277
5. การเรียนรู้ระบบการทางานแบบสากล: เม่ือสร้างความสัมพนั ธ์กบั เครือข่ายสตรีมมิ่งที่มี
ระบบการทางานแบบต่างชาติ ทาใหห้ ่วงโซ่คุณค่าในกระบวนการเตรียมงาน ช่วงผลิต และหลงั การ
ผลิต ตอ้ งเรียนรู้การทางานในแบบสากลไปดว้ ย จึงเกิดการพฒั นาและยกระดบั การทางานของ
อุตสาหกรรมสร้างสรรคข์ องไทย เช่น การคิดเน้ือหาอย่างเป็ นสากล การสร้างตารางการทางานท่ีมี
ระบบ การตรวจสอบการทางาน และควบคุมคุณภาพในทุกข้นั ตอน รวมไปถึงการแนะนากฎระเบียบ
ดา้ นแรงงานท่ีมีความเป็นสากล
6. การขาดแคลนบุคลากรและปัญหาเรื่องราคา: แต่เดิมน้ันในการสร้างภาพยนตร์และสื่อ
วีดิทศั น์มีปริมาณของแรงงานไม่เพียงพอต่อความตอ้ งการขององคก์ รผูส้ ร้างและผูจ้ ดั จาหน่ายอยู่
ก่อนแลว้ และเมื่อมีสตรีมมิ่งท่ีตอ้ งการเน้ือหาด้งั เดิม (Original Content) เขา้ มาป้อนช่องทางของ
ตนเอง ยิ่งทาให้ภาวะขาดแคลนบุคลากรน้นั มีมากย่ิงข้ึน แต่ดว้ ยจานวนช่องทางของสตรีมมิ่งที่ทา
ให้ผลงานมีเผยแพร่มากข้ึน ทาให้สัดส่วนของรายไดจ้ ะตอ้ งเกิดการถวั เฉลี่ยออกไป และส่งผลต่อ
คา่ ใชจ้ ่ายในการผลิตที่มีการต้งั งบประมาณใหถ้ ูกลง
2. ควำมเปลี่ยนแปลงต่อกำรจัดฉำยในโรงภำพยนตร์ (Cinema Exhibition Unit) และโฮมวิดีโอ
(Home Video)
ในส่วนของการฉายภาพยนตร์ในปัจจุบนั มีความเปลี่ยนแปลงต่อการจดั ฉายภาพยนตร์ตาม
ช่องทางหรือแพลตฟอร์มที่หลากหลายข้ึน ซ่ึงแต่ล่ะช่องทางก็มีความพิเศษที่ตอบโจทยก์ ลุ่มผชู้ มใน
แต่ละช่วงความสนใจ ความชอบ ความสะดวกในการเลือกชมต่างกนั ท้งั น้ีความเปล่ียนแปลงต่อการ
จดั ฉายภาพยนตร์ (วิโรจน์ สุทธิสีมา, 2564) อธิบายไว้ ดงั น้ี
1. ช่องทางการจดั จาหน่ายที่เปล่ียนแปลง
สตรีมม่ิงทาให้เกิดช่องทางใหม่ในการหารายไดข้ องการผลิตเน้ือหาผ่านการขายสิทธ์ิใน
ระบบสตรีมม่ิง ท้งั ในแบบการฉายภายหลงั จากเขา้ โรงภาพยนตร์ หรือการผลิตเพ่ือเขา้ สู่ระบบสตรีม
มิ่งโดยเฉพาะ อย่างไรก็ตามมูลค่าทางธุรกิจในห่วงโซ่คุณค่าน้ีจะตอ้ งนาไปคานวณกบั การหายไป
ของรายไดจ้ ากตลาดโฮมวดิ ีโอ เช่น DVD ซ่ึงกาลงั จะสูญหายไป
2. ปัญหาของโรงภาพยนตร์จากระยะเวลาเขา้ ฉายของสตรีมม่ิงท่ีกระช้นั ชิด
ส่ือสตรีมม่ิงสร้างความเปลี่ยนแปลงต่อธุรกิจโรงภาพยนตร์ เน่ืองจากภาพยนตร์ที่ถูกสร้าง
เพ่ือฉายในโรงภาพยนตร์น้นั จะมีช่องวา่ งของเวลา (Window) หลงั จากถูกถอดจากโปรแกรมฉายใน
โรงภาพยนตร์เพื่อเขา้ สู่ช่องทางสตรีมม่ิงส้ันลง ทาใหเ้ กิดความเป็นไปไดว้ า่ ผบู้ ริโภคจานวนหน่ึงจะ
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
278
ตดั สินใจรอชมในระบบสตรีมม่ิง สิ่งที่คาดวา่ จะเกิดข้ึนคือ โรงภาพยนตร์จะเหลือเพียงภาพยนตร์ทุน
สร้างสูงซ่ึงมีภาพลักษณ์ที่ดึงดูดผูช้ ม หรือภาพยนตร์ท่ีมีความเฉพาะกลุ่มมาก ส่วนภาพยนตร์
ระดบั กลางๆ จะเขา้ ไปเติบโตในระบบสตรีมมิ่งแทน
ท้งั น้ีไดม้ ีการแสดงใหเ้ ห็นความเปล่ียนแปลงของท้งั 2 ส่วน ตามความเปล่ียนแปลงในการ
ผลิตเน้ือหาดา้ นอตุ สาหกรรมภาพยนตร์ ดงั ภาพที่ 7.4 ขา้ งตน้
ภำพที่ 7.4 การแสดงความเปล่ียนแปลงต่อห่วงโซ่คุณคา่ ของการผลิตเน้ือหาในอตุ สาหกรรมภาพยนตร์
ท่ีมา: วิโรจน์ สุทธิสีมา, 2564
1.2.2 ควำมเปลี่ยนแปลงต่อกำรแข่งขันท่ีเสรีและเป็ นธรรมกับควำมหลำกหลำยของเนื้อหำใน
อตุ สำหกรรมภำพยนตร์
ความเปลี่ยนแปลงท่ีเกิดข้ึนต่อการแข่งขนั ตามวิธีการแข่งขนั แบบเสรีกบั ความหลากหลายของ
เน้ือหาในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ขา้ งตน้ กลุ่มผสู้ ร้างและผมู้ ีส่วนเก่ียวขอ้ งในการผลิตภาพยนตร์ กล่าวแสดง
ทศั นะท่ีเกี่ยวขอ้ งท้งั ความคิดเห็นที่มีความสอดคลอ้ งกัน และความคิดเห็นที่ยงั ไม่สอดคลอ้ งกันนักใน
ประการหลงั เช่น จากประเดน็ เร่ืองของการแข่งขนั และการกากบั ดูแลกลุ่มผสู้ ร้างจะใหท้ ศั นะในเชิงของการ
ปล่อยใหม้ ีความเสรี และรัฐเขา้ มากากบั ดูแลให้นอ้ ยที่สุด หรือไม่กากบั ดูแลเลยทนั ที แต่ในกลุ่มของผมู้ ีส่วน
เก่ียวขอ้ งโดยเฉพาะอยา่ งยงิ่ ในกลุ่มของตวั แทนจากภาครัฐ จะเสนอความคิดเห็นในเชิงของการกากบั ดูแลให้
มาก อยา่ งไรกต็ ามขอ้ สรุปท่ีมีความสอดคลอ้ งกนั มีอยหู่ ลายประการ (วิโรจน์ สุทธิสีมา, 2564) ไดส้ รุปขอ้ มูล
ไวด้ งั ต่อไปน้ี
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
279
1. แนวโนม้ ต่อความเสรีและความเป็นธรรมกบั ผผู้ ลิตเน้ือหามากข้ึน
มีแนวโนม้ วา่ การผลิตเน้ือหาไทยสาหรับรูปแบบสตรีมมิ่ง จะทาใหเ้ กิดการแข่งขนั ที่มีความ
เสรีและเป็ นธรรมสาหรับผูส้ ร้างสรรค์มากข้ึนกว่าเดิม ดว้ ยเหตุผลอนั ไดแ้ ก่ การเพ่ิมข้ึนของช่อง
ทางการเผยแพร่ ทาใหเ้ กิดการต่อรองทางธุรกิจหลายภาคีไดด้ ีข้ึน ระบบการคา้ สากล (เน่ืองจากส่วน
ใหญ่เป็ นของต่างชาติ) จะใชร้ ะบบคานวณราคาและการซ้ือสิทธ์ิที่มีความเป็ นธรรมมากข้ึน รวมถึง
แง่มุมทางกฎหมายท่ีตอ้ งมีความชดั เจน อนั รวมถึงเรื่องของการปกป้องลิขสิทธ์ิทางปัญญา การแบ่ง
ผลประโยชน์หรือการบงั คบั ใชใ้ หเ้ กิดมาตรฐานเดียวกนั รวมถึงการทาให้ลกั ษณะท่ีสุ่มเสี่ยงต่อการ
ผูกขาดแต่เดิมเกิดข้ึนไดน้ ้อยลง และยงั นาไปสู่การสร้างสรรคเ์ น้ือหาที่หลากหลายกว่าเดิม ไม่ถูก
จากดั โดยรสนิยมของผคู้ ดั เลือกภาพยนตร์เพอ่ื ฉายโรงภาพยนตร์อีกดว้ ย
2. ความไดเ้ ปรียบของผใู้ หบ้ ริการสตรีมม่ิงท่ีมีต่อผปู้ ระกอบการช่องทางเดิม
ผูผ้ ลิตเน้ือหาสาหรับช่องทางสตรีมม่ิงจะมีความไดเ้ ปรียบกบั ช่องทางอื่น เน่ืองจากไม่ตอ้ ง
เผชิญกบั การกากบั ดูแลผ่านระบบผงั รายการของโทรทศั น์ หรือการขออนุญาตและระบบการจดั
ระดบั ความเหมาะสมหรือเรตติ้ง นอกจากน้ี ยงั รวมถึงการไดเ้ ปรียบผูป้ ระกอบการช่องทางอื่นๆ ใน
แง่ของคา่ ใชจ้ ่าย เนื่องจากไม่ตอ้ งเสียค่าใชจ้ ่ายเกี่ยวกบั ใบอนุญาตแบบโทรทศั น์ด้งั เดิม และยงั ไม่ตอ้ ง
เสียค่าโครงข่าย เน่ืองจากเป็ นการเช่ือมต่อจากอินเทอร์เน็ตซ่ึงเป็ นภาระของผูบ้ ริโภคในการจ่ายค่า
อินเทอร์เน็ตเอง
3. วิกฤตและโอกาสดา้ นลิขสิทธิ
เม่ือเน้ือหาสร้างสรรค์ เช่น ภาพยนตร์ หรือ ซีรีส์ ถูกนาเสนอในช่องทางออนไลน์ ย่อมมี
โอกาสทาให้ถูกละเมิดลิขสิทธ์ิดาวน์โหลดไฟลผ์ ลงานไปเผยแพร่ต่อได้ โดยประเด็นเร่ืองลิขสิทธ์ิ
กบั ความเป็ นธรรมในการแข่งขนั น้นั มีเสียงสะทอ้ น 2 แนวทาง ไดแ้ ก่ (1) การไม่ตอ้ งกงั วลปัญหา
เร่ืองลิขสิทธ์ิ เนื่องจากค่าสมคั รสมาชิกสตรีมม่ิงไม่แพง และ (2) การช่วยเหลือจดั การปัญหาลิขสิทธ์ิ
จากหน่วยงานกากบั ดูแล ซ่ึงจะกลายเป็นประเด็นที่ผมู้ ีส่วนเก่ียวขอ้ งโดยเฉพาะจากฝั่งของการกากบั
ดูแลจะตอ้ งเขา้ มาบริหารจดั การต่อไปในภายภาคหนา้
ฉะน้นั หากกล่าวถึงผลสรุปในเรื่องของความเปล่ียนแปลง ตลอดครอบคลุมถึงการปรับตวั
จากยุคของสื่อสตรีมม่ิง ปรากฏว่า มิติความเปล่ียนแปลงของสื่อสตรีมม่ิงในไทยต่อกลุ่มผูส้ ร้าง
(ห่วงโซ่คุณค่า) และผมู้ ีส่วนเก่ียวขอ้ งในงานอุตสาหกรรมภาพยนตร์จะเกิดข้ึน โดยเร่ิมตน้ จากหน่วย
ผลิต (Production Unit) ซ่ึงทาใหเ้ กิดการรับมาตรฐานการทางานและองคค์ วามรู้จากภายนอกเขา้ มาสู่
หน่วยผลิตในประเทศไทย โดยเฉพาะอยา่ งยง่ิ การผสานระหวา่ งความเป็นสากลท้งั วิธีคิด และระบบ
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
280
การทางาน เขา้ กบั เอกลกั ษณ์ของความเป็นทอ้ งถิ่นมานาเสนอในเน้ือหา ลาดบั ถดั มา คือ การเกิดทวิ
ลกั ษณ์หรือลกั ษณะสองสิ่งท่ีแตกต่างกนั ในพาร์ทของเน้ือหา อนั สืบเน่ืองมาจากการใชร้ ะบบวิธีคิด
แบบผชู้ มเป็นศูนยก์ ลาง ทาให้มีท้งั การผลิตซ้าความตอ้ งการเดิมๆ ของผชู้ มกลุ่มใหญ่ และการสร้าง
ความหลากหลายจากขอ้ มูลที่คน้ พบจากผชู้ มกลุ่มใหม่ ถดั มา คือ การวดั ความสาเร็จจากจานวนเวลา
และปริมาณการเขา้ ชม ทาใหเ้ กิดระบบคิดเรื่อง “เวลา” ในการรับชมจึงทาให้การผลิตซีรีส์ที่ใชเ้ วลา
การรับชมเป็นตอนจานวนหลายตอน ไดร้ ับความสนใจมากกวา่ การสร้างภาพยนตร์ ที่เป็นการชมใน
เวลาที่ส้นั กวา่ และจบลงในคร้ังเดียว (วโิ รจน์ สุทธิสีมา, 2564)
ในส่วนของความสัมพนั ธ์ระหว่างตน้ ทุนและรายรับ คือ การคานวณตน้ ทุนการผลิตซ่ึงจะ
ใชว้ ิธีการนบั ยอ้ นหลงั จากการประมาณยอดผทู้ ี่จะเขา้ ชมเป็นตวั ต้งั และถอยกลบั มาสู่ตน้ ทุนการผลิต
ที่เหมาะสม ทา้ ยท่ีสุดสิ่งท่ีจะกลายเป็ นประเด็นสาคญั ต่อไป คือเม่ือระบบสตรีมมิ่งมีความตอ้ งการ
เน้ือหา (Content) มานาเสนอในแพลตฟอร์ม จะทาให้เกิดความตอ้ งการบุคลากรในหน่วยผลิตมาก
ข้ึนยงิ่ กวา่ เดิม ซ่ึงแต่เดิมน้นั ไดม้ ีสัญญาณของการขาดแคลนแรงงานมากทกั ษะในอุตสาหกรรมโสต
ทศั น์ของไทยมาก่อนยคุ ของสตรีมมิ่งแลว้ อย่างไรก็ตามในแง่ของรายไดท้ ่ีจะคืนกลบั สู่หน่วยผลิต
และบุคลากรอาจจะไม่ไดม้ ากมาย เน่ืองจากกระบวนการถวั เฉลี่ยรายไดใ้ หค้ รอบคลุมทุกหน่วยการ
ผลิตมากที่สุด ท้งั น้ีในความเปล่ียนแปลงขา้ งตน้ ซ่ึงสอดคลอ้ ง เก่ียวขอ้ งกบั การฉายภาพยนตร์กล่าว
เพ่ิมเติมได้ว่า เม่ือเปลี่ยนจากมุมมองในหน่วยผลิตมาสู่การจดั จาหน่ายและจดั ฉาย จะพบความ
เปลี่ยนแปลงของสตรีมมิ่งต่ออุตสาหกรรมภาพยนตร์ ไดแ้ ก่ ช่องทางการจดั จาหน่ายซ่ึงมีแนวโนม้ วา่
สถานการณ์โควิด-19 จะเป็ นตวั เร่งให้ผูค้ นเคยชินกบั การรับชมเน้ือหาด้งั เดิมและใหม่ (Original
Content) จากช่องทางสตรีมมิ่งแทนที่จะเป็ นโรงภาพยนตร์ ห่วงโซ่คุณค่าจะถูกเปลี่ยนแปลงโดย
ลดทอนความสาคญั ของระบบการจดั จาหน่ายภาพยนตร์เพื่อฉายในโรงภาพยนตร์และตลาดของ
โฮมวิดีโอ เช่น DVD และ การดาวน์โหลด เพื่อเขา้ มาสร้างรายไดใ้ นช่องทางสตรีมมิ่งแทน ซ่ึงใน
กรณีโรงภาพยนตร์น้นั ระยะห่างของเวลาระหวา่ งการฉายในโรงภาพยนตร์กบั การเขา้ สู่ระบบสตรีม
ม่ิงจะถูกลดใหน้ อ้ ยลง และนาไปสู่การตดั สินใจรอคอยเพื่อรับชมในระบบออนไลน์มากกวา่ การรีบ
รับชมในโรงภาพยนตร์ (วโิ รจน์ สุทธิสีมา, 2564)
ทา้ ยน้ี (วิโรจน์ สุทธิสีมา, 2564) ไดส้ รุปเพ่ิมเติมเก่ียวกบั ความเปล่ียนแปลงขา้ งตน้ พร้อม
ช้ีแนะถึงการปรับตัวของอุตสาหกรรมภาพยนตร์กับส่ือสตรีมมิ่งไวค้ ร่าวๆ คือ อุตสาหกรรม
ภาพยนตร์ไทยและอุตสาหกรรมส่ือสตรีมม่ิงไทย ย่อมไดร้ ับความเปลี่ยนแปลงจากกระแสโลกา
ภิวตั น์และโลกาเทศาภิวตั น์ทางวฒั นธรรมอย่างหลีกเล่ียงไดย้ าก การเตรียมความพร้อมสาหรับ
บุคคลในอุตสาหกรรมเพื่อปรับตวั เป็ นเร่ืองจาเป็ น ดงั เช่นการปรับวิธีคิดดา้ นการสร้างสรรคใ์ ห้มี
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
281
เอกลกั ษณ์ความเป็ นทอ้ งถ่ินท่ีสามารถปรับผสานกบั ความเป็ นสากล การเก็บขอ้ มูลจากผูช้ มที่ผ่าน
ระบบอลั กอริท่ึมเพ่ือนามาผลิตให้สอดคลอ้ งกบั รสนิยม ศาสตร์แห่งการคานวณตวั เลข เพื่อเป็ น
ตวั ช้ีวดั ของความสาเร็จในการทางานไปจนถึงการฝึ กฝนวิธี การทางานที่มีระบบเป็ นสากลและ
แสวงหาขอ้ มูลดา้ นการบริหารบุคลากร และราคา เพื่อให้สามารถเขา้ ไปเป็นส่วนหน่ึงของระบบส่ือ
สตรีมมิ่งในระบบสากลอยา่ งสมบูรณ์ไดต้ ่อไป
1.2.3 กำรปรับตวั รับมือกบั ควำมเปลยี่ นแปลงจำกภำคส่วนทีเ่ กยี่ วข้องกบั อตุ สำหกรรมภำพยนตร์
อุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทยควรรับมือกบั การเปล่ียนแปลงอย่างไร อย่างแรกสุดทุกภาค
ส่วนของอุตสาหกรรมตอ้ งยอมรับก่อนว่า ธุรกิจของโลกภาพยนตร์จะไม่เหมือนเดิม และคงไม่
กลบั มาเหมือนเดิมอีกต่อไปแลว้ จากน้ันทุกฝ่ ายควรถือโอกาสน้ีในการกาหนดกรอบความคิด
เกี่ยวกบั ธุรกิจภาพยนตร์เสียใหม่รวมถึงกาหนดยุทธศาสตร์ท่ีสอดคลอ้ งกบั กระแสท่ีเปลี่ยนไปซ่ึง
(ภาณุ อารี , 2563) ได้สรุปถึงการปรับตัวของภาคส่วนต่างๆ ในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ อัน
ประกอบดว้ ย ภาครัฐ ภาคผผู้ ลิตและจดั จาหน่าย รวมไปถึงการวางแผนช่องทางการเผยแพร่ไว้ ดงั น้ี
1. ภาครัฐ: รัฐควรถือโอกาสน้ีในการจดั ต้งั สภาการภาพยนตร์ (Film Commission) ที่รวม
ศูนยก์ ารส่งเสริมและสนบั สนุนภาพยนตร์ไทยท้งั ภายในและนอกประเทศเพ่ือความเป็นเอกภาพใน
การบริหารงาน โดยผูบ้ ริหารควรเป็ นผูท้ ่ีมีความรู้และความเช่ียวชาญในด้านธุรกิจภาพยนตร์ท่ี
ครอบคลุมท้งั ภาพยนตร์บนั เทิงและศิลปะ ขณะท่ีมีตวั แทนจากภาครัฐฝ่ ายต่างๆ ที่มีความเช่ียวชาญ
ดา้ นวฒั นธรรม การพาณิชย์ และการต่างประเทศ ร่วมกาหนดทิศทางการสนับสนุนและส่งเสริม
ภาพยนตร์ท่ีสอดคลอ้ งกบั ความเป็นจริงที่เกิดข้ึน โดยกาหนดเป็นเป้าหมายระยะใกล/้ กลางและระยะ
ยาวท่ีชัดเจน สาหรับเป้าหมายระยะใกลแ้ ละกลาง สภาการภาพยนตร์ควรให้การสนับสนุนภาพ
ยนตร์หรือแมแ้ ต่ซีรีส์ท่ีกา้ วขา้ มพรมแดนของความเป็นไทยไปสู่คอนเทนตท์ ี่นาเสนอเน้ือหา สื่อสาร
ให้คนท้ังโลกเข้าถึงได้ ท้ังน้ีคงปฏิเสธไม่ได้ว่าเหตุผลท่ีภาพยนตร์เกาหลีหลายเร่ืองประสบ
ความสาเร็จในระดบั โลก ไม่ไดเ้ ป็นเพราะภาพยนตร์เรื่องน้นั หรือซีรีส์เร่ืองน้นั ขายความเป็นเกาหลี
แต่เป็นเพราะคอนเทนตเ์ หล่าน้ีนาเสนอประเด็นท่ีผชู้ มทว่ั โลกรู้สึกร่วมดว้ ย รูปแบบการนาเสนอที่มี
เอกลกั ษณ์โดดเด่นและน่าจดจา (Parasite คือตวั อยา่ งท่ีดี หนงั พูดถึงประเด็นความเหลื่อมล้าซ่ึงเป็น
ปัญหาท่ีคนท้งั โลกประสบอยู่ โดยใช้รูปแบบการเล่าเรื่องท่ีดูสนุกมีช้ันเชิงน่าติดตาม) นอกจาก
สนบั สนุนและส่งเสริมคอนเทนตป์ ระเภทน้ีแลว้ สิ่งท่ีสภาการภาพยนตร์ตอ้ งทาควบคู่กนั ไปในแผน
ระยะส้ันและกลางคือ การสร้างโครงสร้างพ้ืนฐาน (infrastructure) เพื่อทาให้คอนเทนต์เหล่าน้ีได้
เขา้ ถึงกลุ่มเป้าหมายอยา่ งมีประสิทธิภาพ ไม่ว่าจะเป็นการสร้างจุดนดั พบระหว่างผูส้ ร้างภาพยนตร์
กับผูจ้ ดั จาหน่ายท้งั ในและต่างประเทศ รวมถึงผูส้ นับสนุนทางการเงินท้งั ไทยและต่างประเทศ
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
282
เช่นกนั หรือการสร้างตลาดภาพยนตร์ดิจิทลั ที่จะนาพาภาพยนตร์ไทยเขา้ ถึงกลุ่มลูกคา้ ไดอ้ ย่าง
รวดเร็วและชดั เจน ไม่เพียงเท่าน้นั สภาการภาพยนตร์ควรให้การสนบั สนุนการคิดนวตั กรรมใหม่ๆ
ที่สอดคลอ้ งกบั ความเปลี่ยนแปลงท่ีเกิดข้ึน เช่น แพลทฟอร์มสตรีมมิ่งท่ีมีความโดดเด่นของคนไทย
เองหรือเคร่ืองมือสกดั ก้นั ลิงคภ์ าพยนตร์เถื่อน (Anti piracy takedown tool) ซ่ึงจะมีความจาเป็นอยา่ ง
มาก เม่ือภาพยนตร์ออกฉายในโรงภาพยนตร์พร้อมกบั ช่องทางสตรีมม่ิง สาหรับเป้าหมายระยะยาว
สภาการภาพยนตร์พึงตระหนกั ว่า แมว้ ่าแนวโน้มของภาพยนตร์ในอนาคตจะทาให้โรงภาพยนตร์
ค่อยๆ ลดความสาคญั ลง แต่วฒั นธรรมการชมภาพยนตร์ (film culture) ไม่ควรจะสูญหาย สภาการ
ภาพยนตร์ต้องส่งเสริมกิจกรรมท่ีเน้นการฟ้ื นฟูวฒั นธรรมการชมภาพยนตร์ในรูปแบบต่างๆ
ไม่วา่ จะเป็นการจดั เทศกาลภาพยนตร์ การจดั เสวนาประกอบการฉายภาพยนตร์ นอกจากน้ีสภาการ
ภาพยนตร์ควรให้การสนับสนุนทางการเงิน แก่ผู้จัดกิจกรรมทางด้านวฒั นธรรมภาพยนตร์
ผูป้ ระกอบการพ้ืนท่ีการฉายภาพยนตร์ ( film space) หรือ แม้แต่ผูป้ ระกอบการโรงภาพยนตร์
ทางเลือกท่ีมีศกั ยภาพในการดาเนินธุรกิจได้
2. ภาคผผู้ ลิตและจดั จาหน่าย: ปฏิเสธไม่ไดว้ ่าภาพยนตร์ในอนาคตจะไร้ซ่ึงพรมแดนท่ีระบุ
วา่ หนงั เร่ืองน้ีเป็นของชาติใดอีกต่อไป ท้งั น้ีเป็นการเติบโตของธุรกิจสตรีมมิ่งที่แพร่ขยายไปทว่ั โลก
จะค่อยๆ ขดั เกลาพฤติกรรมการชมภาพยนตร์ของผชู้ มในแต่ละประเทศใหเ้ ป็นไปในทิศทางเดียวกนั
มากข้ึน กล่าวคือ รสนิยมของผูช้ มในแต่ละช่วงเวลา จะกาหนดแนวทางคอนเทนต์ของช่วงเวลา
น้นั ๆ เช่นในช่วงเวลาน้ีประเด็นเร่ืองความเหล่ือมล้า การต่อตา้ นค่านิยมเดิม กาลงั เป็นประเดน็ ท่ีถูก
พดู ถึงในสงั คมโลก หนงั หลายเรื่องหลากแนวที่นาเสนอประเดน็ ดงั กล่าว ลว้ นแต่ประสบความสาเร็จ
ไม่เพียงแค่ในประเทศตวั เองแต่ยงั รวมถึงต่างประเทศดว้ ย เช่น Parasite ของเกาหลีใตท้ ี่นาเสนอ
ความเหลื่อมล้าของชนช้นั ทางสังคม Joker ท่ีนาเสนอถึงการลุกข้ึนเอาคืนสงั คมของชนช้นั ล่าง หรือ
แม่แต่ซีรีส์ยอดฮิตของเกาหลีเร่ือง A World of Married Couple ท่ีวิพากษค์ วามล่มสลายของสถาบนั
ครอบครัวเป็ นตน้ ดงั น้ันผูผ้ ลิตและจดั จาหน่ายภาพยนตร์จึงพึงตระหนกั ความจริงขอ้ น้ีตลอดเวลา
และควรศึกษาความเคลื่อนไหวของรสนิยมของผูช้ มในสังคมโลกอย่างใกลช้ ิด รวมถึงวิเคราะห์
ความเป็นไปไดถ้ ึงรสนิยมของผชู้ มในอนาคต การยึดติดความคิดที่ว่า หนงั ไทยควรทาให้คนไทยดู
เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอสาหรับเป็ นเหตุผลในการตดั สินใจในการสร้างภาพยนตร์เรื่อง
หน่ึง เพราะถึงเวลาหน่ึง ผชู้ มชาวไทยก็จะกลายเป็นส่วนหน่ึงของสังคมโลกที่คอยกาหนดรูปแบบ
การสร้างภาพยนตร์อีกที นอกจากน้ีก่อนการตดั สินใจสกั เร่ืองผผู้ ลิตควรประเมินถึงแหล่งรายได้ จาก
ช่องทางต่างๆ ไม่ว่าจะการสนับสนุนจากภาครัฐผ่านทุนสนับสนุน (ในกรณีที่ผูผ้ ลิตสนับสนุน)
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
283
รายไดจ้ ากโรงภาพยนตร์ รายไดจ้ ากการขายต่างประเทศ และรายไดอ้ ื่นๆ ใหด้ ี ถา้ พบวา่ คุม้ ค่าแก่การ
ลงทุนจึงค่อยเริ่มดาเนินการ
3. ช่องทางการเผยแพร่: แน่นอนว่าผูป้ ระกอบการโรงภาพยนตร์คือ เหย่ือรายแรกของการ
เปล่ียนแปลง เพราะแม้ว่าแนวโน้มของการจดั ฉายภาพยนตร์ของค่ายสตูดิโอต่างๆ จะยงั คงให้
ความสาคญั กบั โรงภาพยนตร์อยู่ แต่การที่ค่ายกาหนดเวลาการฉายในเวลาเดียวกบั ช่องทางสตรีมม่ิง
ยอ่ มทาใหโ้ รงภาพยนตร์เสียประโยชน์อยา่ งหลีกเลี่ยงไม่พน้ ประการแรกรายไดท้ ่ีควรได้ 100% ตอ้ ง
แบ่งให้ช่องทางสตรีมม่ิง ประการท่ีสองความเส่ียงของการทะลกั เขา้ มาในตลาดของลิงค์ และแผ่น
DVD เถื่อนมีมากข้ึนนและยากแก่กการควบคุมเพ่ิมข้ึน ดงั น้ันส่ิงท่ีโรงภาพยนตร์ควรปรับตวั เป็ น
อยา่ งแรกคือ การพยายามหาทางท่ีทาใหร้ าคาค่าชมภาพยนตร์สอดคลอ้ งกบั สภาพทางเศรษฐกิจของ
ผูบ้ ริโภค เพราะปฏิเสธไม่ไดว้ ่าราคาค่าชมภาพยนตร์ท่ีสูงมีผลต่อการตดั สินใจของผูบ้ ริโภค ยิ่งถา้
ผูบ้ ริโภคมีตวั เลือกเยอะอย่างช่องทางสตรีมมิ่งต่างๆ อาจทาให้การชมภาพยนตร์ในโรงไม่ไดเ้ ป็ น
ตวั เลือกแรกของพวกเขา ลาดบั ต่อมาผูป้ ระกอบการโรงภาพยนตร์ควรกาหนดแผนการรณรงคใ์ ห้
ผูช้ มตระหนกั ถึงความสาคญั ของการชมในโรงภาพยนตร์ เช่นกาหนดแผนการรณรงค์ Bring back
the cinematic experience ดว้ ยการทาใหผ้ ชู้ มรู้สึกวา่ แมว้ า่ ผชู้ มจะมีทางเลือกในการชมภาพยนตร์มาก
ข้ึน แต่ก็ไม่มีที่ใดท่ีเหมาะกับการเสพภาพยนตร์ได้สมบูรณ์แบบเท่ากับในโรงภาพยนตร์ และ
ประการสุดทา้ ย ในเมื่อช่องทางสตรีมมิ่งกลายเป็นไมเ้ บ่ือไมเ้ มากบั โรงภาพยนตร์ โรงภาพยนตร์กถ็ ือ
โอกาสผูกมิตรด้วยการจับเอาคอนเทนต์ของสตรีมมิ่งที่มีศกั ยภาพเหมาะสมกับการฉายในโรง
ภาพยนตร์มาฉายให้ผู้ชมได้ชม โดยทาควบคู่กับแผนการรณรงค์ Bring back the cinematic
experience ซ่ึงหากทาสาเร็จ แมว้ ่าหนงั บางเรื่องที่ผลิตเพื่อฉายในช่องทางสตรีมม่ิงโดยเฉพาะ หรือ
ซีรีส์บางชุดจะเผยแพร่ทางช่องทางสตรีมมิ่งก่อนแลว้ ซ่ึงไม่วา่ อยา่ งไรผชู้ มกอ็ ยากชมภาพยนตร์หรือ
ซีรีส์เหล่าน้นั บนจอใหญ่ที่มีระบบเสียงสมบูรณ์แบบและท่ามกลางผชู้ มจานวนมากอยดู่ ี (ลองนึกถึง
การไดด้ ู ซีรีส์ The Crown หรือ แปลรักฉนั ดว้ ยใจเธอ ในโรงภาพยนตร์)
ดงั น้ีกล่าวอีกนยั สาคญั ในการเปลี่ยนแปลงท่ีเกิดข้ึนต่อวงการถาพยนตร์ ซ่ึงเป็ นสิ่งที่ผูผ้ ลิต
ผสู้ ร้าง หรือผทู้ ่ีมีส่วนเกี่ยวขอ้ งกบั ภาพยนตร์ที่อาจกาลงั มีแพลนผลิตในอนาคต คือ การเตรียมพร้อม
รับความเปล่ียนแปลงต้งั แต่เน่ินๆ เป็นทางเลือกไม่กี่ทางที่จะทาใหอ้ ุตสาหกรรมภาพยนตร์ขณะน้ีอยู่
รอดในโลกท่ีมีความเปลี่ยนแปลงแทบตลอดเวลาอย่างโลกภาพยนตร์ไดอ้ ย่างมนั่ คง (ภาณุ อารี,
2563) และนอกจากการเปลี่ยนแปลงโดยการเขา้ มาของส่ือสตรีมมิ่งแลว้ ความยากลาบากที่นบั เป็น
ปัญหาหรือปัจจยั สาคญั ต่ออุตสาหกรรมภาพยนต์ในขณะน้ีก็คือ สถานการณ์โรคระบาดโควิด 19
เพราะไม่เพียงเดือดร้อนแต่การเปลี่ยนแผนในการนาเสนอผา่ นช่องทางอ่ืนๆ เท่าน้นั แต่ความยงุ่ ยาก
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
284
ในคร้ังน้ี ครอบคลุมถึงการถ่ายทาท่ีกระทบองค์ประกอบโดยรวมท้งั หมด งบประมาณท่ีวางไว้
ตวั นกั แสดงที่จดั ตารางคิวไวแ้ ลว้ อาจมีการเปล่ียนแปลง เงินทุนในการจดั ซ้ืออุปกรณ์ต่างๆ ในฉาก
สถานท่ีถ่ายทาที่จองไวห้ ากไม่ไดถ้ ่ายในเวลาที่ตกลงก็อาจส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงหลากหลาย
องคป์ ระกอบ ซ่ึงท้งั หมดที่กล่าวมาน้ีลว้ นแต่จะส่งผลกระทบต่อองคร์ วมท้งั ในแง่ของเงินทุน และ
กาลงั ในการการผลิต คน หรือแมก้ ระทง่ั เครื่องทุ่นแรงต่างๆ ดงั น้นั นายทุนหรือผปู้ ระกอบการในการ
ผลิตทุกคนควรท่ีจะวิเคราะห์และทาการวางแผนเพ่ือรับมือจากสถานการณ์ดังกล่าวให้มี
ประสิทธิภาพสูงสุด
1.3 กำรปรับตวั ของอุตสำหกรรมภำพยนตร์จำกสถำนกำรณ์โรคระบำดโควดิ 19
โรคระบาดจากไวรัส COVID-19 ท่ีแพร่กระจายไปทั่วโลก ส่งผลกระทบต่อสภาพสังคมและ
เศรษฐกิจกวา้ งขวาง รัฐบาลของชาติที่พบการแพร่ระบาดทวั่ โลกต่างส่ังปิ ดสถานที่ท่องเที่ยวที่มีคนจานวน
มาก ห้างสรรพสินค้า และโรงภาพยนตร์ก็เป็ นจุดท่ีมีความเส่ียงสูงในการแพร่เช้ือท่ีถูกส่ังปิ ด เม่ือโรง
ภาพยนตร์ไม่สามารถฉายได้ ค่ายหนงั ต่างก็เลื่อนกาหนดการฉายหนงั รวมถึงเทศกาลภาพยนตร์สาคญั ซ่ึงมี
แผนเปิ ดตวั หนงั ใหม่จานวนมากก็ตอ้ งเล่ือนหรือยกเลิกไปเช่นกนั ความเปลี่ยนแปลงในแวดวงภาพยนตร์ท่ี
ไดร้ ับกระทบจากการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ส่งผลใหผ้ ปู้ ระกอบการภาพยนตร์ตอ้ งหาแนวทางในการ
ปรับตวั เพ่ือให้อยรู่ อดและสู้กบั สถานการณ์ดงั กล่าวให้ได้ โดยแนวทางในการปรับตวั (ฉลองรัฐ เฌอมาลย์
ชลมารค, 2564) ไดใ้ หร้ ายละเอียดดงั น้ี
1.3.1 กำรปรับตวั ของกองถ่ำยทำภำพยนตร์
ดอนเนลลี (Donnelly, 2020) นักเขียนนิตยสารวาไรต้ี เขียนบทความช่ือ A Day on a Film
Set in the Time of Coronavirus เผยแพร่เมื่อเดือนกนั ยายน ค.ศ. 2020 บทความของเขาไดส้ ะทอ้ น
บรรยากาศการทางานท่ีเคร่งครัดของกองถ่ายทาภาพยนตร์บันเทิงเร่ือง The Knocking ที่ไม่ได้
สนุกสนานและผ่อนคลายมากนัก แต่กลบั เต็มไปดว้ ยความเคร่งเครียดและการรักษาระเบียบเพ่ือ
ป้องกนั โรคระบาด ซ่ึงจากบทความขา้ งตน้ (ฉลองรัฐ เฌอมาลยช์ ลมารค, 2564) สรุปสาระสาคญั ได้
ดงั น้ี
1. กองถ่ายทาภาพยนตร์ในฮอลลีวดู ตอ้ งอยภู่ ายใตม้ าตรการกากบั และคาแนะนาของรัฐ เขต
และสหภาพนกั แสดง ซ่ึงแต่ละรัฐในสหรัฐอเมริกาอาจมีมาตรการที่แตกต่างกนั เลก็ นอ้ ย
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
285
2. บุคคลท่ีมีความสาคญั มากในกองถ่าย ไม่ใชผ้ กู้ ากบั และตวั แทนฝ่ ายทุนผลิตเท่าน้นั แต่ยงั
มีเจา้ หนา้ ที่อีกคนที่มีบทบาทสูงมากในกองถ่ายนน่ั คือเจา้ หนา้ ที่ดูแลกฎระเบียบต่างๆ เก่ียวกบั โรค
ระบาดโควิด-19 ท่ีจะมาดูแลและให้คาแนะนาเกี่ยวกบั การปฏิบตั ิตนระหว่างการทางาน เพ่ือให้ทุก
คนปลอดภยั จากโรคระบาด ผูท้ าหน้าท่ีน้ีจะเขม้ งวดกบั ทุกคนนับต้งั แต่เร่ืองการลา้ งมือ การสวม
หนา้ กากอนามยั และการรักษาระยะห่าง
3. นกั แสดงตอ้ งมีการตรวจหาเช้ือไวรัสโคโรนาทุกๆ 3 วนั ส่วนทีมงานในกองถ่ายตอ้ งมี
การตรวจหาเช้ือไวรัสสปั ดาห์ละหน่ึงคร้ัง
4. ทีมงานในกองถ่ายควรหลีกเลี่ยงการหยิบจบั หรือสัมผสั ฉากและอุปกรณ์ต่างๆ โดยเนน้
การพูดคุยส่ือสารกนั ใหม้ ากท่ีสุด เพื่อให้เขา้ ใจตรงกนั ซ่ึงจะช่วยทาใหส้ ามารถลดการแตะตอ้ งวตั ถุ
ต่างๆ ในฉากได้ ส่วนช่างแต่งหนา้ คือผูม้ ีความเส่ียงสูงที่สุดในกองถ่ายเพราะตอ้ งสัมผสั ใกลช้ ิดกบั
นกั แสดงและคนอ่ืนๆ แต่สามารถลดความเส่ียงลงไดบ้ า้ ง โดยตอ้ งพยายามใหม้ ีการฆ่าเช้ือบ่อยๆ
5. อาหารและเครื่องด่ืมจะถูกบริการเป็นรายบุคคล ทีมงานไม่สามารถหยบิ จบั อาหารไดต้ าม
สะดวก หรือสมั ผสั อาหารไดต้ ามใจอยา่ งในอดีต การรับประทานอาหารตอ้ งอยหู่ ่างกนั กบั คนอ่ืนๆ
6. การทางานในกองถ่ายแต่ละวนั อาจถ่ายทาไดน้ อ้ ยกวา่ ช่วงปกติท่ีไม่มีโรคระบาด เพราะมี
ข้นั ตอนอ่ืนๆ ที่เกี่ยวกบั สุขภาพและอนามยั เพ่ิมเขา้ มา ดงั น้นั ผกู้ ากบั ภาพยนตร์อาจมีภาพจากการถ่าย
ทาให้เลือกใช้สาหรับการตดั ต่อน้อยลง ผูผ้ ลิตภาพยนตร์อาจตอ้ งหาแนวทางอื่นๆ เพ่ิมเติมเพ่ือ
สร้างสรรคง์ านใหบ้ รรลุวตั ถุประสงค์
กระบวนการถ่ายทาภาพยนตร์ดงั กล่าว แมเ้ ป็นกองถ่ายขนาดไม่ใหญ่โต แต่มีมาตรการดูแล
เข้มงวด ส่วนกองถ่ายทาภาพยนตร์เร่ืองอ่ืนๆ ในสหรัฐอเมริกาก็มีลกั ษณะคลา้ ยคลึงกัน ซ่ึงใน
ประเทศอ่ืนกม็ ีการดาเนินงานในลกั ษณะที่ไม่ต่างไปจากน้ี รวมถึงประเทศไทยดว้ ยเช่นกนั เพราะถือ
เป็ นวิถีปฏิบตั ิแบบใหม่เพ่ือรับมือกบั โรคระบาด อย่างไรก็ดี ในสถานการณ์เช่นน้ียงั มีกองถ่ายอีก
จานวนมากท่ีไม่สามารถออกกองถ่ายทาภาพยนตร์ได้ ดว้ ยติดขดั จากขอ้ จากดั ต่างๆนาๆ ดงั น้นั ในปี
ค.ศ. 2020 ผูช้ มและผูอ้ ยู่ในธุรกิจภาพยนตร์จึงเฝ้ารอวนั การยุติลงของโรคระบาดชนิดน้ีอยา่ งใจจด
ใจจ่อ (ฉลองรัฐ เฌอมาลยช์ ลมารค, 2564)
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
286
1.3.2 กำรปรับตวั ของโรงภำพยนตร์
ในสถานการณ์ระบาดของโรคโควิด-19 กิจการโรงภาพยนตร์ตอ้ งปิ ดบริการชวั่ คราวใน
หลายประเทศ เพราะกิจกรรมการชมภาพยนตร์ในโรงภาพยนตร์เป็นส่ิงตอ้ งหา้ มจนกวา่ สถานการณ์
จะกลบั มาเป็ นปกติ กรณีประเทศไทยมีการปิ ดโรงภาพยนตร์ ต้งั แต่วนั ท่ี 18 มีนาคม 2563 แต่เม่ือ
สถานการณ์การระบาดอยใู่ นข้นั ควบคุมได้ การติดเช้ือในประเทศมีอตั ราลดลง กิจการโรงภาพยนตร์
กส็ ามารถกลบั มาเปิ ดฉายไดต้ ามปกติอีกคร้ัง โดยรัฐบาลไทยอนุญาตใหโ้ รงภาพยนตร์ฉายภาพยนตร์
ได้ ต้งั แต่ตน้ เดือนมิถุนายน 2563 ภายใตม้ าตรการควบคุมเขม้ งวดหลายเรื่อง เร่ืองสาคญั คือการจดั
เก้าอ้ีน่ังผูช้ มที่ตอ้ งห่างกนั พอสมควร ส่งผลทาให้โรงภาพยนตร์สามารถรองรับผูช้ มต่อรอบได้
น้อยลงมา ช่วงการกลบั มาเปิ ดกิจการอีกคร้ังของโรงภาพยนตร์ในไทย ช่วงแรกมีผูช้ มเข้าโรง
ภาพยนตร์นอ้ ยมาก บริษทั จดั จาหน่ายภาพยนตร์ชะลอการฉายภาพยนตร์ทุนสร้างสูง เลือกเฉพาะ
ภาพยนตร์ทุนต่าออกฉาย ทาใหร้ ะยะแรก รายไดข้ องตลาดภาพยนตร์ไม่สูงเท่าท่ีควร
รายงานสถานการณ์ของโรงภาพยนตร์ในประเทศไทยช่วงดงั กล่าวไวด้ งั น้ี “นบั จากวนั ท่ี 1
มิถุนายน 2563 ท่ีโรงหนงั กลบั มาเปิ ดให้บริการแทบท้งั หมดของหนงั ที่กลบั มาเขา้ ฉาย ก็คือหนงั ที่
ยงั คงคา้ งอยู่ในโปรแกรมเดิม บางเรื่องก็เพ่ิงจะเขา้ ฉายไดไ้ ม่ครบอาทิตย์ บางเร่ืองก็ยืนโรงมาซัก
พกั นึงแลว้ รวมถึงบางเรื่องกอ็ ยใู่ นช่วงปลายโปรแกรมก่อนท่ีโรงหนงั จะปิ ดใหบ้ ริการต้งั แต่วนั ท่ี 18
มี.ค. 2562 สาหรับภาพยนตร์เร่ืองแรกๆ ท่ีกลบั มาฉายในโรงภาพยนตร์ของไทย อาทิเร่ือง Bloodshot
(2020) ที่ฉายในโรงภาพยนตร์ค้างไวก้ ่อนที่โรงภาพยนตร์จะถูกปิ ดฉายช่ัวคราว และเมื่อโรง
ภาพยนตร์กลบั มาเปิ ด อีกคร้ัง เร่ือง Bloodshot กก็ ลบั มาฉายอีกคร้ังเช่นกนั โดยมีรายไดจ้ ากการฉาย
4 วนั (4-7 มิถุนายน 2563) อยู่ท่ีราวสามแสนบาท ส่วนภาพยนตร์ไทยเร่ืองประวตั ิศาสตร์ที่เขา้ ฉาย
เป็ นเร่ืองแรกหลงั การกลบั มาเปิ ดโรงภาพยนตร์อีกคร้ังคือ เรื่อง พจมาน สว่างคาตา (2563) โดยมี
รายได้จากการฉาย 4 วันแรก (4-7 มิถุนายน 2563) อยู่ที่ราวหน่ึงล้านเก้าแสนบาท ซ่ึงรายได้
ภาพยนตร์ท้งั สองเร่ืองขา้ งตน้ น้ีนับว่าน้อยมากแต่เมื่อพิจารณาว่าเป็ นสถานการณ์ไม่ปกติ การมี
รายรับนอ้ ยนิดอาจไม่น่าพึงพอใจสาหรับกิจการภาพยนตร์โดยรวม แต่สิ่งท่ีถือวา่ น่ายนิ ดียง่ิ กว่าก็คือ
การท่ีผูช้ มสามารถเขา้ โรงภาพยนตร์ไดอ้ ีกคร้ัง โรงภาพยนตร์สามารถกลบั มาเปิ ดกิจการไดอ้ ีกหน
และผผู้ ลิตหรือผจู้ ดั จาหน่ายภาพยนตร์สามารถปลอ่ ยภาพยนตร์ของตนออกมาฉายไดอ้ ีก
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
287
เม่ือหันไปมองสถานการณ์โรงภาพยนตร์ในต่างประเทศ จะพบว่าหลายประเทศก็มี
สภาพการณ์ไม่ต่างจากไทย คือ โรงภาพยนตร์ส่วนมากถูกสั่งงดบริการช่ัวคราว ในบางประเทศ
ประชาชนหันไปชมภาพยนตร์แบบขบั รถเขา้ ไปชม (Drive in) แทน เช่นในประเทศเกาหลีใต้ ที่รัฐ
อนุญาตให้ฉายไดเ้ พราะเป็ นสถานที่เปิ ดโล่ง และผูช้ มน่ังอยู่ในรถของตนเอง ส่วนในยุโรปและ
สหรัฐอเมริกาโรงภาพยนตร์แบบขบั รถเขา้ ไปชมหรือ Drive in ก็นบั ว่าไดร้ ับความนิยมเช่นกนั ทวา่
โรงภาพยนตร์แบบปกติน้นั ส่วนมากถูกปิ ดใหบ้ ริการอยา่ งยาวนาน ยกเวน้ บางเมืองท่ีการระบาดของ
โรคโควิด-19 ไม่รุนแรงนกั
สาหรับภาพรวมปัญหาผลกระทบของโรงภาพยนตร์ทว่ั โลกในยคุ สมยั แห่งการระบาดของ
โรคโควดิ -19 สามารถประมวลเป็นขอ้ สรุปสาคญั (ฉลองรัฐ เฌอมาลยช์ ลมารค, 2564) สรุปไวด้ งั น้ี
1. โรงภาพยนตร์สามารถเปิ ดกิจการไดเ้ พียงบางส่วน โรงภาพยนตร์ในเครือขนาดใหญ่ไม่
สามารถทาธุรกิจไดเ้ ต็มกาลงั ทาให้ขาดรายไดไ้ ปจานวนมาก เช่น กรณีโรงภาพยนตร์ในเครือ
ซีเนเวิลด์ (Cineworld) ขององั กฤษ ท่ีสามารถเปิ ดโรงภาพยนตร์ฉายไดเ้ พียง 561 แห่ง จากท้งั หมด
778 แห่ง ภาวะเช่นน้ีส่งผลให้อุตสาหกรรมภาพยนตร์ในภาพรวมขาดกระแสเงินท่ีจะเข้าไป
หมุนเวียนหล่อเล้ียงตลาดภาพยนตร์ หนงั สือพิมพ์ Bangkok Post (2020:6) รายงานเกี่ยวกบั ผบู้ ริหาร
โรงภาพยนตร์เครือซีเนเวิลด์ ซ่ึงใหญ่เป็ นอนั ดบั สองของโลก มีความเห็นว่า “หากรัฐยงั คงเขม้ งวด
เร่ืองการรวมกลุ่มทางสงั คม มนั จะส่งผลดา้ นลบกบั ธุรกิจและการเงิน ของพวกเรา”
2. มีมาตรการเวน้ ระยะห่างในโรงภาพยนตร์ ทาให้การขายตวั ชมภาพยนตร์ต่อรอบมี
จานวนลดลง ซ่ึงทาใหร้ ายไดข้ องโรงภาพยนตร์หดหายไปจานวนมาก
3. ผชู้ มยงั ไม่มนั่ ใจในการเขา้ โรงภาพยนตร์ เพราะหวาดกลวั การติดเช้ือ ทาใหจ้ านวนคนเขา้
ชมภาพยนตร์มีอยเู่ พียงนอ้ ยนิด ภาพยนตร์ทุนสร้างสูงที่ปกติสามารถ ทารายไดจ้ านวนมาก แต่เมื่อ
เปิ ดฉายใน ภาวะโรคโควิด-19 ระบาด ภาพยนตร์กลุ่มดงั กล่าวทารายไดน้ อ้ ยมากอย่างมีนัยสาคญั
เช่นเร่ือง Tenet (2020) ออกฉายในวงกวา้ งของประเทศไทย สามารถทารายได้ 4 วนั แรก (27-30
สิงหาคม 2563) เพยี ง 18 ลา้ นบาท ซ่ึงหากเป็นสถานการณ์ปกติ เร่ือง Tenet น้ีคาดวา่ จะตอ้ งทารายได้
มากกว่าน้ีอีกจานวนมาก เพราะภาพยนตร์มีคุณสมบตั ิโดดเด่นในการทารายไดส้ ูง ดว้ ยภาพยนตร์
เรื่องน้ีเป็นผลงานของผกู้ ากบั ที่มีชื่อ เสียงมาก และแนวทาง(Genre) ของภาพยนตร์เป็นแนวท่ีตลาด
ผชู้ มชาวไทยชื่นชอบเป็นพิเศษ
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
288
1.3.3 กำรปรับเปลย่ี นช่องทำงรับชมภำพยนตร์
ช่วงการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 โรงภาพยนตร์ทวั่ โลกไม่อาจใหค้ วามบนั เทิงแก่ผูช้ ม
ไดด้ งั เดิม แต่กระน้ันผูช้ มในยุคสมยั แห่งโรคระบาดน้ีก็สามารถชมภาพยนตร์ท่ีตนเองช่ืนชอบได้
เช่นเดิม เพียงแต่ปรับเปล่ียนวิธีการเขา้ ถึงภาพยนตร์ในช่องทางแบบใหม่ ซ่ึงถือเป็ นโชคดีในภาวะ
วิกฤติก็ว่าได้ ที่ในสภาวการณ์การถือระยะห่างทางสังคมมีความสาคญั อยา่ งยิ่ง โลกยงั มีเทคโนโลยี
การส่ือสารออนไลน์ท่ีมีศกั ยภาพ ทาให้ผูช้ มมีทางเลือกในการเสพความบนั เทิงไดห้ ลากหลาย การ
สตรีมมิ่ง (Streaming) ภาพยนตร์ คือ รูปแบบการรับชมภาพยนตร์ท่ีแพร่หลายอย่างท่ีสุดในยคุ โรค
ระบาดน้ี ผูช้ มสามารถเขา้ ถึงภาพยนตร์จากที่บา้ นไดอ้ ย่างสะดวกสบาย ห่างไกลความเสี่ยงท่ีจะ
สัมผสั โรค และมีภาพยนตร์ให้เลือกชมจานวนมาก กล่าวกนั ว่า ในยุคโรคระบาดโควิด-19 ธุรกิจ
ให้บริ การชมภาพยนตร์ออนไลน์หรื อการสตรี มม่ิงมีการขยายตัวอย่างก้าวกระโดด เช่นท่ี
หนงั สือพิมพไ์ ทยรัฐ (2563:8) รายงานผลสารวจเชิงลึกของ Similar web เวบ็ ไซตช์ ้นั นาของโลกว่า
ช่วงแรกของการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ประชาชนมีการเขา้ ใชส้ ื่อออนไลน์ต่างๆ สูงข้ึนมาก
“การบริการสตรีมม่ิงสื่อบนั เทิงมียอดเขา้ ชมเพม่ิ ข้ึน 9.8%
การสตรีมม่ิง (Streaming) เป็ นการเล่นไฟล์ภาพหรือเสียง ไฟล์วีดีโอ และไฟล์มลั ติมิเดีย
ต่างๆ ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต โดยที่ผูช้ มไม่จาเป็ นต้องดาวน์โหลดไฟล์ท่ีใช้เวลายาวนาน
แต่อยา่ งไรกด็ ีการจะรับชมภาพยนตร์แบบสตรีมมิ่งใหถ้ ูกลิขสิทธ์ิผชู้ มตอ้ งเสียค่าบริการใหแ้ ก่บริษทั
เจา้ ของช่องทางการรับชม ซ่ึงปัจจุบนั มีผูใ้ ห้บริการสตรีมม่ิงภาพยนตร์อยหู่ ลายราย ท้งั น้ี (ฉลองรัฐ
เฌอมาลยช์ ลมารค, 2564) กล่าวถึงแหล่งการรับชมภาพยนตร์ออนไลนถ์ ูกลิขสิทธ์ิท่ีโดดเด่นและเป็น
ท่ีนิยมแพร่หลายในระดบั นานาชาติ คือ
1. เน็ตฟลิกซ์ (Netflix) ผูใ้ ห้บริการสตรีมมิ่งภาพยนตร์รายใหญ่ของโลกในยคุ โรคระบาด
โควิด-19 มีประวตั ิก่อต้งั มาต้งั แต่ปี ค.ศ.1997 ในฐานะบริษทั ให้เช่าและขายแผ่น DVD ภาพยนตร์
บริษทั น้ีก่อต้งั ในสหรัฐอเมริกา มีผูบ้ ุกเบิดกิจการช่ือมาร์ก แลนดอลฟ์ (Marc Landolph) และรีด
แฮสติงส์ (Reed Hastings) ต่อมาปี ค.ศ.2007 เน็ตฟลิกซ์เร่ิมเปิ ดใหบ้ ริการแบบสตรีมม่ิงคร้ังแรกโดย
ลูกคา้ ยงั ไม่ตอ้ งเสียค่าบริการ ปี ค.ศ.2013 กิจการสตรีมมิ่งของ เน็ตฟลิกซ์ ไดร้ ับความนิยมเพ่ิมข้ึน
มาก มีสมาชิกมากกว่า 36 ลา้ นคน ส่วนมากอยูใ่ นสหรัฐอเมริกา และในปี ค.ศ. 2018 บริษทั น้ีขยาย
ฐานกิจการไปทว่ั โลก โดยมีสมาชิกรวมกนั มากกว่า 137 ลา้ นคน สาหรับจุดเด่นของ เน็ตฟลิกซ์ คือ
การสร้างสรรคภ์ าพยนตร์ดว้ ยตนเอง แทนที่จะพ่ึงพิงภาพยนตร์จากบริษทั ผูส้ ร้างรายอื่นเพียงอย่าง
เดียว โดยเน็ตฟลิกซ์มอบทุนจานวนมากให้แก่ผูก้ ากบั ภาพยนตร์ และนกั แสดงที่มีช่ือเสียงมาผลิต
ภาพยนตร์เพื่อออกฉายที่เน็ตฟลิกซ์เป็ นการเฉพาะ ซ่ึงภาพยนตร์กลุ่มน้ีถูกเรียกว่า เน็ตฟลิกซ์
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
289
ออริจินัล (Netflix Original) โดยที่ผ่านมาภาพยนตร์หลายๆ เรื่องจดั ว่ามีคุณภาพดีมาก ภาพยนตร์
(Netflix Original) เร่ืองแรกถูกผลิตข้ึนในปี ค.ศ.2015 และถูกผลิตตามมาอีกจานวนไม่นอ้ ย ซ่ึงจาก
จุดเด่นขอ้ น้ีเองทาใหเ้ น็ตฟลิกซ์ไดร้ ับความสนใจจากผชู้ มมากข้ึนเรื่อยๆ เพราะภาพยนตร์กลุ่มน้ีบาง
เร่ืองไม่ได้ฉายในโรงภาพยนตร์และไม่สามารถรับชมในช่องทางการสตรีมม่ิงอ่ืนๆ สาหรับ
ภาพยนตร์เรื่องเด่นๆ ที่เน็ตฟลิกซ์เป็ นผูอ้ อกทุนในการผลิต เช่นเร่ือง Beasts of no Nation (2015)
Okja (2017) Roma (2018) The Irishman (2019) vagabond (2019) และ Extraction (2020) โดยเรื่อง
Extraction จดั เป็ นภาพยนตร์ท่ีไดร้ ับความนิยมอย่างสูงของ เน็ตฟลิกซ์ เพราะมีจานวนผูส้ ตรีมมิ่ง
สูงสุดเกือบ 100 ลา้ นคร้ัง (ฉลองรัฐ เฌอมาลยช์ ลมารค, 2564)
สาหรับสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ได้ส่งผลบวกต่อกิจการของ
เน็ตฟลิกซ์อยา่ งโดดเด่น เพราะทาใหบ้ ริษทั มียอดสมาชิกเพิ่มมากข้ึนและมีผลกาไรสูงข้ึนอยา่ งกา้ ว
กระโดด ภาพรวมในกิจการของเน็ตฟลิกซ์ช่วงไตรมาสแรกของปี ค.ศ.2020 กล่าวว่าตอนน้ีทาง
บริษทั มีผสู้ มคั รใชบ้ ริการแลว้ ถึง 183 ลา้ นคน ขณะท่ีรายรับในไตรมาสน้ีอยทู่ ี่ 5.77 พนั ลา้ นเหรียญ”
2. ไพรม์ วิดีโอ (Prime Video) เป็นผใู้ หบ้ ริการสตรีมม่ิงท่ีบุกเบิกการใหบ้ ริการในรูปแบบน้ี
มาพร้อมๆ กับเน็ตฟลิกซ์ สาหรับบริษัทแม่ของไพรม์ วิดีโอ คือบริษัท อะเมซอน ดอทคอม
(Amezon.Com) เจา้ ของธุรกิจหลกั ดา้ นการคา้ ขายสินคา้ ออนไลน์รายใหญ่ของโลก ไพรม์ วิดีโอ
เปิ ดตวั คร้ังแรกต้งั แต่ปี ค.ศ. 2006 ปัจจุบนั มีสมาชิกประมาณ 100 ลา้ นคนทวั่ โลก ผใู้ หบ้ ริการรายน้ีมี
การลงทุนด้านการผลิตภาพยนตร์และซีรีส์เป็ นของตนเองท่ีเรียกว่า (Original Contens) สาหรับ
ภาพยนตร์ที่มีช่ือเสียงผลิตข้ึนในนามบริษทั อะเมซอน สตูดิโอ (Amezon Studios) น้ันมีอย่จู านวน
ไม่น้อย เร่ื องท่ีโดดเด่นมี อาทิ Manchester by the Sea (2016) และ Handmaiden (2016) เป็ นต้น
(ฉลองรัฐ เฌอมาลยช์ ลมารค, 2564)
3. ดิสนียพ์ ลสั (Disney+) เป็นผูใ้ ห้บริการสตรีมมิ่งภาพยนตร์รายใหญ่อีกเจา้ เปิ ดใหบ้ ริการ
คร้ังแรกปลายปี ค.ศ. 2019 จุดเด่นของผูใ้ ห้บริการรายน้ีคือ การมีคลงั ภาพยนตร์และสื่อบนั เทิง
รูปแบบอื่นๆ อย่างรายการโทรทศั น์ ละครโทรทศั น์ และซีรียจ์ านวนมาก ด้วยบริษทั ดิสนียเ์ ป็ น
บริษทั ขนาดใหญ่ท่ีมีบริษทั ย่อยในเครือจานวนไม่น้อย ซ่ึงต่างล้วนผลิตภาพยนตร์ที่มีชื่อเสียง
มากมาย อาทิบริษทั พิกซาร์ (Pixar) มาร์เวล (Marvel) และ ทะเวนต้ีวนั เซ็นจูรี ฟ็อกซ์ (21th Century
Fox) เป็นตน้ เหตุผลน้ีเองทาใหด้ ิสนียพ์ ลสั แมม้ าทีหลงั เน็ตฟลิกซ์ แต่การเป็นเจา้ ของภาพยนตร์ที่มี
ชื่อเสียงจานวนมาก ย่อมทาให้ดิสนียพ์ ลสั เป็ นท่ีสนใจของนกั ชมภาพยนตร์ ผ่านการสตรีมมิงเป็ น
อยา่ งยง่ิ สาหรับการขยายตวั ของ ดิสนียพ์ ลสั ในช่วงโรคระบาดโควิด-19 นบั วา่ น่าสนใจมาก เพราะ
แมเ้ พ่ิงเปิ ดตวั ไปเมื่อเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2019 แต่เม่ือประชาชนตอ้ งอยแู่ ต่ในบา้ นเพ่ือป้องกนั โรค
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
290
ระบาด จึงเป็นโอกาสทองของดิสนียพ์ ลสั ในทนั ที เพราะไดม้ ีผสู้ มคั รเป็นสมาชิกของผใู้ หบ้ ริการราย
น้ีไปแลว้ จานวนมาก และเพ่ิมข้ึนอยา่ งรวดเร็ว Binge Addict, นามแฝง. (2563:43) รายงานถึงจานวน
สมาชิกของดิสนีย์พลัสไว้ ดังน้ี “จากช่วงต้นเดือนกุมภาพนั ธ์ 2020 ท่ีมีตัวเลขกว่า 28 ล้านคน
กระโดดข้ึนมาเป็น 54.5 ลา้ นคน เมื่อ วนั ท่ี 4 พฤษภาคม 2020” (ฉลองรัฐ เฌอมาลยช์ ลมารค, 2564)
4. HBO Max บริษทั วอร์เนอร์ บราเธอร์ส ประกาศนโยบายการจดั จาหน่ายภาพยนตร์ในปี
หน้าคือปี 2021 ว่าจะเน้นการฉายภาพยนตร์ทุกประเภทในโรงภาพยนตร์ในเวลาเดียวกบั ช่องทาง
สตรีมมิ่ง หมายความวา่ ผชู้ มมีทางเลือกวา่ จะออกมาชมภาพยนตร์ในโรง หรือ นงั่ ดูอยทู่ ี่บา้ นผา่ นการ
สตรีมม่ิงบนแพลทฟอร์ม HBO Max ซ่ึงวอร์เนอร์เป็นเจา้ ของ การตดั สินใจคร้ังสาคญั ของวอร์เนอร์
คร้ังน้ีสะทอ้ นให้เห็นว่าการฟ้ื นตวั จากวิกฤตการณ์โรคโควิด 19 ในประเทศอเมริกา และหลาย
ประเทศทวั่ โลกคงไม่เกิดข้ึนในเวลาอนั รวดเร็ว (ภาณุ อารี, 2563)
สาหรับประเทศไทย แม้มีข่าวดีว่าการระบาดของโควิด-19 ได้ทุเลาเบาบางลงจนมี
สถานการณ์ท่ีไม่หนกั หนาสาหสั เหมือนหลายๆ ประเทศ จนโรงภาพยนตร์สามารถกลบั มาเปิ ดฉาย
ไดอ้ ีกคร้ัง แต่สิ่งท่ีส่งสัญญาณถึงการเปลี่ยนผ่านจากยคุ การรับชมภาพยนตร์แบบด้งั เดิมสู่การรับชม
ภาพยนตร์แบบสตรีมมิ่งในสังคมไทยได้ปรากฏชัดเจนข้ึนแลว้ เม่ือโรงภาพยนตร์สกาลา หรือ
โรงภาพยนตร์เด่ียว (Stand Alone) อนั โดดเด่นของกรุงเทพมหานคร ที่เปิ ดฉายคร้ังแรกเม่ือ ปี พ.ศ.
2512 ไดป้ ิ ดกิจการลงอยา่ งถาวร ในวนั ท่ี 5 กรกฎาคม 2563 นบั เป็นการปิ ดตานานโรงภาพยนตร์ที่
สวยงามและเป็ นเหมือนสวรรค์ของผูช้ มภาพยนตร์มายาวนาน พร้อมประวตั ิศาสตร์ 51 ปี ที่ตอ้ ง
อาลา การยุติกิจการของโรงภาพยนตร์สกาลาส่วนหน่ึงสะทอ้ นถึงผลกระทบจากพิษโรคระบาด
โควิด-19 ที่ ทาให้กิจการโรงภาพยนตร์อยู่ในสภาพอ่อนแรง ขณะเดียวกันก็สะท้อนภาพการ
ปรับเปลี่ยนเขา้ สู่ยุคการรับชมภาพยนตร์ออนไลน์ไปพร้อมๆ กนั (ฉลองรัฐ เฌอมาลยช์ ลมารค,
2564)
ท้ังน้ีกล่าวสรุปจากประเด็นการปรับตัวดังกล่าวได้ว่า อุตสาหกรรมภาพยนตร์กาลัง
เปล่ียนไปอยา่ งไม่มีวนั หวนกลบั เมื่อวิกฤตโควิด-19 ไดเ้ ขา้ มาดิสรัปวงการภาพยนตร์อยา่ งมหาศาล
สาเหตุเบ้ืองตน้ มาจากการแพร่ระบาดของโควิด-19 ทาให้คนไม่สามารถเดินทางไดส้ ะดวกเช่นเคย
โรงภาพยนตร์จึงไร้คนดู ภาพยนตร์ใหม่ๆ ก็ไม่สามารถถ่ายทาได้ จนทาใหโ้ รงภาพยนตร์ขาดรายได้
ขนาดหนกั และร้ายแรงไปกวา่ น้นั คืออาจจะตอ้ งปิ ดตวั ลง แต่หากจะบอกวา่ โควดิ เป็นสาเหตุโดยตรง
ก็คงจะเป็ นเพียงการกล่าวถึงแค่ยอดภูเขาน้าแข็ง เพราะจริงๆ แลว้ วิถีชีวิตของเราเปลี่ยนไปอย่บู น
แพลตฟอร์มออนไลน์มาก่อนหนา้ น้ีสักพกั แลว้ ไม่ว่าจะเป็ นการซ้ือสินคา้ การสั่งอาหาร รวมไปถึง
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
291
การรับชมภาพยนตร์ โควิด-19 จึงเป็นแค่ “ตวั เร่ง” กระแสการยา้ ยไปอยบู่ นช่องทางออนไลน์ท่ีไม่วา่
อยา่ งไรกจ็ ะเกิดข้ึนไม่ชา้ กเ็ ร็ว (ปราณ สุวรรณทตั และ รชต สนิท, 2564)
โดยจากแนวทางหรือเทคนิคการปรับตวั ของท้งั 3 ส่วน ขา้ งตน้ น้นั สาเหตุสาคญั หลกั มาจาก
ปัจจยั ที่ตอ้ งการใหเ้ กิดระยะห่างทางสงั คมเป็นสาคญั เพื่อป้องกนั การระบาดของโรคใหน้ อ้ ยที่สุด ซ่ึง
การปรับเปล่ียนท้งั หมดน้ีมิไดเ้ กิดข้ึนเพียงลาพงั ในประเทศใดประเทศหน่ึง แต่คือการเปลี่ยนแปลงที่
เกิดข้ึนในระดบั สากลอยา่ งมีนยั สาคญั และการปรับตวั คร้ังใหญ่น้ีอาจกลายเป็นวถิ ีปฏิบตั ิใหม่ในแวด
วงภาพยนตร์ที่อาจถูกนามาใชอ้ ีกยาวนานต่อไป (ฉลองรัฐ เฌอมาลยช์ ลมารค, 2564) ซ่ึงหวั ใจสาคญั
ท่ีตอ้ งมีการวางแนวทางการรับมือต่างๆ ขา้ งตน้ น้ี เพราะในอนาคตไม่มีผูใ้ ดคาดการณ์ไดว้ ่าจะเกิด
วิกฤตใด โรคใดข้ึนอีก ฉะน้ันการมีแผนเพ่ือรองรับกบั สถานการณ์ดงั กล่าวถือว่าเหมาะสมท่ีสุด
รวมถึงยงั สามารถนาแนวทางเหล่าน้ีไปปรับใชก้ บั ปัญหาหรือวิกฤตที่อาจเกิดข้ึนในอนาคตไดเ้ ป็ น
อยา่ งดี
1.4 กำรพฒั นำคุณภำพให้ก้ำวทันควำมเปลย่ี นแปลงของอตุ สำหกรรมภำพยนตร์
วงการภาพยนตร์ไทย ซ่ึงกาลงั เผชิญกบั สายลมแห่งความเปล่ียนแปลง สิ่งสาคญั ของผูป้ ระกอบการคือ
ควรปรับตวั รับวิถีใหม่ โดย (ภาณุ อารี, 2563) ไดเ้ สนอแนะแนวทางในการพฒั นาที่กา้ วไปพร้อมๆ กบั การ
ปรับตวั ดงั น้ี
1.4.1 กำรให้ควำมสำคญั กบั คอนเทนต์
หากพิจารณาความสาเร็จภายในประเทศและในต่างประเทศของภาพยนตร์เกาหลีใต้
เรื่อง Parasite กบั ภาพยนตร์ไทยเร่ือง ฉลาดเกมโกงให้ดี จะพบว่า ภาพยนตร์ท้งั สองเรื่องมีจุดร่วมท่ี
เหมือนกนั คือ ต่างนาเสนอเน้ือหาที่กา้ วขา้ มการรับรู้ของผชู้ มภายในประเทศไปสู่การเปิ ดโอกาสให้
ผชู้ มทวั่ โลกไดเ้ ขา้ ถึงและรู้สึกแบบเดียวกบั ผชู้ มในประเทศตน้ ทางของภาพยนตร์ ในภาพยนตร์เรื่อง
Parasite ประเด็นที่เด่นชดั มากคือ ปัญหาเร่ืองความเหล่ือมล้าทางเศรษฐกิจซ่ึงเป็ นปัญหาท่ีผูค้ นท้งั
โลกกาลงั ประสบอยู่ ในขณะท่ีฉลาดเกมส์โกง ตีแผ่ปัญหาเรื่องระบบการศึกษาท่ีเอ้ือโอกาสให้คน
บางกลุ่มแสวงหาโอกาสโดยทุจริต
ดงั น้นั ผูส้ ร้างภาพยนตร์ในวิถีใหม่จึงควรพิถีพิถนั ในการพฒั นาเน้ือเรื่องที่ไม่ไดต้ อบโจทย์
แค่ความตอ้ งการขอผูช้ มภายในประเทศเท่าน้ัน แต่ตอ้ งยกระดบั ตวั เองข้ึนเป็ นภาพยนตร์ของโลก
ด้วยการพูดภาษาเดียวกนั กบั คนดูท้งั โลก เป็ นภาษาท่ีสื่อสารดว้ ยประเด็นท่ีคนท้งั โลกรู้สึกแบบ
เดียวกนั เพราะปฏิเสธไม่ไดแ้ ลว้ วา่ ปัจจุบนั พรมแดนแห่งความแตกต่างท่ีก้นั รสนิยมของผคู้ นแต่ละ
ประเทศเริ่มเลือนหายเขา้ ทุกที กลายเป็นวา่ ส่ิงท่ีเป็นกระแสในซีกโลกหน่ึงจะไดร้ ับการตอบรับจาก
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
292
อีกซีกโลกหน่ึงในเวลาอนั รวดเร็ว ดงั น้นั การสร้างภาพยนตร์ท่ีทุกคนในโลกใบน้ีเขา้ ถึงได้ จะช่วยทา
ใหภ้ าพยนตร์มีชีวิตอยา่ งต่อเน่ือง ไม่ไดเ้ ริ่มตน้ และจบเพียงแค่การฉายภายในประเทศตนเองเท่าน้นั
อยา่ งไรก็ตามการจะสร้างคอนเทนตใ์ นลกั ษณะน้ีได้ ผูส้ ร้างภาพยนตร์จะตอ้ งใส่ใจกบั ความเป็ นไป
ในโลกเป็นพิเศษ คอยต้งั คาถามและแสวงหาคาตอบอยเู่ สมอวา่ โลกในตอนน้ีกาลงั พดู ถึงอะไรกนั อยู่
และประเด็นแบบใดที่ผูค้ นทว่ั โลกรู้สึกเป็ นพิเศษ จากน้ันถึงพฒั นาเร่ืองท่ีสอดคลอ้ งกบั เทรนด์ที่
เกิดข้ึน
1.4.2 กำรพฒั นำคุณภำพกำรผลติ
เป็นความจริงที่ปฏิเสธไม่ไดว้ ่า นอกจากเน้ือหาของภาพยนตร์แลว้ ตวั ช้ีวดั คุณภาพที่สาคญั
ของภาพยนตร์เร่ืองหน่ึงก็คือ คุณภาพการผลิต ในภาวะท่ีคนดูมีทางเลือกในการเสพความบนั เทิง
อย่างไม่จากดั ผ่านช่องทางต่างๆ ไม่ว่าจะเป็ น ออนไลน์ หรือโรงภาพยนตร์ คุณภาพในการผลิตก็มี
ผลสาคญั ในการทาใหผ้ บู้ ริโภคตดั สินใจชมภาพยนตร์เรื่องหน่ึง อยา่ งไรก็ตาม คุณภาพทางการผลิต
ยอ่ มสัมพนั ธ์กบั ตน้ ทุนการเงินอยา่ งหลีกเลี่ยงไม่พน้ เพราะงบประมาณท่ีเพิ่มข้ึนจะช่วยทาใหผ้ ูผ้ ลิต
ภาพยนตร์สามารถสร้างสรรค์ผลงานไดอ้ ย่างเต็มที่ ดงั น้ันส่ิงที่ผูส้ ร้างภาพยนตร์ควรปรับตวั ใน
ช่วงเวลาน้ี คือการแสวงหาแหล่งทุนเพ่ิมเติม แทนที่จะจากดั งบแลว้ ผลิตผลงานตามงบที่ต้งั ไว้ อาจ
เป็ นในรูปของการร่วมผลิตระหว่างบริษทั สร้างภาพยนตร์ภายในประเทศด้วยกันเอง และการ
แสวงหาแหล่งทุนจากต่างประเทศ โดยในส่วนหลงั ภาครัฐอาจใหก้ ารส่งเสริมดว้ ยการเปิ ดโอกาสให้
นกั ลงทุนต่างชาติเขา้ มาร่วมลงทุนผลิตภาพยนตร์ไทย โดยใหผ้ ลประโยชน์ตอบแทนในเร่ืองของการ
คืนภาษี ในลกั ษณะเดียวกบั ที่เชิญชวนใหบ้ ริษทั ต่างชาติเขา้ มาถ่ายทาภาพยนตร์ในเมืองไทย
1.4.3 ก้ำวทันควำมเปลยี่ นแปลงของรูปแบบกำรจัดจำหน่ำยภำพยนตร์
นอกจากคิดเน้ือหาภาพยนตร์ที่สอดคล้องกับความเป็ นไปของโลก และการใส่ใจเรื่อง
คุณภาพการผลิตภาพยนตร์ สิ่งสาคญั อีกประการหน่ึงท่ีผสู้ ร้างภาพยนตร์ตอ้ งตระหนกั ไปพร้อมๆ กนั
ก็คือ ช่องทางการจดั จาหน่ายภาพยนตร์ หากเป็ นในอดีตวงจรชีวิตของภาพยนตร์เร่ืองหน่ึงถูก
กาหนดผ่านช่องทางการจดั จาหน่ายที่ชดั เจน เริ่มต้งั แต่โรงภาพยนตร์ ต่อดว้ ยช่องทางวิดีโอ (ดีวีดี)
แลว้ จบลงท่ีโทรทศั น์ แต่ในช่วงเวลาที่เทคโนโลยีพฒั นาไปอยา่ งรวดเร็ว ไดเ้ กิดช่องทางใหม่ๆ ข้ึน
อยา่ งไรก็ตามการเกิดวิกฤตโควิด-19 ทาให้โรงภาพยนตร์ที่เคยเป็ นช่องทางหลกั และแหล่งรายได้
หลกั ตอ้ งยตุ ิบทบาทลงชว่ั คราว กลายเป็นช่องทางใหม่อยา่ ง Premium VOD ท่ีผชู้ มสามารถเลือกชม
ภาพยนตร์ที่บา้ นผ่านการสตรีมมิงแบบเสียค่าชม ไดร้ ับความนิยมแทนที่จนทาให้ค่ายภาพยนตร์
หลายแห่งในอเมริกาเริ่มเล็งเห็นความสาคญั ของช่องทางน้ีว่าจะเป็ นแหล่งรายไดส้ าคญั ในอนาคต
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
293
จริงอยแู่ มว้ า่ ในเมืองไทยความเปล่ียนแปลงลกั ษณะดงั กล่าวจะยงั ไม่เกิดข้ึน แต่กป็ ฏิเสธไม่ไดว้ า่ สาย
ธารแห่งความเปลี่ยนแปลงอาจไหลเขา้ สู่ประเทศไทยเขา้ สกั วนั หน่ึงกเ็ ป็นได้
ดว้ ยเหตุน้ี ผสู้ ร้างภาพยนตร์จึงตอ้ งจบั ตาความเปลี่ยนแปลงและมน่ั วางแผนแนวทางในการ
พฒั นาผลงานภาพยนตร์ของตนเองอยู่ตลอดเวลา เพราะรูปแบบของธุรกิจเปลี่ยนไปย่อมหมายถึง
ฐานผูช้ มและรสนิยมการบริโภคที่ไม่เหมือนเดิมดว้ ย ซ่ึงแน่นอนว่า สาหรับผูผ้ ลิตภาพยนตร์ ฐาน
ผชู้ มและรสนิยมการบริโภคถือเป็นหน่ึงปัจจยั สาคญั ในการพิจรณาสร้างภาพยนตร์ซกั เร่ือง กระท้งั
ตอนน้ีไม่มีผูใ้ ดบอกไดว้ ่าจะเกิดความเปล่ียนแปลงอะไรข้ึนอีกกบั ธุรกิจภาพยนตร์ แต่ตราบใดท่ี
ผูผ้ ลิตยอมรับความเปล่ียนแปลงท่ีเกิดข้ึน และปรับตนเองตามวิถีใหม่ โดยไม่ทิ้งหลกั การเบ้ืองตน้
คือการพาคนดูหนีโลกแห่งความเป็นจริงที่โหดร้ายในช่วงเวลาหน่ึง ตราบน้นั ภาพยนตร์ท่ีสร้างข้ึนก็
จะยงั คงเป็นที่ตอ้ งการของผชู้ มอยดู่ ี (ภาณุ อารี, 2563)
1.5 กำรขยำยพืน้ ทีห่ นังอสิ ระ ชูโรงด้วย Local Content ของอตุ สำหกรรมภำพยนตร์ไทย
เม่ือพฤติกรรมผูบ้ ริโภคถ่ายเทไปสู่แพลตฟอร์มดิจิทลั และแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งภาพยนตร์อย่าง
Netflix หรือ Disney+ Hotstar ท่ีกาลงั โหมโปรโมชนั่ อยา่ งหนกั ศกั ยภาพของภาพยนตร์ไทยในยคุ น้ีจะเผชิญ
ความทา้ ทาย คุณอนุชา บุญยวรรธนะ นายกสมาคมผูก้ ากับภาพยนตร์ไทย เปิ ดใจถึงมุมมองต่ออนาคต
ภาพยนตร์ไทย โดย (ธมลณฏั ฐ์ นนั ทนน์ ตั , 2564) สรุปไว้ ดงั น้ี
“ทุกคนจะตอ้ งการผลกั ดนั ใหภ้ าครัฐมีการจดั ต้งั องคก์ รที่ใหก้ ารสนบั สนุนภาพยนตร์ไทยอยา่ งเป็น
ระบบมากข้ึน เพราะปัจจุบนั หน่วยงานที่ดูแลดา้ นภาพยนตร์ของภาครัฐอยกู่ ระจดั กระจายไปตามกระทรวง
ต่างๆ แต่อยากใหม้ ีการจดั ต้งั เป็นหน่วยงานหน่ึงข้ึนมา ใหม้ ีอานาจในการกาหนดนโยบายเก่ียวกบั การพฒั นา
คอนเทนตข์ องประเทศไทย โดยมีคนในอุตสาหกรรมน้ีมีส่วนร่วมในการกาหนดนโยบายดว้ ย ขณะเดียวกนั
ในส่วนอุตสาหกรรมเองก็ไม่ไดม้ ีเพียงผกู้ ากบั ฯ แต่ยงั มีคนเขียนบท ผูก้ ากบั เสียง ผูก้ ากบั ภาพ แรงงานต่างๆ
ซ่ึงควรมารวมตวั กนั เพ่ือใหส้ ามารถต่อรองกบั ภาครัฐไดม้ ากข้ึน เพราะในการต่อรองเรื่องใดเรื่องหน่ึง หากมี
การรวมตวั กนั ไดอ้ ย่างมนั่ คง ก็สามารถผลกั ดนั ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงได”้ และนอกจากน้ี คุณอภิชาติพงศ์
วีระเศรษฐกลุ ในฐานะผูก้ ากบั ภาพยนตร์เรื่อง มะลิลา ที่ไดร้ ับรางวลั Prix de Jury จาก Cannes Film Festival
2021 สะท้อนว่าศักยภาพของคนไทยทางด้านภาพยนตร์มีความโดดเด่นในสายตาชาวโลกเสมอมา
(ธมลณฏั ฐ์ นนั ทน์นตั , 2564)
คุณอภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกลุ มีการกล่าวเพิ่มเกี่ยวกบั ศกั ยภาพของภาพยนตร์ไว้ คือ “บุคลากรและ
ทีมงานภาพยนตร์ไทยมีความโดดเด่น ภาพยนตร์ต่างประเทศหลายเรื่องมาถ่ายทาและใชท้ ีมงานไทย Key
Person ของอุตสาหกรรมหลายคนก็ไปทางานระดบั นานาชาติ ไปเป็ นส่วนหน่ึงของหนังบล็อกบสั เตอร์
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
294
ประสบความสาเร็จไดร้ ับรางวลั มากมาย อยา่ งหนงั ของคุณเจย้ มีภาษาหนงั ที่โดดเด่นเป็นเอกลกั ษณ์มาก หนงั
ของเขาส่งผลต่อแนวทางการสร้างภาพยนตร์ในระดบั โลก หลายเร่ืองไดแ้ รงบนั ดาลใจจากหนงั ของคุณเจย้
แต่พอพูดถึงภาพยนตร์ไทยในภาพรวมมนั ยงั ไม่ประสบความสาเร็จ ไม่ไดร้ ับการสนบั สนุนท้งั จากคนดูใน
ประเทศไทยและภาครัฐของไทยมากเท่าที่ควร อุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทยยงั ไม่เขม้ แขง็ มากพอ ยง่ิ โควิดทา
ให้เห็นแผลชดั เจนข้ึนมาก เพราะแทบไม่มีภาพยนตร์ไทยเรื่องไหนที่ดึงคนเขา้ ไปชมในโรงภาพยนตร์ได้
แตกต่างจากเกาหลี จีน หรือญี่ป่ ุน ท่ียงั มีภาพยนตร์ของเขาดึงผชู้ มใหก้ ลบั เขา้ สู่โรงภาพยนตร์ได”้ (สานกั งาน
ส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (ธมลณฏั ฐ์ นนั ทน์นตั , 2564)
ท้งั น้ี สิ่งที่ทาให้ภาพยนตร์ไทยถูกมองว่าไม่กา้ วหนา้ เท่าท่ีควร คุณอนุชากล่าวว่า ส่วนหน่ึงก็เพราะ
ประเทศไทยยงั ไม่มีหน่วยงานใดกาหนดนโยบายชดั เจน ภาครัฐยงั ขาดการให้ความสาคญั ในการผลกั ดนั
ภาพยนตร์ไทยใหเ้ ป็น Soft Power ที่ทาเงินใหก้ บั ประเทศ เป็นอุตสาหกรรมที่ขบั เคล่ือนทางเศรษฐกิจไทยได้
“จุดขายของภาพยนตร์ไทยจากฝ่ังผูผ้ ลิตมีให้เห็นโดยตลอดแต่ขาดการต่อยอด อย่างเช่น องคบ์ าก ท่ีทาให้
หนงั แอ็กชน่ั ของไทยไดร้ ับการจบั ตามอง แต่พอพน้ ระยะหน่ึงก็หายไป อาจจะดว้ ยปัจจยั หลายอยา่ งท่ีไม่เอ้ือ
ใหเ้ ราข้ึนมาอยแู่ นวหนา้ ของการทาหนงั แอคชนั่ ได”้ (ธมลณฏั ฐ์ นนั ทนน์ ตั , 2564)
อย่างไรก็ดีนอกจากภาครัฐ อุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทยจะพฒั นาไดก้ ็ตอ้ งไดร้ ับการสนบั สนุนจาก
ภาคเอกชนเช่นกนั โดยเฉพาะภาคเอกชนที่มีวิสัยทศั น์และมีความกลา้ ในการลงทุน อยา่ งเช่นเกาหลี ซ่ึงเห็น
ได้ว่ามีนายทุนจากภาคธุรกิจอ่ืนๆ ท่ีมีวิสัยทัศน์เข้ามาร่วมสนับสนุนในการสร้างคอนเทนต์ภาพยนตร์
ภายในประเทศ ขณะท่ีประเทศไทยอาจมีอยแู่ ลว้ บา้ ง แต่ก็ยงั ไม่มากพอท่ีจะสร้างอิมแพค็ ใหก้ บั อุตสาหกรรม
ภาพยนตร์ได้ (สานกั งานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (ธมลณฏั ฐ์ นนั ทน์นตั , 2564)
คุณอนุชา แสดงทศั นะเพ่ิมเติมเกี่ยวกับการเปิ ดพ้ืนท่ีให้หนังอิสระ กล่าวถึงการดาเนินงานของ
สมาคมผูก้ ากบั ภาพยนตร์ไทยต่อไปวา่ นอกจากการแสวงหาความร่วมมือเพื่อผลกั ดนั ใหเ้ กิดการสร้างสรรค์
ผลงาน ในส่วนการสนับสนุนภาพยนตร์อิสระก็เป็ นอีกหน่ึงพนั ธกิจท่ีสมาคมฯ พยายามสร้างโอกาสให้
ภาพยนตร์กลุ่มน้ีไดม้ ีพ้ืนท่ีในการแสดงผลงานมากข้ึน เพราะภาพยนตร์อิสระเปรียบเสมือน “แลบ็ วิจยั ” และ
“ห้องทดลอง” ของบุคลากรในอุตสาหกรรม ถือเป็ นแหล่งบ่มเพาะบุคลากรรุ่นใหม่ให้เข้ามาสู่วงการ
ภาพยนตร์ไทย เป็ นพ้ืนท่ีในการพฒั นาศิลปะการเล่าเร่ืองหรือศิลปะภาพยนตร์ต่างๆ ให้เกิดข้ึน ท้งั ยงั ช่วย
พฒั นาผชู้ มใหเ้ ปิ ดรับภาพยนตร์ท่ีมีความหลากหลาย นาไปสู่ระบบนิเวศท่ีดีใหก้ บั วงการผลิตคอนเทนตไ์ ทย
และเอ้ือใหเ้ กิดการพฒั นาต่อไป (ธมลณฏั ฐ์ นนั ทน์นตั , 2564)
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
295
“ก่อนน้ีภาพยนตร์อิสระไม่ค่อยมีพ้ืนที่ฉายในประเทศไทย ทาให้คนดูขาดโอกาสไดร้ ับชมจึงเป็ น
เรื่องน่าเสียดาย ผู้ผลิตหรือผู้ประกอบการต้องมีพ้ืนที่ให้คนมีโอกาสสร้างสรรค์ภาพยนตร์ที่มีความ
หลากหลายเรื่อยๆ รวมถึงช่วยให้ค้นพบว่าภาพยนตร์ไทยจะอยู่ตรงไหน หรือแบบไหนถึงจะประสบ
ความสาเร็จไดใ้ นระดบั โลก ไม่วา่ จะเป็นหนงั เลก็ ๆ หรือหนงั ทดลองท่ีผสู้ ร้างทากนั เอง หรือจะโดยนกั ศึกษา
ก็ตอ้ งมีพ้ืนท่ีให้เขาไดท้ ดลอง” และก็เช่นเดียวกนั กบั การสร้างสรรคภ์ าพยนตร์ในกระแสหลกั พ้ืนท่ีอิสระ
สาหรับการทดลองทาหนงั จริงกย็ อ่ มตอ้ งการแรงสนบั สนุนจากภาครัฐและนายทุนท่ีมีวิสัยทศั น์มาช่วยทาให้
กลุ่มภาพยนตร์อิสระไปต่อไดไ้ กลยง่ิ ข้ึน และนาไปสู่ความสาเร็จอยา่ งยง่ั ยนื ในอนาคต (ธมลณฏั ฐ์ นนั ทนน์ ตั ,
2564)
ท้งั น้ีก่อนจะถึงสรุปแนวทางการชูโรงของหนงั อิสระตามที่นายกสามคมภาพยนตร์กล่าวไวน้ ้ันว่า
การแพร่ระบาดของโควิด-19 ทาให้การทางานเกิดชะงกั โรงภาพยนตร์ถูกสั่งปิ ด เม่ือภาพยนตร์ไม่มีที่ฉายก็
ทาให้ไม่มีรายไดห้ มุนเขา้ สู่วงจรของบุคลากรในอุตสาหกรรมฯ อย่างไรก็ตามผลกระทบฉับพลนั น้ีก็ไดส้ ่ง
แรงกระเพื่อมไปสู่คนในวงการภาพยนตร์ไทยท่ีเร่ิมมองหาทางออกใหม่สาหรับอนาคต โดยเฉพาะเรื่องการ
พฒั นา Local Content และการมีโรงภาพยนตร์อิสระที่จะทวีความสาคญั มากข้ึน “โควิดเร่งให้คนในวงการ
ภาพยนตร์เกิดความตระหนกั มากข้ึน เพราะเม่ือไม่มีหนงั ฮอลลีวดู เขา้ มาฉายในโรง หรือแมจ้ ะมีแพลตฟอร์ม
ดิจิทลั ซ่ึงกลายเป็ นเทรนดด์ ึงความสนใจของคนดูไปไดม้ าก แต่ความจริงแลว้ ก็ไม่มีภาพยนตร์เรื่องไหนที่
ตอบสนองผูค้ นไดท้ ้งั โลก Local Content จึงถูกให้ความสาคญั ข้ึนมา แมแ้ ต่แพลตฟอร์มสตรีมม่ิงเองก็ยงั
ตอ้ งการผลิต Local Content เพ่ือให้เป็ นทางเลือกที่หลากหลายสาหรับผูช้ ม และเป็ นจุดท่ีช่วยสร้างความ
น่าสนใจให้กบั ตวั แพลตฟอร์ม จึงเป็ นโอกาสท่ีผูผ้ ลิตของไทยจะไดร้ ่วมงานกบั นายทุนจากต่างชาติมากข้ึน
ขณะที่โรงภาพยนตร์อิสระกจ็ ะเป็นช่องทางหน่ึงท่ีมีความสาคญั มากข้ึนในการสร้างฐานผชู้ มจากการนาเสนอ
ภาพยนตร์ทางเลือกท่ีหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็ นหนังอาร์ตหรือหนังอิสระต่างๆ ดังน้ัน ในวิกฤตก็ย่อมมี
โอกาส” (ธมลณฏั ฐ์ นนั ทน์นตั , 2564)
นุชากลา่ วต่อไปวา่ ไม่วา่ จะเป็นสถานการณ์โควดิ -19 หรือการเขา้ มาของแพลตฟอร์มดิจิทลั กเ็ ป็นแค่
ความเปลี่ยนแปลงหน่ึง เพราะความจริงแลว้ ความเปลี่ยนแปลงเกิดข้ึนทุกยุคทุกสมยั และก็ยงั เช่ือว่าโรง
ภาพยนตร์ไม่มีวนั ลม้ หายตายจากไป แม้การมาถึงของแพลตฟอร์มดิจิทัลจะส่งผลดีในแง่การมีทุนจาก
ต่างประเทศไหลเขา้ มามากข้ึน แต่โรงภาพยนตร์ก็ยงั มีความสาคญั ท้งั ในแง่การเป็ นช่องทางหน่ึงในการทา
รายได้ และการเป็ นเวทีการพฒั นาศิลปะของภาพยนตร์สาหรับเรื่องท่ียงั ตอ้ งฉายในโรงภาพยนตร์ด้วย
“แพลตฟอร์มสตรีมม่ิงเจ้าใหญ่ๆ ท่ีลงทุนสร้าง Original Content อาจจัดให้มีการฉายในโรงก่อนนาลง
แพลตฟอร์มของตวั เองเพ่ือให้คุม้ ทุน หลงั สถานการณ์โควิดคลี่คลาย คนก็ยงั ไม่ทิ้งออฟไลน์แต่อาจตอ้ งใช้
เวลาค่อยๆ ฟ้ื นตวั ” (ธมลณฏั ฐ์ นนั ทนน์ ตั , 2564)
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
296
ในตอนทา้ ยคุณอนุชา ยงั กล่าวเนน้ ย้าถึงความกา้ วหนา้ ของอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทยที่ตอ้ งอาศยั
ความร่วมมือกนั ท้งั ภาครัฐ เอกชน และคนในอุตสาหกรรมฯ โดยเบ้ืองตน้ คนในอุตสาหกรรมควรมารวมตวั
กนั เป็นสหภาพเพ่อื ใหเ้ กิดกระบอกเสียงท่ีมีน้าหนกั มากพอจนทาใหเ้ กิดการการเปลี่ยนแปลงได้ อยา่ งเช่นการ
เรียกร้องให้ภาครัฐมีการจดั ต้งั องคก์ รต่างๆ ทางดา้ นภาพยนตร์ไทยให้ชดั เจนข้ึน ขณะที่ภาคเอกชนก็ตอ้ ง
ปรับตวั และมองไปถึงการนาคอนเทนต์ของไทยไปแข่งขนั ในต่างประเทศใหไ้ ดม้ ากข้ึน ส่วนภาครัฐอาจตอ้ ง
ใช้เวลาในการสร้างความตระหนักรู้ถึงความสาคญั ของอุตสาหกรรมภาพยนตร์ในการเป็ นตวั ขบั เคลื่อน
เศรษฐกิจอีกช่องทางหน่ึง อนั จะนาไปสู่การสนบั สนุนและการกาหนดนโยบายให้เป็ นรูปธรรมชดั เจนมาก
ข้ึน “อีกดา้ นหน่ึงท่ีขาดไม่ไดค้ ือกลุ่มคนดู Local Content ของไทยยงั ค่อนขา้ งแข็งแกร่งในแง่ฐานคนดู ซ่ึง
เป็นเรื่องดี ทาใหผ้ สู้ ร้างไดพ้ ฒั นาและคิดหาคอนเทนตท์ ่ีมีความหลากหลายในการรับชม ถา้ คนดูสามารถชม
คอนเทนต์ท่ีหลากหลายมากข้ึนได้ ก็จะเป็ นประโยชน์ในการพัฒนาอุตสาหกรรมภาพยนตร์ต่อไป”
(ธมลณฏั ฐ์ นนั ทน์นตั , 2564)
สุดทา้ ยน้ีส่ิงที่ตอ้ งทราบไวเ้ บ้ืองตน้ ก่อนที่จะเริ่มถ่ายทาใดๆ ก็คือ ภาพรวมอตุ สาหกรรมภาพยนตร์ท่ี
มีผลต่อธุรกิจโรงภาพยนตร์ โดยเป็ นอีกหน่ึงประเด็นที่เป็ นหวั ใจสาคญั ของการสร้างสรรคภ์ าพยนตร์ เป็ น
องคร์ วม และเป็นฐานขอ้ มูลท่ีจาเป็นในปัจจุบนั ซ่ึงผปู้ ระกอบการผลิตภาพยนตร์ตอ้ งเขา้ ใจความเปล่ียนแปลง
ที่จะเกิดข้ึนขา้ งตน้
1.6 ภำพรวมอตุ สำหกรรมภำพยนตร์ทีม่ ีผลต่อธุรกจิ โรงภำพยนตร์
วิชา พูลวรลกั ษณ์ ประธานกรรมการบริหาร บริษทั เมเจอร์ ซีนีเพลก็ ซ์ กรุ้ป กล่าววา่ ภาพรวมธุรกิจ
โรงภาพยนตร์และอุตสาหกรรมภาพยนตร์ทว่ั โลกจะยงั คงเติบโตไดอ้ ยา่ งต่อเน่ืองในยคุ ดิจิทลั แมว้ ่าปัจจุบนั
เทคโนโลยแี ละสื่อดิจิทลั จะขยายตวั อยา่ งรวดเร็ว และเขา้ มามีบทบาทในชีวติ ประจาวนั ของผบู้ ริโภคมากข้ึนก็
ตาม ท้งั น้ีสะทอ้ นจากตวั เลขผลประกอบการของอตุ สาหกรรมภาพยนตร์และธุรกิจโรงภาพยนตร์ทว่ั โลกที่ยงั
ขยายตวั ในทิศทางที่ดี โดยเฉพาะตลาดใหญ่อย่างสหรัฐและแคนาดาต้งั แต่ตน้ ปี ท่ีผ่านมาจนถึงขณะน้ียงั
เติบโตสูงถึง 10% เมื่อเทียบกบั ปี 2560 โดยมีรายไดจ้ ากการฉายภาพยนตร์ในโรงภาพยนตร์มากกวา่ 1.1 หมื่น
ลา้ นดอลลาร์สหรัฐ ติดต่อกนั 4 ปี ซอ้ น เป็นผลมาจากรายไดข้ องภาพยนตร์ที่เขา้ ฉายระหวา่ งไตรมาส 3 ซ่ึงถือ
เป็นช่วงโลวซ์ ีซนั่ มีรายไดโ้ ดดเด่น เช่น แบลก็ แพนเธอร์, เวน่อม และ อะ สตาร์ อีส บอร์น เป็นตน้ (บางกอก
โพสต,์ 2561)
สาหรับประเทศไทยเชื่อวา่ จะเป็นไปในทิศทางเดียวกนั เนื่องจากภาพรวมผลประกอบการของบริษทั
เมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ กรุ้ป ซ่ึงรายไดห้ ลกั มาจากการทาธุรกิจโรงภาพยนตร์โดยยงั คงเติบโตต่อเนื่องเมื่อสิ้นปี
2561 น้ีคาดว่าจะมีรายไดเ้ ป็ นไปตามเป้าหมายท่ีวางไว้ 1 หมื่นลา้ นบาท เติบโตจากปี ที่ผ่านมา 5-10% วิชา
กล่าวต่อว่า ดิจิทลั ดิสรัปชน่ั ที่เกิดข้ึน บริษทั ไดน้ ามาใชเ้ ป็ นเคร่ืองมือในการช่วยให้บริษทั สามารถเขา้ ไป
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
297
ใกลช้ ิดลูกคา้ และทาให้บริษทั รู้จกั ลูกคา้ ดีข้ึนว่า ลูกคา้ ชอบอะไร และสนใจอะไร หรือเรียกไดว้ ่า ดิจิทลั
ดิสรัปชนั่ ช่วยทาใหบ้ ริษทั สามารถเขา้ ไปอยใู่ นใจของลูกคา้ ไดเ้ ป็นอยา่ งดี (บางกอก โพสต,์ 2561)
"ตลอดระยะเวลากว่า 20 ปี การทาธุรกิจโรงภาพยนตร์มา มองเห็นอนาคตของธุรกิจภาพยนตร์และ
โรงภาพยนตร์จึงไดน้ าเอาเทคโนโลยีใหม่ท่ีล้าสมยั มาให้ลูกคา้ ไดส้ ัมผสั เป็ นแห่งแรกเสมอไม่ว่าจะเป็ นโรง
ภาพยนตร์ 3D โรงภาพยนตร์ 4DX โรงภาพยนตร์ Screen X หรือ โรงภาพยนตร์ IMAX VR และล่าสุดไดเ้ ปิ ด
ใหบ้ ริการโรงภาพยนตร์ Esports เป็นแห่งแรกของโลก" (บางกอก โพสต,์ 2561)
ดงั น้ัน จึงมนั่ ใจว่าสามารถตอบสนองไลฟ์ สไตล์ของลูกคา้ ท่ีช่ืนชอบดิจิทลั และความทนั สมยั ของ
เทคโนโลยีได้เป็ นอย่างดี เพราะความทนั สมยั ของเทคโนโลยี ทาให้ลูกคา้ มีความสะดวกสบายมากข้ึน
นับต้งั แต่การคิดเขา้ มาใช้บริการ เช่น บริการจองตว๋ั ภาพยนตร์ในรูปแบบออนไลน์ คิออสก์ และบ็อกซ์
ออฟฟิ ศ รวมท้งั มูฟว่ี ออน ดีมานด์ ส่ิงต่างๆ ท่ีบริษทั นามามอบให้กบั ลูกคา้ ลว้ นแต่เป็ น Movie experience
ในการชมภาพยนตร์ที่จะช่วยทาใหล้ ูกคา้ รู้สึกถึงความแตกต่างจากการชมภาพยนตร์ผ่านช่องทางอื่นๆ ไม่ว่า
จะเป็นภาพ เสียง หรือบรรยากาศท่ีแตกต่างและมีความเป็นเอกลกั ษณ์ (บางกอก โพสต,์ 2561)
สาหรับแผนงานในปี 2562 น้ี ต้งั เป้าขยายโรงภาพยนตร์เพิ่มอีก 74 สาขา คาดใชง้ บลงทุนไม่ต่ากว่า
700-800 ลา้ นบาท ส่วนใหญ่จะเปิ ดในต่างจงั หวดั สัดส่วน 70% ในกรุงเทพฯ และปริมณฑล 30% รวมท้งั มี
แผนเปิ ดสาขาในตลาด ต่างประเทศอีก 2 สาขา คือ ลาว 1 สาขา และกมั พชู าอีก 1 สาขา จากปัจจุบนั มีจานวน
โรงภาพยนตร์เปิ ดให้บริการ 160 สาขา รวม 771 โรง 176,435 ท่ีนงั่ จากแผนการดาเนินงานดงั กล่าวบริษทั
เมเจอร์ฯ มั่นใจว่าจะมีจานวนโรงภาพยนตร์เปิ ดให้บริการครบ 1,000 สาขา ตรงตามแผนงานท่ีวางไว้
(บางกอก โพสต,์ 2561) ดงั ภาพตวั อยา่ งที่ 7.5 น้ี
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
298
ภำพท่ี 7.5 ภาพรวมอตุ สาหกรรมภาพยนตร์ในปี 2561
ที่มา: บางกอก โพสต,์ 2561
1.7 บทสรุป
กล่าวถึงอุตสาหกรรมภาพยนตร์ของหน่วยงานท่ีเก่ียวขอ้ งท้งั ในประเทศและระดบั นานาชาติซ่ึงทุกๆ
หน่วยงานไดใ้ หค้ านิยามที่ครอบคลุม กล่าวคืออุตสาหกรรมภาพยนตร์เป็นกิจกรรมที่เก่ียวขอ้ งกบั การถ่ายทา
ภาพยนตร์เพ่ือให้ได้สื่อที่สามารถเคลื่อนไหวได้ โดยมีวตั ถุประสงค์หลักเพื่อการใช้ประโยชน์ในโรง
ภาพยนตร์หรือช่องทางการเผยแพร่ภาพยนตร์ทางเลือกอื่นๆ ซ่ึงมีกิจกรรมครอบคลุมท้งั การถ่ายทาภาพยนตร์
การกระจายภาพยนตร์ และการฉายภาพยนตร์
ทา้ ยน้ีสรุปไดว้ า่ อตุ สาหกรรมภาพยนตร์ท้งั ไทยและต่างประเทศในปัจจุบนั ลว้ นแต่มีการปรับตวั อนั
เนื่องมาจากการเปล่ียนแปลง และสถานการณ์ท่ีไม่คงที่ ณ ปัจจุบัน ในการปรับตัวและการพฒั นาขีด
ความสามารถของผปู้ ระกอบการสาหรับรับมือการเขา้ มาของสื่อสตรีมม่ิงต่างๆ ถือเป็นความทา้ ทายในการหา
แนวทางท่ีจะปรับให้สื่อในยุคของฟิ ลม์ เขา้ ไปในรูปแบบออนไลน์ไดอ้ ย่างแนบเนียน และไดร้ ับความนิยม
นอกจากน้ันยงั ต้องรับมือกับสถานการณ์โรคระบาด โควิด-19 ซ่ึงถือเป็ นวิกฤตที่ส่งผลกระทบต่อ
อุตสาหกรรมภาพยนตร์อยา่ งมาก ผูป้ ระกอบการ ผูก้ ากบั ผูเ้ ขียนบท รวมไปถึงทีมงานฝ่ ายต่างๆ ลว้ นไดร้ ับ
ผลกระทบจากสิ่งที่เกิดข้ึน ส่งผลใหต้ อ้ งปรับตวั ในส่วนของการถ่ายทาที่ยากลาบากมากข้ึน มีความยงุ่ ยากใน
การจดั วางคนให้ไดต้ ามจานวนท่ีรัฐกาหนด ตลอดจนจานวนภาพยนตร์ที่ถูกผลิตเพ่ือฉายในปัจจุบนั ก็ลด
นอ้ ยลง ท้งั น้ีการศึกษา ภาพรวมการปรับตวั ท่ีเกิดข้ึนจากดา้ นต่างๆ ขา้ งตน้ พบวา่ ประเด็นเหล่าน้ีเป็นอีกหน่ึง
ปัจจยั ท่ีผูป้ ระกอบการจะตอ้ งทาความเขา้ ใจและมีแผนหรือแนวทางในการรับมืออย่างมีประสิทธิภาพ เพ่ือ
เป็นประโยชน์ต่อการสร้างภาพยนตร์ใหต้ อบรับและสอดคลอ้ งกบั ความเปล่ียนแปลงท่ีจะเกิดข้ึนในอนาคต
ไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
299
1.8 คำถำมท้ำยบท
1. ประเทศไทยมุ่งสู่การเป็ นผูน้ าด้านอุตสาหกรรมภาพยนตร์ โดยมีการวางยุทธศาสตร์เพื่อใช้
ประกอบการพฒั นาท้งั หมดกี่ยทุ ธศาสตร์ แต่ละยทุ ธศาสตร์มีแนวทางอยา่ งไร จงอธิบาย
2. ความเปลี่ยนแปลงต่อการจดั ฉายภาพยนตร์ในโรงภาพยนตร์ในยคุ ที่ส่ือสตรีมม่ิงเขา้ มามีบทบาท
ไดร้ ับผลกระทบในประเดน็ ใดบา้ ง จงอธิบายมา พอสงั เขปฯ
3. การปรับตวั ของอุตสาหกรรมภาพยนตร์จากสถานการณ์โรคระบาดโควิด 19 มีแนวทางในการ
ปรับตวั อยา่ งไรบา้ ง จงอธิบาย
4. ยกตวั อยา่ งการปรับตวั ของกองถา่ ยทาภาพยนตร์ประเทศไทยมาอยา่ งนอ้ ย 3 แนวทาง
5. “การขาดแคลนบุคลากรและปัญหาเร่ืองราคา” ในประเด็นความเปล่ียนแปลงต่อหน่วยผลิต
(Production Unit) มีความเกี่ยวขอ้ งต่ออุตสาหกรรมภาพยนตร์ในส่วนการเปลี่ยนแปลงการผลิตอย่างไร
จงอธิบาย
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
300
เอกสำรอ้ำงองิ
กอบกลู จนั ทรโคลิกา. (2553). การเลือกชมภาพยนตร์ท่ีโรงภาพยนตร์และความคาดหวงั จากการ
ชมภาพยนตร์ไทย. วารสารเศรษฐศาสตร์ธรรมศาสตร์, สืบคน้ เมื่อ 15 มิถุนายน 2565, จาก
file:///C:/Users/Advice%20Nongphai/Downloads/tejecon_admin,+Journal+manager,+%E0%B8%
81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%.
ฉลองรัฐ เฌอมาลยช์ ลมารค. (2564). การปรับตวั ของภาพยนตร์นานาชาติในยคุ โรคระบาดโควิด-19.
วารสารนิเทศศาสตร์ปริทัศน์, 25(1), สืบคน้ เม่ือ 15 มิถุนายน 2565, จาก file:///C:/Users/
Advice%20Nongphai/Downloads/jca_a,+%7B$userGroup%7D,+1.pdf
ฐณยศ โล่ห์พฒั นานนท.์ (2562). บทวเิ ครำะห์ภำพยนตร์ไทยปี พ.ศ. 2562. สืบคน้ เม่ือ 15 มิถุนายน 2565,
จาก file:///C:/Users/Advice%20Nongphai/Downloads/kbujournal,+%7B$userGroup%7D,+
8%20(1).pdf
ธมลณฏั ฐ์ นนั ทน์นตั . (2564). ก้ำวย่ำงอุตสำหกรรมภำพยนตร์ไทย ขยำยพืน้ ท่ีหนังอสิ ระ ชูโรงด้วย Local
Content. สืบคน้ เม่ือ 15 มิถุนายน 2565, จาก https://www.creativethailand.org/view/article-read?
article_id=33161&lang=31865.
บางกอก โพสต.์ (2561). โรงหนังเมินดสิ รัปช่ัน เมเจอร์พลกิ โอกำสเจำะลกู ค้ำ. สืบคน้ เมื่อ 15 มิถุนายน 2565,
จาก https://www.posttoday.com/economy/news/571657.
ปราณ สุวรรณทตั . (2564). อนำคตของอุตสำหกรรมภำพยนตร์ โควดิ เร่งให้สตรีมมิง่ มำแรง. สืบคน้ เมื่อ
15 มิถุนายน 2565, จาก https://brandinside.asia/cinema-vs-streaming/.
ภาณุ อารี. (2563). วธิ ีกำรปรับตวั วงกำรหนังไทย หลงั “วอร์เนอร์ บรำเธอร์ส” ออกนโยบำยสตรีมภำพยนตร์
ชนโรง. สืบคน้ เม่ือ 15 มิถุนายน 2565, จาก https://workpointtoday.com/thaimovies-warnerbros/
ภาณุ อารี. (2563). พฒั นำคุณภำพและก้ำวให้ทันควำมเปลยี่ นแปลง หัวใจสำคญั วงกำรหนังหลงั ยุคโควดิ .
สืบคน้ เมื่อ 15 มิถุนายน 2565, จาก https://workpointtoday.com/film-thai-new-normal-01/.
วโิ รจน์ สุทธิสีมา. (2564). ควำมเปลย่ี นแปลงของสื่อสตรีมมง่ิ ในอตุ สำหกรรมภำพยนตร์ไทย: มุมมองจำก
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
301
กลุ่มผู้สร้ำงและผู้มสี ่วนเกยี่ วข้อง. สืบคน้ เม่ือ 15 มิถุนายน 2565, จาก file:///C:/Users/Advice%
20Nongphai/Downloads/haruthai_ko%A1%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E% E0%
B8%A2%E0%B8%99%E0%B8.pdf
ศุภเจตน์ จนั ทร์สาส์น. (2558). กำรยกระดบั ควำมได้เปรียบในกำรแข่งขันของอุตสำหกรรมภำพยนตร์ไทย
ภำยใต้กำรค้ำเสรี. สืบคน้ เมื่อ 15 มิถุนายน 2565, จาก https://www.bu.ac.th/knowledgecenter/
epaper/july_dec2015/pdf/ac12.pdf
สานกั งานส่งเสริมวสิ าหกิจขนาดกลางและขนาดยอ่ ม. (มปป). โครงกำรจดั ทำยุทธศำสตร์ และแผนปฏบิ ตั ิ
กำรส่งเสริมวิสำหกจิ ขนำดกลำง และขนำดย่อม. สืบคน้ เม่ือ 15 มิถุนายน 2565, จาก
https://sme.go.th/upload/mod_download/Summary%20 Film%20Final%20Report-
20171113111120.pdf
อภิสิทธ์ิ ศุภกิจเจริญ. (มปป). ปัจจัยภำยนอกและปัจจัยภำยในของอุตสำหกรรมภำพยนตร์ไทยต่อกำรเป็ น
ผู้นำในภูมิภำคอำเซียน. สืบคน้ เม่ือ 15 มิถุนายน 2565, จาก https://mac.ru.ac.th wp-content/
uploads/2019/03/2019-03-06_16-22-15_588567.pdf
KKU อุตสาหกรรมภาพยนตร์. (2549). อุตสำหกรรมภำพยนตร์ปี 49: กำรพฒั นำเพ่ือก้ำวไปสู่ระดบั กำร
ส่งออก. สืบคน้ เมื่อ 15 มิถุนายน 2565, จาก https://www.kasikornresearch.com/th/analysis/
k-econ/business/Pages/5438.aspx
positioning. (2006). อตุ สำหกรรมภำพยนตร์ปี 49: กำรพฒั นำเพื่อก้ำวไปสู่ระดบั กำรส่งออก. สืบคน้ เมื่อ
15 มิถุนายน 2565, จาก https://positioningmag.com/27821.
Theaterist. (2020). Top 10 Highest Grossing Thai Films 2019. สืบคน้ เมื่อ 15 มิถุนายน 2565, จาก
https://theaterist.blog/2020/01/16/thailand-box-office-10-%E0%B8%AD%E0% B8% B1%E0%
B8%99%E0%B8%94%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%AB%E0%B8%99% E0%B8%
B1%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B8%97%E0% B8%B3%
E0%B9%80%E0%B8%87%E0%B8%B4%E0%B8%99-2/.
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
302
แผนกำรสอนประจำบทที่ 8
1. หัวข้อเนื้อหำประจำบท
1.1 การวเิ คราะหแ์ นวทางเพ่ือการผลิตภาพยนตร์
1.2 แนวคิดที่เก่ียวขอ้ งกบั กระบวนการผลิตภาพยนตร์
1.3 กระบวนการสร้างคุณคา่ แก่ภาพยนตร์ผา่ นกระบวนการผลิตภาพยนตร์
1.4 บทสรุป
1.5 คาถามทา้ ยบท
2. วตั ถุประสงค์
2.1 เพ่ือใหน้ กั ศึกษาเขา้ ใจถึงแนวคิดที่เก่ียวขอ้ งกบั กระบวนการในการสร้างภาพยนตร์
2.2 เพ่อื ใหน้ กั ศึกษามีความรู้ ความเขา้ ใจ เก่ียวกบั กระบวนการและข้นั ตอนในการสร้างภาพยนตร์
2.3 นักศึกษาสามารถวิเคราะห์แนวทางเพ่ือการผลิตภาพยนตร์ ตลอดจนสามารถสร้างสรรค์
ภาพยนตร์ตามกระบวนการในการผลิตใหเ้ กิดคุณคา่ และมีประสิทธิภาพ
3. วิธีกำรสอน
3.1 บรรยาย แลกเปล่ียนความคิดเห็น
3.2 ถาม – ตอบ ก่อน ระหวา่ ง และหลงั การบรรยาย
3.3 นกั ศึกษาช่วยกนั ตอบคาถามในช้นั เรียนจากเคสตวั อยา่ งในเน้ือหาที่บรรยายหรือกรณี ยกตวั อยา่ ง
จากเคสอื่นๆ ที่มีความเกี่ยวขอ้ งกบั บทเรียน
3.4 สรุปบทเรียน
3.5 ตอบคาถามในแบบฝึกทา้ ยบทเรียน
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
303
4. กจิ กรรม
4.1 สอบถามความเขา้ ใจเบ้ืองตน้ เก่ียวกบั เน้ือหาท่ีจะสอนก่อนเร่ิมอธิบายรายวชิ า
4.2 แนะแนวและอธิบายแผนการสอนประจาบท
4.3 ถาม – ตอบ ก่อน ระหวา่ ง และหลงั การบรรยาย
4.4 นกั ศึกษาช่วยกนั ตอบคาถามในช้นั เรียนจากเคสตวั อยา่ งในเน้ือหาท่ีบรรยายหรือกรณี ยกตวั อยา่ ง
จากเคสอื่นๆ ท่ีมีความเกี่ยวขอ้ งกบั บทเรียน
4.5 มอบหมายงาน ให้นกั ศึกษาแบ่งกลุ่มเพื่อทากิจกรรมถ่ายทาภาพยนตร์ส้ัน ท้งั น้ีกระบวนการใน
การสร้างสรรค์จะตอ้ งทาผ่านกระบวนการหรือข้นั ตอน 3P จัดทาต้ังแต่ข้นั เตรียมการก่อนผลิต
ข้นั ตอนการถ่ายทาโดยจะตอ้ งลงพ้ืนที่เพื่อไปถ่ายทา และสุดทา้ ยข้นั ตอนการตดั ต่อ โดยชิ้นงาน
จะตอ้ งแลว้ เสร็จและนาเสนอหลงั สอบปลายภาคเป็นที่เรียบร้อย
5. ส่ือกำรเรียนกำรสอน
5.1 PowerPoint
5.2 case study
6. กำรวดั และกำรประเมินผล
6.1 ประเมินผลจาก การเขา้ หอ้ งเรียน รวมถึงสงั เกตความสนใจในการเรียน
6.2 ประเมินผลจาก Assignment การทาแบบฝึกหดั ท่ีมอบหมาย
6.3 ประเมินผลจากการสอบ Midterm และ Final ซ่ึงเป็นตวั วดั ความเขา้ ใจในช้นั เรียนท้งั หมด
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
304
บบที่ 8
กระบวนกำรสร้ำงคุณค่ำแก่ภำพยนตร์
การสร้างภาพยนตร์ไทยให้มีคุณภาพ นับเป็ นการสร้างคุณค่าแก่ภาพยนตร์รูปแบบหน่ึงคือ การ
สร้างสรรคใ์ หภ้ าพยนตร์ไดร้ ับการยอมรับจากผชู้ ม สร้างผลประโยขนแ์ ก่ผชู้ ม ท้งั น้ีข้ึนอยกู่ บั ปัจจยั หลายส่วน
ท้งั การวิเคราะห์แนวทางเพื่อการผลิตภาพยนตร์ การวิเคราะห์ผูช้ มภาพยนตร์ การวิเคราะห์หาจุดขายของ
ภาพยนตร์ การต้งั ชื่อภาพยนตร์และท่ีสาคญั คือ การใชก้ ารส่ือสารการตลาดแบบผสมผสานอยา่ งเหมาะสม
จึงจะทาให้ภาพยนตร์ไทยประสบความสาเร็จ และเป็ นไปตามความตอ้ งการของผูช้ ม นอกเหนือจากน้ี
ภาพยนตร์ถือไดว้ ่าเป็ นส่ือบนั เทิงท่ีมีบทบาทสูงและมีอิทธิพลอย่างยิ่งต่อชีวิตประจาวนั ของผูค้ นมาชา้ นาน
ต้งั แต่อดีต เนื่องจากภาพยนตร์เปรียบเสมือนหนทาง ท่ีจะพาผูค้ นท่องไปสู่โลกอีกโลกหน่ึงซ่ึงเป็นโลกแห่ง
จินตนาการที่สามารถเติมเต็มส่ิงท่ีขาดหายไปในชีวิตจริงของผูช้ มภาพยนตร์ได้เป็ นอย่างดี (อุรพงศ์
แพทยค์ ชา, 2557)
ดว้ ยเหตุน้ีภาพยนตร์จึงเป็นส่ือที่คนส่วนใหญใ่ ชป้ ระโยชนเ์ พื่อความบนั เทิงและการพกั ผอ่ นหยอ่ นใจ
ดงั น้นั ผูป้ ระกอบการการและผูผ้ ลิตหลายๆ ฝ่ าย ควรท่ีจะใหค้ วามสาคญั กบั การสร้างสรรคผ์ ลภาพยนตร์ใน
ทุกๆ กระบวนอยา่ งเป็ นระบบ ใส่ใจในทุกๆ องคป์ ระกอบ มีการวางแผนงานท้งั ใหนส่วนของการเขียนบท
การจดั แสง การหาโลเคชน่ั ในการถ่ายทาก็ตอ้ งผ่านการวิเคราะห์ตามความเหมาะสม ผ่านการสรุปเป็นมติที่
แน่ใจแลว้ วา่ ทุกองคป์ ระกอบจะทาใหก้ ารถ่ายทามีประสิทธิภาพอยา่ งสูงที่สุด
1.1 กำรวิเครำะห์แนวทำงเพ่ือกำรผลติ ภำพยนตร์
การบริหารงานภาพยนตร์นบั วา่ เป็นสิ่งสาคญั ที่ตอ้ งอาศยั ปัจจยั ต่างๆ ในการบริหารงานใหภ้ าพยนตร์
เป็นไปตามเป้าหมายท่ีวางแผนไวโ้ ดยมีปัจจยั ในการวิเคราะห์ (ปกรณ์ พรหมวิทกั ษ,์ พรสิทธ์ิ พฒั ธนานุรักษ,์
และสมาน งามสนิท (อา้ งถึงใน อุรพงศ์ แพทยค์ ชา, 2557) สรุปไวด้ งั น้ี
1.1.1 กำรวิเครำะห์แนวทำงเพื่อกำรผลติ ภำพยนตร์
การสร้างหรือการผลิตภาพยนตร์แต่ละเร่ืองน้นั จาเป็นตอ้ งอาศยั ปัจจยั สาคญั ในการกาหนด
โครงสร้างของการผลิตภาพยนตร์มาเป็ นแนวทางในการวิเคราะห์ (ปกรณ์ พรหมวิทกั ษ์, พรสิทธ์ิ
พฒั ธนานุรักษ,์ และ สมาน งามสนิท (อา้ งถึงใน อุรพงศ์ แพทยค์ ชา, 2557) ปัจจยั สาคญั ประกอบดว้ ย
1. ผูอ้ านวยการสร้างภาพยนตร์หรือแหล่งเงินทุน ในการบริหารการผลิตทุกประเภทน้ัน
หลีกเล่ียงไม่พ้นจากการท่ีต้องมี “เงินทุน” เพราะเงินทุนเป็ นทรัพยากรพ้ืนฐานของการผลิต
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
305
โดยเฉพาะการสร้างภาพยนตร์ไทยซ่ึงมีผูอ้ านวยการสร้างภาพยนตร์เป็ นผู้จัดหาแหล่งเงินทุน
ช่ือเสียงของผอู้ านวยการสร้างภาพยนตร์ หรือแหล่งเงินทุนของภาพยนตร์ที่จะสร้างหรือถ่ายทาน้นั
มีความสาคญั ต่อการประกันความสาเร็จของภาพยนตร์ เพราะจะทาให้ผูเ้ ก่ียวข้องกับการผลิต
ภาพยนตร์ไม่วา่ จะเป็นผจู้ ดั จาหน่ายสายหนงั ตลอดจนโรงภาพยนตร์มีความมนั่ ใจวา่ ภาพยนตร์เร่ือง
ที่ จ ะ ส ร้ า ง ข้ ึ น น้ ัน จ ะ ไ ม่ ป ร ะ ส บ กับ ปั ญห า ที่ ว่า อ า จ ส ร้ า ง ไ ม่ เ ส ร็ จ เ พ ร า ะ ข า ด เ งิ น ทุ น ใ น ก า ร ส ร้ า ง
นอกจากผูอ้ านวยการสร้างภาพยนตร์จะเป็ นผูจ้ ดั หาแหล่งเงินทุนเพื่อการสร้างภาพยนตร์แลว้ ยงั
เปรียบเสมือนสัญลกั ษณ์ของการสร้างความน่าเช่ือถือ (Credibility) ที่ผูเ้ ก่ียวขอ้ งต่างๆ จะให้ความ
ไวว้ างใจต่อภาพยนตร์น้นั ๆ และภาพยนตร์เรื่องต่อๆ ไป
2. ดาราหรือผูแ้ สดงนา เป็ นสิ่งสาคญั ที่วงการภาพยนตร์ไทยยอมรับว่ามีอิทธิพลอยา่ งมาก
และเป็ นส่ิงท่ีผูส้ ร้างภาพยนตร์ไทยจาเป็นตอ้ งให้ความสาคญั เป็ นลาดบั แรกๆ เพราะดารายอดนิยม
หรือดาราคู่ขวญั จะเป็ นหลักประกันให้กับผูส้ ร้างภาพยนตร์ไทยว่าจะมีผูช้ มท่ีช่ืนชอบ เข้าชม
ภาพยนตร์ของตน
3. บทประพนั ธ์ เรื่องราวหรือเน้ือหาของภาพยนตร์ ซ่ึงภาพยนตร์ไทยส่วนใหญ่จะนาบท
ประพนั ธ์นวนิยายของนกั เขียนที่มีช่ือเสียงมาดดั แปลงเป็นบทภาพยนตร์
4. ผูก้ ากับภาพยนตร์ เป็ นผูร้ ับผิดชอบหลกั ในการสร้างภาพยนตร์ต้ังแต่ต้นจนสิ้นสุด
กระบวนการสร้างภาพยนตร์ ผูก้ ากบั ภาพยนตร์นบั วา่ มีความสาคญั มาก เพราะเป็ นผูท้ ่ีอยเู่ บ้ืองหลงั
ความสาเร็จของภาพยนตร์ ภาพยนตร์จะไม่สามารถเป็นรูปเป็นร่างไดห้ ากขาดผกู้ ากบั ภาพยนตร์
5. โรงภาพยนตร์ ภาพยนตร์ท่ีถูกผลิตข้ึนเม่ือนาเขา้ ฉายในทาเลที่เหมาะสม โดยไดร้ ับการ
บรรจุเข้าในโปรแกรมที่เป็ นระบบของเครื อโรงภาพยนตร์ท่ีมีคุณภาพ ต้ังอยู่ใจกลางเมือง
มีผูน้ ิยมเขา้ ชมภาพยนตร์ ณ ที่แห่งน้ันเป็ นจานวนมากย่อมทาให้ภาพยนตร์เรื่องดงั กล่าวมีโอกาส
ไดร้ ับรายไดเ้ พ่ิมข้ึน
6. การโฆษณาภาพยนตร์เป็ นส่ิงจาเป็ น เพราะเป็ นส่ิงที่ดึงดูดและสร้างความสนใจแก่ผูช้ ม
ผ่านส่ือต่างๆ การโฆษณาน้ีตอ้ งมีการวางแผนอย่างรัดกุม โดยตอ้ งวิเคราะห์หาจุดขายท่ีทาให้คน
สนใจเขา้ ชมภาพยนตร์ เพราะหากวางแผนผดิ พลาดแลว้ โอกาสในการแกไ้ ขจะทาไดย้ าก
7. การประชาสัมพนั ธ์ภาพยนตร์ เป็ นการบอกข่าวสารเก่ียวกบั ภาพยนตร์ควบคู่ไปกบั การ
สร้างภาพยนตร์ เพื่อให้ภาพยนตร์เร่ืองน้นั ๆ มีข่าวคราวให้ผูช้ มรับรู้เป็ นระยะๆ ซ่ึงช่วยสร้างความ
สนใจและเร้าใจใหผ้ ชู้ มใหเ้ กิดความตอ้ งการอยากชมภาพยนตร์เรื่องดงั กล่าว
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
306
1.1.2 กำรวเิ ครำะห์ผู้ชมภำพยนตร์
การวิเคราะห์ผูช้ มภาพยนตร์เป็นแนวคิดการวิเคราะห์แนวตลาดภาพยนตร์ที่มีความสาคญั
ต่อผสู้ ร้างภาพยนตร์อยา่ งมาก ผสู้ ร้างภาพยนตร์จะตอ้ งวิเคราะห์และทาความรู้จกั กลุ่มผชู้ มเป้าหมาย
ของตนให้มากที่สุด เพื่อตอบสนองต่อความตอ้ งการและรสนิยมของบุคคลเหล่าน้ัน โดยจะตอ้ ง
ตระหนักต่อวตั ถุประสงค์ของผูช้ มว่ามีความต้องการรับรู้เพื่ออะไร มีความรู้และประสบการณ์
ใกลเ้ คียงหรือแตกต่างกนั มีความรู้สึกต่อเร่ืองราวที่นาเสนออย่างไร มีบุคลิกภาพและลกั ษณะทาง
ประชากรศาสตร์แตกต่างกนั หรือไม่อยา่ งไร ท้งั ในเรื่องระดบั ความรู้ รสนิยม คา่ นิยม ระดบั ความนึก
คิด ตลอดจนการยอมรับสภาพท่ีเป็ นจริงของกลุ่มผูช้ ม ซ่ึงถา้ หากวิเคราะห์กลุ่มผูช้ มเป้าหมายได้
ถูกตอ้ ง โอกาสที่ภาพยนตร์จะประสบความสาเร็จในดา้ นรายไดย้ อ่ มเกิดข้ึนอยา่ งแน่นอน (อุรพงศ์
แพทยค์ ชา, 2557)
1.1.3 กำรวเิ ครำะห์หำจุดขำยยดึ โยงถึงกำรสร้ำงคุณค่ำของภำพยนตร์
ก่อนที่ภาพยนตร์จะถูกนาออกฉายตามโรงภาพยนตร์น้ัน จะต้องมีการโฆษณาและ
ประชาสมั พนั ธ์ภาพยนตร์เรื่องน้นั ๆ เพื่อใหก้ ลุ่มผชู้ มเป้าหมายทราบวา่ จะมีภาพยนตร์ เร่ืองน้ีเขา้ ฉาย
ณ โรงภาพยนตร์ใด และเพื่อเป็ นขอ้ มูลในการตดั สินใจว่าจะเลือกชมภาพยนตร์เรื่องใดดี ดงั น้นั จึง
เป็ นหนา้ ท่ีผูบ้ ริหารงานโฆษณาและประชาสัมพนั ธ์ในธุรกิจภาพยนตร์ ท่ีจะตอ้ งพยายามหาจุดขาย
(Selling Point) ท่ีเป็ นจุดเด่นของภาพยนตร์เร่ืองน้นั เพ่ือเป็ นจุดท่ีจะทาให้ผูช้ มภาพยนตร์ เกิดความ
สนใจและความตอ้ งการท่ีจะชมภาพยนตร์ การหาจุดเด่นของภาพยนตร์จะพจิ ารณาจากการวเิ คราะห์
ภาพยนตร์ท่ีจะนาออกฉายและการวิเคราะห์กลุม่ ผชู้ มเป้าหมาย ภาพยนตร์แต่ละเร่ืองท่ีจะนาออกฉาย
จะมีจุดเด่นที่แตกต่างกนั ออกไป ซ่ึงสามารถนามาเป็ นจุดขาย (Selling Point) ของภาพยนตร์เร่ือง
น้นั ๆ (อรุ พงศ์ แพทยค์ ชา, 2557) กล่าวสรุปไว้ คือ
1. ดารานาแสดง ภาพยนตร์บางเรื่องจะเนน้ ดาราท่ีมีช่ือเสียงมาเป็นจุดขาย บทบาทการแสดง
ของดาราข่าวความเคล่ือนไหวของดารานาแสดง มีการนาดาราที่กาลงั มีช่ือเสียง มาเป็นนกั แสดงนา
ในภาพยนตร์ อาทิ ในปี 2556 ภาพยนตร์ เร่ือง ‘คุณนายโฮ’ มีคุณอารยา เอฮาเก็ต เป็ นนกั แสดงนา
เพราะนกั แสดงเป็นบุคคลที่มีชื่อเสียงในขณะน้นั
2. แนวของภาพยนตร์แนวของภาพยนตร์ท่ีสร้างข้ึน มีด้วยกันหลายแนว ดงั น้ัน จะตอ้ ง
พยายามเลือกแนวของภาพยนตร์ให้ชัดเจนว่าจะเป็ นภาพยนตร์แนวใด อาทิ กลุ่มเป้าหมายชอบ
ภาพยนตร์รักโรแมนติก และคอมเมด้ี กจ็ ะมีการผลิตภาพยนตร์แนวน้นั เพ่มิ มากข้ึน
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
307
3. ความยิ่งใหญ่ของภาพยนตร์อาจเกิดจากการลงทุนสร้างสูงหรือการใชเ้ ทคนิคการถ่ายทา
ช้นั สูง เป็ นฉากท่ีมีความยิ่งใหญ่อลงั การ เป็ นภาพยนตร์ท่ีไดร้ ับความนิยมและทารายไดส้ ูงจากทวั่
โลก เป็ นภาพยนตร์ท่ีไดร้ ับรางวลั เกียรติยศจากสถาบนั ทางภาพยนตร์ อาทิ ภาพยนตร์ไทยเรื่อง
“สุริโยไท” และภาพยนตร์ไทยเรื่อง “ตานานสมเดจ็ พระนเรศวรมหาราช” ซ่ึงฉากในภาพยนตร์แสดง
ถึงแสนยานุภาพของกองทพั ท่ียง่ิ ใหญ่ เป็นตน้
4. ผกู้ ากบั ภาพยนตร์ ผกู้ ากบั ภาพยนตร์ท่ีมีช่ือเสียง ฝีมือดีไม่วา่ จะไปกากบั ภาพยนตร์เร่ืองใด
มกั จะไดร้ ับความเชื่อถือวา่ ภาพยนตร์เรื่องน้นั ๆ ยอ่ มมีคุณภาพ อาทิ ภาพยนตร์ ที่กากบั โดยคุณยอร์ช
ฤกษช์ ยั พวงเพช็ ร์ ซ่ึงใชว้ ิธีการสื่อสารทางการตลาดวา่ เป็นภาพยนตร์อารมณ์ดีทาให้ผชู้ มภาพยนตร์
รอคอยชมภาพยนตร์ของผูก้ ากบั ท่านน้ีท่ีเขา้ ฉายทุกปลายปี ท้งั น้ีเพราะเป็ นเอกลกั ษณ์เฉพาะของผู้
กากบั
5. บทประพนั ธ์ของภาพยนตร์ อาจพิจารณาถึงจุดเด่นของบทประพนั ธ์ที่นามาสร้างเป็ น
ภาพยนตร์ในแง่มุมต่างๆ อาทิ เป็ นบทประพนั ธ์ของใคร ผูป้ ระพนั ธ์มีชื่อเสียงในระดบั ใด ระดบั
ความนิยมของประชาชนต่อบทประพนั ธม์ ีมากนอ้ ยเพยี งใด แนวคิดของบทประพนั ธ์มีจุดเด่นอะไรท่ี
แตกต่างไปจากบทประพนั ธ์ของภาพยนตร์ท่ีจะเขา้ ฉายพร้อมๆ กนั อาทิ การนาบทประพนั ธ์เรื่อง
“คูก่ รรม” และ “แม่นาค” มาเขียนบทภาพยนตร์ใหม่ โดยมีการดดั แปลงใหเ้ ขา้ กบั สมยั ปัจจุบนั
6. ผูส้ ร้างภาพยนตร์ที่ประสบความสาเร็จในการสร้างภาพยนตร์มกั จะไดร้ ับความเชื่อถือ
จากผชู้ มภาพยนตร์ ส่งผลใหผ้ ชู้ มภาพยนตร์เกิดความศรัทธาและความเชื่อมน่ั ในภาพยนตร์เร่ืองน้นั ๆ
วา่ ตอ้ งมีคุณภาพ อาทิ บริษทั จี เอม็ เอม็ ไทยหบั จากดั บริษทั เอม็ เทอร์ต้ีไนน์ จากดั และบริษทั GDH
หา้ หา้ เกา้ เป็นตน้
1.1.4 กำรต้งั ชื่อภำพยนตร์
ภาพยนตร์แต่ละเรื่องท่ีจะนาออกฉายน้ันจะมีลกั ษณะเฉพาะ ผูบ้ ริหารงานโฆษณาและ
ประชาสมั พนั ธ์ธุรกิจภาพยนตร์จะตอ้ งทาใหภ้ าพยนตร์เร่ืองน้นั ๆ เป็นท่ีรู้จกั ดงั น้นั “ช่ือ” จึงมีบทบาท
สาคญั ประการหน่ึงท่ีจะช่วยให้ผูช้ มภาพยนตร์เกิดความสนใจ และสามารถระบุภาพยนตร์เร่ืองท่ี
ตอ้ งการดูได้ การต้งั ชื่อที่ดีมีผลต่อรายไดข้ องภาพยนตร์ ลกั ษณะการต้งั ชื่อภาพยนตร์ไทยโดยทว่ั ไป
หากภาพยนตร์ไทยสร้างเร่ืองมาจากบทประพนั ธท์ ่ีมีชื่อเสียง กม็ กั จะใชช้ ื่อบทประพนั ธ์น้นั ๆ เป็นช่ือ
ของภาพยนตร์ แต่บางคร้ังช่ือบทประพนั ธ์บางเร่ืองอาจจะมีการดดั แปลงเสียใหม่เพ่ือเพ่ิมความ
น่าสนใจและดึงดูดใจมากยิ่งข้ึน ส่วนภาพยนตร์ไทยท่ีสร้างมาจากบทภาพยนตร์ที่เขียนข้ึนเองโดย
มิไดน้ ามาจากบทประพนั ธ์ จะมีการต้งั ชื่อภาพยนตร์ข้ึนมาเอง โดยใหช้ ื่อภาพยนตร์น้นั น่าสนใจและ
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
308
แสดงถึงแนวของภาพยนตร์ และความคิดรวบยอดของภาพยนตร์น้นั ๆ เห็นไดจ้ ากในช่วง 5 ปี ท่ีผา่ น
มา การต้งั ชื่อภาพยนตร์เป็นจุดขายอยา่ งหน่ึงท่ีทาใหภ้ าพยนตร์ประสบความสาเร็จ อาทิ ภาพยนตร์
เรื่อง “สุดเขต เสลดเป็ ด” มีการต้งั ช่ือภาพยนตร์เพื่อให้สอดคลอ้ งกบั ประเภทของภาพยนตร์ และ
สอดคลอ้ งกบั บุคลิกของนกั แสดงนา ภาพยนตร์เรื่อง “กวนมึนโฮ” มีการต้งั ชื่อเรื่องใหส้ อดคลอ้ งกบั
ภาษาเกาหลี เนื่องจากภาพยนตร์มีการดาเนินเร่ืองโดยใชป้ ระเทศเกาหลีเป็นสถานท่ีหลกั ในการถ่าย
ทา และในปี 2557 ภาพยนตร์เร่ือง “คิดถึงวิทยา” มีการต้งั ชื่อเรื่องเพ่ือส่ือให้เห็นถึงโรงเรียนที่อยู่
ห่างไกลความเจริญ และการเลา่ เร่ืองผา่ นตวั ละครหลกั ที่เกิดข้ึนที่โรงเรียนแห่งน้นั ท้งั น้ีช่ือภาพยนตร์
ยงั สอดคล้องกับประเภทของภาพยนตร์ที่เป็ นภาพยนตร์ประเภทแนวโรแมนติกด้วย (อุรพงศ์
แพทยค์ ชา, 2557)
ท้งั น้ีกล่าวอย่างครอบคลุมจากประเด็นการวิเคราะห์แนวทางเพ่ือการผลิตภาพยนตร์ ถือเป็ นปัจจยั
เบ้ืองในการวิเคราะห์และวางแนวทางการผลิตท่ีสอดคลอ้ ง เช่ือมโยงในส่วนของการวิเคราะห์คน การ
วเิ คราะหด์ า้ นการโฆษณาภาพยนตร์เพ่ือการตลาด ซ่ึงจะเป็นเคร่ืองมือท่ีสาคญั ในการสร้างสรรคภ์ าพยนตร์ให้
มีคุณภาพ โดดเด่นและถูกใจผูช้ มมากที่สุด นอกจากน้ีผูส้ ร้างหรือผูผ้ ลิตจะตอ้ งมนั่ ใจว่าเครื่องมือท่ีเลือกใช้
สามารถสร้างให้เกิดภาพความโดดเด่นกับภาพยนตร์เร่ืองน้ันได้ และสามารถกระตุ้นให้ผูบ้ ริโภคเกิด
พฤติกรรมการตดั สินใจซ้ือบตั รเพ่ือชมภาพยนตร์ เพราะเครื่องมือการส่ือสารการตลาดแต่ละชนิดต่างกม็ ีขอ้ ดี
และขอ้ ดอ้ ยที่แตกต่างกนั ไป เครื่องมือบางอยา่ งสามารถสร้างความโดดเด่นใหก้ บั ภาพยนตร์ได้ และส่ิงต่างๆ
เหล่าน้ีเองเป็ นขอ้ มูลเบ้ืองตน้ ที่ผูผ้ ลิตจะตอ้ งศึกษาทาความเขา้ ใจอย่างแทจ้ ริง ก่อนที่จะเขา้ สู้กระบวนการ
สร้างสรรคภ์ าพยนตร์
1.2 แนวคดิ ที่เกยี่ วข้องกบั กระบวนกำรผลติ ภำพยนตร์
ทุกข้นั ตอนของการผลิตภาพยนตร์ มีปัจจยั มีองคป์ ระกอบ มีรายละเอียดต่างๆ ท้งั เร่ืองของคน (Man)
วสั ดุอุปกรณ์ (Material) งบประมาณ (Money) การจดั การ (Management) และเวลา (Time) เขา้ มาเก่ียวขอ้ ง
การเตรียมความพร้อมที่ดีจะทาใหง้ านเสร็จไปคร่ึงหน่ึง และปัญหาเป็นเร่ืองปกติของการทางาน เพ่ือให้เกิด
ปัญหานอ้ ยท่ีสุดก่อนท่ีจะไปปฏิบตั ิงานจริง ท้งั น้ีในกระบวนการผลิตภาพยนตร์ประกอบดว้ ยบุคลากรจาก
หลายฝ่ ายท่ีมีความสามารถมากมาย ซ่ึงในข้นั ตอนการเตรียมการสร้างภาพยนตร์มีบุคคลที่เกี่ยวขอ้ งในการ
เตรียมงาน (บดินทร์ แดงสมบูรณ์, 2558) กลา่ วไวด้ งั น้ี
1. ผอู้ านวยการผลิต (Producer) ผอู้ านวยการผลิตเป็นผทู้ ่ีทาหนา้ ท่ีในการควบคุมการผลิตภาพยนตร์
ท้งั หมด นบั ต้งั แต่การวางแผน การถ่ายทา หลงั การถ่ายทา เพ่ือใหก้ ารผลิตภาพยนตร์เป็นไปอยา่ งราบรื่นและ
มีความสมบูรณ์ที่สุด
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
309
2. ฝ่ ายกฎหมาย (Legal Department) ฝ่ ายกฎหมายทาหนา้ ที่ในการทาสญั ญาต่างๆ ที่เกี่ยวขอ้ งกบั การ
ผลิตภาพยนตร์ ซ่ึงไดแ้ ก่ การทาสญั ญาเช่าลิขสิทธ์ิการเช่าเคร่ืองมืออุปกรณ์ต่างๆ การทาประกนั ภยั ฯลฯ
3.ผเู้ ขียนบทภาพยนตร์ (Script Writer) ผเู้ ขียนบทภาพยนตร์ ทาหนา้ ท่ีเขียนบทภาพยนตร์ตามที่ไดร้ ับ
มอบหมายจนแลว้ เสร็จ เม่ือเขียนบทเสร็จแลว้ ภาระหน้าที่ต่อไปก็คือการแกไ้ ขบ้ ท และเม่ือแกไ้ ขจ้ นเป็ นท่ี
พอใจของผวู้ า่ จา้ งแลว้ ภาระหนา้ ท่ีของผเู้ ขียนบทกห็ มดไป
4. ผูก้ ากบั ภาพยนตร์ (Film Director) ผูก้ ากบั ภาพยนตร์มีหนา้ ท่ีในการทาความเขา้ ใจบทภาพยนตร์
เลือกทีมงาน เลือกนกั แสดง สถานที่ถ่ายทาภาพยนตร์ และเป็นผูท้ ี่ควบคุมงานผลิตภาพยนตร์ท้งั หมดภายใต้
การดูแลของผอู้ านวยการผลิตภาพยนตร์
5. ผชู้ ่วยกากบั ภาพยนตร์ (Assistant Film Director) ผชู้ ่วยกากบั ภาพยนตร์ โดยทว่ั ไปแลว้ ถา้ เป็นกอง
ถ่ายภาพยนตร์ทีมใหญๆ่ จะมีผชู้ ่วยผกู้ ากบั ภาพยนตร์ 2-3 คน ข้ึนอยกู่ บั Scale ภาพยนตร์
6. ผูก้ ากบั ภาพ (Director of Photography) ผูก้ ากบั ภาพจะประสานงานกบั ผูก้ ากบั ภาพยนตร์ในการ
วางแผนการจดั แสงการออกแบบแสงและการวางมุมกลอ้ งเพ่ือการส่ือความหมายดว้ ยภาพต่างๆ กองถ่ายหนงั
ใหญ่ ผกู้ ากบั ภาพส่วนใหญ่มกั จะเป็นช่างกลอ้ งดว้ ย
7. ช่างกลอ้ ง (Camera Operator) ช่างกลอ้ งจะประสานงานกบั ผูก้ ากบั และผูก้ ากบั ภาพในการถ่ายทา
ภาพยนตร์โดยการกาหนดการวางมุมกลอ้ งขนาดภาพ การส่ือความหมายดว้ ยภาพซ่ึงจะวางแผนล่วงหนา้ ใน
ข้นั ตอนเตรียมงานสร้างก่อนท่ีจะถา่ ยจริง
8. ผูก้ ากบั ศิลป์ (Art Director) ผูก้ ากบั ศิลป์ ทาหนา้ ท่ีในการไปหาสถานที่ถ่ายทาร่วมกบั ผูท้ าหน้าที่
จดั หาสถานท่ีถา่ ยทาภาพยนตร์ ผกู้ ากบั ภาพยนตร์ ผชู้ ่วยกากบั ธุรกิจกองถา่ ย ฯลฯ การออกแบบสร้างฉากตาม
ยคุ สมยั บรรยากาศตามเรื่องราวในบทภาพยนตร์
9. ผูช้ ่วยผูก้ ากบั ศิลป์ (Asst. Art Director) ผูช้ ่วยผูก้ ากบั ศิลป์ ทาหนา้ ที่ช่วยเหลือผูก้ ากบั ศิลป์ ในการ
ออกแบบฉากที่ไดร้ ับมอบหมายจากผกู้ ากบั ศิลป์
10. ฝ่ ายจดั หาอุปกรณ์ประกอบฉาก (Properties Master) ฝ่ ายจดั หาอุปกรณ์ประกอบฉากทาหน้าที่
จดั หาอุปกรณ์ประกอบฉากต่างๆ เช่น จดั หาตู้ โตะ๊ นาฬิกา ผา้ ม่าน ฯลฯ ตามการออกแบบของฝ่ ายศิลป์
11. ฝ่ ายสร้างฉาก ฝ่ ายสร้างฉากจะทาหนา้ ที่สร้างฉากตามท่ีฝ่ ายศิลป์ ออกแบบภายในระยะเวลาที่
กาหนดก่อนท่ีจะมีการถา่ ยทาภาพยนตร์
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
310
12. .ผู้เขียนสตอรี่ บอร์ด (Story Board Visualizer ) ผู้เขียนสตอร่ี บอร์ดจะทาหน้าที่แปลงบท
ภาพยนตร์ให้เป็ นภาพเขียน โดยกาหนดขนาดภาพ มุมกลอ้ ง การจดั องค์ประกอบภาพ ฯลฯ เพ่ือให้ง่าย
สาหรับการถ่ายทาภาพยนตร์ โดยทว่ั ไปแลว้ การเขียนสตอร่ีบอร์ดน้ันจะเขียนเฉพาะฉากที่ถ่ายทายากๆ
เท่าน้นั เช่น ฉาก ACTION ต่างๆ ซ่ึงทีมงานที่เกี่ยวขอ้ ง เช่น ผกู้ ากบั ภาพยนตร์ ช่างกลอ้ ง ผกู้ ากบั ศิลป์ พอเห็น
ภาพจากสตอรี่บอร์ดแลว้ กส็ ามารถจะออกแบบการทางานตามหนา้ ที่ของตนไดท้ นั ที
13. ผูอ้ อกแบบเส้ือผา้ เคร่ืองแต่งกาย (COSTUME DESIGNER) ผูอ้ อกแบบเส้ือผา้ เครื่องแต่งกาย
ทาหนา้ ที่ออกแบบเส้ือผา้ เครื่องแต่งกาย เครื่องประดบั ต่างๆ ของตวั ละคร โดยคานึงถึงยคุ สมยั บุคลิกของตวั
ละคร โดยก่อนท่ีจะออกแบบเส้ือผา้ และเคร่ืองแต่งกายนน้ั ผอู้ อกแบบนอกจะตอ้ งอา่ นจากบทภาพยนตร์อยา่ ง
ละเอียดแลว้ จะตอ้ งเข้าร่วมประชุมกับผูก้ ากบั ภาพยนตร์ ผูก้ ากับศิลป์ เพื่อให้ทราบแนวคิดและกาหนด
แนวทางของการออกแบบโทนและอารมณ์ของภาพยนตร์ใหเ้ ป็นไปในแนวทางเดียวกนั
14. ผจู้ ดั คิวเส้ือผา้ เครื่องแต่งกาย (WARDROBE) ผจู้ ดั คิวเส้ือผา้ เคร่ืองแต่งกาย ทาหนา้ ท่ีจดั คิวเส้ือผา้
เคร่ืองแต่งกายของนกั แสดงใหเ้ ป็นไปตามตารางการถ่ายทาภาพยนตร์ ตลอดจนดูแลเส้ือผา้ เครื่องแต่งกายให้
สามารถใชง้ านไดท้ นั ทีท่ีผกู้ ากบั ภาพยนตร์ตอ้ งการ
15. ผูจ้ ดั การหาสถานท่ีถ่ายทาภาพยนตร์ (LOCATION MANAGER) บุคลากรตาแหน่งน้ีเพิ่งมีใน
กองถ่ายภาพยนตร์ไทยในระยะเวลาท่ีไม่นานมาน้ี เพราะก่อนหนา้ ผกู้ ากบั ผชู้ ่วยผกู้ ากบั และผกู้ ากบั ฝ่ ายศิลป์
จะช่วยกนั หาสถานท่ีถ่ายทา แต่เพราะความไม่สะดวกเพื่อให้การจดั หาสถานที่ถ่ายทาภาพยนตร์เป็นไปดว้ ย
ความรวดเร็วยงิ่ ข้ึน จึงกาหนดใหม้ ีตาแหน่งขา้ งตน้ น้ีข้ึนมา
16. ผูค้ ดั เลือกนกั แสดง (CASTING) ผูค้ ดั เลือกนกั แสดง ทาหนา้ ที่คดั เลือกนกั แสดงตามบุคลิกของ
ตวั ละครท่ีกาหนดไวใ้ นบทภาพยนตร์ซ่ึงการคดั เลือกนกั แสดงน้ี ผคู้ ดั เลือกจะตอ้ งทางานร่วมกบั ผอู้ านวยการ
ผลิต ผกู้ ากบั ภาพยนตร์ และผชู้ ่วยผกู้ ากบั ภาพยนตร์เป็นตน้
17. ผูฝ้ ึ กซ้อมนักแสดง (ACTING COACH) ผูฝ้ ึ กซ้อมนักแสดง จะทาหน้าที่หลงั จากท่ีคดั เลือก
นักแสดงแลว้ บางกองถ่ายจะกาหนดให้มีการฝึ กซ้อมนักแสดงก่อนที่จะมีการถ่ายทาภาพยนตร์ 2-3 เดือน
เพื่อให้นักแสดงบางคนที่ยงั ไม่มีพ้ืนฐานทางการแสดงไดพ้ ฒั นาตนเอง สามารถที่จะแสดงภาพยนตร์ใน
ข้นั ตอนการถา่ ยทาไดอ้ ยา่ งราบรื่น สาหรับนกั แสดงท่ีมีประสบการณ์แลว้ กจ็ ะตอ้ งมีการฝึกซอ้ มการแสดงตาม
บทภาพยนตร์เช่นเดียวกนั
18. ธุรกิจกองถ่ายภาพยนตร์ ทาหน้าท่ีติดต่อประสานงาน ขอใช้ ขอเช่าสถานที่ถ่ายทาภาพยนตร์
การติดต่อกบั นกั แสดง การทางบประมาณ ค่าใชจ้ ่ายรายวนั การจ่ายเงินแก่นกั แสดง ทีมงาน ตลอดจนทาบญั ชี
การใชจ้ ่ายในแต่ละวนั เพือ่ นาเสนอบริษทั
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
311
ท้งั น้ีเมื่อทราบถึงแนวคิดเก่ียวกบั ข้นั ตอนของการผลิตภาพยนตร์ และการเตรียมพร้อมของฝ่ ายต่างๆ
ก่อนดาเนินการสร้างภาพยนตร์แลว้ ถดั ไปก็เขา้ สู่ข้นั ตอนหรือกระบวนการสร้างภาพยนตร์ให้มีคุณค่า
มีคุณภาพ โดยทุกข้นั ตอนของการผลิตภาพยนตร์ มีปัจจยั มีองคป์ ระกอบ มีรายละเอียดต่างๆ ท้งั เรื่องคน
(Man) วสั ดุอุปกรณ์ (Material) งบประมาณ (money) การจดั การ (Management) รวมท้งั เวลา (Time) เขา้ มา
เก่ียวขอ้ ง ซ่ึงองคร์ วมเหล่าน้ีกล่าวสรุปไดว้ ่า การเตรียมความพร้อมท่ีดีจะทาให้งานสาเร็จไปแลว้ คร่ึงหน่ึง
ปัญหาเป็นเร่ืองปกติของการทางาน เพอ่ื ใหเ้ กิดปัญหานอ้ ยที่สุดก่อนที่จะออกไปปฏิบตั ิงานจริง ทุกฝ่ ายจึงตอ้ ง
ช่วยกนั คิดและวางแผนวา่ กรณีถา้ เกิดปัญหาจะทาอยา่ งไรไดบ้ า้ ง และสุดทา้ ยน้ีก่อนที่ผผู้ ลิตจะผลิตภาพยนตร์
ออกมา ผผู้ ลิตควรที่จะใหค้ วามสาคญั กบั ทุกๆ องคป์ ระกอบ (บดินทร์ แดงสมบูรณ์, 2558) โดยมีข้นั ตอน 3P
ดงั น้ี
P 1 = Pre-production คือ ข้นั ตอนของการเตรียมงาน ก่อนที่จะถ่ายทาภาพยนตร์
P 2 = Production คือ ข้นั ตอนของการถ่ายทาภาพยนตร์
P 3 = Post -production คือ ข้นั ตอนสุดทา้ ย เป็นการตดั ต่อก่อนที่จะนาไปเผยแพร่
1.3 กระบวนกำรสร้ำงคุณค่ำแก่ภำพยนตร์ผ่ำนกระบวนกำรผลติ ภำพยนตร์
การสร้างคุณค่าหรือกระบวนการสร้างคุณค่าแก่ภาพยนตร์ หมายถึง กระบวนการต่างๆ ที่สร้าง
ผลประโยชน์แก่ผู้ชมภาพยนตร์หรื อผู้รับบริ การ และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย กระบวนการเหล่าน้ีเป็ น
กระบวนการที่มีความสาคญั อยา่ งย่งิ ต่อ “การดาเนินการตามภารกิจ” มีความเก่ียวขอ้ งกบั บุคลากรส่วนใหญ่
และก่อให้เกิดผลผลิตและผลลพั ธ์ท่ีดีในงานภาพยนตร์ ท้งั น้ีก่อนการผลิตภาพยนตร์ ผูผ้ ลิตจาเป็ นจะตอ้ ง
คานึงถึงส่ิงต่างๆ ไม่ว่าจะเป็ นดา้ นการวางแผนการผลิต การเตรียมการผลิต การใชว้ สั ดุอุปกรณ์ในการผลิต
และการประเมินผลการผลิตภาพยนตร์ โดยสามารถสรุปเป็ นข้นั ตอนของการผลิตภาพยนตร์ได้ 3 ข้นั ตอน
(3P) ดงั น้ี
1.3.1 ข้นั ที่ 1 ข้นั เตรียมกำรผลติ (Pre-Production)
เป็นข้นั ตอนที่มีความสาคญั เป็นอยา่ งยง่ิ ก่อนเริ่มถ่ายทา ไดแ้ ก่ การเตรียมขอ้ มูล วางเคา้ โครง
ของเร่ือง การประสานงานกองถ่ายกบั สถานที่ถ่ายทา ประชุมวางแผนการผลิต การจดั เตรียมวสั ดุ
อุปกรณ์การถ่ายทา อุปกรณ์การบนั ทึกเสียง หอ้ งบนั ทึกเสียง หอ้ งตดั ต่อ กลอ้ งวีดีโอถ่ายทา อุปกรณ์
ประกอบฉาก การหาเงินทุน การหาโลเคชน่ั ในการถ่ายทา การหาทีมงานถ่ายทา รวมไปถึงการหา
นกั แสดง หรืออ่ืนๆ เพื่อใหพ้ ร้อมก่อนการถ่ายทา Screenplay (บทภาพยนตร์) Storyboard (บทภาพ)
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
312
และ Shooting Script (บทถ่ายทา) หากจดั เตรียมรายละเอียดในข้นั ตอนน้ีไดด้ ี ก็จะส่งผลให้ข้นั ตอน
การผลิตงานทาไดง้ ่ายและรวดเร็วยง่ิ ข้ึน (ปิ ยะดนยั วเิ คียน, มปป)
โดยในข้นั ตอนน้ีจะตอ้ งเตรียมการทุกสิ่งอยา่ งอยา่ งละเอียด หากพลาดในจุดน้ีไปจะส่งผล
ไปถึงในข้นั ตอนอ่ืนๆ ดว้ ย ซ่ึงการเตรียมการก่อนจะเริ่มเคล่ือนกลอ้ งสาหรับถ่ายทา (jimmwhy,
2019) กลา่ วถึงข้นั ตอนการเตรียมพร้อมก่อนการถ่ายทาภาพยนตร์ ดงั น้ี
1. ทา Script สาหรับการถ่ายทา อย่าลืมว่าคนเขียนบทไม่ใช่ line producers กบั production
coordinators ท้งั น้ีจะตอ้ งแยกแยะระหวา่ ง “บทภาพยนตร์” ที่มีให้นกั แสดงอ่านกบั สคริปตท์ ่ีมีไวใ้ ห้
ทีมงานแต่ละฝ่ ายดูต่างกนั โดยพ้ืนฐานแลว้ จะตอ้ งเปลี่ยนคาต่างๆ ในบทให้เป็ นอุปกรณ์ประกอบ
ฉาก เคร่ืองแต่งกายและสถานท่ี บทภาพยนตร์ของผูเ้ ขียนจะกลายเป็ นรายการต่างๆ ดว้ ย ซ่ึงการ
รายงานเหล่าน้ีจะทาใหเ้ ห็นภาพชดั เจนมากข้ึนวา่ จะตอ้ งใชง้ บประมาณเท่าไหร่
2. ทางบประมาณ ก่อนที่จะตดั สินใจในเรื่องโปรดกั ชน่ั การสร้าง จาเป็นตอ้ งดูก่อนว่าจะใช้
งบเท่าไหร่ในการสร้าง ซ่ึงจะดูวา่ ใชง้ บเท่าไหร่ดูจากสคริปต์ และนน่ั จึงเป็นเหตุผลท่ีสคริปตม์ าก่อน
และงบประมาณมาทีหลงั (แต่ก็มีบางกรณีเหมือนกนั ทีสตูดิโออาจจะเชื่อมนั่ ในตวั ของผูก้ ากบั มาก
จึงใหง้ บประมาณไปสร้างเลย) ค่าใชจ้ ่ายต่างๆ คร่าวๆ ท่ีตอ้ งเตรียมไวม้ ีดงั น้ี
• คา่ เช่าสถานท่ี
• ค่าตวั นกั แสดง
• ค่าตวั ทีมงาน
• คา่ อาหาร
• คา่ เขียน shooting board
• ค่าตกแต่งสถานท่ี
• ค่าอุปกรณ์ประกอบฉาก
• คา่ เส้ือผา้
• คา่ เช่าสตูดิโอ
• คา่ ออกแบบฉาก
• ค่าเช่าอุปกรณ์กลอ้ ง
• อปุ กรณ์ไฟ
• อุปกรณ์อดั เสียง
• คา่ ประกนั อุปกรณ์
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
313
• ค่าตวั คนตดั ต่อ
• ค่าเช่าหอ้ งตดั ต่อ
• ค่าทา VFX
• คา่ เช่าหอ้ งบนั ทีกเสียงและมิกซเ์ สียง
• ค่าจา้ งแต่งเพลง
• ค่าตวั นกั ร้อง
• คา่ ลิขสิทธ์ิ
โดยคร่าวๆ ก็มีประมาณน้ี หากเป็ นหนังอินด้ีขนาดเล็กอาจจะไม่ไดเ้ สียมากเท่าน้ี แต่หาก
เป็นการสร้างภาพยนตร์ของสตูดิโอใหญ่ๆ แน่นอนวา่ ยงั มีคา่ ใชจ้ ่ายต่างๆ ยบิ ยอ่ ยอีกมาก
3. หาหัวหน้าทีมในแผนกต่างๆ ส่ิงที่จะทาให้งานของโปรดิวเซอร์ไปต่อได้น้ันจะตอ้ ง
ทางานรวมกบั ฝ่ ายอ่ืนๆ เพราะเพียงแต่โปรดิวเซอร์คนเดียวไม่สามารถทาใหง้ านภาพยนตร์ออกมา
เป็ นรูปร่างไดอ้ ย่างแน่นอน ดงั น้ัน จะตอ้ งจา้ งทีมงาน คนแรกๆ ที่ควรหามาก็คือ Line Producers
หรือ Unit Production Manager (ผูจ้ ัดการการสร้างและดูแลเรื่องงบประมาณ ระยะเวลาในการ
ดาเนินงานต่างๆ) และอาจตอ้ งการ 1st AD (Assistant Director: ผชู้ ่วยผกู้ ากบั ) แต่อาจจะหามาทีหลงั
ก็ไม่เป็นไร หลงั จากน้นั หากได้ line producer มาแลว้ ถา้ ยงั ไม่มีผกู้ ากบั ก็ควรจะรีบหาทนั ที เพราะผู้
กากบั จะเป็นคนช่วยหาช่างภาพ แลว้ ตวั ของโปรดิวเซอร์เองก็ค่อยๆ ไดท้ ีมงานในฝ่ ายต่างๆ ตามมา
ซ่ึงตรงน้ีกม็ กั จะมีการใชท้ ีมงานเก่าที่เคยร่วมงานดว้ ย การจดบนั ทึกรายช่ือทีมงานที่เคยร่วมงานดว้ ย
จึงเป็ นเร่ืองท่ีควรจะทา เพราะเราไม่มีทางรู้เลยว่าใครคนไหนจะว่างตรงกนั บา้ ง สะดวกทางานให้
หรือเปลา่
4. เปล่ียนให้เป็นภาพ/สร้างสตอรี่บอร์ด หลงั จากแบ่งสคริปตอ์ อกเป็นรายงาน และกาลงั จะ
เปลี่ยนใหเ้ ป็ นภาพ ทาใหท้ ีมงานเห็นภาพไดช้ ดั วา่ กาลงั ทางานในซีนแบบไหนอยู่ สตอรี่บอร์ดที่ดีจะ
ช่วยใหท้ ีมกลอ้ งทางานไดง้ ่ายข้ึน
5. หาสถานท่ีสาหรับการถ่ายทา จะตอ้ งหาสถานท่ีไปพร้อมๆ กบั การทาสตอรี่บอร์ด ส่ิง
ต่างๆ ท่ีเห็นในแต่ละสถานที่จะถูกเติมเขา้ ไปในบอร์ด อาจจะจาเป็ นตอ้ งตดั สินเร่ืองยุ่งยาก เช่น
ผูก้ ากบั ของคุณตอ้ งการสถานที่น้ี แต่ค่าใชจ้ ่ายเม่ือคานวณจะเกินงบท่ีจากดั ไว้ คุณก็ตอ้ งคิดว่าจะ
เสียสละงบในส่วนอ่ืนๆ มาทบตรงส่วนน้ีไหม หรือจะไม่เอาสถานที่ตรงน้ี ซ่ึงผสู้ ร้างกค็ งไม่อยากไป
จากดั จินตนาการดา้ นศิลป์ ของผูก้ ากับด้วยปัญหาเร่ืองเงิน แต่ขณะเดียวกนั ผูก้ ากบั ก็จาเป็ นตอ้ ง
ยอมรับในงบท่ีมีจากดั และทางานตามงบประมาณท่ีมี
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
314
6. แคสติ้งนกั แสดง จะตอ้ งมีการเลือกนกั แสดงที่เหมาะสมเอาไวแ้ ลว้ ในข้นั ตอนการพฒั นา
ก่อนท่ีจะมา pre-production แต่ก็ยงั จาเป็นตอ้ งมีการแคสติ้งและคดั เลือกนกั แสดงบางส่วนเพิ่มอยู่ดี
หากคนท่ีเลือกมาไม่เหมาะสมกบั บทบาทที่ตอ้ งการ กย็ งั มีโอกาสในการคน้ หานกั แสดงใหม่
7. ทางานกบั แผนกศิลป์ เป็นข้นั ตอนที่อาจจะค่อนขา้ งง่ายถา้ หากเป็นการทางานในโปรเจค
ภาพยนตร์ส้ัน แต่สาหรับโปรเจคภาพยนตร์ขนาดยาวถือเป็นงานที่ตอ้ งประณีตและละเอียดมาก ตอ้ ง
มีการออกแบบพร็อบและชุดสาหรับนักแสดงท่ีดูเขา้ กบั หนัง หากหนังของคุณมีฉากที่ตอ้ งสร้าง
ข้ึนมาใหม่ เช่น ตอ้ งสร้างกระท่อมกลางทะเลทราย แผนกศิลป์ จาเป็นตอ้ งใชเ้ วลาเตรียมการเป็นอยา่ ง
มาก
8. จดั การเร่ืองเอกสาร ในตอนน้ีมีองค์ประกอบสาคญั ต่างๆ สาหรับการถ่ายทามากมาย
ก่อนท่ีจะไปไกลกว่าน้ีผูผ้ ลิตตอ้ งทาส่ิงต่างๆ ให้เรียบร้อย ขอใบอนุญาตสาหรับสถานที่ถ่ายทาให้
เรียบร้อย ซ้ือกรมธรรมป์ ระกนั ใหเ้ รียบร้อย ปรึกษากบั ทนายเร่ืองกฎหมายดว้ ยหากจาเป็น เช็คความ
เรียบร้อยของทุกอยา่ ง และควรขอใบอนุญาตสถานที่ถ่ายทาทุกคร้ัง เพราะคนในพ้ืนท่ีอาจจะโวยวาย
ไดถ้ า้ เราไม่ไดร้ ับอนุญาตอย่างถูกตอ้ ง อาจถึงข้นั แจง้ ตารวจและอาจจะตอ้ งยุติการถ่ายทา ฉะน้ัน
ผสู้ ร้างจาเป็นจะตอ้ งมีใบอนุญาต รวมถึงตอ้ งแจง้ ใหก้ บั คนในพ้ืนท่ีทราบก่อนหนา้ ซกั เล็กนอ้ ย เพื่อ
ขอความรวมมือและลดปัญหาในวนั ถ่ายทา
9. ทาตารางเวลาการถ่ายทา ข้นั ตอนน้ีจะไม่สามารถเกิดข้ึนไดเ้ ลยถา้ ไม่ไดท้ าทุกอย่างที่
เกิดข้ึนก่อนหนา้ น้ี เพราะถูกสร้างข้ึนบนยอดของกนั และกนั เหมือนบา้ น จะดีมากหากผูผ้ ลิตล็อค
เวลาของสถานท่ีกบั นกั แสดงเอาไวก้ ่อนท่ีจะมาสู่ข้นั ตอนน้ี เพราะไทมไ์ ลน์การทางานจะส่งผลกบั
ตารางเวลาน้ีหมด ผผู้ ลิตตอ้ งวางตารางการถ่ายใหด้ ีวา่ วนั ไหนจะถ่ายซีนไหนบา้ ง เพื่อจดั การเวลาใน
การถ่ายทาใหค้ ุม้ ค่า เพราะหากยง่ิ ใชเ้ วลามากกย็ งิ่ เสียเงินมากข้ึน
10. หาลูกทีมในแผนกต่างๆ เม่ือการถ่ายทาเร่ิมใกลเ้ ขา้ มา ฉะน้นั ก็ไดเ้ วลารวบรวมทีมงาน
แลว้ ผผู้ ลิต ผสู้ ร้าง หรือประกอบการอาจเริ่มดว้ ยการถามหวั หนา้ ทีมในแต่ละแผนกก็ไดว้ า่ อยากได้
ใครมาอยใู่ นทีม เพราะพวกเขาอาจมีคนที่เคยทางานดว้ ยกนั และรู้ใจกนั เป็นอยา่ งดี รวมท้งั อาจส่งผล
ใหพ้ วกเขาทางานไดง้ ่าย และเกิดประสิทธิภาพไดด้ ียงิ่ ข้ึน
11. ประชุม การประชุมกบั ทุกฝ่ าย จะมีประโยชน์กบั ทีมก่อนลงสนามรบจริง ทุกคนตอ้ ง
ทราบรายละเอียดแทบจะท้งั หมดก่อนจะเร่ิมถ่าย อาจมีเรื่องท่ีทาให้ตอ้ งมีการวางแผนและมีการ
เปลี่ยนแปลงในนาทีสุดทา้ ย
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
315
12. เช่าอุปกรณ์ถ่ายทา หากไม่มีกลอ้ งก็เริ่มถ่ายทากนั ไม่ได้ ท้งั น้ีผูผ้ ลิตจะตอ้ งมีอุปกรณ์
ต่างๆ ใหพ้ ร้อม เพ่ือท่ีจะใหห้ นงั ออกมาอยา่ งสมบูรณ์ตามที่ตอ้ งการ บางทีอาจจะหาอุปกรณ์มาก่อน
ข้นั ตอนอ่ืนๆ ก็ได้ ข้ึนอยกู่ บั การทางานของผูผ้ ลิต แต่ว่าหวั หนา้ ทีมในแต่ละแผนกจาเป็นตอ้ งรู้ก่อน
วา่ จะถ่ายทาในฉากแบบไหนบา้ ง พวกเขาจึงจะรู้วา่ ควรใชอ้ ุปกรณ์อะไร ซ่ึงอุปกรณ์ที่ตอ้ งใชก้ ็ข้ึนอยู่
กบั สถานที่และความตอ้ งการของทีมงาน
1.3.2 ข้นั ท่ี 2 ข้นั ตอนผลติ หรือถ่ำยทำ (Production)
เป็ นข้นั ตอนการดาเนินการถ่ายทาตามเส้นเร่ืองหรือบทตามสคริปต์ทีมงานผูผ้ ลิต ไดแ้ ก่
ผกู้ ากบั ช่างภาพ ช่างไฟ ช่างเทคนิคเสียง ช่างศิลป์ และทีมงานจะทาการถ่ายทา อาจมีการเดินทางไป
ถ่ายทายงั สถานท่ีต่างๆ ท้งั ในร่มและกลางแจง้ จดั ฉากจดั สถานที่ภายนอกหรือในสตูดิโอ ข้นั ตอนน้ี
อาจมีการถ่ายทาแกไ้ ขหลายคร้ังจนเป็ นท่ีพอใจ (take) นอกจากน้ีอาจจาเป็ นตอ้ งเก็บภาพ/เสียง
บรรยากาศทว่ั ไป ภาพเฉพาะมุมเพิ่มเติมเพ่ือใช้ในการขยายความ (insert) เพื่อให้ผูช้ มไดเ้ ห็นและ
เขา้ ใจรายละเอียดมากยิ่งข้ึน ซ่ึงข้นั ตอนน้ีก่อนออกกองเพ่ือถ่ายทา จะตอ้ งเตรียมอุปกรณ์ ทีมงาน
นกั แสดงใหพ้ ร้อมและบทท่ีไดเ้ ขียนไว้ ซ่ึงจะเตรียมเพอื่ นามาถ่ายในข้นั ตอนน้ี ในการถ่ายทาจะตอ้ ง
คานึงเรื่องของสถานที่ก็คือสถานที่ที่แตกต่างกันจะมีความยากง่าย หรือความสะดวกในการ
movement ที่ไม่เหมือนกนั ดงั น้นั สถานท่ีท้งั 2 แบบ จึงมีขอ้ จากดั ในการถา่ ยทาท่ีแตกต่างกนั (Secret,
2020) สรุปถึงขอ้ จากดั ไว้ ดงั น้ี
1. การถ่ายในสถานท่ี (Indoor) ขอ้ จากดั คือ ส่ิงท่ีเจอในการถา่ ยจากสถานที่กจ็ ะเป็นเร่ืองแสง
เพราะในสถานที่ถ่ายทาท่ีอยภู่ ายในตวั อาคารหรือในพ้ืนท่ีร่มแสงอาจจะมืดหรือมีแสงไม่พอ เราควร
ท่ีจะมีอุปกรณ์ไฟเสริมเพิ่มเพ่ือเพ่ิมความสว่าง ขอ้ ดีของการถ่ายในสถานที่ขา้ งตน้ คือ สามารถ
ควบคุมเรื่องของแสง ถา้ เรามีไฟก็จะสามารถปรับไฟตามที่เราตอ้ งการหรือเร่ืองเสียงเราจะสามารถ
ควบคุมเสียงของตวั ละครได้ เพราะจะไม่มีเสียงรบกวนจากภายนอกหรือหากมีก็จะนอ้ ยกวา่ สถานที่
outdoor
2. การถ่ายนอกสถานท่ี (Outdoor) ข้อจากัดก็คือ เรื่องสภาพอากาศ ในกรณีการถ่ายทา
ช่วงเวลาน้ัน เราต้องการถ่ายฉากที่มีท้องฟ้าสว่างแจ่มใส แต่วนั น้ันเกิดฟ้ามืดแสงไม่สวย ก็ไม่
สามารถถ่ายทาไดห้ รือเร่ืองเสียง ส่ิงที่ตอ้ งเจอกค็ ือ เสียงจากส่ิงแวดลอ้ ม อาจจะมีเสียงรบกวนเขา้ มา
ในตอนถ่ายทาได้ ขอ้ ดีของการถ่ายนอกสถานท่ี คือ เราจะสามารถเลือกหาโลเคชนั่ ไดต้ ามท่ีเรา
ตอ้ งการ ซ่ึงจะถ่ายไดภ้ าพวีดิโอที่สวยกว่าการถ่ายในสถานที่ปิ ด และในส่วนของเสียงก็ยงั สามารถ
ควบคุมได้ ถา้ ผสู้ ร้างมีอปุ กรณ์ที่สามารถรับเสียงตวั ละครไดอ้ ยา่ งชดั เจน
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
316
1.3.3 ข้นั ที่ 3 ข้นั ตอนหลงั ผลติ กำรถ่ำยทำ (Post-production)
ข้นั การตดั ต่อลาดบั ภาพหรือเป็นข้นั ตอนการตดั ต่อเรียบเรียงภาพและเสียงเขา้ ไวด้ ว้ ยกนั ตาม
สคริปตห์ รือเน้ือหาของเรื่อง ข้นั ตอนน้ีจะมีการใส่กราฟิ กทาเทคนิคพิเศษให้กบั ภาพ การแต่งภาพ
การยอ้ มสี การเช่ือมต่อภาพ/ฉาก อาจมีการบันทึกเสียงในห้องบันทึกเสียงใส่เสียงพูดซาวน์
บรรยากาศต่างๆ เพิ่มเติมอื่นๆ อาจมีการนาดนตรีมาประกอบเร่ืองราวเพื่อเพ่ิมอรรธรสในการรับชม
ย่ิงข้ึน ข้นั ตอนน้ีส่วนใหญ่จะดาเนินการอยู่ในห้องตดั ต่อแต่มีขอ้ จากดั หลายอย่าง เช่น การเพ่ิม
เทคนิคพิเศษต่างๆ ซ่ึงตอ้ งใชเ้ คร่ืองมืออุปกรณ์ที่ทนั สมยั และซบั ซอ้ นมากยง่ิ ข้ึน มีเฉพาะช่างเทคนิค
ท่ีเกี่ยวขอ้ งและผกู้ ากบั เท่าน้นั (ในบางคร้ังลูกคา้ สามารถเขา้ รับชมหรือมีส่วนร่วมในการผลิต) กรณี
ภาพยนตร์เร่ืองน้ันมีสปอนเซอร์ ระยะเวลาในข้ันตอนน้ีข้ึนอยู่กับระยะเวลาของบทและการ
บนั ทึกภาพ รวมถึงความยากง่ายและการใส่รายละเอียดต่างๆ เพิ่มเติมของงานในแต่ละ THEME โดย
องคป์ ระกอบในข้นั ตอนน้ี (ปิ ยะดนยั วเิ คยี น, มปป) กลา่ วไวด้ งั น้ี
1. การลาดบั ภาพ หรือการตดั ต่อ (Editing) เป็นการนาภาพมาตดั ต่อใหเ้ ป็นเรื่องราวตามบท
วดี ิทศั น์ โดยใชเ้ คร่ืองตดั ต่อหรือเคร่ืองคอมพวิ เตอร์ โดยการตดั ต่อน้ีมี 2 ลกั ษณะ คือ
• Linear Editing เป็ นการตดั ต่อระหว่างเครื่องเล่น/บนั ทึกวีดิทศั น์ 2 เครื่อง โดยให้
เคร่ืองหน่ึงเป็ นเครื่องต้นฉบับ (Master) และอีกเคร่ืองหน่ึงเป็ นเครื่องบันทึก
(Record) ในปัจจุบนั ไม่นิยมใชแ้ ลว้ เน่ืองจากการตดั ต่อลกั ษณะน้ีตอ้ งใชผ้ ทู้ ่ีมีความ
ชานาญเฉพาะดา้ นและใชเ้ วลานานมาก
• Non-Linear Editing เป็นการติดต่อโดยใชโ้ ปรแกรมคอมพวิ เตอร์เฉพาะ ซ่ึงเป็นการ
ตดั ต่อที่รวดเร็วและมีขอ้ ผดิ พลาดนอ้ ยท่ีสุด
2. การบนั ทึกเสียง (Sound Recording) จะกระทาหลงั จากไดด้ าเนินการตัดต่อภาพตามบท
วีดิทศั นเ์ ป็นท่ีเรียบร้อยแลว้ จึงทาการบนั ทึกเสียงดนตรี เสียงบรรยาย และเสียงประกอบลง
3. การฉายเพื่อตรวจสอบ (Preview) หลงั จากตดั ต่อภาพ และบันทึกเสียงเรียบร้อยแลว้
จะตอ้ งนามาฉายเพ่อื ตรวจสอบก่อนวา่ มีอะไรที่จะตอ้ งปรับปรุงแกไ้ ขหรือไม่
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
317
4. ประเมินผล (Evaluation) เป็นการประเมินหลงั การผลิต ซ่ึงมีลกั ษณะดงั น้ี
• ประเมินผลกระบวนการผลิต โดยจะเป็ นการประเมินดา้ นความถูกตอ้ ง
ของเน้ือหาคุณภาพของเทคนิคการนาเสนอ ความสมบูรณ์ของเทคนิคการ
ผลิต โดยผูเ้ ชี่ยวชาญดา้ นเน้ือหา ผูเ้ ขียนบท ผูก้ ากบั ภาพยนตร์ทีมงานการ
ผลิต
• การประเมินผลผลิต ซ่ึงจะเป็ นการประเมินโดยกลุ่มเป้าหมายเป็ นหลกั
โดยจะประเมินในดา้ นของความน่าสนใจ ความเขา้ ใจในเน้ือหา และสาระ
ท่ีนาเสนอ
• การเผยแพร่ ควรมีรูปแบบท่ีหลากหลาย เพื่อใหเ้ ขา้ ถึงเป้าหมายให้ไดม้ าก
ท่ีสุดเท่าที่จะทาได้ และควรเก็บขอ้ มูล ขอ้ เสนอแนะต่างๆ ของผูช้ มเพ่ือ
นามาแกไ้ ขเร่ืองอื่นๆ ต่อไป
ดังน้ันก่อนการผลิตภาพยนตร์ ผู้ผลิตจาเป็ นต้องคานึงถึงสิ่ งต่างๆ ไม่ว่าจะเป็ นด้านการ
วางแผน ข้นั ตอนการเตรียมการผลิต การใชว้ สั ดุอุปกรณ์ในการผลิต และการประเมินผลการผลิตว่าส่ิงที่
ผูผ้ ลิตสร้างสรรค์ข้ึนมาน้ัน ผูช้ มมีความคิดเห็นกบั เร่ือง มีการวิพากยว์ ิจารณ์ไปในแง่มุมใดบ้าง เพื่อนา
ความเห็นเหล่าน้นั มาปรับใชเ้ พื่อการผลิตในคร้ังต่อไป รวมไปถึงหากเกิดขอ้ สงสัยในส่วนใดของบท ผูผ้ ลิต
อาจตอ้ งรีบมาเทคแอคชนั่ ตอบขอ้ สงสยั กบั ผชู้ มไดจ้ ากในแพลตฟอร์มออนไลน์ในปัจจุบนั
1.4 บทสรุป
ในการสร้างสรรคภ์ าพยนตร์แต่ละเรื่อง ผสู้ ร้างจาเป็นที่จะตอ้ งศึกษา วางแผน และวิเคราะห์แนวทาง
ในการสร้าง การแก้ไข้ต่างๆ ท่ีอาจเกิดข้ึนระหว่างการถ่ายทา ท้ายท่ีสุดน้ีในการผลิตหรือสร้างสรรค์
ภาพยนตร์ตามกระบวนการสร้างคุณค่าแก่ภาพยนตร์น้นั ส่ิงท่ีผผู้ ลิตหรือผปู้ ระกอบการควรคานึงถึงกค็ ือ การ
สร้าง VALUE PROPOSITION แปลตรงตวั ไดว้ า่ “คุณค่าท่ีส่งมอบใหผ้ ชู้ ม” ในการสร้างผลงานหน่ึงชิ้นลว้ น
แต่มีองคป์ ระกอบ และมีโครงสร้างจากหลากหลายส่วนท่ีจะทาใหง้ านประสบความสาเร็จ ฉะน้นั ผดู้ าเนินการ
สร้างจะตอ้ งศึกษาในทุกๆ องคป์ ระกอบขา้ งตน้ ท่ีตอ้ งมีในการสร้างภาพยนตร์ และเมื่อมีทุกส่วนครบถว้ น
แลว้ ในการสร้างส่ิงสาคญั ที่จะทาให้งานภาพยนตร์ ซ่ึงเรียกไดว้ า่ เป็นงานศิลปะอีกแขนงประสบความสาเร็จ
น้นั อาจข้ึนอยกู่ บั การสร้างเพ่ือใหเ้ กิดความแปลกใหม่ เน้ือเรื่องแบบน้ียงั ไม่ค่อยมีคนสร้าง และประเมินดูวา่
คนส่วนใหญ่สนใจหรือไหม หากเป็นสิ่งใหม่ที่คนยงั ไม่เคยไดด้ ูก็อาจจะตอบโจทย์ และสร้างความน่าสนใจ
ใหก้ บั งานภาพยนตร์ไดด้ ว้ ย
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
318
1.5 คำถำมท้ำยบท
1. กระบวนการสร้างคุณค่าแก่ภาพยนตร์คืออะไร จงอธิบาย
2. กระบวนการผลิตภาพยนตร์ในข้นั ตอนเตรียมพร้อมก่อนการสร้างจะตอ้ งประกอบดว้ ยบุคคลใน
ตาแหน่งหรือฝ่ ายใดบา้ ง ยกตวั อย่างฝ่ ายท่ีนิสิตคิดว่าสาคญั ที่สุดมาคนละ 5 ฝ่ าย พร้อมอธิบายหน้าที่การ
ทางานของแต่ละฝ่ าย พอสงั เขปฯ
3. ข้นั ตอนในการผลิตภาพยนตร์มีท้งั หมดกี่ข้นั ตอน และมีข้นั ตอนใดบา้ ง จงอธิบาย
4. ข้นั ตอนใดในการผลิตภาพยนตร์ท่ีสาคญั มาเป็นลาดบั แรก หากปฏิบตั ิตามข้นั ตอนน้ีจะทาใหก้ าร
ผลิตภาพยนตร์มีประสิทธิภาพ
5. ข้นั ตอนหลงั ผลิตการถา่ ยทา (Post-production) มีกระบวนการผลิตอยา่ งไร จงอธิบาย
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
319
เอกสำรอ้ำงองิ
บดินทร์ แดงสมบูรณ์. (2558). บทบำทหน้ำท่ีของผู้ช่วยผู้กำกบั ภำพยนตร์โฆษณำ บริษทั Oversea Online :
กรณศี ึกษำ ภำพยนตร์โฆษณำ ร้ำน “Hands and Heart”. สืบคน้ เมื่อ 17 มิถุนายน 2565, จาก
http://www.research-system.siam.edu/co-operative/3946-oversea-online-hands-and-heart.
ปิ ยะดนยั วเิ คยี น. (มปป). กระบวนกำรผลติ วดี ทิ ัศน์และภำพยนตร์. สืบคน้ เมื่อ 17 มิถุนายน 2565, จาก
https://krupiyadanai.wordpress.com/computer4/%E0%B9%80%E0%B8%97%.
อุรพงศ์ แพทยค์ ชา. (2557). ภำพยนตร์ไทยกบั กลยทุ ธ์กำรสื่อสำรกำรตลำดแบบผสมผสำนของ
ภำพยนตร์ไทย. สืบคน้ เมื่อ 17 มิถุนายน 2565, จาก https://www.bu.ac.th/knowledgecenter/
executive_journal/jan_june_14/pdf/aw15.pdf
jimmwhy. (2019). ก่อนจะเริ่ม "ถ่ำยทำภำพยนตร์" ต้องเตรียมอะไรบ้ำง. สืบคน้ เม่ือ 17 มิถุนายน
2565, จาก https://intrend.trueid.net/bangkok/siam/%E0%B8%81%E0%B9%88%E0%B8%.
Secret. (2020). จุดเริ่มต้นกำรทำหนังส้ัน 3P Production. สืบคน้ เม่ือ 17 มิถุนายน 2565, จาก
https://intrend.trueid.net/east/chon-buri/%E0%B8%88%E0%B8%B8%E0%B8%94%.
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
320
บรรณำนุกรม
กาจร หลุยยะพงศ.์ (2554). ดูหนังด้วยแว่นทฤษฎ:ี แนวคดิ เบื้องต้นของกำรวเิ ครำะห์ภำพยนตร์. สืบคน้ เม่ือ
20 พฤษภาคม 2565, จาก http://jms.crru.ac.th/datas/MJ_27_1_2554_87_ ExJournal.pdf.
กฤษดา เกิดดี. (2557). ภาพยนตร์ วิจารณ์ . (พิมพ์คร้ังท่ี 1). กรุงเทพมหานคร: สานักพิมพ์มหาวิทยาลยั
รังสิต.
กฤษณพงศ์ เลิศบารุงชยั . (2022). กำรเขียนสตอรี่บอร์ด (Storyboard). สืบคน้ เม่ือ 25 พฤษภาคม 2565, จาก
https://touchpoint.in.th/storyboard-video-production/.
กวศิ รา เอ่ียมบรรณพงษ,์ จุฑารัตน์ ลิมปาภินนั ท์ และปรัชญนนั ท์ นิลสุข. (2563). กำรสร้ำงสตอร่ีบอร์ด
(Story Board) สำหรับผลติ วดี ทิ ัศน์ทำงกำรแพทย์. สืบคน้ เม่ือ 25 พฤษภาคม 2565, จาก
file:///C:/Users/Advice%20Nongphai/Downloads/amornrat_san,+%7B$userGroup%7D,+20
200515_%E0%B9%80%E0%B8%A7%E0%B8%8A%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%
B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B6%E0%B8%81+2+%E0%B9%80%E0%B8%A1.
กอบกลู จนั ทรโคลิกา. (2553). การเลือกชมภาพยนตร์ที่โรงภาพยนตร์และความคาดหวงั จากการชม
ภาพยนตร์ไทย. วารสารเศรษฐศาสตร์ธรรมศาสตร์, สืบคน้ เมื่อ 15 มิถุนายน 2565, จาก
file:///C:/Users/Advice%20Nongphai/Downloads/tejecon_admin,+Journal+manager,+%E0%B8%
81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%.
กาจร หลุยยะพงศ.์ (2553). ดูหนังด้วยแว่นทฤษฎ:ี แนวคดิ เบื้องต้นของกำรวเิ ครำะห์ภำพยนตร์. สืบคน้ เมื่อ
28 พฤษภาคม 2565, จาก http://jms.crru.ac.th/datas/MJ_27_1_2554_87_ ExJournal.pdf.
ขา่ วหนงั ใหม่ MarVel. (มปป). ประวัตภิ ำพยนตร์ไทย ควำมเป็ นมำของภำพยนตร์ไทย. สืบคน้ เม่ือ 12
พฤษภาคม 2565, จาก https://www.studiolens.com/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%
ข่าวหนงั ใหม่ MarVel. (มปป). ประวัติของเสียงภำพยนตร์ ท่ีมมี ำอย่ำงยำวนำน. สืบคน้ เม่ือ 12 พฤษภาคม
2565, จาก https://www.studiolens.com
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
321
ขจิตขวญั กิจวิสาละ. (2564). ศำสตร์กำรเล่ำเรื่องในส่ือสำรศึกษำ. สืบคน้ เม่ือ 25 พฤษภาคม 2565, จาก
file:///C:/Users/Advice%20Nongphai/Downloads/ckmayjii.
คริสโตเฟอร์ McKittrick. (2565). ภำพเคลื่อนไหวจำกสีดำและสีขำวเป็ นอย่ำงไร. สืบคน้ เม่ือ 18 พฤษภาคม
2565, จาก https://th.eferrit.com/%E0%B8%A0%E0%B8%B2%.
ฉลองรัฐ เฌอมาลยช์ ลมารค. (2564). การปรับตวั ของภาพยนตร์นานาชาติในยคุ โรคระบาดโควิด-19.
วารสารนิเทศศาสตรปริทัศน์, 25(1), สืบคน้ เมื่อ 15 มิถุนายน 2565, จาก file:///C:/Users/
Advice%20Nongphai/Downloads/jca_a,+%7B$userGroup%7D,+1.pdf
ฉตั รรวี เสนธนิสศกั ด์ิ. (2562). Parasite ในโลกแห่งควำมเหล่ือมลำ้ ใครกนั น่ำโกรธทสี่ ุด. สืบคน้ เม่ือ
5 มิถุนายน 2565, จาก https://themomentum.co/parasite-bong-joon-ho/.
ซินอา้ ย. (2564). Titanic (1997) ไททำนิค ตำนำนควำมรักอมตะอนั ลกึ ซึ้งบนเรือท่ีไม่มีวันจม. สืบคน้ เม่ือ
20 พฤษภาคม 2565, จาก https://intrend.trueid.net/article/titanic-1997.
ฐณยศ โล่ห์พฒั นานนท,์ วรลกั ษณ์ กลา้ สุคนธ และศกั ด์ิสิทธ์ิ ทวีกลุ . (2561). ภำพยนตร์กบั ทฤษฎีแห่ง
ควำมบันเทิง Cinema and the Theory of Entertainment. สืบค้นเม่ือ 18 พฤษภาคม 2565, จาก
https://commarts.dpu.ac.th/journal/upload/issue/b6KAWeD4wR.
ฐณยศ โลพ่ ฒั นานนท,์ วรลกั ษณ์ กลา้ สุคนธ์ และศกั ด์ิสิทธ์ิ ทวีกลุ . (2561). ภำพยนตร์กบั ทฤษฎีแห่งควำม
บนั เทงิ . สืบคน้ เม่ือ 20 พฤษภาคม 2565, จาก https://commarts.dpu.ac.th/journal/upload/issue/
b6KAWeD4wR.
ฐณยศ โล่ห์พฒั นานนท.์ (2564). แนวคดิ ภำพยนตร์กบั ควำมม่ันคง. สืบคน้ เม่ือ 5 มิถุนายน 2565, จาก
http://www.ias.chula.ac.th/wp-content/uploads/2021/09/%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%
B8%81%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%
9E%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B8%81%
E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%
B8%A1%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B8%87.pdf
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
322
ฐณยศ โล่ห์พฒั นานนท์ และคณะ. (2563). มองภำพยนตร์ในมติ ิควำมมั่นคงใหม่. สืบคน้ เม่ือ 5 มิถุนายน
2565, จาก file:///C:/Users/Advice%20Nongphai/Downloads/commartsj,+%7B$ userGroup%
7D,+01.pdf
ฐณยศ โล่ห์พฒั นานนท.์ (2562). บทวเิ ครำะห์ภำพยนตร์ไทยปี พ.ศ. 2562. สืบคน้ เม่ือ 15 มิถุนายน 2565,
จาก file:///C:/Users/Advice%20Nongphai/Downloads/kbujournal,+%7B$userGroup%7D,+
8%20(1).pdf
ณฐั พจี ประภารัตน์ และคณะ. (2557). กำรสร้ำงสรรค์ภำพยนตร์ส้ันแนวตลกร้ำย เร่ือง “Begin Again”
สืบคน้ เมื่อ 18 พฤษภาคม 2565, จาก http://ir.swu.ac.th/jspui/bitstream/123456789/15612/1/
COSCI_2557_Natpajee_P.pdf.
เดก็ ไทย-เยอรมนั ขอนแก่น. (2554). จำลองกำรเปลยี่ นแปลงของโลโกค่ำยหนัง Warner Bros. สืบคน้ เมื่อ
18 พฤษภาคม 2565, จาก http://topicstock.pantip.com/ chalermthai/topicstock/2011/07/A10799687/
A10799687-8.jpg.
ไทยรัฐออนไลน์. (2558). ปิ ดตำนำน'เสือใบ'วยั 94 ปี อดตี ขนุ โจรช่ือดงั . สืบคน้ เมื่อ 12 พฤษภาคม 2565, จาก
https://www.thairath.co.th/news/local/500859
ธนพฒั น์ ชูวาธิวฒั น์. (2562). ดวิ ไปด้วยกนั นะ รำลกึ ควำมหลงั กบั ยุค 90 ช่วงเวลำแห่งควำมรักและควำม
เจ็บปวด. สืบคน้ เมื่อ 20 พฤษภาคม 2565, จาก https://www.sanook.com/movie/91779/.
ธนวฒั น์ แกว้ นาเมือง. (2558). “บทบำทหน้ำทข่ี องผู้กำกบั ภำพยนตร์ของบริษัท Snapshot กรณีศึกษำ
ภำพยนตร์เพื่อกำรประชำสัมพนั ธ์ โรงเรียนรำชวนิ ิตบำงแคปำนขำ”. สืบคน้ เม่ือ 25 พฤษภาคม
2565, จาก http://www.research-system.siam.edu/co-operative/3572-snapshot-2562.
ธมลณฏั ฐ์ นนั ทนน์ ตั . (2564). ก้ำวย่ำงอตุ สำหกรรมภำพยนตร์ไทย ขยำยพืน้ ที่หนังอสิ ระ ชูโรงด้วย Local
Content. สืบคน้ เมื่อ 15 มิถุนายน 2565, จาก https://www.creativethailand.org/view/article-read?
article_id=33161&lang=31865.
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
323
นฤมล ขนั ทะสีมา. (2544). Filmstrips. สืบคน้ เม่ือ 18 พฤษภาคม 2565, จาก http://sps.lpru.ac.th/ script/show_
article.pl?mag_id=6&group_id=29&article_id=275.
นงนภสั ร่มสุขวนาสนั ต.์ (2559). ใบปิ ดหนังเขยี นมือ : จำกรูปธรรมสู่ควำมทรงจำอนั รำงเลือน. สืบคน้ เม่ือ
12 พฤษภาคม2565, จาก https://www.sarakadee.com/
นพดล อินทร์จนั ทร. (มปป). พฒั นำกำรควำมคดิ ด้ำนศิลปวฒั นธรรมในสังคมไทย. สืบคน้ เมื่อ 12
พฤษภาคม 2565, จาก file:///C:/Users/Advice%20Nongphai/ Downloads/ohpiya,+Journal+
manager,+2491-4829-1-CE%20(1).pdf
นิตยสารผจู้ ดั การ. (2537). มัลติเพลกซ์เธียเตอร์ โรงภำพยนตร์ยุคไฮเทค. สืบคน้ เมื่อ 12 พฤษภาคม 2565, จาก
http://info.gotomanager.com/news/printnews.aspx?id=31573.
นิติราษฎร์ บุญโย. (2564). ภำพยนตร์คือควำมมัน่ คง? ไทยต้องมียุทธศำสตร์รับมือ ผลกระทบต่อสังคมและ
เศรษฐกจิ สืบคน้ เมื่อ 12 พฤษภาคม 2565, จาก https://www.bangkokbiznews.com/
blogs/columnist/960910.
นนั ทขวา้ ง สิรสุนทร. (2555). รูปแบบและแนวทำงว่ำด้วยกำรวจิ ำรณ์หนัง. สืบคน้ เม่ือ 28 พฤษภาคม 2565,
จาก https://www.komchadluek.net/entertainment/147136.
นิวฒั น์ สารบุญ. (2565). องค์ประกอบของกำรเขยี นบทภำพยนตร์. สืบคน้ เม่ือ 25 พฤษภาคม 2565, จาก
https://www.niwatcomedu.com.
นิพนธ์ คุณารักษ.์ (มปป). องค์ประกอบภำพยนตร์: วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น,
สืบคน้ จาก file:///C:/Users/Advice%20Nongphai/Downloads/joyjeeangkap, +Journal+
manager,+04_1_1_52_04%20(1).pdf.
นริสร เติมชยั ธนโชติ. (2561). กำรสะท้อนสังคมไทยท่ีปรำกฏในภำพยนตร์ไทยร่วมสมยั รำงวลั สุพรรณหงส์
พ.ศ. 2550-2559. สืบคน้ เม่ือ 5 มิถุนายน 2565,จาก file:///C:/Users/Advice%20Nongphai/
Downloads/754The%20Manuscript%20(Full%20Article%20Text)-1706-1-10-20190622.pdf
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
324
บญั ญพนต์ พลู สวสั ด์ิ. (2561). เปิ ดกรุตำนำนภำพยนตร์สยองขวญั ในยุคหนังเงยี บ Silent Film. สืบคน้ เมื่อ
18 พฤษภาคม 2565, จาก http://www.lovedesigner.net/silent-film-horror-movies/.
บางกอก โพสต.์ (2561). โรงหนังเมนิ ดสิ รัปช่ัน เมเจอร์พลกิ โอกำสเจำะลกู ค้ำ. สืบคน้ เมื่อ 15 มิถุนายน 2565,
จาก https://www.posttoday.com/economy/news/571657.
บดินทร์ แดงสมบูรณ์. (2558). บทบำทหน้ำที่ของผู้ช่วยผู้กำกบั ภำพยนตร์โฆษณำ บริษัท Oversea Online:
กรณศี ึกษำ ภำพยนตร์โฆษณำ ร้ำน “Hands and Heart”. สืบคน้ เม่ือ 17 มิถุนายน 2565, จาก
http://www.research-system.siam.edu/co-operative/3946-oversea-online-hands-and-heart.
ปรัชญา เปี่ ยมการุณ. (2555). พฒั นำกำรภำพยนตร์รักของไทย. สืบคน้ เม่ือ 12 พฤษภาคม 2565, จาก
file:///C:/Users/Advice%20Nongphai/Downloads/ohpiya, +Journal+ manager,+13.pdf
ปิ ยะดนยั วิเคียน. (มปป). กำรเขยี นบทวีดีทศั น์และภำพยนตร์. สืบคน้ เมื่อ 25 พฤษภาคม 2565, จาก
https://krupiyadanai.wordpress.com/computer4/%E0%B9%80%E0%B8%.
ปิ ยะดนยั วเิ คียน. (มปป). กำรกำกบั ภำพ. สืบคน้ เม่ือ 25 พฤษภาคม 2565, จาก https://krupiyadanai.
wordpress.com/computer4/%E0%B9%80%E0%B8%97%.
ปิ ยะดนยั วเิ คียน. (มปป). กำรตัดต่อวีดทิ ัศน์หรือภำพยนตร์. สืบคน้ เมื่อ 25 พฤษภาคม 2565, จาก
https://krupiyadanai.wordpress.com/computer4/%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%
ปิ ยะดนยั วเิ คียน. (มปป). กระบวนกำรผลติ วดี ทิ ศั น์และภำพยนตร์. สืบคน้ เมื่อ 17 มิถุนายน 2565, จาก
https://krupiyadanai.wordpress.com/computer4/%E0%B9%80%E0%B8%97%.
ประชาไท. (2563). โปสเตอร์ภำพยนตร์เร่ือง Parasite. สืบคน้ เม่ือ 5 มิถุนายน 2565,จาก https://prachatai.com/
journal/2020/01/85911.
ปราณ สุวรรณทตั . (2564). อนำคตของอุตสำหกรรมภำพยนตร์ โควดิ เร่งให้สตรีมม่งิ มำแรง. สืบคน้ เม่ือ
15 มิถุนายน 2565, จาก https://brandinside.asia/cinema-vs-streaming/.
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
325
ผจู้ ดั การออนไลน์. (2565). กว่ำจะเป็ น "สรพงศ์" พระเอกทถี่ ูกบูลลหี น้ำไม่หล่อตวั กด็ ำ. สืบคน้ เมื่อ
12 พฤษภาคม 2565, จาก https://mgronline.com/entertainment/detail/9650000024428.
พพิ ษิ ณ์ สิทธิศกั ด์ิ. (2555). ควำมหมำยและหลกั กำรเกดิ ภำพเคล่ือนไหว. สืบคน้ เมื่อ 18 พฤษภาคม
2565, จาก https://filmv.wordpress.com/unit-1/%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%.
พทิ กั ษ์ ปานเปรม. ประวตั ิศาสตร์และพฒั นาการ (ภาพยนตร์ต่างประเทศ). สไลด์ประกอบกำรสอน
รำยวชิ ำ ภำพยนตร์ศึกษำ (Film Study). (2564).
พทุ ธพงษ์ เจียมรัตตญั ญู. (2559). พลเอก พระเจ้ำบรมวงศ์เธอ กรมพระกำแพงเพช็ รอคั รโยธิน เจ้ำชำย
นักถ่ำยหนังแห่งสยำม. สืบคน้ เมื่อ 12 พฤษภาคม 2565, จาก https://www.fapot.or.th/main/
information/article/view/617.
พทุ ธพงษ์ เจียมรัตตญั ญู. (2560). ย้อนอดตี รำงวลั ตุ๊กตำทอง ปฐมบทแห่งกำรประกวดภำพยนตร์ในประเทศ
ไทย. สืบคน้ เมื่อ 12 พฤษภาคม 2565, จาก https://www.fapot.or.th/ main/ information/ article/
view/226.
พชั ชา พูนพริ ิยะ. (2561). Mary is Happy, Mary is Happy ครบรอบ 5 ปี หนังนอกกระแสทกี่ ลำยเป็ นกระแส
ไปท่วั ประเทศ. สืบคน้ เมื่อ 12 พฤษภาคม 2565, จาก https://thestandard.co/ mary-is-happy- mary-
is-happy/.
พทิ กั ษ์ ปานเปรม. (2564). ภำพแสดงโลโก้ค่ำยผลติ ภำพยนตร์ในไทย. สืบคน้ เม่ือ 12 พฤษภาคม 2565, จาก
https://f.ptcdn.info/837/051/000/orj0gbfs873OAchUjeZ-o.jpg.
พิทกั ษ์ ปานเปรม. ภาพยนตร์เบ้ืองตน้ (Introduction to Film). สไลด์ประกอบกำรสอนรำยวชิ ำ
ภำพยนตร์ศึกษำ (Film Study). (2564).
ไฟวส์ ตาร์โปรดกั ชน่ั . (2553). โปสเตอร์ภำพยนตร์เรื่อง อนิ ทรีแดง (The Red Eagle). สืบคน้ เม่ือ 5
มิถุนายน 2565,จาก http://www.fivestarproduction.co.th/%E0%B8%AD% E0%B8%B4% E0%
B8%99%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B9%81%E0%B8%94%E0%B8%87/.
เอกสารประกอบการสอนรายวชิ าภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
326
ภสั สร สงั ขศ์ รี. ควำมสัมพนั ธ์ระหว่ำงพฒั นำกำรของภำพยนตร์กบั บริบททำงสังคม. Kasem Bundit
Journal Volume1. (2 กรกฎาคม 2559).
ภูริพนั ธ์ ภู่ไพบูลย.์ (มปป). ควำมรู้เบื้องต้นเกย่ี วกบั กำรเขียนบทภำพยนตร์. สืบคน้ เมื่อ 25 พฤษภาคม 2565,
จาก https://infocomm.mju.ac.th/goverment/25620401014614_infocomm/ Doc_25620422095728_
793325.pdf.
ภทั ริยา วริ ิยะศิริวฒั นา. (2558). เอกสำรงำนวจิ ยั กำรวเิ ครำะห์กำรเล่ำเร่ืองในภำพยนตร์เร่ือง LES
MISERABLES. สืบคน้ เม่ือ 5 มิถุนายน 2565,จาก http://gscm.nida.ac.th/uploads/files/
1598584023.pdf
ภสั สร สงั ขศ์ รี. (2559). ควำมสัมพนั ธ์ระหว่ำงพฒั นำกำรของภำพยนตร์กบั บริบททำงสังคม. สืบคน้ เมื่อ
5 มิถุนายน 2565,จาก https://so04.tci- thaijo.org/index.php/jkbu/article/view/69409/60079.
ภาณุ อารี. (2563). วธิ ีกำรปรับตัววงกำรหนังไทย หลงั “วอร์เนอร์ บรำเธอร์ส” ออกนโยบำยสตรีมภำพยนตร์
ชนโรง. สืบคน้ เม่ือ 15 มิถุนายน 2565, จาก https://workpointtoday.com/thaimovies-warnerbros/
ภาณุ อารี. (2563). พฒั นำคุณภำพและก้ำวให้ทันควำมเปลยี่ นแปลง หัวใจสำคญั วงกำรหนังหลงั ยุคโควดิ .
สืบคน้ เม่ือ 15 มิถุนายน 2565, จาก https://workpointtoday.com/film-thai-new-normal-01/.
มติชนออนไลน์. (มปป). โปสเตอร์หนังครูบ้ำนนอก. สืบคน้ เมื่อ 12 พฤษภาคม 2565, จาก
https://www.matichon.co.th/prachachuen/news_3001527/attachment/%E0%B8%84%E0%B8%A3
%E0%B8%B9%E0%B8%9A%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%99%E0%B8
%AD%E0%B8%81-2.
มานิตย์ มณีพนั ธกลุ . (2560). โปสเตอร์ภำพยนตร์ Die Tomorrow. สืบคน้ เม่ือ 12 พฤษภาคม 2565, จาก
https://www.gqthailand.com/culture/article/die-tomorrow.
มหาวทิ ยาลยั แมโ้ จ.้ (มปป). แนวคดิ ทฤษฎโี ครงสร้ำงนิยม (Structuralist film theory). สืบคน้ เมื่อ
20 พฤษภาคม 2565, จาก http://webpac.library.mju.ac.th:8080/mm/fulltext/thesis/2557/
sumapha_pradubkaew/chapter%202.pdf.
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ศึกษา (Film Study)
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
เอกสารประกอบการสอนรายวิชาภาพยนตร์ (Film Study) 814333
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search