่้ว่่าหลานจะเชื่่�อไหม แต่่เขาก็กิ็ินข้้าวหมด ทุุกทีีเหมืือนผมตอนเด็็กๆ นอกจากเรื่่�องกิินก็็ยัังมีีเรื่่�องการเชื่่�อฟัังผู้้ใหญ่่ที่่�เป็็นอีีกเรื่่�องที่่�เข้้มงวดมากๆ เวลา ที่่�ผู้้ใหญ่่ว่่าอะไร เด็็กห้้ามเถีียง ไม่่ว่่าเราจะคิิดว่่าเป็็นเรื่่�องผิิดหรืือถููกก็็ตาม ถ้้าเมื่่�อไหร่่ที่่� ผู้้ใหญ่่พููดว่่ากล่่าวหรืือสั่่�งสอน ต้้องเงีียบ รับฟััง ถ้้าจะออกไปไหนต้้องขออนุญุาตปู่่ ก่่อนเสมออย่่างครั้้�งหนึ่่�งคุุณพ่่อ(ซึ่่�งผมจะ เรีียกว่่า ป๋๋ า) จะออกไปข้้างนอก แล้วผ้ม อยากจะไปด้วย ก็้ ็จัดัการขึ้้�นบ้้านไปแต่่งตัว ัพอลงมาแล้วบ้อกปู่่ว่ ่าจะออกไปข้้างนอก กัับป๋๋ า ปู่่ถามกลัับมาทัันทีีว่่าใครอนุุญาต ให้้ไป นั่่�นแปลว่่า ผมยัังไม่่ได้้ขออนุุญาต ปู่่นะ แล้ว้จะแต่่งตัวัไปแบบนี้้�ได้ยั้ังไง ผม ต้้องขออนุญุาตก่่อน ถ้้าได้รั้บัอนุญุาตแล้ว้ จึึงไปแต่่งตัวัได้้พอมานึึกดููตอนนี้้ที่่� �ตัวผัม เองเป็็นปู่่คนแล้ว ถ้้าทำำแบบเดียวกัี บที่่ ั�ปู่่ทำ ำ กับผัม หลานของผมคงเรีียกตำำรวจจับผัม แน่่ๆเพราะครั้้�งหนึ่่�งหลานพููดกั บผัมว่่า ‘ถ้้า ปู่่จะตีีหนูู ปู่่ทำำ ไม่่ได้้นะเพราะครููสอนไว้ว่้่า มีีสิิทธิิมนุุษยชนของเด็็ก หนููส ามารถแจ้้ง ตำำรวจได้้แล้วปู่่ก็ ้ ็โดนจัับนะ’ พอได้ยิ้ินก็็ตกใจว่่าเราอยู่่ในยุุคไหนกัันแน่่ พููดไปแล้วก็้ ็นึึกตลกอยู่่เยู่่หมืือนกััน ว่่า ทำำ ไมต้้องขนาดนี้้พููด�อะไรไปก็็เถีียงไม่่ได้้ แต่่มัันเป็็นแบบนั้้�นจริิงๆ ครับ ถ้ั ้าเถีียงเมื่่�อ ไหร่่ ไม้้เรียวีมาทัันทีีรวมถึึงถ้้าเราทำำอะไร ไปในสิ่่�งที่่�ผู้้ใหญ่่เห็็นไม่่สมควร ก็็ไม่่พ้้นไม้้ เรียวีเช่่นกััน อย่่างครั้้�งหนึ่่�งผมนี่่�แหละที่่�โดน หวายลงก้้น เพราะเป็็นหัวัโจกนำทีำ ีมน้้องๆ ซึ่่�งเป็็นลููกๆ ของคุุณอาคุุณน้้าเล่่นไพ่่พอปู่่ รู้้ก็็เรีียกมาถาม ‘เอ็็งทำำอะไร’ ซึ่่�งผมรับผิั ิด ทั้้�งหมด บทลงโทษคืือไม้้เรียวลีงก้้นครับ ัแต่่ตอนนั้้�นความที่่�เป็็นเด็็ก คิิดว่่าทำำอย่่างไร

11 รููปกัับครอบครััวที่่มี�ีน้้องๆของป๋๋ าซึ่่ง�นั่่� งอยู่�่ซ้้ายสุุด “หััวโจก” ให้้โดนตีีแล้ว้เจ็บน้็ ้อยที่่�สุด ุเพราะปู่่จะใช้้ไม้้ขนไก่่ที่่�ด้้ามทำด้ำวยหว้ายมาตีี ผมก็็วิ่่�งขึ้้�นไปที่่�ห้้องหยิิบกางเกงยีีนส์์มาใส่่เพราะรู้้สึึกว่่า กางเกงยีีนส์์มัันหนา ถึึงจะเจ็็บก็็คงเจ็็บน้้อยกว่่าใส่่กางเกงขาสั้้�นผ้้าบางๆ ความเข้้มงวดอะไรแบบนี้้ ผ�มไม่รู้่้ว่่าบ้้านอื่่�นเป็็นหรืือเปล่่าแต่ที่่�บ้้านโหดแบบนี้้�จริิงๆ ถ้้ามองอีีกมุุมหนึ่่�งในความโหดที่่�รู้้สึึก นี้้�กลายเป็็นสิ่่�งที่่�ช่วยสร้่ ้างระเบีียบให้ผ้ มไปโดยไม่รู้่้ตัว สิ่่ ั �งที่่�ปู่่ทำำเหมืือนเป็็นการฝึึกให้้เรารู้้จัักการอยู่่ในกรอบในกฏเกณฑ์์ของการ อยู่่ร่ว่มกับัคนอื่่�น แม้้จะดููเหมืือนการบัังคับ ัแต่่นานวัันเข้้า มัันหล่่อหลอมนิิสัยบัางส่ว่ นของเราไปในตัว ัเรื่่�องของการเคารพผู้้ใหญ่่ ก็็เป็็นเรื่่�องสำคัำญัมากอีีกเรื่่�องที่่�จะละเลยไม่่ได้้เด็ด็ขาด ถ้้าไปเจอผู้้ใหญ่่คนรู้้จัักที่่�ไหนต้้องเรียีกต้้องทัักทาย อย่่างที่่�บ้้านของผมทำำร้้านทอง ก็็จะมีีคนในย่่านร้้านค้้ารู้้จัักว่่าเราเป็็นลููกหลานของร้้านนี้้�นะ หากเวลาเดิินไปเจอคนรู้้จัักเหล่่านี้้ก็�ต้็ ้องทัักทายจะทำำเหมืือน มองข้้ามไม่่เห็็นกัันไม่่ได้้เด็ด็ขาด นอกจากนี้้ยั�ังมีีเรื่่�องการประหยัดที่่ ั �เรีียกว่่า ถููก ถููสอนมาให้รู้้จัักค่่าของเงิิน คิิดก่่อนใช้้เงิินเสมอ ถ้้าพููด ไปแล้ว ้ครอบครัวัเราใช้้ระบบกงสีีแต่่ไม่่เคยใช้จ่้่ายฟุ่่มเฟืื อย ตรงกัันข้้ามคืือประหยัดกัันมาก เรื่่�องจะซื้้�อของเล่่นตามใจหรืืออยากได้้อะไรแล้วซื้้�อได้้ทัันทีีไม่่มีีทาง เวลาจะซื้้�ออะไรต้้องคิิดแล้วคิ้ ิด อีีก และแม้หล้ายคนอาจคิิดว่่าบ้้านเปิิดร้้าน ทองต้้องรวยแน่่ๆ แต่่อย่่าลืืมนะครับว่ั ่า การ ที่่�ปู่่มีีลููกถึึง 7 คนและธุุรกิิจร้้านทองเป็็นธุุรกิิจ ในลัักษณะกงสีีเงิินที่่�หามาได้้ในการทำร้ำ ้าน ทองก็็ต้้องเข้้าส่ว่นกลางก่่อนเสมอ แม้หั้วัเรี่่ยว� หััวแรงในการทำร้ำ ้านทองก็็คืือป๋๋ า ซึ่่�งเ ซึ่่ ป็็นลููก คนโตก็็ไม่่ได้ห้มายความว่่า ครอบครัวัของผม หรืือตัวป๋ั ๋ าจะได้รั้บสิั ิทธิิพิิเศษใด ๆ ในการนำำเงิินมาใช้จ่้่าย ตรงข้้ามซะอีีกที่่�การเป็็นหัวัเรี่่ยว�หัวัแรงต้้องเป็็นคนที่่�เสีียสละในหลาย ๆ อย่่าง โดยเฉพาะในเรื่่�องเรียีน ที่่�ตั ที่่วป๋ั ๋ าเองก็็อยากจะที่่� เรียีนสููงๆแต่่เพราะความที่่�เป็็นพี่่�คนโต มีีหน้้า ที่่�รับผิัดิชอบ จึึงต้้องออกจากการเรียีนกลางคััน ตั้้�งแต่ชั้้่ �นมััธยมต้้น ผมคิิดเอาเองนะว่่าการที่่�ร้้านทอง สาขาหนึ่่�งอยู่่ที่่�บางลำพูู มัำพูู มัันอาจเป็็นเหตุผลทีุ่่� ทำำ ให้ปู่่ส่้ ่งป๋๋ าไปเรียีนที่่�โรงเรียีนเซนต์์คาเบรียลี ก็็ได้้เพราะสมัยก่ั ่อนมีีรถรางจากบางลำพููผ่ำ ่าน ไปทางสามเสนถึึงหน้้าโรงเรีียนเลย ป๋๋ าก็็เลย ได้้เข้้าเรียีนที่่�นั่่�น แต่ป๋่ ๋ าก็็เรียีนถึึงประมาณชั้้�น มััธยมต้้นเท่่านั้้�นก็็ต้้องออกจากโรงเรีียนมา ช่่วยงานที่่�ร้้านทอง แล้ว้ให้น้้องๆ ได้้ไปเรีียน แทน ขณะที่่�แม่่เองก็็ไม่่ได้้เรียีนจบสููง แม่่เรียีน ถึึงมััธยมปลาย แล้วก็้ ็ต้้องออกมาช่่วยงานที่่�ร้้านกาแฟของครอบครัวัเหมืือนกััน ทำำ ให้ทั้้�ง ป๋๋ าและแม่่รู้้สึึกเสมอว่่าผมและน้้อง ๆ ควรจะ ต้้องได้้เรีียนหนัังสืือที่่�สููง และมีีหน้้าที่่�ให้้เรีียน อย่่างเดีียว

12 ต้้องหารายได้สำ้หรัำบัเก็็บเพื่่�อครอบครัวัของตัวัเองมากขึ้้�น ป๋๋ าจึึงเริ่่�มหาลู่่ทางทำำมาหากิินมากขึ้้�น โดยมีีแม่่เป็็นคู่่คิ ด ิเพื่่�อให้้ มีีสมบัติัิเก็็บไว้้ให้กั้บัครอบครัวัของตัวัเองและส่่งเสียีให้ลูู้ กๆได้้ เรียีน เพราะเขาคงรู้้ว่่าถ้้าอยู่่ในแ ยู่่ บบนี้้�เราคงไม่มี่ ีอะไรที่่�เป็็นของ ตัวัเองเลย ตอนนั้้�นป๋๋ าซึ่่�งทำำงานหนัักอยู่่แยู่่ล้ว ้เพราะต้้องดููแลทุุก อย่่างในร้้านทองก็็ยัังพยายามมองหาโอกาสในการสร้้างรายได้้ ให้กั้บัครอบครัวัมากขึ้้�น อย่่างมีีอยู่่ช่่วงหนึ่่�งที่่�คููหาข้้าง ๆ ร้้านทองสาขา บ้้านหม้้อว่่างลง ป๋๋ าก็็ไปเซ้้งเอามาทำำเป็็นร้้านตัดผัมชื่่�อร้้าน การแต่่งงานของป๋๋ ากับัแม่ก็่ ็ไม่่ได้้เป็็นการแต่่งงานแบบ หนุ่่มสาวรัักกััน แต่่เป็็นเหมืือนหลายๆคู่่ในยุุคนั้้�นคืือถููกจับัมา แต่่งงานกััน แล้ว้แม่่ก็็ย้้ายเข้้ามาอยู่่ในยู่่บ้้านปู่่ เป็็นสะใภ้้คนจีีน ขนานแท้ที่่้�ทำำงานทุุกอย่่างในบ้้าน ถ้้าเคยดููล ะครจีีนแบบไหน ชีีวิิตแม่่ก็็แบบนั้้�นเลย คืือต้้องตื่่�นก่่อนนอนทีีหลััง ทั้้�งทำำความ สะอาดบ้้าน เตรียีมอาหารให้ทุุ้กคนในบ้้าน แม่่อดทนมาก ปู่่กั บัย่่าสั่่�งให้ทำ้ ำอะไรก็็ต้้องทำ ำเป็็นลููกสะใภ้้ในนิิยายจีีนหรืืออิินเดีีย อย่่างแท้้จริิง หลัังจากที่่ป๋�๋ ากับัแม่่แต่่งงานกัันป๋๋ าก็ยั็ ังคงทำำงานที่่ร้�้าน ทอง บางวัันก็็อยู่่ที่่�ร้้านทอง บางวัันก็็ต้้องออกเดิินทางไปต่่าง จัังหวัด ัเช่่น ไปที่่�เหมืืองแร่่ในแม่ส่ะเรียีงเพราะต้้องไปหาแร่บ่าง ชนิดิมาขาย แต่ผ่ มไม่่แน่่ใจว่่าเอามาทำำอะไร รู้้แต่ว่่าอะไรก็็ตาม ที่่�ทำำแล้วมี้ ีรายได้้เข้้ามาก็็ทำ ำเมื่่�อได้้เงิินก็็เข้้ากงสีทั้้ี�งหมด จริิงๆ แล้ว ป๋้ ๋ าเองก็็เหมืือนปู่่ คื ือ มีีงานอะไรให้ทำ้ ำเขาก็็รับ ป๋ ั ๋ าไม่่เคย เกี่่�ยง ปู่่ให้ทำ้ ำอะไรป๋๋ าซึ่่�งเป็็นลููกชายคนโตก็็พร้้อมที่่�จะทำำตาม และขณะเดีียวกัันป๋๋ าก็็พยายามหาอาชีีพอื่่�นๆ ทำด้ำวย ้เพราะ ต้้องเลี้้ย�งดููทั้้�งครอบครัวัรวม 7 คน ความที่่�มีีลููกมากและลููกเริ่่�มโต จะอาศัยัแค่่เงิินกงสีีคง ไม่่เพีียงพอ เพราะอย่่างที่่�รู้้กัันดีีว่่า เมื่่�ออยู่่ในระบบกงสีีรายได้้ ทุุกอย่่างคืือส่่วนกลาง ใครจะใช้ก็้็มาเบิิก และปู่่กั บย่ั ่าอาจจะ ให้้เงิินเดืือนแต่่ก็็คงไม่่มากและไม่่เพีียงพอต่่อการเลี้้ย�งดููลูู กๆ เรียีกว่่าเงิินกงสีีเพีียงแค่่พอให้มี้ีกิิน แต่่ไม่มี่ ีเก็็บ ป๋๋ าจึึงเริ่่�มคิดว่ิ ่า “ป๋๋ าเป็็นคนที่มีี่�ระบบความคิดิ และลำำ ดัับขั้้นตอนในการ�ทำำงานมากๆ” รููปแต่งงา่นของป๋๋ ากับแม่ั ่ รููปป๋๋ าในวััยทำำงาน

13 ‘จารุุเกศ’ ป๋๋ าบอกว่่าเราคงไม่มี่ ีทุุนมากพอที่่�จะเปิิดร้้านเพชรร้้านทองได้อี้ีกร้้าน แต่่ตรงนั้้�นไม่่ได้มี้ร้ี้านตัดผัม แต่มี่ร้ี้านค้้าเยอะแยะ พวกอาเสี่่�ยร้้านทองในละแวก นั้้�นก็็มาก เปิิดร้้านตัดผัมน่่าจะดี ป๋ี๋ าก็็เปิิดขึ้้�นมาโดยไปจ้้างช่่างมาประจำร้ำ ้าน ทั้้�ง ร้้านมีีเก้้าอี้้ตั�ดผัมประมาณ7-8 ตัว ก็ั ็มีีลููกค้้าเข้้ามาเรื่่�อยๆขนาดว่่าตัวผัมเองตัด ั ผมที่่�ร้้านนี้้ตั้้� �งแต่ป่.4จนโต รวมแล้วจำ้ ำ ได้ว่้่าร้้านนี้้น่�่าจะอยู่่เกืือบ10 ปีีก่่อนที่่�จะ ปิิดตัวัแล้ว้ให้้คนอื่่�นมาเซ็็งต่่อเพราะช่่างตัดผัมที่่�ทำำงานก็็แก่่มากแล้ว ้แต่ถึ่ ึงแม้้จะ หางานทำำเพิ่่�มแต่ป๋่ ๋ าไม่่เคยทิ้้�งงานที่่�ร้้านทองเลยเรียีกว่่า หน้้าที่่�ไหนที่่�เป็็นหน้้าที่่� หลัักที่่�ป๋๋ าดููแลอยู่่ ป๋๋ าก็็ยัังคงรับผิั ิดชอบหน้้าที่่�นั้้�นไม่่เคยขาดตกบกพร่่อง โชคดีีที่่�ช่่วงหนึ่่�งยัังพอมีีญาติิของป๋๋ าเข้้ามาช่่วยงานที่่�ร้้านทองคนหนึ่่�ง แต่ที่่�ต้้องเรียีกว่่าเป็็นผู้้ช่วย่คนสำคัำญัของป๋๋ าในตอนนั้้�นเลยคืือ‘ไห่คุุ่งแปะ’ ที่่�เป็็น เหมืือนลููกพี่่�ลููกน้้องกับป๋ั ๋ าอายุุมากกว่่าป๋๋ าไม่กี่่�ปีีเข้้ามาช่วยดูู่แลร้้านทองสลัับกับั ป๋๋ าในช่ว่งที่่ป๋�๋ าต้้องเดิินทางไปต่่างจัังหวัด ก็ั ็จะได้้ไห่่คุุงแปะคอยอยู่่หน้ ้าร้้านทำทุำุก รููปวััยเด็็กของผมกับแม่ั ่และน้อ้ง ๆ อย่่างที่่�ป๋๋ าทำ ำเรียีกง่่ายๆ คืือในร้้านมีีป๋๋ าเป็็นมืือ หลััก ส่ว่ นไห่่คุุงแปะคืือมืือรองที่่�ทำหน้ำ ้าที่่�แทน กัันได้้ไม่่ขาดตกบกพร่่อง ซึ่่�งการ ซึ่่ ที่่�มีีไห่่คุุงแปะ เข้้ามาช่วยกั่ ัน ทำำ ให้ป๋้๋ าสามารถออกมาทำำงาน อย่่างอื่่�นได้้มากขึ้้�น ระหว่่างที่่�ทำร้ำ ้านทองก็็บัังเอิิญว่่ามีีโอกาสเข้้ามาทำำ ให้ป๋้๋ าตัดสิั ินใจเข้้าร่ว่มประมููล งานทำำเหรีียญตรา เครื่่�องราชอิิสริิยาภรณ์์และสายสะพาย ซึ่่�งป๋๋ าประมููล ได้้งานนี้้�มา ครอบครัวัของเราก็็เลยมีีรายได้้เพิ่่�มมากขึ้้�น โดยงานที่่�ประมููลได้นี้้ คื�ือธุุรกิิจในครัวัเรืือนของ เราเองไม่่ได้้เกี่่�ยวข้้องกับักงสีีเป็็นงานที่่�ป๋๋ ากับัแม่ช่วยกั่ ันทำสำองคนจริิงๆ โดยป๋๋ าเป็็นคนดููแล เรื่่�องการทำตัำวัเหรีียญตราฯ ขณะที่่�คุุณแม่่รับัหน้้าที่่�ดููแลในส่ว่นของการเย็็บสายสะพาย แต่่การทำำเหรีียญตราฯ กัับสาย สะพายที่่�ว่่านี้้�ไม่่ใช่่ว่่าป๋๋ ากับัแม่ป่ระมููล ได้้แล้ว้ ลงมืือหาของมาทำำเลย เพราะป๋๋ าเป็็นคนที่่�มีี ระบบความคิิดและลำดัำ ับขั้้�นตอนในการทำำงานมากๆ ป๋๋ าจะหาข้้อมููล จากคนที่่�เคยทำำมา ก่่อนว่่าเขาทำกัำ ันที่่�ไหน ทำำอย่่างไรถึึงจะทำำ ได้้ออกมาตรงกัับสเปคที่่�กำหำนดมา ทั้้�งขนาด เหรีียญตรา อัญัมณีีที่่�ใช้ป้ระดับ ัแม้้แต่่สีีของ สายสะพายที่่�ต้้องออกมาเป็็นสีีตามที่่�ได้รั้บัมา แบบเป๊๊ ะๆ ป๋๋ าจะหาข้้อมููล จนมั่่�นใจ หาแหล่่ง วััตถุุดิิบที่่�ต้้องการใช้้ ศึึกษาขั้้�นตอนเทคนิิค ต่่างๆ เพื่่�อทำชิ้้ ำ �นงานออกมาได้้ตรงกับที่่ ั�สั่่�งมา ซึ่่�งผมว่่ามัันน่่าจะเป็็นผลพวงมาจากตอนที่่�เขา ต้้องเรีียนรู้้งานร้้านทองด้วยตั้วัเองมาตั้้�งแต่่ที่่� ออกจากโรงเรียีน ตอนที่่�ป๋๋ าออกมาจากโรงเรีียนตอน นั้้�น ปู่่ก็็ไม่่ได้้เป็็นคนสอนงานป๋๋ าแต่่จะให้ป๋้๋ าไป อยู่่กับช่ั ่างทองที่่�เป็็นคนผลิิตร้้านทองร้้านอื่่�นๆ เหมืือนฝากเด็็กคนหนึ่่�งให้ร้้านนั้้�นไปใช้้งาน เขา สั่่�งอะไรป๋๋ าก็็ต้้องทำ ำ เขาให้้เดิินงานอะไรไปไหน ก็็ไป ป๋๋ าเลยได้้เรีียนรู้้การขายหน้้าร้้าน เรีียนรู้้การทำำทอง ขึ้้�นตัวัเรืือน ได้้เห็็นทุุกกระบวนการ ผลิิต เป็็นการเรีียนรู้้จากประสบการณ์์ของ ตััวเอง แล้้วจึึงมาดููแลร้้านทองของตััวเอง ได้ ซึ่่ ้ �งผมคิิดเอานะว่่าเพราะป๋๋ ามีีความรู้้จาก ประสบการณ์์อย่่างนี่่�ล่่ะ  ก็็เลยมองภาพออก ว่่า การจะขึ้้�นแบบของเหรีียญตราต้้องเริ่่�มต้้น ลงท้้ายแบบไหน และควรให้้เจ้้าไหนเป็็นคนทำำแบบ เจ้้าไหนเป็็นคนประกอบ รวมถึึงการหา แหล่่งวััตถุุดิิบที่่�ต้้องใช้้ในการทำำเหรีียญตราฯ และสายสะพาย

14 ป๋๋ าทำำงานสองอย่่างคู่่กั ันไปจนเก็็บเงิินได้้แล้วก็้ ็ไปซื้้�อ บ้้านที่่�ซอยร่่วมศิิริิมิิตร แถววิิภาวดีีครอบครัวัของเราจึึงย้้าย ออกมาจากบ้้านปู่่ แต่่แค่่ย้้ายครอบครัวัออกมาจากบ้้านปู่่ เท่่านั้้�น การทำำงานของป๋๋ ากับร้ั ้านทองก็็ยัังเหมืือนเดิิม รวมถึึง ป๋๋ ายัังคงทำำเหรียญีตราฯและสายสะพายคู่่กั ันมาตลอด ซึ่่�งด ซึ่่ช่ว่ง ที่่�ซื้้�อบ้้านใหม่่เป็็นช่่วงที่่�ผมเรีียนจบมััธยมปลายและกำำ ลัังจะ เข้้ามหาวิิทยาลััยพอดีีตอนที่่�ย้้ายบ้้านกัันฯํ็็�ฯผมไปเรีียนอยู่่ที่่�เชีียงใหม่่แล้ว ้ ได้้กลัับมาอยู่่บ้ ้านใหม่ก็่ ็คืือแค่ช่ว่ง 2-3 สัปดัาห์์ตอนปิิดเทอมระหว่่างภาคเรียีนที่่�1 กับ ั2เท่่านั้้�น เพราะตอนปิิด เทอมใหญ่่เพื่่�อขึ้้�นชั้้�นปีี ส่ว่นมากผมจะลงเรียีนซััมเมอร์์เพื่่�อให้้ขึ้้�นชั้้�นปีีถััดไปชั่่�วโมงเรียีนจะไม่่แน่่นมากนััก อีีกอย่่างคืือเวลาที่่�เดิินทางกลัับมาบ้้าน จะไม่่ได้สบ้ายแบบทุุกวัันนี้้�เพราะต้้องนั่่�ง รถทัวร์ัหรื์ ือนั่่�งรถไฟเป็็นเวลาข้้ามคืืน จึึงเป็็นอีีกเหตุผลหนึุ่่�งว่่า นานๆ จึึงกลัับมาสัักครั้้�ง หลัังจากที่่�ย้้ายออกมาจากบ้้านปู่่แล้้ว ป๋๋ าก็็ยัังไป ทำำงานที่่�ร้้านทองเหมืือนเดิิม ในสายตาผมป๋๋ าทำหน้ำ ้าที่่�ของลููก และพี่่�ชายคนโตได้้อย่่างยอดเยี่่�ยม ในฐานะลููกถึึงแม้ว่้่าป๋๋ าจะ พาพวกเราย้้ายออกมาจากบ้้านของปู่่แล้ว ้แต่่เวลาปู่่ไม่่สบาย ต้้องไปหาหมอ หรืือเข้้าโรงพยาบาล ป๋๋ าก็็จะคอยมาดููแลตลอด จนวาระสุดทุ้้ายของชีีวิิต นอกจากนี้้ป๋�๋ าก็็ยัังคงรับผิั ิดชอบงานที่่�ร้้านทองอย่่างไม่่ขาดตกบกพร่่องมาตลอด ซึ่่�งด ซึ่่ผมคิิดว่่ามัันคืือ ความรับผิั ิดชอบที่่�มาก กว่่าการเป็็นลููก แต่่รวมถึึงการเป็็นพี่่�คน โตของตระกููลที่่�ต้้องดููแลธุุรกิิจกงสีีเพื่่�อน้้องๆ ด้วย ป๋ ้ ๋ าจึึงไม่่อาจ ทิ้้�งกิิจการร้้านทองไปได้้ สำหรัำบัความคิดิของผม ป๋๋ าคืือลููกที่่�กตัญัญูมากูเพราะ ขณะที่่�ลููกคนอื่่�นค่่อยๆ ออกไปจากบ้้านไปทำำงานที่่�อื่่�น แต่่ก็็มีี เพีียงป๋๋ าที่่�ยัังอยู่่ช่วย่งานปู่่ตลอดไม่่ไปไหน คนอื่่�นอาจจะรู้้ว่่าทำำ ไปก็็เท่่านั้้�นมีีแต่ป๋่ ๋ านั่่�นแหละที่่�ทำำ ให้้ตลอดจนกระทั่่�งอายุุ70 ปีี ถึึงได้หยุ้ด ุและตัดสิั ินใจขายร้้านทองไป ซึ่่�งคน ป ซึ่่ ที่่�ซื้้�อไปเขาก็็ได้้ ทำร้ำ ้านทองต่่อ ส่่วนแม่่นั้้�น ในทุุกครั้้�งที่่�ผมกลับั ไปเยี่่�ยมบ้้านช่่วงปิิด เทอม ผมรู้้สึึกได้ว่้่าแม่่เองก็็ดููสบาย ๆ ขึ้้�น เพราะจากที่่�ต้้องดููแล บ้้านทั้้�งหลัังของปู่่ก็็เหลืือแต่่ดููแลบ้้านของเราเอง และช่่วยป๋๋ า ทำำเรื่่�องของสายสะพายไปพร้้อมๆ กับัการดููแลลููก อาจจะมีีที่่�หงุุดหงิิดใจบ้้างก็็เวลาที่่�มีีปากเสีียงทะเลาะกัันกัับป๋๋ า เพราะ บางครั้้�งที่่�ป๋๋ าดุุใส่หรื่ ือโมโหมาแล้วพููด้วพููดไม่ดี่ ีกับัแม่ ผ่มแทบจะไม่่เคยได้ยิ้ินแม่่เถีียงป๋๋ าเลยก็ว่็่าได้้และนอกจากจะไม่ค่่อยเถีียงป๋๋ า แล้ว ้แม่ยั่ ังไม่่เคยถึึงขนาดว่่าน้้อยใจหิ้้ว�กระเป๋๋ าออกนอกบ้้านสััก ครั้้�งเดีียวซึ่่�งป๋๋ าเองก็็รู้้ ดัังนั้้�นพออารมณ์์เย็็นก็็เข้้ามาคุยกัุบัแม่่แต่่ก็็ต้้องยอมรับันะครับว่ั ่า ตอนที่่�ผมเห็็นว่่าป๋๋ ากับัแม่่ทะเลาะ กััน ผมเข้้าข้้างแม่่เสมอเพราะผมเห็็นมาตลอดว่่าแม่่เหนื่่�อยแค่่ไหน เห็็นสิ่่�งที่่�แม่ทำ่ ตั้้ ำ �งแต่่อยู่่ที่่�บ้้านปู่่ว่ ่าแม่่เป็็นลููกสะใภ้ที่่้�ดีีมาก เสีียสละความสุุขของตัวัเองและตั้้�งใจทำหน้ำ ้าที่่�ของสะใภ้้คนโต มาตลอดเวลา ขณะเดีียวกัันแม่ก็่ ็ไม่่เคยละเลยในการดููแลครอบครัว ัผมเห็็นชัดัเจนว่่าแม่ทำ่ ำอะไรบ้้างแต่ก็่ ็เข้้าใจว่่าป๋๋ าอาจจะเครียดี แล้วก็้ ็มาว่่ากับัแม่่ โดยที่่�ป๋๋ าอาจลืืมไปว่่าแม่่ก็็ทำนู่่ ำนทำนี่่ ำ�ทั้้�งวััน ดููแลลููกตั้้�ง5 คน แต่ก็่ ็อย่่างว่่านะครับ ลิ้้ ั �นกับฟัันอยู่่ใกล้กั้ัน ก็มี็ ีกระทบกัันไปบ้้าง ความสำคัำญคืั ือเมื่่�อกระทบแล้ว้จบลง แบบนั้้�นแล้วก็้ ็กลัับมาคืืนดีีกััน มากกว่่าค่่อนชีีวิิตของป๋๋ าคืือการทำำ งานให้้กัับ ครอบครััว ทั้้�งในฐานะลููกชายคนโตและฐานะหััวหน้้า ครอบครัว ัเรื่่�องเที่่�ยวพัักผ่่อนจึึงแทบจะไม่มี่ ีอย่่างตอนที่่�ยััง หนุ่่มๆ หรืือตอนที่่�ผมและน้้องๆ ยัังเล็็กๆ แค่่เราได้้ไปเที่่�ยว บางแสน เราก็็มีีความสุุขกัันมากแล้ว ้ เพราะเราได้้ใช้้เวลา “แค่่เราได้้ไปเที่ยวบางแสน ่� เราก็มีี็ความสุุขกัันมากแล้้ว”

15 “ในสายตาผม ป๋๋ าทำำหน้้าที่ของ่�ลูกูและพี่ชายคนโตไ ่�ด้้อย่่างยอดเยี่ยม” ่� ร่ว่มกััน ได้้ใกล้ชิ้ดกัิ บป๋ั ๋ ากับัแม่่กระทั่่�งพอผมและน้้องๆโตขึ้้�นมามีีงานทำดููำแลตัวั เองได้ ป๋้๋ ากับัแม่ถึ่ ึงได้้ออกเดิินทางท่่องเที่่�ยวประเทศต่่างๆอย่่างที่่�เขาอยากไป ซึ่่�งป ซึ่่ ตอนนั้้�นป๋๋ าก็็น่่าจะอายุุ65 ปีีเข้้าไปแล้ว ป๋้ ๋ ากับัแม่ก็่ ็จะไปเที่่�ยวกับทัวร์ับ้์ ้าง หรืือ ตระกููลลิ้้�มจัดักรุ๊๊ปเที่่�ยว ท่่านทั้้�งสองก็็จะไปกััน ไม่ว่่าจะเป็็น อัังกฤษสหรััฐอเมริิกา ฝรั่่�งเศส ฮ่่องกง ไต้หวั้ ัน เยอรมัันนีีฯลฯอย่่างน้้อยๆ ป๋๋ ากับัแม่ก็่ ็ได้พั้ ักผ่่อน หลััง จากที่่�ทั้้�งสองท่่านทำำงานหนัักเพื่่�อสร้้างรากฐานให้กั้บัพวกเรามาเกืือบทั้้�งชีีวิิต ป๋๋ าเคยบอกกับผัมว่่า ความฝัันอย่่างหนึ่่�งของเขาคืือ การได้นั่่้�งเครื่่�องบิิน คองคอร์ด ซึ่่ ์ �งเป็็นเครื่่�องบิินที่่�มีีความเร็ว็เหนืือเสีียง ผมก็็บอกว่่า เอาสิิป๋๋ าไปนั่่�ง เลยถ้้าอยากนั่่�งแต่บั่ ังเอิญว่ิ ่ามีข่ี่าวเรื่่�องเครื่่�องบิินคองคอร์ด์ตกขึ้้�นมาซะก่่อน ป๋๋ า ก็็เลยไม่่ได้้ไปนั่่�งอย่่างที่่�ฝััน แต่ป๋่ ๋ าก็็บอกว่่าไม่่เป็็นไร งั้้�นเอาเงิินที่่�ป๋๋ าจะนั่่�งเครื่่�อง บิินคองคอร์ดนี้้ ์ �ไปซื้้�อตั๋๋�วพาลููกกับหลั านไปเที่่�ยวด้วยกั้ ันดีีกว่่า ตอนนั้้�นเราก็็จัดั ทริปิไปไปฮาวาย ลอสแอนเจลิสกัิ ันทั้้�งครอบครัวัเลย ลููกลย ลููทุุกคนใครมีีครอบครัวก็ั ็ พาไป มีีหลานก็็ไปกัันให้ห้มด การเที่่�ยวครั้้�งนั้้�นถืือว่่าเป็็นอีีกหนึ่่�งความทรงจำที่่ ำ�ดีี ที่่�ครอบครัวัของเราได้มี้ีร่ว่มกััน และเป็็นอีีกครั้้�งหนึ่่�งหนึ่่ที่่�ผมได้รู้้สึึกว่่าป๋๋ ามีีความรััก ให้กั้บลููักหลานมากขนาดไหน จะว่่าไปแล้ว ชี้ ีวิิตในวัยัเด็็กของผมต้้องเรียีกว่่า Baby สบายมากๆเป็็น ชีีวิิตเด็็กใสๆ คนหนึ่่�งที่่�ไม่ต้่ ้องรับผิัด ิชอบเรื่่�องใดๆเลย ยกเว้้นเพีียงทำหน้ำ ้าที่่�ของ ตัวัเองให้ดี้ีที่่�สุด วัุันธรรมดาไปเรีียนหนัังสืือ กลัับมาทำำการบ้้าน เสาร์์อาทิิตย์์ ไปเรีียนเทนนิิสตามที่่�ป๋๋ าสมััครให้้เรีียนเท่่านั้้�นเองจริิงๆ ซึ่่�งเทน ซึ่่นิิสถืือว่่าเป็็น

16 ไม่่ใช่่เรื่่�องของความประพฤติิอะไรเลย ในความคิิดของผมคืือ เมื่่�อไหร่ก็่ ็ตามที่่�ทำำเต็็มที่่�แล้ว ผล้จะออกมาอย่่างไรก็ต้็ ้องยอมรับ ัแต่่ด้วย้ความรู้้สึึกของความเป็็นพี่่�ที่่�บางครั้้�งก็็ลุ้้นเหมืือนกัันว่่า ที่่�เราทำำเต็็มที่่�ไปนั้้�น ผลมัันออกมาเป็็นอย่่างไร เพราะถ้้าสอบ ทำำ ได้ดี้ีแม่ก็่ ็จะเอาสมุดุพกไปโชว์์ให้น้้องๆดููเป็็นตัวัอย่่าง ในสมัยก่ั ่อนที่่�โรงเรียีนจะให้สมุ้ดุพกมาหลัังจากสอบ เสร็็จแล้ว ้ ในนั้้�นจะแบ่่งเป็็นสองส่ว่นคืือ ส่ว่นของคะแนนสอบ และเรื่่�องของความประพฤติิ ซึ่่�งทุุกครั้้�งพอได้สมุ้ดุพกมาแล้ว ้แม่่จะเอาไปให้น้้องๆ ดููด้ วย ้เพราะคะแนนสอบเมื่่�อก่่อนไม่่ได้้ให้้เกรด 1-4 หรืือ A B C แต่่จะเขีียนคะแนนดิิบเลยว่่าสอบได้กี่่้�แต้้มในแต่ล่ ะวิิชา แล้วคิ้ ิดคะแนนรวมว่่าใครได้ที่่้�หนึ่่�งก็็คืือรวม คะแนนดิิบนั้้�น นั่่�นแปลว่่า แม่่จะได้้เห็็นอย่่างละเอีียดว่่า ลููก ลููของตัวัเองเรียีนวิิชาไหนได้ดี้ีวิิชาไหนที่่�เรียีนอ่่อน พอแม่่ได้้เห็็น คะแนน แม่ก็่ ็จะเรียีกน้้องๆ มาว่่า ‘มาดููนี่่ �นะ พี่่�ทรสอบได้้เท่่านี้้�นะ เห็็นไหมว่่าพี่่�ทรเรียีนดีีได้้คะแนนเยอะ ต้้องเรียีนเก่่งๆแบบ พี่่�ทรนะ’ สิ่่�งเหล่่านี้้�เหมืือนเป็็นสิ่่�งที่่�ทำำ ให้รู้้สึึกว่่า ถ้้าผลสอบ ออกมาได้้ไม่ดี่ ีแม่ก็่ ็จะเอาไปสอนน้้องให้ดูู้เราเป็็นตัวัอย่่างไม่่ได้้ แต่่ผลการเรีียนของผมก็็ไม่่ใช่่ว่่าเป็็ นตััวอย่่างที่่�ดีีตั้้�งแต่่ เข้้าเรีียน เพราะช่่วงที่่�เรีียน ป. 1-6 ผลการเรีียนผมคืือ ลุ่่มๆ ดอนๆ คืือเรีียนได้้แค่่ไม่่ตก แต่่พอขึ้้�น มศ. 1 แล้ว ้ ไม่่รู้้ว่่า เราขยัันหรืือตั้้�งใจมากขึ้้�นกับัการเรียีนหรืือเปล่่าพอขึ้้�น  มศ.1 ก็็สอบได้้คะแนนรวมเป็็นที่่� 1 ของชั้้�น และตั้้�งแต่่นั้้�น ผมไม่่เคย สอบได้้เกิินที่่�10เลย นั่่�นก็ทำ็ ำ ให้้แม่ส่ามารถนำผลำการเรียีนของ ผมไปเป็็นตัวัอย่่างให้กั้บน้ั ้องๆได้ทุุ้กเทอม ความเป็็นพี่่�น้้องกัันของเราในฐานะพี่่�คนโต ผมอาจจะ ไม่่ได้สนิ้ ิทกับน้ั ้องคนใดคนหนึ่่�งเป็็นพิิเศษ เพราะอย่่าง ที่่�แม่ส่อน เสมอมาคืือดููแลน้้อง ไม่่เอาเปรียบน้ี ้อง พวกเราพี่่�น้้อง5 คน โต มาไล่่ๆ กัันเพราะคุุณแม่มี่ ีลููกติดิๆ กััน เวลาเรียีนก็็ไล่กั่ ันไปตาม ชั้้�นปีีได้้เลย เราก็็เลยเหมืือนเป็็นเพื่่�อนกัันมากกว่่าเวลาไปเรียีน ผมกับน้ั ้องผู้้ชาย 3 คนก็็ไปพร้้อมกััน เลิิกเรียีนก็็กลัับบ้้านพร้้อม กััน ส่่วนน้้องผู้้หญิิงเขาเรีียนที่่�โรงเรีียนซางตาครููซ ซึ่่ �งอยู่่ใกล้้ บ้้านก็็แยกไป เราใช้ชี้ีวิิตพี่่�น้้อง5 คนแบบนี้้�เหมืือนพี่่�น้้องปกติิจนเมื่่�อ กีีฬาประเภทเดีียวที่่�ผมเล่่นและเล่่นต่่อเนื่่�องมาจนกระทั่่�งเข้้า มหาวิิทยาลััยจนเป็็นนัักกีีฬาให้กั้บัมหาวิิทยาลััยได้  ้นอกเหนืือ จากนั้้�นผมไม่มี่ ีหน้้าที่่�อะไรต้้องรับผิั ิดชอบเป็็นพิิเศษ อยู่่บ้ ้านไม่่ ต้้องถููบ้้านล้้างจาน อาจมีีช่วยหยิ่ ิบจับบ้ั ้าง ในบางโอกาส หรืือ เลี้้ย�งน้้องนิดิๆ หน่่อยๆ ฉะนั้้�นสิ่่�งที่่ถื�ือเป็็นหน้้าที่่สำ�คัำญัของความ เป็็นเด็็กชายสุุทรในตอนนั้้�นอัันดับัแรกคืือ การเอาใจใส่่ในการ เรียีนหนัังสืือให้้มากที่่�สุด ุ แม่่จะพููดกัับผมเสมอว่่า ให้้ตั้้�งใจเรีียนให้้ดีีๆ ทำำ หน้้าที่่�ของการเป็็นนัักเรีียนให้้ดีีที่่�สุุด ถ้้าเรีียนสููงจะได้้เป็็น เจ้้าคนนายคน ซึ่่�งเขาคงมองจากตัวัเขาและป๋๋ าที่่�ไม่่ได้้เรีียน สููงถึึงขั้้�นมหาวิิทยาลััย เพราะถึึงป๋๋ าจะได้้เข้้าเรีียนที่่�โรงเรีียน เซนต์์คาเบรีียล ป๋๋ าก็็ต้้องออกมาก่่อน เขาคงเห็็นตรงจุดนีุ้้ จึ�ึง อยากให้ลูู้กๆ ได้้เรีียน ได้มี้ีความรู้้ติิดตัวัไว้้มากๆ และยิ่่�งเห็็น ตัวัอย่่างจากคนรู้้จัักลููกอาเสี่่�ยร้้านทองที่่�มัักตามใจลููกหลาน ซื้้�อ ข้้าวของให้้มากมาย แต่่การเรียีนไม่ดี่ บีางบ้้านมีีทุุกอย่่างพร้้อม กว่่าบ้้านเรา มีีเครื่่�องเสียีงสเตอริิโอเครื่่�องใหญ่่ มีีห้้องฟัังเพลง มีีโซฟาดีีๆ นั่่�งแต่ลูู่กสอบตกหรืือเข้้าเรียีนมหาวิิทยาลััยไม่่ได้ พ่้ ่อ แม่่รวยก็็เลยจะส่่งไปเรียีนเมืืองนอก พอแม่่ได้ข่้่าวมาก็็จะมาเล่่า ให้ฟั้ังแล้ว้จะบอกว่่าอย่่าไปเอาเป็็นตัวัอย่่างนะมัันไม่่ดีี หน้้าที่่�ของเราในวัยัเด็็กมีีแค่่เรื่่�องเรียีนเท่่านั้้�นเอง ขอให้ทำ้หน้ำ ้าที่่�นี้้�ให้้ดีีก็็พอแล้ว้ ส่ว่นเรื่่�องอื่่�นๆ ที่่�แ ที่่ม่มั่ ักจะพููดกั บผัมอยู่่เยู่่สมอคืือ หน้้าที่่�ของความเป็็นพี่่�ที่่�แม่่จะคอยบอกว่่า ผมเป็็นพี่่�คนโตต้้องเป็็น ตัวัอย่่างที่่�ดีีให้กั้บน้ั ้องนะ ไม่่ว่่าจะเรื่่�องเรียีนหรืือการปฏิิบัติัิตัว ัเพราะถ้้าเราทำตัำวัแบบไหนน้้องก็็จะทำำตามแบบนั้้�น และแม่่ยัังย้ำ ำ� อยู่่เสมอว่่า ความเป็็นพี่่�ที่่�สำคัำญอีั ีกเรื่่�องคืือไม่่เอาเปรียบีน้้อง ต้้องคอยดููแลน้้องๆ ทุุกคนอย่่างเท่่าเทีียมกััน พอฟัังแล้ว ้มัันไม่่เชิิงว่่าทำำ ให้รู้้สึึกกดดัันนะครับ ัแต่่อาจจะมีีความเครีียด เกิิดขึ้้�นในบางเรื่่�อง อย่่างเรื่่�องเรีียนที่่�บางครั้้�งเวลาถึึงช่่วงสอบ ผมจะมีีความกัังวลนิิดๆ ว่่าจะสอบได้้คะแนนเท่่าไหร่่มากกว่่า เรียนีหนัังสืือคือืหน้้าที่่สำ�คัั ำ ญในวััยเด็็ก

17 น้้องคนที่่� 3 อายุุได้้10 ขวบ ป๋๋ ากับัแม่่ก็็ตัดสิั ินใจส่่งน้้องไปเรียีนที่่�ปีีนััง ตอนนั้้�นด้วย้ความเป็็นพี่่� ผมก็็ห่่วงน้้อง เพราะน้้องยัังเล็็กมาก แค่่10ขวบเท่่านั้้�น แต่ก็่ ็ทำำ ได้้แค่ถ่ามแม่ว่่าไม่ส่งสารน้้องเหรอ น้้อง ยัังเด็็กมากนะแม่ก็่ ็ให้้เหตุผลวุ่่าอยากให้้เขาได้้เรียีนภาษาจีีนเพิ่่�ม เติิม ซึ่่�งถ้้าถามว่่าแล้วทำ้ ำ ไมต้้องเป็็นน้้องคนนี้้ ผ�มคิิดว่่า น่่าจะเป็็น จัังหวะที่่�อายุนุ้้องคนนี้้ส�ามารถเข้้าเรีียนในระบบการศึึกษาของที่่�นั่่�นได้้พอดีีเพราะผมเองก็็เรียีนอยู่่มั ัธยมไปแล้ว น้้องคนที่่�ต่่อจาก ผมเป็็นผู้้หญิิง ป๋๋ ากับัแม่่คงไม่่ส่่งไปแน่่นอน ส่่วนคนที่่� 4 ก็็ยัังเล็็ก มาก คนที่่�เหมาะสมและส่่งไปได้จึ้ึงเป็็นน้้องคนนี้้� ตอนนั้้�น สิ่่�งที่่�ผมห่่วงน้้องคนนี้้�ไม่่ใช่่เรื่่�องว่่าน้้องไปแล้ว้จะ อยู่่ยัังไง เพราะป๋๋ ามีีอาเจ๊๊กที่่�รู้้จัักกัันอยู่่ที่่�นั่่�น เขาก็็ช่่วยดููแวยดููล แล้วที่่ ้�น้้องไปก็็เรียีนโรงเรียีนประจำ ำพอถึึงวัันหยุด ุอาเจ๊๊กก็็รับน้ั ้องไปอยู่่ ด้วย้และช่วยดูู่แลให้้พอผมปิิดเทอมป๋๋ าก็็พาพวกเรานั่่�งรถ Oldsmobileเครื่่�อง8 สููบ ขับัรถไปเยี่่�ยมน้้อง จำำ ได้้เลยว่่าเป็็นรถพวงมาลััย ซ้้าย ผมมีีหน้้าที่่�ช่วยดูู่ทางและกดแตร เราก็็พากัันไปเยี่่�ยมน้้อง ขับัจากกรุุงเทพฯ ข้้ามแดนไปหาที่่�ปีีนััง เรื่่�องที่่�ผมห่่วงน้้องคืือ น้้องจะไปเรีียนอะไร จะเรีียนถึึง เมื่่�อไหร่่พอเรีียนจบตามภาคบัังคับัแล้ว น้้องจะไปต่่อที่่�ประเทศ อัังกฤษไหม เพราะปีีนัังใช้ห้ ลัักสููตรการเรียีนแบบอัังกฤษ เรียีกว่่า ความเป็็นพี่่�ก็็จะห่่วงอนาคตของน้้องมากกว่่า แต่่พอน้้องกลัับมา เรียีนต่่อมััธยมปลายที่่�โรงเรียีนเซนต์์คาเบรียลี ได้ ผ้มก็็รู้้สึึกดีีที่่�น้้อง สามารถกลัับเข้้ามาเรียีนในระบบของไทย เพราะอย่่างที่่�บอกว่่า ที่่� ที่่ปีีนัังกับบ้ั ้านเราเรียีนมาคนละระบบ แต่่การที่่�น้้องกลัับมาแล้ว้เรียีน ได้้และยัังเรียีนได้ดี้ี ถึึงขั้้�นสอบแพทย์์ติิดที่่�ศิิริิราช ทำำ ให้้เรารู้้สึึกว่่า หน้้าที่ของความเ่�ป็็ นพี่ของ่�น้้อง 4 คน ป๋๋ า แม่่ และลููกๆ ทั้้ง 5 �คนในชุุดครุุย แม่่และเรา 5 คนพี่น้่�้อง น้้องเราเก่่งที่่�สามารถเรียีนได้ก็้็คลาย ความกัังวลเรื่่�องการเรียีนของเขาไป สิ่่�งหนึ่่�งที่่�แม่่พร่ำ�บอกเสมอ คืือให้้เรียีนให้ดี้ี ผมก็็พยายามทำำ ให้้ดีีในส่่วนของผม โดยผมไม่่รู้้หรอก ว่่า น้้องๆ จะมองเป็็นตัวัอย่่างหรืือ ไม่่เพราะน้้องๆ ทุุกคน เขาเองทำำ ได้้ดีีของเขาอยู่่แล้ว ้อาจมีีบ้้างเวลาที่่� จะสอบเข้้ามหาวิิทยาลััยที่่�มาพููดคุ ยุ กัันว่่าจะสอบอะไร ซึ่่�งตอน ซึ่่ ที่่�น้้องๆ สอบตอนนั้้�นผมก็็เรีียนแพทย์์อยู่่ที่่� เชีียงใหม่่แล้ว มั้ ันเลยอาจจะห่่าง กัันออกไป  แต่ผ่มก็็ได้รั้บรู้ั้ว่่าเขาจะ สอบคณะไหน และก็็รู้้ว่่าน้้องสอบได้้ เพราะตลอดเวลาในเรื่่�องเรียีนทุุกคน ดููแลตัวัเองได้ดี้ี มัันเหมืือนกับว่ั ่า คำำสอนของแม่่ในเรื่่�องการให้ตั้้�งใจเรียีน “สำำหรัับผมในฐานะพี่คนโต ่� คำำสอนที่แ่�ม่่พูดกัูับผมเสมอ ว่่าต้้องรัักน้้อง ดูแลูน้้อง ไม่่เอาเปรีียบน้้อง จะเป็็ นสิ่่� งที่ผม่�ยึดถืื ึอ และทำำ ไปตลอดอย่่างแน่่นอน”

18 เภสััชกรหญิิง สุจิุิดา ชุติุิมา หรืือ น้้องดา น้้องคน นี้้ ส�อบเข้้าเรียีนคณะเภสััชศาสตร์์มหาวิิทยาลััยมหิิดล จำำ ได้ว่้่า ตอนนั้้�นผมถามว่่าอยากเรีียนอะไร เขาบอกชัดัเจน เลยว่่าไม่่อยากเรีียนหมอหรอกจะเรีียนเภสััช เพราะมอง ว่่า ถ้้าเป็็นหมอจะมีีเวลาดููแลครอบครัวน้ั ้อยลง ก็็ขอเลืือก สอบเภสััช ซึ่่�งแน่่นอนว่่าตามใจเขา เพราะเขาเป็็นคน เรียีน และรู้้ความต้้องการของตัวัเองอย่่างชัดัเจน แล้วก็้ ส็อบ ได้้อย่่างที่่�ตั้้�งใจจริิงๆ นายแพทย์์สุุเทพ บวรรััตนเวช หรืือ เทพ น้้อง คนนี้้�เองที่่�ป๋๋ ากัับแม่่ส่่งไปเรีียนปีีนััง เขาจบจากคณะ แพทยศาสตร์ศิ์ิริิราชพยาบาล มหาวิิทยาลััยมหิิดล และ ฝึึกอบรมเฉพาะทางเป็็นจัักษุุแพทย์์  รัับราชการอยู่่ที่่� โรงพยาบาลภููมิิพลอดุลยุเดชฯ ประมาณ 15 ปีีเขาก็็ลา ออก ปััจจุุบัันตอนนี้้�เป็็นจัักษุุแพทย์์อยู่่ในโรงพยาบาล เอกชนหลายแห่่ง หลายคนที่่�รู้้จัักทั้้�งเขาและผม มัักจะพููด ว่่า ผมกับน้ั ้องคนนี้้�คนละเรื่่�องเลย เพราะน้้องผมไม่่เหมืือน ผม เพราะถึึงเขาจะเป็็นหมอที่่�ตั้้�งใจรัักษาคนไข้้แต่่ก็็จะมีี บุุคลิิกสบายๆไม่่เครียด ี ใช้ชี้ีวิิตแบบชอบกิินชอบเที่่�ยว ทัันตแพทย์์ภััททสาร บวรรััตนเวช หรืือ สาร ต้้อง บอกว่่า น้้องคนนี้้�เป็็นคนที่่�เรียบ ีๆ ง่่าย ๆ เป็็นคนที่่�สุุภาพ อ่่อนน้้อมไม่ค่่อยมีปัีัญหาอะไรกับัใครเขาจบจากคณะทัันต แพทยศาสตร์ จุ์ ุฬาลงกรณ์์มหาวิิทยาลััย ครั้้�งหนึ่่�งเคยเปิิด คลินิิกของตัวัเองอยู่่แยู่่ถวๆ วงเวีียนใหญ่่ แต่ด้่วย้งานที่่�มาก ทั้้�งงานรัักษาคนไข้้และงานบริหิาร ทำำ ให้้เขาไม่มี่ ีเวลาดููแล คลิินิิกอย่่างเต็็มที่่�ก็็เลยตัดสิั ินใจหยุดทำุำคลิินิิก ปััจจุุบัันก็็ทำำงานในโรงพยาบาลเอกชน น้้องคนสุุดท้้าย คืือ นายแพทย์์อุุทารณิิน บวร รััตนเวช หรืือ ช้้าง จบจากคณะแพทยศาสตร์ จุ์ ุฬาลงกรณ์์มหาวิิทยาลััย  เมื่่�อจบแล้ว้ไปใช้ทุุ้นที่่�โรงพยาบาลภููมิิพล  และฝึึกอบรมเฉพาะทางสููติ ินรีีแพทย์์จากโรงพยาบาล จุุฬาลงกรณ์์แล้้วกลัับไปรัับราชการอยู่่ที่่ �โรงพยาบาล แม่่จะสอนกับลููักทุุกคนไม่่ใช่่เฉพาะผมเท่่านั้้�น  นั่่�น  นั่่คืือสิ่่�งที่่�หล่่อหลอมความคิิดของพวกเราทั้้�ง 5 คนว่่า เรื่่�องเรียีนคืือ หน้้าที่่�ความรับผิัดิชอบที่่�สำคัำ ญที่่ ั�สุดทีุ่่�ทุุกคนต้้องทำำ ให้ดี้ ซึ่่ ี �ง ผมมั่่�นใจว่่า พวกเราทำหน้ำ ้าที่่�นี้้�ได้ดี้ีอย่่างที่่�แม่ส่ อนไว้้เพราะ น้้องก็็สามารถสอบเข้้าเรียีนในมหาวิิทยาลััยได้ดี้ีทุุกคน ผม เชื่่�อว่่าทั้้�งป๋๋ าและแม่มี่ ีความดีีใจและภููมิ ิใจในตัวลููักทุุกคนที่่�เรียีนจบปริญญิ าในสายการแพทย์์ได้ทุุ้กคน คนที่่�รู้้จัักก็็มััก จะ ถามป๋๋ ากับัแม่ว่่าเลี้้ย�งลููกอย่่างไรให้้ได้ดี้ีทุุกคน ภููมิิพลอดุลยุเดชฯ ได้ป้ระมาณ 12 ปีี ก็็ลาออก ปััจจุบัุันตอนนี้้�เป็็น สููติิแพทย์์อยู่่ในโรงพยาบาลเอกชน ซึ่่�งสำหรัำบน้ั ้องคนนี้้�แม้ว่้่า จะเป็็นคนสุดทุ้้องแต่่เขาก็็คืือกำำ ลัังสำคัำญั ในการช่่วยดููแลป๋๋ ากัับ แม่่เพราะหลัังจากที่่�ทุุกคนแต่่งงานแล้ว ป๋้ ๋ ากับัแม่ก็่ ็อยู่่กั บัเขา ช้้าง ดููแลท่่านทั้้�งสองอย่่างใกล้ชิ้ิด เขาบริิหารเวลาได้ดี้ีมาก และช่่วย ดููแลป๋๋ ากับัแม่่ได้้อย่่างดีี  ถึึงตอนนี้้�น้้องทุุกคนจะมีีอาชีีพที่่�มั่่�นคง แต่่งงานมีีครอบครัวัและมีีลููกของตัวัเองกัันหมดแล้ว ้แต่่สิ่่�งหนึ่่�งที่่�พวกเรา ลููกๆ ทั้้�ง5 คนทำำมาตลอดคืือเมื่่�อถึึงสุดสัุปดัาห์์เราจะผลััดเปลี่่�ยน หมุุนเวีียนกัันไปที่่�บ้้านน้้องชายคนเล็็ก เพื่่�อไปรับป๋ั ๋ ามากิินข้้าวและ ใช้้เวลาด้วยกั้ ันเสมอในวัันเกิิดของ ป๋๋ าและวัันตรุุษจีีน ในปีีพศ 2551 เนื่่�องในโอกาสที่่�ป๋๋ ามีีอายุุครบแปดสิิบปีีพวกเราพี่่�น้้องทั้้�ง5 คนจึึงได้จั้ดังานฉลองวัันเกิิดให้กั้บ ป๋ ั ๋ าโดยเชิิญ ญาติิผู้้ใหญ่่และเพื่่�อนสนิิทที่่�ป๋๋ ายัังไปมาหาสู่่มาร่ว่ มงานในครั้้�งนี้้�ซึ่่�งในงานนี้้ทั้้� �งลููกและหลานทุุกคนก็็ได้้มากัันอย่่างพร้้อมหน้้า ผม ในฐานะพี่่�คนโตก็็รับหน้ั ้าที่่�ในการนำำเสนอชีีวประวัติัิคร่่าวๆ ของ ป๋๋ าที่่�ได้ทำ้ ำงานมาอย่่างหนััก และดููแลสั่่�งสอนและชุบุเลี้้ย�งพวกเรา ทุุกคน ด้วย้ความรัักและเอาใจใส่่จนประสบความสำำเร็็จในชีีวิิต ซึ่่�ง ซึ่่ เป็็นสิ่่�งที่่�น่่าภาคภููมิิใจสำหรัำ บป๋ั ๋ าและเป็็นบุญุของพวกเราทุุกคน ที่่� ที่่มีีโอกาสเกิิดมาเป็็นลููกของป๋๋ าและแม่ที่่�ท่่านเอาใจใส่่เลี้้ย�งดููพวกเรา น้้อง ๆ ทั้้ง 4�

19 มาโดยตลอดชีีวิิตของท่่านทั้้�งสอง ต่่อจากนี้้ก็�็เป็็นเวลาที่่�ลููกๆทุุก คนจะได้ดูู้แลและตอบแทนบุญคุุณของท่่าน ผมพยายามคิดว่ิ ่าเมื่่�อตอนที่่�เราเป็็นเด็็กๆพวกเราเคย ทะเลาะอะไรกัันรุุนแรงไหมคิิดเท่่าไหร่ก็่ ็คิิดไม่่ออก แต่่ก็็อาจมีีบ้้างตามประสาเด็็กที่่�แย่่งกัันกิินขนมหรืือแย่่งของเล่่นอะไรกััน นิิดหน่่อย พอโตกัันจนทุุกวัันนี้้�ในวัันที่่�ต่่างคนก็็ไปมีีครอบครัวัแล้ว มี้ ีชีีวิิตเป็็นของตัวัเอง เรื่่�องการทะเลาะกัันรุุนแรงของพวก เราไม่มี่ ีแต่่จะบอกว่่าไม่่เคยมีีเรื่่�องขัดัแย้้งกัันเลยคงไม่่ใช่่เพราะ เมื่่�อทุุกคนโตขึ้้�น ก็็ต่่างมีีวิิถีีชีีวิิตของตัวัเองและมีีความคิดิความ อ่่านต่่างไปจากตอนเด็็กๆ แต่่เรื่่�องขัดัใจพวกนั้้�นเป็็นเรื่่�องเล็็ก น้้อยที่่�เรีียกว่่าบ้้าบอคอแตกที่่�เหมืือนลิ้้�นกัับฟัันกระทบกัันไป มาเท่่านั้้�น เพราะอย่่างไรก็็ตาม ผมมั่่�นใจว่่า สิ่่�ง สิ่่ที่่�แม่ส่ อนมาให้้พวกเรารัักกััน เราทั้้�ง5 คนไม่่เคยลืืม และเชื่่�อมั่่�นเสมอว่่าเลืือด ย่่อมข้้นกว่่าน้ำ สำ ำ� หรัำบผั มในฐานะพี่่�คนโต คำสำอนที่่�แม่พููดกั่บัผมเสมอ ว่่าต้้องรัักน้้อง ดููแลน้้อง ไม่่เอาเปรียบน้ี ้องจะเป็็นสิ่่�งที่่�ผมยึดถืึ ือและทำำ ไปตลอดอย่่างแน่่นอน ป๋๋ าก็็ไม่่ได้มี้ีสมบัติัิอะไร มากมาย ที่่�จะต้้องมาแย่่งชิิงกััน และก็็ได้้แบ่่งทรััพย์์สิินเงิินทองที่่�มีีให้้เท่่ากัันทุุกคน สิ่่�งสำคัำ ญที่่ ัสุ�ดผุมคิดว่ิ ่าป๋๋ าและแม่่ได้้ให้ส้มบัติัิที่่�ล้ำค่ ำ� ่าแก่่พวกเรา ก็็คืือการศึึกษาที่่�ทำำ ให้้เราสามารถจะดำำรง ชีีวิิต และทำำงานให้ป้ระสบความสำำเร็็จมาจนถึึงทุุกวัันนี้้� ตั้้�งแต่่เกิิดและเติิบโตมาในฐานะลููกของป๋๋ ากัับแม่่สิ่่�งที่่�สามารถพููดได้้เต็็มปาก คืือแม้้ครอบครัวัของเราจะไม่่ได้มี้ีเงิินทองเป็็นสมบัติัิให้้มากมาย แต่่การให้้เราได้้ใช้ชี้ีวิิต สบายๆ ในวัยัเด็็กและทำหน้ำ ้าที่่�ในการเล่่าเรีียนหนัังสืือและ เติิบโตมามีีความรู้้มีีอาชีีพ ได้ทำ้หน้ำ ้าที่่�ของตัวัเองให้กั้บัคน อื่่�นๆได้ป้ระโยชน์นั่่์�นคืือสมบัติัที่่ิ�หาค่่าไม่่ได้้เพราะทั้้�งหมดคืือ สิ่่�งที่่สำ�คัำ ญที่่ ัสุ�ดทีุ่่ป๋�๋ ากับัแม่่ได้ว้างแผนและตั้้�งใจมอบให้กั้บผัม และน้้องๆ ทุุกคน คืือ เรื่่�องการเรียีนและความรู้้ทื่่�หล่่อหลอม ความคิดิและตัวัตนให้้เป็็นคนดีีเป็็นคุุณสมบัติัติดตัิวัมาจนถึึง ทุุกวัันนี้้� ภููผายืืนท้้าทายอย่่าง “ทนง” ผ่่านฤดููกาลยาวนานหลายวัันคืืน ลููกน้้อยได้้พลอยพึ่่� งพาอาศััย แพร่่หลายเผ่่าพัันธ์ุุ�สืืบมา ภููผาโอบอุ้้มไออุ่่นทุุกเพลา ผืืนแผ่่นดิินชุ่่มซัับไออุ่่น ลููกน้้อยขอสััญญาต่่อบิิดา สืืบทอดเจตนา “บวรรััตนเวช”ภาพงานเลี้้ย�งครบรอบวัันเกิดิ 80 ปีี

20 ป๋๋ าเป็็นคนที่่�เมื่่�อจะทำำอะไรก็็ตามจะทำำอย่่างจริิงจััง มีีการคิิดวางแผนเป็็นลำดัำ บขั้้�นตอนเสมอ เช่่นถ้้าจะซื้้�อของ ต้้อง รู้้ว่่าจะซื้้�ออะไร จำำเป็็นไหม ใช้้เงิินเท่่าไหร่่และไม่่ได้ซื้้�อทัันทีีแต่่จะวางแผนเก็็บเงิินก่่อนเสมอ หรืือแม้้แต่่จะเดิินทางไปไหนต่่อ ไหน ป๋๋ าจะรู้้จัักถนนเป็็นอย่่างดีีจะวางแผนเลยว่่าจะต้้องไปตรง ไหนก่่อนแล้วค่้ ่อยมาตรงไหน ทุุกอย่่างป๋๋ าจะคิดหน้ิ ้าคิดหิ ลััง คิดิอย่่างละเอีียดรอบคอบก่่อนแล้วจึ้ ึงลงมืือทำ ถ้ำ ้าทำำอะไรแล้ว้ไม่่ได้้อย่่างที่่�วางแผนไว้ก็้็จะหงุดหงิุิดและจะพยายามแก้้ไขไม่่ให้้เกิิดข้้อผิิดพลาดได้อี้ีก ป๋๋ าคิิดละเอีียดและคิิดเผื่่�อถึึงอนาคตของลููกๆ ไม่่ใช่่แค่่ช่่วงที่่�ผมยัังเด็็กๆ เท่่านั้้�น แม้้กระทั่่�งพวกผมโตแล้วก็้ ็ยัังให้้คำำแนะนำปรึ ำ ึกษาและให้้แต่่ละคนตัดสิั ินใจกัันเอง ตอนที่่�แม่่เสีียชีีวิิตลง ป๋๋ าก็็วางแผนโดยแบ่่งเงิินให้ลูู้กทุุกคนเท่่าๆกัันแล้ว้บอกลููกๆ ว่่า ให้้เอาเงิินก้้อนนี้้�เก็็บเข้้าธนาคารแล้ว้แต่ล่ะปีีเบิิก เอาดอกเบี้้ย�มาใช้สำ้หรัำ บซื้้ ั �อของไหว้้เชงเม้้ง จ่่ายค่่าดููแลสุสุาน โดยหมุุนเวีียนกัันเป็็นเจ้้าภาพ ส่ว่นสุสุานที่่�บ้้านบึึงจ.ชลบุรีุ ป๋ี๋ า ก็็ไม่่ได้้เตรียีมไว้้เพื่่�อตัวัเองและแม่่เท่่านั้้�น แต่ป๋่ ๋ าได้้เตรียีมสุสุาน ไว้้ให้กั้บลููัก ๆ มีีป้้ายชื่่�อของลููกทุุกคนพร้้อมวัันเกิิด ขาดก็็แต่่ใส่่วัันตาย ซึ่่�งทั้้�งหมดจะอยู่่ติ ิดกัันพร้้อมแผ่่นคำำจารึึกของตระกููล บวรรััตนเวช เมื่่�อถึึงเวลาที่่�ลููกหลานต้้องมาไหว้บ้รรพบุรุุษกััน ในอนาคตจะได้้ไม่ต้่ ้องลำบำากขับัรถไปแต่ล่ะที่่�ที่่�ห่่างกััน ให้้มา ไหว้้ในที่่�เดีียวกััน พอย้้อนมองมาดููตัวัเองก็็ได้คิ้ดว่ิ ่า ผมเองก็็ได้้วิิธีีคิดิใน การทำำงานเหล่่านี้้�มาจากป๋๋ ามากพอสมควร ทำำ ให้้เวลาทำำงาน เรารู้้จัักที่่�จะวางแผน และอะไรที่่�สามารถทำำขนานไปได้ก็้็จะทำ ำป๋๋ าสอนโดยที่่�ไม่่เคยต้้องเอ่ย่ออกมาเป็็นคำพููด ำพููด แต่ทำ่ ำ ให้้เราเห็็น เสมอ นั่่�นทำำ ให้้เรารู้้จัักการมองภาพรวมก่่อนว่่าเป้้าหมายคืือ พูดถึูึง”ป๋๋ า” อะไร ต้้องการอะไร ต้้องทำำอะไรก่่อนหลัังเป็็นลำดัำบัจากนั้้�นดูู ว่่าอะไรที่่�ทำำพร้้อมกัันได้ก็้็จะทำ ำ โดยไม่ต้่ ้องมารอกััน สิ่่�ง สิ่่ที่่�ป๋๋ าทำำกลายเป็็นสิ่่�งที่่�ซึึมซับัให้กั้บัเราไปในตัวัจนคล้้ายเป็็นนิิสัย ทำั ำ ให้้รู้้ว่่าเวลาจะทำำอะไรต้้องคิิดให้้กว้้างคิิดให้ลึ้ึกทำำอะไรต้้องมีีขั้้�น ตอนไม่่ใช่่นึึกอยากจะทำำอะไรก็็ทำำเลย ซึ่่�งอาจทำำ ให้้เสีียเวลา และต้้องกลัับมาแก้้ไขโดยไม่จำ่ ำเป็็น สำหรัำบผัม แม่่ไม่่ได้้เป็็นเพีียงแม่ที่่�ประเสริิฐมาก ๆใน หัวัใจผม แต่่แม่่เป็็นตัวัอย่่างของผู้้หญิิงที่่�อดทนและเสีียสละ อย่่างมาก แม่ทำ่หน้ำ ้าที่่�ของตัวัเองได้้อย่่างไม่มี่ ีบกพร่่องเป็็นทั้้�ง สะใภ้้เป็็นเมีย ีเป็็นแม่ที่่ส�มบููรณ์์แบบในสายตาผม ที่่�เ ที่่ป็็นลููกและ ได้้เห็็นตัวัอย่่างที่่�ดีีของแม่่มาตลอด แม่่เป็็นคนที่่�เสีียสละความ สุุขของตัวัเองมากๆและทำทุำุกอย่่างให้กั้ับลููก ที่่� ที่่สำคัำญัแม่่ไม่่ เพีียงรัักลููกของตัวัเองมากๆ แต่่พอพวกผมมีีครอบครัวมีั ีหลาน ให้ป๋้๋ ากับัแม่่แม่ยั่ ังมอบความรัักให้กั้บหลัานๆทุุกคนไม่ต่่างจาก ที่่�ให้กั้บัพวกผม ในช่ว่งที่่�พวกเราได้รู้้ว่่าแม่่เป็็นมะเร็็งลำำ ไส้้ใหญ่่ สิ่่�งแรก สิ่่ที่่�รู้้สึึกคืือทำำ ไมแม่่เราต้้องมาเป็็นแบบนี้้ �เราละเลยแม่่ของตััว เองมากๆ ทั้้�งที่่�แม่่ก็็บ่่นว่่าท้้องผููก แต่่พอกิินยาลมยาหอมแล้ว้ดีีขึ้้�นพวกเราก็็ลืืมใส่่ใจ ผ่่านไป 4-5 ปีีจนแม่่รู้้สึึกไม่่ไหว พอ น้้องชายพาไปตรวจที่่�โรงพยาบาลภููมิ ิพลแล้ว้เจอว่่าเป็็นมะเร็็ง ลำำ ไส้้ใหญ่่ สิ่่�งที่่�คนเป็็นลููกและเป็็นหมออย่่างเรารู้้สึึกคืือ ต้้อง รีีบตัดัออกแต่่ช้้าไปแล้ว้เพราะมะเร็็งกระจายออกมาอยู่่ข้ ้าง นอกส่่วนหนึ่่�งแล้ว ก็้ ็ต้้องมาดููว่ ่ามะเร็็งของแม่่อยู่่ในระยะไหน จากนั้้�นทำำการฉายแสงให้ย้าเคมีีบำบัำด ัแต่ด้่วย้ความเป็็นหมอ เราจะรู้้ว่่าโรคแต่ล่ ะโรคมีีแนวโน้้มการรัักษาได้้แค่่ไหน สามารถ พยากรณ์์โรคได้ว่้่าข้้างหน้้าจะเป็็นอย่่างไร เรื่่�องนี้้ทำ�ำ ให้ผ้มและน้้องๆ รู้้สึึกผิิดในใจเสมอจนถึึง ทุุกวัันนี้้ที่่� �ทำำ ให้้แม่่ต้้องจากพวกเราไปก่่อนเวลาอัันควรทั้้�งที่่� ”แม่่” ที่คิ่�ดถึิ ึง

21 มีีลููกเป็็นหมอถึึงสามคน แต่่ความที่่�แม่่เป็็นคนใจแข็็งและสู้้มากๆ ให้รั้ักษาด้วย้ วิิธีีไหนแม่่ก็็ยอมทำ ำแม่่พยายามรัักษาทุุก อย่่าง ถึึงแม้้จะทรมานมากจากผลข้้างเคียีงของยาขณะเดียวกัี ัน แม่่ก็็พยายามดููแลตััวเอง เพื่่�อที่่�จะได้ทำ้ ำตามสััญญาที่่�ให้้ไว้้ กับหลัานชายคืือ ลููกชายคนโตของผมซึ่่�งตอนนั้้�นผมส่่งเขาไป เรียีนที่่�ประเทศนิิวซีีแลนด์์แม่ก็่ ็บอกลููกชายผมว่่าให้ตั้้�งใจเรียีน ให้ดี้ีนะแล้ว้เรียีนจบเมื่่�อไหร่่อาม่่าจะบิินไปงานรับปริ ัญญิา ซึ่่�ง แม่่ได้ทำ้ ำตามที่่�พููดจริิงๆแม้้จะไปในสภาพที่่�เหนื่่�อยมากต้้องนั่่�ง รถเข็็นแต่่แม่่ก็็ไปตามที่่�สัญญั าเอาไว้้พอกลัับมาก็็อยู่่กั บัพวก เราได้อี้ีกเพีียงปีีกว่่าๆ แม่่ก็็จากพวกเราไปในวัันที่่�29 ตุลุาคม ปีีพ.ศ.2542 ในคืืนสุดทุ้้ายที่่�แม่่นอนอยู่่ที่่ �โรงพยาบาล ผมเพิ่่�งเดิิน ทางกลัับจากต่่างประเทศตอนเช้้าและได้มี้ีโอกาสอยู่่กั บัแม่่จน วาระสุดทุ้้ายเหมืือนกับัแม่่รอผมอยู่่ ผ มกราบแถบเท้้าแม่่ด้วย้ ความอาลััยอย่่างสุดซึุ้้�งและด้วย้ความสำนึำ ึกในพระคุุณของท่่าน ที่่�ให้กั้บลููักมาตลอดชีีวิิตของท่่าน สิ่่�งที่่�แม่ทิ้้่ �งไว้้ให้กั้บผั มไม่่เพีียงแค่คำ่สำอนหรืือความรััก ที่่�แม่่ให้กั้บผัมและน้้อง ๆ แต่่เป็็นความรู้้สึึกที่่�ช่่วยทำำ ให้้เข้้าใจ คนที่่�อยู่่ในฐานะภรรยามากขึ้้�น ยิ่่�งมา ยิ่่มีีครอบครัวัของตัวัเองยิ่่�ง ทำำ ให้้ได้คิ้ิดว่่า ในบางครั้้�งที่่�เราอาจจะลืืมคิิดไปว่่า เขาเองก็็มีีเรื่่�องเครียดีของเขาแต่ก็่ ็ยัังต้้องทำหน้ำ ้าที่่�บางอย่่างมากกว่่าเรา นั่่�นคืือการดููแลลููก ดููแลบ้้าน การที่่�ทะเลาะกััน หรืือ ผมพููดไม่ดี่ ีจึึงมัักจะนึึกถึึงแม่่ของตัวัเองเสมอ ซึ่่�งเ ซึ่่ มื่่�อนึึกถึึงแล้ว มั้ ันก็็ทำำ ให้้เราคิิดได้้แล้ว้เดิินเข้้าไปขอโทษภรรยาของเราเช่่นเดีียวกับที่่ ั�ป๋๋ า ได้ทำ้ ำแบบนี้้กั�บัแม่่เช่่นกััน สุุดท้้ายนี้้สำ�หรัำบัครอบครัวัเราก็็ยัังมาพบกัันอย่่าง พร้้อมหน้้าพร้้อมตากัันก็็ตอนเช็็งเม้้งที่่�สุสุานบ้้านบึึง วัันตรุุษ จีีน และก็็จัดัเลี้้ย�งงานวัันเกิิดให้กั้ บป๋ั ๋ า ซึ่่�งตอน ซึ่่ นี้้ป๋�๋ าก็็อายุุ94 แล้ว ้พวกเราลููก หลาน เหลน ก็็ตั้้�งใจจะดููแลท่่านให้ดี้ีที่่�สุดุตาม ความสามารถที่่�มีีอยู่่เยู่่ พื่่�อทดแทนบุญคุุณของท่่านที่่�ทดแทนเท่่า ไหร่ก็่ ็ไม่ห่มด คำำจารึึกของทายาทบวรรััตนเวชที่สุ่�ุสานบ้้านบึึง จารึึกนี้้�เป็็นหลัักฐานว่่า คุุณแม่สุุ่รภีี บวรรััตนเวช ได้สิ้้�นบุญุเมื่่�อวัันที่่� 29 ตุลุาคม 2542 ยัังความเศร้้าโศก เสีียใจอย่่างยิ่่�งแก่่ครอบครัวัและญาติิมิิตร คุุณแม่่สุุรภีี บวรรััตนเวช มีีบุุตร 4คน บุุตรีี1 คน ทายาทร่ว่มอุุทธรณ์์ ทั้้�ง5 คน ล้ว้นประกอบอาชีีพทางการแพทย์์ วัันบรรจุุศพคุุณแม่่ บุุตรคนสุดทุ้้องมีีความคิิด เลีียนแบบคนโบราณที่่�จะปลููกกระท่่อมเฝ้้าศพ ณ ด้้าน ซ้้ายของฮวงซุ้้ย พี่่�น้้องทุุกคนต่่างเห็็นชอบและสนับสนุัุน เพื่่�อแสดงความกตัญัญูกตเูวทีี ซึ่่�งนัักปราชญ์์โชตงปอได้้ มีีคำำกลอนบัันทึึกไว้ว่้่า “เกิิดเป็็นพี่่�น้้องทุุกๆชาติิและสาน สััมพัันธ์ถึ์ึงชาติิหน้้า”

22 ถึึงพี่่�ทร ที่่�จริิงแล้้ว ดาเป็็นคนที่่�ไม่ ่ชอบเขีียนเรีียงความ ไม่่ชอบเขีียนไดอารีีหรืือบัันทึึกต่่างๆ เลย แต่่เมื่่�อพี่่�ทรอยากให้้น้้องๆ เขีียนถึึงพี่่�ชายในการพิิมพ์์หนัังสืือที่่�ระลึึกครบรอบอายุุ72 ปีีเลย ขอเขีียนอะไรสั้้�นๆ ถึึงพี่่�ชายคนเดีียวสัักหน่่อย ด้้วยความที่่�พี่่�ทรเป็็นลููกชายคนโตและหลานชายคนโตของครอบครััวคนจีีนที่่�เป็็นครอบครััว ใหญ่่จึึงเป็็นความหวัังของตระกููล ตั้้ �งแต่่เล็็กพี่่�ทรใช้้เวลาส่่วนใหญ่่ในการเรีียน ไม่่ว่่าจะเรีียน ภาษา เล่่นกีีฬา เรีียนหนัังสืือ พี่่�ทรจึึงไม่่ค่่อยมีีเวลาเล่่นสนุุกหรืือสนิิทสนมกัับน้้องๆ อีีกสี่่�คน มากนััก และยิ่่�งเมื่่�อสอบเข้้าเรีียนแพทย์์ที่่�มหาวิิทยาลััยเชีียงใหม่่ได้้ ด้ ้วยระยะทางในสมััยนั้้�น ซึ่่�ง ถืือว่่าค่่อนข้้างไกล และการเรีียนที่่�ค่่อนข้้างหนััก ทำำให้้พี่่�ทรไม่่ค่่อยมีีเวลากลัับบ้้านมากนััก เมื่่�อเรีียนจบ ก็็ต้้องไปเรีียนต่่อแพทย์์เฉพา ะทางและมีีครอบครััว จึึ งทำำให้้พวกเราไม่่มีี เวลาเจอกัันบ่่อยนัักนอกจากวัันสำำคััญต่่างๆ เท่่านั้้�นที่่�จะได้้มากัันครบพร้้อมหน้้าพร้้อมตา ถึึงแม้้พี่่�ทรจะไม่่ใช่่พี่่�ชายที่่�แสนดีีแบบในเพลงหรืือในฝััน แต่่ดาอยาก จะบอกพี่่�ทรว่่า ดา ดีีใจและภููมิิใจที่่�ได้้เกิิดมาเป็็นน้้องสาวคนเดีียวของพี่่�ทร ซึ่่�งเป็็นคนดีี เป็็นหมอที่่�เก่่ง เป็็นความ ภาคภููมิิใจของป๋๋าและแม่่ รวมถึึงพี่่�น้้องทุุกคนและครอบครััว และที่่�ยิ่่�งใหญ่่กว่่านั้้�นคืือ เป็็นคนเก่่ง ของประเทศชาติิ ด้้วยความรัักและผููกพััน สุุจิิดา ชุุติิมา (ดา) คำำกล่่าวของน้้อง ๆ ถึึงพี่ชายคน ่�นี้้� งานเลี้้ย�งวัันเกิดป๋ิ ๋ าครบ 94 ปีีวัันที่่ 3 �สิิงหาคม 2565

23 พี่่�สุุทรในความทรงจําาของผม เมื่่�อผมอยู่่� ป. 6 อายุุ 12 ขวบ จําาความได้้ว่่าเห็็นพี่่�ทรหลัับคาโต๊๊ะเขีียนหนัังสืือทุุกคืืน มีีคุุณแม่่ สุุรภีีคอยไปปลุุกให้้ไปอาบนํ้้�าแล้้วค่่อยไปอ่่านหนัังสืือต่่อ ไม่่เคยเห็็นหลัับบนเตีียงเลยสัักครั้้�ง เมื่่�อพี่่�ทรเข้้า โรงเรีียนจําาได้้ว่่าแค่่ 5 ขวบก็็อยู่่� ป.1 แล้้ว เพราะพ่่อแม่่ไม่่มีีสตางค์์มาก จึึงอยากให้้ลููกเรีียนเร็็วๆ จบเร็็วๆ ผมจึึงไม่่เคยเห็็นพี่่�ทรไปเที่่�ยวเล่่นที่่�ไหนเลย...แล้้วภาพพี่่�ทรก็็หายไป 6 ปีี เพราะต้้องไปเรีียนหมอที่่�เชีียงใหม่่ ทําาให้้ไม่่ค่่อยได้้เจอกััน ตอนอยู่่�ที่่�เชีียงใหม่่ พี่่�ทรบ่่นว่่าตึึกแต่่ละตึึกเดิินไกล ขี่จั่� ักรยานไม่่ไหวเพราะเป็็นทางขึ้้�นลงเขาทั้้�งนั้้�น ที่สํา่� าคััญพี่่�ทรไม่่ได้้บอกว่่ามีีแฟนแล้้ว เพราะกลััวจะถูกูคุุณพ่่อว่่า ต้้องซ้้อนพี่นิ่่� �วไปด้้วยเวลาไปเรีียนในแต่่ละ ตึึก ตอนนั้้�นผมไม่่เคยเห็็นหน้้าพี่่�สะใภ้้มาก่่อนเลย ต่่อมาคุุณพ่่อจึึงซื้้�อมอเตอร์์ไซต์์ให้้หนึ่่�งคัันและส่่งขึ้้�นไปให้้ที่่�เชีียงใหม่่ ผมจําาภาพได้้อีีกครั้้�งคืือพี่่�ทรเรีียนจบกลัับมากรุุงเทพ พี่่�น้้องไม่่มีีใครได้้ขึ้้�นไปวัันรัับปริิญญาของ พี่่�ทรเลย เพราะไม่่มีีเงิินค่่าเดิินทาง คงมีีแต่่คุุณพ่่อคุุณแม่่ที่่�ขึ้้�นไป เมื่่�อกลัับมากรุุงเทพทําางานที่่�โรงพยาบาล โดยยัังเป็็นแพทย์์ฝึึกหัดัหลัังเรีียนสำำเร็จก็็ ็แต่่งงานทัันทีีเลยกัับพี่่�นิ่่�ว เนี่่�องจากพี่นิ่่� �วเป็็นคนมีีอััธยาศััยดีีมาก จึึงเป็็นที่รั่� ักของน้้องๆ ทุุกคน พวกเราได้้รู้้เรู้้รื่่�องราวของพี่่�ทรตอนที่่�เรีียนแพทย์ผ่่ ์านทางพี่่�สะใภ้้ ว่่าเรีียนเก่่ง มากทำำกิิจกรรมเยอะมาก ทั้้�งเพื่่�อนๆ และอาจารย์์รัักพี่่�ทรมาก เพราะชอบช่่วยสอนเพื่่�อนๆ ตลอด พวก เราเรีียนรู้้สิ่่�งดีีๆ ผ่่านการกระทําาที่่�ดีีของพี่่�ทรที่่�ยึึดมั่่�นทําาความดีีรัักษาคนไข้้อย่่างดีีมีีจรรยาแพทย์์ ผล แห่่งการหมั่่�นศึึกษาหาความรู้้ทุ่่�มเทเพื่่�อเป็็นหมอ Orthopedics ที่่�ดีีจนก้้าวหน้้าในวิิชาชีีพและมาถึึงจุุด สููงสุุด เป็็นความภููมิิใจของครอบครััว และสิ่่�งที่่�ทําาความดีีต่่อวงการ Orthopedics จนถึึงทุุกวัันนี้้� ทําา ให้้หลานๆ นำำเอาไปเป็็นเยี่่�ยงอย่่างเสมอ นพ.ภััททวุุฒิิ ...ลููกของผมที่่�อายุุห่่างกัับพี่่�ทรถึึง 40 ปีี เห็็นภาพพี่่�ทรทําาความเจริิญก้้าวหน้้าให้้กัับวงการแพทย์์ในสาขา Orthopedics มาตลอด ไม่่ว่่าจะเป็็นเรื่่�องการรัักษาคนไข้้ การขยัันเติิมความรู้้ ในสาขา Orthopedics เรื่่�อยมา ตลอดจนได้้เห็็นลุุงสุุทรทําางานให้กั้ ับ AO ซึ่่�งต้้องเดิินทางไปต่่างประเทศ เพื่่�อไปเรีียนรู้้สิ่่�งใหม่่ๆ แล้้วเอากลัับมาสอนหมอไทย เขาจึึงตั้้�งปณิิธานว่่า จะยึึดเอาลุุงสุุทรของเขาเป็็นต้้น แบบ ทั้้�งการไปเรีียนแพทย์์ต่่อที่่�ต่่างประเทศ และการเรีียนต่่อทางด้้าน Orthopedics ไม่่ว่่าจะยากแสน ยากแค่่ไหน เขาก็็ขอเดิินทางบนสายงานแพทย์์ Orthopedics ตามรอยเท้้าของลุุง และเพราะได้้เป็็นกําาลััง ใจมาตลอด เขาจึึงมุ่่�งมั่่�นเข้้าศึึกษาที่่� Johns Hopkins สู่่� Yale Medical School แล้้วไปสู่่� Hospital for Special Surgery จนกลายเป็็นแพทย์์ด้้าน Orthopedics อย่่างที่่�ตั้้�งใจ ด้้วยมีีลุุงสุุทรเป็็นแบบ อย่่างที่ช่่�วยฉุุดเขาขึ้้�นไป ซึ่่�งถ้้าไม่่มีีพี่่ม่่มีี�สุุทรเขาก็็อาจไม่่มีีต้ ้นแบบให้ยึ้ ดถืื ึอจนทำำในสิ่่�งที่มุ่่� �งมั่่�นได้้จนสำำเร็จ็เช่่น ทุุกวัันนี้้� สำำหรัับผม พี่่�ทร จึึงเป็็นพี่่�ที่่�ดําารงตนเป็็นคนดีี เป็็นแบบอย่่างที่่�ดีีให้้ น้้องๆ ลููกหลานและลููกศิิษย์์เสมอมาและพี่่�ทรจะอยู่่�ในความทรงจำำของพวกเราตลอดไป ด้้วยรัักและเคารพ น้้องสารและครอบครััว ในความทรงจำำของผมตั้้�งแต่่เ ผมตั้้ล็็ก เนื่่�องจากอายุุเรา ห่่างกััน 4 ปีีจึึงไม่่ค่่อยได้้เล่่นสนุุกด้้วยกัันมากนััก เลย เป็็นเหตุุผลที่่�ทำำให้้เราไม่่ได้้ทะเลาะกัันในวััยเด็็ก วััยเด็็ก สุุดที่่�ยัังจำำได้้คงเป็็นตอนที่่�เข้้าเรีียน ป.1 วัันแรกพี่่�ทรเป็็น คนพาไปห้้องเรีียนและพาไปทานอาหารกลางวััน พอโตขึ้้�น หน่่อยเราก็็ต้้องห่่างกัันเพราะเรีียนคนละประเทศ กว่่า จะได้้กลัับมาใกล้้ชิิดกัันพี่่�ทรก็็เข้้าเรีียนคณะแพทยศาสตร์์ที่่�มหาวิิทยาลััยเชีียงใหม่่เลยทำำให้้ได้้พบกัันไม่่บ่่อยนััก ความใกล้้ชิิดเลยเหมืือนจะน้้อยกว่่าพี่่�น้้องคนอื่่�นๆ แต่่ในสายตาผมพี่่�ทรเป็็นคนที่่�ซื่่�อสััตย์์ ไม่่เอาเปรีียบ ใคร มีีความมุ่่งมั่่�นที่่�จะทำำทุุกอย่่างด้้วยความตั้้�งใจและ ทำำให้้ดีีที่่�สุุดอีีกทั้้�งยัังเป็็นหััวหน้้าครอบครััวที่่�ดีี เป็็นครูู ที่่�ดีีและรัักที่่�จะสอน ทำำให้้มีีลููกศิิษย์์มากมายแม้้จะมีีบาง คนแอบเกรงๆ อยู่่บ้้าง (เขาว่่าดุุแต่่ใจดีี) พี่่�ทรเป็็นความ ภููมิิใจของพ่่อแม่่และน้้องๆ ขอให้้พี่่�ทรแข็็งแรงและมีีความ สุุขในทุุกๆ วััน ซึ่่�งพี่่�ทรก็็คงต้้องการแค่่นี้้�จริิงๆ นาวาอากาศเอก นายแพทย์์สุุเทพ บวรรััตนเวช

24 พี่่�ทร เป็็นพี่่�ชายคนโตที่่�เมื่่�อก่่อนผมไม่่เคยเข้้าใจและรู้สึึ้กน้้อยใจที่่�ไม่่เคยได้้ความรัก ัและความสนิิทสนมจาก พี่่�ทรเลย แต่่เมื่่�อเวลาผ่่านมาจนถึึงปััจจุุบัันนี้้�จนผมเองก็็มีีอาชีีพแพทย์์เช่่นเดีียวกัับพี่่�ทรแล้้ว ผมจึึงได้้ทราบแล้้วว่่า ผมโชคดีีที่่�มีีพี่่�ทรเป็็นแบบอย่่างในการเป็็นแพทย์์ที่ ่�ดีีและเป็็นหััวหน้้าครอบครััวที่ ่�ดีี ดั ังนั้้�นจะขอเล่่าเรื่่�องตั้้�งแต่่สมััย เด็็กๆ เลย ครอบครััวเรามีีพี่่�น้้องชาย-หญิิง รวมกััน 5 คน ‘พี่่�สุุทร’ เป็็นพี่่�คนโตเรีียนแพทย์์ที่ ่� มหาวิิทยาลััยเชีียงใหม่่, ‘ พี่่�สุุจิิดา’ เป็็นพี่่�สาวคนรอง เรีียนเภสััชที่ ่� มหิิดล ‘พี่่�สุุเทพ’ เรีียนแพทย์์ที่่�ศิิริิราช ‘พี่่�ภััททสาร’ เรีียนทัันตแพทย์์ที่ ่� จุุฬาลงกรณ์์มหาวิิทยาลััย ผมซึ่่�งเป็็นน้้องคนสุุดท้้องเรีียนแพทย์์ที่ ่� จุุฬาลงกรณ์์มหาวิิทยาลััย แต่่ด้้วยช่่วงเวลา ของอายุุในการเรีียนและสาขาวิิชาที่่�เราเข้้าศึึกษาหลัังจบชั้้�นมััธยมปลาย ทำำให้้พวกเราพี่่�น้้องมีีจัังหวะชีีวิิตและมีี โอกาสที่่�จะอยู่่ร่่วมกัันครบหน้้ามีีน้้อยกว่่าพี่่�น้้องครอบครััวอื่่�นๆ แต่่พวกเราก็็มีีศููนย์์รวมที่ ่�มีีร่่วมกัันอยู่่ก็็คืือ คุุณ พ่่อทนงและคุุณแม่่สุุรภีีที่่� รัักและเคารพยิ่่�งของพวกเราก็็มีีโอกาสมาพร้้อมหน้้ากัันในวัันเกิิดของท่่านและตรุุษจีีน พี่่�ทรมีีอายุุมากกว่่าผม 8 ปีีแต่่เข้้าเรีียน ป.1 ตอนอายุุ5 ขวบ ส่่วนผมเข้้าเรีียน ป.1 ตอนอายุุ6 ขวบ ดััง นั้้�นอายุุทางการศึึกษาจึึงต่่างกััน 10 ปีี สิ่่�งที่่�ผมจำำได้้เกี่่�ยวกัับพี่่�ทร ก็็คืือพี่่�ทรพัักอยู่่ที่ ่� ห้้องคนเดีียว และมีีห้้องพระอยู่่ภายในห้้อง ส่่วนใหญ่่นั่่�ง ทำำการบ้้านอ่่านหนัังสืือแล้้วก็็นั่่�งหลัับอยู่่กัับโต๊๊ะทำำงานเป็็นประจำำ แม่่ก็็มัักจะเข้้าไปเรีียกให้้ไปอาบน้ำ ำ� แล้้วก็็ไปนอน ผมเองซึ่่�งยัังเป็็นเด็็กอยู่่ก็็ได้้แต่่เฝ้้ามองไม่่กล้้าเข้้าไปรบกวน ทุุกวัันที่ ่� พวกเราไปที่่�โรงเรีียนเซนต์์คาเบรีียล พี่่�ทรจะสะพายกระเป๋๋าใบใหญ่่คล้้าย sport bag ปััจจุุบััน ทุุกเช้้าคุุณพ่่อจะขัับรถไปส่่ง แต่่พวกเราพอลงจากรถก็็ต้้องรีีบวิ่่�งเข้้า รีีบวิ่่ โรงเรีียน เพราะมาถึึงเกืือบสายทุุกวััน ก็็บ้้าน พวกเราอยู่่ฝั่่�งธนบุุรีี ต้ ้องข้้ามสะพานพระพุุทธยอดฟ้้า ซึ่่�งรถติิดมาก พอตอนเย็็นพี่่�ทรก็็มีีหน้้าที่่�รวบรวมพวกเรา มายืืนรอที่ ่� หน้้าโรง เรีียน เพื่่�อขึ้้�นรถที่ ่� คุุณพ่่อขัับมารัับกลัับบ้้าน แล้้วก็็ทำำการบ้้านอ่่านหนัังสืือวนเวีียนอยู่่เช่่นนี้้�เป็็น กิิจวััตร จนเมื่่�อผมเรีียนอยู่่ ป .3 พี่่�ทรก็็ต้้องไปศึึกษาต่่อที่่�คณะแพทย์์ศาสตร์์ มหาวิิทยาลััยเชีียงใหม่่ ถึึง 6 ปีีแต่่ละปีีก็็มีีโอกาส”ได้้พบกัันแค่่ช่่วงเวลา 2-3 สััปดาห์์ตอนปิิดเทอมเท่่านั้้�นเอง สมััยก่่อนการเดิินทางก็็ไม่่สะดวก ต้้องเดิินทางโดยรถไฟเป็็นหลััก การสื่่�อสารติิดต่่อกัันก็็มีีแค่่โทรศััพท์์ทางไกลกัับจดหมาย พอพี่่�ทรจบแพทย์์มาเชีียงใหม่่ ก็็มาเป็็นแพทย์์ฝึึกหััดอยู่่ที่่�โรงพยาบาลส่่วนกลาง 1 ปีี หลัังจากนั้้�นพี่่�ทรก็็เข้้าสู่่ระบบการ training เป็็น resident สาขา Orthopedics อีีก 3 ปีีซึ่่�งก็็เป็็นช่่วงที่่�ผมเข้้าศึึกษาต่่อที่่�คณะแพทย์์ศาสตร์์ จุุฬาลงกรณ์์มหาวิิทยาลััย อีีก 6 ปีีซึ่่�งก็็ใช้้ชีีวิิตอยู่่ที่่� หอพัักนิิสิิตแพทย์์เป็็นส่่วนใหญ่่ ทำำให้้โอกาสที่ ่� ได้้พบปะและมีีกิิจกรรมสััมพัันธ์์กััน ลดน้้อยลงไปอีีก เรีียกได้้ว่่าแทบจะไม่่ได้้พบปะพููดคุุยกัันเลย หลัังจากจบ training เป็็นแพทย์์ประจำำบ้้านแล้้ว พี่่�ทรก็็เข้้ารัับราชการเป็็นแพทย์์สัังกััดกองทััพบก กระทรวงกลาโหมและถููกส่่งตััวไปอยู่่ที่ ่�โรงพยาบาลค่่ายจัักรพงษ์์ที่ ่� จัังหวััดปราจีีนบุุรีี อีีก 2 ปีี ก็็ทำำให้้ห่่างเหิิน กัันไปอีีก หลัังจบ พี่่�ทรย้้ายกลัับเข้้ามาทำำหน้้าที่่�อาจารย์์ประจำำแผนก Orthopedics โรงพยาบาลพระมงกุุฎฯ ตรวจรัักษาผู้้ป่่วย สอนรุ่่นน้้อง สอน resident รุ่่นใหม่่ สอนนัักศึึกษาแพทย์์และขณะเดีียวกัันก็็ต้้องทำำงาน สร้้างครอบครััวของตััวเอง ในเวลาเดีียวกัันผมก็็ต้้องไปเป็็นแพทย์์ใช้้ทุุนสัังกััดกองทััพอากาศกระทรวงกลาโหม ถููกส่่งตััวไป-มาต่่างจัังหวััด 3 ปีีแล้้วจึึงกลัับมาเข้้าสู่่ระบบ training แพทย์์ประจำำบ้้านเป็็นสููติินารีีเวชอีีก 3 ปีีที่่�คณะแพทย์์ศาสตร์์ จุุฬาลงกรณ์์มหาวิิทยาลััยซึ่่�งต้้องอยู่่ห อพัักในโรงพยาบาลเป็็นส่่วนใหญ่่ หลัังจบการฝึึก อบรมแล้้วก็็ต้้องไปทำำงานใช้้ทุุน อีีก 3 ปีีโดยต้้องไปอยู่่ที่่�โรงพยาบาลกองบิิน ดัังนั้้�นได้้เวลา 26 ปีีที่ ่� ผ่่านมา เหมืือนผมเดิินทางตามหลัังพี่่�ทรมาตลอดเวลา โอกาสที่ ่� พวกเราพี่่�น้้องจะ พบกัันพร้้อมหน้้าพร้้อมตาก็็มีีโอกาสแค่่วัันเกิิดคุุณพ่่อ, วัันเกิิดคุุณแม่่, วัันตรุุษจีีนและวัันปีีใหม่่บางปีีเพราะพวก เราต้้องทำำงาน และปฎิิบััติิหน้้าที่่�อย่่างเต็็มที่ ่� ในแต่่ละช่่วงชีีวิิตของพวกเรา หลัังจากนั้้�นพี่่�ทรก็็มาทุ่่มเททำำงานให้้ราชวิิทยาลััยแพทย์์ออร์์โธปิิดิิคส์์เดิินทางไปประชุุมและบรรยายหลายที่ ่� ทั้้�ง ในและนอกประเทศ จนเพื่่�อนๆ ของผมที่ ่� ทำำงานในสาขาที่่�เกี่่�ยวข้้องกัับ Orthopedics มาเล่่าให้้ฟัังว่่า ไปประชุุม ที่ ่�นั่่�นที่ ่� นี่่�ได้้เจอพี่่�ทรด้้วย ผมก็็ได้้แต่่บอกเพื่่�อนๆ ว่่า “นายน่่ะโชคดีีแล้้วที่่�ได้้เจอ ผมเองยัังไม่่ได้้เจอมาตั้้�งนานแล้้ว” จนบางครั้้�ง ผมเองก็็มีีความคิิดอย่่างคนเห็็นแก่่ตััวว่่า “พี่่�เราแท้้ๆ ทำำไมไม่่อยู่่เป็็นพี่่�ของเรา หรืืออยู่่เป็็น คนของครอบครััวของเราจะมาอุุทิิศตััวเพื่่�อราชวิิทยาลััย, สถาบััน, องค์์กร, รุ่่นน้้อง, ลููก ศิิษย์์และลููกน้้องอะไร กัันนัักกัันหนา”

25 แต่่เมื่่�อวัันเวลาผ่่านไป หรืือที่่�เรีียกว่่า ‘พอเราแก่่ขึ้้�น’ จึึงเข้้าใจว่่า คนเราต้้องพยายามหาโอกาส สร้้าง โอกาส หาช่่องทางที่่�จะทำำให้้เกิิดประโยชน์์แก่่คนรุ่่นหลัังเพื่่�อให้้องค์์กรได้้ก้้าวไปข้้างหน้้า พััฒนาและเป็็นผู้้นำำ ในที่ ่� สุุด ซึ่่�งจะทำำให้้ชีีวิิตของเรามีีคุุณค่่ามากขึ้้�นเป็็นทวีีคููณ ซึ่่�งพี่่�ทรทำำมาตลอด สำำหรัับคุุณพ่่อและคุุณแม่่ที่ ่�มีีหััวใจเต็็มเปี่่�ยมไปด้้วยความรััก ความห่่วงใย และความภููมิิใจในตััวลููกๆ ทุุกคน ย่่อมต้้องมีีความดีีใจและภาคภููมิิใจอย่่างยิ่่�งยวดในตััวพี่่�ทร ซึ่่�งเป็็นพี่่�ชายคนโตของครอบครััว อายุุเพีียงแค่่17 ปีีกว่่ามีีความสามารถเข้้าเรีียนระดัับมหาวิิทยาลััยในคณะแพทย์์ศาสตร์์ได้้ ทั้้�งๆ ที่ ่� ตััวคุุณพ่่อ-คุุณ แม่่มีีโอกาสได้้รัับการศึึกษาเพีียงแค่่ระดัับชั้้�นประถมเท่่านั้้�นเอง ไม่่เคยรัับรู้้หรืือสััมผััสชีีวิ ิตในมหาวิิทยาลััยมา ก่่อนแน่่นอน ท่่านทั้้�งสองทุ่่ม เททุุกอย่่างให้้กัับพี่่�ทรอย่่างมาก โดยเฉพาะความรััก ความห่่วงใยและความภาค ภููมิิใจ ซึ่่�งผมสััมผััสและรัับรู้้ได้้ทุุกครั้้�งที่ ่� ท่่านเล่่าเรื่่�องพี่่�ทรให้้ผมฟััง ซึ่่�งท่่านเห็็นว่่าพี่่�ทรจะได้้เป็็นแบบอย่่างให้้แก่่น้้องๆ ต่่อไปในอนาคตได้้และก็็เป็็นจริิงได้้ในเวลาต่่อมา คุณพุ่่อเคยเล่่าให้้ผมฟัังว่่า หลั ังจากที่่�พี่่�ทรได้้เป็็น อาจารย์์ในแผนก Orthopedics แล้้วคณะอาจารย์์ในแผนกเคยถามพี่่�ทรว่่า “คุุณจะทำำงานเพื่่�อเอาเงิินหรืือเอากล่่อง” พี่่�ทรตอบว่่า “ผมจะเอากล่่องครัับ” แล้้ว พี่่�ทรก็็ทำำเช่่นนั้้�นตลอดมา สุุดท้้ายนี้้� ขอขอบคุุณพี่่�จากใจน้้องชายคนนี้้�นะครัับ ที่ ่� ห่่วงใยและเมตตาต่่อผมและครอบครััวจน ลููกชายผมก็็เลืือกที่่�จะเดิินตามรอยพี่่�ทร ที่่�จะเป็็นแพทย์์ในสาขาออร์์โธปีีดิิคส์์ไปอีีกคน ด้้วยความรัักและนัับถืือ นาวาอากาศโท นายแพทย์์อุุทารณิิน บวรรััตนเวช พี่่น้�อ้งทั้้ง 5�

26 ถ้้าเรียีนไม่่ได้้ตกซ้ำชั้้ ำ� �นก็็ไม่่เป็็นไร ก็็ให้้เรียีนไปตามที่่�จะเรียีนได้้ แต่่ปรากฏว่่าก็็สามารถเรีียนได้้แม้้จะเรีียนแบบคาบลููกคาบ ดอกก็็ยัังได้้เลื่่�อนชั้้�นในทุุกปีี สมัยก่ั ่อนวัดผลสัอบกัันเป็็นเปอร์์เซนต์ ถ้์ ้าใครสอบได้้ คะแนนทุุกวิิชารวมต่ำ ำ� กว่่า50% ต้้องซ้ำชั้้ ำ� �นแน่่นอน ตั วผัมสอบ ได้้คะแนนรวม 51% ตอนประถม 1 เลยรอดได้ขึ้้�นชั้้�น ผมเรียีน แบบรู้้เรื่่�องบ้้างไม่รู้่้เรื่่�องบ้้างมาตลอดตั้้�งแต่ป่ระถมปีีที่่�1-6เรียีก ว่่าเป็็นเด็็กที่่�เรียีนกลางๆ แต่ก็่ ็ผ่่านมาได้้เรื่่�อยๆ แล้วก็้ ็ดีีขึ้้�นเป็็น ลำดัำบั ข้้อดีีอย่่างหนึ่่�งในก หนึ่่ ารได้้เรียีนที่่�โรงเรียีนเซนต์์คาเบรียลี คืือ ทำำ ให้มี้ีพื้้�นฐานภาษาอัังกฤษที่่�ดีีเพราะถ้้าเป็็นโรงเรียีนอื่่�น ในสมัยก่ั ่อนอาจจะเริ่่�มเรียีนภาษาอัังกฤษตอนขึ้้�นประถมปีีที่่�4 แต่ที่่�นี่่�จะให้้เริ่่�มเรียีนตั้้�งแต่ป่ระถมปีีที่่�1 ซึ่่�งอาจจะเป็็นส่ว่นหนึ่่�ง ที่่�ช่วยทำ่ ำ ให้มี้ีพื้้�นฐานภาษาอัังกฤษดีขึ้้ี�นกว่่าเด็็กที่่�เรียีนโรงเรียีน อื่่�นๆ เวลาสอบภาษาอัังกฤษเลยไม่่ต้้องห่่วงมากนััก ส่่วนวิิชา อื่่�นๆ ถ้้าเป็็นตรีีโกณมิิติิเรขาคณิิต พีีชคณิิต พวกกลุ่่มวิิชาที่่�มีี ทฤษฎีที่่�ต้้องพิสููิจน์ว่์่าอะไรเท่่ากับัอะไร มีสีมการให้คิ้ดิวิิเคราะห์์ จะชอบเรียีนมาก แต่ถ้่ ้าเป็็นอะไรที่่�ต้้องท่่องจำำอย่่างภาษาไทย บทที่่ � 2 การเรีย ี น...หน้้าที่่ � สำคั ำ ญ ั เพี ี ยงอย่่างเดี ี ยว สถาบัันการศึึกษาซึ่่�งเรียีกได้ว่้่าเป็็นที่่�แรกในชีีวิิตของ ผม เป็็นโรงเรีียนอนุบุาลเล็็กๆ ที่่�อยู่่แถวร้้านทองสาขาพาหุรัุด ั ชื่่�อโรงเรียีนอนุบุาลสมบัติัิดรุุณเรียีนได้้2 ปีีจากนั้้�นป๋๋ าก็็พาไป เข้้าเรียีนชั้้�นประถมปีีที่่�1 ที่่�โรงเรียีนเซนต์์คาเบรียลีเลขประจำำ ตัว ั7621 ในปีีพศ.2499 จำำ ได้้เลยว่่าผมเป็็นเด็็กตัวัเล็็กมากๆ เวลาเข้้าแถวจะยืืนอยู่่หน้ ้าสุดคู่่กั ุบัเพื่่�อนอีีกคนที่่�ชื่่�อยุุทธนา ผมย้้อนมาดููรููป เก่่าๆ ถึึงได้รู้้ว่่าเข้้าเรีียนประถมปีีที่่� 1 เร็็วกว่่าเกณฑ์์ไปนิิดหนึ่่�ง เพราะสมัยก่ั ่อนเด็็กที่่�จะเข้้าเรีียน ต้้องมีีอายุุ6 ขวบเต็็มก่่อนถึึงเดืือนพฤษภาคมในปีีการศึึกษา นั้้�นซึ่่�งเป็็นเดืือนที่่�โรงเรีียนเปิิดเทอม แต่่ตััวผมเองเกิิดเดืือน พฤศจิิกายน พอนับัไปนับัมาก็็เกิิดสงสัยว่ั ่า อ้้าว! แล้ว้ตอนนั้้�น เราเข้้าไปเรียีนได้ยั้ังไงเพราะในใบเกิิดที่่�ป๋๋ าแจ้้งคืือปีีพ.ศ.2495 แต่่ความจริิงแล้วผ้มเกิิดเดืือนพฤศจิิกายน ปีีพ.ศ.2494 ปีีที่่�เข้้า เรียีนคืือ พ.ศ. 2499แปลว่่าตอนนั้้�นผมน่่าจะยัังไม่่เต็็ม 5ขวบ ดีีแต่่เอาเถอะ เมื่่�อเข้้าไปแล้วก็้ ็เรียีนไป จำำ ได้ว่้่าป๋๋ าเคยบอกว่่า แต่ป๋่ ๋ ากัับแม่่ไม่่ค่่อยได้้มา เพราะว่่าป๋๋ าต้้องคอยดูแลูร้้านทอง ส่่วนแม่่ก็ต้ ็้องคอยดูแลูบ้้าน พวกเราพี่น้่�้องก็็เข้้าใจในหน้้าที่่�ที่ทั้้่�งสอง�ท่่านต้้องทำำก็็จะไม่่มีีมานั่่� งเสีียใจน้้อยใจ ว่่าทำำ ไมไม่่มาร่่วมงาน แต่รู้้่รู้้อยู่่แล้้วว่่าเขาดีีใจที่เราเ่�รีียนได้ดีี้

27 ปกติิถ้้าเป็็ นชื่่� อจะเป็็ น ‘สุุนทร’ หรืือ ไม่่ก็็ ‘สุุธร’ มาสเตอร์ก็์ ยิ่่็ งสง�สััยว่่า ทำำ ไมเอาดีีกัับไม่่ดีีมารวมกััน หรืือ พระที่ตั้้่�ง�ชื่่� อให้้อยากจะสื่่� อความ หมายว่่า กลางๆ ไม่่ดีีไม่่เลวก็ ็ ไม่่รู้้ ผมก็ยั ็ังงงจนทุุกวัันนี้้� “พอน้้องเริ่่� มโต ปรัับตััวได้้ ก็็เปลี่่� ยน มาเป็็ นว่่าเลิิกเรีียนแล้้วมาเจอที่ตรง่�โรงเล่่นของโรงเรีียน เอากระเป๋๋ ามา วางรวมกััน” ก่่อนไปโรงเรีียนเราก็็จะไปสวัสดีั ีแม่่แล้วรั้บัเงิินค่่าขนมที่่�แม่่จะวางเงิินไว้้ให้้เป็็นกองๆ กองละ 4 บาท สำหรัำบั พกไปโรงเรียีน ซื้้�อข้้าวกลางวัันกิิน เพราะ ที่่�โรงเรีียนจะมีีข้้าวถาดหลุุมให้ถึ้ึงประถมปีีที่่�4 พอขึ้้�น ประถมปีีที่่�5 ต้้องซื้้�อข้้าวกิินเอง สมัยนั้้�นก๋๋วยเตี๋๋�ยวชาม ละ2 บาท น้ำอี ำ� ีก 50 สตางค์์เหลืือก็็เก็บ็มาหยอดกระปุุก ไว้้โตขึ้้�นมาหน่่อยแม่ถึ่ ึงจะเพิ่่�มค่่าขนมให้้ ตอนที่่�น้้องๆ ไม่่ว่่าคนไหนก็็ตาม เข้้ามาเรีียน แรก ๆ ผมก็็จะคอยแวะไปดููน้ ้องบ้้างว่่า ตอนกลางวััน กิินข้้าวหรืือยััง เพราะน้้องยัังเล็็ก เวลาไปกิินข้้าวจะ ต้้องเดิินต่่อแถวกับัเพื่่�อนๆ ในห้้องไปโรงอาหารเพื่่�อกิิน พร้้อมกััน พอเลิิกเรีียนก็็อาจมีีไปรับน้ั ้องที่่�ห้้องบ้้าง แต่่พอน้้องเริ่่�มโต ปรับตัวัได้ก็้็เปลี่่�ยนมาเป็็นว่่า เลิิกเรีียนแล้ว้มาเจอที่่�ตรงโรงเล่่นของ โรงเรีียน เอากระเป๋๋ ามาวางรวมกััน แล้ว้จะไปวิ่่�งเล่่นที่่�ไหนก็็ไป พอป๋๋ า มารับก็ั ็ขึ้้�นรถกลัับบ้้าน สมัยก่ั ่อน หน้้าโรงเรีียนเซนต์ยั์ ังเป็็นถนนที่่� รถสวนกัันได้้ไม่่ใช่วั่ ันเวย์์เหมืือน ตอนนี้้�ไม่่ต้้องข้้ามถนนไปรอรถ ชั้้นประ�ถม วััยอนุุบาล โรงเรียนสมบััติ ีดรุิุณ อัักษรสููง กลาง ต่ำ ำ� จะไม่่เอาเลย เพราะไม่่ค่่อยถนัดัเท่่าไหร่นั่ ัก แต่่ให้้เรียีนก็็เรียีนได้้เวลาสอบก็็ทำำเต็็มที่่�แต่่ได้้แค่่ไหนก็็แค่นั้้่ �น ผมเข้้าเรียีนได้ส้องปีีน้้องๆ ก็็ทยอยตามเข้้ามาเรียีน ยกเว้้น น้้องผู้้หญิิงไปเรีียนที่่�โรงเรีียนซางตาครููซ คอนแวนต์ที่่์ �อยู่่ใกล้บ้้าน คนเดีียว พวกตำำราเรีียนต่่างๆ ที่่�ผมใช้้เรีียนแล้วก็้ ็จะส่่งต่่อมาให้้ น้้องชายใช้้เรียีนเป็็นรุ่่นๆไป เพราะตัวผัมเองก็็ใช้ตำ้ ำราที่่�รับช่ัว่งต่่อ มาจากคุุณอาซึ่่�งก็็เรียีนที่่�โรงเรียีนเซนต์์คาเบรียลีมาก่่อน พอเรียีน ผ่่านไปแต่ล่ะปีีก็็เก็็บตำำราส่่งต่่อให้น้้องชาย เพราะสมัยก่ั ่อนตำำรา เรียีนกับสมุัดุเขีียนการบ้้านจะแยกกััน ฉะนั้้�นแต่ล่ะเทอมก็็จะซื้้�อแค่่ สมุดุเขีียนการบ้้านที่่�ขายเป็็นตั้้�งๆ ตั้้�งละ10เล่่ม ส่ว่นตำำรานี่่�แทบไม่่ ต้้องเสีียเงิินซื้้�อกัันเลย

28 แต่ก็่มี็ตำีำรวจคนหนึ่่�งกับัอาบัังที่่�อยู่่ป ระจำำตรงประตููโรงเรียีนช่วย่ดููแลเด็็กๆและระวัังเรื่่�องรถให้้ ขณะเรียนี โรงเรียนีเซนต์ค์าเบรียีล ระดัับชั้้น�ประถม มศ. 1 กัับจุุดเปลี่่� ยนครั้้� งแรกของชีีวิิต มศ.1 ก็็เปลี่่�ยนเป็็น ภราเดอร์์มาร์ติ์ินเป็็นอธิิการ ซึ่่�ง ซึ่่หลัังจากอยู่่ ที่่�โรงเรียีนเซนต์์คาเบรียลีมานาน ท่่านก็็ออกไปสร้้างมหาวิิทยา ลััยอัสสััมชัญ ั (ABAC) พอขึ้้�น มศ. 4-5 จะมีีภราเดอร์ ป์ระจำำ ชั้้�น คืือ ภราเดอร์์วิินเซนต์์เป็็นคนดููแล สมัยนั้้�นคุุณครููยัังมีีน้้อย แต่่ละท่่านจึึงไม่่ได้ส้อนแค่่ วิิชาเดีียว ทำำ ให้้พวกเราค่่อนข้้างสนิิทสนมกััน เพราะได้รั้บัการ ดููแลเอาใจใส่่อย่่างดีีแต่่ถึึงจะสนิิทสนมยัังไงเมื่่�อใครทำผิำ ิด ก็็ ต้้องโดนทำำ โทษเหมืือนกััน ตัวผัมเองแม้ว่้่าในสมุดุพกจะบอก ว่่าเรียบร้ี ้อย แต่ก็่ ็มีีบ้้างที่่�ถููกทำำ โทษ ไม่ว่่าจะเป็็นการให้้ออกไป ยืืนหน้้าชั้้�นในขณะที่่�เพื่่�อนๆ นั่่�งเ นั่่รียีน หรืือถููกตีด้ีวย้ ไม้้เรียวก็ี ็เคย แต่่การถููกตีีในแต่ล่ะครั้้�งมาสเตอร์หรื์ ือภราเดอร์ก็์็จะบอกเหตุผลุเสมอ ตัวัเราเองก็็ยอมรับัในความผิิด เช่่นไม่ตั้้่ �งใจเรียีน แอบกิิน ขนมในห้้องเรียีน ลืืมทำำการบ้้าน ก็็จะโดนเรียีกตีีต่่อหน้้าเพื่่�อน หน้้าชั้้�น เป็็นไม้้เรียวีเส้้นเล็็กๆ ไม่่ใช่่ไม้้ใหญ่่โตอะไร หรืือบางทีีมาสเตอร์ส์อนอยู่่แล้ว้เราคุยกัุัน ท่่านก็็จะหัันมาเอาชอล์์คปาใส่่ บ้้างเท่่านั้้�นเอง ตอนโตขึ้้�นมาหน่่อยชอบไว้ผ้มยาวก็็โดนกร่่อน ผมก็็มีีฉะนั้้�นถ้้าไม่่อยากอายก็็ต้้องไม่ทำ่ผิำ ิด ผมว่่าการทำำ โทษ ที่่�โรงเรีียนเซนต์์คาเบรีียลเป็็นการตีีเพื่่�อให้หล้าบจำ ำ ไม่่ทำอีำ ีก ไม่่ใช่่ตีีเพราะอารมณ์หรื์ ือความสะใจ ความอายในตอนที่่�โดน ทำำ โทษคืือสิ่่�งเตืือนใจว่่าอย่่าทำำแบบนี้้อีบบนี้้�ีกจะได้้ไม่ต้่ ้องอายเพื่่�อน พอขึ้้�น มศ.1 ก็็เริ่่�มมีีความคิิดความอ่่านของตัวัเอง มากขึ้้�น ผมว่่าช่ว่งนี้้�เป็็นช่ว่งหัวัเลี้้ยวหั�วต่ั ่อของชีีวิิต เพราะเป็็น วัยที่่ ั �เริ่่�มโตเข้้าเป็็นวัยรุ่่ ัน จะได้ดี้ีหรืือเสีียคน จะเลืือกคบเพื่่�อน แบบไหน จะเกเรตามเพื่่�อนหรืือไม่ก็่ ็ตอนนี้้�แหละ ป๋๋ ากับัแม่่เอง ก็็จะเตืือนตลอดเวลาว่่า ถ้้าจะคบเพื่่�อนต้้องดููให้ดี้ีว่่าเขาเป็็นยััง ไง เห็็นเลยว่่าบางคนที่่�เรียีนดีีแต่่พอเจอเพื่่�อนไม่่ดีีพฤติิกรรมก็็เปลี่่�ยนแต่่ยัังโชคดีีที่่�สมัยก่ั ่อนไม่่มีียาบ้้า จะมีีอย่่างมากก็็แค่่สููบบุหรีุ่่�กับกิั ินเหล้้าก็็ได้ล้องดููบ้ ้างตามภาษาเด็็กวัยรุ่่ ันแต่่โชค ดีีที่่�ไม่ติ่ ิดบุหรีุ่่�เหมืือนเพื่่�อนบางคน ส่ว่นเรื่่�องคุยกัุบจีั ีบสาวๆเริ่่�มมีีเข้้ามาบ้้างตามประสา เด็็กที่่�กำำ ลัังโตเป็็นหนุ่่มหนุ่่แต่ก็่ ็แค่่เหล่่ๆ นัักเรียีนสาวโรงเรียีนใกล้้ๆ คืือโรงเรียีนเซนต์ฟรั์ ังค์์ตามประสาเด็็กวัยรุ่่ันยรุ่่ว่่าคนนั้้�นหน้้าตาน่่า รัักดีีแต่่ไม่่เคยเข้้าไปคุยุเพราะผมขี้้�อายมากเวลาเจอผู้้หญิิงได้้ แต่ยิ้้่ �มๆ และไม่่เคยจีีบใคร บางครั้้�งช่่วงวัันหยุดก็ุ็ไปเที่่�ยวบ้้าน เพื่่�อนแถวลาดพร้้าว ซึ่่�งว ซึ่่บ้้านนั้้�นมีีน้้องสาวและเพื่่�อนๆ ของ เขาก็็ไม่่ได้้ไปจีีบเขา มีีแค่่คุยกัุันแบบคนรู้้จัักซะมากกว่่า ซึ่่�งนี่่� อาจเป็็นข้้อเสีียอย่่างหนึ่่�งของการเรียีนโรงเรียีนชายล้ว้นซึ่่�งไม่่ เหมืือนโรงเรีียนสหศึึกษาที่่�มีีทั้้�งเพื่่�อนผู้้ชายผู้้หญิิง ทำำ ให้้เวลา เจอผู้้หญิิงก็็จะวางตัวัไม่ค่่อยถููกก็็เป็็นได้้ ความที่่�โรงเรียีนเซนต์์คาเบรียลีเป็็นโรงเรียีนชายล้ว้น ที่่�ในสมัยก่ั ่อนมีีแต่่คุุณครููผู้้ชาย แต่ล่ะห้้องมีีมาสเตอร์ ป์ระจำำ ชั้้�นคอยดููแลอย่่างใกล้ชิ้ด ิและยัังมีีภราเดอร์ที่่์�คอยดููแลในแต่ล่ะ ชั้้�นปีีอีีกด้วย ้ตอนที่่�ผมเข้้าไปเป็็นนัักเรียีนใหม่่ๆ จำำ ได้ว่้่าภรา เดอร์์มงฟอร์์ต เป็็นอธิิการจากนั้้�นเปลี่่�ยนไปเรื่่�อยๆ จนกระทั่่�ง

29 การทำำ โทษที่่�ช่่วยหล่่อหลอมตัวัเราให้รู้้สึึกละอายที่่�จะทำผิำ ิด และคิิดทุุก ครั้้�งก่่อนที่่�จะทำำอะไรว่่าจะต้้องเจอผลแบบไหน วิิธีีการที่่�ใช้ก็้็ไม่่ได้้อยู่่ๆ หยิิบไม้้มาตีีพร่ำ�เพรื่่�อ แต่่มีีเหตุมีุีผลเพราะก่่อนจะตีี มาสเตอร์์จะคุยกุ่่อนว่่าตีีเพราะอะไร ทำำอะไรผิิด ทำำ ไมต้้องลงโทษ แต่่ถ้้ามองยุุคนี้้ หล�ายคนอาจบอกว่่าไม่่ใช่่เลย จะมาตีีไม่่ได้้นะ สมัยก่ั ่อนนั้้�นก็็ไม่ผิ่ ิดเพราะยุุคสมัยัเปลี่่�ยนไป เพีียงแต่่ในยุุคที่่�ผมโตมา การ โดนทำำ โทษแบบนี้้มี�ีเหตุมีุผลีและไม่่ได้รู้้สึึกว่่ารุุนแรงมากจนเกิินไป เพราะกฎระเบีียบ บอกไว้้อย่่างชัดัเจนแต่่เราต่่างหากที่่�ไม่่ได้ทำ้ ำ ตามกฎระเบีียบนั้้�นๆ ส่ว่นเรื่่�องผลการเรียีนต้้องบอกว่่า ผมเองก็็ยัังแปลกใจในตัวัเองเหมืือนกััน เพราะจากที่่�เรียีนแบบพอให้ผ่้่าน เรียีนไปเรื่่�อยๆ ก็็เริ่่�มมีีความตั้้�งใจมากขึ้้�น เพราะรู้้อยู่่แล้วว่้ ่ามีีการแข่่งขัันกัันเยอะ มัันเลยเหมืือนเป็็นการกระตุ้้นตนเองโ ตุ้้ดยไม่่ต้้องมีีใครมาบัังคับว่ั ่าต้้องพยายามให้้มากขึ้้�น อยู่่ๆ ก็็คิิดขึ้้�นมาแบบนี้้ว่�่า ถ้้าเราไม่่ตั้้�งใจ เรียีนตั้้�งแต่่ตอนนี้้�จะลำบำากแน่่ๆ ในอนาคตไม่ก้่ ้าวหน้้าแน่่นอน จากนั้้�นพฤติิกรรม ก็็เริ่่�มเปลี่่�ยนไปเอง คืือช่ว่งเรียีนประถมพอเลิิกเรียีนกลัับมาบ้้านก็็จะนั่่�งทำำการบ้้าน กับน้ั ้องๆแต่ล่ะคนจะมีีโต๊๊ะเขีียนหนัังสืือตัวัเล็็กๆ ก็็นั่่�งทำำการบ้้านไป พอสััก 3 ทุ่่ม ทุ่่ ก็็เข้้านอน แต่่ตอนนี้้�ไม่่ใช่่แล้ว ้ พอทำำการบ้้านเสร็็จ ผมก็็จะเปิิดตารางสอนดููว่ ่า พรุ่่งรุ่่ นี้้มี�ีวิิชาเรียีนอะไร ก็็ เอาตำำราที่่�ต้้องเรีียนพรุ่่งรุ่่ นี้้�มาเปิิดดูู นั่่�งดดูู นั่่อ่่านไปถึึง 4 ทุ่่มค่่อยนอน อาจจะรู้้บ้้างไม่่รู้้ บ้้างก็็ไม่่เป็็นไร เพราะอย่่างน้้อยๆ พอเรียีนในห้้องก็็เข้้าใจได้้เร็ว็กว่่าเพื่่�อนที่่�อาจจะ ไม่่ได้อ่้่านหนัังสืือเตรียีมตัวัมาเพื่่�อที่่�จะเรียีนในวัันรุ่่งรุ่่ ขึ้้�น เพราะว่่ามัันเคยผ่่านตามา แล้ว ส้งสัยัอะไรในเนื้้�อหาก็ย็กมืือถาม หรืือถ้้ามาสเตอร์ ถ์ามเราก็็จะยกมืือตอบ เรียีก ว่่ามีีส่ว่นร่ว่ มในการเรียีนเสมอ นี่่�อาจจะช่วยทำ่ ำ ให้้เข้้าใจมากขึ้้�นในแต่ล่ ะวิิชา ตั้้�งแต่ขึ้้่ �น มศ.1 ก็็เป็็นแบบนี้้�มาตลอดโดยไม่มี่ ีใครต้้องมาบอกให้้ขยััน ส่ว่น เรื่่�องเรียีนพิิเศษก็็ไม่มี่ ีเหมืือนปััจจุบัุัน ป๋๋ ากับัแม่ที่่�จะมาสอนหนัังสืือสอนการบ้้านตัดั ออกไปเลย แต่ผลส่อบออกมาก็็เป็็นที่่�น่่าพอใจ เพราะเทอมแรกของมศ.1 ผมสอบ ได้ที่่้�1และตั้้�งแต่นั้้่ �นคืือ มศ.1-5 ผลสอบออกมาก็็ไม่่เคยเกิินที่่�10 สัักครั้้�ง ที่่�โรงเรียีนจะมีีเกณฑ์กำ์หำนดว่่าใครที่่ส�อบได้้75%ในแต่ล่ ะเทอมจะได้รั้บัใบ Certificateและพอหมดปีีถ้้านำำคะแนนรวม 3เทอมมาเฉลี่่�ยแล้วยั้ ังได้้75% ขึ้้�นไป ก็็จะได้รั้บ ั Diploma ซึ่่�งมีีพิิธีีมอบเป็็นเรื่่�องเป็็นราวเลย ผู้้ปกครองจะมางานด้วยก็้ ็ได้้ แต่ป๋่ ๋ ากับัแม่่ไม่ค่่อยได้้มาเพราะว่่าป๋๋ าต้้องคอยดููแยดููลร้้านทอง ส่ว่นแม่ก็่ ็ต้้องคอยดููแยดููล บ้้านพวกเราพี่่�น้้องก็็เข้้าใจในหน้้าที่่�ที่่�ทั้้�งสองคนต้้องทำ ก็ำ ็จะไม่มี่ ีมานั่่�งเสียีใจน้้อยใจ ว่่าทำำ ไมไม่่มาร่ว่มงาน แต่รู้่้อยู่่แล้วว่้ ่าเขาดีีใจที่่�เราเรียีนได้ดี้ีแค่นั้้่ �นก็็พอแล้ว้ อีีกเรื่่�องหนึ่่�งที่่�อยากจะเล่่าสู่่กั ันฟัังมากๆ คืือเรื่่�องชื่่�อของผมเอง ช่่วงที่่�ขึ้้�น มศ.1 มาสเตอร์บ์านเย็็นที่่�สอนภาษาไทยพููดกับผัมว่่า มาสเตอร์์ไม่่เข้้าใจว่่า ชื่่�อของ ชื่่เธอเขีียนแบบนี้้�มาตั้้�งแต่่แรกหรืือเขีียนผิิดหรืือเปล่่า เพราะคำว่ำ ่า ‘สุุ’ แปลว่่าดีีงาม แต่่ ‘ทร’ หรืืออ่่านว่่า ‘ทอ-ระ’ แปลว่่าชั่่�ว, เลวร้้าย, ทราม แล้วคำ้ว่ำ ่า ‘ทร’ มัักเอามา นำหน้ำ ้าคำที่่ ำ�สื่่�อความหมายในทางไม่ดี่ ีเช่่น ทรราช ทรพีีทรชน แล้วป้กติิถ้้าเป็็นชื่่�อ จะเป็็น ‘สุุนทร’ หรืือไม่ก็่ ็‘สุุธร’ มาสเตอร์ก็์็ยิ่่�งสงสัยว่ั ่า ทำำ ไมเอาดีีกับัไม่ดี่ ีมารวมกััน หรืือพระที่่�ตั้้�งชื่่�อให้้อยากจะสื่่�อความหมายว่่า กลางๆ ไม่่ดีีไม่่เลวก็็ไม่่รู้้ ผมก็็ยัังงง จนทุุกวัันนี้้�แต่ก็่ ็ไม่่เป็็นไรพระตั้้�งมาแล้ว ผ้มเองก็็ไม่่ได้รู้้สึึกว่่ามัันไม่ดี่ ีและไม่่เคยคิิด ที่่�จะเปลี่่�ยนชื่่�อแต่่อย่่างใด ผ มก็็เป็็นตัวัของผมแบบนี้้นั่่� �นแหละอาจจะไม่่ได้้เป็็นคน ที่่�ดีีที่่�สุด ุแต่ก็่ ็ไม่่ใช่่เป็็นคนที่่�เลว ทั้้�งหมดมัันไม่่ได้ขึ้้�นอยู่่ที่่�ชื่่�อแต่มั่ ันอยู่่ที่่ �การกระทำำของตัวัเรามากกว่่า โดยทำตัำวัของเราให้ดี้ีและถ้้ามองในแง่ดี่ ีคืือเดิินทางสายกลาง ไม่สุ่ดุโต่่งไปทางซ้้ายหรืือทางขวาดีีที่่�สุด ุแต่มั่ ักมีีปััญหา ที่่�ใครๆ ก็็ชอบเขีียนชื่่�อของ ผมผิิดเป็็นสุุนทรเสมอต้้องคอยย้ำ ำ� อยู่่เรื่่�อยๆ ขณะเรียนมัั ีธยมปลาย “พอทำกำารบ้้านเสร็็จ ผมก็็ จะเปิิ ดตารางสอนดููว่่าพรุ่่�งนี้้� มีีวิิชาเรีียนอะไร ก็็เอาตำรำา ที่่�ต้้องเรีียนพรุ่่�งนี้้� มาเปิิ ดดููนั่่� งอ่่านไปถึึง 4 ทุ่่�มค่่อยนอน อาจจะรู้้บ้ ้างไม่่รู้้บ้ ้างก็็ไม่่ เป็็นไร เพราะอย่่างน้้ อยๆ พอเรีียนในห้้องก็็เข้้าใจได้้เร็็วกว่่าเพื่่� อนที่่� อาจจะไม่่ได้้อ่่านหนัังสืือเตรีียมตััวมาเพื่อ่� ที่่จะเ�รีียนในวัันรุ่่�งขึ้้น� เพราะ ว่่ามัันเคยผ่่านตามาแล้้ว”

30 เมื่อ ่ � ชีีวิิตต้้องเลืือก พอใกล้้จะเรีียนจบ มศ. 3 ก็็ต้้องเริ่่�มคิิดแล้วว่้ ่าจะเรีียนต่่อทางไหนดีีเพราะตอนนั้้�นก็็มีีทางเลืือกเข้้ามาในชีีวิิต ซึ่่�ง ซึ่่ลึึกๆในใจของผมตอนแรกคืืออยาก ไปสอบเข้้าเตรีียมทหาร เพื่่�อที่่�จะไปเรีียนนัักเรีียนนายเรืืออากาศ เพราะอยาก ขับัเครื่่�องบิิน ก็็เอามาบอกป๋๋ า ท่่านก็็ไม่่ได้ห้้ามแต่่ให้้ความเห็็นมาว่่า นัักบิินเป็็น อาชีีพที่่�เสี่่�ยงอัันตรายนะแล้ว้ในสมัยก่ั ่อน เครื่่�องบิินยัังไม่มี่ ีความปลอดภัยัเท่่า ไหร่นั่ ัก ป๋๋ าอยากให้ผ้มเรียีนอย่่างอื่่�นมากกว่่า พอฟัังแล้วก็้ ็คิิดตาม ที่่�ป๋๋ าพููดก็็มีีเหตุผล ก็ุ็เลยเปลี่่�ยนความคิิดว่่าถ้้าอย่่างนั้้�นก็็ไม่่เป็็นนัักบิินแล้วกั้ ัน ก็็เลืือกที่่�จะ เรียีนต่่อมศ. 4 – 5 สายวิิทย์ ซึ่่ ์ �งตรงจุดนัุ้้�นก็็ต้้องตัดสิั ินใจอีีกครั้้�งว่่า ถ้้าจะเรียีน ต่่อเราจะเรียีนที่่�เซนต์์คาเบรียลต่ี ่อไปหรืือจะไปสอบเข้้าโรงเรียีนเตรียีมอุดุม อีีกอย่่างคืือโรงเรียีนเซนต์์คาเบรียลปลูู ีกฝัังให้นั้ ักเรียีนรัักและสามััคคีี กัันตั้้�งแต่่เข้้าไปเรียีนชั้้�นประถม อย่่างในเพลงโรงเรียีนก็็สอนไว้้อย่่างชัดัเจนว่่า“น้ำ ำ� เงิินและขาวคืือดาวสวรรค์์เราจะรัักกัันตลอดชีีวีี” “นักบิน” หรอ “นายแพทย์” ื

31 ถึึงจะมีีทะเลาะกัันบ้้าง บางครั้้�งถึึงกับต่ั ่อยกัันในตอนเรียีน แต่่พวกเรา ก็็รัักกัันไปไหนมาไหนพอรู้้ว่่าเป็็นเด็็กโรงเรีียนเซนต์์จะรุ่่นพี่่�รุ่่นน้้องก็็ช่่วยเหลืือ กัันแม้้ในโรงเรียีนเราไม่่เคยคุยกัุันมาก่่อนก็็ตาม แล้ว้จะย้้ายไปเรียีนที่่�โรงเรียีน เตรียีมอุดุมเพื่่�ออะไร ถ้้าสอบเข้้าที่่�โรงเรียีนเตรียีมอุดุมได้ก็้็ต้้องไปเจอเพื่่�อนใหม่่ที่่�ใครเป็็นใครก็็ไม่่รู้้ คุุณครููจะดููแลเอาใจใส่่ดีีเหมืือนที่่�โรงเรีียนเซนต์หรื์ ือเปล่่า ต่่างคนต่่างเรียีนแก่่งแย่่งชิิงดีกัีัน มี ีการแข่่งขัันกัันสููงแล้ว้ความรััก ความสามััคคีีความเป็็นเพื่่�อนจะมีีเหมืือนที่่�เราเคยได้รั้บัไหม คิิดแบบนี้้�แล้วก็้ ็ตัดสิั ินใจว่่าเรียีน ต่่อที่่�นี่่�ดีีกว่่าแล้วตั้้�งใจเรียีนของเราไปถ้้าสอบเข้้ามหาวิิทยาลััยได้หรื้ ือไม่่ได้ก็้็ไม่่เป็็นไร ไม่จำ่ ำเป็็นต้้องไปเรียีนที่่�โรงเรียีนเตรียีมอุดุมหรอก มศ. 4 – 5 กัับ 2 ปีีที่เ่�ข้้มข้้น จาก มศ. 3 ที่่�มีีนัักเรียีนอยู่่ 5 ห้้อง แบ่่งเป็็นห้้อง A B C D E มศ.4–5 ก็็ลดเหลืือแค่่2 ห้้องคืือ A และ B นัักเรียีนรวมกัันประมาณหนึ่่�งร้้อยคน และมีีเรียีนแค่ส่ายวิิทย์์เท่่านั้้�น ช่ว่งเวลานั้้�นเป็็น 2 ปีีที่่�การเรียีนเข้้มข้้นมาก ทุุกคนเรียีน เพื่่�อเตรียีมตัวสัอบเข้้ามหาวิิทยาลััยอย่่างเดีียวเลย บรรดาเพื่่�อนสนิิทของผมใน ช่่วง มศ. 3 ส่ว่ นใหญ่่ก็็ไม่่ได้้เรียีนต่่อที่่�นี่่� บางคนเรียีนต่่อไม่่ได้้เพราะคะแนนไม่่ถึึง ก็็ต้้องไปหาโรงเรียีนใหม่ บ่างคนพ่่อแม่ส่่งไปเรียีนต่่อเมืืองนอก ก็็ทำำ ให้้เพื่่�อน “ภราเดอร์วิ์ินเซนต์์” “ผมเคยอยากเป็็ นนัักบิิน” แต่่...เมื่่�อมาคิดถึิ ึงเรื่่�องของการ ดููแลจากภราเดอร์์และมาสเตอร์ ก็์ทำ็ ำ ให้้ เรารู้้สึึกว่่า โรงเรีียนที่่�เราเรีียนอยู่่ก็็มีี มาสเตอร์์และภราเดอร์ที่่์ �ให้้ความใส่่ใจ สนใจ เป็็นที่่�ปรึึกษาให้คำ้ ำแนะนำำอย่่าง ดีีเรีียนอยู่่ที่่�นี่่� ท่่านก็็รัักเราดีีเอาใจใส่่ นัักเรียีนทุุกคน โดยเฉพาะ‘ภราเดอร์์วิิน เซนต์์’ ซึ่่�งเป็็นคนสเปนที่่�มาอยู่่เยู่่มืืองไทย ตั้้�งแต่่เด็็กๆ ถึึงแม้้จะเป็็นคนที่่�ค่่อนข้้าง ดุุแต่ว่่าเราสััมผัสัได้ว่้่าท่่านตั้้�งอกตั้้�งใจ สอนนัักเรียีนมากๆเวลาทำผิำดท่ิ ่านก็็ไม่่ ได้้ใช้้ไม้้เรียวตีีแต่่จะใช้มื้ือใหญ่่ๆ ตีีไปที่่� ก้้นแทนเพราะท่่านเป็็นฝรั่่�ง มืือใหญ่่กว่่า คนไทยมาก ตีีครั้้�งหนึ่่�งเหนึ่่จ็บ็ ไม่่แพ้้ไม้้เรียว ี ท่่านก็็เป็็นคนเอาใจใส่่นัักเรีียนมากๆ แต่่ละคนเป็็นอย่่างไร คนไหนมีีปััญหา ในวิิชาอะไร คุุยกัับท่่านได้้เรีียกว่่า ท่่านใส่่ใจนัักเรียีนทุุกคนอย่่างละเอีียด เหมืือนกับัเป็็นลููกของท่่าน

32 ชีีวิิตเกืือบเปลี่่� ยนด้้วย AFS ช่ว่ง มศ.5ระหว่่างที่่�กำำ ลัังเตรียีมตัวสัอบเข้้ามหาวิิทยาลััย มีีประกาศ มาติดที่่ ิ �โรงเรียีนให้ส้อบชิิงทุุน AFS ไปเรียีนที่่�ประเทศสหรััฐอเมริิกาเป็็นเวลา1 ปีี ผมก็ล็องไปสอบดูู เพราะมีีแค่ส่อบข้้อเขียีนภาษาอัังกฤษและสอบสััมภาษณ์์ผลออกมาว่่าผมสอบได้ ที้ นี้้ก็�ต้็ ้องรอให้้ทางAFS หาครอบครัวัใหญ่่แบบของเรา เจ้้าหน้้าที่่ก็�็เดิินทางมาดููความเป็็นอยู่่ที่่ บ้�้านฝั่่�งธนฯเห็็นว่่าผมอยู่่แบบครอบครัวัใหญ่่ ก็็พยายามหาครอบครัวที่่ ั�มีีลัักษณะใกล้้เคียีงกััน แต่ห่าเท่่าไหร่ก็่ ็หาไม่่ได้้เพราะที่่�อเมริิกาไม่่ใช่่ครอบครัวัใหญ่่อย่่างสัังคมไทย พอลููกหลานแต่่งงานไปก็็จะแยกครอบครัว ก็ั ็เลยทำำ ให้้ไม่ส่ามารถหาบ้้านให้ผ้มไปอยู่่ไยู่่ด้ จึ้ ึงเป็็นอัันว่่าแม้้จะสอบได้ก็้็ไม่่ได้้ไปอเมริิกา ผมมาคิิดดููว่ ่า ถ้้าตอนนั้้�นหาครอบครัวัได้้และตัดสิั ินใจไปเรีียนที่่�ประเทศสหรััฐอเมริิกา มัันไม่่ใช่่แค่่ว่่า ผมจะ ต้้องเรีียนช้้าลง 1 ปีีเพราะการ ไปอเมริิกาจะเป็็นช่่วงหลัังจากผลสอบเข้้ามหาวิิทยาลััยออกมาแล้ว นั่่ ้ �นแปล ว่่า นอกจากการเรียีนช้้าลง ผมต้้องเรียีนกับรุ่่ ันน้้อง กลุ่่มเลุ่่ พื่่�อนของผมก็็เปลี่่�ยน ไป ผมก็็ไม่มี่ ีโอกาส ได้้พบกับัภรรยาของผม ในปีีเดียวกัี ันนั้้�นเพื่่�อนจากโรงเรียีน เซ็็นต์ที่่์�สอบได้้แพทย์์เชีียงใหม่มี่ ีอีีก 2 คน นอกจากนี้้�1 ปีีที่่�ต้้องไปอยู่่ที่่ �อเมริิกา สัังคมรอบตัวัอาจจะหล่่อหลอมเราให้้เป็็นคนอีีกแบบหนึ่่�งจะเรียีกว่่าเป็็นเรื่่�อง ดีีหรืือไม่ดี่ ีก็็ไม่ส่ามารถจะรู้้ได้้แต่่อย่่างน้้อยๆ การสอบไป AFS ก็็ถืือว่่าเป็็นอีีก กระจัดักระจายไป ซึ่่�งมัันก็็เหมืือนโรงเรียีนได้คั้ ดสัรรเด็็กที่่�เรียีนต่่อ มศ.4–5 คืือเด็็กที่่�มุ่่งมั่่�นจะสอบเข้้ามหาวิิทยาลััยจริิงๆ ในยุุคที่่�ผมเป็็นนัักเรียีนมััธยมปลาย จะมีค่ี่านิยิมว่่าถ้้าเรียีนสายวิิทย์์มาก็็จะเลืือกเรียีนต่่ออยู่่ 3 คณะคืือคณะแพทย์์ศาสตร์์วิิศวกรรมศาสตร์์และสถาปััตยกรรมศาสตร์ ส่์ว่นคนที่่�เรียีนสายศิลป์ิ ์ก็็จะเลืือกบัญชีั ีเศรษฐศาสตร์์แต่่ความที่่�โรงเรียีนเซนต์์คาเบรียลีตอนนั้้�นมีีแค่่2 ห้้องและเป็็นการเรียีนแต่ส่ายวิิทย์์เวลาเลืือกสอบก็็วนอยู่่แค่่ใน 3 คณะที่่�ว่่านี้้ ผ�มก็็มาดููตัวัเองว่่าจะมุ่่งไปทางไหน สถาปััตย์์ฯ ตัดัออกไปก่่อนเลยเพราะวาดรููปไม่่เป็็นสับปัะรด ส่ ว่ นวิิศวะก็็คิิดว่่าตัวัเองคงไม่่ใช่่คนที่่�จะไปสร้้างอะไรสัักเท่่าไหร่ บว่ก กับัชอบชีีววิิทยา ถ้้าอย่่างนั้้�นก็็มุ่่งมั่่�นเรียีนเพื่่�อสอบเช้้าแพทย์์เภสััชกรวิิทยาศาสตร์หรื์ ือไม่ก็่ ็ทัันตแพทย์์จะดีีกว่่า ส่ว่นว่่าเพื่่�อนๆจะ เลืือกอะไรก็็แล้ว้แต่่เพราะผมเลืือกโดยดููจากความชอบและความสนใจของตัวัเอง สมััยนั้้�นคณะแพทย์์ศาสตร์มี์ ีให้้เลืือกแค่่3 สถาบัันเท่่านั้้�นคืือ ศิิริิราช, จุุฬาฯ และมหาวิิทยาลััยเชีียงใหม่่ ซึ่่�งเป็็น มหาวิิทยาลััยแรก ในส่่วนภููมิิภาคของประเทศไทย ผมก็็เลืือกเรีียงไว้้1 ถึึง 3 อัันดับัตามตวามสููงของคะแนน ลงมาก็็เป็็นคณะ เภสััชศาสตร์์คณะวิิทยาศาสตร์์จนครบ 6 อัันดับ ัเลืือกไปทั้้�งๆ ที่่� ที่่รู้้ว่่าคณะแพทย์์คะแนนสููง เวลาอ่่านหนัังสืือเตรียีมตัวสัอบเรามีีความกดดัันแน่่นอน ยิ่่�งคิิดว่่าต้้องแข่่งกับนัักเรียีนทั่่�วประเทศในอััตราส่ว่นของคนสอบที่่�มากกว่่าคนที่่�จะสอบติิดเป็็นหลายเท่่าก็็ยิ่่�งกดดัันมาก แต่่อย่่างหนึ่่�งที่่�ผมมั่่�นใจคืือแม้ว่้่าผมจะสอบไม่่ติิดคณะแพทย์์ศาสตร์ ก็์ ็น่่าจะติิดในคณะอื่่�นๆ รองลงมาที่่�เลืือกไว้้เพราะที่่�ผ่่านมาเราเองก็็เรียีนหนัังสืือได้ดี้ีพอสมควร ไม่่ได้้เรียีนแบบกระจอกๆ ถ้้าปีีนี้้�ไม่่ติิดแพทย์์ก็็น่่าจะติิดคณะอื่่�น แล้วก็้ ็เรียีน ไปก่่อน ปีีหน้้าค่่อยสอบเอาใหม่่เพราะผมปัักธงไว้้แล้วว่้ ่าอยากเรียีนแพทย์์ก็็ต้้องพยายามให้้เต็็มที่่� ตั้้�งแต่ขึ้้่ �น มศ.4 ผมก็ตั้้็ �งใจเรียีนมากขึ้้�นกว่่าเดิิม แต่่ไม่ถึ่ ึงกับัเครียดี จนไม่ทำ่ ำอะไรอย่่างอื่่�นนอกเหนืือไปจากการอ่่านหนัังสืือ เพียีงแต่่ระหว่่างเรียีนในห้้องก็ตั้้็ �งใจ กลัับมาบ้้านก็็ทบทวน และยัังคงอ่่านตำำราไปก่่อนที่่�จะได้้เรียีนวัันรุ่่งรุ่่ ขึ้้�นเสมอเพื่่�อให้้เวลาที่่�เรียีน ได้้เข้้าใจเร็วขึ้้ ็ �น ส่ว่นช่ว่งที่่�เรียีกว่่าอ่่านหนัังสืือหนัักจริิงๆ คืือช่ว่งหนึ่่�งเดืือนสุดทุ้้ายก่่อนสอบ เข้้ามหาวิิทยาลััย ผมจะจัดัตารางอ่่าน หนัังสืือไว้ทั้้�งเดืือนเลยว่่า มีีอะไรบ้้างที่่�ต้้องอ่่าน ซึ่่�ง ซึ่่ก็็คืือทั้้�งหมดที่่�เคยเรียีนมาในช่ว่ง มศ.4-5เพราะต้้องอ่่านย้้อนทวนทั้้�งหมด จะ ทำำตารางขึ้้�นมาจนกระทั่่�งถึึงวัันก่่อนสอบ เรียีกว่่าต่่างคนต่่างตั้้�งใจเรียีน สปีีดกัันเต็็มที่่�ใครมีีปััญญาอ่่านหนัังสืืออะไรก็็อ่่าน ตอน นั้้�นใครก็็ช่วย่ ใครไม่่ได้ ต่้ ่างคนต้้องช่วยตั่วัเองเพื่่�อเอาตัวัให้้รอดในการสอบเข้้ามหาวิิทยาลััยให้ติ้ดิโดยเฉพาะในสาขาที่่�เลืือกไว้อั้ัน ดับต้ั ้นๆ จำำ ได้ว่้่านอกจากอ่่านหนัังสืือย้้อนทุุกวิิชา ยัังซื้้�อข้้อสอบเก่่ามาทำ อ่ำ ่านจนถึึง 5 ทุ่่ม ตื่่�นเช้้ามาก็็อ่่านต่่อ ช่ว่งนั้้�นแม่่จะวน เวีียนมาดููที่่�ห้้องนอนของผมในตอนกลางคืืนบ่่อยๆ เพราะรู้้ว่่าผมเตรียีมตัวัอย่่างหนััก ก็็จะชงโสมมาให้ดื่่้�ม ผมนอนตอนไหนแม่่ ก็็ถึึงจะนอน ตื่่�นเช้้ามา 8 โมง ผมก็็อ่่านหนัังสืือต่่อ ถึึงวัันสอบก็็ไปสอบ พกไปแค่่เครื่่�องเขีียนและบััตรสอบ เพราะผมไม่่ได้้เป็็น ประเภทอ่่านหนัังสืือจนถึึงวิินาทีีสุดทุ้้าย เพราะในความคิดิของผมอ่่านตอนนั้้�นมัันไม่มี่ ีประโยชน์์อะไรแล้ว ถ้้าเตรียีมตัวัมาดีีถึึงวััน สอบทำำ ให้้เต็็มที่่�ก็็พอแล้ว้ “Woshington, D.C.” Capital city of the United States of America

33 “ผมเองไม่มี่ ีทางรู้้เลยว่่า ถ้้าเลืือกแบบนี้้�จะดีีกว่่าแบบนั้้�นไหม แต่่ในเมื่่�อเลืือกทุุกอย่่างด้วยตั้วัเอง ไปแล้วก็้ ็จะต้้องยอมรับัและทำำ ให้ดี้ีที่่�สุดุในสิ่่�งที่่�เราได้้เลืือก” แพทย์ต้์ ้องทำำ อะไรบ้้าง? แพทย์์จะรู้้ว่ ่าต้้องทำำ อะไร ก็ต่็่อเมื่อไ่�ด้้เริ่่� มเรีียน การเป็็ นแพทย์ต้์ ้องมีีคุุณธรรม ประกอบหลายอย่่าง อาจารย์ที่์ ่�เป็็ นผู้้สอนก็ถืื็อว่่าเป็็ นต้้นแบบ ให้้เราได้้เดิินตามได้้อย่่างถููกต้้อง ประสบการณ์์ในชีีวิิต ที่่�ทำ ที่่ำ ให้ตั้วผั มได้ป้ระสบกับัความผิดหวัิ ังในชีีวิิตของตัวัเองรวมถึึงการเลืือกทางเดิินชีีวิิตที่่�ไม่มี่ ีใครล่ว่งรู้้ได้ว่้่าจะเกิดิอะไรขึ้้�นกับัทาง ที่่�เลืือก อย่่างครั้้�งนี้้ผ�มเลืือกที่่�จะสอบชิิงทุุนแต่่เมื่่�อสอบได้้กลับัไม่่ได้้ไป นั่่�น อาจหมายถึึงว่่าชีีวิิตของผมคงถููกลิขิิตให้้มาทางเส้้นทางสายนี้้�จริิงๆ สุุทร บวรรััตนเวช... คณะแพทย์์ศาสตร์์ มหาวิิทยาลััยเชีียงใหม่่ สมััยนั้้�นการประกาศผลสอบเข้้ามหาวิิทยาลััยไม่่ได้้มีีการ โทรศััพท์์ไปเช็็คผล ถ้้าไม่่รอไปรษณีีย์์แจ้้งผลก็็ต้้องต้้องไปดููผลส อบเองที่่�บอร์ดป์ ระกาศ ตอนนั้้�นไปดููผลส อบที่่�คณะเภสััชศาสตร์ซึ่่์�งตั้้�งอยู่่ติิดกับัโรง พยาบาลสงฆ์์ ที่่�จำำ ได้้แน่่ๆ คืือผมไปกับัเพื่่�อน แล้วค่้ ่อยๆเปิิดหาชื่่�อของตัวัเอง เพราะเขาจะไม่่ติิดบอร์ดป์ ระกาศแบบแยกคณะ แต่่จะติิดเรีียงตาม ตัวัเลขตัวอัักษร ตอนที่่�เปิิดหาไม่่เจอชื่่�อตัวัเองก็็เริ่่�มใจไม่ดี่ ีเอ...มัันยัังไงแล้ว ้ยอมรับันะว่่าใจแป้ว้เหมืือนกััน ปรากฏว่่าเพื่่�อนตะโกนมาบอกว่่า‘นี่่�ไงๆเจอ ชื่่�อมึึงแล้ว้’ ถึึงได้วิ่่้�งไปดููให้้เห็็นกับัตาเออใช่่จริิงๆ ผมติดิคณะแพทย์์ศาสตร์์ มหาวิิทยาลััยเชีียงใหม ตอนนั้้�นไม่ส่ นใจว่่าจะติิดแพทย์์ที่่�ไหน ต้้องไปเรียีน ไกลแค่่ไหน ขอให้ส้อบติิดแพทย์์ไว้ก่้่อนก็็พอเพราะยัังไงก็็ไปเรียีนอยู่่ดีีจะ ให้ผ้มไปเรียีนที่่�ไหนก็็เรียีนทั้้�งนั้้�นแต่ก็่ย็อมรับว่ั ่าในใจก็็อยากได้้แพทย์์ศิริิราช เพราะรู้้ว่่าศิริิราชคืือเบอร์หนึ่่ ์ �งคะแนนเข้้าก็สูู ็ง ถ้้าสอบได้ก็้ดี็ีแต่่เมื่่�อสอบได้ที่่้�นี่่�ก็็คิิดว่่า ไม่่เป็็นไรเรีียนได้ทุุ้กที่่�ขอเพีียงได้้เป็็นแพทย์์ไม่่ว่่าจะเรีียนที่่�ไหน ก็็ดีีใจทั้้�งนั้้�น เพราะตระกููลผมก็็ไม่่ใช่่เป็็นสกุุลหมอ ผมสอบเข้้าเรีียนได้ก็้็เท่่ากับว่ั ่าจะเป็็นแพทย์์คนแรกของตระกููล มาคิิดดููแล้้วไม่่ว่่าตอนนั้้�นจะสอบติิดคณะแพทย์์ศาสตร์์ มหาวิิทยาลััยเชีียงใหม่่ หรืือสถาบัันไหนๆ ก็็ตามอย่่างน้้อยก็็กำำ ลัังจะได้้ เรียีนเพื่่�อเป็็นแพทย์์อย่่างที่่�ตั้้�งใจไว้้และการเป็็นแพทย์์ที่่�ดีีก็็ไม่่ได้ขึ้้�นอยู่่กั บั ว่่าจะเรียีนจบสถาบัันไหน แต่่อยู่่ที่่�ว่่าในระหว่่างที่่�เรียีนและเมื่่�อจบออกมา ทำำงานแล้วคุุ้ณเป็็นแพทย์์แบบไหนมากกว่่า คำถำามที่่�ตามมาในตอนนั้้�นคืือ แพทย์์ต้้องทำำอะไรบ้้าง เพราะ แพทย์์เป็็นอาชีีพที่่�ไม่่เหมืือนอาชีีพอื่่�น จะรู้้ว่่าต้้องทำำอะไรก็็ต่่อเมื่่�อได้้เริ่่�ม เรีียน และระหว่่างเรีียนนั่่�นแหละจะเป็็นสิ่่�งที่่�ปลููกฝัังว่่าจะเป็็นแพทย์์แบบ ไหน เพราะผมเชื่่�อว่่าทุุกคนที่่�สอบติิดแพทย์์ ถ้้าตั้้�งใจเรีียนก็็สามารถเรีียน จบได้ทุุ้กคน แต่ห่ ลัังจากที่่�เรียีนจบต่่างหากที่่�สำคัำญ ัเพราะคุุณจบออกมา แล้ว้จะเป็็นแพทย์์ที่่�ดีีหรืือไม่่ การเป็็นแพทย์์ต้้องมีีคุุณธรรมประกอบหลายอย่่างอาจารย์์ที่่�เป็็น ผู้้สอนก็็ถืือว่่าเป็็นต้้นแบบให้้เราได้้เดิินตามได้้อย่่างถููกต้้อง ไม่่ใช่่คิิดเพีียง ว่่าได้้เรีียนแพทย์์แล้ว้อนาคตต้้องดีีแน่่ๆ จบไปมีีงานทำำ ไม่่ตกงานแน่่นอน แพทย์์จะรวยเร็วมี็ ีฐานะดี ทุี ุกคนให้้ความเคารพ ผมว่่านั่่�นไม่่ใช่ส่าระสำคัำญัของการเรียีนแพทย์์เพราะสำหรัำบผัมเมื่่�อจบไปแล้ว ขึ้้ว ขึ้้�นชื่่�อว่่าเป็็นแพทย์์จะ รัักษาผู้้ป่่วยให้้ได้ดี้ีมากน้้อยแค่่ไหน จะทำหน้ำ ้าที่่�ของเราได้ดี้ีหรืือไม่่และ มากกว่่านั้้�นคืือจะสามารถถ่่ายทอดความเป็็นแพทย์์ที่่�ดีีให้กั้บัแพทย์์รุ่่นน้้อง ต่่อๆ มาได้หรื้ ือไม่ นั่่�นต่่างหากคืือสาระสำคัำญสำัหรัำบผัม ไม่ว่่าจะเป็็นการตัดสิั ินใจทิ้้�งความฝัันของ การเป็็นนัักบิิน การไม่่สอบเข้้าเรีียนต่่อที่่�โรงเรีียน เตรียีมอุดุมศึึกษาและเลืือกที่่�จะเดิินหน้้าสอบเข้้า คณะแพทย์์ให้้ได้ หรื้ ือเรื่่�องใดๆ ก็็ตาม ตัวผัมเอง ไม่่มีีทางรู้้เลยว่่า ถ้้าเลืือกแบบนี้้�จะดีีกว่่าแบบนั้้�น ไหม แต่่ในเมื่่�อเลืือกทุุกอย่่างด้วยตั้วัเองไปแล้วก็้ ็ จะต้้องยอมรับัและทำำ ให้ดี้ีที่่�สุดุในสิ่่�งที่่�เราได้้เลืือก การที่่�สอบทุุน AFS ได้้แต่่กลัับไม่่ได้้ไป ก็็ผิิดหวัังบ้้าง แต่่หากว่่าคิิดดููอี ีกมุุมหนึ่่�ง นั่่�นอาจ แปลว่่าเส้้นทางชีีวิิตของผมจะต้้องเริ่่�มต้้นเรีียนที่่� คณะแพทยศาสตร์์มหาวิิทยาลััยเชียีงใหม่ ตั้้ ่ �งแต่ปี่ ี พ.ศ.2511แทนที่่�จะได้้ไปสหรััฐอเมริิกา1 ปีีแล้ว้ ถึึงกลัับมาเรียีน แต่ก็่ ็นั่่�นล่่ะครับัไม่มี่ ีใครบอกได้ว่้่า อนาคตจะเป็็นอย่่างไร สิ่่�งที่่�ผมคิิดในตอนนั้้�น คืือ ทำำ ในสิ่่�งที่่�ต้้องทำำ ในหน้้าที่่�ของเราให้ดี้ีที่่�สุด ุและ

34 เตรียีมตัวัเรียีนรู้้วิิชาการเป็็นแพทย์์ในอีีก 6 ปีี ข้้างหน้้าอย่่างตั้้�งใจ..เพื่่�อสุดทุ้้ายแล้ว ผ้ มจะได้ชื่่้�อว่่าเป็็นนายแพทย์์ได้้อย่่างภาคภููมิิใจ กระทั่่�งจนถึึงวัันนี้้ ผ�มยัังระลึึกอยู่่เยู่่สมอว่่าการที่่�ผมได้้เป็็นคนและแพทย์์ที่่�ดีีจนทุุกวัันนี้้�เพราะมาสเตอร์์และ ภราเดอร์์ของโรงเรียีนเฃ็็นต์์คาเบรียลที่่�ได้้ให้้การศึึกษาและอบรมสั่่�งสอนในความประพฤติิและการทำำความดีีเวลา12 ปีีในโรงเรีียน เริ่่�มจากเด็็กชายที่่�อ่่านหนัังสืือยัังไม่่คล่่อง นัับเลขยัังไม่่ถููก ได้้เติิบโตเป็็นนายที่่�มีีความรู้้ที่่�ไปศึึกษา ต่่อยอดตามที่่�แต่่ละคนได้ตั้้�งความหวัังเอาไว้้เพื่่�อเป็็นคนที่่�จะได้สร้้างคุุณประโยชน์์ให้กั้บัเพื่่�อนมนุษุย์์ สัังคมและ ประเทศชาติิ ในวัันที่่�10 กุุมภาพัันธ์์2020 มีีงานเลี้้ย�งฉลองครบรอบ 100 ปีีของโรงเรียีนเซ็็นต์ที่่์�ก่่อตั้้�งขึ้้�นในปีีคศ. 1920 ซึ่่�งเป็็นโอกาสอัันดีีที่่�ทำำ ให้้ได้้กลัับมาเยี่่�ยมเยืือนโรงเรียีนเก่่า เพื่่�อรำลึ ึกถึึงบรรยากาศในอดีีต สมัยยัังเป็็นนัักเรียีนได้้พบกับัมาสเตอร์บ้์ ้างท่่านที่่�สอนผมมา มีีการตั้้�งบอร์ดที่่ ์ �แสดงรายชื่่�อศิษิ ย์์เก่่าเป็็นจำำนวนมากที่่�ได้ทำ้คุำุณประโยชน์์ให้้กับปั ระเทศไทยในวงการต่่างๆ มากมาย บางท่่านผมเพิ่่�งจะทราบว่่าเป็็นศิษิ ย์์เก่่าเซ็็นต์ก็์็อดที่่�จะภาคภููมิิใจไม่่ได้ ้ในโรงเรียีนของเรารุ่่นผมนับัได้้เป็็น รุ่่นที่่�37ของโรงเรียีน ปกติิรุ่่นเราก็็มีีการพบปะกัันอยู่่บ้ ้างปีีละ2-3 ครั้้�ง บางครั้้�งก็็รวมทั้้�งชั้้�น บางครั้้�งก็็เฉพาะห้้อง C ผมก็็ไปร่ว่มงานเสมอถ้้าเป็็นไปได้้โดยเฉพาะถ้้าจัดังานในตอนเย็็นเพราะผมยัังทำำงานอยู่่ ตอนนี้้�พวกเราก็็ย่่างเข้้า70 ปีีเป็็นส่ว่ นใหญ่่และก็็จากหายกัันไปตามอายุขัุย ส่ัว่ นใหญ่่ในงานก็คุ็ยกัุันเหมืือนในวัยัเด็็ก ผมคิดว่ิ ่ามัันก็็เป็็นความสุุข อย่่างหนึ่่�งที่่�ต้้องนับถัอยหลัังไปเรื่่�อยๆจนกว่่ารุ่่นเราจะล้้มหายกัันไปหมดตามกาลเวลา

35 เพื่อนใน ่�ชั้้� นเดีียวกัันในงานร้้อยปีีของโรงเรีียน

36 บทที่่ � 3 ชีีวิิตนัักศึึกษาแพทย์์ เพื่่�อความเป็็นแพทย์์ที่่ � ดี ี หลัังจากที่เ่�ห็็นชื่อ่�ตััวเองว่่าสอบได้้ คณะแพทย์์ศาสตร์์ มหาวิิทยาลััยเชีียงใหม่่แน่่นอนแล้้ว ผมก็็รีีบกลัับบ้้านไปบอกกัับ ทุุกคน ปู่่ ย่่า อา พ่่อ แม่่และน้้อง ๆ ก็็มา ร่่วมยิินดีีด้้วย เพราะถืือว่่าผมกำลัำ ังจะได้้ เรีียน เป็็ นหมอคนแรกของตระกููล แต่่ก็็ ไม่่ได้้มีีการพาไปเลี้้ยงฉลองห�รืือให้้รางวััล เหมืือนสมััยนี้้ จะเ�ป็็ นการชื่นชม ่�ด้้วยคำพูำดูแต่่คำที่ำ ่� ผมจำำ ได้้ไม่่ลืืมเลยคืือ คำพูำูดของ แม่่ที่พอ่�รู้้ว่ ่าผมสอบได้้ ท่่านก็็บอกเลยว่่า นี่่� แหละคืือผลของความขยัันและสิ่่� งที่่� ลููก ตั้้� งใจทำำมาตลอด วัันนี้้ไ�ด้้รัับสิ่่� งตอบแทน ในสิ่่� งที่ไ่�ด้้พยายามทำำมาแล้้ว ส่่วนน้้องๆ ก็็มาชื่่�นชมยิินดีีในความ สำำเร็็จครั้้�งนี้้�เช่่นกััน ผมบอกกัับน้้องๆ ไปว่่า ต่่อไปก็็ตั้้�งใจเรีียนกัันนะ อยากจะเรีียนอะไร ก็็ตั้้�งใจอ่่านหนัังสืือ ถ้้าเราตั้้�งใจก็็จะได้้ในสิ่่�ง ที่่�ต้้องการ เพราะสมััยนั้้�นเรื่่�องการสอบเข้้า มหาวิิทยาลััยเป็็นเรื่่�องของการแข่่งขัันกัันจริิง ๆ ถ้้าสอบไม่่ได้้อนาคตแทบจะหมดสิ้้�นไปเลย มหาวิิทยาลััยเอกชนก็็ยัังไม่ค่่อยมีี ถ้้าจำำ ไม่ผิ่ ิด น่่าจะมีีแค่่มหาวิิทยาลััยหอการค้้าเท่่านั้้�น ส่ว่น ใหญ่่ถ้้าใครสอบไม่่ติิดก็็จะพยายามสอบใหม่่ ให้้ได้้แต่ถ้่ ้าสอบไม่่ได้ยั้ังไงก็็ต้้องหาทางไปต่่อ แต่ทั้้่ �งหมดก็็ขึ้้�นอยู่่กับัแต่ล่ะคนด้วยว่้ ่าจะเลืือก ทางไหน การสอบเข้้ามหาวิิทยาลััยในสมัยผัม จึึงเป็็นส่ว่นหนึ่่�งในการกำหำนดอนาคตชีีวิิตของ นัักเรียีนค่่อนข้้างมาก

37 นัักศึึกษา มหาวิิทยาลััยเชีียงใหม่่ “ผมบอกกัับน้้องๆ ไปว่่า ต่่อไปก็็ตั้้�งใจ เรีียนกัันนะ อยากจะ เรีียนอะไรก็็ตั้้งใจ�อ่่าน หนัังสืือ ถ้้าเราตั้้งใจ�ก็็ จะได้้ในสิ่่� งที่่ต้�อ้งการ” สำหรัำบตัวัเองพอรู้้ว่่าสอบเข้้าที่่�นี่่�ได้ก็้็ เริ่่�มเตรีียมตัวที่่ ั �จะไปอยู่่ที่่ �เชีียงใหม่่ ซึ่่�งตั้้�งแต่่เกิิดมาผมเคยออกไปต่่างจัังหวััดก็็แค่่เที่่�ยว บางแสนกับัครอบครัว ส่ัว่นเชีียงใหม่่นี่่�ไม่่ต้้อง พููดถึึง ผมไม่่เคยไปแม้้แต่่ครั้้�งเดีียว ส่่วนหนึ่่�ง อาจเพราะไกลจากกรุุงเทพฯ มากๆแล้ว้อย่่าง ที่่�เคยเล่่าไปแล้วว่้ ่า ป๋๋ ากับัแม่่จะไม่ค่่อยมีีเวลา ได้้ไปเที่่�ยว เพราะป๋๋ าเองก็็ต้้องดููแลร้้านทอง ส่ว่นแม่่เองก็็ต้้องดููแลบ้้าน ถ้้าเราจะได้้ไปก็็คืือ นานๆ ไปเที่่�ยวสัักครั้้�ง ซึ่่�งก็็ไปในจัังหวัดัใกล้้ๆ อย่่างชลบุรีุ หรืี ือเดิินทางไปปีีนัังเพื่่�อเยี่่�ยมน้้อง การขึ้้�นไปเชีียงใหม่่ครั้้�งนี้้ จึ�ึงเป็็นการไปครั้้�ง แรกในชีีวิิตของผม แถมยัังต้้องขึ้้�นไปใช้ชี้ีวิิต เรียีนหนัังสืืออีีก 6 ปีีและอยู่่ตั วัคนเดีียวอีีกด้วย้ มหาวิิทยาลััยเชีียงใหม่่ ผมเข้้าไปเป็็นนัักศึึกษาแพทย์์ในปีีพ.ศ. 2511 นัับว่่าเป็็นรุ่่นที่่� 5 ของมหาวิิทยาลััย เชีียงใหม่่แต่่นัับเป็็นรุ่่นที่่� 11 ของแพทย์์ เชีียงใหม่่ ที่่�เผอิิญตรงกัับปีีพ.ศ. ที่่�เ ที่่ข้้า มาเรีียนพอดีีได้้รหััสประจำตัำ ัวนัักศึึกษา คืือ 117056 โดยเลขสองตััวหน้้าคืือพ.ศ. เลข 7 คืือคณะแพทย์์ ซึ่่�งรุ่่นผมมีีทั้้�งหมด 62 คน เป็็นผู้้หญิิง 11 คน ผมเป็็นคนที่่�56 โดยนับัจากตัวอัักษร ก.ไก่่และมีีเพื่่�อนที่่�มา จากโรงเรียีนเซนต์อี์ีก 2 คนคืือ นพ.วีีระ หล่่อ ยนตร์์และนพ.วิินิิจ วงษ์ด์นตรีี การเตรียีมตัวขึ้้ ั �นไปเรียีนที่่�เชียีงใหม่่ของผมก็็ไม่่ได้มี้ีอะไรมากเป็็นพิิเศษ เพราะ ผมกับเั พื่่อนที่่�อยู่่�อยู่่ค�ณะเกษตรฯ ปฐมนิิเทศน์์ของมหาวิทยิาลััย

38 พอผลสอบออกมาแล้ว ้จะมีีเจ้้าหน้้าที่่�ของทางมหาวิิทยาลััย มาอำำนวยความสะดวกให้ถึ้ึงที่่�กรุุงเทพฯโดยมีีสำนัำ ักงานมาตั้้�ง อยู่่ที่่�คณะเภสััชวิิทยา มหาวิิทยาลััยมหิิดลในสมัยนั้้�น ซึ่่�ง ซึ่่ตั้้�งอยู่่ ใกล้้ๆ กับัโรงพยาบาลสงฆ์์และอยู่่ตยู่่รงข้้ามโรงเรียีนอำำนวยศิลป์ิ ์ คนที่่�สอบติิดก็็ไปรายงานตัวที่่ ั�นั่่�นได้้เลยโดยไม่ต้่ ้องเดิินทางขึ้้�น ไปถึึงเชีียงใหม่่ เจ้้าหน้้าที่่�จะแนะนำำตารางเรีียน กำหำนดการ ต่่างๆ การแต่่งกายของน้้องใหม่ที่่�ถููกต้้องอย่่างนัักศึึกษาชาย ต้้องผููกเนคไทสีีม่่วงที่่�มีีสัญั ลัักษณ์ช้์ ้างและคาดเข็็มขัดที่่ ั�มีีตรา มหาวิิทยาลััย ส่ว่นนัักศึึกษาผู้้หญิิงก็็ต้้องสวมถุุงเท้้าสีีขาว รวม ถึึงเรื่่�องของหอพััก ซึ่่�งถ้้าแจ้้งว่่าจะอยู่่ห อก็็จะจัดั การให้้เพราะ เมื่่�อก่่อนนัักศึึกษายัังไม่่เยอะ มหาวิิทยาลััยสามารถจัดหัอพััก ให้กั้บนัักศึึกษาปีี1 ได้ทุุ้กคน โดยเป็็นหอพัักในมหาวิิทยาลััย แยกชัดัเจนว่่าหอหญิิงหอชาย และทางมหาวิิทยาลััยจะเลืือก เพื่่�อนร่ว่มห้้องให้้เราเอง นัักศึึกษาที่่�อยู่่ที่่�เชีียงใหม่่ก็็มัักจะอยู่่ที่่� บ้้านตัวัเอง พอใกล้้จะเปิิดเทอมป๋๋ ากัับแม่่ก็็ขัับรถพาไปส่่ง โดย ต้้องอยู่่พัักค้้างคืืนเนื่่�องจากถนนที่่�ไปยัังเชีียงใหม่ยั่ ังไม่ดี่ ีเหมืือน ปััจจุบัุัน ต้้องใช้้เวลาเดิินทาง ค่่อนข้้างมาก ป๋๋ ากับัแม่่ได้้เห็็นว่่า นัักศึกึษาน้อ้งใหม่่ที่่เ�ดินทิางมาถึึงสถานีรีถไฟเชียีงใหม่่ หอพัักเป็็นอย่่างไรโดยในหนึ่่�งห้้องจะอยู่่กั ัน 3 คน ผมได้้เพื่่�อนที่่� เรียีนคณะสัังคมศาสตร์ ซึ่่์ �งคนนี้้�เรียีนโรงเรียีนจีีนมาก่่อน ที่่� ที่่บ้้าน มีีร้้านขายผ้้าที่่�พาหุรัุด ตัวัเขาเองบากบั่่�นจนสอบได้ที่่้�นี่่� ส่ว่นอีีก คนเรียีนคณะเกษตรศาสตร์์เป็็นคนเหนืืออยู่่แยู่่ล้ว นิ้ ิสัยสัองคนนี้้� ก็็ดีีอยู่่กัันโดยไม่มี่ ีปััญหาอะไร ภายในห้้องมีีเตีียงตู้้เสื้้�อผ้้าและโต๊๊ะเขีียนหนัังสืือให้้คนละชุดุและใช้ห้้องน้ำ ำ� รวมที่่�ด้้านนอก ซึ่่�งอยู่่สุ ดุทางเดิิน ของ แต่ล่ะชั้้�นทั้้�งสองฝั่่�ง เวลาไปอาบน้ำก็ ำ� ็เดิินนุ่่งผ้้าขาวม้้าถืือขัันน้ำ ำ� พร้้อมอุปุกรณ์์อาบน้ำ ำ� ของตัวัเองไป ส่ว่นเรื่่�องทำำความสะอาด ห้้องพัักก็็ช่่วยๆ กัันทำ ตัำวผัมเองจากที่่�อยู่่บ้ ้านอย่่างคุุณหนููจน เรียีกได้ว่้่าเป็็นลููกแหง่ที่่�ไม่ต้่ ้องหยิิบจับทำั ำอะไร มาตอนนี้้ก็�็ต้้อง หัดทำัทุำุกอย่่างด้วยตั้วัเอง ทั้้�งล้้างจาน ซัักผ้้า กวาดห้้อง ถููพื้้ �น โชคดีีที่่�รููมเมตของผมไม่่ได้้เลวร้้าย อาจมีีบ้้างที่่�ใครเผลอทิ้้�ง นั่่�นทิ้้�งนี่่�ถ้้าเห็็นก็็ช่่วยเก็็บช่่วยทำ ำเพราะเราอยู่่ด้ วยกั้ ันก็็ช่่วยกััน ทำำความสะอาดภายในห้้องตนเอง บางครั้้�งก็็จัดัเวรเวีียนกัันทำ ำเรียีกว่่าอยู่่แบบพึ่่�งพากัันมากกว่่า ทำำ ให้้ตลอดเวลา2 ปีีที่่�อยู่่ด้ วย้กัันไม่่เคยมีีเรื่่�องกััน ถึึงเวลาตอนเช้้าต่่างคนก็็แยกย้้ายไปเรียีน กลัับมาตอนเย็็นก็็แล้ว้แต่่ว่่าจะขึ้้�นมาที่่�ห้้องเลยหรืือจะนั่่�งเล่่น ด้้านล่่างก่่อนก็็ได้้เพราะข้้างล่่างตึึกก็็จะมีีห้้องอ่่านหนัังสืือเล็็ก ๆ มีีห้้องสัันทนาการที่่�มีีโต๊๊ะปิิงปองให้้เล่่น พอขึ้้�นมาอยู่่ที่่ �เชีียงใหม่่และต้้องดููแลตัวัเองอย่่างที่่� ไม่่เคยต้้องทำำมาก่่อน ทำำ ให้รู้้สึึกว่่าต้้องรับผิั ิดชอบชีีวิิตตัวัเอง จริิงๆไม่่ว่่าจะเป็็นเรื่่�องทั่่�วๆไปอย่่างการกิินอยู่่หรื ือการใช้ชี้ีวิิต อย่่างอิสิระที่่�ไม่มี่ ีป๋๋ ากับัแม่่คอยดููแลพฤติิกรรมของเรา ต้้องดููแล และควบคุุมตัวัเองทั้้�งหมด ถืือว่่าเป็็นช่ว่งเวลาที่่�กำำ ลัังจะโตเป็็น ผู้้ใหญ่่อีีกขั้้�นหนึ่่�งจริิงๆ การใช้ชี้ีวิิตประจำวัำ ันถืือว่่าเป็็นสิ่่�งแรกที่่�ต้้องปรับตัว ั เพราะจากที่่�เช้้าตื่่�นมาแม่ทำ่ ำอาหารไว้้ให้กิ้ินกลัับมาบ้้านก็มี็ข้ี้าว กิินสบาย ๆ กิินเสร็็จก็็มีีคนช่วย่ เอาจานไปล้้าง เดี๋๋�ยวนี้้ก็�็ต้้องทำำ เอง ตอนที่่�อยู่่บ้้านก็็ไม่่ใช่ว่่าแม่่จะไม่ส่อนว่่าล้้างจานต้้องทำยัำ ัง ไง เพีียงแต่่จะทำหรืำ ือไม่่เท่่านั้้�นเอง พอมาตอนนี้้�ไม่่มีีใครทำำ ให้้ งานรัับน้อ้งที่่ม�หาวิทยิาลััยเชียีงใหม่่

39 มาอยู่่ที่่�นี่่�ต้้องดููแลตัวัเองทั้้�งหมด ทำำ ให้มี้ีความเป็็นผู้้ใหญ่่มากขึ้้�น มีีการปรับตัว ัเรียีนรู้้การใช้ชี้ีวิิตที่่�ต้้องดููแลตัวัเองและรับผิั ิดชอบ มากกว่่าเดิิม โดยเฉพาะเรื่่�องการใช้้เงิินในแต่ล่ะวััน จากที่่�เมื่่�อก่่อนเคยใช้้เงิินเป็็นรายวััน ตอนนี้้ที่่� �บ้้านจะส่่งเงิินมาเป็็นธนาณัติัิ2-3 เดืือนส่่งมาที ก็ี ็ทำำ ให้ต้้องเริ่่�มคิดที่่ ิ �จะต้้องวางแผนการใช้้เงิินที่่�ได้้มาในแต่ล่ะครั้้�งว่่าจะใช้้อย่่างไรให้้พอดีกัีบช่ัว่งเวลาทั้้�งหมดก่่อนจะ ถึึงรอบการส่่งเงิินมาใหม่่ในครั้้�งหน้้าแต่ผ่มเป็็นคนไม่ค่่อยใช้้เงิินสุรุ่่ยสุรุ่่ยสุรุ่่ายอยู่่แยู่่ล้ว ้ ในการส่่งธนาณัติัิมาให้้ครั้้�งหนึ่่�งก็็พอกิินพอใช้้เพราะไม่่ได้้ไปเที่่�ยวที่่�ไหน แม่่ให้้เงิินมาก็็จัดัการแบ่่งใช้้ให้้ครบรอบ เพราะถ้้าเกิิดใช้้เยอะเดืือนนี้้�เดี๋๋�ยวเดืือนหน้้าจะไม่มี่ ีใช้้เรื่่�องว่่า เงิินไม่่พอจึึงแทบจะไม่่เคยมีีเพราะส่ว่ นใหญ่่จะใช้้ให้้พอดีีกับัเดืือนนั้้�นๆ การขึ้้�นมาอยู่่ที่่ �เชีียงใหม่่เป็็นชีีวิิตที่่�ไม่่เคยสััมผัสัมาก่่อน สิ่่�ง สิ่่ล่่อตาล่่อใจก็็เยอะมากขึ้้�น แถมยัังมีีอิสิระในการใช้ชี้ีวิิตด้วยตั้วัเอง หลายๆ คนที่่�ไม่่เคยได้สั้ัมผัสชีั ีวิิตแบบนี้้�อาจใจแตกและส่่งผลถึึงผลการเรีียน เพราะอย่่างที่่�รู้้กัันอยู่่แล้วว่้ ่า เชีียงใหม่นั้้ ่ �น ขึ้้�นชื่่�อสำหรัำบัความสวยของสาวเหนืือและมีีสถานที่่�เที่่�ยวกลางคืืนที่่�ผู้้ชายทุุกคนรู้้จัักกัันดีีก็็คืือ กำำแพงดิิน ถ้้าเป๋๋ ไปมาก ๆ ก็็จะ กระทบไปถึึงเรื่่�องเรียีนได้ ตั้วัอย่่างมีีให้้เห็็นอยู่่เหมืือนกััน เพราะก็็มีีรุ่่นพี่่�ก่่อนผมที่่�สอบตกจนต้้องซ้ำชั้้ ำ� �นมาเรียีนด้วยกั้ ัน ถึึงแม้้จะ ตกแค่่1-2วิิชาแต่ต้่ ้องเสีียเวลาไป 1 ปีีพอเห็็นแบบนั้้�นก็็ยิ่่�งทำำ ให้บ้อกกับตัวัเองว่่าต้้องตั้้�งใจเรียีนให้้มากๆเพราะถ้้าพลาดไปนิิด เดีียว เวลาที่่�เสีียไปไม่คุ้้ ่มกัันเลย นับัได้ว่้่าเป็็นการทดสอบชีีวิิตของเราในรั้้ว�มหาวิิทยาลััยที่่�จะเติบิโตเป็็นผู้้ใหญ่่ต่่อไปในอนาคต วัันรัับน้อ้งจากพี่่ค�ณะที่่น้ำ�ตกห้�ำ ้วยแก้้ว “Pre Med” ชีีวิิตนัักศึึกษาเตรีียมแพทย์กำ์ลัำ ังเริ่่� มต้้น ช่ว่งปีี1-2ของการเรียีนแพทย์์จะเรียีกว่่า“Pre Medicine” หรืือ เรียีกสั้้�นๆ ว่่า“PreMed”วิิชาเรียีนยัังไม่่เจาะ ลึึกทางแพทย์์เป็็นการเรียีน ในวิิชาพื้้�นฐาน หรืือถ้้าเป็็นสมัยนี้้ ั �คงเรีียกว่่าเป็็นวิิชาศึึกษาทั่่�วไปที่่�เรีียน รวมกับัเพื่่�อนๆคณะอื่่�น นัักศึึกษาเตรีียมแพทย์์2 ปีีแรกมัักจะเรีียนร่ว่ม กับัเพื่่�อนๆ คณะวิิทยาศาสตร์์เป็็นส่่วนใหญ่่ เพราะวิิชาพื้้�นฐานเหมืือนๆ กััน พอขึ้้�นปีีที่่�3 ถึึงจะย้้ายไปเรียีนที่่�คณะแพทย์์ฝั่่� งสวนดอกแล้วค่้ ่อยเริ่่�ม เรียีนวิิชาเกี่่�ยวกับั ทางการแพทย์์โดยตรงอีีก 4 ปีี ช่ว่งนี้้�จะเป็็นช่ว่งที่่�ทำำ ให้ผ้มได้รู้้จัักกับัเพื่่�อนต่่างคณะมากมาย แต่ก็่ ็ไม่่ได้ถึ้ึงกับสนิั ิทกับัใครเป็็นพิิเศษ เรียีกว่่าคุยกัุันได้กั้บัทุุกคน พอเรียีนผ่่านไปสัักเทอมก็็พอจะรู้้และจำำ ได้้แล้วว่้ ่าเพื่่�อนคนไหนเป็็นเพื่่�อนร่ว่มรุ่่นเรุ่่รียีนแพทย์์ หรืือมาจากคณะไหน บางครั้้�ง ก็็ชวนกัันลงเรียีนวิิชาอื่่�น ๆ ที่่�ต้้องเรียีนเหมืือน ๆ กััน เพราะตอนนั้้�นยัังไม่่ได้้เรียีนอะไรที่่�เกี่่�ยวกับัวิิชาแพทย์์โดยตรง วิิชาที่่�เป็็นพื้้�น ฐานจึึงคล้้าย ๆ กัันในหลาย ๆ คณะ ช่ว่ง Pre Med จะเรียีนวิิชาฟิิสิิกส์์เคมีี ชีีวะเลข สถิิติิภาษาอัังกฤษ บางวิิชาเป็็นการเรียีนแบบหลัักสููตรต่่อเนื่่�องคืือถ้้าไม่่ ผ่่านรายวิิชานี้้ก็�็จะไม่ส่ามารถลงเรียีนอีีกรายวิิชาต่่อไปได้้เช่่น ถ้้าเรียีนฟิิสิิกส์์101ไม่ผ่่านจะไม่ส่ามารถลงเรียีนฟิิสิิกส์์102 ตอน ที่่�ขึ้้�นชั้้�นปีีที่่�2ได้ นั่่ ้ �นยิ่่�งทำำ ให้บ้อกตัวัเองว่่าจะประมาทในการเรียีนไม่่ได้้เลย เพราะจะทำำ ให้้เสีียเวลาต้้องเรียีนซ้ำ ำ� แต่ถึ่ ึงกระนั้้�นผม เองก็็ไม่่ได้้เคร่่งเครียดกัีบัการเรียีนว่่าจะต้้องได้้เกรดเอเท่่านั้้�น ผมจึึงเรียีนไปเรื่่�อยๆ รัักษามาตรฐานของตัวัเองที่่�เคยทำำมาตั้้�งแต่่ ตอนยัังเป็็นนัักเรียีน เกรดที่่�ออกมาส่ว่ นใหญ่่อยู่่ที่่� A และ B อาจมีีC บ้้างแต่น้่ ้อยมาก ส่ว่นเรื่่�องการเข้้าร่ว่มกิิจกรรมต่่างๆ ที่่� ที่่จัดขึ้้ ั �น ไม่ว่่าจะโดยมหาวิิทยาลััยหรืือคณะ ผมมัักไม่ค่่อยพลาด ทั้้�งกิิจกรรมรับน้ั ้อง การแข่่งกีีฬา โดยเฉพาะประเพณีี“รัับน้อ้งขึ้้นดอย� ” ซึ่่�งเป็็นประเพณีีที่่�ดีีที่่�จัดต่ั ่อเนื่่�องมายาวนาน กิิจกรรมของการเป็็นน้้องใหม่่เริ่่�มขึ้้�นตั้้�งแต่ที่่�จะเดิินทางไปที่่�เชีียงใหม่ก่่อนการเปิิดเทอม ตอนนั้้�นนัักศึึกษาปีี1 ที่่�ไ ที่่ม่่ได้้เดิินทาง ไปที่่�เชีียงใหม่่เองก็็อาจจะเลืือกเดิินทางโดยรถไฟ ซึ่่ �งก็็จะมีีวัันที่่�เจ้้าหน้้าที่่�ของมหาวิิทยาลััยนัดหัมายไว้ว่้่าใครต้้องการจะเดิินทาง ขึ้้�นไปพร้้อมกัันให้้มาเจอกัันที่่�สถานีีรถไฟหัวลำั ำ โพงวัันนี้้�เวลานี้้�แล้ว้เจ้้าหน้้าที่่�จะช่วย่แนะนำำและพาขึ้้�นรถไฟไป ซึ่่�งใน ป ซึ่่วัันนั้้�นอาจมีี รุ่่นพี่่�มาเจอน้้องๆ ที่่�หัวลำั ำ โพงด้วย ้แต่ก็่ ็ไม่กี่่�คน เพราะส่ว่ นใหญ่่จะรอรับน้ั ้องใหม่ที่่�สถานีีรถไฟเชีียงใหม่่ พอไปถึึงก็็จะมีีพี่่�ๆจาก แต่ล่ ะคณะมาพาไปที่่�มหาวิิทยาลััย แนะนำำคณะและส่่งน้้องๆไปที่่�หอ ส่ว่นกิิจกรรมรับน้ั ้องที่่�จัดัโดยรุ่่นพี่่�จะเริ่่�มต้้นเมื่่�อเปิิดเทอม ไปแล้ว ซึ่่ ้ �งกิิจกรรมที่่�น้้องใหม่่ทุุกคนจะต้้องเข้้าร่ว่มคืือการซ้้อมร้้องเพลงเชีียร์์ของแต่ล่ะคณะ เพื่่�อไปร่ว่มเชีียร์์ในการแข่่งขัันกีีฬา ต่่างๆระหว่่างคณะ

40 การซ้้อมร้้องเพลงเชีียร์์จะมีีการนัดหัมายให้้ไปรวมตัวัในช่่วงเย็็น สัปดัาห์ล์ะ 2-3 วััน โดย มีีพี่่�ๆของคณะวิิทยาศาสตร์์และพี่่�เตรียีมแพทย์ปี์ี2 ไม่กี่่�คนเป็็นคนดููแลและถ่่ายทอดเนื้้�อเพลงต่่าง ๆให้ ส่้ว่นพี่่�ๆ คณะแพทย์์ปีี3 ขึ้้�น ไปจะอยู่่ที่่�ฝั่่�งสวนดอกก็็มัักไม่่ได้้เข้้ามาร่ว่มกิิจกรรมนี้้ วั�ันไหนที่่�มีีนัดซ้ั ้อมร้้องเพลงเชีียร์ก็์็ไปซ้้อม หลัังจากเปิิดเทอมได้ป้ระมาณเดืือนหนึ่่�งจะมีีการแข่่งขัันกีีฬาระหว่่าง คณะต่่างๆ ซึ่่�งการแข่่งนี้้�จะแข่่งเรื่่�อย ๆแทบจะทั้้�งปีีเพราะมีีการจัดัตารางเป็็นเรื่่�องเป็็นราว พอถึึงวััน แข่่งกีีฬา พวกเราน้้องปีีหนึ่่�งจะตั้้�งแถวเดิินถืือธงไปร้้องเพลงเชีียร์ข้์้างสนามกัันอย่่างสนุุกสนาน ซึ่่�งก็็ มีีการแพ้้ชนะกัันเป็็นเรื่่�องธรรมดา ส่ว่ นในเรื่่�องของระบบ Sotus ก็มี็ ีอยู่่เหมืือนกัันแต่่ไม่่ใช่่เรื่่�องของความโหดร้้ายรุุนแรงเป็็นการ สอนให้้เคารพรุ่่นพี่่� รู้้จัักอาวุุโส ช่่วยสร้้างความสามััคคีีกััน เป็็นลัักษณะของพี่่�ช่่วยเหลืือน้้อง ไม่่ใช้้อำำนาจกับน้ั ้อง นอกจากนี้้ยั�ังมีีการรับน้ั ้องโดยพาไปเที่่�ยวน้ำ ำ� ตกห้วย้แก้ว ซึ่่ ้ �งคนที่่�ดููแลพวกเราในตอน นั้้�นหรืือจัดกิั ิจกรรมพาไปก็็จะเป็็นพี่่�เตรียีมแพทย์์ปีี2 โดยตรง ซึ่่�งพอ ซึ่่ผมขึ้้�นปีีสองก็็รับัไม้ต่้ ่อ คืือดููแล น้้องเตรียีมแพทย์์ปีี1แบบนี้้�เช่่นกัันโดยเฉพาะน้้องที่่�มีีรหัสัเดีียวกััน กิิจกรรมที่่�สำคัำญอีั ีกอย่่างหนึ่่�งของการเป็็นนัักศึึกษาปีี1ของมหาวิิทยาลััยเชีียงใหม่ คื่ ือ การ เข้้าร่ว่มกิิจกรรมการเดิินขึ้้�นดอย ซึ่่�งจะเ ย ซึ่่ ป็็นประเพณีีที่่�ทำทุำุกปีีราวๆเดืือนสิิงหาคม-กัันยายน นัักศึึกษา ปีี1 ทุุกคนจากทุุกคณะจะเดิินจากประตููด้ ้านหน้้ามหาวิิทยาลััยซึ่่�งอยู่่ตี ีนดอยสุุเทพ ขึ้้�นไปสัักการะ พระธาตุดุอยสุุเทพ เพื่่�อความเป็็นศิิริิมงคล เป็็นระยะทางประมาณ 18 กิิโลเมตร รุ่่น รุ่่ พี่่�ก็็จะมีีที่่�เดิิน ไปกับัเราบ้้างแต่ส่ว่ นใหญ่่จะขี่่�มอเตอร์์ไซต์ขึ้้์ �นไป ซึ่่�งประเพณีีที่่�ว่่านี้้ก็�็ยัังมีีอยู่่จนถึึงปััจจุบัุันนี้้� พอขึ้้�นปีี2 ผมไม่่ต้้องซ้้อมร้้องเพลงเชีียร์์แล้ว ้แต่่ขยับัมาเป็็นเชีียร์ลี์ีดเดอร์์แทน จำำ ได้ว่้่า ตอนนั้้�นมีีเชีียร์ลี์ีดเดอร์์ผู้้ชายสามคนที่่�มาจากคณะแพทย์์ผู้้ชายอีีกหนึ่่�งคนและผู้้หญิิงสองคนจาก เชีียร์ลีีด์เดอร์์

41 ส่่วนในเรื่่อ�งของ Sotus ก็็มีอยู่่ีอยู่่�เหมือนืกััน แต่ไม่่ ่ใช่่ เรื่่อ�งของความโหดร้้าย รุุนแนง เป็็นการสอนให้้เคารพรุ่่�นพี่่�รู้้จัักอ าวุุโส ช่่วยสร้้างความสามััคคีีกััน เป็็นลัักษณะของพี่่�ช่่วยเหลือน้ือ้ง เข้้าร่่วมกิิจกรรมการเดินขึ้้ ินดอยสำ�ำหรัับน้อ้งใหม่่ปีี 1 คณะวิิทยาศาสตร์ ซึ่่ ์ �งเป็็นการคัดัเลืือกจากรุ่่นรุ่่ พี่่�ให้้ไปเป็็นเชีียร์ลี์ีดเดอร์์โดยดููจากหุ่่น หน้้าตาและให้ล้องทำำ ให้ดููว่้ ่าเข้้าท่่าเข้้าทางหรืือไม่่ตอนผมเริ่่�มเรียีนอยู่่ปีี1 มีีน้ำหนั ำ� ัก แค่่45 กิิโลกรััมเรียีกได้ว่้่าหุ่่นหุ่่ดีีมาก พอขึ้้�นปีี2 ก็็แต่่งตัวัได้้ตามสบายผมชอบนุ่่งกางเกงบนุ่่ยีีนใส่่เสื้้�อแขนยาวสีีเข้้ม พับัแขน ซึ่่�งพอ ซึ่่ดููจากการแต่่งตัวัแล้ว้คนส่ว่ นใหญ่่มัักจะคิิดว่่า ผมเรียีนอยู่่คณะเกษตรฯเพราะไม่่เหมืือนนัักศึึกษาคณะแพทย์์คนอื่่�นที่่�บุุคคลิิกท่่าทาง เรียบร้ี ้อย  นอกจากนี้้ผ�มยัังเข้้าร่ว่มแข่่งกีีฬาในฐานะตัวัแทนคณะในการแข่่งเทนนิิสกับัคณะอื่่�น ๆโดยเวลาที่่�แข่่งคู่่ก็ ็จะมีีเพื่่�อนอีีกคนหนึ่่�งเป็็นพาร์์ทเนอร์์ไปแข่่ง ช่ว่งเวลาซ้้อม เทนนิิสก็็คืือช่ว่งเย็็น ๆ หลัังเลิิกเรียีน และได้้เป็็นประธานกีีฬาเทนนิิสในปีีนั้้�น ซึ่่�งเ ซึ่่วลามีีการแข่่งขัันก็็จะเป็็นตัวัแทนไปแข่่งชนะบ้้างแพ้บ้้างสลัับกัันไป ช่ว่งปีี2 นี้้�เองที่่�ป๋๋ าเริ่่�มถามว่่าอยู่่ที่่�นี่่�เดิินทางไปไหนมาไหนลำบำากหรืือเปล่่า ป๋๋ าอยากจะซื้้�อรถให้้ใช้้เผื่่�อต้้องเข้้าเมืืองจะได้ส้ะดวกหน่่อย แต่่ในสมัยก่ั ่อนถ้้าเป็็น นัักศึึกษาแล้ว้มาขับัรถ คนอาจจะมองว่่าจุ๊๊ยหรื ือหมั่่�นไส้้เอาได้ง่้่ายๆ ผ มก็็เลยบอกป๋๋ าว่่า ไม่่เป็็นไรไม่ต้่ ้องซื้้�อให้ผ้มหรอก แต่ป๋่ ๋ าก็็ยัังยืืนยัันว่่าอยากจะให้มี้ีรถไว้้ใช้ ผ้มก็็เลยบอก ป๋๋ าว่่านัักศึึกษาส่ว่ นใหญ่่ใช้้แต่่มอเตอร์์ไซค์กั์ัน ป๋๋ าซื้้�อมอเตอร์์ไซค์์ให้ผ้มก็็แล้วกั้ ัน ป๋๋ ารู้้สึึก ว่่ามัันอัันตรายและไม่่อยากชื้้�อให้้เพราะกลััวว่่าผมจะไปเกิิดอุบัุติัิเหตุุแต่่เมื่่�อผมยืืนยััน ว่่าไม่่เอารถจริิงๆ สุดทุ้้ายป๋๋ าก็็ตามใจ ซื้้�อมอเตอร์์ไซค์์Yamaha รุ่่นแมวป่่ าสายฟ้้า ที่่� ที่่มีี ท่่อไอเสีย ี2 ข้้างเป็็นมอเตอร์์ไซค์์แนวสปอร์์ต เสียีงดัังหน่่อย ขนาดเครื่่�อง100cc ก็็แรง มากแล้ว ซื้้�อเสร็็จป๋๋ าก็็ใส่่ลัังไม้ส่้่งขึ้้�นมาให้ที่่้�หอพัักที่่�เชีียงใหม่ ่เพื่่�อนๆที่่�หอหลายคนก็็ ลงมาดููรถมอเตอร์์ไซด์์ของผมด้วย้ความยิินดีีและก็็คงอิิจฉาในใจไปด้วย ผ้มก็็ทดลอง ขี่่�พาเพื่่�อนร่ว่มห้้องวนเที่่�ยวในมหาวิิทยาลััยอย่่างมีีความสุุขและขอบคุุณป๋๋ าที่่�ได้้กรุุณา ให้ผ้ มในทุุกสิ่่�งทุุกอย่่างมาตลอด  ช่ว่งแรก ๆ ที่่�ได้้มอเตอร์์ไซค์์มาก็็ยัังขี่่�ช้้าหน่่อยเพราะยัังไม่ถนั่ดมืั ือแต่่พอเริ่่�ม คล่่องก็็ขี่่�เร็วขึ้้ ็ �นจึึงถึึงขั้้�นเพื่่�อนไม่่กล้้ามานั่่�งซ้้อนท้้ายด้วย ส่ ้ว่ นใหญ่่นั่่�งครั้้�งเดีียวแล้วก็้ ็ไม่นั่่�งอีีกเลย ยิ่่�งพอมาเจออุบัุติัิเหตุุครั้้�งหนึ่่�งเพื่่�อนยิ่่�งขยาด เหตุุการณ์์ตอนนั้้�นคืือ ผมขี่่�รถมอเตอร์์ไซด์์โดยมีีเพื่่�อนคืือ นพ.ปััญญา ไข่มุุ่ก ซ้้อนท้้ายไปด้วย ป ้รากฏว่่ารถของผมไปชนเข้้ากับสัามล้้อกลางสี่่�แยกช้้างเผืือก ตอนนั้้�น ผมขี่่�ทางตรง ส่ว่นสามล้้อเลี้้ยว�ออกมาแล้ว้ชนกัันพอดี ลี งไปนอนทั้้�งคู่่ มี ีแผลถลอกบ้้าง ไม่่ได้้เจ็็บหนัักอะไร มอเตอร์์ไซค์ก็์็บุบบุ้้างนิิดหน่่อย แต่่เพื่่�อนที่่�ไปด้วยพููดคำ้ ำเดีียวเลย ว่่า ‘กููไม่่เอาแล้้ว กููไม่่นั่่งไปกั�บัมึึงอีกีแล้้ว’ ตั้้�งแต่นั้้่ �นผมมีีบทเรียีนว่่าต่่อไปจะต้้องระวััง และขี่่�ช้้าลงแต่ต่่อให้ขี่่้�ช้้าลงแบบไหนเพื่่�อนก็็ไม่ค่่อยอยากนั่่�งไปด้วย้อยู่่ดี ี ประกอบกับั SOTUS

42 ตอนนั้้�นมีีเพื่่�อนร่ว่มรุ่่นเสีียชีีวิิตจากอุบัุติัิเหตุุรถยนตร์์ชนกับัรถบรรทุุก ผมเห็็นพ่่อแม่่ของเพื่่�อนเสีียใจมากก็็ยิ่่�งทำำ ให้ยิ่่้�งต้้องบอกตัวั เองว่่าต้้องระวัังตัวัมากขึ้้�นในทุุกครั้้�งที่่�ขี่่�รถ ส่ว่นว่่าที่่�บ้้านรู้้เรื่่�องอุบัุติัิเหตุุครั้้�งนี้้�ไหม ผมตัดสิั ินใจว่่าไม่่บอกเรื่่�องนี้้�ให้ที่่้�บ้้านรู้้ดีีกว่่า เพราะถ้้ารู้้ว่่าขับัรถมอเตอร์์ไชด์์ไป ชนมา ป๋๋ ากับัแม่ก็่ ็จะยิ่่�งเป็็นห่่วง ดัังนั้้�นตั้้�งแต่วั่ ันที่่�รถชนจนถึึงวัันนี้้ท่�่านก็็ไม่่เคยรู้้ว่่าผมเคยมีอุีบัุติัิเหตุุเกิิดขึ้้�น ต้้องถืือว่่าเป็็นบุญุอย่่าง ยิ่่�งที่่�ไม่ป่ระสบอุบัุติัิเหตุหนัุ ักๆอย่่างที่่�คนขี่่�มอเตอร์์ไซค์ทั่่์�วไปต้้องประสบ ในช่่วงของการเรีียน Pre Med คืือช่่วงที่่�การเรีียนยัังสบายๆ เพราะยัังไม่่ได้มี้ีวิิชาเฉพาะเจาะจง ผมมีีเพื่่�อนต่่างคณะ มากกว่่าเพื่่�อนในคณะเดีียวกััน เพราะไม่่ได้รู้้สึึกว่่าต้้องแบ่่งแยกว่่าใครเรียีนคณะไหน ที่่�สำคัำญัเพื่่�อนต่่างคณะไม่่เครียดีเท่่าเพื่่�อน คณะเดียวกัี ัน คุยดุ้วย้จะสนุุกมาก เรายัังไม่ต้่ ้องโฟกัสัอะไรมากนััก แค่่เรียีนวิิชาพื้้�นฐานให้้ได้้ตามหน่วยกิ่ ิตที่่�กำหำนดไว้้ตามหลัักสููตร ทำำ คะแนนให้ดี้ีไม่่หย่่อนยานในการดููหนั ังสืือแต่่เรื่่�องของความสม่ำ ำ� เสมอนี้้�ในบางครั้้�งก็็ยากอยู่่เยู่่หมืือนกััน เพราะอย่่างที่่�บอกว่่า เป็็นการใช้ชี้ีวิิตด้วยตั้วัเอง มีีความเป็็นอิิสระมากกว่่าตอนเป็็นนัักเรียีนก็็จริิงแต่นั่่�นก็็ทำำ ให้้เราไปผิิดทางได้้เหมืือนกััน ดัังนั้้�นไม่ว่่า จะสนุุกกับัการทำกิำ ิจกรรมแค่่ไหน ผมจึึงมัักเตืือนตัวัเองว่่า เรามาที่่�นี่่�เพื่่�อมาเรียีนหนัังสืือก็็ต้้องไม่ลื่ ืมการทำหน้ำ ้าที่่�ของตัวัเองให้ดี้ี “Pre Clinic” นัักศึึกษาแพทย์ปีี์ 3-4 พอขึ้้�นสู่่การเป็็นนัักศึึกษาแพทย์์ปีี3 ผมต้้องย้้ายไปเรียีนที่่�ฝั่่�งโรงพยาบาลสวนดอก ซึ่่�งเป็็นที่่�คณะแพทย์์ตั้้�งอยู่่ ถััดออก ไปจากตัวัมหาวิิทยาลััย เป็็นคณะแพทยศาสตร์ซึ่่์�งมีีตึึก 7 ชั้้�นเป็็นอาคารเรียีนและมีีตัวัโรงพยาบาลอยู่่ใกล้กั้ัน ผมก็็อยู่่ห อพัักใน บริิเวณนั้้�นกับัเพื่่�อนที่่�เป็็นคนเชีียงใหม่่อยู่่กั ันแค่ห้่ ้องละสองคน ซึ่่�งในหอนี้้ส่�ว่ นใหญ่่ก็็เป็็นนัักศึึกษาแพทย์์ทั้้�งหมดและอยู่่รวมกับัรุ่่นพี่่�ในการขึ้้�นปีี3 นี้้�จะมีีกิิจกรรมรับน้ั ้องใหม่อี่ ีกครั้้�งที่่�คณะแพทย์์จัดขึ้้ ั �น โดยมีีอาจารย์์มาร่ว่มด้วย ้ ในกิิจกรรมจะมีีซุ้้มเรียีงราย กัันไปให้้พวกเราลอดผ่่าน แต่ล่ะคนก็็โดนประแป้้งกัันตามประเพณีีการรับน้ั ้องใหม่ก็่ ็ทั้้�งสนุุกและดุุเดืือด ต้้องเจอรุ่่นพี่่�ตั้้�งแต่ปี่ ี45 6โดยต้้องผ่่านแต่ล่ะด่่านที่่�ให้ทำ้ ำอะไรตลก ๆ หรืือตอบคำถำาม หลายคนโดนกรอกเหล้้าจนต้้องไปให้น้ำ ำ� เกลืือที่่�โรงพยาบาลก็็มีี “การเรีียนกัับร่่างอาจารย์์ใหญ่่เป็็นสิ่่�งที่่หล�ายคนอาจจะรู้้สึึกว่่ าน่่ากลััว แต่่ร่่ างเหล่่านี้้เ �ป็็นร่่างที่่แ�ต่่ล ะท่่าน ได้้บริิจาคร่่างกายของตนเอง เพราะต้้องการอุุทิิศให้้นัักศึึกษาแพทย์์ได้้เรีียน เพื่่อเอาป�ระโยชน์์จากการ เรีียนไปรัักษาคนไข้้” การเรีียนในช่่วงปีี3-4 นี้้�จะเรีียกว่่า “Pre Clinic” เป็็นช่ว่งที่่�ได้้เริ่่�มเรียีนวิิชาที่่�เกี่่�ยวข้้อง โดยตรงกัับการเรีียนแพทย์์ ถืือว่่าเป็็นช่่วงของ การเตรียีมตัวก่ั ่อนที่่�จะขึ้้�นไปดููคนไข้้ในช่่วงปีี5-6 ซึ่่�งเรีียกว่่า “Clinic” ในปีี3 จะมีีการเรีียนวิิชา กายวิิภาคศาสตร์ ศึ์ ึกษาเกี่่�ยวกับร่ั ่างกายมนุษุย์์ให้้เข้้าใจระบบต่่างๆ ทั้้�งร่่างกาย ซึ่่�งแย ซึ่่น่่นอนว่่าเราจะ ต้้องเรีียนกับัอาจารย์์ใหญ่่ โดยอาจารย์์ใหญ่่หนึ่่�ง ท่่านจะมีีนัักศึึกษาแพทย์์เรีียนอยู่่ 4 คน เป็็นการ จัับกลุ่่มด้วย้การแบ่่งตามลำดัำ ับตััวอัักษรไล่่มา เป็็นกลุ่่ม ๆเวลาเรียีนวิิชาอื่่�นก็็ใช้้วิิธีีเดีียวกััน อาจ จะต่่างไปบ้้างว่่าเป็็นกลุ่่มเล็็กหรืือใหญ่่เท่่านั้้�นเอง การเรีียนกัับร่่างอาจารย์์ใหญ่่เป็็นสิ่่�ง ที่่�หลายคนอาจจะรู้้สึึกว่่าน่่ากลััว แต่่ร่่างเหล่่านี้้�เป็็นร่่างที่่�แต่ล่ะท่่านได้บริ้ ิจาคร่่างกายของตนเอง เพราะต้้องการอุุทิิศให้นั้ ักศึึกษาแพทย์์ได้้เรีียน เพื่่�อเอาประโยชน์์จากการเรีียนไปรัักษาคนไข้้นัักศึึกษาแพทย์์ทุุกคนไม่่รู้้หรอกว่่า ท่่านเป็็นใคร มาจากไหน แต่สิ่่�งที่่�เรารู้้เหมืือนกัันคืือ ทุุกท่่านเสียี สละร่่างมาให้้พวกเราได้ศึ้ึกษาและตลอดทั้้�งปีีเรา บรรยากาศในงานรัับน้้องเมื่อ่�ข้้ามมาฝั่� ่งคณะแพทย์์ในปีีที่ 3่�

43 “มึึงแน่่จริิงใช่่ไหม มึึงไม่่กลััวใช่่ไหม” อาคารเดิมิของคณะแพทยศาสตร์์ โรงพยาบาลเชียีงใหม่่ อาคารเรียนี ใหม่่ 7 ช้ััน จะอยู่่กับท่ั ่าน เพราะต้้องเรีียนตั้้�งแต่่หัวัจรดเท้้าอย่่างละเอีียด ก่่อนที่่�จะเริ่่�มการเรียีนจะมีีการทำพิำ ิธีีจุดธููปหรื ุดธููปหรืือบางคนอาจนำำ พวกมาลััยมาไหว้้เพื่่�อขอขมาก่่อนที่่�จะเรียีนและจะนำำเอาความ รู้้จากร่่างของท่่านเพื่่�อใช้้เป็็นประโยชน์์ในการรัักษาคนไข้ ห้ ลััง จากเรียีนเสร็็จ พวกเรานัักศึึกษาแพทย์์ทุุกคนก็็จะทำพิำ ิธีีณาปน กิิจให้ท่้ ่าน ในการเรียีนวิิชานี้้�จะเรียีนไปสอบไปตลอดทั้้�งปีี ซึ่่�งเวลา สอบอาจารย์์จะเอาเชืือกมาผููกไว้ที่่้�ส่ว่นต่่างๆ แล้วถ้ามเพื่่�อให้้ ตอบ มีีเวลาจำกัำ ดปัระมาณ 1 นาทีีเลยเรียีกว่่าสอบ Lab กริ๊๊�ง ซึ่่�งกริ๊๊�งนี่่�ก็็คืือเสีียงกระดิ่่�งหมดเวลานั่่�นเอง การสอบครั้้�งหนึ่่�งจะแบ่่งเป็็นสถานีี นัักศึึกษาจะเดิิน เวีียนไปตามร่่างอาจารย์์ใหญ่่แต่่ละโต๊๊ะเพื่่�อตอบคำถำามที่่� อาจารย์์ตั้้�งไว้้ตอบได้ก็้็ได้้คะแนนไป ถ้้าไม่่ได้ก็้็คืืออดคะแนน ในสถานีีนั้้�นไปเลย จากนั้้�นพอครบเทอมก็็จะมีีการสอบใหญ่่ อีีกครั้้�ง ดัังนั้้�นในทุุกครั้้�งที่่�สอบ ผมจะรู้้ว่่าได้้คะแนนประมาณ ไหน ถึึงแม้้จะไม่่ได้้อยู่่ในระดับท๊ั ๊อปแต่่ก็็อยู่่ในกลุ่่มกลุ่่ลางๆ ขึ้้�น ไปตลอด จึึงรู้้สึึกว่่าคะแนนของเราไม่มี่ ีปััญหา ก็็เรียีนไปเรื่่�อยๆ ไม่่ต้้องกดดัันตัวัเอง ตัวผั มเองไม่่ได้หวั้ ังจะขึ้้�นไปอยู่่ในระดับัท๊๊อป แต่่ต้้องเรีียนให้ผ่้่านในระดับที่่ ั�ดีีเพื่่�อขึ้้�นไปเรีียนต่่อในชั้้�น ปีีสููงๆแบบไม่มี่ ีสะดุดุ แต่่ถึึงจะเรีียนอย่่างเข้้มข้้นขนาดไหน พวกเราก็็ยัังไม่่วายที่่�จะมีีการท้้าทายกัันเกิิดขึ้้�น เรื่่�องของเรื่่�องคืือเพื่่�อนๆ คุยุกัันว่่ามีีผีีอย่่างนั้้�นอย่่างนี้้ ผ�มก็็บอกว่่า‘จะไปมีอีะไร ใครเขาจะ ทำอำ ะไรมึึง’ เพื่่�อนๆ ก็็เลยบอกว่่า ‘มึึงแน่่จริิงใช่่ไหม มึึงไม่่กลััว ใช่่ไหม มึึงแน่่จริิงมึึงนอนในห้อ้งเรียนกีายวิิภาคไหม มึึงนอนได้้คืนนึื ึงกูู ให้ร้อยนึ้ ึง’ ผมไม่่ชอบให้้ใครมาท้้าและต้้องการยืืนยัันว่่า มัันไม่มี่ ีอะไร มัันไม่่ใช่่ว่่า เราไม่่เชื่่�อแต่่ในเมื่่�อเราคิิดว่่ามัันไม่มี่ ี อะไรก็็แค่พิ่ ิสููจน์์เท่่านั้้�นเอง ผมก็็รับคำัท้ำ ้า บอกเพื่่�อนเลยว่่า ‘รอ เลยนะ พรุ่่�งนี้้เ�ช้้าจะเดินออกมิาจากห้อ้งนี้้ใ�ห้มึ้ึงดูู’ ตกกลางคืืนผมก็็นอนในห้้องนั้้�นจริิงๆ คืือจะนอนบนตู้้ ที่่�ความสููงก็็ระดับัเดียวกัีบัเตียีงของอาจารย์์ใหญ่่ในห้้องนั้้�นถ้้า จำำ ไม่่ผิิดมีีอยู่่เกืือบๆ 20 ร่่าง ผมก็็นอนของผมไป หลัับสบาย ไม่มี่ ีอะไรถึึงเช้้าเปิิดประตููออกมาก็็เจอเพื่่�อนๆพร้้อม รับัเงิิน 100 บาทตามที่่�สัญญัา ในช่ว่งที่่�เรียีน PreClinicไม่่ได้มี้ีแค่่วิิชาที่่�ต้้องเรียีนเพื่่�อ เก็็บคะแนน แต่ยั่ ังมีีบางวิิชาที่่�เป็็นการเรียีนที่่�มีีการสอบ เพื่่�อวัดั ความรู้้ความเข้้าใจแต่่ไม่่ได้้เก็็บคะแนนอยู่่อี ีกวิิชาหนึ่่�ง คืือวิิชา จิิตวิิทยา ซึ่่�งก็็มีีเหตุุการณ์บ์างอย่่างเกิิดขึ้้�น และกลายเป็็นเรื่่�อง เล่่าขานถึึงนอกมหาวิิทยาลััยโดยที่่�ผมไม่รู้่้ตัว ั เหตุุการณ์ที่่์�ว่่าคืือ ช่่วงระหว่่างที่่�สอบวิิชานี้้�ในห้้องสอบ ก็็มีีเพื่่�อน ๆ หัันมาถามกัันว่่าข้้อนั้้�นตอบอะไร ข้้อนี้้�ตอบอะไร อาจารย์์ที่่�คุุมสอบก็็ไม่่ว่่าอะไร ผมรู้้สึึกว่่าทำำแบบนี้้�ไม่่ถููกต้้อง เพราะต่่อให้้เป็็นวิิชาที่่�แค่่วัดัความรู้้ แต่่ก็็คืือการสอบอยู่่ดีี ก็็เลยเขีียนลงไปในกระดาษคำำตอบว่่ามีีการลอกกััน ผลคืือทำำ ให้้มีีการสอบวิิชานี้้�ใหม่่เพื่่�อนในชั้้�นก็็สงสัยว่ั ่าอาจารย์์รู้้เรื่่�องนี้้�ได้้อย่่างไร ระหว่่างที่่�ทุุกคนโวยวายกััน ผมก็็บอกทัันทีีโดยไม่่ลัังเลเลยว่่า ‘กููบอกเองมีีอะไรไหม สอบแค่่นี้้ พว�กเอ็็งยััง โกง พวกมึึงเป็็นหมอเสีียเปล่่า ยัังไม่่รู้้จั ักซื่่� อสััตย์์ ต่่อไป พวกมึึงจะทำำ อะไรได้้ ก็็คงจะไปคดโกงแน่่นอน’ พููดจบก็็มีีบางคนไม่่พอใจจนเกืือบจะชกต่่อยกััน แต่ก็่ ็มีีเพื่่�อนเข้้ามาห้้าม ไว้้และเรื่่�องนี้้ก็�็ทำำ ให้บ้าดหมางกัันไปพัักใหญ่่แต่่ผมก็็ไม่่ได้้ไป ใส่่ใจเพราะเชื่่�อมั่่�นว่่าผมทำำ ในสิ่่�งที่่�ถููกต้้อง ก็็ไม่่ต้้องกัังวลอะไร พอเวลาผ่่านไปซัักระยะหนึ่่�งเรื่่�องก็็เงีียบไป

44 ในช่ว่ง Pre Clinic มีีความยากตรงที่่�คืือเราจะต้้องตั้้�ง มั่่�นเอาใจใส่่การเรียีนอย่่างสม่ำ ำ� เสมอเพราะเป็็นการเรียีนไปด้วย้เก็็บคะแนนไปด้วย้ตลอดทั้้�งปีี ถ้้ามีีช่ว่ งใดช่ว่งหนึ่่�งที่่�หย่่อนยาน คะแนนก็็จะหายไปหรืือน้้อยลง ถึึงแม้ช่้ว่งอื่่�น เราจะได้้คะแนนดีีแต่่ไม่สูู่งมาก มัันก็็อาจไม่่ถััวเฉลี่่�ยกัันออกมาในคะแนนที่่�ดี ซึ่่ ี �งมีีความเสี่่�ยงที่่�จะทำำ ให้้เราสอบตกได้้เหมืือนกััน เพราะอย่่างที่่�ผม บอกว่่า หากตกไปซััก 1วิิชาอาจจะทำำ ให้้เสีียเวลาไปทั้้�งปีีเลย ในระหว่่างที่่�เรียีนผมจึึงพยายามทำำความเข้้าใจให้้มาก ที่่�สุด ุแต่ก็่ ็ไม่ถึ่ ึงกับัเครียดีมาก แต่่จะเรียีนไปด้วย้ความสนุุก ใน ตอนนั้้�นแต่ล่ ะวิิชาที่่�เรียีนอาจจะยัังมองภาพไม่่ออกว่่ามัันเชื่่�อม โยงกัันได้ยั้ังไงแต่่จริิงๆแล้วยิ่่ ้ �งเรียีนไปก็็จะรู้้ว่่าเนื้้�อหาของวิิชา ต่่างๆ เมื่่�อเอามาผสมกัันหรืือเรีียนลึึกลงไปในระดัับที่่�สููงขึ้้�น สามารถนำำมาเชื่่�อมโยงและอธิิบายถึึงสาเหตุุของโรคต่่างๆ ได้้ ดัังนั้้�นในตอนที่่�เรียีนอยู่่ ถ้ ้ายิ่่�งตั้้�งใจในทุุกส่ว่ นในหมวดทุุกวิิชา ก็็จะยิ่่�งนำำ มาใช้้งานในอนาคตได้ดี้ีเพราะทุุกวิิชาเป็็นพื้้�นฐาน ที่่�จะต้้องเอามาประกอบกัันทั้้�งนั้้�น และทุุกครั้้�งที่่�ผลการเรีียน ออกมา ก็็จะบอกป๋๋ ากับกับัแม่่เสมอ หรืือบางครั้้�งยัังไม่่ได้บ้อก แต่่มีีโอกาสได้คุ้ยกัุันท่่านก็็จะสอบถามเสมอและทุุกครั้้�งผมก็็ สามารถตอบได้ว่้่า ไม่่ต้้องห่่วงครับัเพราะผลสอบไปได้ดี้ีไม่่มีีปััญหาอะไร ช่่วงที่่�เรีียน Pre Clinic ยัังมีีเหตุุการณ์หนึ่่ ์ �งที่่�ผมจำำได้้จนถึึงทุุกวัันนี้้�พร้้อมกับัระลึึกถึึงความหวัังดีีของอาจารย์์2 ท่่านที่่�สอนในวิิชา Biochemistry อยู่่เสมอ คืือ อาจารย์์นาย แพทย์บ์ริบูิู รณ์์ พรพิบูิูลย์์ และอาจารย์์ แพทย์์หญิิงเนตรเฉลียีว สััณฑ์์พิทัักษ์ ิ ์ ซึ่่�งตอนที่่�เรียีนวิิชานี้้�อาจารย์์บริบููิรณ์์เป็็นหัวหน้ั ้า ภาควิิชาอยู่่ ซึ่่�งสำหรัำบัพวกเราแล้ว ท่้ ่านเป็็นอาจารย์์ที่่�ขึ้้�นชื่่�อ ว่่าเข้้มงวดและมีีระเบีียบ ใครเกเรจะให้้ตกทัันทีีแต่ท่่านได้ถ้าม ผมว่่า ถ้้าเรีียนจบแล้ว้อยากจะกลัับมาเป็็นอาจารย์์ที่่�แผนก นี้้�ไหม เพราะคนที่่�จบแพทย์์และมาเป็็นอาจารย์์ในสาขานี้้�ไม่่ค่่อยมีี ส่ว่ นใหญ่่ที่่�เป็็นอาจารย์์ในภาควิิชาจะจบวิิทยาศาสตร์์ไม่่ปริิญญาโทก็็เอกแล้ว้มาสอน แต่่ไม่่ใช่่คนจบหมอมาเป็็น อาจารย์์ ในระหว่่างที่่�เรียีนกับท่ั ่านผมก็็ไม่่ได้้โดดเด่่นอะไร ผมจึึง ไม่รู้่้ว่่าท่่านเห็็นอะไรในตัวผัม แต่่การชัักชวนของท่่านก็ทำ็ ำ ให้ผ้ม มีีความลัังเลเหมืือนกััน เพราะวิิชาสาขานี้้ก็�น่็ ่าสนใจแต่ถ้่ ้าจะให้้ พููดไปแล้ว ้ ในตอนนั้้�นไม่ว่่าจะเป็็นสาขาไหนผมก็็สนใจไปหมด และมีีความอยากเรียีนรู้้ให้้เข้้าใจมากๆ การที่่�อาจารย์์กรุุณามา ชวนก็็ยิ่่�งทำำ ให้ผ้มรู้้สึึกว่่าเป็็นโอกาสที่่�ดีีในชีีวิิต แว่บ่แรกที่่�คิดคืิ ือ ถ้้าเป็็นอาจารย์์ก็็ดีีเพราะอาจารย์์ที่่�สอนเรามีีความเป็็นครููและ เป็็นแบบอย่่างที่่�ดีีให้กั้ับเราก็็หลายท่่าน ถ้้าผมเป็็นอาจารย์์ก็็ อยากจะถ่่ายทอดความรู้้ให้้คนอื่่�นอย่่างที่่�เคยได้รั้บัจากอาจารย์์ ทุุกๆ ท่่าน แต่่แล้ว้อาจารย์์เนตรเฉลีียวซึ่่�งเป็็นอาจารย์์ในภาค วิิชานั้้�นเช่่นกััน ก็็ได้้มาคุยกัุบผั มโดยท่่านให้้แง่่คิิดว่่า ให้ผ้มคิิด ทััศนศึกึษาโรงพยาบาลน่่าน

45 งานสัังสรรค์์ ดีีๆไม่่ได้รี้บร้ี ้อนอะไรแต่่อยากให้้แน่่ใจว่่าอยากเป็็นอาจารย์์ในภาควิิชานี้้� จริิงๆเพราะถ้้าผมมาเป็็นอาจารย์์สอน ผมอาจจะไม่่ได้้ไปรัักษาคนไข้้เลย นะเพราะแม้ผ้มจะจบแพทย์์ ขึ้้�นชื่่�อว่่าเป็็น Clinicianแต่ถ้่ ้าไม่่ได้ดูู้แลคนไข้้ เลย เพีียงได้้ใช้้ความรู้้ทางการแพทย์์ ก็็จะเป็็น Non Clinician ซึ่่�งอาจารย์์ เนตรเฉลีียวก็็ได้้แนะนำกัำบผัมว่่า ให้ถ้ามตัวัเองว่่าแน่่ใจแล้วหรื้ ือว่่าจะใช้้ ชีีวิิตแบบนี้้�การเข้้ามาเรียีนแพทย์์เพราะต้้องการรัักษาคนไข้้ใช่หรื่ ือเปล่่า สิ่่�งที่่�ท่่านทั้้�งสองพููด คื ือความปรารถนาดีีกับผัมทั้้�งหมด แต่่เมื่่�อ มาคิิดดููอย่่างถี่่�ถ้ว้นและไตร่่ตรองโดยละเอีียด ก็็ได้ข้้อสรุุปกับตัวัเองว่่า ในขณะนั้้�นผมเองยัังไม่่เคยได้สั้ัมผัสกับั คนไข้้เลยสัักครั้้�ง ความรู้้สึึกของ ความเป็็นแพทย์์ก็็ยัังไม่่ชัดัเจน จริิงอยู่่ที่่�ผมเป็็นคนที่่�ต้้องการหาคำำตอบมีี เหตุมีุผลต้ี ้องพิสููิจน์์ได้้อยู่่เยู่่สมอแต่ผ่มเองก็็ไม่่ใช่นั่ ักศึึกษาสายวิิทยาศาสตร์์ และสุดทุ้้ายคืือเป็็นเรื่่�องจริิงที่่�ความมุ่่งมุ่่ มั่่�นที่่�จะสอบเข้้าเรียีนแพทย์์ให้้ได้้โดย ไม่่สนใจว่่าจะติิดแพทย์ที่่์ �มหาวิิทยาลััยอะไร ขอเพีียงได้้เรียีนแพทย์์ นั่่�นก็็ เพราะผมต้้องการรัักษาคนไข้ ถ้้าอย่่างนั้้�นก็็ควรมุ่่งมาทางการมุ่่รัักษาคนไข้้ ดีีที่่�สุดจึุึงได้ป้ ฏิิเสธอาจารย์์ไป ในช่่วงคาบเกี่่ย�วระหว่่างปีี 4 กำลัั ำงจะขึ้้นปี�ี 5 ที่่แ�ม้ก้ารเรียนีจะหนััก ขึ้้น� แต่่ความเป็็นวััยรุ่่�นที่่ยัันที่่�งคงคึกคึะนอง แถมมีสิ่่ี� งล่่อต าล่่อใจตลอดเวลา ก็็ทำำ ให้้ผมมีีอาการเป๋๋ ไปบ้้างเหมืือนกััน คือื มีีการชวนกัันเล่่นไพ่่ในหอ แรก ๆ ก็็แค่่ไปดููคนอื่่น�เขาเล่่น พอหลััง ๆ ก็็ลงไปเล่่นเองซะเลย ช่่วงแรก ๆ คิิดว่่าไม่่เป็็นไร เล่่นเดี๋๋�ยวเดีียว แต่่พอเล่่นแล้วติ้ ิด เพราะเล่่นได้ก็้็อยากเล่่น อีีก เล่่นเสีียก็็อยากเอาคืืน หนัักเข้้าก็็เล่่นยาวเลย 3 วััน 3 คืืนติิดกััน ตอน นั้้�นเพื่่�อนที่่�ว่่าเล่่นกัันหนััก ๆ ถึึงขนาดเอามอเตอร์์ไซค์์ไปขาย หรืือโกหกพ่่อ แม่ว่่าจะต้้องเอาเงิินมาจ่่ายค่่าอะไรต่่างๆแต่สุ่ดทุ้้ายคืือเอามาเล่่นไพ่่ พอเห็็นแบบนั้้�นผมก็็คิิดได้ว่้่า มัันไม่่ใช่่แล้วพ่้ ่อแม่่ส่่งให้้มาเรีียน หนัังสืือ กว่่าเขาจะได้้เงิินมาส่่งเสีียเราก็็ยากลำบำาก ป๋๋ ากับัแม่่เหนื่่�อยมาก ผมจะมานั่่�งเล่่นไพ่ทำ่ตัำวัแบบนี้้�ไม่่ได้ ก็้ ็หยุดุเล่่นทัันทีี บอกตัวัเองว่่าไม่่เอา อีีกแล้ว้ไม่่เล่่นไพ่่อีีก ผมหยุดุเล่่นไพ่่เลยตั้้�งแต่่นั้้�นไม่่แตะต้้องอีีกเลยและ ตั้้�งใจเรียีนจนกระทั่่�งจบ หลัังจากที่่�เรียีนจบปีี4 พวกเรานัักศึึกษาแพทย์์จะได้รั้บปริ ัญญิา ใบแรกก่่อน คืือ ปริิญญาวิิทยาศาสตร์บั์ ัณฑิิต ซึ่่�งตอนนั้้�นผมได้้เกรด เฉลี่่�ยอยู่่ที่่�3.1 โดยเข้้ารับัพระราชทานปริญญิาบััตรจากพระบาทสมเด็็จ พระเจ้้าอยู่่หััวในเดืือนมกราคม 2516 ซึ่่�งท่่านเสด็็จมาทุุกปีีตอนที่่�รับัปริญญิาผมเรียีนอยู่่ปีี5 ป๋๋ ากับัแม่ก็่ ็ดีีใจมากและก็็มาร่ว่มงานพระราชทาน ปริิญญาบััตร นอกจากนี้้ก็�็บอกผมว่่าอย่่าลืืมนะ ต้้องตั้้�งใจเรีียนเพื่่�อเอาให้้ได้อี้ีกใบหนึ่่�ง ป๋๋ ากับัแม่่จะได้้มางานรับปริ ัญญิาอีีกครั้้�ง “Clinic” สััมผััสแรกของคำว่ำ ่า “หมอ” เมื่่�อขึ้้�นสู่่การเรีียนแพทย์์ในชั้้�นปีีที่่� 5-6 เนื้้�อหาวิิชาจะเข้้มข้้นขึ้้�นและไม่่ได้มี้ีแค่ตำ่ ำราเรียีน หนัักๆเท่่านั้้�น แต่่จะได้้เจอกับั คนไข้้จริิงๆ สัักทีีการ เรียีนในช่ว่งนี้้�จะเรียีกว่่า“Clinic”แบ่่งเรียีนเป็็นสา ขาใหญ่่ๆ4วิิชา คืือ สููติ ิกรรม ศัลยักรรม อายุุรกรรม และกุุมารเวช โดยจะแบ่่งกลุ่่มเวีียนกัันเรีียนไปทีี ละวิิชาประมาณ 2 เดืือนและยัังมีีสาขาย่่อยๆ อีีก มากมาย ไม่่ว่่าจะเป็็น จัักษุุวิิทยา โสต ศอ นาสิิก รัังสีีวิิทยาออร์์โธปิิดิิคส์์ ที่่�เรียีนสาขาละประมาณ2 อาทิิตย์์พอ ขึ้้�นปีี6 ทุุกคนจะต้้องเลืือกวิิชาเลืือกอีีก คนละหนึ่่�งวิิชา ที่่�เรียีกว่่า ‘Elective’โดยส่ว่ นใหญ่่ จะเลืือกวิิชาที่่�เรียีนไปอย่่างสบายๆเช่่น สาขาโรค ผิิวหนััง เวชศาสตร์ชุ์ุมชนเพราะไม่ต้่ ้องอยู่่เวร สิ่่�งหนึ่่�งที่่�ถืือเป็็นสิ่่�งใหม่่มากๆ สำำหรัับ นัักศึกึษาแพทย์ปี์ี 5 คือืการถููกเรียกด้ี ้วยคำขึ้้ ำนต้�น้ว่่า ‘หมอ’ เป็็นครั้้งแ�รก ผมเองยัังจำำ ได้้ไม่่ลืมืเลยว่่ายว่่ครั้้งแ�รกที่่ไ�ด้ยิ้นคนิ ไข้้เรียกีผมว่่า ‘หมอ’ นั้้น�ผมรู้้สึ กึอย่างไ ่ร คำำๆ นี้้ศัักดิ์์�สิ�ทธิ์์ม�ากในความรู้้สึ กึของผม พอได้ยิ้นคำิ ำเรียกนี้้มััน�เหมือนืเป็็นการเตือนตัั ืวผม เองว่่า ผมได้้เดินทิางมาถึึงจุดนีุ้้แ�ล้้ว จุดทีุ่่ใ�กล้ค้วาม จริิงที่่จะไ�ด้้เป็็นแพทย์์รัักษาคนไข้อ้ย่่างที่่ตั้้�งใจไ�ว้้และมากกว่่านั้้นคื�อืคำำๆ นี้้ค่่อย�ๆ หล่่อ หลอมให้้ผม ต้อ้งทำตัั ำ ว ให้้เหมาะสมกับัการที่่คนอื่่�น�ๆ เรียกว่่ ีา หมอ เพราะไม่่ว่่าจะทำอำ ะไร เดินิ นั่ง แต่�่ง่ ตััว การใช้้คำพูำูดมัันคือืภาพลัักษณ์์ของความเป็็นหมอที่่คน� อื่่น�ๆ มองเห็น็เข้้ามาในตััวเรา หากว่่าผมวางตััวไม่่เหมาะสม ไม่่ได้้เสียชื่่ ีอ�แค่่ตัั วผมเท่่านั้้น� แต่ห่มาย รวมถึึงภาพลัักษณ์์ของหมอคนอื่่น�ๆ ด้้วย ต้้องยอมรัับว่่าการเป็็นหมอนั้้�นไม่่ได้้ มีีหน้้าที่่ก�ารรัักษาคนไข้้ให้้หายจากการเจ็็บป่่วย เท่่านั้้น� เพราะคนไข้ทุ้กคนมีุีภาพหมอในอุดมคติุิ หากหมอทำตัั ำ วไม่่ดีี หรือืแม้้แต่่การแต่ง่ ตััวไม่่สุุภาพ ไม่่สะอาดตา พููดจาไม่่ไพเราะ จะมีีผลต่่อความ รู้้สึ กึไว้้วางใจของคนไข้ด้้วย เช่่นถ้ ้าผมเป็็นหมอแต่่ กลัับไปไว้้หนวดเครารุุงรััง เสื้้อผ้�้าสกปรก หรือสืวม รองเท้้าแตะขึ้้น�วอร์์ดก็็ดููไม่่สุุภาพ แม้้แต่่เอาเรื่่อ�ง ของคนไข้ม้าพููดคุุยในพื้้นที่่�ส�าธารณะก็็ไม่่เหมาะ สม เพราะหากที่่มี�คนี ไข้้เข้้ามาได้ยิ้นิเข้้าก็็จะทำำ ให้้เกิดคิวามรู้้สึ กติึดิลบได้้ จริิงอยู่่ที่่�หลา�ยคนอาจคิดิว่่า ไม่่เกี่่ย�วกัันหรอกมัันแค่่ค วามชอบส่่วนตััว แต่่ สำำหรัับคนเป็็นหมอ โดยเฉพาะในสัังคมบ้้านเรา

46 เรื่่อ�งเหล่่านี้้มี�ีความสำคัั ำญพอๆ กับัความจริิงใจ ความถููกต้อ้ง ในการใช้อ้งค์ค์วามรู้้ที่่ เ�รียนมีารัักษาคนไข้้ อีีกเรื่่อ�งหนึ่่�งที่่ส�ะกิิดใจผมมากพอสมควรคืือ เวลาที่่� ได้้ไปเจอกับัคนไข้ซึ่่้�งอายุมุากกว่่าผม และคนไข้้เหล่่านั้้นยกมื�อืไหว้้ผมในขณะที่่เ�ป็็นเพียีงนัักศึ กึษาแพทย์์ มัันยิ่่�งทำำ ให้รู้้สึรู้้สึกว่่ ึา ผมจะทำำ ให้ค้วามเป็็นแพทย์์แปดเปื้้�อนไม่่ได้้เด็็ดขาด เพราะ ภายใต้้ชุุดกราวด์ที่่์ ใ�ส่่และความรู้้สึ กึของคนไข้ที่่้มอ�งผมอยู่่� คือืความเคารพ ความเชื่่อ�ใจ และฝากความหวัังไว้้กับผัม ซึ่่�งเป็็น หมอที่่จะทำ�กำารรัักษาเขาให้้หายจากความทุกข์ุ์ที่่เ�กิิดอาการ เจ็็บป่่วย คนไข้้เหล่่านี้้อ�าจจะรู้้หรู้้รือืไม่่รู้้ก็ ็ได้ว่่ ้า คนตรงหน้้าเป็็น เพียีงนัักศึกึษาแพทย์์ แต่ไม่่ ่ว่่าจะอย่่างไร ความรู้้สึ กึของคนไข้้ต่่อความเป็็นหมอก็็ไม่่เปลี่่ยน� และการที่่เขา�ยกมือืไหว้้ สำำหรัับ ผมคือืไหว้้ในความเป็็นหมอของเรา ดัังนั้้นจึ�ึงต้อ้งระมััดร ะวัังตััว ทั้้งเ�รื่่อ�งการใช้ค้วามรู้้ใมรู้้นการรัักษาและวางตััวให้ดี้ี ไม่ทำ่ ำ ให้ค้วาม เป็็นหมอต้อ้งเสื่่อม�เสียีเพราะมัันจะกระทบทำำ ให้้ภาพส่่วนรวม เสียีหาย สิ่่�งเหล่่านี้้ไม่� ่ได้มี้ีในหลัักสููตรแต่่เป็็นสิ่่�งที่่ผ�มรู้้สึ กขึ้้น� มาเอง และซึึมซัับมาจากสิ่่� งที่่เ�ห็น็ ในเวลาที่่อ�าจารย์ดู์ูแลรัักษา คนไข้้ อยู่่�ที่่ว่่ �าเราจะดึึงส่่วนไหนของอาจารย์์แต่่ละท่่านมาใช้้ เป็็นต้น้แบบในการเป็็นหมอให้้กับั ตััวเอง อย่่างที่่�เล่่าไปแล้วว่้ ่า “Clinic” จะแบ่่งเรียีนเป็็นสาขา ใหญ่่ๆ 4 สาขา โดยในแต่่ละสาขาวิิชาหลัักจะต้้องหมุุนเวีียน เรียีนไปให้้ครบ ก็็มีีเรื่่�องที่่�พอจะจดจำำ ได้้เวลาเวีียนไปตามวอร์ด์ ต่่างๆ มาเล่่าสู่่กัันฟััง ตอนที่่�เวีียนไปเรียีนในวอร์ด์อายุุรกรรม พวกเราจะถููก จัดัเวรให้้เจาะเลืือดคนไข้ทุุ้กเช้้าแต่ก่่อนจะไปเจาะเลืือดคนไข้้อาจารย์์จะให้้พวกเราจับคู่่ ัและพลััดกัันเจาะเลืือดเพื่่�อเป็็นการ ทดลองกับัของจริิงเพื่่�อให้รู้้สึึกว่่าเวลาโดนเจาะนั้้�นเจ็็บแค่่ไหน ปััญหาคืือบางคนเจาะครั้้�งเดีียวไม่่ได้้เพื่่�อนที่่�คู่่กั ันก็็ต้้องอดทน ให้้เพื่่�อนเจาะไปเรื่่�อยๆจนกว่่าจะได้ ซึ่่ ้ �งหลัังจากนั้้�นจะมีีการคิดิ บัญชีั ีคืืนกัันหรืือเปล่่าก็็ไม่่อาจทราบได้้เพราะเจาะครั้้�งเดีียวไม่่ เท่่าไหร่่แต่ถ้่ ้าต้้องโดนเจาะซ้ำ ำ� ๆเรื่่�อยๆก็็ทรมานและเจ็บ็ ไปหลาย วัันพอสมควร การเจาะเลืือดในผู้้ใหญ่่มัักจะไม่ลำ่บำากจนเกิินไปเจาะ สััก 10 ครั้้�งก็็มีีความชำนิำ ิชำำนาญได้้พอสมควรแต่่ความยาก ลำบำากอยู่่ที่่�ต้้องเจาะเลืือดเด็็กเพื่่�อเอามาตรวจหรืือเปิิดเส้้น เพื่่�อให้น้ำ ำ� เกลืือหรืือฉีีดยา ยิ่่�งเด็็กอายุยิุ่่�งน้้อยเส้้นเลืือดดำก็ำ ็ยิ่่�ง เล็็กแทบจะมองไม่่เห็็น พอเจาะไม่่ได้้เด็็กก็็ยิ่่�งร้้อง ดิ้้�นอุุตลุด นุ่่า สงสารมากแต่่เราก็็ต้้องพยายามเจาะเลืือดเอาจนได้ ตั้วผัมเอง เป็็นคนที่่�มืือนิ่่�งมากและมัักจะเจาะเลืือดได้้เสมอจนบางทีีเพื่่�อน ก็็มาตามให้้ไปช่วย ่เพราะเขาเจาะจนพรุุนไปหมดแล้วก็้ยั็ ังไม่่ได้้ สัักทีี แต่่ที่่�เรีียกได้ว่้่าขยาดกัันมากๆ เห็็นจะเป็็นการที่่�พวก เราต้้องกลืืนสายยางทางปากเพื่่�อส่่งสายยางนั้้�นเข้้าไปใน กระเพาะอาหาร เพื่่�อนหลายคนแค่่ใส่่สายเข้้าไปนิิดนึึงก็็รู้้สึึก อยากจะอาเจีียนออกมาแล้ว ้แต่ก็่ ็ต้้องพยายามกลืืนลงไปให้้ได้้ไม่่ใช่่เพราะเป็็นส่ว่นหนึ่่�งในการฝึึกที่่�ต้้องมีีการสอบ แต่่เพราะ จุดปุระสงค์ห์ ลัักๆ คืือ ต้้องการให้้คนที่่�จะไปเป็็นหมอได้สั้ัมผัสัถึึงความร็สึ็ึกของคนไข้ที่่้ �จะต้้องกลืืนสายยางทางปาก เวลาที่่�หมอสั่่�งการรัักษาไป หมอจะได้้เข้้าใจความรู้้สึึกของคนไข้ว่้่ารู้้สึึก อย่่างไรเพราะขนาดพวกเราที่่�ร่่างกายปกติิและต้้องกลืืนยัังรู้้สึึก ทรมาน คนไข้ที่่้�มีีอาการเจ็็บป่่วยอยู่่แล้ว้จะรู้้สึึกขนาดไหน หรืืออย่่างตอนที่่�เวีียนไปเรียีนในวอร์ดสููติ ์ ิเรามีีหน้้าที่่�เฝ้้าคนไข้ที่่้�มาคลอดว่่าเจ็บท้็ ้องถี่่�มากแค่่ไหน ปากมดลููกเปิิดแค่่ไหนพร้้อมที่่�จะคลอดหรืือยััง ถ้้าพร้้อมแล้ว้จะได้ย้้ายจากห้้องรอ คลอดไปที่่�ห้้องคลอด เพื่่�อนอนบนเตียีงขึ้้�นขาหยั่่�งพร้้อมที่่�จะเบ่่ง ให้ลูู้กออกมาดููโลก ผมยัังจำำ ได้ถึ้ึงตอนนี้้ว่�่าในรายแรกที่่�ต้้องช่วย่ทำำคลอดก็ตื่่็ �นเต้้นกัันมาก เวลาคนไข้้เบ่่งคลอดก็็จะมีีกองเชียร์ีก็์็ คืือพวกพยาบาลคอยให้จั้ังหวะบอกให้้แม่่เบ่่งออกมา ซึ่่�งในการ คลอดปกติิเมื่่�อปากมดลููกเปิิดเต็็มที่่� หัวัทารกก็็จะค่่อยๆโผล่่ให้้ เห็็น แม่่ก็็จะเบ่่งช่่วยให้หั้วลููักออกมาทีีละนิิด ขณะที่่�ผมช่่วย ทำำคลอดก็็จะใช้้กรรไกรตัดบริั ิเวณปากช่่องคลอดเพื่่�อขยายให้้ หัวัเด็็กออกมาได้้โดยการตัดัเพิ่่�มนี้้�จะลดการฉีีกขาดถ้้าปล่่อย ให้หั้วัทารกดัันออกมาเอง ผมจะมีีหน้้าที่่�เย็็บกลัับภายหลัังการ คลอด ทารกจะคลอดหัวัออกมาก่่อนและจะตามมาด้วย้ ไหล่่ แล้ว้ออกมาทั้้�งตัว ซึ่่ ั �งเราต้้องจับั ทารกไว้้ให้ดี้ีพอทารกคลอกออก มาอย่่างสมบููรณ์์เรียบร้ี ้อย ทุุกคนจะดีีใจที่่�ได้ยิ้ินเสียีงร้้องไห้้ของ ทารกดัังขึ้้�น เพราะนั่่�นแสดงว่่าอีีกหนึ่่�งชีีวิิตได้ถื้ือกำำเหนิิดขึ้้�นมา ครั้้�งแรกของการทำำคลอดตัวผัมเองสััมผัสัได้ถึ้ึงความ เจ็บปวด ็ของคนเป็็นแม่่และพร้้อมๆกัันนั้้�นก็ยั็ ังมีีความวิิตกกัังวล ว่่าลููกจะคลอดออกมาอย่่างปลอดภัยัไหม แต่่เมื่่�อรู้้ว่่าลููกออกมา สมบููรณ์ดี์ีความปลื้้�มปิิติิดีีใจที่่�ได้้เห็็นลููกเกิิดมาอย่่างปลอดภัยั ก็็เผยออกมาให้้เห็็นในรอยยิ้้�มหรืือน้ำ ำ� ตาของแม่ทั่ ันทีี ในฐานะผู้้ช่่วยในการทำำคลอดผมก็็ได้้แต่่ร่ว่มดีีใจไป ด้วย ้แต่ห่ ลัังจากทารกออกมาแล้ว ผ้มยัังต้้องทำหน้ำ ้าที่่�ต่่อโดย การตัดสัายสะดืือและรอให้้รกลอกตัวัออกจากผนัังมดลููกซึ่่�งจะ ใช้้เวลาประมาณ 10 นาทีี หลัังจากทารกคลอด ผมต้้องตรวจ ดููว่่ารกออกมาครบถ้ว้นดีีหรืือไม่่และชั่่�งน้ำหนั ำ� ักของรกก็็เป็็นที่่�เรีียบร้้อย จากนั้้�นต้้องเช็็คดููว่ ่ามดลููกของแม่่หดตัวดีั ีและเลืือด หยุุดก็็เย็็บปากช่่องคลอดให้้กลัับไปเหมืือนเดิิม ซึ่่�งนัักเรีียน แพทย์์ทุุกคนที่่�ผ่่าน ภาควิิชาสููติ ิกรรมจำำเป็็นที่่�ต้้องผ่่านการ ปฏิิบัติัิทำำคลอดอย่่างน้้อย 3 ราย โดยมีีรุ่่นพี่่�และแพทย์์ประจำำ บ้้านช่วยดูู่แลทุุกราย

47 ภาพห้อ้งผ่่าตััดในสมััยนั้้น� นอกจากการเรีียนรู้้ทั้้�งทฤษฎีีและปฏิิบััติิในการ ทำำคลอดแล้ว ้การเรียีนสููติทำิำ ให้ผ้มสำนึำ ึกถึึงพระคุุณของแม่่ผู้้ให้้กำำเนิิด และอดคิดถึิ ึงแม่่ของตัวัเองไม่่ได้้เพราะผมได้้เห็็นความ เจ็บปวดที่่ ็ �อยู่่บนความเสี่่�ยงที่่�อาจถึึงขั้้�นเสียชีีวิิตได้ ดั้ ังนั้้�นคำพููดำที่่�ว่่า พระคุุณของแม่่เป็็นสิ่่�งที่่�ประเสริิฐสุดก็ุ็เป็็นความจริิงที่่�ลููก ทุุกคนควรจะจดจำำ ไว้้ตลอดชีีวิิต ส่่วนแผนกศััลยกรรมนั้้�น ถืือว่่าเป็็นสาขาสำคัำ ัญที่่�จำำเป็็นที่่�นัักศึึกษาแพทย์์ทุุกคนต้้องผ่่านและการขึ้้�นวอร์ด์ศัลยั กรรมในกลุ่่มของผมตอนนั้้�นอยู่่ในยู่่ช่ว่งปลายปีี ซึ่่�งเป็็นหน้้า หนาว พอ7โมงเช้้าต้้องถึึงวอร์ด์เพื่่�อเยี่่�ยมคนไข้้แต่่กว่่าจะเดิิน จากหอพัักถึึงนี่่�สิหินาวจนตัวสั่่�น พอไปถึึงวอร์ด์พวกเราต้้องเดิิน ตามแพทย์์ฝึึกหัด ั (Intern) และแพทย์์ประจำบ้ำ ้าน (Resident) เพื่่�อดููคนไข้้แต่่ละคนที่่�นอนอยู่่ บ างคนก็็ผ่่าตัดัไปแล้ว บ้างคน ก็็รอผ่่าตัด ั พอถึึงเวลา 8 โมงเช้้าก็็จะมีีการประชุุมกัับอาจารย์์ ทั้้�งแผนกศััลยกรรม แพทย์์ประจำบ้ำ ้าน แพทย์ฝึ์ึกหััดรวมทั้้�ง นัักศึึกษาแพทย์์อย่่างผมจะต้้องเข้้าร่่วมประชุุมด้วย ้ ในการ ประชุุมจะมีีการนำำเสนอเคสผู้้ป่่วยทั้้�งที่่�เตรียีมจะผ่่าตัดัรวมถึึง บางเคสที่่�ได้ทำ้ผ่ำ ่าตัดัไปแล้ว ซึ่่ ้ �งในแต่ล่ะรายจะมีีการวิิเคราะห์์ วิิจารณ์์การผ่่าตัดรัักษาทั้้�งที่่�มีีผลดีีหรืือมีีข้้อผิิดพลาดที่่�อาจจะ เกิิดขึ้้�น เป็็นขบวนการของการเรีียนการสอนที่่�ในบางครั้้�งอาจ จะมีีการโต้้เถีียงทางด้้านวิิชาการ มีีการตำหนิำ ิสิ่่�งที่่�ผิิดพลาดซึ่่�ง อาจจะทำำ ให้้เกิิดภาวะแทรกซ้้อนและเป็็นอัันตรายแก่่ผู้้ป่่วย ผมในฐานะนัักศึึกษาแพทย์์ก็็ได้้แต่่เพีียงรับฟัังและ เรีียนรู้้ แต่่ยัังไม่่สามารถวิิพากวิิจารณ์์ได้ว่้่าถููกต้้องมากน้้อย อย่่างไร บางครั้้�งบรรยากาศก็็ค่่อนข้้างจะเคร่่งเครีียด แพทย์์ ประจำบ้ำ ้านและแพทย์์ฝึึกหัดบัางคนก็็โดนตำหนิำ ิเพราะได้ทำ้ ำข้้อผิิดพลาดทั้้�งๆ ที่่�บางครั้้�งไม่่สมควรที่่�จะเกิิดขึ้้�น แต่่อย่่างไร ก็็ตามเนื่่�องจากหลายคนก็็ยัังอยู่่ในระ ยู่่หว่่างการฝึึกอบรม ไม่่ได้้ มีีประสบการณ์หรื์ ือความรู้้ความชำำนาญเหมืือนอย่่างอาจารย์์ จึึงไม่่แปลกที่่�จะเกิิดความผิิดพลาดได้้เพราะในชีีวิิตของการ เป็็นศัลยั แพทย์์หรืือแม้้แต่่อาชีีพใดๆ ก็็ตาม คงไม่มี่ ีใครที่่�ไม่่เคย ทำำอะไรผิิดพลาด แต่่สิ่่�งสำคัำญคืั ือต้้องหาสาเหตุุและเข้้าใจว่่า ความผิดิเหล่่านั้้�นเกิดขึ้้ ิ �นได้้อย่่างไรและป้้องกัันไม่่ให้้เกิดซ้ำิ ขึ้้ ำ� �นอีีก ในช่่วงที่่�หมุุนเวีียนอยู่่แผนกศัลยักรรม ผมได้้เข้้าร่ว่ม ในเคสผ่่าตัดต่ั ่างๆ จึึงได้้เรียีนรู้้ขั้้�นตอนปฏิิบัติัิตั้้�งแต่่การเตรียีม ความพร้้อมในการผ่่าตัด ซึ่่ ั �งได้้แก่่การล้้างมืือใส่่เสื้้�อและเทคนิิค ต่่างๆแต่่เมื่่�อถึึงเวลาผ่่าตัด ส่ัว่ นใหญ่่แล้วนั้ ักศึึกษาแพทย์์จะได้้ช่่วยเป็็นมืือที่่�สามหรืือสี่่�ในการผ่่าตัดัรองจากอาจารย์์แพทย์์ ประจำบ้ำ ้านและแพทย์์ฝึึกหัด บัางครั้้�งนัักศึึกษาแพทย์์อาจจะ ได้ช่้วย่ ในการตัดัไหมหรืือเย็บผิ็ ิวหนัังเพื่่�อปิิดแผลบ้้าง นอกจาก นี้้�จะมีีการฝึึกฝนในการผููกไหมสำหรัำบัเส้้นเลืือดและเย็บ็แผลใน ห้้องปฏิิบัติัิการ ซึ่่�งเป็็นการฝึึกขั้้�นพื้้�นฐานของการเป็็นศัลยั แพทย์์ ในตอนนั้้�น ผมได้มี้ีโอกาสเห็็นการผ่่าตัดช่ั ่องท้้องใน หลายๆ เคส เช่่นการตัดักระเพาะอาหาร ตัดถุัุงน้ำดี ำ� ีและไส้ติ่่้�ง นอกจากนี้้ก็�็มีีการผ่่าตัดัไทรอยด์ ส่์ว่ นใหญ่่แล้วนั้ ักศึึกษาแพทย์์ ผู้้ชายก็็มัักจะสนใจในการที่่�อยากจะเป็็นศัลยัแพทย์์ในอนาคต สำหรัำบนัักศึึกษาแพทย์์ผู้้หญิิงมัักจะฝึึกอบรมเป็็นอายุุรแพทย์์ หรืือกุุมารแพทย์์หลัังจากที่่�จบแพทย์์ฝึึกหัด ซึ่่ ั �งนั่่�นทำำ ให้ผ้ มได้้ มีีโอกาสเรีียนรู้้พื้้�นฐานของวิิชาศัลยักรรมจนเกิิดความสนใจ ในระดับหนึ่่ ั �งที่่�อยากจะเป็็นศัลั ย์์แพทย์์แต่่ก็็ยัังไม่่ได้ตั้ ดสิั ินใจ อย่่างแน่่นอนว่่าจะเป็็นศััลยแพทย์์ในสาขาอะไร เพราะวิิชา ศััลยศาสตร์มี์ ีการแบ่่งย่่อยออกไปหลายสาขา ไม่่ว่่าจะเป็็น ศัลยักรรมทั่่�วไป ศัลยักรรมทรวงอก ศัลยักรรมหัวัใจ ศัลยักรรม หลอดเลืือด ศััลยกรรมสมอง ศััลยกรรมตกแต่่งศััลยกรรม ทางเดิินปััสสาวะ  ศัลยักรรมออร์์โธปิิดิิคส์์เพีียงแต่่ช่่วงที่่�เป็็น นัักศึึกษาแพทย์์เราได้้เรีียนเฉพาะศัลยักรรมทั่่�วไป ซึ่่�งเป็็นการ ผ่่าตัดัในช่่องท้้องเป็็นส่ว่ นใหญ่่

48 NipponMedical School หนึ่่� งเดีียวกัับทุุน Nippon Medical School ในช่ว่งก่่อนปิิดเทอมหลัังจากจบปีี5 ก่่อนที่่�จะขึ้้�นปีี6 ทาง คณะแพทย์์ มีีประกาศให้ทุุ้นกัับนัักศึึกษาแพทย์์เชีียงใหม่่3 ทุุน ซึ่่�งเป็็นทุุนของ Nippon medical Schoolโดยมีีเงื่่�อนไขว่่า นัักศึึกษาที่่�มาขอทุุนต้้องออกค่่าตั๋๋�วเดิินทางเอง ส่ว่นค่่าใช้จ่้่ายอื่่�น ๆ เมื่่�อเดิินทางไปถึึง ทาง Nippon medical School เป็็นคน ดููแลให้ ป้รากฏว่่ามีีแค่ผ่มคนเดีียวที่่�สมััครไป เพราะคนอื่่�น ๆ ทางบ้้านไม่ส่ะดวก ที่่�จะออกค่่าตั๋๋�วเครื่่�องบิินให้้แต่ผ่ มโชคดีีที่่�พอเอาเรื่่�องนี้้�ไปคุยุกับป๋ั ๋ าและแม่่แล้ว ้ท่่านก็็บอกว่่าจะออกค่่าตั๋๋�วให้ ผ้มจึึงไปสมััครและไปรับทุัุนนี้้�เพีียงคนเดีียว ซึ่่�ง นั่่�นทำำ ให้ป้ระธานของ Nippon medical School ค่่อนข้้างแปลกใจว่่าให้้โควต้้า มาถึึง 3 ทุุน แต่่ทำำ ไมถึึงมีีผมมาแค่่คนเดีียว ผมจึึงได้บ้อกกับท่ั ่านไปตามตรง ว่่า มีีนัักศึึกษาแพทย์์สนใจอยากจะสมััครมา แต่ติ่ ิดที่่�ว่่าไม่่มีีค่่าตั๋๋�วเดิินทาง นั่่�น ทำำ ให้ห้ ลัังจากรุ่่นผมไปทาง Nippon medical School ก็็ให้ค่้ ่าตั๋๋�วเครื่่�องบิินมา การต้้อนรัับที่่สน�ามบินิ Haneda จากคณะแพทย์์ Nippon Medical School

49 ตลอด ก็็เริ่่�มมีีคนสมััครมากขึ้้�นจนเกิินจำำนวน จึึงต้้องมีีการสอบ สััมภาษณ์์เพื่่�อคัดัเลืือก จนถึึงปััจจุบัุันมีีนัักศึึกษาแพทย์์ที่่�เดิิน ทางโดยทุุนนี้้�มากกว่่า50 รุ่่น ประมาณเดืือนมีีนาคม พศ.2515 ผมเดิินทางไปอยู่่ที่่�โตเกีียว 4อาทิิตย์์โดยทาง Nippon medical School ได้จั้ดัให้้ดููงานทางการแพทย์์ของที่่�นั่่�น โดยไม่่ได้้เจาะจงสาขาไหนเป็็น พิิเศษ ซึ่่�งในการเดิินทางครั้้�งนี้้�เป็็นการขึ้้�นเครื่่�องบิินครั้้�งแรกใน ชีีวิิต ผมยอมรับัเลยว่่าตอนนั้้�นกัังวลมากว่่าเมื่่�อไปถึึงสนามบิิน Haneda แล้ว ถ้้าไม่่มีีคนมารับผัมจะทำำอย่่างไร แต่ป่รากฏว่่า เมื่่�อไปถึึงมีีกลุ่่มอาจารย์์และนัักศึึกษาแพทย์์กว่่า 20 คนยืืน ถืือป้้ายต้้อนรับ มีั ีบางคนที่่�ผมเคยเจอตอนที่่�มาทำำ งานวิิจัยที่่ ั�เชีียงใหม่่ บางคนก็็ไม่่เคยเจอมาก่่อน จากนั้้�นก็็ขับัรถเข้้าเมืือง พาผมไปอยู่่ที่่�หอพัักภายในโรงพยาบาลที่่�สบายพอสมควร การไปครั้้�งนี้้�เหมืือนเป็็นการเปิิดวิิสัยทััศน์ใ์ห้กั้บผั มได้้เห็็นวิิวััฒนาการทางการแพทย์์ของประเทศญี่่�ปุ่่นและได้้เปิิด โลกของตัวัเองให้้กว้้างขึ้้�น พอถึึงวัันหยุดุจะมีีการพาไปเที่่�ยว ภููเขาไฟฟููจิิโดยมีีกลุ่่มนัักเรีียนญี่่�ปุ่่นที่่�เคยแลกเปลี่่�ยนมาอยู่่ ที่่�เมืืองไทยคอยต้้อนรับ ทำั ำ ให้้เรามีีความสนิิทสนมและกลาย เป็็นเพื่่�อนกััน ซึ่่�งประสบการณ์์ในประเทศญี่่�ปุ่่นถืือว่่าเป็็นแบบ อย่่างการทำำงานที่่�มีคุีุณค่่าต่่อการดำำเนิินชีีวิิตในอนาคตของผม อย่่างมาก ผมได้้เรีียนอะไรหลายอย่่างจากคนญี่่�ปุ่่น ได้ซึ้ึมซับัวััฒนธรรมและความเป็็นคนที่่�หล่่อหลอมเราว่่าคนเราไม่่ได้้จะ เก่่งอย่่างเดีียวแต่่ต้้องรู้้อย่่างอื่่�นด้วย ้เพราะเป็็นที่่�ยอมรับัโดย ทั่่�วไปว่่าคนญี่่�ปุ่่นนั้้�นเป็็นคนที่่�มีีระเบีียบวิินััย ขยัันหมั่่�นเพีียร ซื่่�อสััตย์์เคารพผู้้อาวุุโส ผมได้้เรียีนรู้้วััฒนธรรมเหล่่านี้้�และนำำมา ปฏิิบัติัิเมื่่�อเติิบโตขึ้้�นและเป็็นส่ว่นหนึ่่�งที่่�ทำำ ให้ผ้มประสบความ สำำเร็็จในชีีวิิต แต่่ที่่�มากกว่่าประสบการณ์์4 สัปดัาห์ สิ่่ ์ �งที่่�ผมได้รั้บัจากการไปทุุนของ Nippon medical School ในครั้้�งนี้้ คื�ือ มิิตรภาพอัันยาวนานที่่ผ�มไม่่คาดคิดว่ิ ่าจะยาวนานได้้มากขนาด นี้้�โดยเฉพาะกับัอาจารย์ที่่์�ดููแลผมในตอนนั้้�น คืือ Professor Atsushi Munakata ซึ่่�งท่่านเป็็นคนที่่�รัักเมืืองไทยมาก ผมให้้ความเคารพท่่านมาก และเรีียกท่่านว่่า Otosan แปลว่่า พ่่อ และภรรยาของท่่านผมก็็เรียีกว่่าOkasan ที่่�แ ที่่ปลว่่าแม่ นั่่�น นั่่ทำำ ให้้ การไปดููงานครั้้�งแรกในชีีวิิตของผมในครั้้�งนี้้�เป็็นสิ่่�งที่่�มีคุีุณค่่านำำ มาถึึงความสำำเร็็จในชีีวิิตและการทำำงานของผมเป็็นอย่่างมาก การดูงาูนที่่ร�พ.กัับ Prof. Munakata และ Dr.Hori

50 บรรยากาศ ตอนไปรับัเกีียรติิบััตร ที่่�NipponMedical School เมื่่�อปีีพ.ศ.2560 ผมลาจากเพื่่�อน ๆ นัักเรียีนแพทย์์ProfessorMunakataและอาจารย์์อีีกหลายท่่านด้วย้ความอาลััยอย่่างซาบซึ้้�งและ น้ำ ำ�ตาไหล เพราะไม่รู้่้ว่่าจะมีีโอกาสกลัับมาญี่่�ปุ่่นอีีกเมื่่�อไหร่่แต่่กลายเป็็นว่่าผมได้มี้ีโอกาสกลัับมาสอนในฐานะ AO Faculty และมาเที่่�ยวเอง หรืือมากับัครอบครัวทั้้�งหมดไม่ต่ำ ำ� กว่่า50 ครั้้�งโดยไม่รู้่้สึึกเบื่่�อเลย ซึ่่�งแลย ซึ่่น่่นอนว่่าเมื่่�อมีีโอกาสมาญี่่�ปุ่่นและผ่่าน ไปโตเกีียว ผมก็็จะแวะไปเยี่่�ยมเยีียนท่่านเสมอ ซึ่่�ง ซึ่่บางครั้้�งก็็ไปเยี่่�ยมที่่�บ้้านท่่านและนั่่�งกิินสุกีุ้้ย�ากี้้ที่่� �ภรรยาของท่่านทำำ ได้้อร่่อย มาก หลัังจากการไปทุุนครั้้�งนั้้�น ซึ่่�ง ซึ่่ผมเป็็นนัักเรียีนแพทย์์คนแรกที่่�ได้รั้บทุัุนนี้้ก็�มี็ ีการให้ทุุ้นแลกเปลี่่ย�นจากNipponmedical School มาตลอด และเมื่่�อตอนฉลอง 40 ปีีของความร่ว่มมืือระหว่่างสองสถาบััน ผมก็็ได้มี้ีโอกาสกลัับไปรับัเกีียรติิบััตร และ พบกับท่ั ่าน Professor Munakata อีีกครั้้�งซึ่่�งท่่านมีีอายุุ90 ปีีโดยไม่่ได้นึ้ึกเลยว่่าจะเป็็นการพบท่่านเป็็นครั้้�งสุดทุ้้าย Professor Atsushi Munakata การไปดููงานครั้้� งแรกใน ชีีวิิตของผมในครั้้� งนี้้�เป็็ นสิ่่� งที่่� มีี คุุณค่่าที่นำ่�ำมาถึึงความสำำเร็็จใน ชีีวิิตและการทำำงานของผมเป็็ น อย่่างมาก