SAHiConFed22

92 e-Prosiding SAHiConfEd’22 as the student’s willingness to engage in daily school activities such as continuing school, doing homework and listening to the teacher in class while the low level of classroom engagement leads to negative effects on course performance and the learning process (Wang et al., 2014). Fletcher (2007) points out that student engagement is the result of successful classroom teaching and school development activities. That is the reason it is an increasingly important concept from that aspect. Coates (2007) emphasizes the ‘importance of active and collaborative learning, academic activities, effective communication with the teacher and educational experiences within the scope of classroom engagement’. Behavioural engagement represents ‘the extent of students’ on-task attention, effort exertion and persistence while initiating and sustaining learning activity’ (Furrer & Skinner, 2003; Skinner & Belmont, 1993; Skinner, Kindermann, & Furrer, 2009). Emotional engagement represents ‘the extent of students’ positively valenced emotional states, such as interest, enjoyment and enthusiasm, while initiating and sustaining the learning activity’(Skinner & Belmont, 1993; Skinner, Kindermann, & Furrer, 2009). Cognitive engagement represents ‘the extent to which students metacognitively plan, elaborate on and revise their academic work and use sophisticated (rather than simple or disorganised) learning strategies while doing so’ (Greene & Miller, 1996; Meece, Blumenfeld, & Hoyle, 1988). Agentic engagement represents ‘the extent to which students contribute constructively and proactively into the flow of instruction they receive to create a more supportive learning environment for themselves’ (Reeve & Tseng, 2011). 5. Methodology 5.1 Research Design This study was carried out using quantitative method. Quantitative design is a research strategy that utilizes numerical data collection and data analysis technique (Creswell, 2012). An online Google Form Engagement-Disengagement questionnaire was distributed to respondents through Telegram groups and Google Classroom. 5.2 Population And Sample The subjects were 80 students (83.8% male and 16.3% female) accounting for 67 male and 13 female mixed-ability teenagers aged 17 to 20 years old studying in a matriculation college in Kepala Batas, Pulau Pinang. They were from the northern states of Perlis, Kedah, Penang and northern Perak. The students (Module 1, 2, 3 and Accounts) were from the one-year programme (PST), Academic Session 2020/2021. Majority of the students (85%) were Malays while 15% of the students were non-Malays.

93 e-Prosiding SAHiConfEd’22 5.3 Sampling Purposive sampling was used in this research. It is one of the most common sampling strategies used in research. In purposive sampling, participants of the study were selected based on preselected criteria relevant to particular research. The students were from five classes taught by the same lecturer and were from similar backgrounds and exposure. 5.4 Instrument In this study, the Engagement-Disengagement Scale questionnaire was adapted from the same questionnaire developed by John Marshall Reeve, a professor cum researcher conducting empirical studies on all aspects of human motivation and motivation, focusing on instructors’ motivational style, students’ motivation and engagement levels during learning activities. The questionnaire measured changes from passive to active engagement from four sub-factors, ‘Behavioural’, ‘Emotional’, ‘Agentic’ and ‘Cognitive’ engagement. The Disengagement Scale (negative questions) was omitted in this study because these negative questions were repetitive of the Engagement Scale (positive questions). In the original form, the questionnaire consisted of an 8-scale, 39-item instrument designed to assess four aspects of students' classroom engagement – ‘Behavioural’, ‘Emotional’, ‘Agentic’ and ‘Cognitive’ and four aspects of students' classroom disengagement – ‘Behavioural’, ‘Emotional’, ‘Agentic’ and ‘Cognitive’ questions. The questionnaire consisted of two parts, Part A and B. Part A required students to provide demographic details (Gender and Ethnicity) while Part B consisted of the four sub-factors. Five items were listed for all sub-factors except for the cognitive engagement where four items were listed. The questionnaire used a 5-point Likert Scale [5] Extremely agree [4] Agree [3] Indifference [2] Disagree [1] Strongly Disagree. The online questionnaire was created using Google Form and the link posted in Telegram and Google Classroom. Respondents were given a week to answer the questionnaire. 5.5 Data Analysis The percentages were calculated through Microsoft Excel 2016 and these percentages are represented in a summary table. 5.6 Data Collection This research was conducted for two and a half months from March 2021 until mid-June 2021. At the end of the research, an online questionnaire, created using Google Form was distributed through Google Classroom and Telegram groups. The study was conducted as shown in Table 1.0. Data obtained from the online questionnaire were analysed using descriptive statistics and percentages were represented in Table 2.0 (Appendix 1).

94 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Table 1: Flipgrid Assignments Flipgrid Assignments Flipgrid Video No. Task Student Preparatio n Time Video Time Length Scaffold Bloom’s Taxonomy Stage 1 (Week 1): Students were given an introductory session (1 hour) where they were taught to download Flipgrid from Play Store to mobile devices followed by hands-on practice session to familiarize themselves with the platform. Students were briefed on the objective of the project and given the Flipgrid code to join the virtual group. 1 Stage 2 (Week 2): 1st oral presentation – Selfintroduction. Students record their oral presentation video using the platform. Hello, I am… 10 minutes At least 1 minute - Giving greetings - Describing themselves by providing background information - Using simple, compound and complex sentences Knowledge 2 Stage 3 (Week 3): 2 nd oral presentation – Show and describe interesting places of your country. Virtual tour 10 minutes At least 1 minute - Explaining reasons and illustrating examples - Justifying -Asking Whquestions - Using nouns and adjectives Comprehension 3 Stage 4 (Week 4): 3 rd oral presentation – What 5 essential items would you recommend foreigners take back to their country? 5 essential items to take back from my country Self-directed At least 1 minute - Giving reasons and illustrating examples - Justifying Comprehension

95 e-Prosiding SAHiConfEd’22 4 Stage 5 (Week 5): 4 th oral presentation -What skills would you teach a foreigner in your country? Teach me something Self-directed At least 1 minute - Demonstratin g by giving instructions - Using sequence connectors Application 5 Stage 6 (Week 6): 5 th oral presentation - Describe cultural celebrations and festivals. Celebration s and Festivals Self-directed At least 1 minute -Explaining historical background -Categorizing the variety of cultural celebrations and festivals - Explaining reasons and illustrating examples Analyse 6 Stage 7 (Week 6): 6 th oral presentationShow and describe your country. Country presentation recording Self-directed At least 1 minute - Explaining historical background - - Categorizing the variety of cultural celebrations and festivals - - Explaining by giving reasons and illustrating examples Analyse 7 Stage 8 (Week 7): 7 th oral presentation Project reflection Self-directed At least 1 minute -Evaluating the project Evaluate/Reflec t Stage 9 (Week 8): Online questionnaire administered to assess students’ engagement using Flipgrid. For each stage, a week was allocated, thus the data collection procedure took approximately 2.5 months. 6. Findings The seven topics posted are shown in Figure 2.0 and in Figure 3.0, it showed that the FIE project garnered 536 responses and 744 comments. Figure 4.0 showed student A’s video on five essential items to take back while Figure 5.0 showed a Mexican student’s self-introductory

96 e-Prosiding SAHiConfEd’22 video. Flipgrid gave the students multiple chances to create the video they wanted by allowing them to re-do the video repetitively until they were satisfied. Students could add emojis, stickers, pictures, background colour to their videos which made it interesting for them. Figure 2: 7 topics posted in Flipgrid Figure 3: Responses and Comments

97 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Figure 4: Malaysian student’s video on five essential items to take back Figure 5: Mexican student’s self-introductory video Five items were listed under Behavioural, Emotional and Agentic engagement while four items were listed under Cognitive engagement as shown in Table 2.0 (Appendix 1). Under sub-factor Behavioural Engagement, of all the items, ‘I try to do well in this class’ recorded the highest percentage of agreement at 65% followed by the second highest percentage, 30%, for strong agreement for that same item. Under sub-factor, Emotional Engagement, of all the items, ‘When we work on something in this class, I feel interested’, it recorded the highest percentage at 68.8% for agreement followed by the second highest percentage 25% for strong agreement. The highest percentage was 58.7% who agreed that ‘I let my teacher know what I am interested in’ under Agentic Engagement, the second highest percentage was 27.5% for indifference. The highest percentage was 68.8% agreement for Cognitive Engagement for ‘When reading for this class, I try to connect the ideas I am reading about with what I already know’ and the second highest percentage was 23.8% for strong agreement for that same item.

98 e-Prosiding SAHiConfEd’22 7. Discussion and Recommendations Based on RO1 whether students are engaged cognitively, the highest percentage was for ‘When reading for this class, I try to connect the ideas I am reading about with what I already know’ at 68.8% for Cognitive Engagement. Based on RO2 whether students are engaged emotionally, ‘When we work on something in this class, I feel interested’ the highest percentage was 68.8% for agreement. Based on RO3 whether students are engaged agentically, the highest percentage was 58.7% ‘I let my teacher know what I am interested in’ under Agentic Engagement. Based on RO4 whether students are engaged behaviourally, under the sub-factor Behavioural Engagement, ‘I pay attention in this class’, it recorded the highest percentage of agreement at 65%. According to Flanagan (2018), she found that Flipgrid provided a different platform via which learners could present thoughts, opinions and interact with their classmates. In terms of engagement, in-class activities build community, brings students together from multiple sections of a course to the same grid to discuss ideas and create cross-course section community. With digital natives’ natural comfort with and enjoyment of technology and views of course mates’ responses and response mechanism (‘likes’), Flipgrid functions well as a digital tool to teach speaking skills. For preschool and lower primary school children, the use of Flipgrid might not be suitable as they require teachers’ guidance and full attention. Thus, with age, educational background and experience variation in class composition, it is suggested that similar exercise be conducted with a different cohort of students in the same subject/course or different subject/course. 8. Conclusion The study provides information to matriculation lecturers on leveraging Flipgrid as a tool to empower students to promote and exchange cultures through asynchronous online presentations to enhance engagement and consequently improve English speaking proficiency. It will add to the existing body of knowledge about the use of online video-mediated communication tools in oral presentation course especially in the Malaysian context. 9. Appreciation The researcher would like to express her utmost gratitude to God, parents and appreciation to everyone who helped directly or indirectly in making this research paper a success. References Agbuga et al. (2016). Students perceptions of instructional choices in middle school physical education. Journal of Teaching in Physical Education, 35(2), 138-148. Al-Jamal, D. A., & Al-Jamal, G. A. (2014). An investigation of the difficulties faced by EFL undergraduates in speaking skills. English Language Teaching, 7(1), 19-27. https://doi:10.5539/elt.v7n1p19.

99 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Alharbi, H. A. (2015). Improving students' English speaking proficiency in Saudi public schools. International Journal of Instruction, 8(1), 105-116. Byram, M. (1997). Teaching and Assessing Intercultural Communicative Competence. Multilingual Matters. Chapman, E. (2003). Alternative approaches to assessing student engagement rates. Practical Assessment, Research & Evaluation, 8(13). Coates, H. (2007). A model of online and general campus-based student. Assessment & Evaluation in Higher Education, 32(2), 121–141. Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4th ed.). Pearson. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985a). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. Plenum. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The ‘what’ and ‘why’ of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11, 227–268. Dettinger, M. (2018). Flipgrid. Software Reviews. Dhull, I., & Sakshi. (2017). Online learning. International Education & Research Journal [IERJ], 3(8), 32-34. https://doi:10.4135/9781483346595.n185. Flanagan, Barbara. (2019). Creating community, enhancing engagement and fostering verbal expression through a video discussion platform. https://dx.doi.org/10.13140/RG.2.2.24667.62247. Fletcher, A. (2007). Defining Student Engagement: A literature review. https://soundout.org/defining-student-engagement-a-literature-review/ Furrer, C., & Skinner, E. (2003). Sense of relatedness as a factor in children’s academic engagement and performance. Journal of Educational Psychology, 95, 148–162. Graham, C. R. (2006). Blended learning systems: Definition, current trends and future directions. In Handbook of blended learning: Global perspectives, local designs edited by C. J. Bonk and C. R. Graham, pp. 3–21. Pfeiffer Publishing. Graham, C. R., Allen, S., and Ure, D. (2003). Blended learning environments: A review of the research literature. https://msed.byu.edu/ipt/graham/vita/ble_litrev.pdf. Greene, B.A., & Miller, R.B. (1996). Influences on achievement: Goals, perceived ability, and cognitive engagement. Contemporary Educational Psychology, 21, 181–192. Handelsman, M. M., Briggs, W. L., Sullivan, N., & Towler, A. (2005). A measure of college student course engagement. The Journal of Educational Research, 98(3), 184–192. Hastie, P.A., Rudisill, M.E., & Wadsworth, D.D. (2013). Providing students with voice and choice: Lessons from intervention research on autonomy-supportive climates in physical education. Sport, Education and Society, 18(1), 38-56. Kayi, H. (2006). Teaching speaking: Activities to promote speaking in a second language. The Internet TESL Journal, 12(11), 1-6. https://iteslj.org/Techniques/KayiTeachingSpeaking.html.

100 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Keiper, M., White, A., Carlson. C., & Lupinek, J. (2020). Student perceptions on the benefits of lipgrid in a HyFlex learning environment. Journal of Education for Business, 96(6), 343-351. https://doi.org/10.1080/08832323.2020.1832431. Mahmoudi, S., & Mahmoudi, A. (2015). Internal and external factors affecting learning English as a foreign language. International Journal of Language and Linguistics, 3(5), 313-322. MacIsaac, D. (Ed.). (2020). Flipgrid.com–an easy-to-use free classroom student video site (website and smartphone app). The Physics Teacher, 58(4), 286. https://doi:10.1119/1.5145485. Manstead, A. S. R., Lea, M., & Goh, J. (2011). Facing the future: Emotion communication and the presence of others in the age of video-mediated communication. In A. Kappas & N.C. Kramer (Eds.), Face-to-face communication over the internet: Emotions in a web of culture, language and technology (pp. 144–175). Cambridge University Press. Meece, J., Blumenfeld, P., & Hoyle, R. (1988). Student’s goal orientations and cognitive engagement in classroom activities. Journal of Educational Psychology, 80, 514–523. Prensky, M. (2001a). Digital natives, digital immigrants. On Horizon, 9(5), 1–6. Prensky, M. (2001b). Digital Natives, digital immigrants. Part 2. Do they really think differently? On Horizon, 9(6), 1–6. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation social development and well-being. American Psychologist, 55, 68–78. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2002). An overview of self-determination theory: An organismicdialectical perspective. In E. L. Deci & R. M. Ryan (Eds.), Handbook of selfdetermination research (pp. 3–33). University of Rochester Press. Reeve, J., Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2004). Self-determination theory: A dialectical framework for understanding the sociocultural influences on student motivation. In D. McInerney & S. Van Etten (Eds.), Research on sociocultural influences on motivation and learning: Big theories revisited, 4, pp. 31–59. Information Age. Reeve, J., & Tseng, C. (2011). Agency as a fourth aspect of students’ engagement during learning activities. Contemporary Educational Psychology, 36, 257–267. Skinner, E.A., & Belmont, M.J. (1993). Motivation in the classroom: Reciprocal effects of teacher behavior and student engagement across the school year. Journal of Educational Psychology, 85, 571–581. Skinner, E.A., Kindermann, T.A., & Furrer, C.J. (2009). A motivational perspective on engagement and disaffection: conceptualization and assessment of children’s behavioral and emotional participation in academic activities in the classroom. Educational and Psychological Measurement, 69, 493–525. Theoris, L. (2017). Flipgrid: Video discussion tool for fostering a community of learners. https://www.learning-theories.com/flipgrid-video-discussion-tool-fostering-communitylearners.html. Tuan, N. H., & Mai, T. N. (2015). Factors affecting students' speaking performance at Le Thanh Hien high school. Asian Journal of Educational Research, 3(2), 8-23. UNESCO. (2020). 290 million students out of school due to covid-19: Unesco releases first global numbers and mobilizes response. https://en.unesco.org/news/290-million-studentsout-school-due-covid-19-unesco-releases-first-global-numbers-and-mobilizes.

101 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Wang, Z., Bergin, C., & Bergin, D. A. (2014). Measuring engagement in fourth to twelfth grade classrooms: The classroom engagement inventory. School Psychology Quarterly: The Official Journal of the Division of School Psychology, American Psychological Association, 29 (4), 517–35. Wellborn, J. G. (1991). Engaged and disaffected action: The conceptualization and measurement of motivation in the academic domain. Unpublished doctoral dissertation. University of Rochester.

10 APPENDIX 1 Table 2: Engagement-Disengagement Scale Ques No. Items A. 1. 2. 3. 4. 5. Behavioral Engagement Items When I’m in this class, I listen very carefully. I pay attention in this class. I try hard to do well in this class. In this class, I work as hard as I can. When I’m in this class, I participate in class discussions. B. 6. 7. 8. 9. 10. Emotional Engagement Items When we work on something in this class, I feel interested. This class is fun. I enjoy learning new things in this class. When I’m in this class, I feel good. When we work on something in this class, I get involved. C. 11. 12. Agentic Engagement I let my teacher know what I need and want. I let my teacher know what I am interested in.

02 e-Prosiding SAHiConfEd’22 tionnaire and Percentages of Students’ Responses Scale/Percentages (%) [1] [2] [3] [4] [5] (0) (1) (5.2) (62.5%) (31.3%) [1] [2] [3] [4] [5] (0) (0) (5.0) (65.0) (30.0) [1] [2] [3] [4] [5] (0) (1) (1.5) (47.5) (50.0) [1] [2] [3] [4] [5] (0) (0) (1.2) (58.8) (40.0) [1] [2] [3] [4] [5] (0) (0) (22.4) (53.8) (23.8) [1] [2] [3] [4] [5] (0) (0) (6.2) (68.8) (25) [1] [2] [3] [4] [5] (0) (0) (8.8) (55) (36.3) [1] [2] [3] [4] [5] (0) (0) (1.2) (50) (48.8) [1] [2] [3] [4] [5] (0) (0) (11.2) (57.5) (31.3) [1] [2] [3] [4] [5] (0) (0) (21.2) (53.8) (25) [1] [2] [3] [4] [5] (0) (3.7) (30) (53.8) (12.5) [1] [2] [3] [4] [5]

10 13. 14. 15. During this class, I express my preferences and opinions. During class, I ask questions to help me learn. When I need something in this class, I’ll ask the teacher for it. D. 16. 17. 18. 19. Cognitive Engagement Items When reading for this class, I try to explain the key concepts in my words. When learning about a new topic in this course, I usually try to summarize it in my own words. When reading for this class, I try to connect the ideas I am reading with what I already know. When thinking about the concepts in this class, I try to generate examples to help me understand them better.

03 e-Prosiding SAHiConfEd’22 (0) (2.5) (27.5) (58.7) (11.3) [1] [2] [3] [4] [5] (0) (3.7) (30) (53.8) (12.5) [1] [2] [3] [4] [5] (0) (3.7) (26.3) (56.3) (13.7) [1] [2] [3] [4] [5] (0) (0) (23.7) (52.5) (23.8) y own g about [1] [2] [3] [4] [5] (0) (1.2) (12.5) (65) (21.3) [1] [2] [3] [4] [5] (0) (1.1) (18.8) (56.3) (23.8) [1] [2] [3] [4] [5] (0) (3.4) (4) (68.8) (23.8) [1] [2] [3] [4] [5] (0) (0) (12.5) (55) (32.5)

104 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Kesediaan Pengetahuan dan Kemahiran Guru Pendidikan Khas Terhadap Pelaksanaan Pembelajaran Atas Talian Semasa Pandemik Covid-19 1Nur Ain Nabilah binti Ismail, 2Dr Sholehah binti Ismail 1 Jabatan Pendidikan Khas, 2 Jabatan Perancangan Penyelidikan dan Inovasi IPG Kampus Perempuan Melayu Melaka [email protected] Abstract Pandemik Covid-19 yang melanda di seluruh dunia dan Malaysia telah membawa perubahan yang drastik dan norma baharu terutama dalam sistem pendidikan negara. Pelaksanaan pembelajaran atas talian merupakan salah satu inisiatif yang dijalankan oleh kerajaan Malaysia bagi membendung penularan wabak Covid-19. Kajian yang dilakukan adalah untuk meninjau kesediaan pengetahuan dan kemahiran guru Pendidikan Khas terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian semasa Pandemik Covid-19. Kajian yang dijalankan merupakan kajian kuantitatif dengan kaedah tinjauan. Seramai 86 orang guru-guru Pendidikan Khas di sekolahsekolah dalam daerah Jasin, Melaka yang terlibat dalam kajian ini. Kajian ini menggunakan instrumen soal selidik yang terbahagi kepada tiga bahagian iaitu demografi, kesediaan pengetahuan guru dan kesediaan kemahiran guru terhadap penggunaan aplikasi pembelajaran atas talian. Data yang diperoleh dianalisis secara min dan peratusan menggunakan perisian Statistical Package for Social Science (SPSS) versi 25.0. Dapatan kajian ini menunjukkan bahawa keseluruhan kesediaan pengetahuan terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian pada tahap yang tinggi (min = 4.02) manakala kesediaan kemahiran terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian juga menunjukkan berada pada tahap yang tinggi (min = 3.98). Maklumat mengenai kesedian pengetahuan dan kemahiran terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian semasa Pandemik Covid-19 ini dapat membantu pihak sekolah untuk merancang program bagi meningkatkan pengetahuan dan kemahiran dalam melaksanakan pembelajaran atas talian seperti bengkel, kursus atau seminar yang berkaitan dengan kaedah terkini

105 e-Prosiding SAHiConfEd’22 pembelajaran berasaskan Teknologi Maklumat dan Komunikasi (TMK). Pengetahuan dan kemahiran yang diperoleh ini membolehkan guru-guru melaksanakan pembelajaran atas talian dapat dilaksanakan dengan lebih berkesan dan cemerlang. Kata kunci: Kesediaan, pengetahuan guru, kemahiran guru, guru Pendidikan Khas, pembelajaran atas talian, pandemik Covid-19 1. Pengenalan Pendidikan merupakan sesuatu perkara yang sangat penting dalam pembangunan sesebuah negara kerana apabila sesebuah negara memiliki mutu pendidikan yang berkualiti di mana ia dapat merealisasikan hasrat negara dan bangsa untuk maju (Abdul Rahim, 2003). Di Malaysia, berlaku transformasi dalam bidang pendidikan yang dapat dirasai perubahan dan gelombangnya. Hal ini kerana kerajaan Malaysia dan Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) telah berusaha melaksanakan pelbagai usaha dan inisiatif agar pendidikan pada era pembangunan ini ditafsirkan secara holistik dan dapat menjadikan Malaysia mencapai status negara maju serta pendidikan yang berkualiti di rantau Asia Tenggara (Alias, 2012). Oleh itu, pendidikan di Malaysia menekankan setiap individu untuk melengkapkan dan mempersiapkan diri dengan pelbagai ilmu pengetahuan, kemahiran diri dan nilai-nilai murni dalam kehidupan. KPM juga tidak mengabaikan pendidikan kepada Murid Berkeperluan Khas (MBK) dengan melaksanakan Dasar Sifar Penolakan (Zero Reject Policy) secara menyeluruh untuk mengelakkan tiada individu dari golongan orang kurang upaya (OKU) seperti MBK dinafikan hak mereka daripada memasuki ke alam persekolahan dan mendapatkan pendidikan di Malaysia. Hal ini bertepatan dengan hasrat Falsafah Pendidikan Kebangsaan (FPK) dan anjakan dalam Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia (2012-2025) yang ingin melahirkan rakyat bernilai murni dan bersepadu dari segi jasmani, rohani, emosi dan intelek di mana jelas terdapat dan tersurat dalam FPK (Sapie et al., 2018). Bidang pendidikan tidak pernah ketinggalan dalam era digital revolusi di mana bidang pendidikan telah transformasi ke arah pembelajaran atas talian. Kini, krisis global penularan wabak Corona Virus 2019 (Covid-19) di seluruh pelusuk dunia memberikan kesan yang sangat besar kepada sektor kesihatan, ekonomi dan bidang pendidikan di Malaysia. World Health Organization (WHO) (2020), mengkategorikan situasi penularan Covid sebagai pandemik kerana Covid merupakan satu penyakit berjangkit yang merebak melalui populasi manusia dan merentasi kawasan luas sehingga melepasi sempadan negara dan benua malah ke seluruh negara. Oleh itu, kerajaan Malaysia telah mengambil langkah untuk menangani penularan Covid-19 ini dengan melaksanakan Perintah Kawalan Pergerakan (PKP) yang bermaksud rakyat dinasihatkan supaya berada di rumah, pergerakan di luar rumah perlu dikurangkan dan penutupan sekolah yang menyebabkan pembelajaran dan pengajaran (PdP) tertangguh. Seiring dengan pelaksanaan PKP, pembelajaran atas talian menjadi satu keperluan kepada guru dalam melaksanakan PdP untuk memastikan sukatan pengajaran dapat disampaikan kepada murid dan sesi pembelajaran tidak ditangguhkan.

106 e-Prosiding SAHiConfEd’22 2. Pernyataan Masalah Pandemik Covid-19 telah membawa perubahan yang drastik kepada kehidupan manusia di seluruh dunia dan Malaysia. Fenomena wabak Covid-19 ini telah memberi kesan kepada sistem pendidikan di Malaysia kerana kerajaan perlu mengambil langkah untuk menutup operasi pembelajaran secara normal di semua institusi dan sekolah di seluruh Malaysia bagi membendung penyebaran virus Covid-19. KPM telah memberikan komitmen agar proses pembelajaran murid-murid tidak terganggu dengan membenarkan guru-guru melaksanakan pembelajaran dari rumah. Selari dengan kajian yang dijalankan oleh Rahayu et al., (2020), sektor pendidikan telah melaksanakan pembelajaran dan pengajaran atas talian, pengurusan dan pentadbiran juga telah dilakukan dari rumah dan pengubahsuaian modul pembelajaran mengikut kesesuaian perubahan penyampaian. Guru perlu melaksanakan pembelajaran atas talian sebagai alternatif kerana pembelajaran secara konvensional tidak dapat dilakukan sepanjang penguatkuasaan PKP dan guru Pendidikan Khas juga tidak ketinggalan dalam melaksanakan pembelajaran atas talian. Rentetan daripada situasi ini, kajian-kajian lepas yang lain juga mendapati bahawa kesediaan pengetahuan dan kemahiran dalam kalangan guru terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian masih lagi berada pada tahap yang rendah. Ini disokong oleh kajian Muhammad Nurrohman et al., (2020) masalah guru yang tidak melaksanakan pembelajaran atas talian adalah kurang pengetahuan dalam menggunakan aplikasi Zoom Meeting, Google Meet dan aplikasi pembelajaran yang lain. Manakala dalam kajian Rapanta et al., (2020) mendapati bahawa guru yang tidak berkemahiran dalam menggunakan teknologi menjadi cabaran dan kekangan untuk melaksanakan pembelajaran atas talian semasa Pandemik Covid-19. Ketidaksediaan guru Pendidikan Khas menyebabkan guru-guru tidak dapat melaksanakan pembelajaran atas talian semasa penguatkuasaan PKP disebabkan tidak bersedia dari dalam aspek pengetahuan dan kemahiran dalam menggunakan perisian, alat dan bahan bantu mengajar berbentuk digital dan atas talian. Hal ini menjejaskan peranan guru Pendidikan Khas dalam menentukan hala tuju pembelajaran apabila pengajaran kepada murid tidak dapat dilaksanakan semasa pelaksanaan PKP. 3. Tujuan Kajian Tujuan kajian ini adalah untuk mengenal pasti kesediaan pengetahuan dan kemahiran guru Pendidikan Khas dalam pengajaran dan pembelajaran atas talian kepada semasa Covid-19. 4. Objektif Kajian Secara umumnya, kajian ini dijalankan adalah untuk mengetahui sejauh mana kesediaan pengetahuan dan kemahiran guru Pendidikan Khas dalam pengajaran dan pembelajaran atas talian kepada semasa Covid-19. Manakala secara khususnya, objektif kajian ini bertujuan untuk: i. Mengenal pasti kesediaan guru Pendidikan Khas dari aspek pengetahuan terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian semasa Pandemik Covid-19 ii. Mengenal pasti kesediaan guru Pendidikan Khas dari aspek kemahiran terhadap

107 e-Prosiding SAHiConfEd’22 pelaksanaan pembelajaran atas talian semasa Pandemik Covid-19 iii. Mengetahui hubungan antara pengetahuan guru Pendidikan Khas dengan kemahiran guru Pendidikan Khas terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian semasa Pandemik Covid-19 5. Soalan Kajian Beberapa persoalan kajian telah dikenal pasti berdasarkan objektif kajian: 1. Apakah tahap kesediaan guru Pendidikan Khas dari aspek pengetahuan terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian semasa Pandemik Covid-19? 2. Apakah tahap kesediaan guru Pendidikan Khas dari aspek kemahiran terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian semasa Pandemik Covid-19? 3. Adakah terdapat hubungan antara pengetahuan guru Pendidikan Khas dengan kemahiran guru Pendidikan Khas terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian semasa Pandemik Covid-19? 6. Hipotesis Kajian H0 : Tidak terdapat hubungan yang signifikan antara pengetahuan dengan kemahiran guru Pendidikan Khas terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian semasa Pandemik Covid-19. 7. Kerangka Konseptual Rajah 1: Kerangka konseptual Kajian

108 e-Prosiding SAHiConfEd’22 8. Metodologi Kajian 8.1 Populasi Dan Persampelan Pengkaji menggunakan teknik persampelan secara rawak mudah dengan cara mengedarkan set soal selidik kepada sasaran yang ditetapkan iaitu guru Pendidikan Khas di daerah Jasin. Teknik persampelan rawak merupakan satu teknik dengan memilih sesuatu sampel kajian secara rawak berdasarkan populasi yang telah diketahui (Ghazali dan Sufean, 2018). Berdasarkan data daripada Jabatan Pendidikan Negeri (JPN), jumlah individu ataupun guru Pendidikan Khas di Jasin adalah seramai 117 orang. Berdasarkan data yang diperolehi, jumlah sampel sebenar yang terlibat dalam kajian dirujuk menggunakan jadual Krejcie dan Morgan (1970). Oleh itu, jumlah sampel mestilah sekurang-kurangnya seramai 70 orang responden. Berdasarkan keseluruhan dapatan yang diterima, jumlah responden yang menjawab soal selidik yang diberikan oleh pengkaji adalah seramai 86 orang. Maka, jumlah responden bagi kajian ini adalah seramai 86 orang guru Pendidikan Khas. Hal ini bertepatan dengan Creswell (2014), yang mencadangkan jumlah pemilihan sampel adalah melebihi daripada jumlah yang ditentukan. 8.2 Instrumen Kajian Instrumen yang dibina mempunyai tiga bahagian utama yang terdiri daripada bahagian A, bahagian B dan bahagian C. Bahagian A memberi fokus terhadap demografi guru bagi mengetahui sedikit sebanyak tentang latar belakang guru. Item bahagian B pula adalah berkaitan dengan kesediaan dari aspek pengetahuan dan item bahagian C berkaitan dengan kesediaan kemahiran. Keseluruhan pembinaan soalan instrumen ini adalah berdasarkan keperluan tajuk kajian. Jadual 1: Rumusan Instrumen Soal Selidik Bahagian Elemen Konstruk Yang Diukur Bil Item A Demografi Maklumat Demografi 5 B Pengetahuan menggunakan aplikasi pembelajaran atas talian Perisian Aplikasi Pembelajaran Atas Talian 10 C Kemahiran menggunakan aplikasi pembelajaran atas talian Perisian Aplikasi Pembelajaran Atas Talian 9 Jumlah 24 9. Penganalisian Data Prosedur penganalisisan data instrumen soal selidik telah dijalankan dengan menggunakan Statistical Package for Social Science (SPSS) 25.0 bagi mendapatkan dapatan data yang tepat. Keseluruhan maklumat dapatan yang diperoleh melalui instrumen soal selidik yang disebarkan kepada sampel kajian telah dianalisis satu persatu dan semua maklumat kemudiannya

109 e-Prosiding SAHiConfEd’22 dimasukkan ke dalam SPSS. Berdasarkan data mentah yang telah diperolehi, cara yang telah digunakan untuk menganalisis data adalah dengan menggunakan analisis deskriptif dan inferensi. Analisis deskriptif ini digunakan bagi menguji objektif pertama dan kedua kajian. Manakala ujian korelasi Pearson juga turut digunakan bagi melihat hubungan dan perkaitan yang signifikan antara pemboleh ubah yang wujud berdasarkan tajuk. Dalam kajian ini, kolerasi Pearson ini digunakan untuk melihat perhubungan antara hubungan antara kesediaan pengetahuan guru Pendidikan Khas terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian dengan kesediaan kemahiran guru Pendidikan Khas terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian. Berikut merupakan rumusan penganalisisan data. Jadual 2: Jadual Rumusan Penganalisisan Data Soalan Kajian Kaedah Analisis Data i. Apakah tahap kesediaan guru Pendidikan Khas dalam pengajaran dan pembelajaran semasa Pandemik Covid19 dari aspek pengetahuan? Analisis Deskriptif ii. Apakah tahap kesediaan guru Pendidikan Khas dalam pengajaran dan pembelajaran semasa Pandemik Covid19 dari aspek kemahiran? Analisis Deskriptif iii. Adakah terdapat hubungan di antara pengetahuan dengan kemahiran terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian semasa Pandemik Covid-19? Analisis Inferensi (Ujian Korelasi Pearson) 10. Dapatan Kajian Analisis deskriptif ini dijelaskan dengan menggunakan kekerapan, peratus dan min bagi setiap item berkaitan kesediaan pengetahuan guru Pendidikan Khas terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian. Seterusnya, tahap skor min juga dinyatakan bagi mengetahui tahap min item tersebut. Hasil analisis bagi bahagian pertama dihuraikan seperti jadual di bawah.

110 e-Prosiding SAHiConfEd’22 10.1 Dapatan Kajian Kesediaan Pengetahuan Terhadap Penggunaan Aplikasi Pembelajaran Atas Talian Jadual 3: Interpretasi Skor Kesediaan Pengetahuan Terhadap Penggunaan Aplikasi Pembelajaran Atas Talian Bil Item Min Interpretasi 1 Saya boleh menggunakan pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian untuk proses PdP 3.97 Tinggi 2 Saya boleh memuat naik (upload) bahan pengajaran melalui pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian 4.13 Tinggi 3 Saya boleh memuat turun (download) bahan pengajaran melalui pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian 4.20 Tinggi 4 Saya boleh menyemak hasil kerja murid dalam pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian 4.07 Tinggi 5 Saya boleh memberi maklum balas melalui pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian 4.12 Tinggi 6 Saya boleh memberi tugasan kepada murid melalui pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian 3.95 Tinggi 7 Saya boleh membina soalan kuiz dalam pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian 3.92 Tinggi 8 Saya boleh mempelbagaikan kaedah pengajaran menggunakan pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian 3.90 Tinggi 9 Saya boleh mendapatkan pendedahan awal dalam menggunakan pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian 3.88 Tinggi 10 Saya boleh mencari peluang belajar pembelajaran teknologi baru untuk meningkatkan pengetahuan menggunakan pelbagai aplikasi dalam talian 4.05 Tinggi Min Keseluruhan 4.02 Tinggi N = 86 Jadual 3 menunjukkan nilai min bagi t kesediaan pengetahuan guru Pendidikan Khas terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian. Dapatan menunjukkan min keseluruhan bagi aspek kesediaan pengetahuan guru Pendidikan Khas terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian pada tahap yang tinggi dengan nilai min 4.02. Hasil analisis mendapati nilai min tertinggi adalah pada item ke tigs iaitu ‘Saya boleh memuat turun (download) bahan pengajaran melalui pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian’ dengan nilai min adalah 4.20. Nilai min terendah pada bahagian ini pula ialah pada item ke sembilan ‘Saya boleh mendapatkan pendedahan awal dalam menggunakan pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian dengan nilai min 3.88.

111 e-Prosiding SAHiConfEd’22 10.2 Dapatan Kajian Kesediaan Kemahiran Terhadap Penggunaan Aplikasi Pembelajaran Atas Talian Jadual 3: Interpretasi Skor Kesediaan Kemahiran Terhadap Penggunaan Aplikasi Pembelajaran Atas Talian Bil Item Min Interpretasi 1 Saya mahir menggunakan pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian untuk tujuan PdP 3.90 Tinggi 2 Saya mahir menggunakan fungsi-fungsi yang terdapat pada pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian 3.78 Tinggi 3 Saya mempunyai kemahiran yang cukup menggunakan pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian untuk melaksanakan PdP 3.97 Tinggi 4 Saya mahir memuat naik (upload) bahan pengajaran untuk tujuan PdP melalui pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian 3.98 Tinggi 5 Saya mahir memuat turun (download) bahan pengajaran untuk tujuan PdP melalui pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian 4.07 Tinggi 6 Saya mahir memberikan tugasan kepada murid menggunakan pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian 3.93 Tinggi 7 Saya mahir mempelbagaikan strategi PdP menggunakan pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian 3.93 Tinggi 8 Saya mahir melaksanakan pembelajaran dengan baik menggunakan pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian 3.90 Tinggi 9 Saya mahir merancang PdP yang berkesan menggunakan pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian 3.94 Tinggi Min keseluruhan 3.93 Tinggi N = 86 Jadual 4.0 menunjukkan nilai min bagi kesediaan kemahiran guru Pendidikan Khas terhadap penggunaan aplikasi pembelajaran atas talian. Dapatan menunjukkan min keseluruhan bagi aspek kesediaan kemahiran guru Pendidikan Khas terhadap penggunaan aplikasi pembelajaran atas talian pada tahap yang tinggi dengan nilai min 3.93. Hasil analisis mendapati nilai min tertinggi adalah pada item ke lima iaitu ‘Saya mahir memuat turun (download) bahan pengajaran untuk tujuan PdP melalui pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian’ dengan nilai min adalah 4.07. Nilai min terendah pada bahagian ini pula ialah pada item ke dua ‘Saya mahir menggunakan fungsi-fungsi yang terdapat pada pelbagai aplikasi pembelajaran atas talian’ dengan nilai min 3.78.

112 e-Prosiding SAHiConfEd’22 10.3 Hubungan Antara Pengetahuan Guru Pendidikan Khas Dengan Kemahiran Guru Pendidikan Khas Terhadap Pelaksanaan Pembelajaran Atas Talian Semasa Pandemik Covid-19 Jadual 5: Rumusan Ujian Korelasi Pemboleh ubah Korelasi (r) Signifikan (p) Hasil Pengetahuan 0.881** Nilai p = 0.000 p<0.05 Hipotesis ditolak Kemahiran Berdasarkan hasil ujian korelasi, jelas membuktikan bahawa terdapat hubungan yang positif signifikan di antara kedua-dua pemboleh ubah iaitu pengetahuan guru pendidikan khas dengan kemahiran guru pendidikan khas terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian. Nilai pekali pearson, r adalah 0.881 manakala nilai p ialah 0.00, iaitu lebih kecil dari 0.01 (r=0.881, p<0.05). Berdasarkan Tafsiran Nilai Korelasi Pearson (Akoglu, 2018) juga menunjukkan bahawa terdapat perkaitan yang kuat di antara pengetahuan guru pendidikan khas dengan kemahiran guru pendidikan khas terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian. Selain itu, nilai r yang positif menunjukkan hasil yang positif menunjukkan bahawa terdapat hubungan yang selari di antara kedua pemboleh ubah. Keadaan ini bermaksud, pengetahuan guru pendidikan khas dengan kemahiran guru pendidikan khas terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian perlulah bergerak seiring bagi setiap guru di sekolah. Sekiranya guru tidak menguasai salah satu pemboleh ubah,maka guru tersebut tidak akan dapat menghasilkan satu PdPc yang berkesan kepada murid-murid. Rumusannya, hipotesis bagi kajian ini ditolak. 11. Kesimpulan Dan Implikasi Teori Pembelajaran Thorndike (1971) telah dipilih untuk menjawab objektif dan persoalan kajian yang telah ditetapkan. Daripada teori ini, terdapat tiga hukum kesediaan Thorndike iaitu kesediaan kognitif yang melibatkan pengetahuan, kesediaan psikomotor yang melibatkan kemahiran dan kesediaan afektif iaitu sikap. Dua aspek kesediaan yang dipilih ialah kesediaan pengetahuan dan kesediaan kemahiran adalah untuk mengetahui sejauh mana tahap kesediaan terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian semasa Pandemik Covid-19 dalam diri guru Pendidikan Khas di daerah Jasin, Melaka. Hasil dapatan menunjukkan bahawa kesediaan pengetahuan dan kemahiran guru Pendidikan Khas di Jasin berasa dalam kategori yang tinggi yang mana mereka mempunyai pengetahuan dan kemahiran yang tinggi terhadap setiap item yang dinilai. Implikasi kajian menunjukkan kajian ini dilihat selari dengan teori yang dikemukakan. Kesannya, guru Pendidikan Khas dapat melakukan satu anjakan terhadap cara, kaedah, strategi dan gaya pengajaran mereka kepada murid berkeperluan pendidikan khas (MBPK) semasa Pandemik Covid-19. Bertepatan dengan Junus, Santoso, Putra, Gandhi dan Siswantining (2021)

113 e-Prosiding SAHiConfEd’22 menunjukkan bahawa guru memerlukan kemahiran teknikal asas untuk menggunakan platform pembelajaran atas talian supaya dapat melaksanakan pembelajaran atas talian dengan lebih berkesan. Justeru, kesediaan guru Pendidikan Khas dari aspek pengetahuan dan kemahiran sewajarnya berada pada yang tinggi selari dengan Teori Pembelajaran Thorndike (1971) bagi memastikan MBPK mendapatkan pendidikan yang bermakna semasa pembelajaran atas talian dilaksanakan semasa Pandemik Covid-19. 12. Cadangan Lanjutan Kajian ini adalah terhad kepada 86 orang guru Pendidikan Khas sekolah rendah kebangsaan di daerah Jasin, Melaka sahaja. Ini menyebabkan kajian ini tidak dapat membuat generalisasi terhadap semua guru Pendidikan Khas di negeri Melaka. Maka, kajian ini diperluaskan ke semua daerah di negeri Melaka iaitu daerah Melaka Tengah dan Alor Gajah. Dengan ini, gambaran yang lebih tepat dan menyeluruh berkaitan kesediaan pengetahuan dan kemahiran terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian di negeri Melaka dapat diperolehi. Kajian ini merupakan kajian kuantitatif iaitu kajian tinjauan. Maka, dapatan kajian yang diperolehi ini hanya dari instrumen soal selidik yang dijawab oleh responden berdasarkan skala yang diberi. Oleh itu, kajian lanjutan yang dicadangkan ialah dengan menggabungkan kajian kuantitatif dengan kualitatif. Kajian ini akan dilaksanakan melalui pemerhatian dan menemu bual guru Pendidikan Khas untuk mendapatkan maklumat dengan lebih jelas tentang kesediaan pengetahuan dan kemahiran terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian. Seterusnya, kajian hanya berfokuskan kepada kesediaan pengetahuan dan kemahiran terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian. Oleh itu, kajian lanjutan yang akan datang menggunakan tiga-tiga hukum kesediaan Thorndike (1971) iaitu aspek pengetahuan, kemahiran dan sikap untuk meninjau kesediaan guru Pendidikan Khas terhadap pelaksanaan pembelajaran atas talian kepada murid berkeperluan khas. Rujukan Abbey, B. (2000). Instructional and Cognitive Impacts of Web-Based Education. London: Idea Group Publishing. Abdul Latif. (2018). Empat Kompetensi Guru Di Era Revolusi Industri 4.0. Diakses pada 16 November 2020 daripada https://www.kompasiana.com/altip/ 5bfcab25aeebe161c772f98f/4-kompetensi-guru-di-era-revolusi-industri-40?pa ge=all Abdul Rahim Abdul Rashid. (2003). Falsafah Budaya dalam Pendidikan. Kuala Lumpur: Penerbit Universiti Malaya. Ahmad Binadja et al., (1997). The Interest, Trend and readiness of Malaysian Elementary Science Teachers Towards the Use of Computer Software for Science Instruction. RESCAM : Penang. Ahmad Esa, Baharom. M, Mukhtar & Siti Nasrah. (2007) Peranan Multimedia di dalam Pembelajaran Kanak-Kanak. Seminar Kebangsaan Jawatankuasa Penyelarasan Pendidikan Guru (JPPG 2007), 18-20 November 2007, Hotel Royal Adelphi, Seremban.

114 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Alagesan A/L Ambikapathy. (2012). Sikap, Kemahiran dan Halangan dalam Penggunaan Teknologi Maklumat dan Komunikasi bagi Pengajaran Bahasa Tamil di Sekolah Menengah Selangor, Malaysia. Tesis Sarjana Sains. Universiti Putra. Alias Mahmud. (2012). Konsep dan Model Penilaian dalam Pelaksanaan Kurikulum, Prosiding Seminar Penyelidikan Pendidikan dan Pembangunan Sumber Manusia (PPPSM 2013). 28-29 Februari 2012, Universiti Putera Malaysia. Amani Dahaman. (2011). Penyelidikan Pendidikan. Tinjauan Literatur/Sorotan Kajian (April 2011). Ariffin, N. (2005). Persepsi Pelajar Terhadap Sikap, Pengetahuan dan Kemahiran dalam Mata Pelajaran Vokasional di Sekolah Menengah Akademik Di Batu Pahat. Projek Sarjana. Ayre, C, & Scally, A.J. (2014). Critical Value for Lawshe’s Content Validity Ratio: Revisiting the Original Methods of Calculation, 47 (1), https://doi.org/10.1177/07/24175613513808 Babbie, E.R. (2014). The Basics of Social Research. California: Wadsworth Cengage Learning. Bond,T.G. & Fox, C.M. (2015). Applying the Rasch Model Foundamental Measurement in the Human Science. Routledge, doi: 10.1207/5153275741J Cheok, M. L., Wong, S. L., Ayub, A. F., & Mahmud, R. (2017). Teachers’ Perceptions Of ELearning in Malaysian Secondary Schools. Malaysian Online Journal of Educational Technology, 5(2), 20-33. Che Zanariah Che Hassan & Fadzilah Abd Rahman. (2011) Pelaksanaan Pengajaran dan Pembelajaran Kemahiran Menulis di Sekolah Rendah. Jurnal Pendidikan Bahasa Melayu;Malay Language Education (MyLEJ), 1 (1). pp. 67-87. Chua Y.P. (2012). Asas Statistik Penyelidikan Edisi Kedua. Kuala Lumpur: McGraw Hill (Malaysia) Sdn. Bhd

115 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Isu dan Strategi dalam Perkembangan Pendidikan Sains dan Teknologi di Malaysia Irna Binti Zainuddin1 , Nur 'Amirah Damia Binti Mohd Rozis1 , Hajar Aisyah Binti Mohd Fazli1 , Nur Alia Arisya Binti Mohamad Jamil1 dan Che Nurul Nur Himadatul Najwa Binti Mohd Noor1 [email protected] Abstract Selaras dengan perkembangan pendidikan sains dan teknologi diikuti penerapan teknik pembelajaran abad ke-21, pihak kementerian seharusnya memandang serius tentang isu yang sedang berlaku dalam konteks ini. Sebuah penulisan telah ditulis untuk menghuraikan hasil analisis terhadap isu dan strategi yang boleh diimplementasikan untuk membendung masalah dalam pendidikan sains dan teknologi. Penerapan kurikulum subjek sains difahamkan sedang mengikuti trend pengajaran dan pembelajaran yang terkini. Namun begitu, masih terdapat kelemahan dalam usaha menerapkan unsur-unsur kurikulum yang setaraf dengan pendidikan antarabangsa ke dalam sistem pendidikan di Malaysia. Beberapa isu yang menjadi penghalang kepada perkembangan pendidikan kurikulum sains dan teknologi telah dikaji dan dianalisis secara mendalam dan lebih terperinci. Analisis ini termasuklah isu kekurangan kemudahan alat pembelajaran, isu konsep, pedagogi dan psikologi, isu tenaga pengajar, sifat pelajar serta isu teknologi dan kewangan. Berdasarkan dapatan ini, maka beberapa strategi untuk membendung masalah tersebut telah dikemukakan dengan jelas dimana usaha daripada pihak kementerian menjadi tonggak utama untuk menyelesaikan isu-isu tersebut. Usaha seperti meningkatkan peruntukan pendidikan, penambahbaikan pedagogi, kursus khas untuk guru mendalami ICT, penglibatan pelajar secara aktif, dan merancakkan kemudahan teknologi dan internet merupakan strategi utama dalam membina sebuah kurikulum sains dan teknologi yang berkembang maju serta progresif untuk tahun-tahun yang mendatang.

116 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Kata kunci: Pendidikan Sains dan Teknologi, Abad ke-21, Isu, Strategi, Kurikulum Sains danTeknologi, Perkembangan 1. Pengenalan Mengikuti aliran pembelajaran pada abad ke-21, pelbagai perkembangan dan kemajuan dalam sektor pendidikan telah dibuat. Buktinya, cabang pendidikan sains dan teknologi boleh dilihat sebagai salah satu contoh bidang ilmu yang berkembang pesat. Sebelum itu, kita perlu kembali kepada definisi pendidikan sains dan teknologi dahulu iaitu sains boleh dipandang sebagai usaha manusia kerana sentiasa dikaitkan dengan pembelajaran tentang persekitaran manusia. Sebagai contoh, kita belajar tentang "apa," "bagaimana" dan "mengapa" daripada semua yang berlaku di sekeliling kita. Penyelidikan sains juga menghasilkan fakta, konsep, undang-undang, prinsip, dan generasi dalam konsep klasifikasi, disiplin, dan teori. Tambahan pula, pendidikan sains digunakan dalam tanggapan teknologi (Najib et al., 2020). Berdasarkan statistik global, Lekhraj dan Seng (2020), telah menyatakan bahawa kemajuan penyelidikan sains dan teknologi telah membantu dan menggalakkan pertumbuhan serta pembangunan di kebanyakan negara perindustrian tetapi berlakunya senario yang berbeza di negara kurang maju. 2. Pernyataan Masalah Malaysia mengamalkan sistem persekolahan yang mirip dengan sistem pendidikan yang telah dilaksanakan di England kerana tanah ini pernah menjadi tanah jajahan British. Kurikulum sains juga turut mengikut trend ini, namun jelas terdapat kekurangan dalam strategi mereka membentuk sesebuah dasar dan menjalankan pelaksanaan, dimana pihak bertanggung jawab tidak membuat usaha yang sewajarnya bagi menyesuaikan kaedah pembelajaran barat dengan keadaan tempatan. Hal ini turut memberi kesan langsung kepada organisasi dalam sistem pendidikan di Malaysia. Oleh kerana itu, apabila kurikulum sains dilaksanakan di dalam bilik darjah, ia mewujudkan beberapa isu. i. Kekurangan Kemudahan Alatan Pembelajaran Isu yang paling ketara di sini adalah kekurangan peralatan makmal untuk pelajar di sekolah melaksanakan eksperimen. Keadaan ini menjadi isu kerana tidak dapat diatasi sepenuhnya dalam tempoh yang singkat (Johari & Siti, 2020). Hal ini merupakan rentetan daripada masalah kewangan, dimana tiada peruntukan disediakan untuk tujuan membeli peralatan sains. Di samping itu, sifat pakai buang kebanyakkan peralatan sains telah menjadi titik tolak kerana stok barangan kini perlu dikemaskini secara berkala. Tambahan pula, kualiti barang yg dibekalkan ke sekolah tidak sepadan dengan harga yang dibayar. Perkara ini acap kali berlaku kerana sifat tamak syarikat perusahaan yang lebih memandang keuntungan berbanding ketulusan dalam menjalankan amanah yang diberi. Kemudian, wujud juga sikap pelajar yang tidak bermoral yang bertindak sewenang-wenangnya ke atas setiap peralatan yang telah dibekalkan kementerian kepada pihak sekolah. Sesetengah pelajar tidak sedar akan tanggunjawab masingmasing untuk menghargai pemberian ini, sehinggakan berlakunya insiden-insiden yang tidak

117 e-Prosiding SAHiConfEd’22 diingini seperti peralatan retak, pecah, hilang dan sebagainya. Keadaan ini bukan sahaja memberi kesan negatif kepada pelajar yang mana telah menyukarkan mereka untuk melakukan eksperimen, tetapi juga kepada pendidik yang turut merasakan kesan negatif terutamanya ketika mengajar kerana penyampaian pengajaran tak berlaku secara optimum. I. Konsep, Pedagogi dan Psikologi Selanjutnya, isu yang terdapat dalam penyampaian pendidikan kepada murid boleh diklasifikasikan kepada cabang-cabang masalah seperti isu konseptual, pedagogi dan psikologi. Hal ini dapat dilihat apabila pelajar menghadapi masalah untuk menyesuaikan diri mereka dalam mengintegrasikan eksperimen sains dengan kehidupan harian mereka. Dari segi pedagogi, terdapat sesetengah sekolah di Malaysia yang hanya memberi penumpuan kepada pendekatan guru dan tidak berpusatkan murid. Ini menjadikan cara pembelajaran hanya berlaku secara satu hala sahaja, yang banyak memberi kesan negatif kepada diri murid. Perkara ini telah menjadi isu besar kerana telah menyebabkan wujudnya defisit dalam pembelajaran di Malaysia. Seterusnya, dalam konteks psikologi pendidikan yang berorientasikan peperiksaan sebelum ini telah memaksa para guru untuk hanya menghabiskan sukatan pelajaran. Tambahan pula, dengan kekangan masa yang ada untuk menyelesaikan semua silibus telah menyebabkan segelintir guru untuk mengambil jalan pintas dengan membincangkan hasil eksperimen sains hanya secara lisan dan bukannya secara praktikal. Budaya pengajaran yang berteraskan guru dalam menyampaikan pelajaran menunjukkan Malaysia masih mengamalkan cara pengajaran yang tradisional (Fauziana,2020). ii. Tenaga Pengajar Isu pendidikan sains dan teknologi yang seterusnya adalah bilangan guru yang berkelayakan tidak mencukupi di Malaysia. Pembangunan guru merupakan komponen asas anjakan paradigma pendidikan. Sebagai contoh, sebahagian pendidik bidang teknikal telah terbiasa mengajar dengan menggunakan teknologi lama, maka, kemahiran mereka mesti dikemas kini selaras dengan perkembangan semasa. Tuntasnya, latihan berkala kepada pendidik adalah penting untuk mencapai kejayaan dalam bidang pendidikan. Isu mengenai guru yang berkelayakan dibawa oleh dasar pentadbiran dalam program pendidikan guru sains. Dari segi pengalaman dan keupayaan teknologi, kesediaan guru mempunyai pengaruh negatif terhadap pembelajaran dan penglibatan pelajar. Guru yang mempunyai kebolehan ICT yang terhad mengalami kesukaran untuk mengaplikasikan e-pembelajaran, terutamanya semasa pandemik. Kemahiran dan pengalaman ICT guru mempengaruhi kejayaan aktiviti pengajaran zaman sekarang (Farhana & Nurfaradila, 2022). Ramai tenaga pengajar masih kekurangan kemahiran dan pengetahuan asas untuk menyokong diri mereka dalam persekitaran atas talian dari perspektif teknologi. Dalam konteks yang lain, terdapat juga guru yang kurang keyakinan terhadap keupayaan mereka untuk terus bergerak seiring dengan teknologi dan membina perasaan sukar dan tidak suka untuk membangunkan bahan pengajaran untuk kelas dalam talian, yang pada akhirnya menjejaskan kualiti pendidikan.

118 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Menurut Azizan dan Nasri (2020), sistem pendidikan juga terlalu menumpukan kepada guru, guru dibebankan pelbagai tugasan termasuklah perkeranian. Hal ini membuatkan guru tidak berkeupayaan untuk menunjukkan profesionalisme yang telah menghalang penyampaian pendidikan berkualiti tinggi. Kekurangan guru pakar mata pelajaran mendorong kerajaan menghantar guru dari bidang lain untuk dijadikan bidan terjun. Keadaan ini menyebabkan sebilangan guru yang menukar bidang pengajarannya berasa kurang yakin untuk mengajar subjek tersebut, terutamanya subjeks kritikal Sains dan Matematik. Hal ini seterusnya menyebabkan proses pembelajaran yang dijalankan di dalam bilik darjah menjadi kurang berkesan. iii. Sifat Pelajar Dari segi gaya dan minat pembelajaran, para pelajar mempunyai pendapat peribadi yang berlainan. Jika dibandingkan dengan proses pembelajaran yang biasa, interaksi rakan sekelas semasa kelas bersemuka adalah bertentangan dengan kelas atas talian, membuat pelajar merasa ragu-ragu dan malu untuk berlatih (Faris, 2022). Tambahan pula, penyertaan pelajar adalah rendah, serta proses pengajaran dan pembelajaran berlaku pada tahap yang kurang memuaskan. Isu ini menyebabkan sebilangan pelajar ketinggalan dalam pelajaran, dan memberi impak dalam kelewatan penghantaran tugasan atau latihan. Hal ini boleh berlaku apabila fokus pelajar terganggu oleh paparan maklumat yang lebih menarik di skrin peranti elektronik mereka, sehingga hal ini menyebabkan arahan guru kurang berkesan (Harris et al., 2018). Tambahan pula, pelajar mudah hilang minat semasa kelas atas talian kerana sebilangan pelajar menganggap tiada sesiapa yang dapat melihat perlakuan mereka sebagaimana proses pembelajaran di dalam kelas secara bersemuka. Akibatnya, sesetengah pelajar mungkin bersikap tidak jujur ataupun menipu guru mereka dengan hanya menyertai proses PdPc walaupun pada realitinya mereka sedang melakukan perkara-perkara yang lain. Hal ini demikian kerana mereka berasa selesa apabila berada di luar pemerhatian guru. Selain daripada itu, terdapat pelbagai isu yang berlaku akibat penerapan kurikulum baharu. Berdasarkan dasar kerajaan, para pelajar Malaysia di sekolah menengah atas dikehendaki melengkapkan kursus sains dan sains sosial dalam nisbah 60:40. Walau bagaimanapun, diketahui bahawa di Sekolah Menengah Malaysia, peratusan pelajar yang mengikuti kursus sains belum mencapai 30%, dan keadaan ini tidak berubah sejak tahun 1990-an. Sebagai contoh, apabila pelajar sekolah menengah mempunyai pilihan untuk memilih antara aliran sains dan aliran seni, subjek sains telah menurun kepada peratusan yang agak rendah jika dibandingkan dengan mata pelajaran bukan sains, iaitu 22:78. Pada realitinya, beberapa sekolah menengah kekurangan kelas sains tulen dan sekolah yang pernah mempunyai empat atau lima kelas sains kini hanya mempunyai satu atau dua kelas sahaja (Faris, 2022). iv. Teknologi dan Kewangan Para pelajar juga menghadapi masalah keperluan dalam penggunaan teknologi. Sekiranya diuruskan dengan betul, pendidikan boleh dijadikan sebagai satu medium pendekatan yang

119 e-Prosiding SAHiConfEd’22 sangat efisien. Pendidikan Malaysia adalah berteraskan teknologi untuk mencapai pertumbuhan dan pembangunan nasional yang pesat dalam era masalah ekonomi global ini (KPM, 2019). Seperti yang diketahui umum, setiap sistem pendidikan negara sedang mengejar kemajuan arus teknologi, termasuklah Malaysia. Namun begitu, permintaan terhadap teknologi yang tidak dapat dicapai ini telah menyebabkan keinginan untuk kemajuan teknologi kekal sebagai ancaman kepada siri pembaharuan kurikulum di negara ini. Buktinya, kajian menunjukkan terdapat 16% pelajar tidak memiliki telefon pintar (Azizan & Nasri, 2020). Keadaaan ini telah memaksa pelajar untuk berkongsi telefon bimbit dengan adik-beradik dan menyebabkan masalah kehabisan data seterusnya membawa kepada pembelajaran yang tidak berkesan. Menurut laporan oleh Faris (2020), didapati bahawa keluarga B40 adalah yang paling terjejas oleh pembelajaran dalam talian di rumah. Hal ini kerana kebanyakan ibu bapa hanya mempunyai satu telefon pintar, yang digunakan oleh anak-anak untuk belajar. Tamara et al. (2022) mendapati bahawa pelajar memerlukan wang untuk membeli dan mengakses data internet bagi mengikuti kelas dalam talian, dan menyiapkan tugas-tugas yang diberikan oleh guru. Kesannya, isu kewangan timbul dalam keluarga golongan B40 ini. Isu kemiskinan juga turut menjejaskan pelaksanaan pendidikan secara menyeluruh terutamanya di kawasan luar bandar seperti di sesetengah kawasan Semenanjung Sabah dan Sarawak. Isu ini telah menambahkan kesukaran bagi pihak kerajaan untuk menampung perbelanjaan yang tinggi. Sebagai contoh, urusan perpindahan barang-barang komputer ke sekolah-sekolah yang kekurangan kemudahan gajet pintar di kawasan ini juga akan memakan kos yang besar seperti kos bagi penghantaran barang tidak kira melalui jalan air, kargo mahupun jalan darat. Seperti yang dinyatakan, masalah talian internet ini merupakan satu halangan utama dalam memastikan keberkesanan proses pembelajaran dan pengajaran. Isu ini jelas terlihat apabila berlakunya penyebaran wabak Covid-19 di Malaysia. Memandangkan pelajar datang dari pelbagai latar belakang sosioekonomi, pandemik Covid-19 telah menimbulkan kebimbangan pelajar untuk menyesuaikan diri dengan persekitaran pembelajaran dalam talian baharu ini. Banyak tinjauan telah dijalankan untuk mengenal pasti halangan yang dihadapi oleh pelajar, terutamanya pelajar universiti, apabila menggunakan pembelajaran dalam talian semasa krisis Covid-19. Menurut kajian Ismail et al. (2020), dari Mac hingga April 2020, 542 pelajar Universiti Sultan Zainal Abidin (UniSZA) di Terengganu, Malaysia, telah mengambil bahagian dalam penyelidikan mengenai isu ini. Tujuan penyelidikan bertujuan untuk mengetahui lebih lanjut tentang kesediaan dan cabaran pelajar, belajar dalam talian semasa pandemik. Jadual 1: Kesediaan Pelajar untuk Pembelajaran Dalam Talian Adakah anda bersedia untuk pembelajaran dalam talian? Frekuensi Wi-Fi % Ya 33 6.1 Tidak 509 93.9 Sumber: Universal Journal of Educational Research

120 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Dapatan kaji selidik mengenai persediaan pelajar untuk pembelajaran dalam talian ditunjukkan dalam Jadual 1. Majoriti responden, 93.9 % mengatakan bahawa mereka tidak bersedia untuk pembelajaran dalam talian. Hanya 6.1% menyatakan sebaliknya. Jumlah ketidaksediaan yang tinggi mungkin dikaitkan dengan pelbagai sebab, seperti yang diperincikan dalam Jadual 2. Jadual 2: Cabaran Pembelajaran Dalam Talian Cabaran Bilangan pelajar % Masalah internet ⚫ Kelajuan internet rendah ⚫ Tiada sambungan Wi-Fi 430 79.3 Masalah teknikal ⚫ Tiada laptop / komputer 48 8.9 Rujukan/bahan pembelajaran 78 14.4 Kebimbangan terhadap pembelajaran dalam talian 35 8.1 Masalah lain ⚫ Kekurangan kemahiran IT ⚫ Masalah keluarga ⚫ Masalah kesihatan ⚫ Persekitaran tidak konduktif 38 8.8 Sumber: Universal Journal of Educational Research Daripada jadual 2 di atas, majoriti responden iaitu sebanyak 79.3% menghadapi masalah rangkaian, seperti kelajuan internet perlahan atau tiada langsung sambungan Wi-Fi. 8.9% peserta juga bersetuju bahawa kekurangan peralatan IT, terutamanya komputer riba atau telefon pintar, boleh menyebabkan masalah teknikal. Selain itu, 14.4% peserta menyatakan mereka tidak mempunyai rujukan atau bahan bacaan yang mencukupi. Lebih penting lagi, 8.1% menyatakan kebimbangan tentang kejayaan kaedah dalam talian. Pelajar lain mengatakan bahawa isu keluarga, kekurangan kemahiran IT, isu kesihatan dan persekitaran pembelajaran yang tidak kondusif sebagai halangan kepada pembelajaran dalam talian. 3. Perbincangan Berdasarkan isu yang telah dibincangkan di atas, beberapa strategi telah dianalisis yang mana perlu diimplementasikan secepat mungkin untuk membendung isu-isu dalam pendidikan sains dan teknologi ini. i. Peningkatan Peruntukan Pendidikan Malaysia harus menambah baik infrastruktur-infrastruktur dalam bidang pendidikan sains dan

121 e-Prosiding SAHiConfEd’22 teknologi dengan meningkatkan peruntukan belanjawan untuk program pendidikan dan projek penyelidikan berasaskan subjek sains. Hal ini demikian kerana, tanpa pembiayaan yang mencukupi, sektor pendidikan tidak dapat membekalkan peralatan pembelajaran yang baik dan mencukupi. Sebagai contoh, ketiadaan bahan dan radas di makmal sains menghalang pelajar daripada menjalankan proses pembelajaran dengan selesa (Musfirah, 2020). Menurut Mullis et al. (2020), setiap sekolah di Malaysia seharusnya mempunyai kemudahan dan prasarana yang lengkap serta moden agar para pelajar dapat mengikuti setiap sesi pembelajaran dengan lebih selesa. Sebagai contoh, setiap sekolah di Malaysia telah menyediakan makmal yang lengkap dengan semua peralatan untuk menjalankan eksperimen yang mana membolehkan setiap pelajar menggunakan peralatan di makmal tanpa perlu berebut atau berkongsi. Oleh itu, mereka boleh melakukan eksperimen secara individu yang boleh meningkatkan pemahaman mereka terhadap sesuatu pembelajaran sains. Justeru, jika melihat strategi ini dari perspektif yang berbeza untuk mengelakkan masalah aliran wang tunai kerajaan, badan kehakiman dan agensi anti rasuahMalaysia harus dipertingkatkan dan diberi kuasa untuk menyiasat dan menangkap pegawaiawam yang korup sebagai kesedaran kepada mereka yang melakukan salah laku dalam mengurusatau mengalihkan dana awam, khususnya dana yang bertujuan untuk pembangunan pendidikan sains dan teknologi. ii. Penambahbaikan Pedagogi Pelan Pembangunan Pendidikan Negara (PPPM) telah memberi penekanan kepada Kemahiran Berfikir Aras Tinggi (KBAT) yang boleh dijadikan sebagai satu anjakan paradigma dalam bidang pendidikan. Para pelajar juga telah diletakkan harapan untuk terus berdaya saing di peringkat global dalam menghadapi persaingan di seluruh dunia seperti di peringkat TIMSS dan PISA (Komalasari, 2019). Seterusnya, Menteri Pendidikan Malaysia pada tahun 2012 telah mengambil langkah strategik dalam menubuhkan petugas khas bagi memastikan matlamat untuk meningkatkan kualiti KBAT dalam kalangan pelajar dan profesionalisme guru kekal terjamin (Kementerian Pelajaran Malaysia [KPM], 2019). Suatu program membaca yang telah direka bentuk bagi meningkatkan KBAT telah diwujudkan agar ia boleh membantu guru dalam mengumpulkan penilaian secara diagnostik dan meningkatkan kemahiran berkenaan pencapaian akademik pelajar. Oleh hal yang demikian, dalam keputusan dasar KPM (2022) telah menggesa penggabungan KBAT terutamanya dalam subjek sains dan matematik supaya Malaysia dapat berdiri sama tinggi, duduk sama rendah dengan pencapaian negara luar seperti Singapura yang telah jauh ke hadapan dalam bidang-bidang ini. Pusat Penubuhan Kurikulum telah diberi tanggungjawab pada tahun 1972 sebagai inisiatif bagi menjalankan penyelidikan dan pembangunan kurikulum tempatan. Sebagai hasilnya mulai tahun 2017, kurikulum KSSR untuk pelajar telah dikemaskinikan daripada kurikulum yang sebelumnya iaitu KBSR bagi sekolah rendah untuk memantapkan penggunaan skil abad ke-21 didalam bilik darjah seperti berkomunikasi, bekerjasama, kreativiti dan pemikiran kritis. Pada tahap permulaan, setiap pelajar akan mempelajari kemahiran berfikir secara kritis seperti mahir dalam menganalisis situasi yang sukar untuk diterjemahkan dan memberi penilaian daripada pelbagai sudut pandangan serta dapat melakukan kesimpulan berdasarkan fakta proses

122 e-Prosiding SAHiConfEd’22 penaakulan. Kemudian, para pelajar akan diterapkan dengan kemahiran berkomunikasi dan melakukan pekerjaan secara berkumpulan bagi menyelesaikan tugas (Sandeep, 2020). Bukan itu sahaja, sekolah dan institut juga perlu menjalankan program yang boleh menarik minat seperti lebih menumpukan pengetahuan pelajar secara amali. Dapat dilihat bahawa suatu anjakan telah berlaku apabila program kurikulum KSSR ini lebih berpusatkan kepada para pelajar bersesuaian dengan cara pembelajaran abad ke-21 ini. Menurut Farhana dan Nurfaradilla (2022), walaupun seseorang itu ialah guru bukan opsyen utama, mereka mestilah mempunyai keyakinan yang tinggi dan motivasi dalam diri. Hal ini demikian kerana, keyakinan dan motivasi yang wujud dalam jiwa guru akan mempengaruhi pelajarnya. Selain itu, guru bukan opsyen khususnya bagi mata pelajaran STEM hendaklah sentiasa melatih diri dan membiasakan diri dengan cara mengulang kaji konsep sains yang sentiasa berkembang, supaya dapat memastikan proses pembelajaran di dalam bilik darjah dapat berjalan dengan lancar. Seterusnya, bakal guru juga perlu diberi perhatian. Bakal-bakal guru ini seharusnya dilatih dengan pelbagai kemahiran sebelum ditempatkan untuk mengajar di sekolah- sekolah kebangsaan. Latihan kepada bakal guru ini amat penting agar tidak menimbulkan masalah di kemudian hari. Akhir sekali, guru juga perlu mempunyai tahap kemahiran yang tinggidalam proses pengajaran. Contohnya, guru wajar menguasai kompetensi pedagogi, bersikapprofesional, berhemah dalam menentukan kaedah pembelajaran dan bahan sumber pembelajaran.Oleh itu, guru perlu mempunyai kemahiran dan pengetahuan yang lebih tinggi daripada pelajar supaya guru dapat meningkatkan sifat profesional mereka. (Holmberg et al., 2019) i. Kursus ICT untuk Guru Guru mestilah meneroka teknologi digital yang digunakan dalam pembelajaran semasa wabak dan kemudiannya menyatupadukan atau melaksanakannya ke dalam amalan pendidikan. Sehubungan dengan itu, KPM bercadang menambah bilangan kursus ICT yang khusus terhadap guru bagi memenuhi keperluan guru yang masih belum mahir menggunakan media pembelajarandalam talian. Oleh itu, guru hendaklah melengkapkan diri dengan kemahiran menggunakan ICT untuk melaksanakan PdP dengan lebih berkesan. Selain itu, para pendidik yang kurang kemahiran IT juga harus menghadiri bengkel pembangunan profesional dengan kerap agar dapat memahami cara penggunaan e-pembelajaran dan mempunyai akses yang mudah kepada sumber kurikulum memandangkan ramai ahli akademik menunjukkan pendekatan teknologi moden digunakan secara meluas, terutamanya dalam pandemik (Hargis et al., 2020). Justeru itu, ia penting kerana pengajaran menggunakan ICT boleh menarik perhatian pelajar dan meningkatkankeinginan mereka untuk mempelajari maklumat penting (Faris, 2020). Guru seharusnya sedar bahawa penyediaan dan kebolehan teknologi, iaitu sama ada untuk aplikasi dalam talian atau luar talian, adalah penting untuk pendekatan "norma baharu". Selanjutnya, pendidik mesti mempunyai latihan yang mencukupi untuk mereka bentuk bahan pembelajaran yang sesuai dan menarik terhadap pelajar. Hal ini kerana, guru yang berpengetahuan tentang internet boleh menyampaikan panduan yang lebih baik kepada pelajar dan mereka juga boleh mengatur dan menyediakan kelas lebih awal supaya objektif

123 e-Prosiding SAHiConfEd’22 pelajaran tercapai dan kerangka kurikulum dipatuhi. Maka, jelaslah bahawa seorang guru yang maju pada abad kedua puluh satu mestilah mengikuti perkembangan dalam profesion dan zaman pembelajaran. ii. Penglibatan Pelajar yang Aktif Pembelajaran dalam talian memerlukan tahap motivasi diri yang tinggi. Oleh itu, untuk menarik minat dan motivasi pelajar dalam pembelajaran dalam talian, guru harus mereka bentuk dan mencipta bilik darjah maya yang menarik dan berkesan. Guru perlu kreatif untuk menarik minat pelajar mereka. Penggunaan bahan pembelajaran, seperti video YouTube boleh menjadikan pengajaran dan pembelajaran dalam talian lebih bermakna dan berkesan. Tambahan pula, guru meneroka kemudahan internet seperti GatherTown, Class Dojo, Powtoon dan sebagainya yang boleh membantu guru dan pelajar mencipta, menyelenggara, dan menerima bahan, serta mengambil bahagian secara aktif dalam aktiviti pembelajaran. Untuk menjadikan pembelajaran lebih berkesan, pelbagai sumber seperti e-buku, simulasi, model, imej dan animasi boleh digunakan. Pendidik juga boleh menggunakan pelbagai aplikasi dalam talian, seperti Zoom, Google Classroom dan Whatsapp, yang dapat diakses dengan mudah menggunakan telefon bimbit atau komputer. Maka jelas bahawa, dalam strategi mencapai kejayaan interaksi bilik darjah, kaedah guru untuk menarik minat pelajar dalam pelajaran harus dipertingkatkan. iii. Kemudahan Teknologi dan Rangkaian Internet Bagi mengatasi isu teknologi dan rangkaian internet, kerajaan melakukan kolaborasi antara industri telekom Malaysia dan Kementerian Pendidikan Malaysia. Contohnya, kerajaan berinisiatif menyediakan kemudahan telefon pintar untuk pembelajaran dalam talian, terutamanya untuk pelajar dalam isi rumah B40 manakala syarikat telekomunikasi seperti Telekom, Digi, Celcom, dan Maxis melancarkan pakej data dan pelan telefon mudah alih yang percuma agar dapat memberi manfaat kepada pelajar khususnya. Tambahan pula, syarikat YTL kini telah melancarkan 'Inisiatif Belajar dari Rumah,' yang merangkumi pengedaran telefon mudah alih percuma serta pelan data 12 bulan sebanyak 120 GB kepada pelajar daripada keluarga B40. Selanjutnya, infrastruktur rangkaian mesti diperluas dan diperkukuh di seluruh negara untuk mengendalikan lebih sejuta pelajar mengakses internet pada masa yang sama. Antara salah satu strateginya adalah mengatur penyedia perkhidmatan telekomunikasi utama untuk meningkatkan keupayaan internet terutamanya di kawasan yang kurang mendapat perkhidmatan. Manakala, strategi lain yang boleh dilaksanakan adalah dengan cara mengurangkan kos akses tetapi kualiti akses dipertingkatkan agar jurang digital dapat diluaskan di negara Malaysia. Justeru itu, jelaslah bahawa terdapat pelbagai bantuan yang boleh dilaksanakan oleh kerajaan agar dapat meringankan beban keluarga yang kurang mampu. Namun begitu, kerajaan juga sepatutnya telah memulakan langkah dalam merealisasikan konsep kampung pintar. Hal ini demikian kerana, pelajar yang menetap di kawasan luar bandar dan terpencil mengalami masalah dalam mengikuti sesi pembelajaran melalui talian kerana berlakunya masalah pada liputan rangkaian internet. Oleh itu, konsep kampung pintar perlulah diberi perhatian oleh kerajaan agar pelajar yang menetap di kawasan luar bandar juga diberi peluang untuk belajar bersama-sama pelajar yang menetap di kawasan bandar. Maka,

124 e-Prosiding SAHiConfEd’22 dengancara ini, sekali gus dapat mengurangkan jurang antara kawasan luar bandar dan kawasan bandar. 4. Rumusan Perkembangan Pendidikan Sains dan Teknologi di Malaysia semakin berkembang pesat walaupun pada mulanya, masih terdapat isu-isu yang perlu diatasi oleh pelbagai pihak yang terlibat. Namun begitu, hasrat negara untuk menaikkan nama bidang sains dan teknologi dalam pendidikan tidak terhenti begitu sahaja malah setiap kekurangan yang muncul telah diatasi dengan baik oleh pihak bertanggungjawab. Penambahbaikan yang telah dilakukan oleh pihak kerajaan adalah seperti mempertingkatkan peruntukan pendidikan, penambahbaikan dalam pedagogi kurikulum, memartabatkan kursus ICT untuk para guru, memastikan semua murid akif dalam penglibatan bilik darjah serta inisiatif dalam menyelesaikan masalah teknologi dan rangkaian internet. Bersesuaian dengan pembelajaran abad ke-21, pelbagai kemajuan dan penambahbaikan ini telah membantu bidang sains dan teknologi untuk menjadi lebih proaktif dalam memastikan bidang pendidikan di Malaysia tidak ketinggalan dan sentiasa selari dengan perkembangan global yang semakin berkembang pesat. Rujukan Azizan, S. N. C., & Nasri, N. M. (2020). Pandangan Guru Terhadap Pembelajaran dalam Talian melalui pendekatan Home Based Learning (HBL) Semasa Tempoh Pandemik COVID-19. PENDETA: Journal of Malay Language, Education and Literature, 11(19), 46-57. Farhana, S., & Nurfaradilla, M. N. (2022). A Survey Study of How Types of Gadgets and Internet Access Influenced Students ́Online Learning During the Covid-19 Pandemic. Jurnal Dunia Pendidikan, 4(1), 70-76. Faris, D. J. (2020, April 13). PKP: Teknologi Jadi Kekangan Kerja Dan Pembelajaran Di Rumah,Tetapi Ada 'Jalan' Lain. Astro Awani. https://www.astroawani.com/beritamalaysia/pkp-teknologi-jadi-kekangan-kerja-dan-pembelajaran-di-rumah-tetapi-adajalan-lain-238178 Fauziana, M. S. (2020). Pandemik Coronavirus (Covid-19): Pembelajaran Dan Pengajaran Secara Atas Talian Suatu Keperluan Di Malaysia. Journal of Teacher Education, 3(9), 110-139. Hargis, J., Cavanaugh, C., Kamali, T., & Soto, M. (2020). A Federal Higher Education iPad Mobile Learning Initiative: Triangulation of Data to Determine Early. Innovative Higher Education, 39(1), 45-57. Harris, A., Jones, M., Ismail, N., Adams, D., & Sumintono, B. (2018). Leadingturnaround and improvement in low performing schools in Malaysia and Indonesia. International perspectives on leading low-performing schools. Contemporary Perspectives on School Turnaround and Reform. Information Age Publishing, 5(20), 267-287. Holmberg, B. (2019). The Evolution of The Character and Practice of Distance Education. Open Learning 10(2), 47-53. Ismail, N. S., Bakar, N. A., & Wafa, S. W. W. S. S. T. (2020). Online Learning Challenges

125 e-Prosiding SAHiConfEd’22 During Pandemic COVID-19 in Malaysian Higher Learning Institution. Universal Journal of Educational Research, 8(12), 7151-7159. Johari, H., & Siti, K. N. (2020). Halangan Terhadap Penggunaan Komputerdan ICT Di Dalam Pengajaran Dan Pembelajaran (P&P) Di Kalangan Guru Di Sekolah Menengah Kebangsaan Luar Bandar Di Daerah Kulai Jaya. Innovative Higher Education, 39(2), 1- 10. Kementerian Pendidikan Malaysia. (2019). Malaysia Education Blueprint. Komalasari, R. (2020). Manfaat Teknologi Informasi dan Komunikasi di Masa Pandemik Covid-19. Jurnal Teknologi Informasi Dan Komunikasi, 7(1), 38-50. Lekhraj, R., & Seng, L.B. (2020). Coronavirus Disease (COVID-19) Pandemic. International Journal of Humanities Technology and Civilization, 75(2), 95. Mullis, I. V. S., Martin, M. O., Foy, P., Kelly, D. L., & Fishbein, B. (2020). TIMSS 2019 International Results in Mathematics and Science. Boston College, TIMSS & PIRLS International Study, 67(2), 212-290. Musfirah, M. (2020). Covid-19 Challenges of New Norms Pedagogy at Kolej Universiti Islam Perlis (Kuips) During Covid-19. Jurnal Pengajian Islam, 5(14), 243-254. Najib, Y. L., Ibrahim, I. M., Mudassir, L, Mubarak, I. S., Abhishek, K. V., & Mayadhar, B. (2020). Online Education During Covid-19 Periods (1st ed.). Simon & Schuster. Sandeep, K. (2020). The Future of Business Education: A Commentary in the Shadow of the Covid-19 Pandemic. Journal of Business Research (Ministry of Health Malaysia), 2(19), 59-78. Tamara, B. B., Matt, H., & Eleanor, L. (2022). The Costs of Online Learning. International Journal of Educational Research, 4(3), 260-302.

126 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Pembinaan Dan Keberkesanan Intervensi Modul Maqasid Syariah Dalam Proses Membuat Keputusan Semasa Sesi Kaunseling 1Noorismail Omar, 1Mohd Suhadi Mohamed Sidik, 1Zaidi Fadzil Universiti Islam Antarabangsa Sultan Abdul Halim Mu’adzam Shah (UniSHAM) [email protected] Abstract Kepincangan dan kegagalan dalam mengurus masalah yang timbul dalam kalangan pasangan suami isteri menjadi isu yang sangat dibimbangi hingga membawa kepada pergaduhan, permusuhan dan penceraian. Isu utama ialah masalah kewangan, gangguan pihak ketiga, penderaan fizikal dan mental serta masalah komunikasi yang tidak mesra antara satu sama lain. Proses membuat keputusan amat penting sama ada hubungan itu dapat dipelihara secara baik dan konsisten atau terus kepada penceraian. Artikel ini adalah untuk mengemukakan konsep dalam membuat keputusan berdasarkan elemen-elemen yang terdapat dalam Maqasid Syariah serta pembinaan modul yang berteraskan kepada model dhururiyat, hajjiyat dan tahsinniyat (DHT) untuk membimbing klien dalam membuat keputusan. Pendekatan aplikasi elemen Maqasid Syariah adalah satu pendekatan agama yang memberi penekanan terhadap pemeliharaan aspek-aspek utama kehidupan dalam proses membuat keputusan. Sebagai satu pendekatan agama yang berlandaskan matlamat syarak, klien masih mempunyai hak kebebasan dalam membuat keputusan. Penggunaan teori dan elemen dalam Maqasid Syariah dilihat dapat membantu pasangan membuat penilaian baik dan buruk dengan meletakkan konsep dhururiyat, hajjiyat dan tahsinniyat (DHT) sebagai panduan kepada kaunselor untuk menolong klien yang mempunyai masalah dalam proses penceraian. Modul yang akan dibina berdasarkan konsep Maqasid Syariah dan akan diuji keberkesananya. Artikel ini akan menggunakan kaedah kajian kualitatif dengan menggunakan sampel bertujuan bagi mendapatkan data-data yang diperlukan. Modul yang dinamakan sebagai modul MSDHT dijangka akan dapat membimbing klien dalam

127 e-Prosiding SAHiConfEd’22 membuat keputusan demi kepentingan diri, pasangan dan pihak-pihak yang rapat dengan kehidupannya. Kata Kunci: Proses membuat keputusan, elemen Maqasid Syariah, Modul MSDHT Abstract Inefficiency and failures in managing problems that arise between married couples become worrying issues that lead to fights, enmity, and divorce. The main issues are financial problems, third-party interference, physical and mental abuse, and lack of communication with each other. The decision-making process is very important either the relationship can be sustained or turned to divorce. This article is to present the concept of decision making based on the elements found in Maqasid Syariah as well as the development of modules based on dhururiyat, hajjiyat and tahsinniyat (DHT) model to guide clients in making decisions. The approach of applying the elements of Maqasid Syariah is a religious approach that emphasizes on preservation of life’s main aspects in the decision-making process. As a religious approach based on Islamic goals, clients still have the right to freedom of decision. The use of theories and elements in the Maqasid Syariah can be seen to help ma arried couple to make better assessments by putting the concept of dhururiyat, hajjiyat and tahsinniyat (DHT) as a guide for counselors to help clients who have problems in divorce process. The module will be built based on the Maqasid Syariah concept and will be tested for effectiveness. This article will use a qualitative research method by using a purposive sample to obtain the necessary data. The module names the MSDHT module is expected to be able to guide the client in making decisions for the benefit of himself, his partner and the parties that are close to his life. Keywords: Decision-making process, elements of Maqasid Syariah, MSDHT Module 1. Pengenalan Perkahwinan adalah ikatan suci antara suami dan isteri yang merupakan aku janji bagi pasangan menunaikan tanggungjawab bersama dengan peranan yang telah ditetapkan dalam agama. Kepincangan dan kegagalan dalam mengurus masalah yang timbul dalam kalangan pasangan suami isteri menjadi isu yang sangat dibimbangi hingga membawa kepada pergaduhan, permusuhan dan penceraian. Isu utama ialah masalah kewangan, gangguan pihak ketiga, penderaan fizikal dan mental serta masalah komunikasi yang tidak mesra antara satu sama lain. Proses membuat keputusan amat penting sama ada hubungan itu dapat dipelihara secara baik dan konsisten atau terus kepada penceraian. Artikel ini adalah untuk mengemukakan konsep dalam membuat keputusan berdasarkan elemen-elemen yang terdapat dalam Maqasid Syariah serta pembinaan modul yang berteraskan kepada model dhururiyat, hajjiyat dan tahsinniyat (DHT) untuk membimbing klien dalam membuat keputusan. Penggunaan teori dan elemen dalam Maqasid Syariah dilihat dapat membantu pasangan membuat penilaian baik dan buruk dengan meletakkan konsep dhururiyat, hajjiyat dan tahsinniyat (DHT) sebagai panduan kepada kaunselor untuk menolong klien yang mempunyai masalah dalam proses penceraian.

128 e-Prosiding SAHiConfEd’22 2. Latar Belakang Kajian Pembentukan keluarga yang bahagia merupakan teras dalam sistem sosial masyarakat. Pandangan umum melihat keluarga yang bahagia akan menjadi contoh teladan kepada masyarakat sekeliling. Alam perkahwinan sudah tentu menjanjikan keindahan kepada pasangan yang baru mendirikan rumah tangga, namun sebaliknya ianya akan menjadi sengsara dunia andai alam yang mereka tempuhi ini mempunyai banyak halangan dan dugaan yang memungkinkan berlakunya penceraian, perbalahan dan pergaduhan. Berdasarkan data Jabatan Perangkaan Malaysia pada tahun 2021, kes penceraian yang dilaporkan pada tahun tersebut adalah 45, 420 kes di mana negeri Selangor mencatatkan jumlah tertinggi kes penceraian iaitu sebanyak 8,811 kes, diikuti Johor 5,058 kes, Perak 4,215 kes dan Kelantan 4,093 kes. Kedah merekodkan pengurangan kes sebelumnya kepada 3,873 kes penceraian, Pahang 3,409, Terengganu 3,358, Sabah 3,027, Wilayah Persekutuan 2,785, Negeri Sembilan 2,477, Pulau Pinang 1,932, Melaka 1,597 dan Perlis 785. Menurut Ketua Pengarah Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia (JKSM), Datuk Dr Mohd Naim Mokhtar bahawa negeri Selangor dan Johor mencatat kes cerai paling tinggi pada tahun 2021 dalam temu bual beliau di ruangan Nasional Berita Harian (2022). Antara punca berlakunya penceraian ialah tiada persefahaman antara pasangan, faktor kewangan, gagal menunaikan tanggungjawab memberi nafkah, pasangan curang dan campur tangan keluarga serta terdapat juga faktor keganasan, penderaan fizikal dan emosi. Komunikasi yang lemah dalam kalangan pasangan suami isteri juga turut menjadi punca penceraian sering berlaku dalam kalangan warga tempatan. Menurut Hasniza Che Noh dan Fatimah Yusooff (2011) komunikasi yang positif dan berkesan telah dikenal pasti sebagai asas sesebuah keluarga yang berfungsi dengan baik. Komunikasi yang baik akan menghasilkan sebuah keluarga yang harmoni dan sakinah. Komunikasi yang lemah akan menyebabkan berlakunya kepincangan dalam hubungan antara suami isteri mahupun anak-anak. Ibu bapa yang mempunyai kemahiran komukasi yang baik, mampu melahirkan sebuah keluarga yang bahagia. Pemilihan kerjaya yang baik juga penting kepada sesebuah keluarga. Andai ketua keluarga iaitu suami mempunyai kerjaya yang baik dan mampu menyediakan kemudahan-kemudahan kepada keluarganya, sudah tentu mampu memberi sedikit kebahagian. Pasangan yang berkerja sehingga mengabaikan tanggungjawab terhadap pasangannya akan menyebabkan emosi dan perasaan pasangan masing-masing terganggu. Isu kerjaya juga memerlukan komitmen yang tinggi sehingga pulang lewat malam akan menyebabkan pasangan berasa kesunyian, tersisih dan hidup dalam keseorangan.

129 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Penghayataan agama yang baik akan membawa kepada kebahagiaan sesebuah keluarga. Menurut Mohd Roshdi Yusof, (1993) mendapati kurangnya penghayatan agama sedikit sebanyak mempengaruhi cara hidup suami isteri. Pasangan yang mengabaikan tanggungjawab seperti solat, puasa serta cara hidup yang bebas akan memberi kesan kepada gaya kehidupan pasangannya. Kekurangan pcngetahuan dan pendidikan yang berlatar belakangkan keagamaan serta terperangkap dalam kehidupan dan budaya sosial yang liar hanya akan mengakibatkan krisis rumah tangga. Ketidaksefahaman dan perselisihan yang sering berlaku di antara suami dan isteri juga membawa kepada punca berlakunya penceraian. Ianya akan disusuli dengan pertengkaran dan pergaduhan yang akhirnya akan membawa kepada berlakunya penceraian. Jika perkara ini tidak ditanggani dengan baik, jalan terakhir adalah dengan cara menjatuhkan talak demi mendapat kedamaian dan ketenangan bagi kedua-dua pasangan. (Abdullah, 2013). Selain daripada itu, penceraian juga boleh berlaku disebabkan perkara yang remeh temeh dan sukar diterima akal yang celik. Pasangan sering mengadu tiada keserasian, berbeza fahaman politik, pasangan terlalu cerewat, pasangan keluar bekerja tidak tentu masa dan sebagainya. Pada kebiasaannya, permasalahan ini muncul disebabkan perasaan marah dan dendam yang menyebabkan berlakunya pertelingkahan dan pergaduhan yang akhirnya membawa kepada penceraian. (Mohd Saleh, 2009). Justeru itu, artikel ini akan menerangkan konsep maqasid Syariah sebagai penyelesaian kepada permasalah rumahtangga yang berlaku ketika ini dengan memperkenalkan elemen-elemen maqasid Syariah dalam membantu klien membuat keputusan dengan bimbingan modul MSDHT yang akan membantu klien lebih celik akal. 3. Pernyataan Masalah Pendekatan kaunseling amat diperlukan bagi mengatasi masalah penceraian. Berdasarkan fakta dan bukti yang telah dinyatakan berkenaan isu-isu penceraian masa kini, pengkaji berpendapat perlunya penambahbaikan kepada kaedah-kaedah dan teknik-teknik yang sesuai dalam kaunseling bagi membantu dan menolong pasangan yang bermasalah dalam rumahtangga. Statistik penceraian meningkat dari semasa ke semasa. Kes penceraian yang dilaporkan pada tahun 2021 adalah 45, 420 kes di mana negeri Selangor mencatatkan jumlah tertinggi kes penceraian iaitu sebanyak 8,811 kes, diikuti Johor 5,058 kes, Perak 4,215 kes dan Kelantan 4,093 kes. Kedah merekodkan pengurangan kes sebelumnya kepada 3,873 kes penceraian, Pahang 3,409, Terengganu 3,358, Sabah 3,027, Wilayah Persekutuan 2,785, Negeri Sembilan 2,477, Pulau Pinang 1,932, Melaka 1,597 dan Perlis 785. Statistik yang tinggi ini amat membimbangkan. Isu utama ialah masalah kewangan, gangguan orang ketiga, penderaan fizikal dan mental.

130 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Setiap ahli dalam keluarga memainkan peranan masing-masing serta menyumbang kepada bahagia atau sebaliknya. Oleh itu, dalam membantu sesebuah keluarga menyelesaikan masalah, setiap pandangan ahli dalam keluarga perlu diambil kira dan diberi peluang untuk menyumbang ke arah kesejahteraan yang holistik. Dalam kajian analisis keperluan kaunseling terhadap masalah penceraian di Jabatan Agama Islam Johor, mendapati bahawa keperluan perkhidmatan kaunseling bagi membantu pasangan yang mempunyai masalah rumahtangga perlulah menggunakan pendekatan teori yang bersesuaian dengan latar belakang klien serta berpengetahuan asas agama. Kaunselor perlulah mengadaptasi teori dan teknik barat dengan pendekatan Islam bagi menyesuaikan keadaan dalam membantu pasangan yang bermasalah. (Mohamed Sharif & Roslee, 2003). Maqasid Syariah adalah makna-makna yang dikenal pasti dan ditetapkan oleh syarak pada hukum-hukum syarak (aqidah, ibadah, muamalah) bagi memastikan perhambaan (‘ubudiyyah) kepada Allah dan kebaikan (maslahah) kepada makhluk dunia dan akhirat (Al-Jundi, 2013). Menurut al-Fasi (1966) pula menyatakan bahawa maqasid syariah adalah tujuan dan rahsia yang ditentukan oleh syariat Islam untuk melindungi dan memelihara kepentingan individu dan pihak lain berhubung aspek-aspek utama kehidupan. Proses membuat keputusan penting bagi membantu pasangan mencari penyelesaian yang terbaik. Menurut Dilley (1967), proses membuat keputusan perlu difikirkan, dibincangkan dan dibuat bagi menghasilkan keputusan yang lebih baik. Setiap individu berkenaan perlu memberi perhatian tentang keputusan yang telah di ambil kerana ianya akan memberi kesan dalam kehidupannya. Setiap perbuatan dan corak hidup kita akan mencerminkan peristiwa dalam kehidupan yang nyata, maka semakin baiklah keputusan dalam kehidupan yang sebenar akan diperolehinya. Proses membuat keputusan boleh dibuat dalam keadaan sedar atau secara tiba-tiba. Setiap tindakan hanya akan menimbulkan satu atau beberapa kemungkinan akibat daripada keputusan yang telah dibuat. Kaunselor perlu membantu klien bagi menghadapi sebarang kemungkinan akibat daripada tindakan yang telah diambil. Seorang klien perlu dibantu oleh kaunselor dalam proses membuat keputusan berdasarkan pendapat yang dinyatakan oleh klien dalam sesi kaunseling. Keputusan yang dibuat juga perlu diambil perhatian oleh kaunselor agar tidak memberi kesan yang buruk kepada klien (De Finetti, 1970). Mohd Suhadi (2018) mendapati pendekatan aplikasi elemen maqasid syariah adalah satu pendekatan agama yang memberi penekanan ke atas pemeliharaan aspek-aspek utama kehidupan dalam proses membuat keputusan. Sebagai satu pendekatan agama yang berlandaskan matlamat syarak, klien masih mempunyai hak kebebasan dalam membuat keputusan. Tugas utama para kaunselor adalah untuk membimbing klien supaya berada pada tahap celik akal. Penggunaan elemen maqasid Syariah dilihat dapat membantu pasangan membuat penilaian baik dan buruk dengan meletakkan konsep dhururiyat, hajjiyat dan

131 e-Prosiding SAHiConfEd’22 tahsinniyat (DHT) sebagai panduan kepada kaunselor untuk menolong klien yang mempunyai masalah dalam penceraian. Kajian ini hanya mengemukakan model tetapi tiada modul yang dibina sebagai panduan kepada para kaunselor. Kajian berkenaan keberkesanan elemen Maqasid Syariah dalam kaunseling khususnya dalam permasalah keluarga, penceraian dan keganasan rumahtangga tidak banyak diperbincangkan secara ilmiah dan menjurus secara lebih mendalam. Pengenalan model maqasid syariah iaitu dharuriyyah, hajjiyah dan tahsinniyah dalam kaunseling oleh Mohd Suhadi (2020) merupakan model yang baru dan belum dikaji secara menyeluruh keberkesanan model ini. Justeru itu, pengkaji mengangkat model ini untuk dikembangkan dan dijadikan sebagai modul bagi melihat keberkesanan dalam proses membuat keputusan dalam kalangan pasangan yang berkahwin. Pengkaji juga melihat modul berkenaan keluarga Sakinah juga belum dihasilkan secara ilmiah dan dibuktikan keberkesanan modul tersebut. Terdapat modul berkenaan keluarga bahagia, yang diterbitkan, namun sejauh mana keberkesanan modul tersebut terhadap keluarga atau pasangan yang berumah tangga tidaklah dapat ditunjukkan secara ilmiah. Mungkin dari segi pembacaan ilmiah, buku-buku tersebut mengambarkan betapa bahagianya sesebuah keluarga yang sakinah, namun jika modul tersebut dikaji dan dibuat penambahbaikan melalui kajian akademik akan lebih bermakna dan boleh menjadi rujukan para kaunselor dan perunding cara. Sehubungan dengan itu, penghasilan modul seperti ini amatlah penting sebagai satu inovasi kepada para kaunselor untuk dijadikan panduan khusus yang boleh menjadi pegangan yang mesra pengguna. Secara keseluruhannya, pengkaji berpendapat membuat keputusan amatlah penting apabila seseorang klien atau pasangan tersebut menghadapi kebuntuan dalam mencari penyelesaian yang lebih baik bagi pasangannya. Penggunaan modul dalam membimbing klien seperti pasangan suami dan isteri dalam membuat keputusan berdasarkan maqasid Syariah yang menggunakan elemen DHT masih belum ada. Penekanan elemen maqasid syariah dalam membuat keputusan dapat memastikan aspek pemeliharaan akal, nyawa, agama, harta dan keturunan dapat dijaga dengan baik dengan merujuk kepada tingkatan permasalahan yang dihadapi dalam perhubungan suami dan isteri. Jika proses membuat keputusan berpandukan kepada kaedah dharuriyyat, hajiyyat dan tahsniyyat, pengkaji yakin kebolehan membuat keputusan dengan rawatan yang betul boleh membantu memperbaiki hubungan suami isteri kepada hubungan yang lebih baik dan mesra sehingga membawa kepada kebahagian di dalam rumahtangga yang mawaddah. 4. Tujuan Kajian Kajian ini bertujuan untuk membina satu modul kaunseling iaitu modul yang berasaskan maqasid Syariah untuk membantu klien membuat keputusan dalam mengatasi masalah bersama pasangan dan keluarga. Kajian ini juga ingin melihat kesan intervensi kaunseling keluarga

132 e-Prosiding SAHiConfEd’22 dengan menggunakan modul Maqasid Syariah dharuriyat, hajjiyat dan tahsiniyat (MSDHT) terhadap tanggungjawab, komunikasi, kerjaya dan agama melalui selang masa ujian pra, ujian pasca dan ujian susulan. Kajian ini juga bertujuan mengenal pasti perbezaan penurunan skor min tanggungjawab, komunikasi, kerjaya dan agama antara jantina selepas mengikuti intervensi kaunseling. Oleh itu, objektif kajian adalah adalah untuk membina modul MSDHT terhadap proses membuat keputusan mengikut dimensi tanggungjawab, dimensi komunikasi, dimensi kerjaya dan dimensi agama terhadap pasangan di samping menguji kesahan dan tahap kebolehpercayaan modul. Selain itu, kajian ini juga bertujuan untuk mengenal pasti kesan penggunaan modul MSDHT terhadap proses membuat keputusan mengikut dimensi tanggungjawab, dimensi komunikasi, dimensi kerjaya dan dimensi agama terhadap pasangan. Kajian ini juga bertujuan mendapatkan maklum balas responden kajian rawatan bimbingan menggunakan Modul MSDHT. 5. Tinjauan Literatur Keluarga bahagia dibentuk melalui persefahaman antara suami dan isteri. Kebahagian merupakan sesuatu yang dirindui setiap manusia kerana ianya merupakan kebaikan yang paling besar diantara semua kebaikan. (Al-Farabi, 1983). Keluarga yang bahagia mestilah mempunyai seorang pemimpin yang baik yang boleh mencorakkan segala kebaikan dalam keluarga tersebut. Al-Farabi membahaskan hidup yang bahagia dan aman haruslah di amalkan nilai-nilai kemanusiaan dan keinsanan serta tingkah laku yang baik berperanan membentuk jiwa yang baik ke arah kehormonian rumahtangga yang kekal abadi. Kaunseling keluarga adalah satu teknik psiko teraputik yang digunakan untuk meneroka dan mengubah emosi masa kini yang semakin meruncing dalam sesebuah keluarga dengan membantu ahli-ahli keluarga untuk mengubah cara mereka berinteraksi yang selama ini tidak berfungsi dengan baik. Ianya juga boleh ditakrifkan sebagai proses bersemuka antara kaunselor dan ahli keluarga (Goldenberg & Goldenberg, 2002). Pendekatan agama dan spiritual dalam Islam seperti Tazkiyah an-Nafs oleh Salasiah H. Hamzah (2008), Modul I-Sc oleh Md Noor Saper, Nurul Ain Mohd. Daud & Norazani Ahmad (2016), Othman Mohammad (2005) yang juga pelopor pendekatan Kognitif ad-Din serta model DHT (Dharuriyat, Hajiyyat dan Tahsiniyyat) yang dibawa oleh Mohd Suhadi (2018) yang menumpukan kepada isu-isu kekeluargaan dan perkahwinan dengan memperkenalkan elemenelemen maqasid Syariah dalam pemeliharaan aspek seperti agama, nyawa, akal, keturunan dan harta seperti yang terkandung dalam Maqasid Syariah dilihat antara pendekatan baru dalam dunia kaunseling di Malaysia.

133 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Dalam Islam, prinsip menghadirkan kebaikan (maslahah) dan menghindarkan keburukan (mafsadah) kepada diri dan orang lain adalah sesuatu yang perlu diambil kira. Al-Shatibi (1996) telah menjelaskan bahawa sesuatu maslahah dan mafsadah pada dasarnya adalah bersifat relatif (Mahmood Zuhdi, 2012). Ini juga boleh membawa maksud bahawa sesuatu yang menjadi maslahah dan mafsadah dalam keadaan tertentu dan sebaliknya dalam keadaan yang lain pula dinilai sebagai tidak membawa maslahah dan mafsadah. Menurut al-Raisuni (1995), maqasidal Syariah adalah matlamat yang ditentukan oleh syarak untuk dilaksanakan bagi memberi kebaikan kepada hambaNya. Dalam hal ini, mereka telah menekankan tentang penggunaan konsep dharuriyyat, hajiyyat dan tahsniyat (DHT) dalam menentukan sesuatu tindakan dan keputusan. Pandangan Yusuf al-Qardhawi (2011) telah menyatakan bahawa keperluan menilai keutamaan sesuatu tindakan atau keputusan perlu diteliti kerana setiap keputusan itu bukan hanya memberi kesan kepada klien atau tetapi juga kepada ahli keluarganya. Elemen yang sangat penting dalam membuat keputusan berdasarkan kepada fiqh maqasid syariah itu ialah menentukan tahap keperluan sesuatu perkara melalui mekanisme aplikasi dharuriyyat, hajiyyat dan tahsiniyyat. Penilaian yang bergantung kepada situasi dan prinsip maslahah dan mafsadah ialah yang akan menjadi faktor utama perpindahan martabat tahap keperluan DHT ini. Justeru, perubahan martabat DHT juga boleh berlaku apabila berlaku perubahan sesuatu keadaan terutamanya yang melibatkan prinsip maslahah dan mafsadah. Proses aplikasi DHT ini menggunakan pendekatan secara pengintegrasian iaitu menggabungkan kaedah aplikasi dharuriyyat, hajiyyat atau tahsiniyyat ke dalam proses kaunseling dengan penerapan aktiviti-aktiviti yang memberi fokus kepada keutamaan dan penggunaan pendekata-pendekatan yang lain seperti terapi Realiti dan Terapi Tingkah Laku dan lain-lain pendekatan yang sesuai dengan aplikasi ini. Antara porses-proses aplikasi DHT ini ialah pendekatan integrasi adalah satu pendekatan yang menggabungkan pelbagai pendekatan semasa intervensi. Faktor yang mendorong kepada kewujudan pendekatan integrase ini adalah disebabkan oleh wujudnya individu yang mempunyai pelbagai dimensi latar belakang yang telah mempengaruhi pemikiran, tingkah laku dan jenis emosi (Mohd Suhadi, 2020). Pendekatan ini dinamakan sebagai pendekatan integrasi tanpa teori kerana pengamal kaunseling tidak menggunakan apa-apa teori atau pendekatan dalam perhubungan menolong terhadap klien iaitu sekadar melaksanakan kemahiran-kemahiran. 6. Metodologi Kajian ini menggunakan pendekatan kualitatif berdasarkan soal selidik bagi mengukur isu dan permasalahan berdasarkan kepada empat dimensi iaitu tanggungjawab, komunikasi, kerjaya dan agama. Pembinaan soal selidik ini adalah berkenaan isu-isu dan tinjauan mengenai rumahtangga dan apa yang berlaku seharian dalam kehidupan berkeluarga. Pembentukan soal selidik juga berkaitan dengan hipotesis kajian. Justeru, soal selidik yang dibina akan lebih berfokus kepada dimensi yang diukur.

134 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Pendekatan analisis deskriptif iaitu Reliable Change Index (RCI) sebelum dan selepas eksperimen, manakala temu bual menggunakan perisian nvivo atau yang bersesuaian. Selain itu, kaedah kajian ini dipilih berdasarkan keperluan kajian yang memerlukan data soal selidik dan mengetahui keberkesanan rawatan melalui pembinaan modul maqasid Syariah (MSDHT) disamping menggunakan kaedah temu bual dan pemerhatian selepas rawatan dilaksanakan. Dapatan data berbentuk deskriptif bagi mengenal pasti pendekatan dan keberkesanan Modul MSDHT terhadap pasangan melalui soal selidik yang digunakan sebelum sesi kaunseling dijalankan. Reka bentuk kajian adalah berbentuk kajian kes. Pengumpulan data adalah melalui pemerhatian dan temu bual antara kaunselor, perunding cara dan suami isteri yang hadir dalam sesi kaunseling yang dikendalikan di pejabat agama daerah dan agensi agama yang mengendalikan perkhidmatan kaunseling. Penggunaan modul MSDHT sebagai intervensi atau rawatan akan dinilai berdasarkan data-data pemerhatian dan temu bual yang dijalankan. Teknik persampelan bertujuan (purposive sampling) digunakan untuk mendapatkan data. Klien yang dipilih mempunyai usia perkahwinan lima tahun ke atas. Ciri-ciri sampel adalah mereka yang hadir ke pejabat agama untuk sesi runding cara dan sedia dibantu. 7. Pembinaan Dan Penilaian Modul Kajian yang akan dijalankan menfokuskan kepada pengertian modul, proses pembinaan aktiviti modul yang dibina oleh Sidek Mohd Noah (2005) serta isi kandungan modul MSDHT. Menurut Sidek Mohd Noah dan Jamaludin Ahmad (2005), modul ialah satu unit pengajaran dan pembelajaran yang membincangkan suatu tajuk tertentu secara sistematik dan berturutan bagi memudahkan pelajar belajar secara bersendirian supaya dapat menguasai sesuatu unit pembelajaran dengan mudah dan tepat. Langkah pembinaan modul MSDHT berdasarkan model pembinaan modul Sidek (2005) adalah seperti rajah 1 di bawah.

135 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Rajah 1: Langkah Pembinaan Modul MSDHT Pembinaan aktiviti modul MSDHT dibina berdasarkan langkah-langkah pembinaan modul yang diperkenalkan oleh Sidek Mohd Noah (2001). Langkah pembinaan modul ini melibatkan empat peringkat. Fasa pertama melibatkan pembinaan matlamat modul maqasid syariah manakala fasa kedua melibatkan penilaian modul dengan memastikan draf lengkap modul dihasilkan dengan baik. Dalam fasa yang ketiga pengkaji akan membaiki modul setelah dibuat penilaian pakar dan kebolehpercayaan. Fasa yang keempat pula ialah penghasilan modul yang berjaya. Kandungan modul MSDHT mengandungi enam sesi perjumpaan yang dilaksanakan secara berstruktur mengikut lima peringkat di dalam proses kaunseling pasangan iaitu bermula dengan peringkat pertama iaitu perhubungan (Relationship) di mana pada peringkat ini kaunselor membina hubungan terapeutik dengan klien. Pada peringkat yang kedua penilaian dan analisis (Analysis and Assessment) dibuat oleh kaunselor terhadap klien. Proses mengenal pasti masalah berlaku disini. Kaunselor akan menggunakan ‘Check List Perkahwinan’ untuk melihat isu-isu yang terdapat dalam membuat keputusan. Peringkat yang ketiga ialah celik akal (Insight).

136 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Pada peringkat ini, sesi menjurus kepada alternatif yang boleh diberikan kepada klien agar celik akal dengan isu yang berlaku. Kaunselor akan cuba membantu klien dengan memberikan gambaran dan kesan yang akan diperolehi berdasarkan kepada tiga elemen iaitu dharuriyyat, hajiyyat atau tahsiniyyat. Kaunselor cuba merungkai permasalahan berdasarkan kesan yang akan dihadapi klien apabila elemen agama, nyawa, akal, harta dan keturunan. Kaunselor akan cuba memahamkan klien tentang elemen-elemen tersebut. Peringkat yang keempat adalah orientasi semula dengan melaksanakan aktiviti seperti Cinta Berkekalan, Saling Memahami, Komunikasi dalam Perkahwinan dan Cakna Keluarga yang saling berhubung kait dengan elemen-elemen maqasid syariah. Peringkat yang kelima ialah sesi penamatan. Dalam sesi ini klien akan membuat penilaian terhadap kekuatan dan kelemahan sepanjang sesi dijalankan. Proses membuat keputusan juga berlaku di sini dengan harapan klien akan dapat membuat satu keputusan yang celik akal. Klien akan menjawab Kembali instrumen yang disediakan untuk melihat perubahan sebelum, semasa dan selepas ianya dijalankan. Proses-proses ini merupakan intervensi Modul MSDHT bagi membantu para pasangan membuat keputusan dengan lebih baik. 8. Kesimpulan Jangkaan dapatan kajian yang diperolehi hasil daripada rawatan intervensi yang akan dijalankan kepada klien dengan menggunakan modul MSDHT adalah berdasarkan penentuan kepada keperluan dharuriyyat, hajiyyat atau tahsiniyyat dengan mengambil kira pemeliharaan beberapa aspek utama kehidupan seperti agama, nyawa, akal, keturunan dan harta supaya keputusan yang diambil akan membawa kepada kesejahteraan secara holistik di dunia dan akhirat. Pengkaji berpandangan bahawa kajian berkenaan elemen-elemen maqasid syariah dalam kaunseling keluarga dan perkahwinan masih baru di Malaysia. Elemen-elemen ini segar dan mempunyai perkaitan yang saling berhubung dengan dharuriyyat, hajjiyyat dan tahsinniyyat. Hasil kajian juga mendapati bahawa aplikasi maqasid Syariah ketika membuat keputusan akan lebih meyakinkan apabila elemen maqasid Syariah dijadikan sebagai panduan dalam membuat keputusan yang lebih baik.( Mohd Noor Saper & Nurul Áin Mohd Daud dan Mohd Suhadi Mohamed Sidik, 2017). Justeru itu, hasil kajian ini akan sedikit sebanyak dapat membantu para kaunselor dan perunding cara mencari penyelesaian dalam membantu klien membuat keputusan yang lebih baik dengan adanya alternatif serta intervensi seperti Modul MSDHT yang lebih mendalam berbanding intervensi yang lain. Rujukan Abdullah Abu Mat Suaud. (2013). Hakmu Muslimah: Menurut Undang-Undang Keluarga Islam Serta Pelaksanaanya Di Mahkamah Syariah. Awal Hijrah Enterprise.

137 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Ahmad al-Raisuni (1995) Nazariyatal-Maqasid ‘Indaal-Imam al-Syatibi, Edisi ke-Empat, alDar al- Alamiyah Lil Kitab al-Islami, Riyad. Al-Farabi (1983), Kitab Tahsil al-Sa‘adah. Bayrut: Dar al-Andalus, hh. 49-52. Al-Syatibi, Abu Ishaq (1996) Al-Muawaqat Fi Usul al-Shar’yyah, Dar al-Ma’rifah, Beirut. Al-Fassi, A. (1966). Al-Naqd al-Dhiji ‘Sclf-Criticsm’ (in Arabic). Beirut : Dar Al-Kashshal’ Al-Jundi, Samih Abd al-Wahhab, Ahammiyyah al-Maqasid fi al-Shari’ah al-Islamiyyah (Damsyik : Mu’assasah-al-Risalah, 2013). De Finetti, B. (1970). Teoria delle probabilita. Einaudi, Torino. Published in English as "Theory of Probability", J. Wiley, New York, (1974). Dilley, J. S. (1967). Decision-Making: A Dilemma and a Purpose for Counseling. The Personnel and Guidance Journal, 45(6), 547–551. Goldenberg & Goldenberg (2002). Family Therapy: An Overview. Amazon.com. Hasniza, C. H. E., Noh & Yusooff, F. (2011). Corak Komunikasi Keluarga Dalam Kalangan Keluarga Melayu Di Terengganu (Patterns of Family Communication in Malay Families in Terengganu). Jurnal Hadhari: An International Journal, 3(2), 45- 62–62. Mahmood Zuhdi Abdul Majid, Mek Wok Mahmud, Akhtar Zaitie Abdul Aziz (2012). Maqasid Al-Syariah, IIUM Press, IIUM Printing Sdn Bhd. Batu Caves Selangor. Md Noor Saper, Nurul Ain Mohd. Daud & Norazani Ahmad (2016) Kesahan dan Kebolehpercayaan Modul I-Sc (Islamic Spiritual Counseling) Ke Atas Pelajar Bermasalah Tingkah Laku. International Journal of Islamic Thought. Vol. 9Mohamed Sharif, M., & Roslee, A. (2003). Analisis keperluan kaunseling terhadap masalah penceraian: Kajian kes kualitatif di Jabatan Agama Islam Johor. Mohd Saleh Haji Ahmad. (2009). Perkahwinan Dan Perceraian Dalam Islam. Kuala Lumpur: Pustaka Haji Abdul Majid Sdn Bhd. Mohd Roshdi Yusof. (1993). Perkahwinan dan Kekeluargaan Menurut Perpekstif Islam. Medan Sumatera Utara: Penerbitan Insan Digjaya Mohd Suhadi Mohamed Sidik, Mohd Noor Saper & Nurul Áin Mohd Daud (2017). Kajian Kes Aplikasi Dharuriyat, Hajiyyat dan Tahsiniyyat (DHT) Dalam Membuat Keputusan Ketika Kaunseling Keluarga dan Perkahwinan. Jurnal Pendidikan Bitara UPSI, Vol 10, 2017 / ISSN 1394-7176 Mohd Suhadi Mohamed Sidek, (2018). “Aplikasi Elemen Maqasid Shariah Dalam Kaunseling Keluarga Dan Perkahwinan”. Tesis doktor falsafah yang tidak diterbitkan, Universiti Sultan Idris (UPSI), Malaysia. Mohd Suhadi Mohamed Sidek, (2020). Aplikasi Model DHT Dalam Kaunseling. Proses Kaunseling Berdasarkan Maqasid Syariah. Kedah : KUIN Sdn Bhd. Othman Hj. Mohamed. Prinsip Psikoterapi dan Pengurusan Dalam Kaunseling, Edisi ke-2. Serdang : Penerbit Universiti Putra Malaysia, 2005. Sidek Mohd Noah. (2001). Perkembangan Kerjaya: Teori dan Praktis. Serdang: Perkhidmatan Percetakan Fakulti Pengajian Pendidikan. Sidek Mohd Noah & Jamaluddin Ahmad, (2005). Pembinaan Modul, Bagaimana Membina Modul Latihan dan Modul Akademik :Selangor, Penerbit Universiti Putra Malaysia.

138 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Salasiah Hanim Hamzah (2008) Pendekatan Da’Wah Al-Irsyad Al-Nafsiyy Menurut AlGhazali: Satu Kajian Di Pusat Kaunseling Majlis Agama Islam Negeri Sembilan. Tesis Universiti Kebangsaan Malaysia. Bangi. Selangor. Tuty Haryanti Ahmad Rodzi, (23 Mac 2022). Selangor, Johor Catat Kes Cerai Paling Tinggi. Berita Harian Online. Dimuat turun dari https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2022/03/937674/selangor-johorcatat-kes-cerai-paling-tinggi Yusuf al-Qardawi (2011) Fiqh Keutamaan (Fiqhul Aulawiyyat). Perniagaan Jahabersha, Johor Baharu. Johor Darul Takzim

139 e-Prosiding SAHiConfEd’22 Kesahan dan Kebolehpercayaan Modul Kesejahteraan Psikologi Pelajar Pintar Cerdas dan Berbakat Sharifah Hanizah Syed Jaafar1 , Azmiza Azmiza binti Ahmad2 , Ida Hartina Ahmed Tharbe3 1Kementerian Pendidikan Malaysia; 2SMK Dato’ Seth, 3Universiti Malaya [email protected]; [email protected]; [email protected] Abstract Pelajar pintar cerdas dan berbakat mempunyai keunikan yang berbeza dan mempunyai daya kognitif yang tinggi berdasarkan pencapaian ujian kecerdasan otak (IQ) mereka. Modul Kesejahteraan Psikologi Murid Pintar Cerdas dibina untuk meningkatkan kemahiran bagi mencapai kesejahteraan psikologi dalam kalangan murid pintar cerdas, meningkatkan tahap kesejahteraan psikologi yang holistik dari aspek fisiologi, kognitif, emosi dan tingkah laku. Membentuk perkembangan personaliti dan identiti kendiri yang positif dalam kalangan murid pintar cerdas. Modul ini dibina berasaskan panduan pembinaan model pembinaan modul Sidek Mohd Noah (2001). Teori Pilihan atau Terapi Realiti (CTRT) yang dipelopori William Glasser (2002) digunakan untuk membina Modul Kesejahteraan Psikologi Murid Pintar Cerdas dan Berbakat. Kajian kuantitatif ini dijalankan untuk menguji tahap kesahan dan kebolehpercayaan modul kesejahteraan psikologi menggunakan reka bentuk deskriptif. Seramai lima orang pakar telah terlibat bagi menentukan kesahan kandungan modul manakala seramai 36 orang murid pintar cerdas berbakat telah terlibat dalam menguji kebolehpercayaan modul. Data dianalisis secara statistik deskriptif, berbantukan perisian Statistical Package for Social Sciences (SPSS) Versi 25. Hasil analisis data menunjukkan bahawa, nilai kesahan kandungan mengikut konstruk adalah tinggi dengan nilai persetujuan pakar antara 0.94 hingga 0.97. Nilai pekali kebolehpercayaan modul mengikut konstruk adalah di antara 0.80 hingga 0.89 Oleh itu, modul yang dibina mempunyai nilai kesahan dan kebolehpercayaan yang tinggi serta bersesuaian