แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๔๓ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิชาภาษาไทย ท 21101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ สุภาษิตพระร่วง รวม ๒๐ ชั่วโมง เรื่อง การสรุปและวิเคราะห์เนื้อหาสุภาษิตพระร่วง 1 เวลา ๑ ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวชาลิสา หาญกิจ มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ท 5.1 ม.1/1 สรุปเนื้อหาวรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่าน ม.1/2 วิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่านพร้อมยกเหตุผลประกอบ จุดประสงค์การเรียนรู้ 1.สรุปเนื้อหาวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วงได้ 2.วิเคราะห์เนื้อหาวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง พร้อมยกเหตุผลประกอบได้ สาระสำคัญ การศึกษาวรรณคดีเกี่ยวกับสุภาษิตคำสอนเรื่อง สุภาษิตพระร่วง ต้องสรุปเนื้อหาและวิเคราะห์ วรรณคดีที่อ่านพร้อมยกเหตุผลประกอบ สาระการเรียนรู้ 1. วรรณคดีและวรรณกรรมเกี่ยวกับ - สุภาษิตคำสอน 2. การวิเคราะห์คุณค่าและข้อคิดจากวรรณคดีและวรรณกรรม สมรรถนะของผู้เรียน ๑.ความสามารถในการสื่อสาร ๒.ความสามารถในการคิด ๓.ความสามารถในการแก้ปัญหา ๔.ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๑. ใฝ่เรียนรู้ ๒. มุ่งมั่นในการทำงาน การจัดกิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียน วิธีสอนตามแนว วัฏจักรการเรียนรู้ (4MAT) ขั้นที่ 1 สร้างคุณค่าและประสบการณ์ของสิ่งที่เรียน (พัฒนาสมองซีกขวา) 1.ครูให้นักเรียนบอกข้อคิดหรือคติประจำใจของนักเรียนทีละคน ครูเขียนรวบรวมไว้บนกระดานหน้า ชั้นเรียน 2.ขอตัวแทนนักเรียนตอบคำถาม 2 - 3 คน บอกถึงความประทับใจที่มีต่อข้อคิดหรือคติประจำใจของ ตนเอง 3.นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับข้อคิดและคติประจำใจว่าน่าจะมีที่มาจากอะไรบ้าง เช่น - มาจากหลักคำสอน เช่น ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว - มาจากสุภาษิต เช่น เพื่อนกินหาง่าย เพื่อนตายหายาก
4. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด นักเรียนคิดว่า สุภาษิตคำสอนมีอิทธิพลต่อการปฏิบัติตนของนักเรียนหรือไม่ จงอธิบาย (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) ขั้นที่ 2 วิเคราะห์ประสบการณ์ (พัฒนาสมองซีกซ้าย) 1.นักเรียนรวมกลุ่ม กลุ่มละ 5 คน ตามความสมัครใจจากนั้นให้นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง จากหนังสือเรียน 2.นักเรียนแต่ละกลุ่มวางแผนการศึกษาความรู้ร่วมกัน จากนั้นผลัดกันอธิบายความรู้ตามที่ได้รับ มอบหมาย 3.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันทำใบงาน เรื่อง แผนที่ความคิดสุภาษิตพระร่วง เมื่อทำเสร็จแล้วให้สมาชิก กลุ่มช่วยกันติชม เพื่อแก้ไขข้อบกพร่องก่อนนำส่งครูตรวจ ขั้นที่ 3 ปรับประสบการณ์เป็นความคิดรวบยอด (พัฒนาสมองซีกขวา) 1. ครูชี้แจงให้นักเรียนทราบว่า ความสำเร็จของกลุ่มนั้นจะต้องอาศัยผลจากความร่วมมือกัน ช่วยเหลือ กัน ผู้ที่เก่งกว่าจะต้องช่วยผู้ที่อ่อนกว่าหรือเรียนช้ากว่า 2.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง: บทวิเคราะห์ จากหนังสือเรียน เพื่อวิเคราะห์คุณค่าด้านเนื้อหา และคุณค่าด้านวรรณศิลป์ 3.นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด เพราะเหตุใด วรรณคดีเรื่องนี้จึงมีชื่อว่า สุภาษิต พระร่วง และพระร่วงคือใคร (เพราะเชื่อว่าแต่งขึ้นในสมัยสุโขทัย มีการสันนิษฐานว่า สุภาษิตพระร่วงนี้ เดิมเป็นพระบรมราโชวาทที่ พระร่วง หรือพ่อขุนรามคำแหง ทรงนำมาสั่งสอนประชาชนชาวไทยในครั้งนั้น บางตำรากล่าวว่า พระร่วงเป็น พระนามของกษัตริย์สุโขทัยทุกพระองค์ บางตำราก็บอกว่าพระร่วงเป็นพระนามเฉพาะของพ่อขุนศรีอินทรา ทิตย์) ขั้นที่ 4 พัฒนาความคิดรวบยอด (พัฒนาสมองซีกซ้าย) 1.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายหลักการวิเคราะห์วรรณคดี ประเภทสุภาษิตคำสอน 2.นักเรียนและครูร่วมกันวิเคราะห์วรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง ตามหลักการวิเคราะห์ 3.นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด ข้อความในสุภาษิตพระร่วงตอนใดนำไปใช้ ประโยชน์ในชีวิตประจำวันของนักเรียนได้ดีที่สุด (เมื่อน้อยให้เรียนวิชา หาสินเมื่อใหญ่ ครูบาสอนอย่าโกรธ ยอครูยอต่อหน้า อย่าเลียนครูเตือนด่า ท่านสอนอย่าสอนตอบ) สื่อการเรียนรู้ ๑. หนังสือเรียน วรรณคดีฯ ม.1 ๒. ใบงาน เรื่อง แผนที่ความคิดสุภาษิตพระร่วง
วิธีการวัดและประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ ตรวจใบงาน เรื่อง แผนที่ความคิด สุภาษิตพระร่วง ใบงานใบงาน เรื่อง แผนที่ความคิด สุภาษิตพระร่วง ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ประเมินการนำเสนอผลงาน แบบประเมินการนำเสนอผลงาน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์
ใบงานที่ แผนที่ความคิดสุภาษิตพระร่วง คำชี้แจง ให้นักเรียนอ่านวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง แล้วสรุปเนื้อหาจัดทำเป็นแผนที่ความคิด
แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่อง ที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับ ที่ ชื่อ-สกุล ของผู้รับการ ประเมิน การแสดงความ คิดเห็น การยอมรับฟัง คนอื่น การทำงาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย ความมีน้ำใจ การมี ส่วนร่วมใน การปรับปรุง ผลงานกลุ่ม รวม 20 คะแนน 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../.............. เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18 - 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง
แบบประเมินการนำเสนอผลงาน คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน ประเมินการนำเสนอผลงานของนักเรียนตามรายการที่กำหนด แล้วขีด ✓ ลงในช่อง ที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1 เนื้อหาละเอียดชัดเจน 2 ความถูกต้องของเนื้อหา 3 ภาษาที่ใช้เข้าใจง่าย 4 ประโยชน์ที่ได้จากการนำเสนอ 5 วิธีการนำเสนอผลงาน รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 4 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมมีข้อบกพร่องบางส่วน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมมีข้อบกพร่องเป็นส่วนใหญ่ให้2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมมีข้อบกพร่องมาก ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18 - 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง
บันทึกหลังการจัดการเรียนรู้ ๑. ผลการจัดการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ๒. ปัญหาและอุปสรรค …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… .............................................................................................................................................................................. ๓. แนวทางแก้ไข ............................................................................................................................. ................................................. ....................................................................................................................................................................... ....... ............................................................................................................................ .................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................................................. ................. ลงชื่อ.....................................................ผู้สอน (นางสาวชาลิสา หาญกิจ) ครู ความเห็นของผู้อำนวยการสถานศึกษา ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ.............................................................................. (นางสาววาสนา พรศิวกุลวงศ์) ผู้อำนวยการสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมหลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๔๔ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิชาภาษาไทย ท 21101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ สุภาษิตพระร่วง รวม ๒๐ ชั่วโมง เรื่อง การสรุปและวิเคราะห์เนื้อหาสุภาษิตพระร่วง ๒ เวลา ๑ ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวชาลิสา หาญกิจ มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ท 5.1 ม.1/1 สรุปเนื้อหาวรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่าน ม.1/2 วิเคราะห์วรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่านพร้อมยกเหตุผลประกอบ จุดประสงค์การเรียนรู้ 1.สรุปเนื้อหาวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วงได้ 2.วิเคราะห์เนื้อหาวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง พร้อมยกเหตุผลประกอบได้ สาระสำคัญ การศึกษาวรรณคดีเกี่ยวกับสุภาษิตคำสอนเรื่อง สุภาษิตพระร่วง ต้องสรุปเนื้อหาและวิเคราะห์ วรรณคดีที่อ่านพร้อมยกเหตุผลประกอบ สาระการเรียนรู้ 1. วรรณคดีและวรรณกรรมเกี่ยวกับ - สุภาษิตคำสอน 2. การวิเคราะห์คุณค่าและข้อคิดจากวรรณคดีและวรรณกรรม สมรรถนะของผู้เรียน ๑.ความสามารถในการสื่อสาร ๒.ความสามารถในการคิด ๓.ความสามารถในการแก้ปัญหา ๔.ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๑. ใฝ่เรียนรู้ ๒. มุ่งมั่นในการทำงาน การจัดกิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียน วิธีสอนตามแนว วัฏจักรการเรียนรู้ (4MAT) จัดกิจกรรมต่อจากชั่วโมงที่แล้ว นำเข้าสู่บทเรียนโดยการตอบคำถามเนื้อหาที่เรียนมาในชั่วโมงที่แล้ว เพื่อเป็นการทบทวนบทเรียน - ชั่วโมงที่แล้วเราได้เรียนเรื่องอะไรกับมาคะเด็ก ๆ - สุภาษิตพระร่วงแตกต่างจากสุภาษิตธรรมดาอย่างไร - นักเรียนตัวอย่างสุภาษิตพระร่วงคนละ 1 สุภาษิต ขั้นที่ 5 ลงมือปฏิบัติจากกรอบความคิดที่กำหนด (พัฒนาสมองซีกซ้าย) 1.นักเรียนแต่ละคนทำใบงาน เรื่อง การวิเคราะห์สุภาษิตพระร่วง 2.ครูตรวจคำตอบแล้วนำคะแนนของสมาชิกทุกคนในกลุ่มมารวมกันเป็นคะแนนกลุ่ม จากนั้นครู ประกาศชมเชยกลุ่มที่มีคะแนนรวมสูงสุด และรองลงมาเรียงตามลำดับ
ขั้นที่ 6 สร้างชิ้นงานเพื่อสะท้อนความเป็นตนเอง (พัฒนาสมองซีกขวา) นักเรียนเขียนบทความเกี่ยวกับผลการวิเคราะห์วรรณคดีเรื่องสุภาษิตพระร่วง ขั้นที่ 7 วิเคราะห์คุณค่าและประยุกต์ใช้ (พัฒนาสมองซีกซ้าย) นักเรียนแลกเปลี่ยนกันอ่านผลงานการเขียนพร้อมทั้งแสดงความคิดเห็น ขั้นที่ 8 แลกเปลี่ยนประสบการณ์เรียนรู้กับผู้อื่น (พัฒนาสมองซีกขวา) นักเรียนนำเสนอผลงานที่หน้าชั้นเรียน จากนั้นครูและนักเรียนร่วมกันคัดเลือกผลงานดีเด่นไปติดป้าย นิเทศ สื่อการเรียนรู้ ๑. หนังสือเรียน วรรณคดีฯ ม.1 ๒. ใบงาน เรื่อง การวิเคราะห์สุภาษิตพระร่วง วิธีการวัดและประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ ตรวจใบงาน เรื่อง การวิเคราะห์ สุภาษิตพระร่วง ตรวจใบงานใบงาน เรื่อง แผนที่ ความคิดสุภาษิตพระร่วง ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์
ใบงานที่การวิเคราะห์สุภาษิตพระร่วง คำชี้แจง ให้นักเรียนอ่านวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง แล้วตอบคำถาม 1. รูปแบบและลักษณะคำประพันธ์ของวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง มีลักษณะอย่างไร 2. เนื้อหาของวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง มีลักษณะอย่างไร 3. สุภาษิตพระร่วงที่กำหนดเป็นการสอนเกี่ยวกับเรื่องใด อย่าใฝ่ตนให้เกิน ทดแทนคุณท่านเมื่อยาก เข้าเถื่อนอย่าลืมพร้า พึงผันเผื่อต่อญาติ อย่าใฝ่สูงให้พ้นศักดิ์ อย่าใฝ่เอาทรัพย์ท่าน
ใบงานที่การวิเคราะห์สุภาษิตพระร่วง คำชี้แจง ให้นักเรียนอ่านวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง แล้วตอบคำถาม 1. รูปแบบและลักษณะคำประพันธ์ของวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง มีลักษณะอย่างไร สุภาษิตพระร่วง มีรูปแบบเป็นวรรรคดีคำสอน แต่งด้วยคำประพันธ์ประเภทร่ายสุภาพ วรรคละ 5-8 คำ ร่ายแต่ละวรรคมีการรับส่งสัมผัสกันอย่างสม่ำเสมอ คำสุดท้ายของวรรคหน้าจะสัมผัสกับคำในวรรคต่อไป แต่ไม่กำหนดตำแหน่งคำรับสัมผัสที่ตายตัว และจบลงด้วยโคลงสองสุภาพ 2. เนื้อหาของวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง มีลักษณะอย่างไร เนื้อหาของสุภาษิตพระร่วง แบ่งเป็น 2 ลักษณะ คือ คำสอนที่เป็นข้อห้าม และคำสอนที่เป็นข้อแนะนำ 3. สุภาษิตพระร่วงที่กำหนดเป็นการสอนเกี่ยวกับเรื่องใด อย่าใฝ่ตนให้เกิน สอนให้รู้จักประมาณตน ทดแทนคุณท่านเมื่อยาก สอนให้รู้จักกตัญญูรู้คุณ เข้าเถื่อนอย่าลืมพร้า สอนให้ตั้งตนอยู่ในความไม่ประมาท พึงผันเผื่อต่อญาติ สอนให้มีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ต่อญาติ อย่าใฝ่สูงให้พ้นศักดิ์ สอนให้รู้จักประมาณตน อย่าใฝ่เอาทรัพย์ท่าน สอนให้มีศีลธรรม
บันทึกหลังการจัดการเรียนรู้ ๑. ผลการจัดการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ๒. ปัญหาและอุปสรรค …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… .............................................................................................................................................................................. ๓. แนวทางแก้ไข ............................................................................................................................. ................................................. ....................................................................................................................................................................... ....... ............................................................................................................................ .................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................................................. ................. ลงชื่อ.....................................................ผู้สอน (นางสาวชาลิสา หาญกิจ) ครู ความเห็นของผู้อำนวยการสถานศึกษา ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ.............................................................................. (นางสาววาสนา พรศิวกุลวงศ์) ผู้อำนวยการสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมหลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๔๕ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิชาภาษาไทย ท 21101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ สุภาษิตพระร่วง รวม ๒๐ ชั่วโมง เรื่อง การอธิบายคุณค่าด้านเนื้อหา เวลา ๑ ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวชาลิสา หาญกิจ มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ท 5.1 ม.1/3 อธิบายคุณค่าของวรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่าน จุดประสงค์การเรียนรู้ ๑.อธิบายคุณค่าด้านเนื้อหาของวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วงได้ สาระสำคัญ สุภาษิตพระร่วงเป็นวรรณคดีเกี่ยวกับสุภาษิตคำสอน ควรแก่การวิเคราะห์คุณค่าและข้อคิดที่ได้รับ จากการอ่าน สาระการเรียนรู้ การวิเคราะห์คุณค่าและข้อคิดจากวรรณคดีและวรรณกรรม สมรรถนะของผู้เรียน ๑.ความสามารถในการสื่อสาร ๒.ความสามารถในการคิด ๓.ความสามารถในการแก้ปัญหา ๔.ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๑. ใฝ่เรียนรู้ ๒. มุ่งมั่นในการทำงาน การจัดกิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียน วิธีสอนโดยเน้นกระบวนการ : กระบวนการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ขั้นที่ 1 สังเกต 1. นักเรียนศึกษาวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง จากหนังสือเรียน ห้องสมุด และแหล่งข้อมูล สารสนเทศ เพื่อให้นักเรียนได้เห็นแนวคิดที่แตกต่างกัน 2. นักเรียนระดมความคิดเพื่อพิจารณาคุณค่าด้านเนื้อหาของวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง 3. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด คำถามกระตุ้นความคิด การที่นักเรียนได้ศึกษาค้นคว้าข้อมูลจากแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลายเป็นผลดีต่อนักเรียนอย่างไร (ทราบความรู้ ความคิดที่มีความแตกต่างกัน ทำให้มีวิจารณญาณในการคิด สามารถตัดสินใจ เลือกใช้ข้อมูลที่ ถูกต้อง)
ขั้นที่ 2 อธิบาย 1.นักเรียนร่วมกันอภิปรายแสดงความคิดเห็นว่า เห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยกับคุณค่าด้านเนื้อหาของ วรรณคดีเรื่องสุภาษิตพระร่วงตามที่พิจารณาไว้ โดยเน้นการให้เหตุผลด้วยหลักการ กฎเกณฑ์ อ้างหลักฐาน ข้อมูลให้น่าเชื่อถือ 2.นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด การที่นักเรียนจะเห็นด้วยหรือไม่กับข้อคิดของผู้อื่น มีหลักในการพิจารณาอย่างไร (พิจารณาจากการให้เหตุผล และหลักฐานอ้างอิง) ขั้นที่ 3 รับฟัง นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นจากผลการอภิปรายคุณค่า ด้านเนื้อหาของวรรณคดีเรื่อง สุภาษิต พระร่วง โดยเน้นการให้เหตุผล ด้วยหลักการ กฎเกณฑ์ อ้างหลักฐานข้อมูลให้น่าเชื่อถือ ขั้นที่ 4 เชื่อมโยงความสัมพันธ์ 1.นักเรียนวิเคราะห์จุดเด่นจุดด้อยของเรื่อง จากนั้นให้นักเรียนจดบันทึกข้อความจากวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง ที่นักเรียนประทับใจและเห็นว่ามีคุณค่าลงในสมุด 2.นักเรียนร่วมกันสร้างเกณฑ์เพื่อประเมินคุณค่าด้านเนื้อหาของวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง ตามหลักการประเมินคุณค่าวรรณคดี 3.นักเรียนเปรียบเทียบคุณค่าของสุภาษิตพระร่วงที่นักเรียนบันทึกไว้กับเกณฑ์ที่กำหนด 4.นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด ข้อความที่มีคุณค่าจากวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง ตามทัศนะของนักเรียนควรมีลักษณะ อย่างไร (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) ขั้นที่ 5 วิจารณ์ นักเรียนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับคุณค่าด้านเนื้อหาของวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง ขั้นที่ 6 สรุป 1.ครูสุ่มนักเรียน 2-3 คน นำเสนอการอธิบายคุณค่าด้านเนื้อหาของวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง ที่ หน้าชั้นเรียน 2.นักเรียนร่วมกันสรุปคุณค่าด้านเนื้อหาของวรรณคดีเรื่องสุภาษิตพระร่วง โดยยกเหตุผลประกอบ อย่างตรงไปตรงมาตามหลักฐานที่นักเรียนจดบันทึกไว้ สื่อการเรียนรู้ ๑. หนังสือเรียน วรรณคดีฯ ม.1 ๒.แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://www.st.ac.th/bhatips/su_praroung.html - http://www.oknation.net/blog/ThaiTeacher/2009/09/02/entry-1 วิธีการวัดและประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมการทำงาน รายบุคคล แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงาน รายบุคคล ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์
แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล ชื่อ ชั้น คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่อง ที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1 การแสดงความคิดเห็น 2 การยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น 3 การทำงานตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย 4 ความมีน้ำใจ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18 - 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง
บันทึกหลังการจัดการเรียนรู้ ๑. ผลการจัดการเรียนรู้ .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ๒. ปัญหาและอุปสรรค …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ................................................................................................................................................ .............................. ๓. แนวทางแก้ไข .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ.....................................................ผู้สอน (นางสาวชาลิสา หาญกิจ) ครู ความเห็นของผู้อำนวยการสถานศึกษา ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ.............................................................................. (นางสาววาสนา พรศิวกุลวงศ์) ผู้อำนวยการสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมหลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๔๖ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิชาภาษาไทย ท 21101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ สุภาษิตพระร่วง รวม ๒๐ ชั่วโมง เรื่อง การอธิบายคุณค่าด้านวรรณศิลป์ เวลา ๑ ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวชาลิสา หาญกิจ มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ท 5.1 ม.1/3 อธิบายคุณค่าของวรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่าน จุดประสงค์การเรียนรู้ ๑.อธิบายคุณค่าด้านเนื้อหาของวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วงได้ สาระสำคัญ สุภาษิตพระร่วงเป็นวรรณคดีเกี่ยวกับสุภาษิตคำสอนที่แต่งด้วยร่ายสุภาพ มีสัมผัสคล้องจองและมี ความไพเราะควรแก่การวิเคราะห์คุณค่าด้านวรรณศิลป์ที่ได้รับจากการอ่าน สาระการเรียนรู้ การวิเคราะห์คุณค่าและข้อคิดจากวรรณคดีและวรรณกรรม สมรรถนะของผู้เรียน ๑.ความสามารถในการสื่อสาร ๒.ความสามารถในการคิด ๓.ความสามารถในการแก้ปัญหา ๔.ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๑. ใฝ่เรียนรู้ ๒. มุ่งมั่นในการทำงาน การจัดกิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียน วิธีสอนโดยเน้นกระบวนการ : กระบวนการเรียนความรู้ความเข้าใจ ขั้นที่ 1 สังเกต ตระหนัก 1.ครูนำตัวอย่างสุภาษิตพระร่วงมาแสดงให้นักเรียนดู แล้วให้นักเรียนอ่านออกเสียงพร้อมกัน 2.ครูตั้งประเด็นคำถามให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นหรือตอบคำถาม ดังนี้ - ตัวอย่างดังกล่าวมีลักษณะเด่นอย่างไร - ตัวอย่างดังกล่าวมีคุณค่าด้านวรรณศิลป์อย่างไร 3.ครูให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น หรืออธิบายคำตอบจากนั้นครูอธิบายให้นักเรียนเข้าใจว่า การศึกษาวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง จะต้องรู้จักวิเคราะห์และอธิบายคุณค่าด้านวรรณศิลป์ 4.นักเรียนกลุ่มเดิมร่วมกันศึกษาเพื่อวิเคราะห์และอธิบายคุณค่าด้านวรรณศิลป์จากวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง 5.นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด การศึกษาความรู้ด้านวรรณศิลป์ มีประโยชน์อย่างไร (ช่วยให้ซาบซึ้งและเห็นคุณค่าในด้านการใช้ภาษาที่ปรากฏในวรรณคดีไทย)
ขั้นที่ 2 วางแผนปฏิบัติ นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผนการศึกษาเพื่อวิเคราะห์ และอธิบายคุณค่าด้านวรรณศิลป์จาก วรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง ขั้นที่ 3 ลงมือปฏิบัติ นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาเพื่อวิเคราะห์และอธิบาย คุณค่าด้านวรรณศิลป์จากวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง จากหนังสือเรียน และแหล่งข้อมูลสารสนเทศ ตามที่ได้วางแผนร่วมกันไว้ ขั้นที่ 4 พัฒนาความรู้ ความเข้าใจ 1.นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด สุภาษิตพระร่วงมีการสรรคำมาใช้อย่างไร (เลือกใช้ภาษาที่กระชับ ตรงไปตรงมา แต่มีสัมผัส คล้องจอง และมีการเล่นคำ) 2.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์และอธิบายคุณค่าด้านวรรณศิลป์จากวรรณคดีเรื่องสุภาษิตพระร่วง 3.ครูตั้งประเด็นคำถาม แล้วให้นักเรียนยกตัวอย่าง พร้อมอธิบายประกอบ เช่น - การใช้คำน้อยแต่กินความมาก มีลักษณะอย่างไร - การเล่นคำ ช่วยย้ำความหมายได้หรือไม่ เพราะเหตุใด - การเล่นเสียงมีลักษณะอย่างไร 4.สมาชิกในแต่ละกลุ่มช่วยกันวิเคราะห์และสรุปเพื่อหาคำตอบโดยยกตัวอย่าง พร้อมอธิบายประกอบ ให้ชัดเจน 5.นักเรียนกลุ่มอื่นและครูร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง หากมีข้อบกพร่องให้อธิบายเพิ่มเติมเพื่อให้ ชัดเจนมากยิ่งขึ้น สุภาษิตพระร่วงมีการสรรคำมาใช้อย่างไร (เลือกใช้ภาษาที่กระชับ ตรงไปตรงมา แต่มีสัมผัส คล้องจอง และมีการเล่นคำ) ขั้นที่ 5 สรุป นักเรียนร่วมกันสรุปคุณค่าด้านวรรณศิลป์ของวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง สื่อการเรียนรู้ ๑. หนังสือเรียน วรรณคดีฯ ม.1 ๒. ตัวอย่างสุภาษิตพระร่วง ๓.แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://www.st.ac.th/bhatips/su_praroung.html - http://www.oknation.net/blog/ThaiTeacher/2009/09/02/entry-1 วิธีการวัดและประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมการทำงาน รายบุคคล แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงาน รายบุคคล ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์
แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล ชื่อ ชั้น คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่อง ที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1 การแสดงความคิดเห็น 2 การยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น 3 การทำงานตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย 4 ความมีน้ำใจ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18 - 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง
ข้อคิดเห็นแบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่อง ที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับ ที่ ชื่อ-สกุล ของผู้รับการ ประเมิน การแสดงความ คิดเห็น การยอมรับฟัง คนอื่น การทำงาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย ความมีน้ำใจ การมี ส่วนร่วมใน การปรับปรุง ผลงานกลุ่ม รวม 20 คะแนน 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../.............. เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18 - 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง
บันทึกหลังการจัดการเรียนรู้ ๑. ผลการจัดการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ๒. ปัญหาและอุปสรรค …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… .............................................................................................................................................................................. ๓. แนวทางแก้ไข ............................................................................................................................. ................................................. ....................................................................................................................................................................... ....... ............................................................................................................................ .................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................................................. ................. ลงชื่อ.....................................................ผู้สอน (นางสาวชาลิสา หาญกิจ) ครู ความเห็นของผู้อำนวยการสถานศึกษา ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ.............................................................................. (นางสาววาสนา พรศิวกุลวงศ์) ผู้อำนวยการสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมหลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๔๗ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิชาภาษาไทย ท 21101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ สุภาษิตพระร่วง รวม ๒๐ ชั่วโมง เรื่อง การสรุปความรู้และข้อคิด เวลา ๑ ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวชาลิสา หาญกิจ มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ท 5.1 ม.1/3 อธิบายคุณค่าของวรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่าน จุดประสงค์การเรียนรู้ ๑.สรุปความรู้และข้อคิดจากวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง เพื่อประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงได้ สาระสำคัญ การวิเคราะห์คุณค่าวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง จะต้องวิเคราะห์คุณค่าและข้อคิดจากการอ่านเพื่อ นำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง สาระการเรียนรู้ การวิเคราะห์คุณค่าและข้อคิดจากวรรณคดีและวรรณกรรม สมรรถนะของผู้เรียน ๑.ความสามารถในการสื่อสาร ๒.ความสามารถในการคิด ๓.ความสามารถในการแก้ปัญหา ๔.ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๑. ใฝ่เรียนรู้ ๒. มุ่งมั่นในการทำงาน การจัดกิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียน วิธีสอนโดยเน้นกระบวนการ : กระบวนการสร้างเจตคติ ขั้นที่ 1 สังเกต 1.นักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับคุณค่าของวรรณคดีเรื่องสุภาษิตพระร่วง 2.นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นว่า คำสอนในวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง มีความทันสมัย พอที่จะนำไปใช้ในสังคมปัจจุบันได้หรือไม่ ขั้นที่ 2 วิเคราะห์ 1.นักเรียนร่วมกันอภิปรายถึงแนวทางในการนำความรู้และข้อคิดจากวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง ไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างไร 2.นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียนเรื่องสุภาษิตพระร่วง เมื่อทำเสร็จแล้วนำส่งครูตรวจ 3.นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิดนักเรียนจะนำสุภาษิตพระร่วงไปใช้ในชีวิตประจำวันของ นักเรียนได้อย่างไร (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน)
ขั้นที่ 3 สรุป นักเรียนร่วมกันกำหนดแนวทางปฏิบัติในการนำความรู้และข้อคิดจากวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง ไปใช้ในชีวิตประจำวัน สื่อการเรียนรู้ ๑. หนังสือเรียน วรรณคดีฯ ม.1 วิธีการวัดและประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ ประเมินการนำเสนอผลงาน แบบประเมินการนำเสนอผลงาน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงาน รายบุคคล ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ ตรวจแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการ เรียนรู้ที่ 3 สุภาษิตพระร่วง แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการ เรียนรู้ที่ 3 สุภาษิตพระร่วง ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ตรวจการเขียนแสดงความคิดเห็น เกี่ยวกับการ นำความรู้และข้อคิดจาก สุภาษิตพระร่วงไปใช้ในชีวิตประจำวัน แบบประเมินการเขียนแสดงความ คิดเห็นเกี่ยวกับการนำความรู้และ ข้อคิดจากสุภาษิตพระร่วงไปใช้ใน ชีวิตประจำวัน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ ครูมอบหมายให้นักเรียนแต่ละคนเขียนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการนำความรู้และข้อคิดจาก สุภาษิตพระร่วงไปใช้ในชีวิตประจำวัน โดยให้ครอบคลุมประเด็นตามที่กำหนด ดังนี้ 1) การสรุปเนื้อหาวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง 2) การวิเคราะห์และอธิบายคุณค่าวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง 3) การสรุปความรู้และข้อคิดวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง 4) การเขียนแสดงความคิดเห็น
แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล ชื่อ ชั้น คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่อง ที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1 การแสดงความคิดเห็น 2 การยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น 3 การทำงานตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย 4 ความมีน้ำใจ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18 - 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง
แบบประเมินการเขียนแสดงความคิดเห็น เกี่ยวกับการนำความรู้และข้อคิดจากสุภาษิตพระร่วงไปใช้ในชีวิตประจำวัน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1 การสรุปเนื้อหาวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง 2 การวิเคราะห์และอธิบายคุณค่าวรรณคดีเรื่อง สุภาษิตพระร่วง 3 การสรุปความรู้และข้อคิดวรรณคดี เรื่อง สุภาษิตพระร่วง 4 การเขียนแสดงความคิดเห็น รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ดีมาก = 4 คะแนน ดี = 3 คะแนน พอใช้ = 2 คะแนน ปรับปรุง = 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 14 - 16 ดีมาก 11 - 13 ดี 8 - 10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง
แบบประเมินการนำเสนอผลงาน คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน ประเมินการนำเสนอผลงานของนักเรียนตามรายการที่กำหนด แล้วขีด ✓ ลงในช่อง ที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1 ความถูกต้องของเนื้อหา 2 ความคิดสร้างสรรค์ 3 วิธีการนำเสนอผลงาน 4 การนำไปใช้ประโยชน์ 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ คท เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 4 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมมีข้อบกพร่องบางส่วน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมมีข้อบกพร่องเป็นส่วนใหญ่ให้2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมมีข้อบกพร่องมาก ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18 - 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง
ข้อคิดเห็นแบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่อง ที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับ ที่ ชื่อ-สกุล ของผู้รับการ ประเมิน การแสดงความ คิดเห็น การยอมรับฟัง คนอื่น การทำงาน ตามที่ได้รับ มอบหมาย ความมีน้ำใจ การมี ส่วนร่วมใน การปรับปรุง ผลงานกลุ่ม รวม 20 คะแนน 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../.............. เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18 - 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง
บันทึกหลังการจัดการเรียนรู้ ๑. ผลการจัดการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ๒. ปัญหาและอุปสรรค …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ................................................................................................................................................ .............................. ๓. แนวทางแก้ไข .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ.....................................................ผู้สอน (นางสาวชาลิสา หาญกิจ) ครู ความเห็นของผู้อำนวยการสถานศึกษา ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ.............................................................................. (นางสาววาสนา พรศิวกุลวงศ์) ผู้อำนวยการสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมหลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๔๘ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิชาภาษาไทย ท 21101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ สุภาษิตพระร่วง รวม ๒๐ ชั่วโมง เรื่อง สืบค้นข้อมูล เวลา ๑ ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวชาลิสา หาญกิจ มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมไทย อย่างเห็นคุณค่า และนำมาประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ตัวชี้วัด ท ๕.๑ ม. ๑/๔ สรุปความรู้และข้อคิดจากการอ่านเพื่อประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง จุดประสงค์การเรียนรู้ ๑.สรุปความรู้และข้อคิดจากสุภาษิตพระร่วง (K) ๒.สืบค้นและบันทึกข้อมูลสุภาษิตไทย (P) ๓.เขียนบันทึกการเรียนรู้ที่ได้จากสุภาษิตพระร่วง (P) ๔.เห็นคุณค่าของการศึกษาวรรณคดีไทย (A) สาระสำคัญ การสืบค้นข้อมูลและการเขียนบันทึกการเรียนรู้เป็นการเพิ่มพูนประสบการณ์การเรียนรู้เพื่อนำข้อคิด ไปประยุกต์ใช้ในชีวิต สาระการเรียนรู้ ๑.การสืบค้นและบันทึกข้อมูลสุภาษิตไทย ๒.การเขียนบันทึกการเรียนรู้สุภาษิตพระร่วง สมรรถนะของผู้เรียน ๑.ความสามารถในการสื่อสาร ๒.ความสามารถในการคิด ๓.ความสามารถในการแก้ปัญหา ๔.ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๑. ใฝ่เรียนรู้ ๒. มุ่งมั่นในการทำงาน ชิ้นงาน ชิ้นงานเรื่อง การเขียนบันทึกวรรณคดีศึกษา : สุภาษิตพระร่วง
การจัดกิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียน ขั้นนำ ๑.นักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับลักษณะของสำนวนไทย ทั้งในด้านภาษา การใช้ความเปรียบและ การให้ข้อคิด ขั้นสอน ๒.ครูแบ่งนักเรียนออกเป็นกลุ่มตามความเหมาะสม แล้วมอบหมายงานให้แต่ละกลุ่มไปสืบค้นข้อมูล จากแหล่งข้อมูลสารสนเทศของโรงเรียนเกี่ยวกับสุภาษิตไทย ที่มีเนื้อหาที่นำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงได้ โดยให้ แต่ละกลุ่มบันทึกชื่อเว็บไซต์ และข้อมูลที่พบลงในบัตรข้อมูล ๓.ให้แต่ละกลุ่มสรุปความรู้ ข้อคิดและสาระสำคัญ แล้วส่งตัวแทนกลุ่มออกไปนำเสนอหน้าชั้นเรียน ๔.นักเรียนบันทึกข้อมูลที่เพื่อนนำเสนอแล้วร่วมกันอภิปราย ๕.นักเรียนร่วมกันทบทวนบทเรียนสุภาษิตพระร่วง โดยร่วมกันสนทนาในประเด็นสำคัญต่อไปนี้ -สุภาษิตพระร่วงจัดเป็นหมวดหมู่ตามลักษณะคำสอนได้กี่หมวดหมู่ แต่ละหมวดหมู่ ประกอบด้วยสุภาษิตใดบ้าง - มีสุภาษิตพระร่วงบทใดบ้างที่ยังใช้ได้ดีกับสังคมปัจจุบัน -คำสอนในเรื่องสุภาษิตพระร่วงสะท้อนภาพสังคมไทยอย่างไร - นักเรียนชอบสุภาษิตพระร่วงบทใดมากที่สุด และจะนำไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน อย่างไร ๖. ครูคัดเลือกนักเรียนจำนวน ๓-๔ คน ออกมาแสดงความรู้สึก และความคิดเห็นที่เกิดขึ้นจากการ เรียนรู้สุภาษิตพระร่วงในความเห็นของตนเองให้เพื่อนฟัง โดยครูให้อิสระในการนำเสนอความคิด ๗. นักเรียนทำชิ้นงานเรื่อง การเขียนบันทึกวรรณคดีศึกษา : สุภาษิตพระร่วง ครูตรวจสอบผลงานของ นักเรียนเป็นรายบุคคล ขั้นสรุป ๘. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ ดังนี้ การสืบค้นข้อมูลและการเขียนบันทึกการเรียนรู้เป็นการเพิ่มพูนประสบการณ์ การเรียนรู้ เพื่อนำข้อคิดไปประยุกต์ใช้ในชีวิต ๙. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้ ถ้าทุกคนปฏิบัติตามคำสอนในสุภาษิตพระร่วงจะเกิดผลดีอย่างไรบ้าง สื่อการเรียนรู้ ๑. หนังสือเรียน วรรณคดีฯ ม.1 วิธีการวัดและประเมินผล ๑. วิธีการวัดและประเมินผล ๑) สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม ๒) สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม ๓) ตรวจชิ้นงานที่ ๘ ๒. เครื่องมือ ๑) แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรม ๒) แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม
๓. เกณฑ์การประเมิน ๑) การประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรม ผ่านตั้งแต่ ๒ รายการ ถือว่า ผ่าน ผ่าน ๑ รายการ ถือว่า ไม่ผ่าน ๒) การประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คะแนน ๙ - ๑๐ระดับ ดีมาก คะแนน ๗ - ๘ ระดับ ดี คะแนน ๕ - ๖ ระดับ พอใช้ คะแนน ๐ - ๔ ระดับ ควรปรับปรุง
บันทึกหลังการจัดการเรียนรู้ ๑. ผลการจัดการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ๒. ปัญหาและอุปสรรค …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… .............................................................................................................................................................................. ๓. แนวทางแก้ไข .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ.....................................................ผู้สอน (นางสาวชาลิสา หาญกิจ) ครู ความเห็นของผู้อำนวยการสถานศึกษา ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ.............................................................................. (นางสาววาสนา พรศิวกุลวงศ์) ผู้อำนวยการสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมหลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๔๙ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิชาภาษาไทย ท 21101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ สุภาษิตพระร่วง รวม ๒๐ ชั่วโมง เรื่อง ค้นหาข้อมูลด้วยจดหมาย เวลา ๑ ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวชาลิสา หาญกิจ มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ท ๒.๑ใช้กระบวนการเขียนเขียนสื่อสาร เขียนเรียงความ ย่อความ และเขียนเรื่องราวใน รูปแบบต่าง ๆ เขียนรายงานข้อมูลสารสนเทศและรายงานการศึกษาค้นคว้าอย่างมีประสิทธิภาพ ตัวชี้วัด ท ๒.๑ ม. ๑/๗ เขียนจดหมายส่วนตัวและจดหมายกิจธุระ ท ๒.๑ ม. ๑/๙ มีมารยาทในการเขียน จุดประสงค์การเรียนรู้ ๑.อธิบายส่วนประกอบของจดหมายสอบถามข้อมูล (K) ๒. เขียนจดหมายสอบถามข้อมูล (P) ๓.เห็นความสำคัญในการเขียนจดหมายสอบถามข้อมูลที่สามารถนำมาใช้เพิ่มพูนความรู้ ในชีวิตประจำวันได้ (A) สาระสำคัญ จดหมายสอบถามข้อมูล เป็นจดหมายเพื่อขอความร่วมมือหรือขอความช่วยเหลือ ซึ่งส่วนแรกของ เนื้อความในจดหมายต้องแนะนำตนเองหรือหน่วยงานก่อน แล้วจึงชี้แจงวัตถุประสงค์และส่วนท้ายของจดหมาย ควรแสดงความขอบคุณผู้ตอบล่วงหน้า สาระการเรียนรู้ การเขียนจดหมายสอบถามข้อมูล สมรรถนะของผู้เรียน ๑.ความสามารถในการสื่อสาร ๒.ความสามารถในการคิด ๓.ความสามารถในการแก้ปัญหา ๔.ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๑. ใฝ่เรียนรู้ ๒. มุ่งมั่นในการทำงาน ชิ้นงาน ชิ้นงานเรื่อง การเขียนจดหมายสอบถามข้อมูล
การจัดกิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียน ขั้นนำ ๑. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้ เขียนจดหมายอย่างไรจึงจะได้รับการตอบรับ ขั้นสอน ๒. นักเรียนศึกษาความรู้เรื่อง การเขียนจดหมายสอบถามข้อมูล และร่วมกันสนทนาในประเด็น ต่อไปนี้ -จดหมายสอบถามข้อมูลเป็นจดหมายประเภทใด -การเขียนจดหมายสอบถามข้อมูลใช้ในโอกาสใด -ส่วนประกอบของจดหมายสอบถามข้อมูลมีอะไรบ้าง ๓. ครูอธิบายสรุปเพิ่มเติมและให้นักเรียนบันทึกสาระสำคัญ ๔. ครูกำหนดกิจกรรมให้นักเรียนแบ่งกลุ่มเพื่อฝึกปฏิบัติการเขียนจดหมายสอบถามข้อมูล เป็นชิ้นงาน เรื่อง การเขียนจดหมายสอบถามข้อมูล - ให้นักเรียนตรวจสอบแหล่งข้อมูลทางอินเทอร์เน็ตเพื่อค้นหาบุคคลหรือหน่วยงาน ที่สามารถให้ข้อมูลเกี่ยวกับนิทานพื้นบ้านที่นักเรียนสนใจได้ จากนั้นเขียนจดหมาย สอบถามข้อมูลเพื่อส่งไปรษณีย์ไปยังบุคคลหรือหน่วยงานดังกล่าว แล้วนำข้อมูล ที่ได้มาแลกเปลี่ยนกันศึกษา ๔. นักเรียนและครูร่วมกันตรวจสอบจดหมายสอบถามข้อมูลของแต่ละกลุ่ม และแก้ไขปรับปรุงให้ ถูกต้อง เหมาะสม ก่อนนำจดหมายไปส่งทางไปรษณีย์ ขั้นสรุป ๖. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ ดังนี้ จดหมายสอบถามข้อมูล เป็นจดหมายเพื่อขอความร่วมมือหรือขอความช่วยเหลือ ซึ่งส่วนแรกของ เนื้อความในจดหมายต้องแนะนำตนเองหรือหน่วยงานก่อน แล้วจึงชี้แจงวัตถุประสงค์และส่วนท้ายของจดหมาย ควรแสดงความขอบคุณผู้ตอบล่วงหน้า สื่อการเรียนรู้ ๑. หนังสือหลักภาษาและการใช้ภาษาไทยชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ วิธีการวัดและประเมินผล ๑. วิธีการวัดและประเมินผล ๑) สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม ๒) สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม ๓) ตรวจชิ้นงานเรื่อง การเขียนจดหมายสอบถามข้อมูล ๒. เครื่องมือ ๑) แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรม ๒) แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม
๓. เกณฑ์การประเมิน ๑) การประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรม ผ่านตั้งแต่ ๒ รายการ ถือว่า ผ่าน ผ่าน ๑ รายการ ถือว่า ไม่ผ่าน ๒) การประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คะแนน ๙ - ๑๐ระดับ ดีมาก คะแนน ๗ - ๘ ระดับ ดี คะแนน ๕ - ๖ ระดับ พอใช้ คะแนน ๐ - ๔ ระดับ ควรปรับปรุง
บันทึกหลังการจัดการเรียนรู้ ๑. ผลการจัดการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. ........................................................................................................................................................... ................... ................................................................................................................ .............................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................................. ............................. ๒. ปัญหาและอุปสรรค …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ................................................................................................................................................ .............................. ๓. แนวทางแก้ไข .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ.....................................................ผู้สอน (นางสาวชาลิสา หาญกิจ) ครู ความเห็นของผู้อำนวยการสถานศึกษา ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ.............................................................................. (นางสาววาสนา พรศิวกุลวงศ์) ผู้อำนวยการสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมหลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๕๐ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิชาภาษาไทย ท 21101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ สุภาษิตพระร่วง รวม ๒๐ ชั่วโมง เรื่อง การพูดเสนอความรู้ เวลา ๑ ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวชาลิสา หาญกิจ มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ท ๓.๑ สามารถเลือกฟังและดูอย่างมีวิจารณญาณ และพูดแสดงความรู้ ความคิด และความรู้สึกในโอกาสต่าง ๆ อย่างมีวิจารณญาณและสร้างสรรค์ ตัวชี้วัด ท ๓.๑ ม. ๑/๕ พูดรายงานเรื่องหรือประเด็นที่ศึกษาค้นคว้าจากการฟัง การดู และการสนทนา ท ๓.๑ ม. ๑/๖ มีมารยาทในการฟัง การดู และการพูด จุดประสงค์การเรียนรู้ ๑.อธิบายรูปแบบและหลักการพูดเสนอความรู้ (K) ๒.พูดเสนอความรู้รูปแบบต่าง ๆ (P) ๓.เห็นความสำคัญของการพูดเสนอความรู้อย่างสร้างสรรค์ในชีวิตประจำวัน (A) สาระสำคัญ การพูดเสนอความรู้ เป็นการพูดเพื่อแสดงความรู้และข้อเท็จจริงให้เห็นชัดเจนเป็นลำดับขั้นตอน มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้ฟังได้รับความรู้ การพูดเสนอความรู้มีทั้งการบรรยายการบรรยายสรุป การพูดเล่าเรื่อง และการพูดอธิบาย สาระการเรียนรู้ การพูดเสนอความรู้ สมรรถนะของผู้เรียน ๑.ความสามารถในการสื่อสาร ๒.ความสามารถในการคิด ๓.ความสามารถในการแก้ปัญหา ๔.ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๑. ใฝ่เรียนรู้ ๒. มุ่งมั่นในการทำงาน
การจัดกิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียน ขั้นนำ ๑.นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้ การพูดส่วนใหญ่ในชีวิตประจำวันของนักเรียนมีจุดมุ่งหมายเพื่ออะไร ขั้นสอน ๒.นักเรียนศึกษาการพูดเสนอความรู้ แล้วร่วมกันอธิบายในประเด็นต่อไปนี้ - การพูดเสนอความรู้คือการพูดในลักษณะใด - รูปแบบการพูดเสนอความรู้มีอะไรบ้าง - หลักการพูดเสนอความรู้จะต้องมีความพร้อมในด้านใดบ้าง ๓. นักเรียนสรุปความรู้และบันทึกสาระสำคัญ ๔. นักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับรายการวิทยุหรือรายการโทรทัศน์ที่เป็นการพูดเสนอความรู้ เพื่อให้ เห็นแนวทางการพูด ๕.นักเรียนแบ่งกลุ่มออกเป็น ๔ กลุ่ม จับฉลากการพูดเสนอความรู้ ดังนี้ กลุ่มที่ ๑ การพูดเสนอความรู้แบบการบรรยาย กลุ่มที่ ๒ การพูดเสนอความรู้แบบการบรรยายสรุป กลุ่มที่ ๓ การพูดเสนอความรู้แบบการเล่าเรื่อง กลุ่มที่ ๔ การพูดเสนอความรู้แบบการพูดอธิบาย ๖.นักเรียนแต่ละกลุ่มเลือกเรื่องที่จะพูดเสนอความรู้เอง ตามความถนัดและความสนใจ ช่วยกัน รวบรวมข้อมูลที่ต้องใช้ จัดระบบข้อมูล ระดมความคิดเรียบเรียงบทพูด เตรียมสื่อประกอบการพูด จากนั้น คัดเลือกตัวแทนกลุ่มสำหรับพูดเสนอความรู้หน้าชั้นเรียน แล้วร่วมกันฝึกซ้อมการพูด ๗.ตัวแทนนักเรียนแต่ละกลุ่มออกมาพูดเสนอความรู้หน้าชั้นเรียน ๘.เมื่อฟังครบทุกกลุ่มให้นักเรียนร่วมกันเสนอแนะและวิจารณ์ ๙.ครูสรุปและอธิบายแนะนำเป็นความรู้เพิ่มเติม ขั้นสรุป ๑๐. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ ดังนี้ การพูดเสนอความรู้ เป็นการพูดเพื่อแสดงความรู้และข้อเท็จจริงให้เห็นชัดเจนเป็นลำดับขั้นตอน มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้ฟังได้รับความรู้ การพูดเสนอความรู้มีทั้งการบรรยาย การบรรยายสรุป การพูดเล่าเรื่อง และการพูดอธิบาย สื่อการเรียนรู้ ๑. หนังสือหลักภาษาและการใช้ภาษาไทยชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ วิธีการวัดและประเมินผล ๑. วิธีการวัดและประเมินผล ๑) สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม ๒) สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม ๓) ตรวจผลงานของนักเรียน ๒. เครื่องมือ ๑) แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรม
๒) แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม ๓. เกณฑ์การประเมิน ๑) การประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรม ผ่านตั้งแต่ ๒ รายการ ถือว่า ผ่าน ผ่าน ๑ รายการ ถือว่า ไม่ผ่าน ๒) การประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คะแนน ๙ - ๑๐ ระดับ ดีมาก คะแนน ๗ - ๘ ระดับ ดี คะแนน ๕ - ๖ ระดับ พอใช้ คะแนน ๐ - ๔ ระดับ ควรปรับปรุง
บันทึกหลังการจัดการเรียนรู้ ๑. ผลการจัดการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ................................................. ........................................................................................................................................................... ................... ................................................................................................................ .............................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................................. ............................. ๒. ปัญหาและอุปสรรค …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ................................................................................................................................................ .............................. ๓. แนวทางแก้ไข .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ.....................................................ผู้สอน (นางสาวชาลิสา หาญกิจ) ครู ความเห็นของผู้อำนวยการสถานศึกษา ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ.............................................................................. (นางสาววาสนา พรศิวกุลวงศ์) ผู้อำนวยการสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมหลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๕๑ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิชาภาษาไทย ท 21101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ ๔ นิทานพื้นบ้าน รวม ๑๐ ชั่วโมง เรื่อง สังข์ทองของคนไทย เวลา ๑ ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวชาลิสา หาญกิจ มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ท ๑.๑ใช้กระบวนการอ่านสร้างความรู้และความคิดเพื่อนำไปใช้ตัดสินใจแก้ปัญหาในการ ดำเนินชีวิตและมีนิสัยรักการอ่าน ตัวชี้วัด ท ๑.๑ ม. ๑/๒ จับใจความสำคัญจากเรื่องที่อ่าน ท ๑.๑ ม. ๑/๙ มีมารยาทในการอ่าน จุดประสงค์การเรียนรู้ ๑.สรุปเนื้อเรื่องสังข์ทอง (K) ๒.อ่านนิทานพื้นบ้านเรื่องสังข์ทอง (P) ๓.แสดงละครเรื่องสังข์ทอง (P) ๔.เห็นคุณค่าของนิทานพื้นบ้านของไทยที่เป็นมรดกทางวัฒนธรรมไทย (A) สาระสำคัญ สังข์ทองเป็นนิทานพื้นบ้านที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย เพราะเนื้อเรื่องสนุกสนานน่าติดตาม และให้ข้อคิดที่สะท้อนค่านิยมของคนไทยเรื่อง ความกตัญญูกตเวทีต่อผู้มีพระคุณและแสดงให้เห็นว่าคุณค่า ความดีของคนอยู่ที่จิตใจไม่ใช่รูปกายภายนอก สาระการเรียนรู้ นิทานพื้นบ้านเรื่อง สังข์ทอง สมรรถนะของผู้เรียน ๑. ความสามารถในการสื่อสาร ๒. ความสามารถในการคิด คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๑. ใฝ่เรียนรู้ ๒. มุ่งมั่นในการทำงาน
การจัดกิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียน ขั้นนำ ๑. ครูเขียนหรือติดบทกลอนบนกระดานให้นักเรียนอ่านพร้อมกัน แล้วถามนักเรียนว่าเกี่ยวกับนิทาน พื้นบ้านเรื่องใดของคนไทย ดังนี้ นางเห็นรูปสุวรรณอยู่ชั้นใน รูปเงาะสวมไว้ให้คนหลง ใครใครไม่เห็นรูปทรง พระเป็นทองทั้งองค์อร่ามตา ขั้นสอน ๒.นักเรียนศึกษานิทานพื้นบ้านเรื่อง สังข์ทอง แล้วให้นักเรียนร่วมกันสนทนาในประเด็นต่อไปนี้ - นักเรียนเคยทราบเรื่องราวนิทานพื้นบ้านเรื่อง สังข์ทอง จากแหล่งใดบ้าง - ในแต่ละภาคของไทยมีการนำนิทานพื้นบ้านเรื่อง สังข์ทอง มาแต่งเป็นลายลักษณ์อักษรไว้ อย่างไร ๓.ครูอธิบายสรุปเพิ่มเติมและให้นักเรียนบันทึกสาระสำคัญ ๔.นักเรียนแบ่งกลุ่มออกเป็น ๙ กลุ่ม อ่านเรื่องย่อของนิทานพื้นบ้านเรื่อง สังข์ทอง ที่ครู แจกให้กลุ่ม ละ ๑ ตอน (เนื้อเรื่องย่อแต่ละตอนอยู่ในความรู้เพิ่มเติมสำหรับครู) ให้นักเรียนช่วยกันดัดแปลงเป็นบทละคร ง่าย ๆ แล้วฝึกซ้อมเพื่อออกมาแสดงละครให้เพื่อนดูหน้าชั้นเรียน ดังนี้ กลุ่มที่ ๑ ตอนกำเนิดพระสังข์ กลุ่มที่ ๒ ตอนถ่วงพระสังข์ กลุ่มที่ ๓ ตอนนางพันธุรัตเลี้ยงพระสังข์ กลุ่มที่ ๔ ตอนพระสังข์หนีนางพันธุรัต กลุ่มที่ ๕ ตอนท้าวสามนต์ให้นางทั้งเจ็ดเลือกคู่ กลุ่มที่ ๖ ตอนพระสังข์ได้นางรจนา กลุ่มที่ ๗ ตอนท้าวสามนต์ให้ลูกเขยหาปลาหาเนื้อ กลุ่มที่ ๘ ตอนพระสังข์ตีคลี กลุ่มที่ ๙ ตอนท้าวยศวิมลตามพระสังข์ การแสดงละครของนักเรียนมีจุดประสงค์เพื่อความสนุกสนานเพลิดเพลินและการทำความเข้าใจเนื้อ เรื่อง ๕.นักเรียนออกมาแสดงละครหน้าชั้นเรียนทีละกลุ่ม เพื่อน ๆ ช่วยกันพิจารณาการถ่ายทอดเนื้อเรื่อง ว่าถูกต้องตามเรื่องเดิมหรือไม่ เมื่อชมการแสดงของทุกกลุ่มจบแล้วร่วมกันสรุปเนื้อเรื่องทั้งหมดและข้อคิดที่ ได้รับ ขั้นสรุป ๖.นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ ดังนี้ สังข์ทองเป็นนิทานพื้นบ้านที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย เพราะเนื้อเรื่องสนุกสนานน่าติดตาม และให้ข้อคิดที่สะท้อนค่านิยมของคนไทยเรื่อง ความกตัญญูกตเวทีต่อผู้มีพระคุณ และแสดงให้เห็นว่าคุณค่า ความดีของคนอยู่ที่จิตใจไม่ใช่รูปกายภายนอก ๗.นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้ นักเรียนประเมินค่าความดีในจิตใจของคนจากสิ่งใด
สื่อการเรียนรู้ ๑. บทกลอน ๒. เนื้อเรื่องย่อสังข์ทอง วิธีการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ๑. วิธีการวัดและประเมินผล ๑) สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม ๒) สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม ๓) ตรวจผลงานของนักเรียน ๒. เครื่องมือ ๑) แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรม ๒) แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม ๓. เกณฑ์การประเมิน ๑) การประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรม ผ่านตั้งแต่ ๒ รายการ ถือว่า ผ่าน ผ่าน ๑ รายการ ถือว่า ไม่ผ่าน ๒) การประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม คะแนน ๙ - ๑๐ ระดับ ดีมาก คะแนน ๗ - ๘ ระดับ ดี คะแนน ๕ - ๖ ระดับ พอใช้ คะแนน ๐ - ๔ ระดับ ควรปรับปรุง
สังข์ทอง ตอนที่ ๑ กำเนิดพระสังข์ ท้าวยศวิมลเป็นกษัตริย์ไม่มีโอรสสืบราชสมบัติ พระองค์ร้อนพระทัย จึงให้พระมเหสีและพระสนม บวงสรวงเทวดาเพื่อขอโอรส แล้วให้สวดมนต์รักษาศีล หากผู้ใดมีโอรสจะให้สืบราชสมบัติ พระองค์ทำพิธี บวงสรวง ทรงกล่าวว่า พระองค์ปกครองบ้านเมืองด้วยความเป็นธรรมตลอดมา แต่ไม่มีโอรสไว้สืบราชสมบัติ ขอท่านเทวาผู้รักษาเมืองได้โปรดเมตตาให้ข้าพระองค์มีโอรสสมใจหมายด้วยเทอญ เทพบุตรองค์หนึ่งในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์จึงลงไปจุติในครรภ์ของพระมเหสี ในวันที่พระมเหสีจะทรงพระ ครรภ์นั้น พระองค์ฝันเห็นดวงอาทิตย์และดาวตก มือขวาจับดวงอาทิตย์มือซ้ายจับดาวตก แต่ดวงอาทิตย์ หายไปและจับได้อีกครั้ง จึงให้โหรทำนายฝัน โหรทำนายว่า พระมเหสีทรงพระครรภ์จะได้พระโอรสมีบุญญาธิการมาก แต่จะพลัดพรากจากวังไปแล้ว กลับมาในภายหลัง ส่วนพระสนมจะตั้งครรภ์ได้พระธิดา นางจันทาพระสนมกลัวว่าลูกของพระมเหสีจะได้ครองบ้านเมือง จึงติดสินบนโหรให้โหรทำนายใหม่ ต่อมานางจันท์เทวีพระมเหสีคลอดลูกออกมาเป็นหอยสังข์ สร้างความอับอายให้ท้าวยศวิมลมาก โหรเห็นเป็น โอกาสเหมาะจึงได้กราบทูลว่า หอยสังข์จะนำความเดือดร้อนมาให้บ้านเมือง ให้ขับไล่ออกจากเมืองไป พระองค์ให้นางจันทาช่วยจัดเตรียมข้าวของเครื่องใช้ให้นางจันท์เทวีอย่าให้ขาดตกบกพร่อง แล้วส่งนาง ออกนอกเมือง นางจันทาติดสินบนแก่เสนาทหารที่เดินทางไปส่งนางออกนอกเมืองให้ฆ่านางจันท์เทวี นางจันท์เทวีอุ้มลูกน้อยหอยสังข์ออกจากเมืองไปกับเสนา โดยทางเรือเป็นเวลา ๑๕ วันก็ถึงป่าใหญ่ เสนาทหารทิ้งนางไว้ที่ป่าใหญ่ ส่วนเสนาที่รับสินบนให้ฆ่านางจันท์เทวีก็ทำไม่ได้ เพราะมีคนอยู่มาก นางจันท์ เทวีจึงรอดชีวิต พระนางเดินอยู่ในป่าจนกระทั่งพบกระท่อมของตายาย จึงเล่าเรื่องให้ฟัง ตายายได้ฟังก็สงสาร และชวน ให้มาอยู่ด้วยกัน นางอยู่กับตายายมาได้ ๕ ปี ด้วยความยากลำบาก ต้องหาผักหาปลา เข้าป่าเก็บทุกสิ่งที่ขายได้ ไปขาย เป็นกิจวัตรทุกวัน เทพารักษ์สงสารนางจันท์เทวีจึงแปลงกายเป็นไก่ป่ามาคุ้ยเขี่ยข้าวที่นางตากไว้ พร้อมกับตีปีกส่งเสียงขัน พระสังข์ที่ซ่อนตัวอยู่ในหอยสังข์เห็นเข้าก็นึกสงสารแม่ จึงออกมาจากหอยสังข์ไล่ตีไก่ แล้วเก็บข้าวที่หกให้เข้าที่ เข้าทาง และหุงข้าวทำกับข้าวไว้ให้แม่ วันหนึ่งนางจันท์เทวีแอบเห็นลูกน้อยหอยสังข์ออกมาจากหอยสังข์ก็ดีใจ ค่อย ๆ แอบเข้าไปในกระท่อม คว้าไม้ทุบหอยสังข์แตกละเอียด พระสังข์ได้ยินก็ตกใจ เข้ากอดเท้าแม่เสียดายหอยสังข์ นางจันท์เทวีปลอบลูกไม่ให้เสียดายหอยสังข์ เพราะหอยสังข์ทำให้แม่กับลูกต้องลำบากนางเล่าเรื่องที่ เกิดขึ้นให้ตากับยายฟัง ตากับยายเห็นหลานชายหน้าตาน่ารักน่าเอ็นดูจึงพากันกอดจูบหลานด้วยความดีใจ
ตอนที่ ๒ ถ่วงพระสังข์ ท้าวยศวิมลเศร้าโศกเสียพระทัย คร่ำครวญถึงแต่พระมเหสี ด้านนางจันทาต้องการเป็นมเหสี ก็ยังไม่สม ปรารถนา จึงสั่งสอนลูกสาวให้ไปพูดกับท้าวยศวิมลว่าให้ยกตำแหน่งมเหสีให้แม่ท้าวยศวิมลโกรธนางจันทามาก จึงคว้าดาบไล่ฟันนางจันทา วิ่งหนีทั้งแม่ลูกและสาวใช้ นางจันทาอับอายจึงให้สาวใช้ไปหาหมอเสน่ห์ คือ ยายเฒ่าสุเมธา ยายเฒ่ามาหานางจันทา แล้วทำพิธี ไสยศาสตร์ให้นางจันทาใช้น้ำมันพรายและมนต์เสน่ห์กับท้าวยศวิมล เมื่อท้าวยศวิมลโดนมนตร์เสน่ห์ก็หลงนางจันทาและลืมนางจันท์เทวีจนหมดสิ้น ยกตำแหน่งมเหสีเอกให้ นางจันทาและให้อำนาจทุกอย่างตามที่นางต้องการ นางจันทาใช้มนตร์เป่าให้ท้าวยศวิมลหลงเชื่อว่า ลูกชายของนางจันท์เทวีจะกลายเป็นเสี้ยนหนาม แผ่นดินในอนาคต พระองค์จึงสั่งให้เสนาไปฆ่าลูกของนางจันท์เทวี พวกเสนาต่างพากันตกใจ แต่ก็ต้องกระทำ ตามคำรับสั่ง จึงพากันมาที่บ้านของตายาย เห็นนางจันท์เทวีจึงรอให้นางเข้าป่าไปก่อน ฝ่ายนางจันท์เทวีเกิดสังหรณ์ใจก่อนเข้าป่าจึงสั่งเสียลูกอยู่นานว่า ไม่ให้ออกไปรั้วนอกบ้าน เดี๋ยวสัตว์ ร้ายจะทำร้าย หากออกไปถูกแดดถูกลมเดี๋ยวจะไม่สบาย เมื่อนางออกไปแล้ว ฝ่ายเสนาก็เรียกพระสังข์โดยเอา ของเล่นมาล่อให้พระสังข์ออกไป เมื่อพระสังข์หลงกล จึงจับตัวพระสังข์ไปวัดท้ายเมือง ตากับยายช่วยเหลือ ไม่ได้ จึงร้องไห้ด้วยความสงสาร พระสังข์ร้องไห้เรียกหาแม่ ถึงแม้เสนาจะสงสารแต่ก็ต้องทำตามคำสั่งของท้าวยศวิมล เสนาหลอกให้ พระสังข์นอนจึงจะพาไปหาแม่ พอพระสังข์หลับก็ทุบตีด้วยท่อนจันทน์ แต่ไม่สำเร็จ เพราะเทวดาที่รักษาป่า ช่วยป้องกันไว้ เสนาจึงใช้หอกใช้ดาบ แต่ทั้งหอกและดาบก็บิ่นจากนั้นไสช้างตกมันให้ทำร้ายพระสังข์ แต่ช้างตัว นั้นกลับเอางาปักดินไม่ยอมแทงพระสังข์เสนาเห็นบุญญาธิการเช่นนั้น จึงพาพระสังข์เข้าเฝ้าท้าวยศวิมล ฝ่ายนางจันท์เทวีเมื่อกับมาถึงบ้านไม่พบลูก พอทราบเรื่องจากตายายก็ร้องไห้จนสลบไป ท้าวยศวิมลเมื่อพบพระสังข์ก็พินิจดูลักษณะท่าทาง หน้าตา และเมื่อได้ทรงไต่ถามถึงแม่ พระองค์ก็ แน่ใจว่าพระสังข์นั้นเป็นพระโอรสของพระองค์ พระนางจันทาเห็นไม่ได้การจึงเป่ามนตร์ทูลให้เอาพระสังข์ไป ถ่วงน้ำ ท้าวยศวิมลต้องมนตร์ก็หลงเชื่อ สั่งให้เสนาเอาพระสังข์ไปถ่วงน้ำทันที นางจันท์เทวีทราบข่าวก็มาที่ท่าน้ำ พอพระสังข์เห็นแม่ก็ดีใจร้องให้แม่ช่วย นางขอประทานชีวิตลูกชาย ท้าวยศวิมลเห็นแล้วก็สงสารจึงสั่งให้พาตัวพระสังข์ขึ้นมา แต่นางจันทารีบขัด บอกให้เสนารีบจัดการโยนพระ สังข์ลงน้ำ เหล่าเสนาจึงรีบจับพระสังข์โยนลงน้ำทันที ท้าวยศวิมลกับนางจันท์เทวีตกใจเป็นลมทั้งคู่ ประชาชน ที่มาดูเหตุการณ์สงสารนางจันท์เทวีที่สลบ จึงตักน้ำมาประพรมให้ฟื้น พอฟื้นขึ้นมาก็ร้องไห้ร่ำหาลูกน้อย แล้ว นางก็เดินซมซานกลับบ้านตายาย ขณะนั้นพระสังข์จมลงสู่แม่น้ำตรงปล่องที่อยู่ของพระยานาค แต่ไม่เป็นอันตรายได้แต่ร้องไห้คร่ำครวญ คิดถึงพระมารดาจนสลบไป
ตอนที่ ๓ นางพันธุรัตเลี้ยงพระสังข์ ท้าวภุชงค์พระยานาคผู้ทรงศีล ช่วยเหลือพระสังข์ไว้ เพราะสงสารและรู้ว่าเป็นผู้มีบุญญาธิการ จึงอุ้ม พระสังข์ไปเมืองบาดาล นางนาคผู้เป็นภรรยาทำให้พระสังข์ฟื้น เมื่อพระสังข์ฟื้นก็เล่าเรื่องทั้งหมดให้ฟัง พระยา นาคและนางนาคเอ็นดูและสงสาร จึงเลี้ยงไว้เหมือนบุตร ต่อมาพระยานาคคิดถึงนางยักษ์พันธุรัต มเหสีของพระยายักษ์สหายของพระองค์ซึ่งเป็นม่าย จึงคิดจะ ส่งพระสังข์ไปให้เลี้ยงเป็นลูก โดยบอกกับพระสังข์ว่า นาคกับมนุษย์อยู่ด้วยกันนานไปไม่ได้ จึงจำเป็นต้องให้ พระสังข์ไปอยู่บนพื้นดิน พระองค์เนรมิตเรือสำเภาทองที่พรั่งพร้อมด้วยอาหารและเครื่องใช้ทุกอย่างเพื่อส่งพระสังข์ไปเมืองยักษ์ แล้วเขียนจดหมายลงบนแผ่นทองถึงนางพันธุรัตให้พระสังข์ถือไป จากนั้นตั้งจิตอธิษฐานไม่ให้ยักษ์ตัวใดเข้าใกล้ สำเภาทองได้ พระสังข์เคว้งคว้างอยู่กลางทะเล ตรงไปยังเมืองยักษ์ พวกยักษ์เห็นเข้าก็จะจับพระสังข์กิน แต่จับไม่ได้ พระสังข์เห็นยักษ์ก็ตกใจกลัว จึงโยนแผ่นทองที่เป็นหนังสือส่งถึงนางพันธุรัตให้พวกยักษ์เอาสาส์นนั้นไปให้นาง พันธุรัต นางพันธุรัตรับสาส์นมาอ่านก็ดีใจ สั่งให้ยักษ์ทุกตนแปลงร่างเป็นคนแล้วพระนางก็ไปรับพระสังข์บนเรือ สำเภาทอง จากนั้นสั่งให้เสนาอำมาตย์จัดงานเลี้ยงต้อนรับพระสังข์ มีการแสดงหุ่น ละคร โขน หนัง ดนตรี ระบำ มวยปล้ำ งิ้ว เสภา ชาตรี มอญรำ บ้านเมืองก็ตกแต่งอย่างสวยงาม พอได้ฤกษ์นางพันธุรัตก็ทำพิธีบายศรีสู่ขวัญให้พระสังข์ แล้วบอกว่าจะยกเมืองให้นางเลี้ยงดูพระสังข์ อย่างดีจนพระสังข์มีอายุ ๑๕ ปี วันหนึ่งนางพันธุรัตต้องการเข้าป่าจับสัตว์กินเป็นอาหาร ๗ วัน จึงสั่งพระสังข์ ไม่ให้ไปเล่นแถวบ่อน้ำทั้งทางซ้ายและขวา และหอทางด้านหัวนอน พระสังข์เกิดความอยากรู้อยากเห็นจึงแอบสาวใช้ไปที่บ่อน้ำ พอไปที่ห้องครัวก็เห็นโครงกระดูกมนุษย์ และสัตว์มากมายก็ตกใจ จึงรู้ว่าพระมารดาเป็นยักษ์ พอไปที่บ่อน้ำด้านซ้ายเอานิ้วจุ่มลงนิ้วก็กลายเป็นเงิน พอไป ที่บ่อน้ำด้านขวาเอานิ้วจุ่มลงก็กลายเป็นทอง พระสังข์พยายามเช็ดแต่ก็ไม่ออกจึงเอาผ้าพันไว้ เพราะเกรงว่า นางพันธุรัตจะดุ จากนั้นไปที่หอใหญ่เห็นรูปเงาะวางอยู่ก็ลองสวมดู ใส่เกือกแก้วประดับเพชร คว้าไม้เท้าทองมา ถือ ปรากฏว่าเหาะได้ พระสังข์รีบถอดไว้ที่เก่า พลางคิดว่าวิธีนี้เป็นวิธีที่จะทำให้หนีนางพันธุรัตได้ เพราะแม่ ยักษ์อาจจะจับกิน พอครบ ๗ วัน นางพันธุรัตกลับเข้าเมืองเห็นพระสังข์พันผ้าที่นิ้วจึงไต่ถาม พระสังข์ไม่กล้าบอกความจริง จึงบอกไปว่าถูกมีดบาดเพราะผ่าไม้ นางพันธุรัตโกรธจะทำโทษพี่เลี้ยงแต่พระสังข์ขอร้องไม่ให้ลงโทษ
ตอนที่ ๔ พระสังข์หนีนางพันธุรัต นางพันธุรัตเลี้ยงดูพระสังข์ด้วยความรักจนเติบใหญ่ วันหนึ่งนางรู้สึกไม่สบายใจอยากเข้าป่า จึงบอก พระสังข์ว่าจะไปป่าตอนเย็นจึงกลับ พระสังข์คิดถึงแม่ผู้ให้กำเนิดจึงไปที่บ่อทองชุบองค์ในบ่อทองจึงเป็นทองทั้งองค์ แล้วลักรูปเงาะ ไม้เท้า และ เกือกแก้ว เหาะหนีจากเมืองยักษ์ โดยคิดว่าจะมาตอบแทนพระคุณของนางพันธุรัตในภายหลัง พระสังข์เหาะมาถึงเขา หลวงซึ่งเป็นภูเขาที่สูงกว่าเขาอื่น ๆ ในป่า ก็นั่งพักด้วยความเหนื่อยอ่อน เมื่อนางพันธุรัตกลับมาถึงไม่พบพระสังข์ก็เสียใจ จึงสั่งให้พวกยักษ์ออกตามตัวพระสังข์ให้ได้ พระสังข์ได้ ยินเสียงดังสนั่นและแสงอาทิตย์มืดไปหมด ก็แน่ใจว่าพวกยักษ์กำลังตามหาตน จึงถอดรูปเงาะออกแล้วขึ้นนั่ง บนต้นไทรทำเป็นเทวดาหลอกพวกยักษ์ให้หลงกล พระสังข์รู้ว่าถึงหนีก็หนีไม่รอด จึงอธิษฐานขอให้คุณพระมารดาช่วยปกป้องให้ปลอดภัย ถ้านางพันธุ รัตมาก็อย่าให้ขึ้นมาบนเขาได้ เมื่อนางพันธุรัตมาถึงเชิงเขาลูกนั้นก็ร้องเรียกพระสังข์ให้ลงมา แต่พระสังข์ไม่ ยอมลง ทำให้นางพันธุรัตเสียใจมาก นางจึงไต่เขาจะขึ้นไปหาแต่ด้วย คำอธิษฐานของพระสังข์ทำให้นางตกลงมา นางพันธุรัตคร่ำครวญร้องไห้ฟูมฟายบอกว่าจะสอนมนตร์เรียกสัตว์ ต่าง ๆ ในป่าให้เรียกว่า มหาจินดามนตร์ พระสังข์เกรงว่าจะเป็นอุบาย จึงให้นางเขียนมนตร์ไว้บนพื้นดิน นางเขียนไปร้องเรียกพระสังข์ไป แต่ อ้อนวอนเท่าใดพระสังข์ก็ไม่ลงมา ขณะที่เขียนมนตร์นางก็ร้องไห้จนอกแตกตาย พระสังข์ตกใจรีบลงมาจากเขา กราบเท้านางยักษ์ ร้องไห้ด้วยความอาลัย พระสังข์สั่งให้พลยักษ์นำศพกลับเมือง แล้วเตรียมการไว้ให้พร้อม โดยรอพระสังข์กลับมา จึงค่อยเผา พอพวกยักษ์นำศพนางพันธุรัตกลับเมืองแล้วพระสังข์ก็เรียนคาถาที่นางพันธุรัตเขียนไว้จนจำได้ แล้วขึ้นไปสวม รูปเงาะ เกือกแก้ว ถือไม้เท้าเหาะไป พระสังข์เหาะมาถึงเมืองสามลไม่แน่ใจว่าเป็นเมืองของพระบิดาหรือไม่ จึงลงที่ปลายทุ่งนา พวกเด็ก เลี้ยงวัวเลี้ยงควายพบเข้าก็หยอกล้อเล่นกันอย่างสนุกสนาน พอถึงเวลากินก็แบ่งข้าวกันกินพอตกเย็นเด็กต้อน วัวควายกลับ ชวนเจ้าเงาะกลับบ้านด้วยแต่เจ้าเงาะไม่ยอมไป เด็ก ๆ จึงให้เจ้าเงาะนอนเฝ้านา
ตอนที่ ๕ ท้าวสามลให้นางทั้งเจ็ดเลือกคู่ ท้าวสามลเป็นผู้ปกครองเมืองสามล มีพระมเหสีชื่อนางมณฑา มีพระธิดา ๗ องค์องค์สุดท้ายชื่อนาง รจนา งามกว่าทุกพระองค์ ท้าวสามลกลัวเมืองจะตกเป็นของคนอื่นเพราะมีแต่พระธิดา จึงคิดจะหาคู่ครองให้ พระธิดาทั้ง ๗ องค์ ถ้าลูกเขยคนใดมีสติปัญญา เก่งกล้าสามารถก็จะให้ครองเมืองสามลต่อไป ท้าวสามลจึงสั่งเสนาบดีผู้ใหญ่ให้ประกาศไปยังเมืองขึ้นทั้ง ๑๐๑ เมือง ว่าผู้ใดมีพระโอรส รูปงาม อายุ ไม่เกิน ๓๐ ปี และยังไม่แต่งงาน ให้ส่งมาจะให้พระธิดาทั้ง ๗ เลือกคู่ ถ้าพระธิดาพอใจจะจัดการอภิเษกสมรส ให้ทันที โดยให้มาพร้อมกันที่เมืองสามลภายใน ๑๕ วัน พวกเมืองขึ้นทั้งหลายต่างดีใจรีบแจ้งพระโอรสให้เร่งไปเมืองสามล ทุกเมืองต่างเตรียมเครื่องบรรณาการ ไปประทานมากมาย บรรดากษัตริย์รีบเดินทางมาเมืองสามล รุ่งเช้าท้าวสามลให้กษัตริย์ทุกองค์ไปอยู่ที่ท้องพระโรงใหญ่ เพื่อให้ธิดาทั้ง ๗ องค์ ทรงเลือกคู่ เหล่ากษัตริย์ ต่างแต่งองค์ทรงเครื่องอวดกัน แย่งกันขึ้นหน้าไม่มีใครฟังใคร พระธิดาทั้ง ๗ องค์ แต่งตัวเสร็จ ก็ออกไปเฝ้าท้าวสามล ท้าวสามลตรัสให้ออกไปเสี่ยงมาลัยเลือกคู่ พระธิดาทั้งเจ็ดเขินอายไม่กล้าเดินออกไป แต่ในที่สุดพระธิดาทั้ง ๖ องค์ ก็เลือกคู่ครองได้เหมาะสม ยกเว้นนาง รจนาที่ไม่ถูกใจชายคนใดเลย จึงกราบทูลพระบิดาว่าขออยู่รับใช้พระบิดา พระมารดาตลอดชีวิต ท้าวสามลกลุ้มใจจึงปรึกษาพระมเหสี นางจึงแนะนำว่าให้นางรจนาเลือกคู่อีกครั้ง โดยป่าวร้องให้ ชาวเมืองสามลมาให้นางเลือก ชาวบ้านต่างพากันมาให้นางรจนาเลือก แต่นางรจนา ก็ยังไม่พบผู้ที่ถูกใจ จึง กราบทูลท้าวสามลขออยู่รับใช้ต่อไป และถ้าภายหน้าเกิดทำชั่วก็ขอให้ฆ่าเสียอย่าไว้ชีวิต
ตอนที่ ๖ พระสังข์ได้นางรจนา ท้าวสามลกลุ้มพระทัยที่นางรจนายังเลือกคู่ไม่ได้ จึงประชดโดยให้เสนาพาเจ้าเงาะมาให้นางเลือกคู่ เสนาออกไปจับเจ้าเงาะแต่ก็จับไม่ได้ พวกเด็กเลี้ยงวัวควายแนะให้เอาดอกไม้แดงมาล่อ เสนาทำตามจึง ล่อเจ้าเงาะเข้าไปในวังได้ เมื่อท้าวสามลเห็นเจ้าเงาะก็รังเกียจ จึงตรัสประชดนางรจนาให้ออกมาดูเจ้าเงาะ เจ้าเงาะพอเห็นพระธิดาก็ตกหลุมรัก จึงตั้งจิตอธิษฐานว่าถ้าเป็นเนื้อคู่กันขอให้นางเห็นรูปทองข้างใน นางรจนาทิ้งพวงมาลัยให้เจ้าเงาะ บรรดาพี่เลี้ยงต่างพากันตกใจ ท้าวสามลนั้นถึงกับเป็นลม พอฟื้นขึ้นมาก็โกรธ ด่าว่าและจะตีนางรจนา แต่นางมณฑาห้ามไว้ นางรจนาจะทูลความจริงก็เกรงจะไม่มีใครเชื่อ จึงกราบขอโทษและจะขอชดใช้กรรมให้หมด ท้าวสามลจึง รับสั่งให้เจ้าเงาะและนางรจนาไปอยู่กระท่อมปลายนา พวกพี่ทั้งหกต่างโกรธแค้นที่ทำให้อับอายจึงด่าว่านาง รจนา จนตัดพี่ตัดน้องกัน เจ้าเงาะกับนางรจนาช่วยกันทำมาหากินอยู่ที่กระท่อมปลายนา เวลากลางคืนเจ้าเงาะถอดรูปเงาะออก เวลากลางวันก็สวมรูปเงาะไว้เพื่อไม่ให้ใครเห็น นางรจนาเห็นว่ารูปเงาะนั้นทำให้คนอื่นดูถูก จึงคิดทำลายโดย หลอกให้พระสังข์หลับ แล้วเอาหัวเงาะมาฟันด้วยมีด เผาไฟแต่ไม่ประสบความสำเร็จ พระสังข์ตื่นขึ้นมาเห็น นางรจนาเผาหัวเงาะก็โกรธ เข้ายื้อยุดฉุดกระชาก จนพระสังข์แย่งหัวเงาะไปใส่สำเร็จ นางรจนาขอโทษพระ สังข์ ตั้งแต่วันนั้นพระสังข์ไม่ไว้ใจนางรจนาจึงสวมหัวเงาะตลอดเวลา
ตอนที่ ๗ ท้าวสามลให้ลูกเขยหาปลาหาเนื้อ ท้าวสามลโกรธเจ้าเงาะจึงคิดอุบายจะฆ่าเจ้าเงาะ โดยสั่งเสนาไปบอกบรรดาลูกเขยว่าพรุ่งนี้ให้หาปลา มาคนละร้อยตัว ใครหาได้น้อยจะถูกประหารชีวิต นางรจนาร้องไห้คร่ำครวญเกรงว่าเจ้าเงาะจะหาไม่ได้ แต่เจ้า เงาะไม่ได้วิตกกังวล เพราะตนมีมนตร์เรียกเนื้อเรียกปลา พอรุ่งเช้าเจ้าเงาะเหาะไปที่แม่น้ำ ถอดรูปเงาะออก แล้วนั่งที่ใต้ต้นไทรท่องมนตร์มหาจินดาจนฝูงปลามา รวมกันมากมาย ฝ่ายหกเขยหาปลาไม่ได้สักตัว พบพระสังข์ทองนั่งอยู่ก็นึกว่ารุกขเทวดาจึงเข้าไปกราบไหว้ และเล่าเรื่องท้าวสามลให้หาปลา ขอให้เทวดาเห็นใจ พระสังข์ได้ทีจึงขอแลกปลากับปลายจมูกหกเขย หกเขย จำต้องยอม พระสังข์ตัดปลายจมูกทุกคน และแบ่งปลาให้คนละ ๒ ตัว เมื่อทุกคนกลับ พระสังข์ก็สวมรูปเงาะ ตัดหวายมาร้อยปลา หิ้วปลาเหาะกลับบ้าน ท้าสามลโกรธมากที่หกเขยได้ปลามาคนละ ๒ ตัวเท่านั้น และจมูกยังแหว่งด้วย ส่วนเจ้าเงาะได้ปลามา มากมาย หกเขยทั้งอายทั้งแค้นเจ้าเงาะ ส่วนนางรจนากับพี่สาวก็ทะเลาะกัน จนนางมณฑาต้องบอกให้นาง รจนาพาเจ้าเงาะกลับไป ท้าวสามลแค้นใจที่เจ้าเงาะหาปลามาได้จึงออกอุบายให้หาเนื้อทรายสำหรับงานเลี้ยง วันพรุ่งนี้ ถ้าใคร หาไม่ได้จะฆ่าเสีย วันรุ่งขึ้นเจ้าเงาะเหาะเข้าไปในป่า ถอดรูปเงาะซ่อนไว้ แล้วร่ายมนตร์มหาจินดา ฝูงสัตว์ ต่าง ๆ มาอยู่ ตรงหน้ามากมาย ทางด้านหกเขยเตรียมอุปกรณ์มาจับสัตว์มากมาย แต่ก็จับไม่ได้เลย พอเห็นพระสังข์ก็นึกว่า เป็นเทวดา จึงขอความช่วยเหลือให้แบ่งเนื้อให้บ้าง พระสังข์จึงขอแลกใบหูกับเนื้อทราย หกเขยยอมให้ตัดใบหู พระสังข์จึงแบ่งเนื้อให้คนละตัว พระสังข์สวมรูปเงาะแล้วมัดเนื้อ ๒๐ ตัว เหาะกลับไป ท้าวสามลเห็นเจ้าเงาะหาบเนื้อมา ๒๐ ตัว ก็ประหลาดใจและหมั่นไส้ ยิ่งเห็นหกเขยได้เนื้อ มาคนละตัว และยังหูแหว่งกลับมาก็ยิ่งแค้น เจ้าเงาะเห็นท้าวสามลไม่ลงโทษหกเขยตามที่พูดก็แกล้งบอกใบ้ให้ฆ่าเสีย โดย ทำท่ากลอกตา เงื้อง่าเหมือนฟาดฟันแล้วชี้ไปที่เขยใหญ่ เจ้าเงาะทะเลาะกับหกเขย และแกล้งท้าวสามล จนท้าวสามลทั้งโกรธและกลัว จากนั้นเจ้าเงาะก็เข้าไป ลานางมณฑา กลับไปกระท่อมเล่าเรื่องต่าง ๆ ให้นางรจนาฟังอย่างสนุกสนาน