เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ (Film Study) 814333

ภาพยนตร์
ศึ ก ษ า

F i l m S t u d y ดร.พิ ทักษ์ ปานเปรม

เ อ ก ส า ร ป ร ะ ก อ บ ก า ร ส อ น ร า ย วิ ช า ( 8 1 4 3 3 3 )

F I L M I S O N E O F T H E L A N G U A G E S U​ S E D A S A M E D I U M F O R
COMMUNICATION THE CONTEXT IN SOCIETY. AND IT'S THERE FOR

ENTERTAINMENT.

ก

คำนำ

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา Film Study (814333) จดั ทาข้ึนเพื่อใช้เป็ นเอกสาร
หลกั สาหรับการเรียนการสอน โดยเน้ือหาครอบคลุมตามหลกั สูตรที่ระบุไวใ้ นคาอธิบายรายวิชา เน้ือหาแบ่ง
ออกเป็น 8 บท ประกอบดว้ ย บทที่1 ประวตั ิศาสตร์และพฒั นาการ (ภาพยนตร์ต่างประเทศ) บทที่2 ประวตั ิศาสตร์
และพฒั นาการ (ภาพยนตร์ไทย) บทที่3 การจาแนกประเภทและทฤษฎีท่ีเกี่ยวข้องกับการสร้างภาพยนตร์
บทท่ี4 การวิจารณ์ภาพยนตร์ (Film Criticism) บทที่5 ภาพยนตร์เบ้ืองตน้ (การส่ือสารทางเน้ือเร่ือง ภาพ และ
เสียง) บทที่6 ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งภาพยนตร์กบั บริบททางสงั คม บทที่7 การปรับตวั ของอุตสาหกรรมภาพยนตร์
และความนิยมในการเลือกชม และ บทท่ี8 กระบวนการสร้างคุณคา่ แก่ภาพยนตร์

ผูจ้ ดั ทาหวงั เป็ นอยา่ งย่ิงว่าเอกสารประกอบการสอนฉบบั น้ี จะเป็ นประโยชน์ต่อนกั ศึกษาสาหรับเป็ น
เอกสารประกอบการเรียนการสอนในรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา รวมถึงผูท้ ่ีมีความสนใจศึกษาเก่ียวกบั งานดา้ น
ภาพยนตร์ งานดา้ นการออกแบบส่ือวีดิทศั น์ต่างๆ โดยผูเ้ รียนหรือผูท้ ่ีสนใจน้นั มีความตอ้ งการจะนาความรู้และ
เทคนิคไปประกอบใชใ้ หเ้ กิดประโยชนอ์ ยา่ งสูงที่สุด

หากท่านใดมีขอ้ เสนอแนะเพ่ือปรับปรุงเอกสารฉบบั ดังกล่าวน้ีให้ดียิ่งข้ึน ผูจ้ ดั ทายินดีน้อมรับและ
ขอขอบคุณในความอนุเคราะห์มา ณ โอกาสน้ีดว้ ย สุดทา้ ยน้ีผูส้ อนมีความประสงคท์ ่ีจะกล่าวเพ่ิมเติมเก่ียวกบั
บทเรียนในรายวิชาท่ีว่า ภาพยนตร์เป็ นสื่อบนั เทิงสร้างสรรคแ์ กคนดู ดงั น้ันผูส้ ร้างจึงจาเป็ นท่ีจะตอ้ งรู้เทคนิค
พ้ืนฐานในการผลิตภาพยนตร์เพ่ือให้งานเผยแพร่ออกสู้สายตาผูช้ มอย่างเป็ นมืออาชีพ และหวงั ว่านักศึกษาทุก
ท่านจะสนุกกบั เรียนในรายวชิ าน้ี ตลอดจนสนุกกบั การไดล้ งมือปฏิบตั ิสร้างสรรคผ์ ลงานจริง

ดร.พทิ กั ษ์ ปานเปรม
มิถุนายน 2565

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

สำรบญั ข

เนื้อหำ หน้ำ

คำนำ ก
สำรบญั ข
สำรบัญภำพ ซ
สำรบญั ตำรำง ฐ
มคอ. 3 ข้อมูลท่ัวไป 2
แผนกำรสอนประจำบทที่ 1 23
บทท่ี 1 ประวตั ศิ ำสตร์และพฒั นำกำร (ภำพยนตร์ต่ำงประเทศ) 25
25
1.1 ความหมายและววิ ฒั นาการของภาพยนตร์ต่างประเทศ 25
1.2 คาศพั ทเ์ บ้ืองตน้ ท่ีเก่ียวขอ้ งกบั ภาพยนตร์ 27
1.3 ตน้ กาเนิดภาพยนตร์ยคุ ก่อนประวตั ิศาสตร์ 29
1.4 ประวตั ิศาสตร์ภาพยนตร์ 63
1.5 บทสรุป 63
1.6 คาถามทา้ ยบท 64
เอกสำรอ้ำงองิ
68
แผนกำรสอนประจำบทท่ี 2 70
บทท่ี 2 ประวัตศิ ำสตร์และพฒั นำกำร (ภำพยนตร์ไทย) 71
102
1.1 พฒั นาการการเดินทางของภาพยนตร์ไทยในแต่ละยคุ สมยั 104
1.2 รูปแบบของโรงภาพยนตร์
1.3 องคก์ รหรือคา่ ยที่ดาเนินการผลิตภาพยนตร์ในไทย

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

สำรบญั (ต่อ) ค

เนื้อหำ หน้ำ

1.4 ประเภทของภาพยนตร์ไทย 105
1.5 ปัญหาในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทย 105
1.6 ความมงั่ คงของอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทย 108
1.7 บทสรุป 108
1.8 คาถามทา้ ยบท 109
เอกสำรอ้ำงองิ 110

แผนกำรสอนประจำบทที่ 3 115
บทที่ 3 กำรจำแนกประเภทและทฤษฎีทเี่ กย่ี วข้องกบั กำรสร้ำงภำพยนตร์ 117
118
1.1 ประเภทของภาพยนตร์ (Movie Genres) 128
1.2 ทฤษฎีท่ีเกี่ยวขอ้ งกบั การสร้างภาพยนตร์ 160
1.3 บทสรุป 160
1.4 คาถามทา้ ยบท 162
เอกสำรอ้ำงองิ
164
แผนกำรสอนประจำบทท่ี 4 166
บทท่ี 4 กำรวจิ ำรณ์ภำพยนตร์ (Film Criticism) 166
167
1.1 กระบวนการสาคญั ในการวิจารณ์ภาพยนตร์ 170
1.2 จาแนกประเภทการวิจารณ์ภาพยนตร์ 171
1.3 แนวทางการตดั สินคุณคา่ ภาพยนตร์ผา่ นแนวคิดของเรื่อง
1.4 การวเิ คราะห์และตีความหมาย

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

ง

สำรบัญ (ต่อ) หน้ำ

เนื้อหำ 171
175
1.5 แนวคิดเกี่ยวกบั การวิจารณ์ภาพยนตร์ 175
1.6 หนา้ ที่และความสาคญั ของการกาหนดวาระสาร 179
1.7 ตวั อยา่ งการวจิ ารณ์ภาพยนตร์ 180
1.8 เสน่หข์ องงานวิจารณ์ภาพยนตร์ 181
1.9 บทสรุป 182
1.10 คาถามทา้ ยบท
เอกสำรอ้ำงองิ

แผนกำรสอนประจำบทท่ี 5 184

บทที่ 5 ภำพยนตร์เบื้องต้น (กำรสื่อสำรทำงเนื้อเรื่อง ภำพ และเสียง) Introduction to Film (communication

through the story, images, and sounds) 187

1.1 โครงสร้างการเล่าเร่ืองในภาพยนตร์ 187

1.2 หลกั การสาคญั ในการเขียนบทภาพยนตร์ 193

1.3 เทคนิคและข้นั ตอนสาหรับการเขียนบทภาพยนตร์ 194

1.4 ส่วนประกอบในการสร้างสตอรี่บอร์ด 198

1.5 หลกั การเขียนสตอรี่บอร์ด (Story Board) 200

1.6 ส่ิงสาคญั ของการสร้างสตอร่ีบอร์ด 201

1.7 ข้นั ตอนการสร้างสตอรี่บอร์ด 201

1.8 ศพั ทแ์ ละความหมายของภาพยนตร์ (ทางภาพ) 205

1.9 ศพั ทแ์ ละความหมายของภาพยนตร์ (ทางเสียง) 213

1.10 องคป์ ระกอบดา้ นแสงและเงา (Lights and Shadows) 214

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

จ

สำรบญั (ต่อ) หน้ำ

เนื้อหำ 215
216
1.11 องคป์ ระกอบดา้ นสี (Color) 220
1.12 หลกั เก่ียวกบั ขนาดภาพในการถา่ ยทาภาพยนตร์ 225
1.13 มุมกลอ้ งในการถา่ ยทาภาพยนตร์ (Camera Angles) 229
1.14 ลกั ษณะของการเคล่ือนกลอ้ งในการถา่ ยทาภาพยนตร์ 232
1.15 แนวคิดและหลกั การเก่ียวกบั การตดั ต่อภาพยนตร์ 233
1.16 ความสาคญั ของการตดั ต่อ 233
1.17 ประเภทของการตดั ต่อ 234
1.18 บทสรุป 235
1.19 คาถามทา้ ยบท
เอกสำรอ้ำงองิ

แผนกำรสอนประจำบทที่ 6 237
บทที่ 6 ควำมสัมพนั ธ์ระหว่ำงภำพยนตร์กบั บริบททำงสังคม 239
240
1.1 บริบททางสงั คมท่ีเชื่อมโยงสมั พนั ธ์กบั ภาพยนตร์ 241
1.2 ความสมั พนั ธข์ องภาพยนตร์กบั ความมน่ั คงทางสงั คม 245
1.3 ตวั อยา่ งภาพยนตร์ที่สอดแทรกบริบทและการสร้างค่านิยมความมนั่ คงในสงั คม 249
1.4 ความสาคญั ของภาพยนตร์กบั ความมน่ั คงทางสงั คม 251
1.5 แนวคิดทฤษฎีที่เก่ียวขอ้ งกบั ความสมั พนั ธ์ระหวา่ งภาพยนตร์กบั บริบททางสงั คม 254
1.6 ภาพยนตร์กบั โครงสร้างแบบ 3 องก์ (Three Act Structure) 256
1.7 การเล่าเร่ืองของภาพยนตร์ไทยกบั ภาพยนตร์ต่างประเทศที่มีความเกี่ยวขอ้ งกบั บริบททางสงั คม 258
1.8 การสะทอ้ นเร่ืองรางของสงั คมไทยท่ีปรากฏในภาพยนตร์

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

ฉ

สำรบัญ (ต่อ)

เนื้อหำ หน้ำ

1.9 บทสรุป 261
1.10 คาถามทา้ ยบท 261
262
เอกสำรอ้ำงองิ

แผนกำรสอนประจำบทที่ 7 264

บทที่ 7 กำรปรับตวั ของอตุ สำหกรรมภำพยนตร์ 266

1.1 สถานการณ์ของอตุ สาหกรรมภาพยนตร์ และทิศทางการเปลี่ยนแปลง 268

1.2 ความเปลี่ยนแปลงและการปรับตวั ของอุตสาหกรรมในยคุ ส่ือสตรีมม่ิงต่ออุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทย 273

1.3 การปรับตวั ของอุตสาหกรรมภาพยนตร์จากสถานการณ์โรคระบาดโควดิ 19 284

1.4 การพฒั นาคุณภาพใหก้ า้ วทนั ความเปล่ียนแปลงของอุตสาหกรรมภาพยนตร์ 291

1.5 การขยายพ้ืนท่ีหนงั อิสระ ชูโรงดว้ ย Local Content ของอตุ สาหกรรมภาพยนตร์ไทย 293

1.6 ภาพรวมอตุ สาหกรรมภาพยนตร์ที่มีผลต่อธุรกิจโรงภาพยนตร์ 296

1.7 บทสรุป 298

1.8 คาถามทา้ ยบท 299

เอกสำรอ้ำงองิ 300

แผนกำรสอนประจำบทที่ 8 302
บบที่ 8 กระบวนกำรสร้ำงคุณค่ำแก่ภำพยนตร์ 304
304
1.1 การวเิ คราะหแ์ นวทางเพอ่ื การผลิตภาพยนตร์ 308
1.2 แนวคิดท่ีเกี่ยวขอ้ งกบั กระบวนการผลิตภาพยนตร์ 311
1.3 กระบวนการสร้างคุณคา่ แก่ภาพยนตร์ผา่ นกระบวนการผลิตภาพยนตร์

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

สำรบัญ (ต่อ) ช

เนื้อหา หน้ำ

1.4 บทสรุป 317
1.5 คาถามทา้ ยบท 318
เอกสำรอ้ำงองิ 319
บรรณำนุกรม 320

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

ซ

สำรบญั ภำพ หน้ำ
28
ภำพท่ี 29
1.1 กลอ้ ง camera obscura และหลกั การใช้ 30
1.2 กลอ้ ง camera obscura และหลกั การใช้ 31
1.3 ตวั อยา่ งการจาลองภาพหมุน ( Thaumatrope ) 31
1.4 Eadweard Muybridge 32
1.5 เครื่อง zoopraxiscope และแผน่ แกว้ ที่ถูกวาดเป็นภาพจอ็ กก้ีข่ีมา้ 33
1.6 The horse in Motion เป็นภาพถ่ายต่อเนื่อง ภาพแรกในโลก โดยฝีมือ Eadweard Muybridge 34
1.7 ภาพจาลองแสดงลกั ษณะของเครื่อง “Kinetoscope” 35
1.8 ภาพแสดง “Black Maria Film Studio” ในอดีตและพิพธิ ภณั ฑใ์ นปัจจุบนั 36
1.9 แสดงภาพปกจากภาพยนตร์ส้นั เร่ือง “The Boxing Cats” 36
1.10 ออกสุ ลูมิแอร์ (Auguste Lumiere 37
1.11 หลุยส์ ลูมิแอร์ (Louis Lumiere) 38
1.12 กลอ้ งซิเนมาโตกราฟ (Cinematographe) ของพี่นอ้ งลูมิแอร์ 39
1.13 Poster for early film screened by the Lumière Brothers 40
1.14 แสดงบรรยากาศโรงภาพยนตร์ “Nikelodeon” 42
1.15 โรงภาพยนตร์ “Nikelodeon” จาลองปัจจุบนั 43
1.16 จาลองการเปลี่ยนแปลงของโลโกคา่ ยหนงั Warner Bros. 45
1.17 แสดงภาพโลโกข้ องค่าย 20th Century Fox. 47
1.18 แสดงภาพจาลองเคร่ืองฉายฟิ ลม์ สตริป 50
1.19 โปสเตอร์ภาพยนตร์ “La Maison Ensorcelée” 52
1.20 โปสเตอร์ภาพยนตร์ “Modern Times” 53
1.21 โปสเตอร์ภาพยนตร์ “The Birth of a Nation” 57
1.22 โปสเตอร์ภาพยนตร์ “The azz Singer” 57
1.23 ตวั อยา่ งฟิ ลม์ IMAX 70 มม. จากภาพยนตร์ The Dark Night Rises 59
1.24 ภาพใชก้ ารเปรียบเทียบอตั ราส่วนของภาพ
1.25 ตวั อยา่ งสญั ลกั ษณ์ใชจ้ ดั เรตติ้งภาพยนตร์

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

สำรบญั ภำพ (ต่อ) ฌ

ภำพที่ หน้ำ
1.26 THE STANDARD POP รวม 10 ผลงานเก่าระดบั ตานาน 61
2.1 ป้ายโฆษณาของพน่ี อ้ งลูมิแอร์ 72
2.2 ประตูสามยอดท่ีต้งั โรงละครหม่อมเจา้ อลงั การ 72
2.3 โรงหนงั แห่งแรกที่วดั ตึก 73
2.4 พลเอก พระเจา้ บรมวงศเ์ ธอ กรมพระกาแพงเพช็ รอคั รโยธิน 75
2.5 ภาพนกั แสดงและเบ้ืองหลงั จากภาพยนตร์ “นางสาวสุวรรณ” 76
2.6 ศาลาเฉลิมกรุง 78
2.7 ภาพถ่ายจากภาพยนตร์ “ป่ ูโสมเฝ้าทรัพย”์ 79
2.8 โปสเตอร์ภาพยนตร์ สุภาพบุรุษเสือไทย-เส้ือโจรพนั ธุเ์ สือ 82
2.9 โปสเตอร์ภาพยนตร์ เลบ็ ครุฑและสาวเครือฟ้า 83
2.10 โปสเตอร์ภาพยนตร์ บนั ทึกรักของพมิ พฉ์ วี 84
2.11 โปสเตอร์และภาพเหตุการณ์ตกเฮลิคอปเตอร์จากหนงั เรื่อง อินเทรีทอง 86
2.12 โปสเตอร์หนงั เทพธิดาโรงแรม 88
2.13 โปสเตอร์หนงั เขาช่ือกานต์ 88
2.14โปสเตอร์หนงั ทองพนู โคกโพ ราษฎรเตม็ ข้นั 90
2.15 โปสเตอร์หนงั ครูบา้ นนอก 90
2.16 โปสเตอร์ภาพยนตร์บุญชูผนู้ ่ารัก 93
2.17 โปสเตอร์ภาพยนตร์โลกท้งั ใบใหน้ ายคนเดียว 94
2.18 โปสเตอร์ภาพยนตร์ 2499 อนั ธพาลครองเมือง 95
2.19 โปสเตอร์ภาพยนตร์ ‘นางนาก’ 96
2.20 โปสเตอร์ภาพยนตร์ “สุดเสน่หา Blissfully Yours” 98
2.21 โปสเตอร์ภาพยนตร์ Mary is Happy, Mary is Happy 100
2.22 โปสเตอร์ภาพยนตร์ Die Tomorrow 101
2.23 ภาพโรงภาพยนตร์แบบสแตนดอ์ โลน (Stand Alone) 102
2.24 ภาพแสดงโลโกค้ า่ ยผลิตภาพยนตร์ในไทย 105

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

สำรบญั ภำพ (ต่อ) ญ

ภำพท่ี หน้ำ
3.1 โปสเตอร์ภาพยนตร์เรื่อง องคบ์ าก 119
3.2 โปสเตอร์ภาพยนตร์เรื่อง Dumb and Dumber To (2014) 120
3.3 โปสเตอร์ภาพยนตร์เรื่อง อา้ ยคนหล่อลวง 120
3.4 โปสเตอร์ภาพยนตร์เร่ือง Interstellar (ทะยานดาวกโู้ ลก) 121
3.5 โปสเตอร์ภาพยนตร์เรื่อง Interstellar (ทะยานดาวกโู้ ลก) 122
3.6 โปสเตอร์ภาพยนตร์เรื่อง ดิวไปดว้ ยกนั นะ 123
3.7 Avatar movie poster 124
3.8 Jade Dynasty movie poster 124
3.9 Finding Nemo movie poster 125
3.10 Titanic (1997) movie poster 126
3.11 โปสเตอร์ภาพยนตร์เร่ือง สิ่งเลก็ เลก็ ที่เรียกวา่ รัก 127
3.12 ผงั มโนทศั นอ์ ธิบายกระบวนการทางอารมณ์ 150
4.1 โปสเตอร์ภาพยนตร์เร่ือง รักแห่งสยาม 177
4.2 โปสเตอร์ภาพยนตร์เร่ือง Spotlight 179
5.1 โครงสร้างการเล่าเร่ืองตามแนวคิดของ กสุ ตาฟ เฟรยแ์ ทก็ (Gustav Freytag) 189
5.2 ส่วนประกอบของสตอร่ีบอร์ด 199
5.3 รูปแบบของสตอรี่บอร์ด 200
5.4 ตวั อยา่ งการออกแบบ Template Storyboard 203
5.5 ตวั อยา่ งการวาดสตอร่ีบอร์ดแบบคร่าวๆ และแบบละเอียด 204
5.6 ฉากหน่ึงในภาพยนตร์ คนอจั ฉริยะ ฝ่าสมรภมู ิรบ (The Courier) 206
5.7 ฉากหน่ึงในภาพยนตร์ สายตรงต่ออดีต (The Call) 206
5.8 ฉากหน่ึงในภาพยนตร์ จอห์น วิค แรงกวา่ นรก 3 (John Wick: Chapter 3 –Parabellum) 207
5.9 ฉากหน่ึงในภาพยนตร์ ชนช้นั ปรสิต (Trailer Parasite) 208
5.10 ฉากหน่ึงในภาพยนตร์ พยคั ฆร์ ้ายฝ่าเวลามรณะ James Bond 007 (NO TIME TO DIE) 208
5.11 ฉากหน่ึงในภาพยนตร์ วงกตมฤตยู (The Maze Runner) 209
5.12 ฉากหน่ึงในภาพยนตร์ คุณพอ่ เล้ียงเดี่ยว (Fatherhood) 210

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

ฎ

สำรบญั ภำพ (ต่อ) หน้ำ
210
ภำพท่ี 211
5.13 ฉากหน่ึงในภาพยนตร์ Triumph (2021) 212
5.14 ฉากหน่ึงในภาพยนตร์ คนอจั ฉริยะ ฝ่าสมรภมู ิรบ (The Courier 2021) 216
5.15 ฉากหน่ึงในภาพยนตร์ ชีวิตพิศวงของ วอลเตอร์ มิตต้ี (The Secret Life of Walter Mitty) 217
5.16 ตวั อยา่ งซีนในภาพยนตร์ที่ใชก้ ารถ่ายทาในระยะ (Extreme Long Shot / ELS) 218
5.17 ตวั อยา่ งซีนในภาพยนตร์ท่ีใชก้ ารถา่ ยทาในระยะ (Long Shot /LS) 218
5.18 ตวั อยา่ งซีนในภาพยนตร์ท่ีใชก้ ารถ่ายทาในระยะ (Medium Long Shot / MLS) 219
5.19 ตวั อยา่ งซีนในภาพยนตร์ท่ีใชก้ ารถ่ายทาในระยะ (Medium Shot /MS) 219
5.20 ตวั อยา่ งซีนในภาพยนตร์ที่ใชก้ ารถ่ายทาในระยะ (Medium Close-Up / MCU) 220
5.21 ตวั อยา่ งซีนในภาพยนตร์ท่ีใชก้ ารถ่ายทาในระยะ (Close-Up / CU) 221
5.22 ตวั อยา่ งซีนในภาพยนตร์ท่ีใชก้ ารถา่ ยทาในระยะ (Extreme Close-Up /ECU หรือ XCU) 222
5.23 ตวั อยา่ งการถ่ายผา่ นมุมกลอ้ ง (Bird’s-eye view) 222
5.24 ตวั อยา่ งการถ่ายผา่ นมุมกลอ้ ง (High angle shot) 223
5.25 ตวั อยา่ งการถา่ ยผา่ นมุมกลอ้ ง (Eye Level Shot Shot) 223
5.26 ตวั อยา่ งการถา่ ยผา่ นมุมกลอ้ ง (Low angle shot) 226
5.27 ตวั อยา่ งการถ่ายผา่ นมุมกลอ้ ง (Worm s eye view) 227
5.28 จาลองภาพการเคลื่อนกลอ้ งแบบการแพน 227
5.29 จาลองภาพการเคลื่อนกลอ้ งแบบการทิ้ลท์ (Tilting 229
5.30 จาลองภาพการเคล่ือนกลอ้ งแบบการแทรค 246
5.31 รวมภาพการเคล่ือนกลอ้ งในการถ่ายทาตามลกั ษณะต่างๆ 246
6.1 โปสเตอร์ภาพยนตร์เร่ือง Contagion สมั ผสั ลา้ งโลก 247
6.2 โปสเตอร์ภาพยนตร์เร่ือง ดาวคะนอง 248
6.3 โปสเตอร์ภาพยนตร์เรื่อง อินทรีแดง (The Red Eagle) 249
6.4 โปสเตอร์ภาพยนตร์เร่ือง Home ความรัก ความสุข ความทรงจา 256
6.5 โปสเตอร์ภาพยนตร์เร่ือง Parasite
6.6 จาลองสดั ส่วนที่เหมาะสมตามการเลา่ เรื่อง 3 องก์ ในภาพยนตร์

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

ฏ

สำรบัญภำพ (ต่อ) หน้ำ
270
ภำพที่ 272
7.1 Top 10 หนงั ไทยทาเงินสูงสุดประจาปี 2019 275
7.2 แสดงตวั อยา่ งขอ้ จากดั ในการถ่ายภาพยนตร์ดว้ ยฟิ ลม์ 278
7.3 ห่วงโซ่เปรียบเทียบอตุ สาหกรรมภาพยนตร์เดิมและการเปลี่ยนแปลงสู่สตรีมม่ิง (OTT) 298
7.4 การแสดงความเปลี่ยนแปลงต่อห่วงโซ่คุณคา่ ของการผลิตเน้ือหาในอตุ สาหกรรมภาพยนตร์
7.5 ภาพรวมอตุ สาหกรรมภาพยนตร์ในปี 2561

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

สำรบญั ตำรำง ฐ

ตำรำงท่ี หน้ำ
2.1 แสดง Supply chain ของอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทย 107
7.1 รายไดภ้ าพยนตร์ 10 อนั ดบั แรกในประเทศไทย ปี พ.ศ. 2562 269

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

1

คณะบริหำรธุรกจิ เศรษฐศำสตร์และกำรส่ือสำร

แผนกำรเรียนรู้ของรำยวชิ ำ

รหัสวชิ ำ 814333
ชื่อวชิ ำ ภำพยนตร์ศึกษำ

Film Study

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

2

มคอ. 3
ข้อมูลทั่วไป

1. ชื่อสถำบันอุดมศึกษำ มหาวทิ ยาลยั นเรศวร (Naresuan University)
2. คณะ/ภำควชิ ำ บริหารธุรกิจ เศรษฐศาสตร์และการสื่อสาร/นิเทศศาสตรบณั ฑิต
3. รหัสกระบวนวชิ ำ 814333 ช่ือกระบวนวชิ ำ ภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
4. หน่วยกติ 3 (2-2-5)

หมวดท่ี 1 ข้อมูลทัว่ ไปของรำยวชิ ำ

1. หลกั สูตรและประเภทของกระบวนวชิ ำ
1.1  สาหรับหลกั สูตรนิเทศศาสตรบณั ฑิต

 สาหรับหลายหลกั สูตร
1.2 ประเภทของกระบวนวชิ า

 วิชาบงั คบั
 วชิ าเลือก
2. อำจำรย์ผู้รับผดิ ชอบกระบวนวชิ ำและอำจำรย์ผู้สอน
2.1 อาจารยผ์ รู้ ับผดิ ชอบรายวชิ า ดร.พิทกั ษ์ ปานเปรม
2.2 อาจารยผ์ สู้ อน ดร.พิทกั ษ์ ปานเปรม
3. ภำคกำรศึกษำ/ช้ันปี ท่เี รียน
ภาคการศึกษาที่ 1/2565 ช้นั ปี ท่ี 3
4. รำยวชิ ำที่ต้องเรียนมำก่อน (Pre-requisite) (ถ้ำมี)
 ไม่มี  มี ระบุ.............................................

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

3

5. รำยวชิ ำที่ต้องเรียนพร้อมกนั (Co- requisites) (ถ้ำมี)
 ไม่มี  มี ระบุ.............................................

6. สถำนท่ีเรียน
 ในสถานท่ีต้งั ของมหาวิทยาลยั นเรศวร
 นอกสถานท่ีต้งั ของมหาวิทยาลยั นเรศวร(ระบุ) .............................................

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

4

หมวดที่ 2 รำยละเอยี ดเนื้อหำและกำรจดั กำรเรียนกำรสอน

ภำควชิ ำนิเทศศำสตรบัณฑติ บริหำรธุรกจิ เศรษฐศำสตร์และกำรส่ือสำร

รหัสกระบวนวชิ ำ 814333 ชื่อกระบวนวชิ ำ ภำพยนตร์ศึกษำ (Film Study) จำนวนหน่วยกติ 3 (2-2-5)

คำอธิบำยรำยวชิ ำ

แนวคิด พฒั นาการของสื่อภาพยนตร์ท้งั ของต่างประเทศและภาพยนตร์ไทย ตลอดจนการวิจารณ์
ภาพยนตร์ตามแนวคิด ทฤษฎีท่ีเกี่ยวขอ้ งทางภาพยนตร์ศึกษาในบริบททางสังคม วฒั นธรรมและเศรษฐกิจ
และเพอื่ ปรับปรุงแนวทางการสร้างสรรคภ์ าพยนตร์ใหบ้ รรลุตามวตั ถุประสงค์

Concepts, History and Development of Thai and international films; theories and criticism within
social cultural and economic context and to improve the filmmaking guidelines to achieve the objectives.
1. ELO ของหลกั สูตร

[ระบุ ELO ท้งั หมดหรือทีเ่ กยี่ วข้องกบั รำยวชิ ำเท่ำน้ัน]
ELO1. อธิบายความรู้ทางดา้ นนิเทศศาสตร์
ELO2. แสดงใหเ้ ห็นการใชเ้ ครื่องมือและทกั ษะทางดา้ นการส่ือสาร
ELO3 ประยกุ ตใ์ ชอ้ งคค์ วามรู้และทกั ษะทางดา้ นนิเทศศาสตร์
ELO4. ประสานงานท่ีไดร้ ับมอบหมายกบั คณะทางานได้
ELO5 นาเสนอสารสอดคลอ้ งกบั จรรยาบรรณสื่อสารมวลชน
2. CLO ของรำยวชิ ำ [ระบุ CLO ตาม Bloom’s Taxonomy]
เม่ือสิ้นสุดการเรียนการสอนแล้วนักศึกษาสามารถนา (CLOs= understanding 1-2, applying 3,
analyzing 4) ท้ังน้ีคือ มีความเข้าใจ ใช้ขอ้ มูลท่ีศึกษาอย่างเกิดประโยชน์ และสามารถวิเคราะห์ผลตาม
กระบวนการต่างๆ ตามทฤษฎีต่างๆ ได้
CLO 1: สามารถอธิบายแนวคิดทฤษฎี ประวตั ิความเป็ นมาของประวตั ิศาสตร์ภาพยนตร์ไทยและ
ภาพยนตร์ต่างประเทศ understanding
CLO 2: เขา้ ใจเครื่องมือและทกั ษะทางดา้ นส่ือภาพยนตร์เบ้ืองตน้ understanding
CLO 3: สามารถประยุกต์ใช้องค์ความรู้และทักษะ ฝึ กปฏิบัติการผลิตส่ือภาพยนตร์เบ้ืองตน้ ได้
applying
CLO 4: สามารถประสานงานท่ีไดร้ ับมอบหมายกบั คณะทางานได้ applying
CLO 5: สามารถนาเสนอสารสอดคลอ้ งกบั จรรยาบรรณสื่อสารมวลชนประเภทภาพยนตร์ applying

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

5

ตำรำงควำมสัมพันธ์ของกำรจัดกำรกำรเรียนกำรสอน: การวดั และการประเมินผลการเรียนรู้ท่ี
คาดหวงั กบั รายวชิ า (CLOs)

รำยวชิ ำ CLOs ELOs Skills

81433 ภำพยนตร์ CLO 1. สามารถอธิบายแนวคิด ELO1: อ ธิ บ า ย GLOs แ น ว คิ ด

ศึกษำ ทฤษฎี รวมท้ังประวัติความ ความรู้ทางดา้ นนิเทศ ทฤษฎี ประวัติ

เ ป็ น ม า ข อ ง ป ร ะ วัติ ศ า ส ต ร์ ศาสตร์ ความเป็ นมาของ

ภ า พ ย น ต ร์ ไ ท ย แ ล ะ ภ า พ ย น ต ร์ ประวัติ ศาสตร์

ต่างประเทศ ภาพยนตร์ ไทย

แ ล ะ ภ า พ ย น ต ร์

ต่างประเทศ

CLO 2. เข้าใจเคร่ื องมือและ ELO2: แสดงให้เห็น SSLOs ใช้เครื่ องมือ

ทักษะทางด้านส่ื อภาพยนตร์ การใชเ้ คร่ืองมือและ และทักษะทางด้าน

เบ้ืองตน้ ทักษะทางด้านการ การสื่ อสารผลิตสื่ อ

สื่อสาร ดิจิทัลเพ่ือการส่ือสาร

องคก์ ร

CLO 3.สามารถประยุกต์ใช้องค์ ELO3: ประยุกต์ใช้ SSLOs ป ร ะ ยุ ก ต์ใ ช้

ความรู้และทกั ษะ ฝึ กปฏิบตั ิงาน อ ง ค์ ค ว า ม รู้ แ ล ะ องค์ความรู้และทกั ษะ

ดา้ นส่ือภาพยนตร์เบ้ืองตน้ ได้ ทกั ษะทางดา้ นนิเทศ ฝึ กปฏิบัติการผลิตส่ือ

ศาสตร์ มัลติมีเดียในระบบ

ดิจิทลั เพื่อการส่ือสาร

องคก์ ร

CLO 4. สามารถประสานงานท่ี ELO4: ประสานงาน GLOs

ไดร้ ับมอบหมายกบั คณะทางาน ท่ีได้รับมอบหมาย ป ร ะ ส า น ง า น ที่

ได้ กบั คณะทางานได้ ได้รับมอบหมาย

จากอาจารย์และ

กลุ่มคณะทางาน

ไ ด้ อ ย่ า ง มี

ประสิทธิภาพ

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

6

CLO 5. สามารถนาเสนอสาร ELO5: นาเสนอสาร GLOs ผ ลิ ต
เน้ื อหาเพ่ือการ
สอดคล้องกับจรรยาบรรณ ส อ ด ค ล้ อ ง กั บ นาเสนอเกี่ยวกบั
สื่อภาพยนตร์ได้
สื่ อ ส า ร ม ว ล ช น ป ร ะ เ ภ ท จ ร ร ย า บ ร ร ณ อยา่ งเหมาะสม

ภาพยนตร์ ส่ือสารมวลชน

หมำยเหตุ: 1. CLOs ของรายวิชา ตอ้ งสอดคลอ้ ง (Align) กบั ELOs ของหลกั สูตรเท่าน้นั และ CLOs ของ
รายวชิ าใด วชิ าหน่ึงไม่จาเป็นตอ้ งครบทุก ELOs ของหลกั สูตร

2. SSLOs = Subject Specific Learning Outcomes (ผลการเรี ยนรู้เฉพาะ) GLOs = Generic
Learning Outcomes (ผลการเรียนรู้ทวั่ ไป)

3. สื่อทรัพยำกรประกอบกำรเรียนกำรสอน
1. คอมพวิ เตอร์
2. จอฉาย
3. ระบบอินเทอร์เน็ต
4. slide เอกสารประกอบการสอน
5. ตารา เอกสารหลกั ขอ้ มูลสาคญั และขอ้ มูลแนะนา

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

แผนกำรสอน วนั องั คาร เวลา 13.00 น. – 14.50 น. และ วนั ศุกร์ เวลา 10.00 น.

CLO หัวข้อทสี่ อน TLO (Topic learnin
สัปดำห์ท่ี เรียนรู้รำยหัวข้อ

ผลกำรเรียนรู้ท่วั ไป
(GLOs)

CLO1 1 ปฐมนเิ ทศ GLO: เขา้ ใจแนวคดิ

21/24 มิ.ย. - แนะนาแนวทางการเรียน / แนะนา ทฤษฎีท่ีเก่ียวข้อง

2565 แ ห ล่ ง ศึ ก ษ า ค้ น ค ว้า เ พ่ิ ม เ ติ ม กั บ ศ า ส ต ร์ แ ล ะ

สนทนาและสอบถามความสนใจ ประวตั ิความเป็นมา

ควำมรู้ทว่ั ไปเกย่ี วกบั ภำพยนตร์ ข อ ง ภ า พ ย น ต ร์

- แนะแนวความรู้เบ้ืองตน้ เกี่ยวกบั ต่ า ง ป ร ะ เ ท ศ

ภาพยนตร์, สนทนาความสนใจของ ต ล อ ด จ น เ ข้า ใ จ

นกั ศึกษาที่มีต่อภาพยนตร์ ก ล วิ ธี ใ น ก า ร ผ ลิ ต

ประวัติศำสตร์ และพัฒนำกำร ภ า พ ย น ต ร์ ข อ ง

(ภำพยนตร์ต่ำงประเทศ) (1) ต่ า ง ป ร ะ เ ท ศ ใ น

- ศึกษารายละเอียดประวัติความ สมยั ก่อน

เป็ นมาของภาพยนตร์ต่างประเทศ,

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภ

7

– 11.50 น. ณ หอ้ ง ปราบไตรจกั ร 2-304 ตึก ปราบไตรจกั ร 2

ng outcome) ผลกำร

อ หรือ รำยคำบ วธิ ีกำรสอน รูปแบบกำรประเมิน ผู้รับผดิ ชอบ
ผลกำรเรียนรู้ (TLA) สอน
เฉพำะ

(SSLOs)

1. การบรรยายเน้ือหา 1) ป ร ะ เ มิ น โ ด ย ก า ร ด ร . พิ ทั ก ษ์

2 . ต้ั ง ค า ถ า ม ใ ห้ สอบถาม ท้งั ก่อน ระหว่าง ปานเปรม

นั ก ศึ ก ษ า ต อ บ และหลงั การสอน

เกี่ยวกบั เน้ือหา

3. นกั ศึกษานาเสนอ

ความคิดเห็นหรื อ

ความสนใจ

ภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

CLO1 2 ประวัติศำสตร์ และพัฒนำกำร GLO: เขา้ ใจแนวคดิ

28 มิ.ย./1 ก.ค. (ภำพยนตร์ต่ำงประเทศ) (2) แ ล ะ วิ วัฒ น าก าร

2565 - ศึกษารายละเอียดประวัติความ ประวตั ิความเป็นมา

เป็ นมาของภาพยนตร์ต่างประเทศ, ข อ ง ภ า พ ย น ต ร์

เรียนรู้พฒั นาการและเครื่องมือต่างๆ ต่างประเทศ

ที่ปรากฏในยุคน้ัน, มอบหมายงาน

(ต่อ)

ประวัติศำสตร์ และพัฒนำกำร

(ภำพยนตร์ต่ำงประเทศ) (3)

- ศึกษารายละเอียดประวัติความ

เป็ นมาของภาพยนตร์ต่างประเทศ,

นกั ศึกษานาเสนองาน

CLO1 3 ประวัติศำสตร์ และพัฒนำกำร GLO: เขา้ ใจแนวคิด

5/8 ก.ค. 2565 (ภำพยนตร์ไทย) (1) ทฤษฎีและประวตั ิ

- ศึกษารายละเอียดประวัติความ ค ว า ม เ ป็ น ม า

เป็ นมาของภาพยนตร์ไทย, เรียนรู้ ต ล อ ด จ น เ ข้า ใ จ

พัฒนาการและเคร่ื องมือต่างๆ ท่ี กลวิธีในการผลิต

ปรากฏในยคุ น้นั และมอบหมายงาน ภาพยนตร์ไทยใน

สมยั ก่อน

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภ

8

1. การฟังบรรยาย 1) ประเมินโดยการพูดคุย ด ร . พิ ทั ก ษ์

เน้ือหา ในหอ้ งเรียน ปานเปรม

2. การยกตวั อยา่ งจริง 2) ประเมินจากความการ

3 . ต้ั ง ค า ถ า ม ใ ห้ ตอบคาถามใน กรณีศึกษา

นกั ศึกษาตอบตามขอ้ ต่างๆ ที่ยกมาเป็ นกิจกรรม

ซกั ถาม ขณะเรียน

4. นักศึกษาค้นคว้า

ขอ้ มูลและทาการขอ

คาปรึกษาอาจารยใ์ น

รายวชิ า

5. มอบหมายงาน

1. การบรรยายเน้ือหา 1) ประเมินโดยการพูดคุย ด ร . พิ ทั ก ษ์

2.นักศึกษาค้นคว้า ในหอ้ งเรียน ปานเปรม

ข้ อ มู ล แ ล ะ ข อ 2) ป ร ะ เ มิ น จ า ก ง า น ท่ี

คาปรึกษาอาจารยใ์ น มอบหมาย ว่านักศึกษามี

รายวิชา ความเขา้ ใจมากนอ้ ยเพยี งใด

ภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

ประวัติศำสตร์ และพัฒนำกำร

(ภำพยนตร์ไทย) (2)

- ศึกษารายละเอียดประวัติความ

เป็นมาของภาพยนตร์ไทย, ศึกษาถึง

ประเภท ปัญหาและความมน่ั คงของ

อุ ต ส า ห ก ร รม ภ า พ ย น ตร์ ไ ทย ,

นกั ศึกษานาเสนองาน

CLO1 4 กำรจำแนกประเภทและทฤษฎีที่ GLO: ให้นักศึกษา

12/19 ก.ค. เกย่ี วข้องกบั กำรสร้ำงภำพยนตร์ (1) เข้าใจแนวทางการ

2565 - ศึกษาภาพยนตร์แต่ละประเภท จาแนกประเภทของ

และทฤษฎีต่างๆ ภ า พ ย น ต ร์ แ ล ะ

กำรจำแนกประเภทและทฤษฎีที่ ทฤษฎีท่ีเก่ียวยดึ โยง

เกยี่ วข้องกบั กำรสร้ำงภำพยนตร์ (2) กบั ภาพยนตร์

- ศึกษาภาพยนตร์แต่ละประเภท

และทฤษฎีต่างๆ

CLO1 5 ก ำ ร วิ จ ำ ร ณ์ ภ ำ พ ย น ต ร์ ( Film GLO: เขา้ ใจแนวคิด

22/26 ก.ค. Criticism) (1) ท ฤ ษ ฎี เ ก่ี ย ว กั บ

2565 - ศึกษาแนวคิดการวิจารณ์ภาพยนตร์ ศาสตร์การวิจารณ์

- ศึกษากระบวนการสาคญั ในการ ภาพยนตร์ รวมถึง

วิจารณ์ เขา้ ใจกระบวนการ

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภ

9

1. การฟังบรรยาย 1) ป ร ะ เ มิ น โ ด ย ก า ร ด ร . พิ ทั ก ษ์
เน้ือหา นาเสนอขอ้ มูลเบ้ืองตน้ ปานเปรม
2. การยกตวั อยา่ งจริง 2) ประเมินจากการพูดคุย
3 . ต้ั ง ค า ถ า ม ใ ห้ ใหค้ าปรึกษา
นกั ศึกษาตอบตามขอ้
ซกั ถาม
4. มอบหมายงาน
1. การฟังบรรยาย 1) ประเมินโดยการพูดคุย ด ร . พิ ทั ก ษ์
เน้ือหา แลกเปลี่ยนในหอ้ งเรียน ปานเปรม
2. การยกตวั อยา่ งจริง 2) ประเมินจากความสนใจ

ในการตอบคาถาม

ภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

- ศึกษาการจาแนกประเภทและ การวิจารณ์อย่าง

เสน่ห์ของการวิจารณ์ภาพยนตร์ ถูกตอ้ ง ถูกวธิ ี

ก ำ ร วิ จ ำ ร ณ์ ภ ำ พ ย น ต ร์ ( Film

Criticism) (2)

- แ น ว ท า ง ก า ร ตั ด สิ น คุ ณ ค่ า

ภาพยนตร์ผา่ นแนวคิดของเร่ือง

- ศึกษากระบวนการวิเคราะห์ และ

ตีความหมาย ก่อนเร่ิมเขียนวจิ ารณ์

CLO1 6 กำรวิจำรณ์ ภำพยนตร์ ไทยและ GLO: เขา้ ใจแนวคิด

CLO5 2/5 ส.ค. 2565 ต่ ำ ง ป ร ะ เ ท ศ ( Film Criticism) ท ฤ ษ ฎี เ กี่ ย ว กั บ

(ภำคปฏิบตั ิ 1) ศ า ส ต ร์ ภ า พ ย น ต ร์

- ศึกษาและเรี ยนรู้แนวทางการ ร ว ม ท้ั ง เ ข้ า ใ จ

วิเคราะห์และตีความหมายจาก แ น ว ท า ง ใ น ก า ร

เน้ือหาและสารของเร่ือง วิ เ ค ร า ะ ห์ แ ล ะ

- ทดสอบการเขียนวิจารณ์ภาพยนตร์ ตีความหมายของ

ไทยและต่างประเทศ, มอบหมาย ภาพยนตร์ ก่อนการ

งาน วจิ ารณ์

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภ

10

3 . ต้ั ง ค า ถ า ม ใ ห้
นกั ศึกษาตอบตามขอ้
ซกั ถาม

1. การฟังบรรยาย 1) ป ร ะ เ มิ น โ ด ย ก า ร ด ร . พิ ทั ก ษ์
เน้ือหา สอบถามระหวา่ งการสอน ปานเปรม
2. นกั ศึกษาวิเคราะห์ 2) ประเมินจากการพดู คุยให้
งาน คาปรึกษา
3. นักศึกษานาเสนอ 3) ประเมินจากการวิจารณ์
งาน งานภาพยนตร์
4. วิจารณ์งานร่วมกนั
ร ะ ห ว่ า ง นั ก ศึ ก ษ า
และผสู้ อน
5. นักศึกษานาเสนอ
งาน

ภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

กำรวิจำรณ์ ภำพยนตร์ ไทยและ

ต่ ำ ง ป ร ะ เ ท ศ ( Film Criticism)

(ภำคปฏบิ ตั ิ 2)

- นกั ศึกษานาเสนองานเขียนวิจารณ์

ภาพยนตร์ท่ีไดร้ ับมอบหมาย

CLO1 7 ภำพยนตร์เบื้องต้น (กำรสื่อสำรทำง GLO: เขา้ ใจแนวคิด

CLO5 9/16 ส.ค.2565 เนื้อเร่ือง ภำพ และเสียง) (1) ท ฤ ษ ฎี เ กี่ ย ว กั บ

- ศึ ก ษ า แ ละ เรี ยน รู้ โครงสร้ าง ศาสตร์ภาพยนตร์

ห ลัก ก า ร ส า คัญ ใ น ก า ร ส ร้ า ง ห ลั ก ก า ร แ ล ะ

ภาพยนตร์ องคป์ ระกอบสาคญั

- ศึกษาเทคนิค ส่วนประกอบ และ ในการผลิ ต ห รื อ

หลักการเขียนบทสตอรี่บอร์ดใน สร้างภาพยนตร์

งานภาพยนตร์

- ศึกษาองค์ประกอบ และข้นั ตอน

ในการผลิตภาพยนตร์

-มอบหมายงาน ให้นักศึกษาเขียน

บทหนัง 1 ฉากตามสถานการณ์ที่

กาหนดขา้ งตน้ ไม่เกิน 10 ชอ็ ต

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภ

11

1. การฟังบรรยาย 1) ป ร ะ เ มิ น โ ด ย ก า ร ด ร . พิ ทั ก ษ์
เน้ือหา สอบถามระหวา่ งการสอน ปานเปรม
2. นกั ศึกษาวิเคราะห์ 2) ประเมินจากการพูดคยุ ให้
งานหรือกรณีศึกษา คาปรึกษา
3. นักศึกษานาเสนอ
งาน

ภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

ภำพยนตร์เบื้องต้น (กำรส่ือสำรทำง
เ นื้ อ เ รื่ อ ง ภ ำ พ แ ล ะ เ สี ย ง )
(ภำคปฏบิ ตั ิ 1)

- แสดงแนวคิดในการเขียนบท และ

นาเสนองาน

CLO1 8 ภำพยนตร์เบื้องต้น (กำรส่ือสำรทำง GLO: เขา้ ใจแนวคิด

CLO5 19/23 ส.ค.2565 เนื้อเรื่อง ภำพ และเสียง) (2) ท ฤ ษ ฎี เ ก่ี ย ว กั บ

- ศึกษาองค์ประกอบด้านแสงและ ศาสตร์ภาพยนตร์

เงาในการถา่ ยทาภาพยนตร์

- ศึกษาหลักของภาพ มุมกล้องที่

เหมาะสม และกระบวนการในการ

ตดั ต่อ

- มอบหมายงาน ให้นักศึกษาหา

ภาพยนตร์มาคนละ 1 เร่ื อง โดย

วิธีการคือ ให้ snab ซีนใดซีนหน่ึง

แลว้ เขียนอธิบายว่าในซีนน้ันมีการ
ใ ช้ อ ง ค์ ป ร ะ ก อ บ ท า ง ภ า พ ต า ม

องค์ประกอบใด และส่ืออารมณ์

ความรู้สึกอยา่ งไร

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภ

12

1. การฟังบรรยาย 1) ป ร ะ เ มิ น โ ด ย ก า ร ด ร . พิ ทั ก ษ์
เน้ือหา สอบถามระหวา่ งการสอน ปานเปรม
2. นกั ศึกษาวิเคราะห์ 2) ประเมินจากการพูดคยุ ให้
งานหรือกรณีศึกษา คาปรึกษา
3. นักศึกษานาเสนอ
งาน

ภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

ภำพยนตร์เบื้องต้น (กำรส่ือสำรทำง สัปดำห์ท่ี 9 2
เ นื้ อ เ ร่ื อ ง ภ ำ พ แ ล ะ เ สี ย ง ) สอบกลำงภำค ดร
(ภำคปฏบิ ตั ิ 2)
- นาเสนองาน และช้ีแนะแนวทาง
สอบกลางภาค

CLO4 10 จัดกิจกรรมเก่ียวกับภำพยนตร์
2 ก.ย. 2565 ศึกษำ

CLO1 11 ควำมสัมพนั ธ์ระหว่ำงภำพยนตร์กบั GLO: เขา้ ใจแนวคดิ

6 ก.ย. 2565 บริบททำงสังคม ท ฤ ษ ฎี เ กี่ ย ว กั บ

- ศึกษาแนวทางการเล่าเรื่องราวที่ ศาสตร์ภาพยนตร์

สะท้อนบริ บท ความเป็ นไปของ

สงั คมผา่ นภาพยนตร์

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภ

13

26/30 ส.ค.2565

ร.พทิ ักษ์ ปำนเปรม

SSLO: นัก ศึ ก ษ า ล ง พ้ื น ท่ี 1) ประเมินโดยการให้ ด ร . พิ ทั ก ษ์

ป ร ะ ส า น ง า น ที่ สถานท่ีจดั กิจกรรม คะแนนการจดั กิจกรรม ปานเปรม

ไ ด้ รั บ ม อ บ ห ม า ย

จากอาจารย์และ

กลุ่มคณะทางานได้

อยา่ งมีประสิทธิ

ภาพ

1. การฟั งบรรยาย 1) ประเมินจากการถาม ด ร . พิ ทั ก ษ์

เน้ือหา ตอบ ปานเปรม

2. การยกตวั อยา่ งจริง 2) ประเมินจากการพูดคุย

3. ต้ั ง ค า ถ า ม ใ ห้ ใหค้ าปรึกษา

นกั ศึกษาตอบตามขอ้

ซกั ถาม

ภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

- วิเคราะห์ความสัมพนั ธ์ระหว่าง

ภาพยนตร์กบั บริบททางสังคมผ่าน

เ น้ื อ ห า แ ล ะ รู ป แ บ บ ก า ร ส ร้ า ง

ภาพยนตร์

CLO1 11 กำรปรั บตัวของอุตสำหกรรม GLO: เขา้ ใจแนวคิด

9 ก.ย. 2565 ภำพยนตร์ และควำมนิยมในกำร ท ฤ ษ ฎี เ กี่ ย ว กั บ

เลือกชม ศ า ส ต ร์ ภ า พ ย น ต ร์

- ศึกษาและวิเคราะห์แนวทางการ รวมถึงเข้าใจการ

ผลิตภาพยนตร์ ตลอดจนแนวโน้ม เปล่ียนผา่ น

ทางความนิยม ใ น อุ ต ส า ห ก ร ร ม

ภ า พ ย น ต ร์

ปัจจุบนั

CLO1 12 ก ร ะ บ ว น ก ำ ร ส ร้ ำ ง คุ ณ ค่ ำ แ ก่ GLO: เขา้ ใจแนวคิด

13/16 ก.ย.2565 ภำพยนตร์ ภำคทฤษฎี ท ฤ ษ ฎี เ ก่ี ย ว กั บ

- แนวคิดกระบวนการสร้างคุณค่า ศาสตร์ภาพยนตร์

แ ก่ ภ า พ ย น ต ร์ โ ด ย ก า ร ส ร้ า ง ส ร ร ค์

ภาพยนตร์เชิงทดลอง

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภ

14

1. การฟั งบรรยาย 1) ประเมินจากการถาม ด ร . พิ ทั ก ษ์

เน้ือหา ตอบ ปานเปรม

2. การยกตวั อยา่ งจริง 2) ประเมินจากการพูดคุย

3. ต้ั ง ค า ถ า ม ใ ห้ ใหค้ าปรึกษา

นกั ศึกษาตอบตามขอ้

ซกั ถาม

1. การฟังบรรยาย 1) ประเมินจากการพูดคุย ด ร . พิ ทั ก ษ์

เน้ือหา ใหค้ าปรึกษา ปานเปรม

2. การยกตวั อยา่ งจริง

3 . ต้ั ง ค า ถ า ม ใ ห้

นกั ศึกษาตอบตามขอ้

ซกั ถาม

ภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

CLO2 13 ก ร ะ บ ว น ก ำ ร ส ร้ ำ ง คุ ณ ค่ ำ แ ก่
CLO3 20/23 ก.ย.2565 ภำพยนตร์ ภำคปฏิบัติ (1)
CLO4 - กระบวนการสร้ างคุณค่าแก่

ภาพยนตร์ โดยการสร้างสรรค์
ภาพยนตร์เชิงทดลอง ภาคปฏิบตั ิ 1
ข้ั น เ ต รี ย ม ก า ร ส ร้ า ง ( Pre-
Production)

CLO2 14 ก ร ะ บ ว น ก ำ ร ส ร้ ำ ง คุ ณ ค่ ำ แ ก่
CLO3 27/30 ก.ย. ภำพยนตร์ ภำคปฏบิ ตั ิ (2)
CLO4 2565 - กระบวนการสร้ างคุณค่าแก่

ภาพยนตร์ โดยการสร้างสรรค์
ภาพยนตร์เชิงทดลอง ภาคปฏิบตั ิ 2
ข้นั ตอนการสร้าง (Production)

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภ

15

SSLO: ผลิตผลงาน 1. นักศึกษานาเสนอ 1) ป ร ะ เ มิ น จ า ก ก า ร ใ ห้ ด ร . พิ ทั ก ษ์

เก่ียวกบั ภาพยนตร์ หวั ขอ้ ท่ีสนใจ คาปรึกษา ปานเปรม

ได้ 2.นักศึกษาค้นคว้า 2) ประเมิ นจากการใ ห้

ข้ อ มู ล แ ล ะ ข อ คะแนนการฝึกปฏิบตั ิ

คาปรึ กษาอาจารย์ที่

ปรึกษาในรายวชิ า

SSLO: ผลิตผลงาน นักศึกษาลงพ้ืนท่ีหา 1) ป ร ะ เ มิ น จ า ก ก า ร ใ ห้ ด ร . พิ ทั ก ษ์

เกี่ยวกบั ภาพยนตร์ ขอ้ มูลและเตรียมตัว คาปรึกษา ปานเปรม

ได้ ฝึ กปฏิบัติการออก 2) ประเมิ นจากการใ ห้

นอกพ้ืนที่ และขอ คะแนนการฝึกปฏิบตั ิ

คาปรึกษา

ภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

CLO2 15 ก ร ะ บ ว น ก ำ ร ส ร้ ำ ง คุ ณ ค่ ำ แ ก่
CLO3 4 ก.ย./7 ต.ค. ภำพยนตร์ ภำคปฏบิ ัติ (3)
CLO4 2565 - กระบวนการสร้ างคุณค่าแก่

ภาพยนตร์ โดยการสร้างสรรค์
ภาพยนตร์เชิงทดลอง ภาคปฏิบตั ิ 3
ข้ัน ต อ น ห ลัง ก า ร ส ร้ า ง ( Post-
Production)
CLO4 16 Presentation/Delivery
CLO5 11/18 ต.ค. Final Assignment
2565

สัปดำห์ที่ 17 2
สอบปลำยภำค หรือนำเสนอผลง

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภ

16

SSLO: ผลิตผลงาน นั ก ศึ ก ษ า ฝึ ก 1) ป ร ะ เ มิ น จ า ก ก า ร ใ ห้ ด ร . พิ ทั ก ษ์

เกี่ยวกบั ภาพยนตร์ ปฏิบัติการจริ งและ คาปรึกษา ปานเปรม

ได้เน้ือหาท้องถ่ิน ขอคาปรึกษา 2) ประเมิ นจากการใ ห้

เผยแพร่ได้ คะแนนการฝึกปฏิบตั ิ

SSLO: นาเสนอผลงาน 1) ประเมินจากการนาเสนอ ด ร . พิ ทั ก ษ์
ป ร ะ ส า น ง า น ที่ ผลงาน ปานเปรม
ไ ด้ รั บ ม อ บ ห ม า ย
จากอาจารย์และ
ก ลุ่ ม ค ณ ะ ท า ง า น
ของตนได้อย่างมี
ประสิทธิภาพ

21/25 ต.ค. 2565

งำน/รำยงำน ดร.พทิ กั ษ์ ปำนเปรม

ภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

17

หมวดท่ี 3 กำรประเมินผลรำยวชิ ำ

3.1 แผนกำรประเมนิ ผลกำรเรียนรู้ (CLO)

ผลกำรเรียนรู้ตำม วธิ ีกำรประเมนิ ผลนักศึกษำ สัปดำห์ท่ี สัดส่วนของกำร
ประเมิน ประเมินผล
CLO 1-17 20%

CLO 1: นั ก ศึ ก ษ า ส า ม า ร ถ 1. ร า ย ง า น ห รื อ ง า น ที่ 13, 14, 15 20%
อธิบายแนวคิดทฤษฎี รวมท้ัง มอบหมาย การนาเสนอ
ป ร ะ วัติ ค ว า ม เ ป็ น ม า ข อ ง
ประวตั ิศาสตร์ภาพยนตร์ไทย 2. ขอ้ สอบ
และภาพยนตร์ต่างประเทศ

CLO 2: นั ก ศึ ก ษ า เ ข้ า ใ จ 1. รายงาน การนาเสนอ และ/
เครื่ องมื อและทักษะทางด้าน หรือ
สื่อภาพยนตร์เบ้ืองตน้
2. การผลิตส่ือดา้ นภาพยนตร์

CLO 3: นั ก ศึ ก ษ า ส า ม า ร ถ 1. รายงาน การนาเสนอ และ/ 13, 14, 15 20%
ป ร ะ ยุ ก ต์ ใ ช้ อ ง ค์ ค ว า ม รู้ แ ล ะ หรือ 20%
ทักษะ ฝึ กปฏิบัติการผลิตส่ือ 20%
ภาพยนตร์เบ้ืองตน้ ได้ 2. การผลิตสื่อดา้ นภาพยนตร์

CLO 4: นั ก ศึ ก ษ า ส า ม า ร ถ 1. รายงาน การนาเสนอ และ/ 10, 13, 14, 15, 16
ประสานงานท่ีไดร้ ับมอบหมาย หรือ
กบั คณะทางานได้
2. การผลิตส่ือดา้ นภาพยนตร์
CLO 5: นั ก ศึ ก ษ า ส า ม า ร ถ
นาเสนอสารสอดคล้องกับ 1. รายงาน การนาเสนอ และ/ 7, 8, 16
จ ร ร ย า บ ร ร ณ ส่ื อ ส า ร ม ว ล ช น หรือ
ประเภทภาพยนตร์
2. การผลิตส่ือดา้ นภาพยนตร์
3. สอบ

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

18

ผลกำรเรียนรู้ตำม วธิ ีกำรประเมินผลนักศึกษำ สัปดำห์ที่ สัดส่วนของกำร
CLO รวม ประเมนิ ประเมินผล

100%

RB: รำยงำน 20

Criteria Excellence Good Fair Need improvement
ครบถว้ น มีบา้ งไม่ครบถว้ น ไม่ปรากฏ
เน้ือหา ครบถว้ น ชดั เจน ดีเยย่ี ม ครบถว้ น มีบา้ งไม่ครบถว้ น ไม่ปรากฏ
ครบถว้ น มีบา้ งไม่ครบถว้ น ไม่ปรากฏ
การจดั รูปแบบ ครบถว้ น ชดั เจน ดีเยย่ี ม ปานกลาง นอ้ ย ไม่มีความรับผิดชอบ/
ไม่ตรงต่อเวลา
การอา้ งอิง ครบถว้ น ชดั เจน ดีเยยี่ ม

ความรับผิดชอบ/ มาก

ตรงต่อเวลา

RB: กำรนำเสนอ 20 Excellence Good Fair Need
Criteria improvement
มีบา้ งไม่ครบถว้ น ไม่ปรากฏ
เน้ือหา ครบถว้ น ชดั เจน ดีเยย่ี ม ครบถว้ น มีบา้ งไม่ครบถว้ น ไม่ปรากฏ
การสื่อสาร ครบถว้ น ชดั เจน ดีเยย่ี ม ครบถว้ น นอ้ ย ตอ้ งปรับปรุง
การรักษาเวลา มาก ปานกลาง

RB: ข้อสอบ 30 Excellence Good Fair Need
Criteria improvement
มีบา้ งไม่ครบถว้ น ไม่ปรากฏ
Keyword ครบถว้ น ชดั เจน ดีเยยี่ ม ครบถว้ น มีบา้ งไม่ครบถว้ น ไม่ปรากฏ
อธิบายตาม Keyword ครบถว้ น ชดั เจน ดีเยย่ี ม ครบถว้ น มีบา้ งไม่ครบถว้ น ไม่ปรากฏ
ยกตวั อยา่ ง ครบถว้ น ชดั เจน ดีเยยี่ ม ครบถว้ น

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

19

RB: งำนสร้ำงสรรค์ 30 Excellence Good Fair Need
Criteria improvement

ตรงตามวตั ถุประสงค์/ ครบถว้ น ชดั เจน ดีเยย่ี ม ครบถว้ น มีบา้ งไม่ครบถว้ น ไ ม่ ต ร ง ต า ม
การสื่อสารเน้ือหา วัตถุประสงค์/
ไ ม่ สื่ อ ส า ร
การประยุกต์ใชแ้ นวคิด ครบถว้ น ดีเยย่ี ม ครบถว้ น เน้ือหา
ทฤษฎี เคร่ืองมือ ในการ ปานกลาง
ผลิต มีแต่ไม่เพยี งพอ ไม่ปรากฏ
ความรับผดิ ชอบ/ตรงต่อ มาก
เวลา/การทางานเป็ นทีม นอ้ ย ไ ม่ มี ค ว า ม
รับผิดชอบ/ไม่
ต ร ง ต่ อ เ ว ล า /
ไ ม่ ใ ห้ ค ว า ม
ร่ ว ม มื อ ใ น ก า ร
ทางานเป็ นทีม

3.2 กำรวดั และประเมนิ ผล (ตำรำงเกรด)

โดยใช้ประเมินผลและเกณฑ์กำรตัดเกรดแบบองิ เกณฑ์และให้ระดับข้นั ดงั นี้

1. สอบกลางภาค 30 คะแนน
2. แบบฝึกหดั หรืองานบุคคล 30 คะแนน
3. สอบปลายภาคหรืองานกลุ่ม 30 คะแนน
4. จิตพสิ ยั 10 คะแนน

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

20

กำรประเมนิ ผล

เกรด ช่วงเกรด

A 80+
B+ 75-79
B 70-74
C+ 65-69
C 60-64
D+ 55-59
D 50-54
F 0-49
S* ≥70%
I Incomplete
U Unsatisfied

ท้งั น้ีผสู้ อนจะตอ้ งแจง้ ใหน้ กั ศึกษาทราบในวนั แรกของการเรียนการสอน โดยการวดั และประเมินผล
ใหเ้ ป็นไปตามขอ้ บงั คบั มหาวิทยาลยั

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

21

หมวดท่ี 4 ทรัพยำกรประกอบกำรเรียนกำรสอน

ดร.พิทกั ษ์ ปานเปรม (มิถุนายน 2565). ภำพยนตร์ศึกษำ (Film Study). เอกสารประกอบการสอน
วิชา 814333 ภาพยนตร์ศึกษา (Film Study) พษิ ณุโลก: มหาวทิ ยลยั นเรศวร (อดั สาเนา)

หมวดที่ 5 กำรประเมนิ กระบวนวชิ ำและกระบวนกำรปรับปรุง

1 กลยุทธ์กำรประเมินประสิทธิผลของกระบวนวชิ ำโดยนกั ศึกษำ
 แบบประเมินกระบวนวชิ า
 การสนทนากลุ่มระหวา่ งผสู้ อนและผเู้ รียน
 การสะทอ้ นคดิ จากพฤติกรรมของผเู้ รียน
 ขอ้ เสนอแนะผา่ นเวบ็ บอร์ดท่ีอาจารยผ์ สู้ อนไดจ้ ดั ทาเป็นช่องทางการส่ือสารกบั นกั ศึกษา
 อ่ืนๆ (ระบุ) ................................
2 กลยุทธ์กำรประเมินกำรสอน
 แบบประเมินผสู้ อน
 ผลการสอบ
 การทวนสอบผลประเมินการเรียนรู้
 การประเมินโดยคณะกรรมการประเมินขอ้ สอบ
 การสงั เกตการณ์สอนของผรู้ ่วมทีมการสอน
 อื่นๆ (ระบุ) ................................
3 กลไกกำรปรับปรุงกำรสอน
 สมั มนาการจดั การเรียนการสอน
 การวจิ ยั ในและนอกช้นั เรียน
 อื่นๆ (ระบุ) ................................

4 กระบวนกำรทวนสอบมำตรฐำนผลสัมฤทธ์ิกระบวนวชิ ำของนักศึกษำ
 มีการต้งั คณะกรรมการในสาขาวชิ าตรวจสอบผลการประเมินการเรียนรู้ของนกั ศึกษาโดย
ตรวจสอบขอ้ สอบรายงานวิธีการใหค้ ะแนนสอบและการใหค้ ะแนนพฤติกรรม
 การทวนสอบการใหค้ ะแนนการตรวจผลงานของนกั ศึกษาโดยกรรมการวชิ าการประจาภาควิชา
และคณะ

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

22

 การทวนสอบการใหค้ ะแนนจากการสุ่มตรวจผลงานของนกั ศึกษาโดยอาจารยห์ รือผทู้ รงคุณวฒุ ิ
อื่นๆ
ที่ไม่ใช่อาจารยป์ ระจาหลกั สูตร
 อื่นๆ (ระบุ) ................................

5 กำรดำเนินกำรทบทวนและกำรวำงแผนปรับปรุงประสิทธิผลของกระบวนวชิ ำ
 ปรับปรุงกระบวนวชิ าในแต่ละปี ตามขอ้ เสนอแนะและผลการทวนสอบมาตรฐานผลสมั ฤทธ์ิตาม
ขอ้ 4
 ปรับปรุงกระบวนวิชาในแต่ละปี ตามผลการประเมินผสู้ อนโดยนกั ศึกษา
 ปรับปรุงกระบวนวิชาในช่วงเวลาการปรับปรุงหลกั สูตร
 อื่นๆ (ระบุ) ................................

อาจารยผ์ รู้ ับผดิ ชอบรายวชิ า

ลงช่ือ ...ดร.พทิ กั ษ์ ปานเปรม...
.....21......./.....มิถุนายน......./...2565....

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

23

แผนกำรสอนประจำบทท่ี 1

1. หัวข้อเนื้อหำประจำบท
1.1 ความหมายและววิ ฒั นาการของภาพยนตร์ต่างประเทศ
1.2 คาศพั ทเ์ บ้ืองตน้ ที่เกี่ยวขอ้ งกบั ภาพยนตร์
1.3 ตน้ กาเนิดภาพยนตร์ยคุ ก่อนประวตั ิศาสตร์
1.4 ประวตั ิศาสตร์ภาพยนตร์
1.5 บทสรุป
1.6 คาถามทา้ ยบท

2. วตั ถุประสงค์
2.1 เพื่อใหน้ กั ศึกษามีความรู้ ความเขา้ ใจ เบ้ืองตน้ เก่ียวกบั ตน้ กาเนิดของภาพยนตร์ต่างประเทศ
2.2 เพอื่ ใหน้ กั ศึกษามีความรู้ ความเขา้ ใจ ต่อพฒั นาการอุตสาหกรรมภาพยนตร์ต่างประเทศ
2.3 เพื่อใหน้ กั ศึกษาเขา้ ใจวธิ ีการใชง้ านของเคร่ืองมือในการผลิตภาพยนตร์ต่างประเทศในยคุ ต่างๆ
2.4 เพ่ือให้นักศึกษามีความรู้ ความเขา้ ใจ เก่ียวกับการใช้อตั ราส่วนในการผลิตภาพยนตร์ของ
ต่างประเทศ

3. วิธีกำรสอน

3.1 บรรยาย แลกเปล่ียนความคิดเห็น
3.2 ถาม – ตอบ ก่อน ระหวา่ ง และหลงั การบรรยาย
3.3 นกั ศึกษาช่วยกนั ตอบคาถามในช้นั เรียนจากเคสตวั อยา่ งในเน้ือหาที่บรรยายหรือกรณียกตวั อยา่ ง
จากเคสอื่นๆ ที่มีความเก่ียวขอ้ งกบั บทเรียน
3.4 สรุปบทเรียน
3.5 ทาแบบฝึกทา้ ยบทเรียน

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

24

4. กจิ กรรม
4.1 สอบถามความเขา้ ใจเบ้ืองตน้ เกี่ยวกบั เน้ือหาท่ีจะสอนก่อนเริ่มอธิบายรายวชิ า
4.2 แนะแนวและอธิบายแผนการสอนประจาบท
4.3 ถาม – ตอบ ก่อน ระหวา่ ง และหลงั การบรรยาย
4.4 นกั ศึกษาช่วยกนั ตอบคาถามในช้นั เรียนจากเคสตวั อยา่ งในเน้ือหาที่บรรยายหรือกรณี ยกตวั อยา่ ง
จากเคสอ่ืนๆ ที่มีความเก่ียวขอ้ งกบั บทเรียน
4.5 มอบหมายงาน ให้นักศึกษายกตวั อย่างภาพยนตร์ต่างประเทศท่ีไดร้ ับรางวลั มาคนละ 1 เรื่อง
พร้อมบอกช่ือเร่ือง รางวลั และปี ท่ีไดร้ ับประกอบกบั อธิบายถึงรูปแบบของภาพยนตร์มาพอสงั เขปฯ
4.6 ทาแบบฝึกทา้ ยบทเรียน

5. ส่ือกำรเรียนกำรสอน
5.1 PowerPoint
5.2 case study

6. กำรวัดและกำรประเมินผล
6.1 ประเมินผลจาก การเขา้ หอ้ งเรียน รวมถึงสังเกตความสนใจในการเรียน
6.2 ประเมินผลจาก Assignment การทาแบบฝึกหดั ที่มอบหมาย
6.3 ประเมินผลจากการสอบ Midterm และ Final ซ่ึงเป็นตวั วดั ความเขา้ ใจในช้นั เรียนท้งั หมด

เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

25

บทที่ 1
ประวตั ศิ ำสตร์และพฒั นำกำร (ภำพยนตร์ต่ำงประเทศ)

1.1 ควำมหมำยและววิ ฒั นำกำรของภำพยนตร์ต่ำงประเทศ
ภาพยนตร์เป็ นผลิตภณั ฑแ์ ห่งความบนั เทิง หากตีความตามหลกั อกั ษรศาสตร์ภาพยนตร์บนั เทิงคือ

ภาพเคล่ือนไหวท่ีมุ่งสนองตอบต่อความตอ้ งการบนั เทิงเริงรมยข์ องผูช้ ม ทว่าความบนั เทิงในบริบทน้ีกลบั
ไม่ใช่ความสนุกสนานทว่ั ไปแต่มีความลึกซ่ึงในทางจิตวิทยา เพราะเป็ นภาวะความพึงพอใจอย่างหน่ึง
หลงั จากไดร้ ับการปรุงแต่งทางอารมณ์ให้รู้สึกโกรธ ต่ืนเตน้ ประทบั ใจ เศร้า หรืออารมณ์อื่นๆ ตามแต่จะ
ชกั นาโดยเน้ือหา เร่ืองราวความพึงพอใจน้ีเกิดข้ึนในข้นั ตอนซ่ึงรู้จกั กนั ใน ภาษาองั กฤษวา่ “meta-emotion”
ดงั น้นั ภาพยนตร์บนั เทิงจึงเป็ นงานที่มุ่งสนองตอบต่อความคาดหวงั ทางอารมณ์ของผูช้ ม เมื่อผูช้ มมีอารมณ์
คลอ้ ยตามแลว้ จะปล่อยตนเขา้ สู่เน้ือหาหรือเร่ืองราวท่ีกาลงั รับชมจนกลายเป็ นอรรถรสทางจินตนาการ
(ฐณยศ โล่ห์พฒั นานนท,์ วรลกั ษณ์ กลา้ สุคนธ และศกั ด์ิสิทธ์ิ ทวีกลุ , 2561)

ภาพยนตร์มีช่ือเรียกเป็นศพั ทส์ ้ันๆ ในภาษาองั กฤษที่แตกต่างกนั หลายหลายชื่อ หากแต่มีความหมาย
และลกั ษณะการใชง้ านที่คลา้ ยคลึงสอดคลอ้ งกนั ดงั น้ี

1.2 คำศัพท์เบื้องต้นทเ่ี กยี่ วข้องกบั ภำพยนตร์
คาศพั ทท์ ี่ใชเ้ รียกแทนภาพยนตร์หรือคาศัพทท์ ี่เก่ียวขอ้ งกบั ภาพยนตร์ปัจจุบนั ในภาษาองั กฤษมีคา

เรียกท่ีถูกใชอ้ ยากหลากหลาก ปรากฏใหเ้ ห็น (Preeyapanoos, 2018) ประกอบดว้ ย

1. Movie:
• มาจากคาวา่ Motion picture (ภาพเคลื่อนไหว)
• ชาว American นิยมใช้
• มีความหมายวา่ หนงั /ภาพยนตร์ ทวั่ ๆ ไป

2. Film:
• แผน่ หนงั /ฟิ ลม์ ถา่ ยรูป/ที่เกบ็ motion picture หรือ movie
• ชาว British นิยมใช้ มีความหมายว่า หนัง/ภาพยนตร์ ได้เช่นกัน แต่โดยนัยยะจะ
หมายถึง หนงั แนวอาร์ต อินด้ี

3. Flick:

เป็นคาสแลง หมายถึง ภาพยนตร์

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)

26

4. Cinema:
• มาจากภาษากรีก แปลว่า movement (การเคล่ือนไหว) รวมไปถึงกระบวนการการทา
ภาพยนตร์ดว้ ย
• ในเชิง “สถานที่ที่ฉายหนงั /ภาพยนตร์” นนั่ คือ โรงหนงั
• คลา้ ยกบั คาว่า Theater ซ่ึงเป็ นโรงหนงั เช่นกนั แต่คาน้ีสามารถรวมไปถึงการแสดงสด
ไดด้ ว้ ย เช่น การแสดงละครเวที เป็นตน้

5. Motion Pictures:
ภาพเคล่ือนไหว/ภาพยนตร์

4. Theatre:
โรงภาพยนตร์

ภาพยนตร์ เป็ นกระบวนการบันทึกภาพด้วยฟิ ล์ม (Film) แล้วนาออกฉายถ่ายทอดเร่ื องราว
ต่างๆ ในลกั ษณะภาพเคล่ือนไหว (Motion Pictures) ซ่ึงภาพท่ีปรากฏบนฟิ ล์มภาพยนตร์เป็ นเพียงภาพน่ิง
จานวนมากท่ีมีอิริยาบถ หรือการเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงไปทีละนอ้ ยเรียงต่อเน่ืองกนั ตามเรื่องราวที่ถ่ายทา
และตดั ต่อมา เน้ือหาของภาพยนตร์อาจเป็นเร่ืองราวหรือเหตุการณ์ท่ีเกิดข้ึนจริง หรือเป็นการแสดงใหเ้ หมือน
จริง หรือเป็ นการแสดงและสร้างภาพจากจินตนาการณ์ของผูส้ ร้าง เพ่ือให้ผูช้ มเกิดอารมณ์ร่วมไปกับ
ภาพยนตร์ในขณะที่รับชม (พิพษิ ณ์ สิทธิศกั ด์ิ, 2555)

ท้งั น้ีพฒั นาการในยคุ ต่างๆ ของภาพยนตร์ต่างประเทศมีตน้ กาเนิดที่ยาวนาน ซ่ึงเป็นสิ่งสาคญั พ้นื ฐาน
เบ้ืองตน้ ที่ผูเ้ รียนควรจะตอ้ งศึกษา เพื่อนาไปเป็ นแนวทางและประยกุ ตใ์ ชต้ ่อการสร้างสรรค์ ออกแบบและ
ถ่ายทาภาพยนตร์ในอนาคต แมแ้ ต่อุปกรณ์บางชนิดในอดีตหรือปัจจุบนั หากผูเ้ รียน รู้และเขา้ ใจถึงที่มาที่ไป
องคป์ ระกอบสาคญั ของเครื่องมือ ก็จะสามารถใชง้ านอุปกรณ์ถ่ายทาเหล่าน้นั ไดอ้ ยา่ งเกิดประสิทธิภาพอยา่ ง
สูงสุด กระทง่ั การวางแนวทาง การเลือกประเภทของภาพยนตร์ในการสร้าง ซ่ึงตน้ กาเนิดของภาพยนตร์โดย
แทจ้ ริงแลว้ เร่ิมมาจากภาพยนตร์ต่างชาติ โดยมีพฒั นาการและยคุ ต่างๆ ดงั น้ี

เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)