ภาคผนวก ฌ รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ โครงการนวัตกรรมเพื่อพัฒนาท้องถิ่นตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ระยะที่ 2

98

6.2.2 มีการก้าจัดขยะในพ้นื ท่ีอยา่ งไดผ้ ลโดยไม่มีเศษขยะตกเกล่อื น 20 5
กลาดในทกุ หมูบ่ า้ นของตา้ บล (5 คะแนน) 13

รวม

5.3.7 งานส่งเสริมอาชพี เกษตรกรรมและวสิ าหกิจชุมชน
ในปีท่ีผ่านมาองค์การบริหารส่วนต้าบลประดู่ยืนมีการสนับสนุนให้แต่ละหมู่บ้านจัดตั้งศูนย์เรียนรู้
ตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ในโครงการการจัดการขยะหมู่บา้ นสะอาด โดยมศี นู ยก์ ารเรยี นร้นู า้ ร่องใน
หมู่ 2 และหมู่ 10 และได้สนับสนุนใหเ้ กดิ ศนู ย์เรียนรจู้ นครบทกุ หมู่บ้านในปีน้ี (งบประมาณ 2563) อีกทั้งยัง
สนบั สนุนการรวมกล่มุ เกษตรกรในการแกป้ ญั หาแบบพึง่ ตนเอง โดยมโี รงสีชมุ ชนและลานตากผลผลติ ทางการ
เกษตรของชมุ ชน ส่งเสรมิ อาชีพเกษตรตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงท้งั ในระดบั บุคคล และการรวมกลุ่ม
อย่างต่อเนื่องเสมอมา เพ่ือให้บรรลุเป้าหมายสูงสุดขององค์การบริหารส่วนต้าบลประดู่ยืน “ทาอย่างไรให้
ประชาชนมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น”และได้จัดพ้ืนที่บริเวณรอบอบต.ประดู่ยืน ให้เป็นพื้นที่ตัวอย่างการเรียนรู้
การเกษตรใหก้ บั ประชาชน
อบต.ประดู่ยืนมีกลุ่มวิสาหกิจชุมชนทั้งหมด 6 กลุ่ม ได้แก่ 1) กลุ่มน้าปลาโบราณ 2) กลุ่มข้าว
ปลอดภัย 3) กลุ่มน้าพริกแกง 4) กลุ่มไม้กลึง 5) กลุ่มแชมพู และ 6) กลุ่มไม้จัดระดับ ในปี 2563 มีการ
ส่งเสริมกลุ่มอาชีพวิสาหกิจชุมชนกลุ่มเดิมที่มีอยู่กระตุ้นให้มีการขับเคลื่อนและมีความเข้มแข็ง และพัฒนา
เป็นศูนย์การเรียนรู้อาชีพในชุมชนในอนาคต อบต.ยังส่งเสริมด้านการตลาดมีการจัดตลาดประชารัฐจาก
ผลผลติ คนในชมุ ชนเฉพาะชว่ งทีม่ กี จิ กรรมหรอื งานประจ้าปี

ตารางท่ี 4.5.7 สรุปคะแนนงานส่งเสริมอาชีพเกษตรกรรมและวสิ าหกจิ ชมุ ชนของอบต. ประดู่ยืน

ประเดน็ ตัวชีว้ ัดระดบั ความเปน็ เศรษฐกิจพอเพยี งของ อปท. คะแนน คะแนนที่
เตม็ ได้รบั

7.งานส่งเสริมอาชพี เกษตรกรรมและวสิ าหกจิ ชมุ ชน

7.1 สง่ เสรมิ ให้เกดิ การรวมกลุม่ เกษตรกรเพ่ือทา้ การเกษตรตามแนวทาง 7.5 7.5

เศรษฐกิจพอเพยี ง และสนบั สนนุ ให้มีศนู ยก์ ารเรียนรู้ (7.5 คะแนน)

7.2 ส่งเสรมิ ให้เกดิ การรวมกลุม่ วิสาหกจิ ชมุ ชน มากกวา่ 4 กลุม่ พรอ้ มท้งั 7.5 7.5

ชว่ ยเหลือในด้านการตลาด (7.5 คะแนน)

รวม 15 15

5.3.8 งานด้านสังคมและวัฒนธรรม
องค์การบริหารส่วนต้าบลประดู่ยืนส่งเสริมให้มีกิจกรรมสรา้ งความรกั และสามคั คีของชุมชนร่วมกับ
วดั ในพนื้ ท่ี ตามความเชื่อทางศาสนา ประเพณี และวัฒนธรรมของคนในชมุ ชน ไดแ้ ก่ 1) ประเพณีตักบาตรเท
โว 2) งานบญุ เขา้ พรรษา 3) วันลอยกระทง 4) วนั สงกรานต์ มี “ประเพณีแห่ธง” เป็นประเพณีประจ้าชุมชน

99

ซ่ึงอยู่ในโครงการส่งเสริมอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมประเพณีและภูมิปัญญาท้องถ่ิน เป็นกิจกรรมประกวด
ประดิษฐ์ธงของแต่ละหมู่บ้านและน้าร่วมในขบวนแห่ธง 5. กิจกรรมท้าบุญและฟังเทศน์ในวันพระ ของ
ผู้บริหารและบุคลากรทุกคนจัดร่วมกับวัดในต้าบล ตลอดช่วงเข้าพรรษา โดยไม่ใช้งบประมาณ และ 6. วัน
สา้ คัญทางรัฐพิธี โดยงานลอยกระทงและงานประเพณีแหธ่ ง เปน็ 2 งานประเพณีท่มี ีประชาชนนอกพ้ืนท่ีเข้า
มาร่วมงานอย่างเป็นประจ้า อีกท้ังยังมีการด้าเนินงานโครงการที่จัดอบรมจิตใจให้กับประชาชน จ้านวน 2
งาน คือ 1) การส่งเสริมให้ประชาชนและบุคลากรเข้าไปท้าบุญและถือศีลทุกวันพระตลอดช่วงเข้าพรรษา
และ 2) การน้าผู้สูงอายุไปปฏบิ ัติธรรม โดยบุคลากรไปรว่ มด้วย

ท้ังนี้ ข้อมูลดังกล่าวสอดคล้องกับผลการประเมินประสิทธิภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
(Local performance assessment: LPA) ประจ้าปี 2561 ด้านที่ 4 การบริการสาธารณะ ข้อที่ 4 การ
ส่งเสรมิ ศลิ ปะ วฒั นธรรม ประเพณี ศาสนา และภมู ิปัญญาท้องถน่ิ ได้รับคะแนนเตม็ ทุกข้อ

ตารางท่ี 4.5.8 สรุปคะแนนงานดา้ นสงั คมและวฒั นธรรมของอบต. ประดู่ยืน คะแนน คะแนนท่ี
เตม็ ไดร้ ับ
ประเดน็ ตวั ช้ีวดั ระดบั ความเปน็ เศรษฐกิจพอเพยี งของ อปท. 15 15

8.งานด้านสังคมและวัฒนธรรม 15 15
สง่ เสรมิ ความรกั ความสามคั คแี ละสมั พนั ธภาพทีด่ รี ะหวา่ งชุมชนกับ
วัดในพระพุทธศาสนา และ/หรอื ศาสนสถานตามความเช่อื ของ
ประชาชนในทอ้ งถิ่นหรอื ตามวฒั นธรรมประเพณี ทด่ี า้ เนนิ การโดย
อปท. อยา่ งนอ้ ยปลี ะ 6 คร้งั และจดั ให้มีงานบุญประเพณปี ระจา้ ปที ่ี
มผี ู้เขา้ ร่วมงานทง้ั ในและนอกพน้ื ทไี่ ม่ตา้่ กว่า 2 ครง้ั ต่อปี รวมท้ังมี
การจัดอบรมจติ ใจใหเ้ ป็นผู้ทีม่ ีศลี ธรรมและประพฤตดิ ี อยา่ งน้อยปลี ะ
2 ครัง้ ทกุ ปี (15 คะแนน)
รวม

5.3.9 การบริหารงานภายในให้เป็นองค์กรแหง่ ประโยชน์สขุ
จากการตรวจสอบเอกสารรายรับรายจ่ายงบประมาณประจ้าปี 2562 องค์การบริหารส่วนต้าบล
ประดู่ยืนมีรายรบั ท้งั หมด 41,881,977.99 บาท มีค่าใช้จ่ายเงนิ เดอื นและค่าตอบแทน 11,028,690 บาท คิด
เป็นร้อยละ 26.3 ของรายรับท้ังหมด ยังคงอยู่ในเกณฑ์ อปท. มีรายรับไม่เกินปีละ 45 ล้านบาท ใช้เงินเพื่อ
การดังกล่าวไม่เกินร้อยละ 28 สามารถประหยัดค่าใช้จ่ายเพื่อมีเงินเหลือไปใช้จ่ายเพื่อการพัฒนาต่าง ๆ ใน
พ้นื ท่ีให้มากข้นึ
นายกอบต.ประดู่ยืนคนปัจจุบันด้ารงต้าแหน่งมาต้ังแต่ปี 2549 จนถึงปัจจุบัน รวมเป็นเวลา 14 ปี
ด้าเนินงานอย่างสมานฉันท์ ร่วมมือระหว่างก้านัน ผู้ปกครอง ได้รับการคัดเลือกแบบไร้คู่แข่ง และสืบสาน
โครงการเกษตรทฤษฎีใหม่มาอย่างต่อเนอื่ ง

100

ตารางท่ี 5.3.9 สรปุ คะแนนการบริหารงานภายในให้เป็นองค์กรแหง่ ประโยชน์สขุ

ประเด็นตวั ชวี้ ัดระดบั ความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพียงของ อปท. คะแนน คะแนนท่ี
เตม็ ได้รับ
15
9.การบริหารงานภายในใหเ้ ปน็ องคก์ รแหง่ ประโยชน์สขุ
10
9.1 มีการประหยดั ค่าใช้จา่ ยดา้ นเงินเดือนและค่าจา้ งบุคลากรประจา้ เพ่ือ 20
25
มีเงินเหลอื ไปใชจ้ า่ ยเพ่ือการพฒั นาตา่ งๆในพน้ื ทใี่ หม้ ากขึน้ สา้ หรับ

อปท. ท่ีมรี ายรับไม่เกนิ ปลี ะ 10 ล้านบาท ใชเ้ งินเพื่อการดังกลา่ วได้

ไมเ่ กนิ รอ้ ยละ 35 และสดั สว่ นดงั กล่าวจะลดลงรอ้ ยละ 1 ทุกรายได้ท่ี

เพม่ิ ขนึ้ 5 ลา้ นบาท (15 คะแนน)

9.2 มีการบรหิ ารเพอื่ ประโยชน์ของประชาชนในพนื้ ทีอ่ ย่างตอ่ เน่อื ง อนั 10

เปน็ ผลมาจากนายก อปท. คนปจั จุบันไดร้ ับการเลือกเข้ามาทา้ หน้าท่ี

อยา่ งตอ่ เน่ืองไม่นอ้ ยกว่า 10 ป/ี หรอื มีระบบการคดั เลอื กตาม

แนวทางประชาธปิ ไตยแบบสมานฉนั ท์

รวม 30

5.3.10 การจดั การศกึ ษา สาธารณสขุ และการจดั การขยะในระดบั ทส่ี งู ข้นึ
องคก์ ารบรหิ ารสว่ นตา้ บลประดู่ยนื มีโครงการโรงเรยี นผู้สูงอายุในตา้ บล มาตัง้ แตป่ ี 2559-ปจั จุบนั มี
สมาชิกประมาณ 100 คน โดยจะจัดกิจกรรมในวันที่ 15 ของทุกเดือน หากตรงกับวันเสาร์อาทิตย์จะเลื่อน
ออกไป ในกิจกรรมเป็นการอบรม ให้ความรู้เรื่องสุขภาพ อาชีพ กฎหมาย กิจกรรมนันทนาการ ท่ีเหมาะสม
กับผู้สูงอายุ และมีการมอบทุนการศึกษาของเด็กในเขตต้าบลประดู่ยืน จะได้รับการอนุเคราะห์ท่ีบูรณาการ
ร่วมกับกิจกรรมต่าง ๆ ในต้าบล เช่น กีฬาต้าบลประดู่ยืน จะมีการมอบทุนการศึกษาให้แก่เด็กทุกโรงเรียน
และการมอบทุนจากหนว่ ยงานภายนอก และมอบทุนการศึกษาจากงานฌาปนกจิ ศพจากวัดต่าง ๆ ในตา้ บล
ดา้ นสาธารณสุข แมว้ า่ โรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพต้าบลในพื้นท่ยี ังไม่ได้ถ่ายโอนมาอยู่ในความดูแล
ของอบต.ประดู่ยืน แต่มกี ารสนับสนุนและส่งเสริมงานด้านสุขภาพร่วมกับโรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพต้าบล
และอาสาสมคั รสาธารณสขุ ประจ้าหม่บู ้าน (อสม.) ในการใหค้ วามรู้ ป้องกันการควบคุมโรคระบาดจากสตั ว์สู่
คนแล้ว ยงั มีการส่งเสริมสุขภาพกลุ่มผู้สูงอายุในตา้ บลผ่านกจิ กรรมโรงเรียนผูส้ ูงอายุ และในช่วงสถานการณ์
โรคระบาดไวรัส Covid-19 (SARS-CoV-2) ทางอบต. มอบอุปกรณ์ตรวจวัดไข้ จัดสอนท้าหน้ากากอนามัย
และใหค้ วามรเู้ รอ่ื งการดูแลและปองกนั โรค Covid-19 ร่วมกบั รพ.สต. ใหก้ ับประชาชนในตา้ บล
อบต.ประดูย่ ืนมีการจดั การขยะในระดบั ทีส่ งู ขึ้น มนี วตั กรรมการบริหารจัดการทโ่ี ดดเดน่ ในเรื่องของ
การจัดการขยะต้ังแต่ต้นทางในชุมชนอย่างมีประสิทธิผล ในกิจกรรมก้าจัดขยะต้นทางอย่างย่ังยืน ภายใต้
โครงการส่งเสริมการบริหารจัดการขยะในหมู่บ้าน ต้ังแต่ปี 2559-ปัจจุบัน เป็นต้นแบบชุมชนไร้ถังขยะ
รูปแบบของกิจกรรมเป็นการประกวดหมู่บ้านสะอาด แข่งขันกันแต่ละหมู่บ้าน แบ่งกลุ่มการแข่งขันเป็น 3

101

กลุ่มตามขนาดของหมู่บ้าน หมู่บ้านขนาดเล็ก ขนาดกลาง และขนาดใหญ่ ประกวดกันในแต่ละกลุ่ม มี
บุคลากรลงไปร่วมกิจกรรม และแบ่งหน้าท่ีเป็นผู้ดูแลรับผิดชอบหมู่บ้านนั้น ๆ ในการตัดสินจะมี
คณะกรรมการจากหน่วยงานต่าง ๆ ในชมุ ชนมาร่วมตดั สินให้คะแนนตามตวั ชีว้ ัดทกี่ า้ หนดไว้ และในปี 2563
เพิ่มตัวชี้วัดการมีศูนยเ์ รียนรู้ทั่วไปในหมู่บ้าน มีเงินรางวัลให้ทุกหมู่บ้านตามล้าดับคะแนน เพ่ือเปน็ การสร้าง
จิตสา้ นกึ ให้ประชาชนในตา้ บลรจู้ ักคุณคา่ ของขยะ รวมถงึ ใหม้ สี ว่ นร่วมในการดูแลรักษาส่งิ แวดลอ้ มของชุมชน
ที่อยู่อาศยั ของตน และพืน้ ทสี่ าธารณะ เพื่อใหเ้ ปน็ ตา้ บลที่น่าอยู่อยา่ งยั่งยนื และสง่ เสริมใหป้ ระชาชนมรี ายได้
เสริมจากขยะให้เกิดมลู ค่าทางเศรษฐกจิ

ตารางที่ 4.5.10 สรุปคะแนนการจัดการศึกษา สาธารณสุข และการจัดการขยะในระดับท่ีสูงขึ้นของอบต.

ประด่ยู นื

ประเดน็ ตัวช้ีวดั ระดับความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพยี งของ อปท. คะแนน คะแนนที่
เตม็ ไดร้ ับ

10.การจัดการศกึ ษา สาธารณสุขและการจัดการขยะในระดบั ท่ีสงู ขน้ึ

10.1 จดั ใหม้ ีการจัดการศกึ ษาในลักษณะอนื่ ๆ หรอื ในระดบั ท่สี งู กวา่ 55

การศกึ ษาปฐมวยั และริเริ่มประสานหรอื ช่วยหาแหล่งทุนการศกึ ษา

แก่เยาวชนในพนื้ ที่เพ่ือลดปญั หาความเหล่อื มลา้ (5 คะแนน)

10.2 จดั ใหม้ กี ารดูแลสุขภาพประชาชนในระดบั ท่สี ูงกวา่ การสง่ เสรมิ 55

สขุ ภาพและการป้องกนั โรคข้นั พ้นื ฐาน เช่น ดแู ลโรงพยาบาลสง่ เสริม

สขุ ภาพประจา้ ต้าบลเอง หรือมกี ิจกรรมดแู ลสุขภาพบคุ คลท่ตี ้อง

ได้รับการดูแลเปน็ พิเศษ เช่น ผสู้ ูงอายุ ผู้ที่ขาดผู้อปุ การะ เป็นตน้

หรือริเรมิ่ โครงการ/ กจิ กรรม/ นวัตกรรมในด้านส่งเสรมิ สุขภาวะใน

มติ ติ ่าง ๆ (5 คะแนน)

10.3 ส่งเสรมิ / สนบั สนุนใหแ้ ต่ละหมบู่ ้านใน อปท. จดั การแยกขยะทง้ั 4 10 10

ประเภท ตงั้ แต่ต้นทาง โดยไมต่ อ้ งมีถงั ขยะและบรกิ ารเก็บขยะจาก

ประชาชนในพน้ื ที่ ส่วน อปท. มหี น้าท่ีเพียงการจดั การขยะพิษ (10

คะแนน)

รวม 20 20

5.3.11 การพฒั นาทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสภาพแวดล้อมให้ดยี งิ่ ขึน้
องค์การบริหารส่วนต้าบลประดู่ยืนมีการจัดกิจกรรม/ โครงการในข้อบัญญัติปี 2562 และผลการ
ด้าเนินงานประจ้าปีงบประมาณ 2562 อนั เป็นงานส่งเสริมท่ีเกี่ยวข้องกับการพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและ
สภาพแวดล้อมใหด้ ียิง่ ขนึ้ ซ่ึงเปน็ กิจกรรม/ โครงการตา่ ง ๆ ดงั นี้
 โครงการธนาคารนา้ ใต้ดิน (ขอ้ ย่อย 11.1)

102

 โครงการสนบั สนนุ การรักษาทรพั ยากรธรรมชาติและสงิ่ แวดลอ้ ม (ข้อย่อย 11.3)
 โครงการตามพระราชดา้ ริ (ปลกู ตน้ ไมใ้ นวนั ส้าคญั ) (ขอ้ ยอ่ ย 11.4)
 โครงการบรหิ ารจัดการขยะ (ขอ้ ยอ่ ย 11.6)
 โครงการปรับปรงุ ภูมิทศั นบ์ ุ่งหล่มหมูท่ ่ี 2 สวนสขุ ภาพ (ข้อย่อย 11.7)
 โครงการปอ้ งกนั และแกไ้ ขปญั หาอบุ ตั เิ หตทุ างถนน (ขอ้ ย่อย 11.9)
 โครงการสนบั สนุนการรักษาทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดลอ้ ม (ขอ้ ยอ่ ย 11.12)

ตารางที่ 4.5.11 สรุปคะแนนการพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสภาพแวดลอ้ มให้ดยี ิ่งข้ึนของอบต. ประดู่ยนื

ประเด็นตวั ชว้ี ัดระดบั ความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพียงของ อปท. คะแนน คะแนนท่ี
เต็ม ได้รบั

11.การพัฒนาทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสภาพแวดลอ้ มใหด้ ีขนึ้

11.1 มสี ่วนร่วมในการลด ปอ้ งกนั หรอื บรรเทาความทุกขย์ ากของ 33

ประชาชนในพนื้ ที่จากอบุ ตั ภิ ยั (น้าทว่ ม โคลนถลม่ นา้ แล้ง วาตภยั

อคั คีภัย ฯลฯ)

11.3 มกี ารจัดโครงการ/กจิ กรรมใหค้ วามรู้หรอื สร้างจิตสา้ นึกเกีย่ วกบั การ 3 3

อนรุ ักษท์ รัพยากรธรรมชาตแิ ละสภาพแวดลอ้ ม

11.4 มีส่วนรว่ มในการสง่ เสรมิ การปลกู ตน้ ไม้และ/หรือเพ่ิมพื้นท่สี เี ขียว 3 3

ภายในพนื้ ท่ี

11.6 มสี ว่ นรว่ มในกจิ กรรมส่งเสริมใหแ้ ต่ละบา้ นรกั ษาความสะอาด นา่ อยู่ 3 3

และปลอดภยั

11.7 มีส่วนรว่ มในการจดั ให้มแี ละบ้ารุงรกั ษาพืน้ ท่ีสาธารณะเพือ่ การ 33

พักผ่อนหย่อนใจของประชาชนให้มากข้ึน

11.9 มสี ่วนร่วมดแู ลและป้องกนั อบุ ัตภิ ยั ทางถนนในพน้ื ที่ 33

11.12 มีสว่ นรว่ มในกจิ กรรมอ่ืน ๆ ทช่ี ว่ ยใหม้ กี ารดูแล รกั ษา และอนรุ กั ษ์ 3 3

ทรพั ยากรธรรมชาติ และสภาพแวดล้อมให้ดีย่งิ ขนึ้

รวม 20 20

5.3.12 การจัดกิจกรรมลดปัญหาสงั คมและเพิ่มสวสั ดิการสังคมเทา่ ท่สี ามารถทาได้
องค์การบริหารส่วนต้าบลประดู่ยืนมีนโยบายและมาตรการในการลดและขจัดปัญหายาเสพติดแก่
เยาวชนในพืน้ ที่ เดมิ เคยมโี ครงการอุดหนนุ โครงการป้องกันและแกไ้ ขปัญหายาเสพติดในโรงเรียน โดยให้ทาง
โรงเรียนขอโครงการเข้ามา ซ่ึงหยุดโครงการไปเม่ือปี 2561-2562 เน่ืองจากมีปัญหาเรื่องงบประมาณไม่
เพียงพอ ซ่ึงจะน้ามาท้าใหม่ในปี 2563 ในระหว่างที่หยุดอุดหนุนโครงการของโรงเรียน ก็มีการสอดแทรก
กิจกรรมไปไว้ในโครงการค่ายคุณธรรม จริยธรรม และอบต.ยังจัดสถานท่ีออกก้าลังกายบริเวณส้านักงาน มี

103

สนามฟุตซอลใหก้ บั เยาวชนในชมุ ชน แต่ยงั คงมผี ู้ตดิ ยาเสพติดอยู่ จากข้อมลู กา้ นนั ผู้ใหญ่บา้ น และตา้ รวจ ใน
ปที ่ผี ่านมาสามารถจบั ผ้ตู ิดยาเสพติดได้ประมาณ 40 คน แต่ไม่มีขอ้ มลู ว่าเป็นคนในพ้ืนที่ทง้ั หมดหรือไม่ และ
รองนายกอบต.ได้กล่าวว่า “ในมุมมองเร่ืองยาเสพติดมองว่าเป็นปัญหาระดับประเทศ ซ่ึงต้องพยายาม
เช่ือมโยงในแต่ละหน่วยงาน แม้คนท่ีติดยาเสพติดจะเป็นคนจากนอกพื้นที่ แต่ก็เป็นผลกระทบในตาบลเรา
อาจจะทาให้เยาวชนในชุมชนเรากลายเป็นเหยื่อได้” ซึ่งมีการก้าชับผู้น้าชุมชนให้ช่วยกันเป็นหูเป็นตากลุ่ม
เส่ียงทุกครั้งที่มีการประชุมประจ้าเดอื น มีนโยบายและมาตรการที่จะลดการสูบบหุ ร่ี โดยจัดสถานท่สี ูบบุหร่ี
เป็นจดุ เฉพาะ ตลอดจนการเฝ้าระวังการดื่มแอลกอฮอล์ในสถานทีร่ าชการ งานประเพณี หรือบริเวณวดั ต่าง
ๆ และไมส่ นับสนนุ /สง่ เสริมการพนันทกุ ประเภทในพน้ื ท่ี แตก่ ็ยงั คงมสี นามกฬี าชนไก่ของเอกชน

อบต.ประดู่ยืนมีการอบรมให้ความรู้เร่ืองเพศและการป้องกันการตั้งครรภ์ก่อนวัยควรแก่เด็ก
นักเรียนและเยาวชน บูรณาการร่วมกบั กจิ กรรม/โครงการอื่น ๆ ทส่ี อดคลอ้ งกัน เช่น กิจกรรมอบรมคณุ ธรรม
จริยธรรม และในกิจกรรมของสภาเด็กและเยาวชน และมีการจัดต้ังคณะกรรมการกองทุนหลักประกัน
สุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ระดับต้าบล โดยมีตัวแทนจาก รพ.สต. และโรงเรียนในพ้ืนท่ี เขา้ มาเสนอกจิ กรรม
สง่ เสริมดา้ นสาธารณสุขของตา้ บล

อบต.ประด่ยู ืนมีนโยบายช่วยเหลือผู้ไร้บ้าน ผูไ้ ร้ทพ่ี ่ึง ผู้สูงอายุ คนพกิ าร หรือผมู้ ีรายไดต้ ่้ากว่าเกณฑ์
โดยการประสานงานกับส้านกั งานพฒั นาสงั คมและความมนั่ คงของมนุษย์จังหวัดอุทยั ธานี ช่วยสร้างบา้ นและ
ซอ่ มแซมบา้ นให้กบั ผ้ยู ากไร้ และมชี ว่ ยเหลือสงเคราะห์เป็นเงนิ แกผ่ ้ยู ากไร้ และยังสมบทเงนิ กองทุนสวสั ดิการ
ชุมชนต้าบลประดยู่ ืน หรือ 1 ท้องถ่ิน 1 กองทุน โดยมีบุคลากรของอบต. ช่วยบริหารจดั การกองทุน และใช้
อบต. เป็นสถานท่ีในการบริหารงาน อีกท้ังยังสนับสนุนให้กองทุนสวัสดิการชุมชน จัดท้าโรงเรียนแก้หน้ี
เพอื่ ใหส้ มาชกิ ได้เกดิ ทกั ษะการบริหารหนี้นอกระบบ

ตารางท่ี 4.5.12 สรปุ คะแนนการจัดกิจกรรมลดปัญหาสังคมและเพ่ิมสวสั ดิการสังคมเท่าทสี่ ามารถท้าได้ของ

อบต. ประดยู่ ืน

ประเด็นตวั ชว้ี ดั ระดับความเปน็ เศรษฐกิจพอเพียงของ อปท. คะแนน คะแนนท่ี
เต็ม ไดร้ ับ

12.การจัดกิจกรรมลดปัญหาสงั คมและเพิม่ สวัสดกิ ารสงั คมเท่าทีส่ ามารถทา

ได้

12.1 การลดปญั หาทางสงั คมต้องช่วยแก้ไขด้วยการช่วยลดอบายมขุ ใน 15

พ้ืนทใ่ี ห้ได้มากทสี่ ุดเทา่ ทจี่ ะทา้ ได้ ประกอบด้วย

12.1.1 มีนโยบายและมาตรการท่ีจะขจัดหรอื ลดสารเสพติดเหลา่ นีใ้ น 2

พ้นื ที่ (2 คะแนน)

12.1.2 จา้ นวนผทู้ ่ีสบู บุหรแ่ี ละเคร่อื งด่ืมผสมแอลกอฮอล์ในพื้นทีม่ ไี ม่ 3

ถึงร้อยละ 11-15 ของประชากรอายรุ ะหว่าง 12-60 ปี (3 คะแนน)

12.1.3 ครัวเรือนที่ยงั มีการเล่นการพนันทุกชนดิ มี ไม่เกนิ รอ้ ยละ 10 4

104

ของครัวเรือนทั้งหมด (4 คะแนน) 15 1
12.2 เพ่ิมสวัสดิการทางสงั คมเทา่ ทสี่ ามารถท้าได้ 30 10

12.2.1 มมี าตรการลดปัญหาการตั้งครรภก์ ่อนวัยอันควรของเยาวชน 1
อายุ 18 ปี หรือตา้่ กว่า (1 คะแนน) 21
12.2.2 มกี ารแก้ไขปญั หาจนไมม่ คี นไร้บา้ นในพนื้ ที่ (5 คะแนน) และ
มีการแก้ไขปญั หาจนไม่มีบคุ คลดงั กลา่ วถกู ทอดทง้ิ ในชมุ ชน (5
คะแนน)
12.2.3 มีมาตรการอดุ หนุนเพิ่มเตมิ /ชว่ ยเหลือให้แกค่ นจนท่ีมชี อื่ อยู่
ในทะเบยี นคนจนทยี่ ังคงขาดแคลน (1 คะแนน)

รวม

5.4 ผลการวิเคราะห์
องค์การบริหารส่วนตาบลประดู่ยนื เป็นองค์กรขนาดกลาง มจี ้านวนบุคลากรเพียงพอทกุ ตา้ แหน่ง

มีจ้านวนประชากรและจ้านวนครัวเรือนปานกลาง เมื่อเทียบกับ อปท.ที่เป็นกรณีศึกษาในจังหวัดอุทัยธานี
อบต. ประดู่ยืนมีคะแนนรวมจากตัวช้ีวัดระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียง ในข้อ 1 2 และ 3 เท่ากับ 74
คะแนน ในขอ้ 5 เท่ากบั 47 คะแนน และรวมท้งั หมด 12 ขอ้ มีคะแนนรวมเท่ากบั 265 คะแนน ระดบั ความ
เป็นเศรษฐกิจพอเพยี งของ อบต. ประดยู่ ืน อย่ใู นระดบั “เขา้ ใจ” คือ เป็นองคก์ รแหง่ ความสุข โดยมีศกั ยภาพ
และความพร้อมที่จะก้าวไปสู่ระดบั เข้าถงึ หรือเป็นองค์กรแหง่ ประโยชน์สุข ซ่ึงเป็นคะแนนรวมท่ีไม่แตกต่าง
จากงานวิจัยระยะที่ 1 อันเน่ืองมาจากเป็นอบต. ประดู่ยืนประยุกต์ความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงอยู่ในวิถีการ
ท้างานประจ้า

จุดแข็ง การประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงขององค์การบริหารส่วนต้าบลประดู่ยืน คือ
อบต.ประด่ยู ืนทา้ งานอย่างมีสว่ นรว่ มจากทุกภาคส่วนในตา้ บลทั้งหน่วยงานภาครัฐ หนว่ ยงานในชุมชน ผู้น้า
ชุมชน และภาคประชาชน ทุกภาคส่วนสามารถเสนอความต้องการ ข้อคิดเห็นได้ และอบต.รับฟังได้ เพื่อ
นา้ มาปรับใช้ นอกจากน้ผี ู้บรหิ ารเองยังเข้าถึงง่าย มีวถิ ีชีวิตตามแบบหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง รวม
ไปถึงผนู้ ้าชุมชนท่ีมีความรู้การเกษตร จัดต้ังเป็นศูนย์การเรยี นรู้ของชุมชน โดยยึดหลักศาสตร์พระราชา เป็น
แบบอย่างให้ประชาชนในพื้นท่ีและนอกพื้นท่ีเข้ามาศึกษาเรียนรู้ และทีมบุคลากรท่ีท้างานเกนิ หน้าที่ และมี
คุณภาพ ส่งผลให้งานด้าเนินการจนส้าเร็จ มีผลงานมากมาย เช่น จัดให้มีโครงสร้างพื้นฐานในต้าบลอย่าง
ครบถ้วน การส่งเสริมเด็กและเยาวชนเข้ามาท้างานในอบต.ช่วงปิดภาคเรียน ที่เป็นการสร้างกลุ่มพัฒนา
ตา้ บลเพ่อื ส่งต่อให้รนุ่ ใหม่ ๆ และอบต.ประดยู่ ืนยงั ผลงานท่ปี ระสบความสา้ เรจ็ อยา่ งมาก ด้านการจัดการขยะ
อยา่ งได้ผล โดยได้รับความร่วมมือจากประชาชนเปน็ อย่างดีท่ใี ห้ความร่วมมือในการจัดการขยะในชุมชนของ
ตน ส่งผลให้ลดปัญหาท่ีตามท้ังมลภาวะและพาหะน้าโรคต่าง ๆ อีกด้วย แม้ อบต.ประดู่ยืนจะไม่มีกอง
สาธารณสุข ไม่มีความถนัดและไม่มีบทบาทในการดูแลสุขภาพในชุมชนมากนัก แต่ก็สามารถดูแลกลุ่ม
ผสู้ ูงอายใุ นชมุ ชนไดใ้ นรูปแบบของโรงเรียนผู้สงู อายุ แต่อย่างไรกต็ าม อบต. ยังตอ้ งท้างานกับรพ.สต. ให้เพ่ิม

105

มากข้ึน นอกจากน้ีงานด้านสังคมและวัฒนธรรมอบต.ประดู่ยืนส่งเสริมประเพณีแห่ธง ท่ีเป็นประเพณีส้าคัญ
ของต้าบล ซงึ่ จดั ในวนั สงกรานต์ ซึ่งผลเด่น ๆ เหล่าน้ีเป็นท่ปี ระจักษช์ ัดไดว้ ่าเกิดจากความเขม้ แข็งและความ
รว่ มมือของประชาชน ทเ่ี ข้ามามีส่วนร่วมกบั อบต.เป็นอนั หนึ่งอนั เดยี วกัน

จุดที่ควรพัฒนา เพ่ือยกระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงขององค์การบริหารส่วนต้าบลประดู่ยืน
ใหเ้ ปน็ องคก์ รแห่งประโยชน์สุข ในเรอ่ื งของการเผยแพร่ประกาศแผนพัฒนาท้องถนิ่ ข้อบัญญัติ และรายงาน
รายรับรายจ่ายทุกไตรมาส หรือทุกปงี บประมาณ เพ่ือให้ประชาชนได้ทราบผ่านเว็บไซต์ เน่ืองจากยคุ สมันท่ี
เปลี่ยนแปลงไป และเป็นการแสดงถึงการท้างานอย่างโปร่งใส เพื่อลดข้อกังขาของประชาชน อีกท้ังยังเป็น
การสรา้ งความไว้วางใจเช่ือถือได้ การเพ่ิมมาตรการและนโยบายทช่ี ัดเจนเพ่ือช่วยลดปัญหาสังคม ทั้งปัญหา
ยาเสพติด บุหร่ี แอลกอฮอล์ และการพนันในชมุ ชน ให้เปน็ ชมุ ชนท่ีเขม้ แขง็ แม้จะไม่ใชห่ นา้ ที่โดยตรง แต่ชว่ ย
เท่าที่สามารถท้าได้ และปัญหาที่เป็นปัญหาของคนท่ัวไปเร่ืองการมีหนี้สินและหวย/ลอตเตอรี่ของบุคลากร
ซง่ึ ตอ้ งยอมรบั ว่าเป็นปัญหากวนใจ และสง่ ผลต่อการท้างาน



6 ระดบั ความเป็นเศรษฐกจิ พอเพยี งขององคก์ ารบริหารสว่ นตาบลหนองยาง

6.1 ข้อมลู พ้นื ฐานตาบล

ประวัตคิ วามเปน็ มา

ประวัติความเป็นมาของต้าบลหนองยาง เป็นความเก่าเล่าต่อ ๆ กันมา ไม่มีหลักฐานปรากฏแน่ชัด

ในพื้นที่ทางเหนือของต้าบลหนองยาง เป็นกลุ่มคนด้ังเดิมท่ีอาศัยอยู่ในพ้ืนที่มาเกินร้อยปี หมู่บ้านหนองจิก

เป็นหมู่บ้านเก่าแก่ที่สุด อายุประมาณ 150 ปี เป็นกลุ่มคนด้ังเดิมในพื้นที่ หมู่บ้านหนองกระทุ่ม ประชาชน

ส่วนใหญ่เป็นชนกลุ่มน้อยจ้านวนมากทอ่ี พยพหนีสงครามโลกคร้ังที่ 1 (พ.ศ. 2457) มาตามลุ่มน้าต่าง ๆ มา

ต้ังถ่ินที่อยู่อาศัยมีอายุชุมชนประมาณ 100 ปี และพ้ืนท่ีทางใต้ของต้าบลหนองยาง คนด้ังเดิมกลุ่มแรกที่เข้า

มาอยู่อาศยั เป็นชาวลาวเข้ามาอาศัยอยู่ในหมู่บ้านหนองบัว และหมูบ่ ้านง้ิวงามมาก่อน อาศัยอยู่บริเวณห้วย

ขุนแก้ว จากน้ันมีกลุ่มคนจากพื้นทตี่ ่าง ๆ อพยพตามเข้ามา ท้ังจากตัวเมืองอทุ ัยธานี และพื้นที่ใกลเ้ คียง เพ่ือ

เข้ามาหาทีอ่ ยู่อาศัย ทีท่ ้ากนิ และตง้ั ถนิ่ ฐานรกรากตงั้ แต่นน้ั มา ในอดตี พน้ื ท่ีแหง่ นเี้ ปน็ ป่าทอี่ ดุ มสมบรู ณ์และมี

ความหลากหลายของชนิดพนั ธุ์ มีแหล่งน้า ห้วย หนอง คลอง บึง จ้านวนมาก การตงั้ ชื่อชุมชนในสมัยน้ันจึง

ตั้งตามลักษณะสภาพแวดล้อม และเป็นท่ีมาของชื่อต้าบล “หนองยาง” เม่ือประชากรที่เร่ิมอพยพเข้ามา

เพมิ่ ขน้ึ การขยายพื้นท่ีอยู่อาศัย และท้ามาหากนิ จงึ ต้องแผ่กว้างออกไป ตอ้ งบุกเบิกถางพ้นื ทปี่ ่า เพอื่ ทา้ ไร่ท้า

นา ปัจจุบันพื้นที่ป่าไม้เริ่มหายไปไม่มีหนองน้าและป่าไม้ดังกล่าว จนกลายเป็นสังคมเกษตรมาจนถึงปัจจุบัน

ในต้าบลหนองยางมีเกษตรกรท้านาเป็นส่วนมาก เนื่องจากมีสภาพพ้ืนท่ีเป็นท่ีราบลุ่ม มีแหล่งน้าเพียงพอ

เน่ืองจากพ้ืนที่ส่วนใหญ่อยู่ในเขตชลประทาน จึงสามารถท้านาได้ปีละ 2 คร้ัง (ในอดีต) และมีวัดหนองยาง

ซงึ่ เปน็ สถานทย่ี ดึ เหนี่ยวจติ ใจของคนในชุมชน และมีหลวงปอู่ ้อน เป็นพระที่เคารพศรัทธาของชุมชน

พน้ื ทแ่ี ละอาณาเขต

ตา้ บลหนองยาง มีพืน้ ที่ประมาณ 64 ตารางกโิ ลเมตร หรือ 40,000 ไร่ ครอบคลมุ พ้ืนที่ 10 หมู่บา้ น

ไดแ้ ก่ หมู่ท่ี 1 บ้านใหม่เขาปูน หมู่ที่ 2 บา้ นหนองกระทุม หมทู่ ่ี 3 บา้ นเกาะอีเพลนิ หมทู่ ี่ 4 บา้ นงว้ิ งาม หมู่ท่ี

5 บ้านหนองยาง หมู่ที่ 6 บา้ นดงไร่ หมทู่ ่ี 7 บ้านหนองจกิ หมู่ที่ 8 บ้านล่อมเสือโฮง หมู่ท่ี 9 บา้ นทุ่งใหญ่ และ

หม่ทู ่ี 10 บา้ นหนองบัว สภาพพน้ื ที่ส่วนใหญเ่ ป็นพ้นื ที่ราบล่มุ โดยมีอาณาเขตติดตอ่ ดงั นี้

ทศิ เหนือ ตดิ ต่อกบั ตา้ บลหนองฉาง อา้ เภอหนองฉาง จงั หวดั อทุ ยั ธานี

ทศิ ใต้ ตดิ ตอ่ กับ อ้าเภอวัดสิงห์ จังหวดั ชัยนาท

ทิศตะวนั ออก ติดตอ่ กบั ตา้ บลหนองนางนวล อ้าเภอหนองฉาง จงั หวัดอุทยั ธานี

ทิศตะวนั ตก ติดตอ่ กับ ต้าบลเขาบางแกรก อา้ เภอหนองฉาง จังหวัดอุทัยธานี

โครงสรา้ งประชากร

ตา้ บลหนองยางมีประชากรทอี่ ย่ใู นพื้นที่ทัง้ หมด 5,624 คน จา้ นวนครวั เรอื น 1,896 ครวั เรอื น เฉล่ีย

ครัวเรือนละ 3 คน/ครัวเรือน มีจ้านวนประชากรเพศชาย 2,704 คน เพศหญิง 2,920 คน จ้านวนเยาวชน

อายุ 0-14 ปี 838 คนหรือร้อยละ 14.9 ของประชากรท้ังหมด และจ้านวนผู้สูงอายุ 1,162 คน หรือร้อยละ

20.6 ของประชากรทงั้ หมด

108

ระบบเศรษฐกจิ
ต้าบลหนองยางมีบริบทเป็นสังคมชนบท ด้ารงชีวิตตามวิถีเกษตรกรรมมาต้ังแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน
รูปแบบสังคมไม่มีการเปล่ียนแปลงไปมากนัก ประชาชนส่วนใหญ่ยังคงประกอบอาชีพเกษตรกรรมร้อยละ
22.74 เพราะเป็นพื้นท่ีราบลุ่มเหมาะสมต่อการเพาะปลูก เกษตรกรส่วนใหญ่จะท้านา ท้าไร่ ท้าสวน เลี้ยง
สตั ว์ และอาชีพรองลงมา คือ รับจ้าง ค้าขาย และข้าราชการ นอกจากนี้ยังมสี ถาบนั การเงินชุมชนหนองยาง
ที่ให้บริการลักษณะธนาคารชุมชนภายใต้การสนับสนุนของธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์ การเกษตร
(ธกส) และยังได้ด้าเนินกิจการร้านค้าชุมชน CB Mart โดยด้าเนินการในรูปแบบของสมาชิก ซ่ึงจะท้าให้
สมาชกิ ไดร้ ับประโยชนอ์ ย่างเต็มที่ ท้ังการซ้ือสนิ คา้ การ ฝากขายสินคา้ และผลกา้ ไรจากการประกอบการกจ็ ะ
ใช้ในการบริการร้านค้าเป็นค่าตอบแทนให้เจ้าหน้าท่ี และปันก้าไรนั้นพร้อมกับสัดส่วนของยอดขายให้กับ
สมาชิก
สังคมและวฒั นธรรม
สภาพสงั คมในต้าบลหนองยางเป็นสงั คมชนบท ในชมุ ชนแต่ละบ้านเรือนไมอ่ ยูก่ ันเป็นกลุ่มใหญ่ อยู่
กระจายกัน เป็นสังคมเกษตรกรรม ช่วยเหลือเกอ้ื กูลกัน ประชาชนส่วนใหญ่นับถอื ศาสนาพุทธ มีวฒั นธรรม
และประเพณีที่หลากหลาย เพราะเป็นชุมชนท่ีเกิดจากกลุ่มคนอพยพ ในพื้นที่มีวัดทั้งหมด 7 วัด ได้แก่ วัด
หนองบัว (วัดปทุมธาราม) วัดหนองมะกอก วัดบ้านใหม่เขาปูน วัดหนองยาง วัดห้วยขานาง วัดง้ิวงาม (วัด
โรจนาราม) และวัดโปรดภาวนา ประเพณีในชมุ ชน คอื งานบญุ เดอื น 3 งานวันลอยกระทง เป็นตน้
สขุ ภาวะและการบรกิ ารสาธารณสุข
ในพืน้ ท่ีต้าบลหนองยางมโี รงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพต้าบล 2 แห่ง คือ รพ.สต.หนองยาง ต้ังอยู่หมู่
4 บ้านงว้ิ งาม และ รพ.สต.บ้านหนองบวั ต้ังอยู่หมู่ 1 บ้านหนองบวั
ข้อมูลประชากรท่จี ัดว่าเป็นกลุ่มผู้เปราะบาง ได้แก่ กล่มุ ผู้สูงอายุ จา้ นวน 1,162 คน กลุ่มผู้ป่วยโรค
NCDs จา้ นวน 858 คน กลุ่มผู้ป่วยเรื้อรงั จ้านวน 858 คน กลุ่มเยาวชนอายุ 0-14 ปี จ้านวน 838 คน กลุ่ม
คนพิการ จ้านวน 174 คน กลุ่มผปู้ ่วยจิตเวช จ้านวน 17 คน กลุ่มผู้ป่วยติดเตียง จ้านวน 10 คน กลุ่มผู้ป่วย
HIV จ้านวน 1 คน และผ้ตู ิดยาเสพติดจ้านวน 10 คน ตามลา้ ดับ แสดงไว้ในภาคผนวก ค
สถานศึกษา
สถานศึกษาในเขตองค์การบริหารส่วนต้าบลหนองยางมีศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 3 ศูนย์ คือ ศพด.บ้าน
ทุง่ ใหญ่ ศพด.บ้านหนองบวั และ ศพด.บ้านหนองยาง มีโรงเรียนประถมในชุมชนทง้ั หมด 5 แหง่ คือ โรงเรียน
บ้านทุ่งใหญ่ โรงเรียนบ้านงิ้วงาม โรงเรียนล่อมเสือโฮง โรงเรียนวัดหนองยาง และโรงเรียนวัดหนองบัว มี
โรงเรียนวัดหนองบัวเป็นโรงเรียนขยายโอกาสเพียงแห่งเดยี ว และมศี ูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษา
ตามอธั ยาศัย 1 แหง่ คือ กศน. ตา้ บลหนองยาง ตั้งอยใู่ นพนื้ ทห่ี มู่ 9 ตดิ กบั สา้ นักงาน อบต.
ทรัพยากรธรรมชาติและส่งิ แวดลอ้ ม
แหล่งน้าเพ่อื การเกษตรส่วนมากของต้าบลหนองยางเปน็ คลองชลประทานประมาณร้อยละ 70 ของ
พื้นท่ีทง้ั หมด มีลา้ หว้ ยขนุ แก้วและล้าหว้ ยขยุ ที่เป็นสายหลัก ผนั น้ามาจากคลองคอกควาย (ห้วยขุนแก้ว) และ
คลองทับเสลา พ้ืนท่ีต้าบลหนองยางส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ไร่นา พื้นที่สีเขียวส่วนใหญ่จะอยู่ในพื้นท่ีส่วนบุคคล

109

หัวไร่ปลายนา วัด โรงเรียน พื้นที่รอบบ้าน และพ้ืนที่ว่างเปล่า องค์การบริหารส่วนต้าบลหนองยางส่งเสริม
ประชาชนปลูกต้นไม้ในทด่ี นิ ของตนเองและชมุ ชนตามแนวพระราชดา้ ริ ในโครงการธนาคารต้นไม้ร่วมมือกับ
ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณเ์ พื่อการเกษตร

ระบบสาธารณปู โภค สาธารณูปการ
การบรกิ ารพื้นฐานในชมุ ชนครบทุกดา้ น มโี ครงข่ายถนนทั่วถงึ ชุมชน และดูแลถนนถา่ ยโอนจากกรม
ทางหลวงในชมุ ชน มบี ริการประปาหม่บู า้ นท่ัวถงึ ทกุ หมบู่ า้ น มีไฟฟา้ ภูมิภาคใช้ทุกครวั เรือน
ปราชญช์ าวบา้ น
ในพื้นท่ีต้าบลหนองยาง มีผู้น้าท้องท่ี และแกนนา้ ชุมชนท่ีร่วมมือกันพัฒนาหมู่บ้านหนองจิก ทั้งใน
เรือ่ งการจดั ตัง้ สถาบนั การเงนิ รา้ นค้าชุมชน และกลุม่ อาชีพต่าง ๆ เป็นตน้

6.2 ขอ้ มลู ลักษณะองค์กร
ผู้บรหิ าร
นายกองค์การบรหิ ารส่วนต้าบลหนองยาง นายวรชาติ ลลิ า อายุ 57 ปี จบการศกึ ษาระดบั ปริญญา

ตรี เกิดและเตบิ โตท่หี มูท่ ่ี 7 เมื่อจบการศกึ ษาจากวทิ ยาลัยเกษตรนครสวรรค์ ดา้ นสตั วบาล จึงไดร้ ับราชการท่ี
จังหวัดนครสวรรค์เป็นระยะเวลาหนึ่ง จึงไปหาประสบการณ์ในหลายพื้นท่ีเป็นระยะเวลาหน่ึง จึงกลับมา
พฒั นาบ้านเกิดร่วมกับผู้น้าชุมชนแบบทางการ คือก้านัน ผู้ใหญบ่ ้าน และผบู้ รหิ ารอบต. หนองยาง และผู้น้า
ชุมชนอย่างไม่เป็นทางการ คือแกนน้าคนในชุมชนท่ัวไป เพ่ือแก้ปัญหาหนี้สินของคนในพื้นท่ีด้วยการท้า
กองทุนออมทรัพย์ พัฒนาสู่สถาบันการเงินชุมชน ขยายสู่ CB Mart (ร้านค้าชุมชน) และศูนย์เรียนรู้
การเกษตรตามแนวทางปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง พร้อมไปกับอาสาเข้ามาช่วยเป็นสมาชิกสภา อบต.
หนองยาง และไดร้ ับคดั เลอื กเป็นประธานสภา อบต. จากน้ันจงึ ลงสมัครรบั เลือกเปน็ นายก ฯ และได้รับเลอื ก
เป็นนายก ๆ เข้ามาบริหารบนฐานความร่วมมือท่ีเข้มแข็งของคนในชุมชน เช่น การจัดให้มีทีมที่ปรึกษา
หมู่บ้านละ 1 คน เพื่อช่วยพัฒนาหมู่บ้าน ด้วยการน้าบุคลากร อบต. และสมาชิกสภา เข้าร่วมประชุมและ
ให้บริการงานต่าง ๆ ในพ้ืนที่แต่ละหมู่บ้าน เดือนละครั้ง และเครือข่ายที่มีอยู่เดิม เช่น การด้าเนินการ
โครงการธนาคารต้นไมร้ ่วมกบั ธกส. ตลอดจนสานต่อเครอื ข่ายใหม่ เช่น อบต.แม่ทา อ.แม่ออน จ.เชียงใหม่
ในการใช้แอปพลิเคชัน “PODD (ผ่อดีดี)” ของอสม. ร่วมกับรพสต. ในการเฝ้าระวังโรค และสุขภาพต่าง ๆ
ของประชาชนในพ้ืนท่ี ปัจจุบันยังได้ด้าเนินการจัดการขยะต้นทางร่วมกับคณะกรรมการจากแต่ละหมู่บ้าน
ท้งั ในการแยกขยะต้นทาง นา้ ขยะมาสรา้ งรายได้เปน็ กองทุนฌาปนกิจขยะ และกา้ ลังศึกษาการนา้ ขยะมาแปร
รูปผลิตภัณฑ์ เป็นต้น เป็นรูปธรรมการบริหารงานจากความเป็นผู้น้าท่ีมีความคิดสร้างสรรค์ ริเริมโครงการ
นวัตกรรมต่าง ๆ ตลอดระยะเวลา 8 ปี จนถึงปัจจุบัน ในการเป็นนายก สมัยท่ี 2 (ต่ออายุโดยคณะรักษา
ความสงบแหง่ ชาต)ิ

วิสัยทัศน์
“มุ่งม่ันพฒั นา ชาวประชารว่ มใจ กา้ วไกลการศกึ ษา รักษาสิง่ แวดล้อม พร้อมน้าเศรษฐกิจพอเพยี ง”

110

บคุ ลากร
องค์การบริหารส่วนต้าบลหนองยาง มีจ้านวนผู้บริหารและบุคลากรรวมท้ังหมด 67 คน เป็น
ขา้ ราชการการเมือง 20 คน ขา้ ราชการประจา้ 13 คน พนักงานจา้ งตามภารกจิ 10 คน พนักงานจา้ งทวั่ ไป 6
คน ครู 3 คน และลูกจ้างรายวัน 15 คน มีบุคลากรท่ีจบระดับการศึกษาปริญญาตรีหรือสูงกว่าจ้านวน 13
คน บคุ ลากรพนักงานจา้ งและลกู จา้ งสว่ นใหญเ่ ปน็ คนในพน้ื ท่ีและพืน้ ทีใ่ กลเ้ คยี ง คนนอกพื้นทีห่ รือไม่ใชค่ นใน
จงั หวัดมีสัดส่วนน้อยซง่ึ เปน็ ข้าราชการ
ขอบขา่ ยงานและงบประมาณ
องค์การบริหารส่วนต้าบลหนองยาง มีหมู่บ้าน 10 หมู่บ้านท่ีอยู่ในความรับผิดชอบ ประชากร
ทั้งหมด 5,624 คน การบริหารงานภายใต้งบประมาณที่ได้รับการจัดสรรตามข้อบัญญัติ 45,000,000 บาท
ได้จัดสรรเป็นงบประมาณรายจ่ายด้านการบริการชุมชนและสังคม ได้แก่ การศึกษา สาธารณสุข สังคม
สงเคราะห์ ฯลฯ รอ้ ยละ 29 และเปน็ งบประมาณรายจ่ายด้าน เศรษฐกิจ รอ้ ยละ 15
ยุทธศาสตร์การพัฒนา
องค์การบริหารส่วนต้าบลหนองยาง มียุทธศาสตร์การพัฒนาท้ังหมด 5 ด้าน ดังน้ี 1) การพัฒนา
ด้านโครงสร้างพ้ืนฐาน 2) การพัฒนาการบริหารทรัพยากรธรรมชาติและส่งิ แวดลอ้ ม 3) การพฒั นาเศรษฐกิจ
และการท่องเทีย่ ว 4) การพัฒนาคนและสังคมทม่ี คี ุณภาพ และ 5) การพฒั นาการเมืองการบริหาร

6.3 ผลการศกึ ษาระดับความเป็นเศรษฐกิจพอพียงขององค์การบริหารสว่ นตาบลหนองยาง
หลงั จากทมี นักวิจัยเกบ็ ขอ้ มูลระดับความเป็นเศรษฐกจิ พอเพียงของอปท. เบ้ืองตน้ ด้วยการสนทนา

แบบกลุ่มเฉพาะ (Focus Group Interview) กับทีมผู้บริหารและบุคลากรของเทศบาลต้าบลหาดทนง ตาม
ประเด็นตัวชี้วัดทั้ง 12 ข้อ ในวันที่ 4 กรกฎาคม 2562 ดังที่กล่าวแล้วในบทก่อน (วิธีการศึกษา) จึงได้เก็บ
ข้อมูลระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงของอปท. ด้วยการเก็บข้อมูลแบบสามเส้า ท้ังการสัมภาษณ์เชิงลึก
นายก อปท. หัวหน้าฝ่าย บุคลากร ผู้นา้ ชุมชน การลงพ้ืนที่ชุมชนเพ่อื เก็บข้อมลู เชิงประจักษ์ และจากข้อมูล
เวบ็ ไซตต์ ่าง ๆ เอกสารแผนพัฒนาท้องถิ่น (พ.ศ. 2561 – 2565) รายงานผลการด้าเนนิ งานปี 2562 และเทศ
บัญญตั ปิ ี 2563 และนา้ ขอ้ มูลทั้งหมดมาพิจารณาระดับความเปน็ เศรษฐกจิ พอพียงของอปท. ดังนี้

6.3.1 การบรหิ ารงานอย่างโปร่งใส มีธรรมาภบิ าล และไมม่ ีการทาผิดกฎหมาย
จากการการเก็บข้อมูลขององค์การบริหารส่วนต้าบลหนองยางในเร่ืองการบริหารงานอย่างโปร่งใส
มีธรรมาภิบาล และไม่มีการท้าผิดกฎหมาย พบว่า มีการปฏิบัติตามระเบียบอย่างเคร่งครัด นายก ปลัด
หัวหน้ากองคลัง และหวั หนา้ กองช่าง ไม่มีความพยายามท่จี ะร่วมมือกันหาผลประโยชน์
อบต.หนองยางไม่มีประวัติการด้าเนินงานใดที่ผิดกฎหมายและไม่เคยถูกร้องเรียนต่อหน่วยงานท่ีมี
หน้าที่ตรวจสอบจนถงึ ปจั จุบนั นบั ตง้ั แต่นายกคนปัจจุบันด้ารงต้าแหน่งมา 8 ปี จากการสัมภาษณ์เชิงลึกของ
ผู้บริหารทุกคน อบต.หนองยางยังไม่เคยถูกร้องเรียนและตรวจสอบจากหน่วยงานภายนอก มีเพียงการ
ร้องเรียนจากบุคลากรภายในเร่ืองการพิจารณาเลื่อนเงินเดือนกับศูนย์ด้ารงธรรม จากการตรวจสอบ พบว่า

111

คณะกรรมการด้าเนินการตามขั้นตอนทุกประการ พร้อมกับมีเอกสารหลักฐานยืนยนั เปน็ การร้องเรียนเรื่อง
เท็จ ซง่ึ ผ้บู รหิ ารไม่รอ้ งเรยี นกลบั ปัจจุบนั บุคลากรดังกล่าวไดล้ าออกไปเมอ่ื ประมาณปี 2560

การจดั ซื้อจัดจา้ งของ อบต.หนองยางส่วนมากเปน็ การตกลงราคา เน่ืองจากมงี บประมาณการจัดซื้อ
จัดจ้างไม่ถึง 500,000 บาท และจากความเห็นชอบของสมาชิกสภาที่เสนอให้เฉลี่ยงบประมาณทุกหมู่บ้าน
เทา่ กนั เชน่ งบประมาณโครงสรา้ งพื้นฐานดา้ นกายภาพ ประมาณ 4 ล้านบาทตอ่ ปี แบง่ ทั้งหมด 10 หมบู่ า้ น
ไดง้ บประมาณเฉลีย่ หม่ลู ะ 4 แสนบาท ทา้ ใหง้ บประมาณแตล่ ะโครงการไม่ถึง 5 แสนบาท ซึง่ เปน็ ความเห็นท่ี
ตรงกันทุกหมู่บ้าน และในการตกลงราคาของ อบต.หนองยาง จะด้าเนินการตามระเบียบข้อบังคับ ท้าให้ใน
การท้างานมีความโปร่งใส และในการตกลงราคาส่วนมากจะใช้บริการผู้รับเหมาในพ้ืนที่ ที่เคยจ้างเหมา
บอ่ ยครั้ง เพราะท้างานตามขอ้ ก้าหนดขอบเขตและรายละเอียดของงาน (TOR: Term of Reference) และ
ประชาชนมคี วามพงึ พอใจในผลงาน

อบต.หนองยางมกี ารประกวดราคา E-Bidding มนี อ้ ย โดยส่วนใหญ่เปน็ งบประมาณจากเงินอุดหนุน
ซ่ึงในปี 2560 และ 2561 อบต.หนองยางไม่มีการประกวด E-Bidding แต่มีในปี 2562 จ้านวน 2 โครงการ
วงเงินงบประมาณทั้งหมด 16,120,000 บาท ราคาประมูลที่ท้าสัญญาท้ังหมด 16,098,386.80 บาท มีเงิน
เหลือ 21,613.20 บาทคิดเป็นร้อยละ 1.34 ของงบประมาณทั้งหมด แต่ยังคงมีเงินเหลือน้อยกว่าร้อยละ 10
ของงบประมาณทัง้ หมดของทุกโครงการทจี่ ัดประมลู E-Bidding

อบต.หนองยางมีช่องทางการรับร้องเร่ืองราวการร้องทุกข์หลายช่องทาง เช่น เว็บไซต์ อบต. ตู้ร้อง
ทุกข์ ผา่ นผูน้ ้าชุมชน และตดิ ตอ่ สา้ นกั งานโดยตรง หากเปน็ เรือ่ งถนนช้ารุด ไฟฟ้าดบั น้าประปาขุน่ ส่วนใหญ่
จะร้องทุกข์ผ่านผู้น้าชุมชน และหากมกี ารร้องทุกขเ์ ร่ืองที่ต้องมีการเจรจากันจะมาติดต่อที่สา้ นกั งานโดยตรง
และสามารถแก้ไขปัญหาบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชนได้ท้งั หมด

ทั้งน้ี ข้อมูลดังกล่าวสอดคล้องกับผลการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการด้าเนินงานของ
องค์การบริหารส่วนต้าบลหรือ ITA ประจ้าปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 ซ่ึงภาพรวมได้คะแนนเฉล่ียร้อยละ
51.73 มีผลการประเมินในล้าดับที่ 57 จากจ้านวนองค์การปกครองท้องถ่ินในจังหวัดอุทัยธานีท้ังหมด 64
แหง่ และผลการประเมนิ ประสิทธภิ าพขององค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิน่ (Local performance assessment:
LPA) ประจ้าปี 2562 ด้านท่ี 3 การบริหารการเงินและการคลัง ข้อที่ 6.1 ขอ้ ทักท้วง และด้านที่ 5 ด้านธรร
มาภบิ าล ขอ้ 5 การถูกชม้ี ูลความผดิ ได้รบั คะแนนเตม็ คือไมม่ กี รณดี งั กลา่ วเกิดขนึ้

ตารางที่ 4.6.1 สรุปคะแนนการบริหารงานอย่างโปร่งใส มีธรรมาภิบาล และไม่มีการท้าผิดกฎหมายของ

อบต. หนองยาง

ประเด็นตวั ชี้วดั ระดับความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพยี งของ อปท. คะแนน คะแนน
เต็ม ทไี่ ดร้ บั

1.การบรหิ ารงานอยา่ งโปร่งใส มีธรรมาภบิ าล และไม่มีการทาผิดกฎหมาย

1.1 ไม่มคี วามพยายามที่จะร่วมมือกันหาผลประโยชนร์ ะหวา่ งนายก, 10 10

ปลดั , หัวหนา้ ชา่ ง และหวั หนา้ คลงั อปท.

112

1.2 ไม่มกี ารด้าเนนิ งานใดท่ผี ดิ กฎหมายและไมถ่ กู รอ้ งเรยี นตอ่ หนว่ ยงาน 10 10

ท่มี หี นา้ ทีต่ รวจสอบ เช่น สา้ นักงานการตรวจเงนิ แผ่นดิน หรอื 5
6
หนว่ ยงานท่ีสูงกวา่ ในระดบั อ้าเภอและจงั หวัดอยา่ งต่อเนือ่ งนบั ตง้ั แต่
0
นายก อปท. คนปัจจบุ นั ดา้ รงตา้ แหน่ง เปน็ เวลา 4 ปี (10 คะแนน ) 10

1.3 “การตกลงราคา” ในการจัดซอื้ จัดจา้ ง เปน็ ไปตามระเบียบและ 5 41

ดา้ เนินการดว้ ยความโปร่งใส (5 คะแนน )

1.4 “การประกวดราคา” ในการจดั ซอ้ื จดั จ้าง เป็นไปอยา่ งโปรง่ ใสโดยต้ัง 10

ราคาโครงการตามราคากลาง เปน็ ระบบการประเมินทไ่ี ดร้ บั การ

ยอมรบั จากทกุ ฝ่ายท่เี กยี่ วข้องวา่ โปรง่ ใส และมีเงนิ เหลือน้อยกวา่ หรือ

เทา่ กบั ร้อยละ 10 ของงบประมาณทัง้ หมดของทกุ โครงการที่จดั

ประมลู โดย e-Bidding (6 คะแนน)

1.5 ไม่มีนวัตกรรมที่แสดงถงึ การดา้ เนินงานอย่างโปรง่ ใส หรือ การ 5

ปอ้ งกนั การทุจรติ ภายในองค์กร ภายในระยะเวลา 3 ปีทผี่ ่านมา

1.6 การจดั การเร่อื งราวรอ้ งทกุ ข์ที่มีผลกระทบต่อชมุ ชนเป็นหลกั โดยไม่ 10

นับรวมความเดอื ดรอ้ นส่วนบคุ คลในกรณีเล็กน้อย จากแหล่งข้อมูล

ทกุ ชนิดในพนื้ ท่ี สามารถบรรเทาความเดือดร้อนของชุมชนได้ทง้ั หมด

(10 คะแนน)

รวม 50

6.3.2 การวางแผนและจัดทาแผนแบบมีส่วนรว่ ม
องค์การบริหารสว่ นตา้ บลหนองยางมีการวางแผนและจดั ทา้ แผนแบบมีส่วนรว่ มทั้ง 4 ฝ่าย ผ่านการ
ประชามคมระดับหมู่บ้าน และเสนอโครงการเข้ามาในการประชาคมระดับต้าบล ทุกหมูบ้านมีโครงการ
เน่ืองจากมกี ารแบ่งงบประมาณให้แต่ละหมบู่ ้านเทา่ ๆ กัน ซงึ่ ทกุ หมู่บ้านเหน็ ด้วยกับวิธีการแบ่งงบประมาณ
ท้าให้การตัดสินใจข้ันสดุ ท้ายในการประชมุ สภาไม่เคยมีประชาชนเข้าร่วมประชมุ สภามาตงั้ แตแ่ รกเริ่ม เพราะ
ประชาชนเห็นชอบมาตั้งแต่การท้าประชาคม แต่ อบต.ก็ยังคงมีการประกาศเชิญให้ประชาชนเข้ารว่ มรับฟัง
ในการประชุมสภาได้ทราบในทุก ๆ ครง้ั ในอดีตยงั ได้รับความรว่ มมือกับประชาชนในการเข้ามาช่วยขุดลอก
คลอง แตเ่ นอื่ งจากสถานการณภ์ ยั แล้งในช่วงหลงั ท้าให้อบต หนองยาง ไม่ได้มโี ครงการขุดลอกคลอง
จากการตรวจสอบการประกาศแผนพัฒนาท้องถ่ิน การจัดท้าเทศบัญญัติงบประมาณรายจ่าย
ประจ้าปี และรายงานงบประมาณท่ีคงเหลือจากการด้าเนินงานประจ้าปี ไม่มีการประกาศให้สาธารณะได้
ทราบล่วงหน้าผ่านทางเว็บไซต์ของ อบต.หนองยาง มเี พยี งการประกาศผ่านทางช่องทางส่อื อ่นื ๆ เช่น บอร์ด
ประกาศหนา้ เทศบาล
ท้ังน้ี ข้อมูลดังกล่าวสอดคล้องกับผลการประเมินประสิทธิภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
(Local performance assessment: LPA) ประจ้าปี 2562 ด้านท่ี 1 การบริหารจัดการ ข้อท่ี 1 การวาง

113

แผนพัฒนาท้องถ่ิน ได้รับคะแนนเต็มทุกข้อย่อย ยกเว้นการด้าเนินการตามแผน ฯ โดยใช้เงินงบประมาณ
เพิ่มเติม และด้านที่ 5 ด้านธรรมาภิบาล ข้อ 2 การเปิดเผยข้อมูลข่าวสารและการมีส่วนร่วม ได้รับคะแนน
ปานกลาง

ตารางที่ 4.6.2 สรุปคะแนนการวางแผนและจัดท้าแผนแบบมสี ่วนร่วมของอบต. หนองยาง

ประเด็นตัวชี้วดั ระดบั ความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพยี งของ อปท. คะแนน คะแนนที่
เตม็ ไดร้ ับ
9
2.การวางแผนและจัดทาแผนแบบมสี ว่ นร่วม
4
2.1 มีการวางแผนและจัดทา้ แผนแบบมสี ่วนรว่ มท้งั 4 ฝา่ ย โดยในการ 12 13

ตดั สินใจข้นั สดุ ท้าย ภาคประชาชนมีส่วนร่วมในการสงั เกตการณแ์ ละ

รบั ฟัง (9 คะแนน)

2.2 มกี ารประกาศแผนพัฒนาประจา้ ปีให้สาธารณะไดท้ ราบล่วงหนา้ ผา่ น 8

ส่ือต่าง ๆ ทีห่ ลากหลาย (4 คะแนน)

รวม 20

6.3.3 การวางแผนการทางานเพอ่ื สง่ ตอ่ จากรนุ่ สู่รุ่น
องค์การบริหารส่วนต้าบลหนองยางจัดใหม้ ีสภาเด็กและเยาวชนในต้าบล โดยไดร้ ับโครงการและงบ
สนับสนุนจากบ้านพักเด็กและครอบครัว จังหวัดอุทัยธานี มาบริหารจัดการท้าโครงการต่าง ๆ สภาเด็กของ
ต้าบลไม่ค่อยเข้มแข็ง เนื่องจากเป็นเด็กในระบบและศึกษาต่อนอกพ้ืนท่ี และพ่ึงมีการคัดเลือกประธานสภา
เด็กคนใหมไ่ ดเ้ มื่อไมน่ าน และในปี 2563 ไมร่ ับงบประมาณส่งเสรมิ จากบา้ นพักเด็ก เนอื่ งจากมีความยุ่งยาก
เรอื่ งการจัดทา้ เอกสาร เพราะไมใ่ ช่โครงการของ อบต.โดยตรง และมีการจัดตง้ั งบโครงการส่งเสริมสภาเด็กใน
ขอ้ บญั ญตั ิ ในโครงการอบรมส่งเสริมกิจกรรมสภาเดก็ และเยาวชน

ตารางท่ี 4.6.3 สรปุ คะแนนการวางแผนการทา้ งานเพอื่ สง่ ตอ่ จากรนุ่ สูร่ ่นุ ของอบต. หนองยาง

ประเดน็ ตัวช้ีวัดระดบั ความเปน็ เศรษฐกิจพอเพยี งของ อปท. คะแนน คะแนนท่ี
เต็ม ได้รบั

3.การวางแผนการทางานเพ่อื สง่ ต่อจากรนุ่ ส่รู ่นุ

ส่งเสรมิ ให้กล่มุ เยาวชนอย่างนอ้ ย 1 ทา้ งานตามความสนใจ 15 2

(2 คะแนน)

รวม 15 2

114

6.3.4 งานโครงสรา้ งพนื้ ฐานด้านกายภาพ
จากการเก็บข้อมูล โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก และลงพื้นท่ีชุมชน พบว่า องค์การบริหารส่วนต้าบล
หนองยาง มกี ารบริการ/ สง่ เสรมิ / สนบั สนนุ งานโครงสรา้ งพืน้ ฐานด้านกายภาพในพ้ืนที่ ดงั นี้
อบต.หนองยางมีโครงข่ายถนนท่ัวถึงทุกชุมชน ประชาชนสามารถสัญจรไปได้ แต่ถนนยังขาด
คุณภาพ ยังคงมีถนนลูกรังที่เป็นถนนเช่ือมระหว่างชุมชน คุณภาพผิวถนนท่ีไม่ต่อเน่ืองกัน จากการแบ่ง
งบประมาณตามแต่ละหมู่บ้านดังที่กล่าวแล้ว จึงเป็นการก่อสร้างถนนแบบแยกแต่ละหมู่บ้านแยกกัน ไม่ได้
เปน็ การก่อสรา้ งถนนที่กอ่ เป็นโครงข่ายเช่ือมโยงกันอย่างตอ่ เนื่อง จึงมีความตา่ งระดับกนั ของผวิ ถนนอยู่ และ
ยงั ดูแลถนนถ่ายโอนจากกรมทางหลวงชนบท (เร่งพัฒนาชนบทหรือ รพช.เดิม) ท่ีเป็นถนนลาดยางเส้นหลัก
ของชุมชน ที่ยังมีรอยต่อของถนน ซึ่งต้องใช้งบประมาณท่ีสูง แม้จะได้งบสนับสนุนจากกรมส่งเสริมการ
ปกครองส่วนท้องถ่ิน แต่กไ็ มเ่ พียงพอ เพราะถนนลาดยาง 1 กโิ ลเมตร ใชง้ บก่อสร้างประมาณ 4-5 ล้านบาท
ซง่ึ เกนิ ความสามารถในการดแู ลของ อบต. อย่ใู นระหว่างการขอรับงบประมาณจากเงนิ อุดหนนุ
อบต.หนองยางสนับสนุนประปาหมู่บ้านทกุ หมู่ให้ประชาชนในพื้นที่มบี ริการน้าเพ่อื การบริโภคครบ
ทกุ ครัวเรือน และตลอดปี ยกเว้นในปี 2563 นี้ ในหมู่ 3 ไม่มีแหล่งนา้ ดิบในการผลิตน้าประปา เนื่องจากน้า
บาดาลเป็นสนิมเหล็ก อบต. จึงตั้งงบอุดหนุนไปยงั การประปาสว่ นภูมิภาคเพอื่ ให้เข้ามาด้าเนินการจ่ายน้าใน
หมู่ 3 แตย่ ังไมท่ ัว่ ถงึ ทงั้ หมู่
แหลง่ น้าเพ่อื การอุปโภคในตา้ บลหนองยางเป็นพ้นื ทีแ่ หล่งน้าชลประทานถึงร้อยละ 70 ของพ้นื ทท่ี ้ัง
ตา้ บล และมีการโครงการขุดเจาะน้าบาดาลหมู่บา้ นท่หี ่างไกลคลองชลประทาน
อบต.หนองยางจดั ให้มีไฟฟา้ ใช้ครบทกุ บา้ นเรอื น เป็นไฟฟา้ ส่วนภมู ภิ าคท้งั หมด
โทรคมนาคมด้านการบริการอินเทอร์เน็ต อบต.หนองยางส่งเสริมให้มีอินเทอร์เน็ตประชารัฐในทุก
หมู่บ้าน และ อบต. มีบริการ Wifi ฟรี รอบ ๆ พื้นท่ีส้านักงานอบต. เพื่อให้ประชาชนที่เข้ามาใช้บริการได้ใช้
งานอินเทอร์เนต็ ฟรี
ทั้งน้ี ผลการประเมินประสิทธิภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (Local performance
assessment: LPA) ประจ้าปี 2562 ด้านท่ี 4 การบริการสาธารณะ ขอ้ ที่ 1 โครงสรา้ งพื้นฐาน ไดร้ ับคะแนน
เต็มทกุ ข้อย่อยทเ่ี กย่ี วกบั โครงสรา้ งพน้ื ฐาน

ตารางท่ี 4.6.4 สรปุ คะแนนงานโครงสร้างพ้ืนฐานด้านกายภาพของอบต. หนองยาง

ประเด็นตัวชีว้ ัดระดับความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพียงของ อปท. คะแนน คะแนนที่
เต็ม ได้รบั

4.งานโครงสรา้ งพ้ืนฐานด้านกายภาพ 2
2
4.1 มีโครงขา่ ยถนนเข้าถงึ หมู่บา้ น (2 คะแนน) 3 3

4.2 มีนา้ เพ่อื การบริโภคหม่บู ้าน (2 คะแนน) 3

4.3 สง่ เสรมิ ให้มแี หล่งน้าเพื่อการอุปโภค (การเกษตร) ทกุ หม่บู ้าน 3

(3 คะแนน)

115

4.4 สง่ เสริม/สนบั สนุน/ประสานงานกับหน่วยงานทเี่ กย่ี วข้อง ให้ทุก 3 3
หมบู่ า้ นมไี ฟฟา้ ใช้ (3 คะแนน) 3 3

4.5 ส่งเสริม/สนบั สนุน/ประสานงานกับหนว่ ยงานท่ีเกีย่ วขอ้ ง ให้มีบรกิ าร 15 13
โทรคมนาคมทกุ หมบู่ า้ น อาทิ อนิ เทอรเ์ น็ตหมู่บา้ น โดยมคี วามเร็ว
และความแรงท่เี หมาะสมตามสภาพตามภูมิสงั คมของพื้นที่ ทกุ บา้ น
ในพืน้ ที่ (3 คะแนน)
รวม

6.3.5 การบรหิ ารงานภายในให้เปน็ องค์กรแหง่ ความสุข
องค์การบริหารส่วนต้าบลหนองยาง มีการจัดการความรู้ภายในองค์กร มีประชุมบุคลากรเป็น
ประจ้าทุกเดือน ริเร่ิมเม่ือปลัดคนใหม่ย้ายเข้ามาปี 2561 ไม่ก้าหนดวัน เอาตามความพร้อมของทุกคนใน
องค์กร เพ่ือสรุปผลการท้างานและแก้ไขการท้างาน ซ่ึงมีการบันทึกการประชุมไว้ทุกคร้ัง โดยมีบุคลากรเข้า
ร่วมครบทุกคน และมีการจัดการความรู้ภายนอกองค์กร มีการท้าบันทึกสรุปการอบรมจากภายนอกของ
บุคลากร เพอ่ื น้ามาถา่ ยทอดใหเ้ พื่อนร่วมงานไดแ้ ลกเปลย่ี นเรยี นรู้ แตย่ งั ไมเ่ ห็นภาพการนา้ ความรูเ้ หลา่ นนั้ มา
ใช้ อีกทั้งการประชุมประจ้าเดือนก็เพิ่งเริ่มต้น เน้นในเรื่องการติดตามงาน หรือการส่ือสารภายในองค์กร
ลักษณะการจดั การความรูท้ ีน่ ้าสกู่ ารแก้ไขปญั หาจงึ ยงั ไมป่ รากฎ
บคุ ลากรใน อบต.หนองยาง ยังคงความขัดแย้งแบ่งแยกกนั อยบู่ ้างบางกลุ่ม แต่ทกุ คนทา้ งานร่วมกัน
ภายใต้ผู้น้าคนเดียวกัน บุคลากรทุกคนยังคอยสนับสนุนนายก ท่ีมีความเป็นผู้น้าริเร่ิม ค้นคว้า ท้าสิ่งใหม่ ๆ
ให้ชุมชนตลอด และบุคลากรก็เป็นผู้ตามท่ีดี มีการท้างานช่วยเหลือกัน ในการท้าโครงการต่าง ๆ จะมีการ
ประชุมแบง่ หน้าทกี่ ันท่ีชดั เจน จะมีบางกจิ กรรมทจ่ี ะเข้ามาชว่ ยกนั โดยไมม่ ีร้องขอ เชน่ การอบรมอาสาสมคั ร
ป้องกันภัยฝ่ายพลเรือนประจ้าปี และการช่วยเหลือกันระหว่างกองช่างกับกองคลังเป็นประจ้า การที่นายก
ริเร่ิมงานใหม่ ๆ จะท้าให้ภาระของบุคลากรมากข้ึน แต่บุคลากรกลับมองว่าหากเรามีการจัดการแบ่งงาน
บริหารเวลา ซึ่งยังเป็นการทา้ ทายตนเอง และเป็นผลประโยชน์ของประชาชนทีจ่ ะไดร้ ับ แต่บุคลากรสว่ นใหญ่
ยังเป็นการท้างานเฉพาะหน้าที่ท่ีต้องรับผิดชอบ หรือการมอบหมายงานจากนายก ฯ ให้รับผิดชอบแต่ละ
หมบู่ า้ น เปน็ ต้น
ผู้บริหารและบุคลากรมีการร่วมแสดงความยินดีต่อลูกน้องและเพ่ือนรว่ มงาน เม่ือได้เลื่อนต้าแหน่ง
หรือย้ายไปที่อ่ืนในต้าแหน่งท่ีก้าวหน้ากว่าเป็นประจ้า เพราะบุคลากรใน อบต.หนองยางมีการโยกย้าย
บ่อยคร้ัง และผู้บรหิ ารกม็ ีอุเบกขาตอ่ บุคลากรทุกคน ไม่เอนเอียงไปฝา่ ยใดฝา่ ยหน่งึ เช่น บคุ ลากรท่ีรอ้ งเรียน
เร่ืองการขอข้ึนเงินเดือน และบุคลากรคนอนื่ ๆ ขอใหน้ ายกร้องเรียนกลับ แต่นายกไมม่ ีการด้าเนินการใด ๆ
เพราะเหน็ ว่าเปน็ การเข้าใจผดิ และไมอ่ ยากให้เกิดเรื่องใหญ่มากกว่าน้ี มองวา่ จะเป็นผลเสียตอ่ องคก์ รมากกวา่
บุคลากรใน อบต.หนองยางมีการช่วยกันท้างานเม่ือได้รับการร้องขอ ทุกคนการพูดจาสุภาพให้
เกียรติผ้บู ริหาร ประชาชนทีม่ าใช้บริการ และเพ่ือนร่วมงาน ทุกคนในองค์กร ส่วนมากเป็นคนในชุมชน รู้จัก

116

ซงึ่ กันและกนั ไมม่ ีการแบ่งฝกั แบ่งฝ่ายกันมาต้ังแต่จบเร่อื งที่บุคลากรร้องเรียนเร่ืองการขอข้ึนเงินเดือนเมื่อปี
2560

บุคลากรใน อบต.หนองยาง มองว่าองค์กรแห่งนี้เป็นเหมอื นบ้านหลังอีกหลัง เพราะทุกคนสามารถ
พดู คุย ปรึกษากันได้ และผู้บริหารไม่ได้สร้างความกดดันในการท้างานให้กับบุคลากร ปัญหาหน้ีสินมีทุกคน
ใน องค์กร แต่เป็นหน้ีสินท่ีเกิดจากปัจจัยพื้นฐานส่วนใหญ่และหนี้สินฟุ่มเฟือยก็ยังมีอยู่บ้าง เพราะบุคลากร
ส่วนมากไม่มีบัตรเครดิต จะกู้ในระบบธนาคาร แตก่ จ็ ะมีกูน้ อกระบบบ้าง รวมท้งั หมดบุคลากรก็ยงั คงมีหน้สี ิน
อยู่ประมาณร้อยละ 60 ของบุคลากรท้ังหมด ยอมรับว่าหนี้สินเป็นปัญหาในการท้างาน การคิดวิตกกังวล
และเรอ่ื งหวยลอตเตอรี่ของบุคลากรในองค์กรยังคงมอี ยู่ประมาณรอ้ ยละ 60 ของบคุ ลากรทั้งหมด

ตารางที่ 4.6.5 สรุปคะแนนการบริหารงานภายในให้เป็นองค์กรแหง่ ความสุขของอบต. หนองยาง

ประเดน็ ตัวช้วี ดั ระดบั ความเปน็ เศรษฐกิจพอเพียงของ อปท. คะแนน คะแนนที่
เต็ม ได้รบั

5.การบริหารงานภายในให้เปน็ องค์กรแหง่ ความสขุ

5.1 โดยภาพรวมท้งั องคก์ ร มีการแลกเปล่ียนเรยี นรู้ หรอื มกี ารจัดการ 10 7

ความรู้ทกุ เดือน และความร้นู น้ั สามารถนา้ ไปสู่การแก้ปัญหาอย่าง

สัมฤทธผิ ล อย่างนอ้ ยรอ้ ยละ 50 ของปัญหา (7 คะแนน)

5.2 ความรกั สามคั คีของบุคลากรภายในองค์กร ไมม่ กี ารแบ่งแยกเปน็ ฝกั 10 7

เป็นฝา่ ย และมกี ารช่วยกันทา้ งานเม่ือไดร้ บั การร้องขอ (7 คะแนน)

5.3 บคุ ลากรทกุ คนในองค์กรมมี ทุ ิตาจติ ตอ่ กัน เชน่ มคี วามยนิ ดตี อ่ 10 10

รางวลั /คา้ ชน่ื ชมทเ่ี พือ่ นรว่ มงานของตนได้รบั จากการปฏบิ ัตงิ าน และ

ผู้บงั คบั บัญชามีมุทิตาจิตและอเุ บกขาตอ่ ผใู้ ต้บังคบั บญั ชาใน

สถานการณ์ทจี่ า้ เปน็ (10 คะแนน)

5.4 มผี ลการปฏบิ ัติตามหลกั สงั คหวตั ถุ คอื หลกั การอย่รู ว่ มกันในสงั คม 10 10

อย่างมคี วามสขุ ในองค์กรอยา่ งครบถ้วน มีหลักในเร่อื งทาน เรือ่ งปยิ

วาจา และเร่ืองสมานตั ตาภายในองค์กร (10 คะแนน)

5.5 บุคลากรในองค์กรมีความสขุ จากบรรยากาศของการท้างานในท่ี 10 7

ท้างานเหมือนเป็นบา้ นหลงั ท่ีสอง และบคุ ลากรอยา่ งน้อยหรอื เท่ากบั

รอ้ ยละ 60 ไมม่ ีภาระหนส้ี นิ และปลอดจากอบายมขุ (7 คะแนน)

รวม 50 41

6.3.6 งานโครงสร้างพืน้ ฐานทางสงั คม
องค์การบริหารส่วนต้าบลหนองยางมีการจัดการศึกษาส้าหรับเด็กปฐมวัย ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 3
ศูนย์ ได้แก่ ศพด.บ้านทุ่งใหญ่ มีเด็กจ้านวน 15 คน ครูดูแล 2 คน ศพด.บ้านหนองบัว มีเด็กจ้านวน 29 คน

117

ครูดูแล 3 คน และ ศพด.บ้านหนองยาง มีเด็กจ้านวน 25 คน ครูดูแล 3 คน ในภาพรวมมีจ้านวนครู 8 คน
ต่อเด็ก 69 คน เม่ือเทียบกับเกณฑ์ตัวชี้วัดระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงคือ 1:10 พบว่า อัตราส่วนของ
จ้านวนครูต่อนักเรียนสอดคล้องกับเกณฑ์ตัวชี้วัดระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียง มีการจัดการเรียนการ
สอน/กิจกรรมน้าของเหลือใช้มาประยุกต์ใช้เป็นส่ือการเรียนการสอน เพื่อเสริมสร้างพัฒนาการเด็กอย่าง
สมวัย และมีการพัฒนาศักยภาพครู ส่งเข้าอบรมหลักสูตรการพัฒนาความสามารถของสมองในการจัดการ
กับชีวติ Brain Executive Function แต่ไมไ่ ดน้ า้ มาใช้เตม็ รปู แบบ น้ามาปรับใช้บางสว่ นใหเ้ หมาะสมกับเด็ก
ในพื้นท่ีและอายุ และมีการประชุมในทุก ๆ เดอื น เพื่อรบั ทราบปัญหาและรว่ มกนั แก้ไข

เดิม อบต.หนองยางเป็นต้าบลแรก ๆ ท่ีมีการระบาดของโรคไข้เลือดออก ท้าให้ อบต.ต้องเร่ง
ป้องกันและพร้อมการรับมือ จึงได้น้าระบบปฏิบัติการและโปรแกรมดิจิทัลส้าหรับเฝ้าระวังและจัดการโรค/
ภัยพิบัติ “PODD (ผ่อดีดี)”เข้ามาใช้ในชุมชน โดยท่ีชุมชนใช้งานและร่วมเป็นเจ้าของ ท้างานผ่านการ
ด้าเนินการของศูนย์ปฏิบัติการสุขภาพหน่ึงเดียวระดับต้าบล ของ อปท. เพ่ือให้ อปท. มีเครื่องมือตรวจจับ
เหตผุ ิดปกติสุขภาพหนงึ่ เดียวได้อย่างรวดเร็ว (Early Detection) โดยอาศัยสมาร์ทโฟนรายงาน ประมวลผล
และแจ้งข่าวสารอัตโนมัติแบบ real time ท้าให้ตอบสนองข้ันต้นในการระงับเหตุด้วยต้นเองอย่างรวดเร็ว
และไดผ้ ล ชว่ ยให้ระบบเฝา้ ระวงั โรคระบาดในคน สัตว์ และภัยพบิ ตั ิทางสงิ่ แวดล้อมของ อปท.มปี ระสิทธิภาพ

การจัดการขยะของ อบต.หนองยาง มีบริการถังขยะทุกชุมชนทั่วถึง มบี รกิ ารรถเก็บขยะทกุ วัน โดย
มีการเสียค่าจัดเก็บขยะ 96 บาทต่อปี และยังมีการรณรงค์การจัดการขยะต้ังแต่ต้นทางในชุมชน โดยให้มี
ชุมชนที่มีความพร้อมและมีการริเร่ิมไว้บ้างมาเป็นชุมชนน้าร่องในการคัดแยกขยะ เพื่อให้ชุมชนอื่น ๆ มาดู
เปน็ ต้นแบบ และท้าให้ปริมาณขยะในชมุ ชนนา้ ร่องลดลง ไม่ส่งกลน่ิ เหมน็ ในชมุ ชน และไมม่ เี กลื่อนกลาดตาม
ท้องถนนในชุมชนต่าง ๆ

ตารางท่ี 4.6.6 สรุปคะแนนงานโครงสร้างพ้นื ฐานทางสงั คมของอบต. หนองยาง

ประเดน็ ตวั ช้ีวัดระดบั ความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพยี งของ อปท. คะแนน คะแนนที่
เต็ม ได้รบั

6.งานโครงสร้างพ้นื ฐานทางสงั คม

6.1 มกี ารจดั การศกึ ษาส้าหรบั เดก็ ปฐมวัย มีจ้านวนครู เหมาะสมกับจ้านวนเดก็ 10 10

และมีการจดั การเรยี นการสอนให้เด็กได้รับการพฒั นาอย่างสมวยั และมี

ความสุข (10 คะแนน)

6.2 6.2.1 มีการก้าจัดยุงลาย และ/หรอื มีการปอ้ งกันการระบาดของหนู และ/หรอื 10 5

โรคพษิ สนุ ัขบา้ รวมทั้งพาหะนา้ โรคทกุ ชนดิ มาสู่ชุมชนอยา่ งไดผ้ ล โดยไมม่ ี

ผูป้ ่วยจากโรคดงั กลา่ วเลยในพน้ื ทต่ี ลอดระยะเวลา 3 ปที ผี่ ่านมา (5 คะแนน)

6.2.2 มีการกา้ จัดขยะในพน้ื ที่อย่างไดผ้ ลโดยไม่มีเศษขยะตกเกล่อื นกลาดใน 5

ทกุ หม่บู ้านของต้าบล (5 คะแนน)

รวม 20 20

118

6.3.7 งานสง่ เสรมิ อาชีพเกษตรกรรมและวิสาหกจิ ชุมชน
องคก์ ารบริหารสว่ นต้าบลหนองยางมีการสง่ เสริม/ สนบั สนุนอาชพี เกษตรกรรมกลุ่มเลี้ยงสัตว์ และ
ยงั มกี ารสนบั สนุนศนู ย์เรียนรเู้ ศรษฐกจิ พอเพยี ง ใน หมทู่ ี่ 2
อบต.หนองยางมีการสง่ เสรมิ / สนบั สนุนวสิ าหกิจชุมชนในพื้นท่ี มากกว่า 4 กลุ่ม เชน่ 1) กลมุ่ ผ้เู ล้ยี ง
กระบือ 2) กลุ่มท้าพริกแกง 3) กลุ่มท้าปลาร้า 4) กลุ่มผลิตข้าวปลอดภัย และ 5) กลุ่มขนมไทยบ้านดงไร่
ส่งเสริมโดยไมใ่ ชง้ บประมาณ เน้นให้พงึ่ ตนเองได้ จะสนับสนุนในเรอื่ งของยมื ใช้สถานท่ี หรือเม่ืองกลมุ่ รอ้ งขอ
เข้ามา และในปี 2564 อบต.จัดท้าโครงการพัฒนากลุ่มอาชีพเดิมที่มีความเข้มแข็งเพิ่มยิ่งขึ้น ให้กลายเป็น
วสิ าหกิจชมุ ชนทเี่ ขม้ แข้งและมีรายได้

ตารางที่ 4.6.7 สรปุ คะแนนงานสง่ เสรมิ อาชพี เกษตรกรรมและวิสาหกจิ ชมุ ชนของอบต. หนองยาง

ประเดน็ ตวั ช้ีวดั ระดับความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพียงของ อปท. คะแนน คะแนนท่ี
เตม็ ได้รบั

7.งานส่งเสริมอาชีพเกษตรกรรมและวิสาหกิจชมุ ชน

7.1 สง่ เสริมให้เกดิ การรวมกลมุ่ เกษตรกรเพื่อท้าการเกษตรตามแนวทาง 7.5 7.5

เศรษฐกจิ พอเพียง และสนบั สนนุ ใหม้ ศี นู ยก์ ารเรียนรู้ (7.5 คะแนน)

7.2 สง่ เสริมใหเ้ กดิ การรวมกลุม่ วิสาหกิจชมุ ชน มากกวา่ 4 กลุ่ม พร้อมทั้ง 7.5 7.5

ช่วยเหลอื ในด้านการตลาด (7.5 คะแนน)

รวม 15 15

6.3.8 งานด้านสังคมและวัฒนธรรม
องคก์ ารบรหิ ารสว่ นต้าบลหนองยางส่งเสรมิ ให้มกี ิจกรรมสรา้ งความรกั และสามคั คีของชุมชนร่วมกับ
วดั ในพน้ื ท่ี ตามความเช่ือทางศาสนา ประเพณี และวฒั นธรรมของคนในชุมชน ไดแ้ ก่ 1. ประเพณีสงกรานต์
รดน้าด้าหวั ผูส้ งู อายุ 2. ประเพณีงานบญุ เดือนสาม 3. ประเพณีตกั บาตรเทโว 4.วันส้าคัญทางศาสนา และ 5.
วันสา้ คัญทางรัฐพิธี และมีอุดหนนุ / สนบั สนนุ โครงการอบรมจิตใจใหก้ บั เด็กนกั เรียนในพืน้ ท่ี
ท้ังน้ี ผลการประเมินประสิทธิภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (Local performance
assessment: LPA) ประจ้าปี 2561 ด้านที่ 4 การบริการสาธารณะ ข้อที่ 4 การส่งเสริม ศิลปะ วัฒนธรรม
ประเพณี ศาสนา และภูมิปัญญาท้องถ่ิน ได้รับคะแนนปานกลาง ยกเว้นจ้านวนกิจกรรมส่งเสริมศิลปะ
วฒั นธรรม และศาสนา

119

ตารางท่ี 4.6.8 สรปุ คะแนนงานดา้ นสงั คมและวฒั นธรรมของอบต. หนองยาง คะแนน คะแนนที่
เต็ม ได้รบั
ประเดน็ ตัวชี้วัดระดบั ความเปน็ เศรษฐกิจพอเพียงของ อปท. 15 5

8.งานดา้ นสงั คมและวัฒนธรรม 15 5
ส่งเสริมความรกั ความสามัคคแี ละสมั พนั ธภาพทดี่ ีระหวา่ งชุมชนกับ
วดั ในพระพุทธศาสนา และ/หรือศาสนสถานตามความเชื่อของ
ประชาชนในท้องถ่ินหรือตามวฒั นธรรมประเพณี ทีด่ า้ เนนิ การโดย
อปท. อยา่ งนอ้ ยปลี ะ 6 คร้งั (5 คะแนน)
รวม

6.3.9 การบรหิ ารงานภายในให้เปน็ องคก์ รแห่งประโยชน์สขุ
จากการตรวจสอบเอกสารรายรับรายจ่ายงบประมาณประจ้าปี 2562 องค์การบริหารส่วนต้าบล
หนองยางมีรายรับท้งั หมด 38,103,372 บาท มคี ่าใช้จ่ายเงนิ เดือนและคา่ ตอบแทน 9,980,970 บาท คิดเป็น
ร้อยละ 26.2 ของรายรับท้ังหมด ยังคงอยู่ในเกณฑ์ อปท. มีรายรับไม่เกินปีละ 40 ล้านบาท ใช้เงินเพ่ือการ
ดงั กลา่ วไมเ่ กินรอ้ ยละ 29 สามารถประหยัดค่าใช้จ่ายเพื่อมีเงินเหลือไปใช้จ่ายเพื่อการพัฒนาต่าง ๆ ในพื้นที่
ให้มากขึ้น
นายกองคก์ ารบริหารสว่ นตา้ บลหนองยางคนปจั จุบัน ดา้ รงตา้ แหน่งมาได้ 2 สมัยต้งั แต่ปี 2555 เปน็
ระยะเวลา 8 ปี ได้รับคัดเลือกให้เป็นนายกอบต. โดยไร้คู่แข่งทางการเมือง ผู้น้าท้องถ่ินและผู้น้าท้องท่ีมีการ
ร่วมมือกันอย่างสมานฉันท์ มีการพูดคุยกันในกลุ่มผู้น้าและอดีตผู้น้าเพ่ือคัดเลือกคนท่ีเหมาะเข้ามาด้ารง
ตา้ แหน่งต่อ

ตารางที่ 4.6.9 สรุปคะแนนการบริหารงานภายในใหเ้ ป็นองค์กรแห่งประโยชนส์ ขุ ของอบต. หนองยาง

ประเด็นตวั ชี้วดั ระดับความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพียงของ อปท. คะแนน คะแนนท่ี
เตม็ ไดร้ ับ

9.การบรหิ ารงานภายในให้เปน็ องคก์ รแหง่ ประโยชนส์ ขุ

9.1 มีการประหยดั ค่าใชจ้ า่ ยด้านเงินเดือนและคา่ จา้ งบุคลากรประจา้ เพือ่ 20 15

มเี งินเหลอื ไปใชจ้ ่ายเพื่อการพัฒนาตา่ ง ๆ ในพนื้ ทใี่ ห้มากข้นึ สา้ หรบั

อปท. ทมี่ ีรายรับไม่เกนิ ปลี ะ 10 ล้านบาท ใชเ้ งินเพือ่ การดงั กล่าวไดไ้ ม่

เกนิ รอ้ ยละ 35 และสัดส่วนดังกลา่ วจะลดลงร้อยละ 1 ทุกรายได้ท่ี

เพ่ิมขึน้ 5 ลา้ นบาท (15 คะแนน)

9.2 มกี ารบริหารเพ่ือประโยชนข์ องประชาชนในพนื้ ที่อยา่ งต่อเนอื่ ง อัน 10 8

เปน็ ผลมาจากนายก อปท. คนปจั จุบันได้รับการเลือกเขา้ มาทา้ หนา้ ที่

อย่างตอ่ เนอ่ื งไม่น้อยกวา่ 8 ป/ี หรอื มรี ะบบการคดั เลอื กตามแนวทาง

120

ประชาธปิ ไตยแบบสมานฉนั ท์ 30 23
รวม

6.3.10 การจดั การศกึ ษา สาธารณสุข และการจัดการขยะในระดับทสี่ งู ขน้ึ
องค์การบริหารส่วนต้าบลหนองยางจัดให้มีศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย 1
แห่งในต้าบล คือ กศน.ต้าบลหนองยาง โดยมอบส้านักงาน อบต.หลังเก่าให้แก่ กศน.ต้าบลหนองยาง มีการ
ส่งเสริมจัดหาแหล่งเงนิ ทนุ ให้แกเ่ ด็กในศนู ย์พัฒนาเดก็ เลก็ ทผ่ี ปู้ กครองยากจน
ในต้าบลหนองยางมโี รงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพต้าบล 2 แห่ง เพือ่ รองรบั ประชาชนและดแู ลสุขภาพ
ขั้นพ้ืนฐาน นอกจากนี้ อบต.หนองยาง ยังดูแลชุมชนมากกว่าการส่งเสริมสุขภาพ คือ การเฝ้าระวังสุขภาพ
ภายในต้าบล ในโครงการศนู ย์เฝ้าระวังสุขภาพหนึ่งเดียวประจา้ ต้าบล โดยใช้ระบบปฏิบัติการและโปรแกรม
ดิจิทัลส้าหรับเฝ้าระวังโรคระบาดในคน สัตว์ และภัยพิบัติทางสิ่งแวดล้อม ร่วมกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
พร้อมกับเครือข่าย 5 อปท.ใน 5 จังหวัดภาคกลาง (เหนือตอนล่าง-กลางตอนบน) ได้แก่ อุทัยธานี ชัยนาท
นครสวรรค์ พิจิตร และกา้ แพงเพชร
เดิม อบต.หนองยางจัดเก็บขยะในชุมชนรถเก็บขยะวิ่ง 7 รอบต่อสัปดาห์ ลดลงเหลือ 5 รอบต่อ
สัปดาห์ หลังจาก อบต.หนองยาง ส่งเสริมรณรงค์การจัดการขยะตั้งแต่ต้นทางให้กับชุมชน และรณรงค์ให้
ประชาชนเห็นคุณค่าของขยะ มีกองทุนฌาปนกิจขยะที่ได้งบอุดหนุนมาจากกระทรวงธรรมชาติและ
สงิ่ แวดล้อม โดยริเริ่มในหมู่ที่มีการเริม่ ต้นเรื่องการจัดการขยะมาบา้ ง ทา้ เปน็ หมบู่ ้านต้นแบบ 3 หมู่บ้านเป็น
ตัวน้าร่อง มีสมาชิก 600 กว่าครัวเรือน มีเงินกองทุน 100,000 กว่าบาท และผู้น้าท้องท่ีก็มีความยินดีท่ีจะ
เป็นหมบู่ ้านต้นแบบ ซงึ่ ยังเป็นเพียงชมุ ชนต้นแบบยงั ไม่มกี ารจดั การขยะทง้ั ต้าบล

ตารางที่ 4.6.10 สรุปคะแนนการจัดการศึกษา สาธารณสุข และการจัดการขยะในระดับท่ีสูงขึ้นของอบต.

หนองยาง

ประเดน็ ตัวช้วี ดั ระดับความเปน็ เศรษฐกิจพอเพียงของ อปท. คะแนน คะแนนที่
เต็ม ไดร้ ับ

10.การจัดการศกึ ษา สาธารณสุขและการจัดการขยะในระดบั ท่ีสงู ขน้ึ

10.1 จัดให้มีการจดั การศึกษาในลักษณะอน่ื ๆ หรือในระดับทีส่ งู กวา่ 55

การศึกษาปฐมวยั และริเรมิ่ ประสานหรือชว่ ยหาแหลง่ ทุนการศกึ ษา

แกเ่ ยาวชนในพน้ื ที่เพื่อลดปญั หาความเหลอ่ื มล้า (5 คะแนน)

10.2 จัดให้มีการดูแลสขุ ภาพประชาชนในระดบั ท่สี งู กวา่ การส่งเสริม 55

สุขภาพและการปอ้ งกันโรคขน้ั พ้นื ฐาน เช่น ดูแลโรงพยาบาลสง่ เสรมิ

สุขภาพประจา้ ต้าบลเอง หรอื มีกจิ กรรมดูแลสขุ ภาพบคุ คลทต่ี อ้ ง

ไดร้ บั การดแู ลเปน็ พิเศษ เช่น ผสู้ งู อายุ ผ้ทู ี่ขาดผูอ้ ปุ การะ เป็นตน้

หรือริเร่มิ โครงการ/ กจิ กรรม/ นวตั กรรมในด้านส่งเสริมสขุ ภาวะใน

121

มิตติ า่ ง ๆ (5 คะแนน) 10 6
10.3 ส่งเสรมิ / สนบั สนนุ ให้อยา่ งน้อยร้อยละ 20-49 ของครัวเรือนใน 20 16

ต้าบลมกี ารจดั การแยกขยะที่ตน้ ทาง และจดั ใหม้ ธี นาคารขยะ (6
คะแนน)

รวม

6.3.11 การพัฒนาทรพั ยากรธรรมชาติและสภาพแวดลอ้ มให้ดยี ง่ิ ข้ึน
องค์การบริหารส่วนต้าบลหนองยางมีการจัดกิจกรรม/ โครงการในข้อบัญญัติปี 2562 และผลการ
ด้าเนนิ งานประจ้าปีงบประมาณ 2562 อันเป็นงานส่งเสริมทเ่ี กี่ยวข้องกบั การพฒั นาทรพั ยากรธรรมชาติและ
สภาพแวดลอ้ มใหด้ ียง่ิ ข้ึน ซงึ่ เป็นกจิ กรรม/ โครงการต่าง ๆ ดงั น้ี
 โครงการฝกึ อบรมหน่ึงต้าบลหนง่ึ ทมี กภู้ ยั (Otos) (ขอ้ 11.1)
 โครงการธนาคารตน้ ไม้ (ขอ้ 11.4)
 โครงการขดุ เจาะน้าบาดาลหมูบ่ ้าน (ข้อ 11.5)
 โครงการป้องกันและลดอุบตั ิเหตุทางทอ้ งถนนในชว่ งเทศกาลส้าคัญ (ข้อ 11.9)
เน่ืองจากสภาพพ้ืนท่ีเป็นพ้ืนที่การเกษตร อยู่ในเขตชลประทาน จึงมีพื้นท่ีป่า หรือหนองน้า
สาธารณะน้อย ท้าให้ อบต. หนองยางไม่ได้มีกิจกรรมเก่ียวกับการพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและ
สภาพแวดล้อมมากนกั และการทา้ งานของ อบต. หนองยางท่ีผา่ นมาก่อนนายก คนปัจจุบัน เน้นการพัฒนา
โครงสร้างพ้ืนฐาน จึงไม่งานส่งเสริมด้านการพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสภาพแวดล้อมให้ดีย่ิงข้ึนมาก
เท่าที่ควร หากมีเป็นการท้างานเพ่ือตอบตัวช้ีวัด ยกเว้นโครงการธนาคารต้นไม้ ซ่ึงคณะกรรมการสถาบัน
การเงินต้าบลหนองยางได้ด้าเนินการร่วมกับธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร เพ่ือส่งเสริมให้
สมาชิกปลูกต้นไม้ในท่ีดินของตน ท้าให้มูลค่าสินทรัพย์/ ท่ีดินสูงขึ้นและสมาชิกสามารถน้าไปเพิ่มวงเงินค้า
ประกันได้ โดยนายก ฯ ไดน้ ้าโครงการดงั กล่าวมาบรรจุในขอ้ บญั ญตั ิเพื่อให้ อบต. เขา้ มามสี ่วนในการพัฒนา
เพ่ิมพืน้ ทสี่ เี ขยี ว

ตารางท่ี 4.6.11 สรุปคะแนนการพฒั นาทรพั ยากรธรรมชาติและสภาพแวดล้อมให้ดยี ง่ิ ขึน้ ของอบต. หนองยาง

ประเด็นตวั ช้วี ัดระดบั ความเปน็ เศรษฐกิจพอเพียงของ อปท. คะแนน คะแนนท่ี
เต็ม ไดร้ ับ

11.การพัฒนาทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสภาพแวดล้อมใหด้ ขี น้ึ

11.1 มีส่วนร่วมในการลด ปอ้ งกัน หรอื บรรเทาความทุกข์ยากของ 33

ประชาชนในพนื้ ที่จากอุบัตภิ ัย (น้าทว่ ม โคลนถลม่ นา้ แลง้ วาตภยั

อคั คภี ัย ฯลฯ)

11.4 มสี ว่ นร่วมในการสง่ เสรมิ การปลกู ต้นไมแ้ ละ/หรือเพิ่มพ้ืนท่ีสีเขียว 3 3

ภายในพน้ื ท่ี

122

11.5 มสี ่วนร่วมในการจัดให้มแี ละบ้ารงุ รักษาแหล่งน้าสาธารณะในหม่บู า้ น 3 3
11.9 มสี ว่ นรว่ มดแู ลและปอ้ งกนั อบุ ตั ภิ ยั ทางถนนในพนื้ ท่ี 3 3
20 12
รวม

6.3.12 การจดั กจิ กรรมลดปัญหาสงั คมและเพ่มิ สวัสดกิ ารสังคมเทา่ ทส่ี ามารถทาได้
องคก์ ารบริหารสว่ นต้าบลหนองยางมีนโยบายและมาตรการขจดั และลดปัญหายาเสพติดในเยาวชน
ในพ้ืนท่ี โดยการส่งเสริมกิจกรรมอบรมให้ความรู้เรื่องยาเสพติด และกีฬาต้านยาเสพติดร่วมกับโรงเรียนใน
พ้ืนท่ี โดยให้โรงเรียนแจ้งความประสงค์เข้ามาซ่ึงมีโครงการจัดไว้ในข้อบัญญัติ มีมาตรการรณรงค์ลดปัญหา
การสูบบหุ รี่และเครื่องด่มื แอลกอฮอล์ในพ้นื ท่ี แต่ก็ยังคงมีอยู่ในชุมชน และปัญหาการเล่นการพนันตามงาน
ศพตา่ ง ๆ ในพน้ื ที่ต้าบลหนองยางยังคงมบี ้างคร้งั คราว และมนี ้อยมาก
องค์การบริหารส่วนต้าบลหนองยางมีการส่งเสริม สนบั สนนุ มาตรการลดปัญหาการต้ังครรภ์กอ่ นวัน
อันควรของเยาวชนอายุ 18 ปี หรือต่้ากว่า จัดให้มีกิจกรรมให้ความรู้เรื่องเพศศึกษาแก่เด็กและเยาวชนใน
พืน้ ที่ ซงึ่ เป็นโครงการของสภาเด็ก
ในพื้นท่ีการดูแลของ อบต.หนองยาง ไม่มีปัญหาผู้ไร้บ้าน ผู้ไร้ท่ีพ่ึง คนพิการ และผู้สูงอายุที่ถูก
ทอดทิ้ง มีเพยี งผทู้ ี่ไรท้ ่ีดินเป็นของตนเอง หรือคนยากจน ซึ่งคนเหล่านีอ้ าศยั พนื้ ที่ดินสาธารณะว่างเปล่า และ
ท่ีดินของญาติในการสร้างบ้านอาศัย อบต.มีการช่วยเหลื่อของบจากส้านักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคง
ของมนุษย์ จงั หวดั อุทัยธานี เข้ามาชว่ ยซ่อมแซมบ้านเรือน ไม่มีงบของ อบต. โดยตรง แต่มีการประสานงาน
และด้าเนนิ การสร้าง ซ่อมแซมใหก้ ลุม่ คนเหลา่ น้ี ปจั จบุ ันยังคงมผี ทู้ ี่รอการชว่ ยเหลอื หลงเหลอื อยู่บา้ งเป็นส่วน
น้อย

ตารางท่ี 4.6.12 สรุปคะแนนการจัดกิจกรรมลดปญั หาสังคมและเพ่ิมสวัสดกิ ารสังคมเทา่ ท่สี ามารถท้าได้ของ

อบต. หนองยาง

ประเดน็ ตวั ชวี้ ัดระดบั ความเปน็ เศรษฐกิจพอเพียงของ อปท. คะแนน คะแนนท่ี
เตม็ ได้รบั

12.การจัดกิจกรรมลดปญั หาสงั คมและเพ่มิ สวัสดกิ ารสังคมเท่าที่สามารถทา

ได้

12.1 การลดปญั หาทางสังคมตอ้ งช่วยแก้ไขดว้ ยการชว่ ยลดอบายมขุ ใน 15

พื้นท่ใี ห้ไดม้ ากทสี่ ดุ เทา่ ทจี่ ะทา้ ได้ ประกอบด้วย

12.1.1 มีนโยบายและมาตรการท่ีจะขจัดหรอื ลดสารเสพติดเหลา่ นใ้ี น 2

พนื้ ท่ี (2 คะแนน)

12.1.2 มีมาตรการท่ีจะลดการเสพตดิ ส่งิ เหลา่ นี้ (2 คะแนน) 2

12.1.3 ครัวเรือนทีย่ ังมีการเล่นการพนนั ทกุ ชนิดมี ไมเ่ กนิ ร้อยละ 5 5

ของครวั เรือนทง้ั หมด (5 คะแนน)

123

12.2 เพ่ิมสวสั ดิการทางสังคมเทา่ ท่ีสามารถท้าได้ 15 1
12.2.1 มีมาตรการลดปัญหาการตงั้ ครรภก์ อ่ นวัยอนั ควรของเยาวชน 30 10
อายุ 18 ปี หรอื ต่้ากวา่ (1 คะแนน)
12.2.2 มกี ารแกไ้ ขปญั หาจนไมม่ คี นไรบ้ า้ นในพนื้ ท่ี (5 คะแนน) และ 1
มีการแก้ไขปญั หาจนไมม่ บี คุ คลดงั กลา่ วถูกทอดทงิ้ ในชมุ ชน (5 21
คะแนน)
12.2.3 มมี าตรการอดุ หนุนเพ่ิมเตมิ /ช่วยเหลือให้แกค่ นจนท่ีมีช่ืออยู่
ในทะเบียนคนจนท่ียังคงขาดแคลน (1 คะแนน)
รวม

6.4 ผลการวเิ คราะห์
องค์การบริหารส่วนตาบลหนองยาง เป็นองค์กรขนาดเล็ก มีจ้านวนบุคลากรเพียงพอ มีจ้านวน

ประชากรและจ้านวนครัวเรือนน้อยเมอ่ื เทียบกับ อปท.ที่เปน็ กรณีศึกษาในจังหวดั อุทยั ธานี อบต.หนองยางมี
คะแนนรวมจากตัวชว้ี ัดระดับความเป็นเศรษฐกจิ พอเพียง ข้อ 1 2 และ 3 เทา่ กับ 59 คะแนน ข้อ 5 เท่ากับ
41 คะแนน และรวมทั้งหมด 12 ข้อ มีคะแนนรวมเท่ากับ 222 คะแนน อยู่ในระดับ “ไม่เข้าเข้าข่าย”
เน่ืองจากคะแนนตัวชว้ี ัดระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงขอ้ 1 2 และ 3 เท่ากับ 59 คะแนน ซึ่งไม่ตรงตาม
เง่อื นไขตามคะแนนรวมขอ้ 1 2 และ 3 ตอ้ งไม่ตา่้ กวา่ 70 คะแนน

จดุ แข็ง การประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงขององค์การบริหารส่วนต้าบลหนองยาง คือ
นายกมีการน้าหลักธรรมภิบาลมาใช้ในการท้างาน ท้าให้การท้างานเกิดความโปร่งใส และนายกเป็นผู้น้าที่
ชอบค้นควา้ หาความรู้สิ่งใหม่ ๆ อยู่เสมอ จนเกิดการริเริ่มโครงการ/ กิจกรรมใหม่ ๆ เพื่อพัฒนาคณุ ภาพชีวิต
ของประชาชนให้ดียิ่งข้ึน ท้าให้เกิดผลงานที่โดดเด่นของ อบต.หนองยาง ได้แก่ ศูนย์ปฏิบัติการสุขภาพหนึ่ง
เดียวระดับต้าบล “PODD (ผ่อดีดี)” ระบบปฏิบัติการและโปรแกรมดิจิทัลส้าหรับเฝ้าระวังโรคระบาดในคน
สตั ว์ และภยั พิบตั ทิ างส่งิ แวดล้อมในชมุ ชน สถาบนั การเงนิ ชมุ ชนหนองยาง ในรูปแบบรา้ นคา้ ชุมชน CB Mart
ที่ประชาชนจะไดร้ ับประโยชน์ ทั้งการซ้ือสินค้าการฝากขายสินค้า และผลก้าไรจากการประกอบการก็จะใช้
ในการปันกลับคืนสู่สมาชิก การจัดการขยะในระดับที่สูงขึ้น ทั้งการรณรงค์การคัดแยกขยะท่ีต้นทาง และ
กองทนุ ฌาปนกจิ ขยะ แม้พึ่งรเิ ร่มิ เพียงกีป่ ีท่ผี า่ นมาแต่มแี นวโน้มทีด่ ีที่จะชว่ ยลดปญั หาขยะในชมุ ชนให้นอ้ ยลง
และศูนย์พัฒนาเด็กเล็กที่มีถึง 3 แห่ง และมีครูเพียงพอต่อจ้านวนเด็ก มีระบบการสอนท่ีเหมาะสมกับเด็ก
และมีการประชุมครูเพื่อแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ถึงแม้นายกคนปัจจบุ ันจะด้ารงต้าแหน่งมาเพียง 8 ปี แต่ถา้ หาก
เป็นคนทต่ี ั้งใจและมุง่ ม่นั ท้างานด้วยใจจริง ระยะเวลาไม่ใช่ปญั หาในการพัฒนาชุมชน และบคุ ลากรในองค์กร
ท้างานตามผู้นา้ สนบั สนนุ สง่ เสรมิ นายกเสมอมา ท้าใหก้ ารพัฒนาชุมชนประสบผลส้าเร็จ จนผลงานทก่ี ล่าว
มากลายเป็นแหล่งศึกษาดูงานให้แก่หลาย ๆ หน่วยงานที่สนใจ ซึ่งบุคลากรมองว่าการที่นายกชอบริเร่ิมสิ่ง
ใหม่ ๆ ไมเ่ ปน็ ภาระเพ่ิมเตมิ หากมกี ารจัดการระบบการท้างาน และยังเป็นหน้าทที่ ่ีเราต้องดูแลประชาชนอยู่
แล้ว

124

จุดท่ีควรพัฒนา เพื่อยกระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงขององค์การบริหารส่วนต้าบลหนองยาง
เร่ืองคุณภาพถนนในชุมชนที่ยังคงมีผิวทางช้ารุด มีถนนท่ียังเป็นถนนลูกรัง และถนนต่างระดับกันท่ีเกิดจาก
โครงการที่ไม่ต่อเนื่อง เรื่องระบบน้าประปาในบางหมู่ ที่ยังคงขาดแคลน เนื่องจากมีปัญหาแหล่งน้าที่ใช้ใน
การผลติ เรื่องการสง่ เสรมิ อาชีพของคนในชมุ ชนเพอื่ ใหม้ ีอาชีพมรี ายได้เสริม รวมไปถึงการชว่ ยเหลอื คนจนใน
พ้นื ท่ีที่ยงั ไมท่ วั่ ถงึ เรอื่ งการสง่ เสริมความรกั ความสามคั คีและสมั พันธภาพท่ดี ีระหวา่ งวัดกับชมุ ชนตามศาสนา
วัฒนธรรม และประเพณีในพ้ืนท่ียังคงมีน้อย เร่ืองการส่งเสริมกิจกรรมสภาเด็กและเยาวชนให้ท้าตามความ
สนใจและจิตอาสา เพื่อสืบทอดการท้างานและส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น เรื่องการมีมาตรการท่ีชดั เจนในลด ละ เลิก
การสูบบุหรี่และเครื่องด่ืมท่ีผสมแอลกอฮอล์ในพ้ืนที่ และเร่ืองการประกาศแผนพัฒนาท้องถิ่น ข้อบัญญัติ
และงบประมาณท่ีคงเหลือจากการดา้ เนินงานตามข้อบัญญัติผ่านเว็บไซต์ หรือช่องทางที่เข้าถึงประชาชนได้
สะดวก และมีข้อมลู ทเ่ี ป็นปจั จุบนั เพ่ือใหส้ าธารณะไดท้ ราบ

7 ระดับความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพียงขององคก์ ารบรหิ ารส่วนตาบลหว้ ยคต

7.1 ขอ้ มลู พื้นฐานตาบล

ประวัติความเป็นมา

เดิมต้าบลห้วยคต เป็นพื้นท่ีป่าโดยส่วนใหญ่ อยู่ในเขตอ้าเภอบ้านไร่ จึงไม่มีชุมชนด้ังเดิมอาศัยอยู่

ชอ่ื ห้วยคต นน้ั เป็นช่ือล้าห้วย มตี ้นน้ามาจากเทอื กเขาไอ้เข้ ในอ้าเภอบา้ นไร่ ไหลลงบรรจบ ล้าห้วยขนุ แก้ว

จังหวัดชัยนาท มคี วามคดเค้ยี วของล้าห้วยถึง 84 คด ซึ่งถือว่ายาวมาก “คต” ภาษากะเหร่ียง อา่ นออกเสียง

คะ-ตะ แปลว่า ยาว ใช้เป็นเส้นทางในการติดต่อค้าขาย ผู้คนเริ่มอพยพจากพ้ืนที่ใกล้เคียงเข้ามาตั้งถิ่นฐาน

บริเวณล้าห้วยแห่งนี้ บริเวณพ้ืนที่บ้านชุมทหาร บ้านหลังเขาและบ้านกลางในต้าบลห้วยคต ซ่ึงเดิมเป็น

หมู่บ้านข้ึนอยกู่ ับต้าบลวังหนิ อา้ เภอบ้านไร่ จังหวัด อุทัยธานี ต่อมาได้แยกเปน็ ต้าบลห้วยคต แต่ยังขนึ้ อยกู่ ับ

อ้าเภอบ้านไร่ เนื่องจากพ้ืนท่ีของต้าบลห่างไกลอ้าเภอมาก ท้าให้การบริหารงานราชการไม่สามารถอ้านวย

ความสะดวกให้กับประชาชนในปี พ.ศ. 2527 จึงได้แยกออกมาเป็นก่ิงอ้าเภอห้วยคต และได้แยกเป็น 3

ต้าบล คอื ตา้ บลสุขฤทัย ต้าบลทองหลาง และตา้ บลหว้ ยคต

พ้นื ทแี่ ละอาณาเขต

ต้าบลห้วยคตมีพ้ืนท่ีประมาณ 124.05 ตารางกิโลเมตร หรือ 50,580 ไร่ ครอบคลุมพ้ืนที่ 10

หมู่บ้าน ได้แก่ บ้านชุมทหาร บา้ นหินโหง่น บ้านป่าผาก บ้านกลาง บ้านหลังเขา บ้านบางกงุ้ บ้านหนองจอก

บ้านล่องบง บ้านหนองพรมหนอ่ และบา้ นบอ่ ทราบ พนื้ ทส่ี ว่ นใหญ่เปน็ ทร่ี าบสูงสลบั กบั เนนิ เขา โดยสว่ นใหญ่

เปน็ พื้นที่ ส.ป.ก. โดยมอี าณาเขตตดิ ต่อ ดังน้ี

ทิศเหนอื ติดตอ่ กับ ต.ทองหลาง อ.หว้ ยคต

ทศิ ใต้ ติดตอ่ กบั ต.วงั หนิ อ.บ้านไร่

ทิศตะวันออก ติดตอ่ กบั ต.สุขฤทยั อ.หว้ ยคต

ทศิ ตะวนั ตก ตดิ ต่อกับ ต.ห้วยแหง้ อ.บ้านไร่

โครงสรา้ งประชากร

ตา้ บลห้วยคตมีประชากรท่อี ยู่ในพน้ื ท่ีจ้านวนทงั้ หมด 6,188 คน จ้านวนครัวเรือน 2,352 ครัวเรือน

เฉล่ียครัวเรือนละ 2.6 คน/ครัวเรือน จ้านวนเยาวชนอายุ 0-14 ปี 909 คนหรอื รอ้ ยละ 14.68 ของประชากร

ทง้ั หมด และจา้ นวนผสู้ ูงอายุ 877 คน หรอื รอ้ ยละ 14.17ของประชากรทง้ั หมด

ระบบเศรษฐกิจ

ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม เช่น ท้าไร่อ้อย มันส้าปะหลัง สัปปะรด ข้าวโพด

อาชพี รองมาคอื รับจา้ ง คา้ ขาย และเลี้ยงสตั ว์ ผลติ ภณั ฑ์ทผ่ี ลติ ใน ต้าบล ไดแ้ ก่ ผลไมแ้ ปรรูป ขา้ วเกรียบทีท่ ้า

จากพชื ต่าง ๆ เชน่ ต้าลึง มะละกอ มันทอด แชมพูสมนุ ไพร และพริกแกง

สงั คมและวัฒนธรรม

ประชากรส่วนใหญ่ในต้าบลห้วยคตนบั ถอื ศาสนาพทุ ธ มศี าสนสถานในชุมชน ไดแ้ ก่ วดั ชมุ ทหาร วัด

หินโหง่น วัดป่าผาก วัดบ้านกลาง วัดหนองจอก ส้านักสงฆ์ไก่ดิ้น และส้านักสงฆ์พุน้าใส เป็นศูนย์รวมจิตใจ

126

และความศรัทธาแก่คนในชุมชน และส้าหรับท้ากิจกรรมส้าคัญทางศาสนาและท้ากิจกรรมวัฒนธรรม
ประเพณตี า่ ง ๆ เชน่ ประเพณีแหน่ างแมว การปดิ บ้าน ลงแขก เป็นตน้

สขุ ภาวะและการบรกิ ารสาธารณสขุ
ระบบบริการสาธารณสุขในต้าบลห้วยคต มีโรงพยาบาลห้วยคตเป็นโรงพยาบาลของรัฐขนาด 30
เตยี ง ร้านขายยาแผนปจั จุบัน 1 แหง่
ข้อมูลประชากรที่จัดว่าเป็นกลุ่มผู้เปราะบางในต้าบล ได้แก่ กลุ่มผู้สูงอายุ จ้านวน 877 คน กลุ่ม
ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเร้ือรัง NCDs จ้านวน 656 คน กลุ่มเยาวชนอายุ 0-14 ปี จ้านวน 909 คน กลุ่มคนพิการ
จ้านวน 179 คน กลุ่มคนจน/ไร้ที่พ่ึง จ้านวน 100 คน กลุ่มผู้ป่วยจิตเวช จ้านวน 1 คน กลุ่มผู้ป่วยติดเตียง
จ้านวน 4 คน กลุ่มผู้ป่วยHIV จ้านวน 20 คน และผู้ติดยาเสพติดจ้านวน 5 คน ตามล้าดับ แสดงไว้ใน
ภาคผนวก ค
สถานศกึ ษา
สถานศึกษาในต้าบลห้วยคตมีศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 4 แห่ง ได้แก่ 1) ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กโรงเรียน
อนุบาลห้วยคต 2) ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กโรงเรียนบ้านหินโหง่น 3) ศูนย์พัฒนาเดก็ เล็กโรงเรียนไทยรัฐวิทยา58
และ 4) ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กโรงเรียนบ้านกลาง มีโรงเรียนประถมศึกษา 4 แห่ง ได้แก่ 1) โรงเรียนอนุบาล
หว้ ยคต 2) โรงเรียนบ้านหินโหงน่ 3) โรงเรยี นบ้านไทยรฐั วิทยา 58 และ 4) โรงเรยี นบา้ นกลาง (เป็นโรงเรยี น
มธั ยมศกึ ษาขยายโอกาสถงึ มัธยมต้น)
ทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่งิ แวดลอ้ ม
ทรัพยากรธรรมชาตใิ นตา้ บลห้วยคต ส่วนใหญ่พ้ืนที่อยู่ในเขตป่าสงวน และเปน็ พ้ืนที่สาธารณะและ
ภูเขาในพ้ืนทีร่ ้อยละ 2.5 ของพน้ื ท่ีตา้ บลทั้งหมด สว่ นใหญ่ถูกบกุ รกุ พืน้ ท่ีเพ่ือทา้ การเกษตร เช่น ปลูกขา้ วโพด
มันส้าปะหลงั สบั ปะรด อ้อย และไมผ้ ล ให้พ้นื ที่ป่าในชุมชนมนี ้อย แหล่งน้าธรรมชาติมลี ้าห้วย คลอง 3 สาย
บึงหรือหนอง 1 แห่ง มีสถานท่ีพักผ่อนหย่อนใจ คือ สระน้าซ่ึงมีบ่อตกปลา โดยเกิดจากความร่วมมือร่วมใจ
ของชาวบ้านตา้ บลห้วยคต
ระบบสาธารณูปโภค สาธารณปู การ
การไฟฟา้ มีไฟฟ้าเข้าถงึ ทุกบ้าน ไฟฟ้าสาธารณะ ไฟฟา้ พลงั งานแสงอาทติ ย์ การประปาหมู่บ้าน 26
แห่ง ท่ที า้ การไปรษณีย์ 1 แห่ง การคมนาคมขนส่ง มีถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก 16 สาย ถนนลาดยาง 19 สาย
ถนนลูกรัง 43 สาย สะพานคอนกรีตเสริมเหล็ก/ปูน 10 แห่ง
ปราชญช์ าวบ้าน
ปราชญ์ชาวบ้านท่ีเข้ามามีบทบาทต่อการพัฒนาชุมชนคือ นายอรุณ กวาสมบุญ โดยมีความ
เชย่ี วชาญในดา้ นเกษตรกรรม

127

7.2 ข้อมูลลกั ษณะองค์กร
ผูบ้ รหิ าร
นายกองค์การบริหารสว่ นตา้ บลหว้ ยคต ปัจจุบัน คือ นางณฐั นรี ดีเทียน อายุ 51 ปี เกิดและเติบโต

ในพื้นท่ี เป็นแม่บ้านและช่วยดูแลร้านค้าการเกษตรของสามีซึ่งเป็นอดีตก้านันต้าบลห้วยคต ด้ารงต้าแหน่ง
นายกมาเป็นระยะเวลา 2 สมัย รวม 10 ปี เริ่มต้ังแต่ปี 2552 ถึงปัจจุบัน ด้วยมุ่งมั่นพัฒนาและแก้ปัญหา
ส้าคัญในพ้ืนท่ี ซ่ึงโดยส่วนใหญ่เป็นเกษตรกรท่ีอยู่ในพ้ืนท่ีเขตป่าสงวนหรือพ้ืนท่ี ส.ป.ก. ต้องพ่ึงพาแหล่งน้า
ธรรมชาติ นายกณัฐนรีจึงมุ่งมั่นในการแก้ปัญหาน้าใช้ในการเกษตรโดยเฉพาะในฤดูแล้ง จัดท้าโครงการ
ธนาคารน้าใต้ดิน สนับสนุนศูนย์เรียนรู้การเกษตรย่ังยืนตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง การอนุรักษ์พืช
และสมุนไพรท้องถิ่น และสนับสนุนความรู้และงบประมาณกองทุนสวัสดิการชุมชน เพื่อให้เกิดความ
ช่วยเหลอื เก้ือกลู กันภายในชมุ ชน

วสิ ัยทศั น์
“ประชาชนมีคุณภาพชวี ิต เศรษฐกจิ ก้าวหน้า แหลง่ นา้ และการคมนาคมพฒั นา การศกึ ษายง่ั ยนื ”
บคุ ลากร
องคก์ ารบรหิ ารสว่ นต้าบลห้วยคตมจี ้านวนผูบ้ ริหารและบุคลากรรวมท้งั หมด 55 คน เป็นข้าราชการ
การเมอื ง 24 คน ข้าราชการประจ้า 12 คน พนักงานจา้ งตามภารกิจ 11 คน พนักงานจ้างทั่วไป 4 คน ครู 3
คน และลกู จ้างทัว่ ไป 1 คน มบี คุ ลากรทจี่ บระดับการศึกษาปริญญาตรีหรอื สงู กวา่ จา้ นวน 25 คน
ขอบข่ายงานและงบประมาณ
องค์การบริหารส่วนต้าบลห้วยคตมีหมู่บ้าน 10 หมู่บ้านท่ีอยู่ในความรับผิดชอบ ประชากรทั้งหมด
6,188 คน การบริหารงานภายใต้งบประมาณที่ได้รับการจัดสรรข้อบัญญัติ 38,874,750 บาท และผลการ
ดา้ เนินงานในปงี บประมาณ 2562 มีค่าใช้จา่ ยทั้งสิ้น 36,773,986 บาท โดยร้อยละ 15 ของค่าใช้จ่ายทง้ั หมด
เป็นการบริการชมุ ชนและสังคม ได้แก่ การศึกษา สาธารณสุข สังคมสงเคราะห์ ฯลฯ และร้อยละ 14 เป็นการ
พัฒนาเศรษฐกจิ
ยุทธศาสตรก์ ารพัฒนา
องค์การบริหารส่วนต้าบลห้วยคต มียุทธศาสตร์การพัฒนาทั้งหมด 5 ด้าน ดังน้ี 1) การพัฒนา
โครงสรา้ งพืน้ ฐานและระบบสาธารณปู โภค สาธารณปู การ 2) การบรหิ ารทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อม
3) การพัฒนาเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว 4) การพัฒนาคนและสังคมที่มีคุณภาพ 5) การพัฒนาการเมือง-
การบริหารจัดการ

7.3 ผลการศึกษาระดบั ความเปน็ เศรษฐกิจพอพียงขององคก์ ารบริหารสว่ นตาบลห้วยคต
หลังจากทีมนักวิจยั ได้ศึกษาระดบั ความเป็นเศรษฐกิจพอเพยี งขององคก์ ารบรหิ ารส่วนต้าบลหว้ ยคต

ในโครงการวิจัยระยะท่ี 1 โดย อบต.ห้วยคต มีระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงของอปท. อยู่ในระดบั “ไม่
เข้าข่าย” คือยังไม่เปน็ องค์กรแห่งย่ังยืน และยังไม่สามารถประยุกต์ใชป้ รัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งในระดับ
วิธีการ ในการวิจยั ระยะท่ี 2 นี้ ทมี นกั วิจยั ได้เชิญ อบต.ห้วยคต เขา้ ร่วมในโครงการวิจัย โดยตวั แทนบคุ ลากร

128

ได้เข้าร่วมในการประชุมเชิงปฏิบัติการทั้ง 4 ครั้ง และได้เก็บข้อมูล ท้ังการสัมภาษณ์เชิงลึก นายก อปท.
หัวหน้าฝา่ ย บคุ ลากร ผนู้ ้าชุมชน การลงพื้นที่ชมุ ชนเพอื่ เก็บขอ้ มูลเชิงประจักษ์ และจากขอ้ มลู เว็บไซต์ตา่ ง ๆ
เอกสารแผนพัฒนาท้องถนิ่ 5 ปี (พ.ศ. 2561 – 2565) รายงานผลการดา้ เนนิ งานปี 2562 และเทศบัญญัติปี
2563 และน้าข้อมลู ทง้ั หมดมาพจิ ารณา และไดผ้ ลการศึกษาระดบั ความเป็นเศรษฐกิจพอพียงของ อปท. ดังนี้

7.3.1 การบรหิ ารงานอยา่ งโปรง่ ใส มธี รรมาภิบาล และไมม่ กี ารทาผิดกฎหมาย
องค์การบริหารส่วนต้าบลห้วยคตไม่มีความพยายามที่จะร่วมมือกันหาผลประโยชน์ระหว่างนายก
ปลัด หัวหน้าช่างและหัวหน้าคลัง การบริหารงานของอบต. ห้วยคตเป็นไปอย่างโปร่งใสยึดตามระเบียบ
ข้อบัญญัติ ในการบริหารจัดการ หากมีปัญหาในส่วนของการเบิกจ่ายสามารถพูดคุยกันได้ หากขัดกับข้อ
ระเบียบ ผูบ้ รหิ ารจะหลกี เลีย่ ง
จากการสัมภาษณ์อบต.ห้วยคตไม่มีการดา้ เนนิ งานใดที่ผิดกฎหมายและไม่ถกู ร้องเรียนต่อหนว่ ยงาน
ที่มีหนา้ ที่ตรวจสอบนับต้งั แตน่ ายกอบต. ดา้ รงตา้ แหน่งมา 11 ปี
อบต.ห้วยคตมีการท้างานตามระเบียบการจัดซ้ือจัดจ้างและการบริหารพัสดุอย่างเคร่งครัด อย่าง
ชัดเจน และด้าเนินการด้วยความโปร่งใส ซ่ึงโครงการส่วนใหญ่จะเป็นการตกลงราคา เมื่อปี 2560-2561 ท่ี
ผา่ นมาอบต.ห้วยคตไมม่ ีการประกวด e-Bidding
ในงบประมาณปี 2562 อบต.ห้วยคต มีประกวดราคา e-Bidding จา้ นวน 1 โครงการ เป็นโครงการ
ก่อสร้างเสริมผิวถนนลาดยางพาราแอสฟัลด์ติกคอนกรีต สายบ้านชุมทหาร วงเงินงบประมาณท้ังหมด
1,320,000 บาท มีราคาประมูลทท่ี ้าสัญญาทั้งหมด 1,318,000 บาท มีเงินเหลือจากการประมลู 2,000 บาท
คดิ เปน็ รอ้ ยละ 0.2 ของจ้านวนงบประมาณทง้ั หมด และเป็นไปตามระเบียบและดา้ เนินการด้วยความโปรง่ ใส
และมีเงินเหลือจากการประมูลน้อยกว่าร้อยละ 10 ของงบประมาณทั้งหมดของทุกโครงการที่จัดประมูล e-
Bidding
อบต.ห้วยคต มีการแต่งต้ังผู้ใหญ่บ้าน แกนน้าชุมชน และประชาชน มาร่วมเป็นคณะกรรมการใน
กระบวนการจดั ซ้อื จดั จ้าง นอกเหนือจากข้อกา้ หนดของกฎหมาย เชน่ เดยี วกบั อปท. หลายแห่ง (รวมถงึ อปท.
ทเี่ ป็นกรณีศึกษา) แต่ในการวจิ ัยครั้งนี้ ไม่ได้นับว่าเป็นนวตั กรรม เน่ืองจากเปน็ กระบวนการที่เริ่มตน้ ท้าจาก
ข้อก้าหนดของระเบยี บ (กฎหมาย) ซง่ึ อปท. ด้าเนินการตอ่ เนือ่ งเรื่อยมาแมว้ ่าระเบยี บไม่ได้กา้ หนดแล้ว แต่
ส้าหรับ อบต. ห้วยคต ยังได้เห็นข้อจ้ากัดของคณะกรรมการชุดนี้ในเรื่องความเข้าใจระเบียบเกี่ยวกับการ
จัดซื้อจัดจ้าง จึงให้ความส้าคัญและต้องการพัฒนาคณะกรรมการจากภาคประชาชนตลอดจนบุคลากรของ
อบต. ให้มีความเข้าใจ จึงจดั โครงการพัฒนาศักยภาพคณะกรรมการจัดซื้อจัดจา้ งและบุคลากรในองค์กร ใน
งบประมาณปี 2562 โดยมีผู้บริหาร บุคลากร สมาชิกอบต. ผู้ใหญ่บ้าน แกนน้าชุมชน และประชาชนที่เป็น
คณะกรรมการ เข้าร่วมดว้ ย เพื่อใหท้ ุกภาคส่วนท่ีเกี่ยวขอ้ งในกระบวนการจัดซ้ือจดั จ้างมีความรู้พื้นฐานและ
สามารถน้าไปปฏิบัติไดต้ ามระเบียบอยา่ งเครง่ ครดั ให้การทา้ งานมคี วามโปร่งใสเพ่ิมมากข้ึน ซงึ่ นักวิจยั ไดเ้ ข้า
รว่ มสังเกตการณ์จดั กจิ กรรมครงั้ นี้ พบวา่ คณะกรรมการจากภาคประชาชนให้ความสนใจเขา้ ร่วมเรียนรู้ และ
ให้ความเหน็ ว่าเรื่องระเบียบต่าง ๆ เปน็ เร่ืองท่ีเรียนรู้ได้ไมย่ าก แต่ความรู้เก่ียวกับคุณสมบัตขิ องอุปกรณห์ รือ

129

เคร่ืองมือ โดยเฉพาะอย่างงานถนน พวกเขาไม่มีความรู้และไม่มีความเชี่ยวชาญในงานก่อสร้างในการตรวจ
รับงานเหล่านี้ อย่างไรกต็ าม การจัดอบรมคร้ังนี้ก็แสดงให้เห็นถึงความต้ังใจของผู้บริหารอบต. ท่ีต้องการให้
คณะกรรมการมีความรู้ความเข้าใจในระเบียบต่าง ๆ เพ่ิมขึ้น อันแสดงให้เห็นถึงนวัตกรรมที่แสดงถึงการ
ด้าเนนิ งานอย่างโปร่งใสในการทา้ งานของบคุ ลากรของอบต. ห้วยคต

การจัดการเรื่องราวร้องทุกข์อบต. ห้วยคตมีช่องทางรับเร่ืองราวร้องทุกข์ แต่ในปีท่ีผ่านมาไม่มี
เรื่องราวร้องทุกข์ ผู้บริหารและสมาชิกสภา ฯ เป็นผู้รับทราบปัญหาต่าง ๆ ในพื้นที่ และเมื่อไปประชาคม
นายกอบต. มุ่งเน้นความเดือดรอ้ นปากท้อง โครงสร้างพน้ื ฐาน โดยเฉพาะเร่ืองนา้ เช่น คุณภาพน้าดบิ ที่มาท้า
น้าประปา เมื่อน้าดิบมีปัญหาตะกอน อบต. ก็จะเร่งรีบแก้ไขปัญหา ส่วนปัญหาน้าท่วมในบริเวณสี่แยก
ทางเข้า อบต.น้ัน ได้ท้าธนาคารน้าใต้ดินที่บริเวณดังกล่าว ซึ่งไม่ต้องใช้งบประมาณในการแก้ไขปัญหาความ
เดือดรอ้ นของประชาชน และการรว่ มมือกับส้านักงานพฒั นาสงั คมและความมัน่ คงของมนุษยจ์ ังหวัด (พมจ.)
ในการชว่ ยเหลือกอ่ สรา้ งซอ่ มแซมบา้ น ให้คนจน คนพิการในชมุ ชน

ทั้งน้ี ข้อมูลดังกล่าวสอดคล้องกับผลการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการด้าเนินงานของ
องค์การบริหารส่วนต้าบลหรือ ITA ประจ้าปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 ซ่ึงภาพรวมได้คะแนนเฉลี่ยร้อยละ
66.38 มีผลการประเมินในล้าดับที่ 35 จากจ้านวนองค์การปกครองท้องถ่ินในจังหวัดอุทัยธานีท้ังหมด 64
แห่ง และผลการประเมินประสิทธภิ าพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (Local performance assessment:
LPA) ประจ้าปี 2562 ด้านท่ี 3 การบริหารการเงินและการคลัง ข้อท่ี 6.1 ข้อทักท้วง ได้รับคะแนนเต็ม
ยกเว้นด้านพัสดุ และด้านท่ี 5 ด้านธรรมาภิบาล ข้อ 5 การถูกช้ีมูลความผิด ได้รับคะแนนเต็ม คือไม่มีกรณี
ดงั กล่าวเกิดข้ึน

ตารางท่ี 4.7.1 สรุปคะแนนการบริหารงานอย่างโปร่งใส มีธรรมาภิบาล และไม่มีการท้าผิดกฎหมายของ

อบต. ห้วยคต

ประเดน็ ตัวชว้ี ดั ระดบั ความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพียงของ อปท. คะแนน คะแนน
เตม็ ทไี่ ดร้ ับ

1.การบรหิ ารงานอยา่ งโปรง่ ใส มีธรรมาภบิ าล และไมม่ กี ารทาผดิ กฎหมาย

1.1 ไมม่ ีความพยายามท่ีจะร่วมมือกนั หาผลประโยชนร์ ะหว่างนายก, 10 10

ปลัด, หัวหน้าชา่ ง และหวั หน้าคลงั อปท.

1.2 ไม่มีการด้าเนนิ งานใดที่ผดิ กฎหมายและไม่ถกู รอ้ งเรียนตอ่ หน่วยงาน 10 10

ที่มหี นา้ ท่ีตรวจสอบ เชน่ ส้านกั งานการตรวจเงนิ แผน่ ดนิ หรอื

หน่วยงานทีส่ ูงกวา่ ในระดบั อ้าเภอและจงั หวดั อยา่ งตอ่ เน่อื งนบั ตงั้ แต่

นายก อปท. คนปจั จบุ นั ดา้ รงตา้ แหน่ง เปน็ เวลา 4 ปี (10 คะแนน )

1.3 “การตกลงราคา” ในการจัดซื้อจดั จา้ ง เปน็ ไปตามระเบยี บและ 55

ดา้ เนินการดว้ ยความโปรง่ ใส (5 คะแนน )

1.4 “การประกวดราคา” ในการจัดซ้ือจดั จา้ ง เปน็ ไปอยา่ งโปรง่ ใสโดยตั้ง 10 6

130

ราคาโครงการตามราคากลาง เป็นระบบการประเมินทไี่ ด้รับการ

ยอมรบั จากทุกฝ่ายทเ่ี กีย่ วข้องว่าโปรง่ ใส และมเี งนิ เหลือน้อยกวา่ หรอื

เท่ากับร้อยละ 10 ของงบประมาณทั้งหมดของทุกโครงการทจ่ี ดั

ประมูลโดย e-Bidding (6 คะแนน)

1.5 มี 1 นวัตกรรมท่แี สดงถึงการดา้ เนนิ งานอย่างโปรง่ ใส หรือ การ 5 2
10
ป้องกันการทุจรติ ภายในองค์กร ภายในระยะเวลา 3 ปีทผี่ ่านมา
43
1.6 การจดั การเร่ืองราวร้องทกุ ขท์ มี่ ีผลกระทบตอ่ ชุมชนเปน็ หลกั โดยไม่ 10

นบั รวมความเดือดร้อนส่วนบุคคลในกรณเี ลก็ นอ้ ย จากแหลง่ ข้อมลู

ทกุ ชนดิ ในพน้ื ท่ี สามารถบรรเทาความเดอื ดรอ้ นของชุมชนไดท้ ง้ั หมด

(10 คะแนน)

รวม 50

7.3.2 การวางแผนและจัดทาแผนแบบมสี ่วนร่วม
องค์การบริหารส่วนต้าบลห้วยคต มีการวางแผนและจัดท้าแผนพัฒนาท้องถิ่น 5 ปี (2561-2565)
และในการปรับปรุงแผนของทุกปี มีผู้เข้าร่วมวางแผนและปรับปรุงแผนแบบมีส่วนร่วมทั้ง 4 ฝ่าย แต่
ประชาชนส่วนใหญ่จะมาเพียงข้ันตอนการประชาคมหมู่บ้านเท่านั้น ในขั้นตอนการประชุมสภา ประชาชน
มองว่าเป็นเร่ืองของภายในสภา จะส่งมอบผู้แทนเข้ามา แต่ก่อนเข้ามามีการเตรียมตัวกันมาแล้วเพ่ือคุยใน
เรอ่ื งที่เขาต้องการ และทางอบต. ไมม่ ปี ิดก้ัน มีการประกาศเชญิ ชวนการเข้าร่วมประชุมให้ประชาชนได้ทราบ
และส่วนใหญ่จะเข้ามาเฉพาะเร่ืองท่ีเกี่ยวข้องกับตนเองโดยตรง แต่ในการสังเกตการณ์ และรับฟัง มีภาค
ประชาชนทีเ่ ป็นคณะกรรมการจัดซือ้ จัดจา้ งเข้ามาร่วมดว้ ย
จากการตรวจสอบมีการประกาศแผนพัฒนาท้องถิ่น 5 ปี (2561-2565) การจัดท้าข้อบัญญัติ
งบประมาณรายจ่ายปี 2563 และรายงานงบประมาณที่คงเหลือจากการด้าเนินงานงบประมาณปี 2562 ให้
สาธารณะได้ทราบล่วงหน้าผ่านทางเว็บไซต์ของอบต.ห้วยคต และประกาศผ่านทางช่องทางสื่อต่าง ๆ ซ่ึงมี
การปรับข้อมลู ให้เป็นปัจจบุ ัน
ท้ังนี้ ข้อมูลดังกล่าวสอดคล้องกับผลการประเมินประสิทธิภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
(Local performance assessment: LPA) ประจ้าปี 2562 ด้านท่ี 1 การบริหารจัดการ ข้อท่ี 1 การวาง
แผนพฒั นาทอ้ งถิ่น ไดร้ ับคะแนนเตม็ ทกุ ข้อย่อย ยกเวน้ ข้อย่อยการจัดทา้ แผนในระยะเวลาทกี่ ้าหนด และการ
เชื่อมโยงกับยุทธศาสตร์จังหวัด และด้านท่ี 5 ด้านธรรมาภิบาล ข้อ 2 การเปิดเผยข้อมูลข่าวสารและการมี
สว่ นรว่ ม ได้รับคะแนนปานกลาง

131

ตารางท่ี 4.7.2 สรุปคะแนนการวางแผนและจัดทา้ แผนแบบมีสว่ นรว่ มของอบต. หว้ ยคต

ประเดน็ ตัวช้ีวดั ระดับความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพียงของ อปท. คะแนน คะแนนที่
เต็ม ได้รับ
9
2.การวางแผนและจดั ทาแผนแบบมีสว่ นร่วม 8

2.1 มีการวางแผนและจัดท้าแผนแบบมสี ว่ นร่วมทัง้ 4 ฝา่ ย โดยในการ 12 17

ตดั สนิ ใจขน้ั สดุ ท้าย ภาคประชาชนมสี ่วนรว่ มในการสงั เกตการณแ์ ละ

รบั ฟัง (9 คะแนน)

2.2 มกี ารประกาศแผนพัฒนาประจา้ ปีให้สาธารณะได้ทราบล่วงหนา้ ผ่าน 8

สอื่ ตา่ ง ๆ ท่ีหลากหลาย และมีการจดั ท้าขอ้ บัญญตั /ิ เทศบญั ญตั ทิ ่ี

ประกอบดว้ ยแผนพฒั นาประจา้ ปีและเผยแพรใ่ หส้ าธารณะไดท้ ราบ

ล่วงหนา้ และมกี ารประกาศงบประมาณทค่ี งเหลือจากการ

ดา้ เนินงานตามข้อบญั ญตั /ิ เทศบัญญตั ิ ให้สาธารณะทราบทุกไตรมาศ

(8 คะแนน)

รวม 20

7.3.3 การวางแผนการทางานเพอื่ สง่ ต่อจากรุ่นสู่รุน่
การวางแผนการท้างานเพ่ือส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น องค์การบริหารส่วนต้าบลห้วยคตมีการส่งเสริมกลุ่ม
เยาวชนตา่ ง ๆ ในชมุ ชนและมกี ารส่งเสรมิ สภาเด็กและเยาวชน มีการขับเคลอื่ นตามแผนงาน และมโี ครงการ/
กิจกรรม เป็นงบสนับสนุนจากบ้านพักเด็กอุทัยธานี ซ่ึงเป็นโครงการในรูปแบบที่ก้าหนดมาให้เลือก
นอกจากน้ี อบต.ห้วยคต ได้จัดท้าโครงการพัฒนาเยาวชนในพืน้ ที่ โดยพาเด็กในโรงเรียนจ้านวน 50 คน จัด
กิจกรรมทัศนศึกษาที่เรือนจ้าจังหวัดอุทัยธานี ช่วงเช้ามีการอบรมโดย ต้ารวจ และโรงพยาบาลต้ารวจ
จากน้นั ช่วงบา่ ย เยี่ยมชมสถานทจี่ ริง ที่กักขัง ความเป็นอยู่ และอาชีพท่สี ง่ เสริมในเรอื นจา้ เปน็ กิจกรรมท่เี กิน
ความคาดหมาย พบได้พบกับสถานการณ์จริง สถานที่จริง และเป็นคร้ังแรกท่ีมีการพาเด็กเข้าไปทัศนศึกษา
ในเรอื นจ้าจังหวดั อทุ ยั ธานี

ตารางที่ 4.7.3 สรปุ คะแนนการวางแผนการท้างานเพือ่ สง่ ต่อจากรุ่นส่รู ่นุ ของอบต. ห้วยคต

ประเด็นตวั ชี้วัดระดับความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพียงของ อปท. คะแนน คะแนนท่ี
เตม็ ได้รบั

3.การวางแผนการทางานเพอื่ สง่ ต่อจากรุ่นสู่รุน่ 7

ส่งเสรมิ ใหก้ ล่มุ เยาวชนมากกวา่ 1 กลมุ่ ทา้ งานตามความสนใจและมี 15 7

จติ อาสา (7 คะแนน)

รวม 15

132

7.3.4 งานโครงสร้างพน้ื ฐานด้านกายภาพ
องค์การบริหารส่วนต้าบลห้วยคตมีการบริการ/ ส่งเสริม/ สนับสนุนงานโครงสร้างพื้นฐานด้าน
กายภาพในพน้ื ท่ี ดงั นี้
มีโครงข่ายถนนสมบูรณ์ครอบคลุมท้ังต้าบล และมีการซ่อมบ้ารุงอยู่เป็นประจ้า ให้อ้านวยความ
สะดวกต่อการสัญจรทุกฤดูกาลและประชาชนทุกหมู่บ้านมีความพึงพอใจ เนื่องจากอบต.ต้ังอยู่ใกล้อ้าเภอ
พื้นทีใ่ นความรบั ผิดชอบอยใู่ นพื้นท่ีใจกลางของอา้ เภอ
น้าเพื่อการบริโภค ทุกหมู่บ้านมีประปาหมู่บ้านอย่างเพียงพอ แต่มีปัญหาท้ังด้านปริมาณและ
คุณภาพน้า เนื่องการได้รับอนุมัติจัดสรรงบประมาณจัดท้าประปาอย่างเร่งด่วน จึงท้าให้ไม่มีการตรวจสอบ
คุณภาพน้ากอ่ นการกอ่ สรา้ ง ทั้งนี้ อบต.มคี วามพยายามจดั หางบประมาณ และประสานหน่วยงานต่าง ๆ เขา้
มาชว่ ยแก้ไขปญั หาในแตล่ ะหมู่บา้ นใหม้ คี ณุ ภาพนา้ เพ่ือการบริโภคทด่ี ขี น้ึ แต่ยงั ไมเ่ กดิ ผลในปจั จุบนั
แหล่งน้าเพ่ือการอุปโภค อบต.มีการส่งเสริมให้มีแหล่งน้าเพื่อการอุปโภคในทุกหมู่บ้านเหตุเพราะ
พนื้ ท่ีสว่ นใหญ่เป็นพน้ื ทน่ี อกเขตชลประทานและเป็นพ้นื ที่ ส.ป.ก. ในฤดูแล้งจะมีปัญหานา้ ใชท้ างเกษตรจึงไม่
เพยี งพอทุก ๆ ปี ซง่ึ เปน็ ปญั หาทีอ่ บต.พยายามท่จี ะตอ้ งแก้ไขต่อไป
อบต.ห้วยคตส่งเสริมจัดให้มีไฟฟ้าส่วนภูมิภาคใช้ทุกหมู่บ้าน แต่ไม่ทั่วถึงทุกครัวเรือน จึงต้องใช้
ไฟฟ้าจากพลงั งานแสงอาทติ ย์ นอกจากน้ียังมีการประสานงานกับการไฟฟา้ เมอ่ื มปี ญั หาไฟฟา้ ขัดขอ้ ง
อบต.ห้วยคตได้พยายามประสานงานหน่วยงานที่เก่ียวขอ้ งเข้ามาช่วยสนับสนุน ระบบเสาสญั ญาณ
เพอ่ื ให้ครอบคลมุ ทกุ พื้นที่
ทั้งนี้ ข้อมูลดังกล่าวสอดคล้องกับผลการประเมินประสิทธิภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
(Local performance assessment: LPA) ประจ้าปี 2562 ด้านที่ 4 การบริการสาธารณะ ข้อท่ี 1
โครงสร้างพน้ื ฐาน ได้รบั คะแนนเต็มทกุ ขอ้ ย่อยทเ่ี กีย่ วกับโครงสร้างพ้นื ฐาน

ตารางที่ 4.7.4 สรปุ คะแนนงานโครงสร้างพืน้ ฐานดา้ นกายภาพของอบต. ห้วยคต

ประเดน็ ตัวชีว้ ัดระดบั ความเปน็ เศรษฐกิจพอเพียงของ อปท. คะแนน คะแนนที่
เตม็ ไดร้ ับ

4.งานโครงสร้างพื้นฐานดา้ นกายภาพ 3

4.1 มกี ารบา้ รงุ รกั ษาโครงข่ายถนน ใหอ้ า้ นวยความสะดวกการสญั จรทุก 3 2
3
ฤดกู าลและประชาชนทกุ หมูบ่ ้านมคี วามพงึ พอใจ (3 คะแนน)
3
4.2 มีนา้ เพอ่ื การบริโภคทกุ หมู่บ้าน (2 คะแนน) 3

4.3 สง่ เสริมใหม้ ีแหล่งนา้ เพอ่ื การอปุ โภค (การเกษตร) ทกุ หมู่บ้าน 3

(3 คะแนน)

4.4 สง่ เสริม/สนบั สนนุ /ประสานงานกบั หนว่ ยงานท่ีเกี่ยวข้อง ให้ทุก 3

หมู่บา้ นมไี ฟฟ้าใช้ (3 คะแนน)

133

4.5 ไม่มีการสง่ เสรมิ /สนบั สนนุ /ประสานงานกบั หนว่ ยงานท่เี ก่ียวข้อง ให้ 3 0
มบี ริการโทรคมนาคมทกุ หมบู่ า้ น อาทิ อนิ เทอร์เนต็ หมบู่ า้ น 15 11
รวม

7.3.5 การบรหิ ารงานภายในใหเ้ ปน็ องค์กรแหง่ ความสขุ
การจัดการความรู้ภายในองคก์ ร องค์การบริหารส่วนต้าบลห้วยคตมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้อย่างไม่
เปน็ ทางการในชว่ งรบั ประทานอาหารกลางวันเกอื บทกุ วนั
ความรักความสามัคคีของบุคลากรในองค์กร มีการอาสาช่วยกันท้างานในโครงการต่าง ๆ เช่น
โครงการจิตอาสาพฒั นาวัดป่าผาก การจดั งานวนั เดก็ งานจิตอาสาต่าง ๆ โดยมีการแบ่งหน้าที่ตามความถนัด
ของแตล่ ะฝ่ายและบคุ คลเพอ่ื ให้งานประสบความสา้ เรจ็
การแสดงความยินดี มีการจัดเลี้ยงส่ง และซื้อของท่ีระลึกเมื่อมีพนักงานลาออกหรือย้ายไปรับ
ต้าแหน่งใหม่ มีการช่วยเหลือกันในท้างานและแบ่งหน้าที่กันท้างาน แต่การแสดงออกในความรับผิดชอบ
อยา่ งตอ่ เนือ่ งและความสม่้าเสมอยงั มภี าพไม่ชดั เจนนกั
อบต.ห้วยคตได้ได้จัดพื้นท่ีในบริเวณ อบต (อาคารส้านักงานที่เพิ่งสร้างเสร็จในปี 2562) ให้กับ
บคุ ลากรอย่างสวยงาม น่าอยู่ และมีห้องอาหารให้พนกั งาน มีสถานที่ท้ากบั ข้าวและทานข้าว พร้อมกับปลูก
ผักสวนครัว แต่บุคลากรมากกว่าร้อยละ 60 ยังมีภาระหน้ีสินเร่ืองบ้าน การศึกษาของบุตร และไม่ได้ปลอด
จากอบายมขุ ยังมีการเสย่ี งโชคจากสลากกนิ แบ่งรฐั บาล

ตารางท่ี 4.7.5 สรุปคะแนนการบรหิ ารงานภายในให้เป็นองค์กรแหง่ ความสุขของอบต. หว้ ยคต

ประเดน็ ตวั ชีว้ ัดระดบั ความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพียงของ อปท. คะแนนเตม็ คะแนนท่ไี ด้รบั

5.การบริหารงานภายในให้เปน็ องค์กรแห่งความสุข

5.1 ทุกกอง/แผนก/กลุม่ งาน มีการแลกเปล่ียนเรยี นรู้ภายใน หรอื มกี าร 10 3

จัดการความรู้อยา่ งน้อยปีละ 4 ครั้ง (3 คะแนน)

5.2 ความรักสามัคคีของบุคลากรภายในองค์กร ไม่มีการแบ่งแยกเปน็ ฝกั เป็น 10 5

ฝ่าย มีการชว่ ยกนั ทา้ งานเมอื่ ไดร้ บั การร้องขอ (5 คะแนน)

5.3 ผูบ้ งั คบั บัญชามีมุทิตาจติ และอเุ บกขาตอ่ ผู้ใตบ้ ังคบั บัญชาในสถานการณ์ 10 5

ท่จี า้ เป็น (5 คะแนน)

5.4 มผี ลการปฏบิ ัตติ ามหลักสงั คหวตั ถุ คือหลักการอยู่ร่วมกนั ในสังคมอย่างมี 10 7.5

ความสุขในองคก์ รอยา่ งครบถ้วน มหี ลักในเรอ่ื งทาน และเร่อื งปิยวาจา

ภายในองคก์ ร (7.5 คะแนน)

5.5 บคุ ลากรในองคก์ รมีความสขุ จากบรรยากาศของการทา้ งานในที่ท้างาน 10 5

เหมอื นเป็นบา้ นหลงั ที่สอง (5 คะแนน)

รวม 50 25.5

134

7.3.6 งานโครงสรา้ งพ้นื ฐานทางสงั คม
งานด้านการศึกษา องค์การบริหารส่วนต้าบลห้วยคตมีการจัดการศึกษาส้าหรับเด็กปฐมวัย มีศูนย์
พัฒนาเด็กเล็ก 4 แห่ง โดยมีจ้านวนเด็กในปีพ.ศ. 2561 ในแต่ละศูนย์ดังนี้ 1) ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านหิน
โหง่น จา้ นวนเด็ก 14 คน จ้านวนครู 1 คน 2) ศูนยพ์ ัฒนาเด็กเล็กอบต.ห้วยคต จา้ นวนเด็ก 56 คน ครู 2 คน
3) ศนู ย์พฒั นาเดก็ เลก็ บา้ นไทยรฐั จ้านวนเดก็ 47 คน ครู 2 คน และ 4) ศนู ย์พฒั นาเดก็ เลก็ บา้ นกลาง จ้านวน
เด็ก 30 คน จา้ นวนครู 2 คน ในภาพรวมมจี า้ นวนครู 7 คน ต่อเด็ก 147 คน เมอ่ื เทยี บกบั เกณฑต์ ัวช้วี ดั ระดบั
ความเป็นเศรษฐกิจพอเพยี งคอื 1:10 พบวา่ อตั ราสว่ นของจ้านวนครูต่อนกั เรียนไมส่ อดคล้องกับเกณฑ์ตวั ชี้วดั
ระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียง
อบต.ห้วยคตตั้งอยู่ใกล้ตัวอ้าเภอห้วยคต อันเป็นที่ตั้งโรงพยาบาลห้วยคต อบต.ห้วยคตจึงไม่มี
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพต้าบลท่ีอยู่ในเขตพื้นท่ีรับผิดชอบ ในการดูแลงานด้านสุขอนามัย อบต.จะเป็นผู้
ประสานงานกับโรงพยาบาลหว้ ยคต เช่น โครงการฉดี วคั ซนี พิษสนุ ขั บ้า ทางอบต.ก็จะเปน็ ฝ่ายประชาสัมพนั ธ์
ให้กับหน่วยงานปศสุ ตั วเ์ พอ่ื ให้ประชาชนในพืน้ ท่ตี า้ บลห้วยคตไดร้ ับขา่ วสาร
อบต.ห้วยคตมีการจัดการขยะในตา้ บล มีส่งเสรมิ ให้ประชาชนจัดการในครวั เรือน และในปที ี่ผ่านมา
มีการกระตุ้นจัดท้าโครงการครัวเรือนไร้ขยะ หากครัวเรือนท่ีมีการจัดการขยะท่ีดี อบต.จะมอบธงแสดงว่า
เป็นครัวเรือนตัวอย่างในการจัดการขยะ และปัจจุบันมีการคัดเลือกครัวเรือนต้นแบบเพ่ือท้าการจัดการขยะ
อินทรีย์ เป็นการลดขยะต้นทาง โดยให้ทุกหมู่บ้านรวมกลุ่มหมู่ละ 25 คน เป็นการร่วมมือกันคัดเลือก
ครวั เรอื นตน้ แบบให้หม่บู า้ นคัดเลอื กกันเอง เพือ่ เป็นการตอ่ ยอดโครงการการคดั แยกขยะจากปที ีผ่ ่านมา

ตารางท่ี 4.7.6 สรุปคะแนนงานโครงสร้างพื้นฐานทางสังคมของอบต. ห้วยคต คะแนน คะแนนที่
เตม็ ได้รับ
ประเดน็ ตวั ชวี้ ดั ระดับความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพียงของ อปท.
10 3
6.งานโครงสรา้ งพืน้ ฐานทางสงั คม 10 3
6.1 มกี ารจดั การศกึ ษาส้าหรบั เดก็ ปฐมวยั (3 คะแนน)
6.2 6.2.1 มีการก้าจดั ยงุ ลาย และ/หรอื มกี ารปอ้ งกันการระบาดของหนู 3

และ/หรือโรคพษิ สนุ ขั (3 คะแนน) 20 9
6.2.2 มมี าตรการและวิธกี ารจดั การขยะในพน้ื ที่ในระดับหนง่ึ (3
คะแนน)

รวม

7.3.7 งานสง่ เสริมอาชพี เกษตรกรรมและวสิ าหกจิ ชุมชน
องค์การบริหารส่วนต้าบลห้วยคตมีการส่งเสริมให้มีการรวมกลุ่มเกษตรกรเพ่ือท้าการเกษตรตาม
แนวเศรษฐกิจพอเพียง และสง่ เสริมให้มีศนู ยก์ ารเรยี นรู้ โดยมีศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกจิ พอเพียง มกี ารจัดการ

135

สง่ เสริมในเร่ืองของการท้าป๋ยุ อินทรยี ์ ปลกู ผกั ปลอดสารพษิ เลีย้ งสัตว์ อกี ทง้ั ยงั สนับสนุนใหเ้ กษตรกรในพื้นที่
สมัครเข้าร่วมโครงการการฝึกอบรมเกษตรกรและประกวดแปลงเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงตามแนว
พระราชด้าริ ซ่ึงจัดโดยองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุทัยธานี มีเกษตรกรในพ้ืนที่ได้รับรางวัลแปลงเรียนรู้
เศรษฐกิจพอเพยี งทฤษฎใี หม่ ประเภทกา้ วหนา้ คอื นายอรุณ กวาสมบุญ ซึง่ เปน็ สมาชิกอบต. และอาสาสมคั ร
สาธารณสขุ โดยคุณอรุณไดจ้ ดั ต้งั ศนู ยเ์ รียนรูเ้ ผยแพรก่ ารทา้ เกษตรทฤษฎใี หมใ่ ห้กบั ประชาชนท่ีสนใจ

งานสง่ เสรมิ อาชพี ในรปู แบบวสิ าหกจิ ชุมชน มกี ารสง่ เสริมให้เกิดการรวมกล่มุ และสนบั สนุนวิสาหกจิ
ชุมชน จา้ นวน 4 กลุม่ ได้แก่ 1) กล่มุ น้าพริกแกง 2) กลมุ่ ท้าข้าวเกรียบตา้ ลงึ 3) กลุ่มวิสาหกจิ ชุมชนบ้านหลัง
เขา และ 4) กลุ่มหัตถกรรมบ้านหินโหง่น โดยได้ช่วยเหลือด้านการตลาดด้วยการน้าผลิตภัณฑ์มาช่วยจัด
จา้ หน่ายในงานตา่ ง ๆ เช่น ในการประชมุ เชงิ ปฏิบัติการอย่างมสี ่วนรว่ มครงั้ ท่ี 2 ทจ่ี ดั ขนึ้ ที่ อบต. เขาดิน เป็น
ต้น

ตารางท่ี 4.7.7 สรุปคะแนนงานส่งเสรมิ อาชพี เกษตรกรรมและวสิ าหกิจชมุ ชนของอบต. ห้วยคต

ประเด็นตวั ชวี้ ัดระดบั ความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพยี งของ อปท. คะแนน คะแนนที่
เต็ม ได้รับ

7.งานส่งเสริมอาชีพเกษตรกรรมและวิสาหกจิ ชมุ ชน

7.1 ส่งเสรมิ ให้เกิดการรวมกลุ่มเกษตรกรเพ่อื ท้าการเกษตรตามแนวทาง 7.5 7.5

เศรษฐกจิ พอเพียง และสนบั สนนุ ให้มศี ูนยก์ ารเรยี นรู้ (7.5 คะแนน)

7.2 สง่ เสรมิ ให้เกดิ การรวมกลมุ่ วิสาหกิจชุมชน อย่างนอ้ ย 4 กลมุ่ พรอ้ ม 7.5 5

ท้ังชว่ ยเหลอื ในด้านการตลาด (5 คะแนน)

รวม 15 12.5

7.3.8 งานดา้ นสังคมและวฒั นธรรม
องค์การบริหารส่วนต้าบลห้วยคตมีการส่งเสริมความรักความสามัคคีและสัมพันธภาพที่ดีระหว่าง
ชุมชนกับวัดในพระพุทธศาสนาและ/หรือศาสนสถานตามความเชื่อของประชาชนในท้องถ่ินหรือตาม
วฒั นธรรมประเพณีที่ด้าเนินการโดย อบต.อย่างน้อยปีละ 6 คร้งั ได้แก่ 1) งานประเพณีตกั บาตรเทโว 2) จัด
งานสืบสานประเพณีลอยกระทง 3) จัดงานส่งเสริมอนุรักษ์วัฒนธรรมแห่เทียนพรรษา 4) ส่งเสริมการจัด
ขบวนแห่นาคงานประเพณีบุญเดือนสามสืบสานประเพณีชาวอู่ไท 5) โครงการจัดงานสืบสานวัฒนธรรม
ประเพณีสงกรานต์ และ 6) งานวันส้าคัญทางรัฐพธิ ี
ท้ังน้ี ข้อมูลดังกล่าวสอดคล้องกับผลการประเมินประสิทธิภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
(Local performance assessment: LPA) ประจ้าปี 2562 ด้านท่ี 4 การบริการสาธารณะ ข้อท่ี 4 การ
สง่ เสรมิ ศลิ ปะ วฒั นธรรม ประเพณี ศาสนา และภูมิปัญญาทอ้ งถนิ่ ได้รับคะแนนเตม็ ทกุ ข้อ

136

ตารางท่ี 4.7.8 สรปุ คะแนนงานด้านสังคมและวฒั นธรรมของอบต. หว้ ยคต คะแนน คะแนนที่
เตม็ ไดร้ บั
ประเด็นตัวชีว้ ัดระดับความเปน็ เศรษฐกิจพอเพียงของ อปท. 15 5

8.งานด้านสังคมและวฒั นธรรม 15 5
สง่ เสริมความรกั ความสามคั คแี ละสัมพนั ธภาพทด่ี รี ะหว่างชมุ ชนกบั
วดั ในพระพุทธศาสนา และ/หรือศาสนสถานตามความเชอ่ื ของ
ประชาชนในทอ้ งถ่นิ หรอื ตามวฒั นธรรมประเพณี ท่ดี า้ เนนิ การโดย
อปท. อย่างนอ้ ยปลี ะ 6 ครง้ั (5 คะแนน)
รวม

7.3.9 การบรหิ ารงานภายในให้เปน็ องค์กรแหง่ ประโยชน์สุข
จากการตรวจสอบเอกสารรายรับรายจ่ายงบประมาณประจ้าปี 2562 องค์การบริหารส่วนต้าบล
ห้วยคตมีรายรับท้ังหมด 38,868,526.80 บาท มีค่าใช้จ่ายเงินเดือนและ 9,439,970 บาท คิดเป็นร้อยละ
25.4 ของรายรับทั้งหมด จึงท้าให้ยังคงอยู่ในเกณฑ์ อปท. มีรายรับไม่เกินปีละ 40 ล้านบาท ใช้เงินเพื่อการ
ดังกล่าวไมเ่ กินร้อยละ 29 สามารถประหยัดค่าใช้จ่ายเพ่ือมีเงนิ เหลอื ไปใช้จ่ายเพื่อการพัฒนาต่าง ๆ ในพ้ืนท่ี
ให้มากขนึ้
นายกอบต.ห้วยคตด้ารงต้าแหน่งตั้งแต่ปี 2550 รวมเป็นเวลา 13 ปี ด้าเนินงานอย่างสมานฉันท์ ให้
ความร่วมมือกับภาครัฐ และประชาชน สนับสนุนการพัฒนาเกษตรย่ังยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี งมาอย่างตอ่ เนือ่ งและมกี ารปฏบิ ตั งิ านตามขอ้ ระเบียบท่ีกา้ หนดอยา่ งเครง่ ครดั

ตารางท่ี 4.7.9 สรปุ คะแนนการบริหารงานภายในให้เป็นองค์กรแห่งประโยชน์สขุ ของอบต. ห้วยคต

ประเดน็ ตัวชี้วดั ระดับความเปน็ เศรษฐกิจพอเพยี งของ อปท. คะแนนเตม็ คะแนนท่ีไดร้ บั

9.การบริหารงานภายในให้เปน็ องค์กรแห่งประโยชน์สุข

9.1 มีการประหยัดค่าใชจ้ า่ ยด้านเงนิ เดือนและคา่ จ้างบุคลากรประจา้ เพ่อื มี 20 15

เงนิ เหลอื ไปใชจ้ ่ายเพือ่ การพฒั นาต่าง ๆ ในพืน้ ทใี่ ห้มากขึน้ สา้ หรบั อปท.

ทมี่ รี ายรบั ไม่เกนิ ปีละ 10 ลา้ นบาท ใช้เงนิ เพือ่ การดงั กล่าวไดไ้ มเ่ กินรอ้ ย

ละ 35 และสดั สว่ นดงั กลา่ วจะลดลงร้อยละ 1 ทุกรายได้ที่เพมิ่ ขนึ้ 5 ลา้ น

บาท (15 คะแนน)

9.2 มีการบรหิ ารเพอ่ื ประโยชน์ของประชาชนในพ้นื ท่ีอย่างต่อเนื่อง อันเปน็ 10 10

ผลมาจากนายก อปท. คนปจั จบุ ันไดร้ บั การเลอื กเขา้ มาท้าหนา้ ที่อย่าง

ต่อเนอ่ื งไมน่ ้อยกว่า 10 ป/ี หรอื มีระบบการคัดเลือกตามแนวทาง

ประชาธปิ ไตยแบบสมานฉนั ท์

รวม 30 25

137

7.3.10 การจัดการศกึ ษา สาธารณสุข และการจดั การขยะในระดบั ท่ีสูงขนึ้
ไม่มีการจัดการศึกษาท่ีสูงกว่าการศึกษาปฐมวัย ครูศูนย์พัฒนาเด็กเล็กได้ไปอบรม และน้าความรู้
พฒั นาการดา้ นสมอง (Executive Functions-EF)
ด้านสาธารณสุข อบต.มีส่วนร่วมกับโรงพยาบาลห้วยคตในการช่วยประสานงานกับอสม.ในชุมชน
และมีส่วนในการจัดกิจกรรมการดูแลผู้สูงอายุท่ีมีภาวะพึ่งพิง (Long Term Care) การดูแลผู้พิการ มีการ
สนับสนุนส่งเสริมสนามมวยใหก้ ับกลมุ่ เด็กและเยาวชนไดม้ าฝกึ ในชว่ งหลังเลิกเรียน
การจัดการขยะ ไม่มีรถจัดเก็บขยะ เป็นการรณรงค์ให้แยกขยะต้นทาง และจัดการขยะกันเองใน
ครัวเรือน

ตารางที่ 4.7.10 สรุปคะแนนการจัดการศึกษา สาธารณสุข และการจัดการขยะในระดับท่ีสูงขึ้นของอบต.

ห้วยคต

ประเดน็ ตวั ชว้ี ัดระดับความเปน็ เศรษฐกิจพอเพยี งของ อปท. คะแนน คะแนนที่
เต็ม ได้รบั

10.การจดั การศกึ ษา สาธารณสุขและการจัดการขยะในระดบั ท่สี งู ขึ้น

10.1 ไมม่ ีจดั ใหม้ ีการจัดการศกึ ษา (0 คะแนน) 50

10.2 จัดใหม้ ีการดูแลสขุ ภาพประชาชนในระดับที่สูงกวา่ การสง่ เสรมิ 55

สขุ ภาพและการปอ้ งกันโรคข้ันพื้นฐาน เชน่ ดูแลโรงพยาบาลสง่ เสรมิ

สขุ ภาพประจา้ ตา้ บลเอง หรือมกี ิจกรรมดแู ลสขุ ภาพบุคคลท่ีต้อง

ไดร้ บั การดแู ลเปน็ พิเศษ เช่น ผสู้ งู อายุ ผ้ทู ข่ี าดผู้อุปการะ เป็นตน้

หรอื ริเริ่มโครงการ/ กจิ กรรม/ นวตั กรรมในด้านสง่ เสริมสุขภาวะใน

มิตติ ่าง ๆ (5 คะแนน)

10.3 มกี ารจัดการขยะท่ีไมส่ รา้ งปญั หาแกส่ ิ่งแวดล้อม เช่น มีการเก็บขยะ 10 4

และมกี ารฝงั กลบแบบถูกสขุ อนามัย หรอื มีเตาเผาขยะ หรือมกี าร

ผลิตไฟฟา้ จากขยะโดยไม่กอ่ ให้เกิดมลภาวะ (4 คะแนน)

รวม 20 9

7.3.11 การพฒั นาทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสภาพแวดลอ้ มใหด้ ยี ่ิงข้นึ
องค์การบริหารส่วนต้าบลห้วยคตมีการจัดกิจกรรม/โครงการในข้อบัญญัติปี 2562 และผลการ
ด้าเนินงานประจ้าปีงบประมาณ 2562 อนั เป็นงานส่งเสรมิ ทีเ่ ก่ียวขอ้ งกับการพฒั นาทรพั ยากรธรรมชาติและ
สภาพแวดลอ้ มใหด้ ีย่ิงขน้ึ ซึง่ เป็นกิจกรรม/โครงการตา่ ง ๆ ดังนี้
 โครงการเผ้าระวงั บรรเทาสาธารณภัย (ข้อยอ่ ย 11.1)
 โครงการชมุ ชนรวมใจอนรุ ักษแ์ ละฟ้ืนฟสู ่ิงแวดล้อม (ขอ้ ย่อย 11.3)

138

 จัดกจิ กรรมน่งั สมาธิ ท่ีวดั ปา่ ผาก บวชเณรภาคฤดูรอ้ น (ข้อย่อย 11.8)
 โครงการฝึกอบรมอาสาสมัครปอ้ งกันภยั ฝ่ายพลเรือน (ข้อย่อย 11.9)
 โครงการอนรุ กั ษพ์ นั ธุกรรมพืชอันเน่อื งมาจากพระราชดา้ ริ ในป่าชุมชน หมู่ 7 (ข้อยอ่ ย 11.10)
ท้ังน้ี ข้อมูลดังกล่าวสอดคล้องกับผลการประเมินประสิทธิภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
(Local performance assessment: LPA) ประจ้าปี 2561 ด้านที่ 4 การบริการสาธารณะ ข้อท่ี 6 การ
บรหิ ารจัดการและการอนุรกั ษ์ทรัพยากรธรรมชาติได้รับคะแนนเตม็ บางขอ้

ตารางที่ 4.7.11 สรุปคะแนนการพัฒนาทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสภาพแวดลอ้ มให้ดียิง่ ข้ึนของอบต. ห้วยคต

ประเดน็ ตวั ช้วี ัดระดับความเปน็ เศรษฐกิจพอเพียงของ อปท. คะแนน คะแนนท่ี
เต็ม ไดร้ บั

11.การพฒั นาทรพั ยากรธรรมชาติและสภาพแวดลอ้ มให้ดีขนึ้

11.1 มีสว่ นร่วมในการลด ป้องกนั หรอื บรรเทาความทุกข์ยากของ 33

ประชาชนในพ้นื ที่จากอุบตั ภิ ยั (นา้ ท่วม โคลนถล่ม นา้ แล้ง วาตภยั

อัคคีภยั ฯลฯ)

11.3 มีการจัดโครงการ/กิจกรรมใหค้ วามรหู้ รอื สรา้ งจติ สา้ นึกเกี่ยวกับการ 3 3

อนรุ กั ษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสภาพแวดลอ้ ม

11.8 มีส่วนร่วมกบั ศาสนสถานต่าง ๆ จัดให้มสี ถานทป่ี ฏบิ ัตธิ รรมที่มี 33

คุณภาพ

11.9 มีสว่ นร่วมดแู ลและปอ้ งกนั อบุ ตั ภิ ัยทางถนนในพนื้ ท่ี 33

11.10 มีโครงการ/กจิ กรรมทเี่ กี่ยวข้องกบั การรองรบั การเปลยี่ นแปลงสภาพ 3 3

ภูมอิ ากาศ หรอื การคมุ้ ครองความหลากหลายทางชวี ภาพ

รวม 20 15

7.3.12 การจดั กจิ กรรมลดปัญหาสงั คมและเพิม่ สวสั ดิการสังคมเท่าทสี่ ามารถทาได้
องค์การบริหารส่วนต้าบลห้วยคตมีนโยบายและมาตรการในการลดและขจัดปัญหายาเสพติดใน
พืน้ ท่ี โดยมีโครงการป้องกันแกไ้ ขปญั หายาเสพตดิ จดั การแขง่ กฬี าสว่ี ยั ตา้ นยาเสพตดิ และสนบั สนนุ โครงการ
ป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในโรงเรียน ในกิจกรรมพาเยาวชนไปทัศนศึกษาเรือนจ้าอุทัยธานี เพื่อให้
เยาวชนในชุมชนห่างไกลจากยาเสพติด และสิ่งผิดกฎหมาย และมีมาตรการท่ีจะลดการสูบบุหร่ี โดยได้ร่วม
จัดกิจกรรมห่างไกลบหุ รีจ่ นไดร้ บั รางวลั ออกกา้ ลงั กายหา่ งไกลบหุ ร่รี ะดับตา้ บล และมปี ้ายปดิ ประกาศหา้ มสบู
บุหรี่ในที่สาธารณะในบริเวณพ้ืนที่ต้าบลห้วยคต และอบต.ยังมีนโยบายไม่สนับสนุนการพนันทุกชนิด และ
สง่ เสรมิ ใหม้ ีการลด ละ เลิกการพนนั ทุกชนดิ

139

ในการลดปัญหาการตั้งครรภ์ก่อนวยั อันควรของเยาวชนในพืน้ ที่ต้าบลหว้ ยคต ยงั ไมม่ ีการดา้ เนนิ งาน
ในเรอ่ื งของการลดปัญหาการตงั้ ครรภ์ เนื่องจากอยใู่ นบรเิ วณทเี่ ป็นเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลหว้ ยคตซึ่ง
ทา้ หนา้ ทีผ่ ้ดู ูแลรบั ผดิ ชอบอยูแ่ ลว้

การช่วยเหลอื ผู้ไรบ้ ้าน ผูไ้ รท้ พ่ี ึง่ ผู้สงู อายุ อบต.ได้รว่ มกบั สา้ นกั งานพฒั นาสงั คมและความมั่นคงของ
มนุษย์จังหวัด (พมจ.) ดแู ลความเดือดร้อนของประชาชน โดยเป็นผปู้ ระสานกบั ผู้น้าชุมชนใหส้ ้ารวจผู้ทไี่ ด้รับ
ความเดอื ดร้อน จากน้นั จะประสานกบั ศูนย์คมุ้ ครองคนไรท้ ่ีพึง่ ดา้ เนนิ การในสว่ นทเ่ี กยี่ วขอ้ งต่อไป

ในส่วนของคนจนท่ีมีชื่อในทะเบียนคนจนที่ยังขาดแคลน อบต.ได้มีนโยบายและมาตรการที่จะ
ชว่ ยเหลือคนไร้บ้านไร้ท่ีพ่ึง โดยมีการส้ารวจรายชื่อและแจ้งรายช่ือไปยังหน่วยงานของรัฐ แจกเบี้ยยังชีพคน
จนและมีการช่วยเหลือตามความจ้าเป็น และนายก ฯ ยังสนับสนุนงบประมาณสมทบ 1 ท้องถิ่น 1 กองทุน
สวัสดิการชุมชน อย่างต่อเน่ือง ท้าให้คณะกรรมการกองทุนสวัสดิการชมุ ชนสามารถดูแลสวัสดิการให้กับคน
ในชุมชน และช่วยเหลือคนยากจนที่ขาดแคลนได้โดยทันที อีกท้ังยังช่วยในการประสานแหล่งทุนจาก
ภายนอกเขา้ มาสมทบเพ่ิมเติม

ตารางท่ี 4.7.12 สรุปคะแนนการจดั กจิ กรรมลดปญั หาสังคมและเพม่ิ สวัสดิการสังคมเท่าที่สามารถท้าได้ของ

อบต. หว้ ยคต

ประเดน็ ตัวชวี้ ัดระดับความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพียงของ อปท. คะแนนเต็ม คะแนนทไ่ี ด้รบั

12.การจดั กิจกรรมลดปญั หาสงั คมและเพ่มิ สวสั ดกิ ารสงั คมเทา่ ท่สี ามารถทาได้

12.1 การลดปญั หาทางสงั คมต้องชว่ ยแกไ้ ขด้วยการช่วยลดอบายมุขในพืน้ ท่ใี ห้ 15

ได้มากทสี่ ดุ เทา่ ท่จี ะทา้ ได้ ประกอบด้วย

12.1.1 มีนโยบายและมาตรการที่จะขจัดหรอื ลดสารเสพติดเหลา่ นี้ในพน้ื ที่ 2

(2 คะแนน)

12.1.2 จ้านวนผูท้ ีส่ บู บหุ รแี่ ละเครอ่ื งดื่มผสมแอลกอฮอล์ในพ้ืนทีม่ ไี ม่ถงึ 3

รอ้ ยละ 11-15 ของประชากรอายรุ ะหว่าง 12-60 ปี (3 คะแนน)

12.1.3 ครัวเรือนท่ียงั มกี ารเล่นการพนนั ทุกชนดิ มี ไม่เกินรอ้ ยละ 10ของ 4

ครวั เรอื นท้ังหมด (4 คะแนน)

12.2 เพิ่มสวัสดิการทางสงั คมเทา่ ทีส่ ามารถท้าได้ 15

12.2.1 มมี าตรการลดปัญหาการตั้งครรภก์ อ่ นวัยอันควรของเยาวชนอายุ 1

18 ปี หรือต่า้ กวา่ (1 คะแนน)

12.2.2 มกี ารแกไ้ ขปญั หาจนไมม่ ีคนไร้บา้ นในพนื้ ท่ี (5 คะแนน) และมีการ 10

แกไ้ ขปญั หาจนไม่มบี คุ คลดงั กลา่ วถูกทอดทิง้ ในชมุ ชน (5 คะแนน)

12.2.3 ไมม่ ีคนจนในพนื้ ทีท่ ่มี ชี อ่ื อยู่ในทะเบียนคนจนยงั คงมีความขาด 3

แคลน (3 คะแนน)

รวม 30 23

140

7.4 ผลการวิเคราะห์
องค์การบริหารส่วนตาบลห้วยคต เป็นองค์กรขนาดกลาง มีจ้านวนบุคลากร 55 คน มีจ้านวน

ประชากรและจ้านวนครัวเรือน 2,352 ครัวเรือน เม่ือเทียบกับ อปท.ที่เป็นกรณีศึกษาในจังหวัดอุทัยธานี
อปท.มีคะแนนรวมจากตัวช้ีวัดระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงคะแนน ข้อ 1 2 และ 3 เท่ากบั 67 คะแนน
ไม่ผ่านเง่ือนไขคะแนนรวมข้อ 1 2 และ 3 ต้องไมต่ ่้ากว่า 70 คะแนน ระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงของ
อบต. ห้วยคต อยู่ในระดับ ไม่เข้าข่าย คือ ยังไม่สามารถประยุกต์ใช้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในองค์กร
ขณะที่คะแนน ข้อ 5 เท่ากับ 25.5 คะแนน ข้อ 9 เทา่ กับ 25 คะแนน และรวมท้ังหมด 12 ข้อ มีคะแนนรวม
เท่ากบั 201 คะแนน ซึ่งเปน็ คะแนนรวมทส่ี งู กวา่ ในงานวิจัยระยะที่ 1

จุดแข็ง แม้ว่าอบต.ห้วยคตยังไม่สามารถประยุกต์ใช้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในองค์กร แต่ก็ยัง
สามารถการประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงได้บางส่วน คือการที่ผู้บริหารพยายามแก้ไขปัญหา
โครงสร้างพ้ืนฐานได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะเร่ืองแหล่งน้า ปฏิบัติงานโดยยึดตามข้อระเบียบ และมีความ
พยายามในการให้ความรกู้ บั ผนู้ ้าชุมชนในการเข้ามาร่วมกนั เปน็ คณะกรรมการจดั ซอ้ื จัดจ้าง การจดั สวสั ดิการ
สงเคราะหใ์ หก้ ับผู้สงู อายุ และคนด้อยโอกาส และสนับสนุนกองทนุ สวัสดกิ ารชุมชนภายในต้าบล เป็นตน้

จุดท่ีควรพัฒนา เพ่ือการพัฒนาองค์กรให้เปน็ องค์กรแห่งความย่ังยืน อบต.ห้วยคตมีประเด็นที่ควร
พัฒนาดังนี้ 1) ด้านการบริหารงานอย่างโปร่งใส มีธรรมาภิบาลและไม่มีการท้าผิดกฎหมาย ควรมีการ
ประกวดราคาการจัดซื้อจัดจ้าง e-Bidding ด้วยการรวมโครงการต่าง ๆ เข้าด้วยกันเพ่ือจัดซ้ือจัดจ้างคร้ัง
เดียวในระบบ e-Bidding ในส่วนของงบ อบต. ตามข้อบัญญัติ เพื่อแสดงถึงความโปร่งใสในการดาเนินงาน
2) การวางแผนและจัดทาแผนอย่างสว่ นร่วม การทา้ งานในส่วนนีเ้ ปน็ ส่วนท่ีสา้ คัญเน่อื งจากเป็นการท้างานที่
ผู้น้าชุมชนและประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาพื้นที่ให้มีการแก้ไขปัญหาของชาวบ้านโดยตรงและ
ตรงจดุ เพอ่ื ใหช้ มุ ชนได้พัฒนาไปในทางทดี่ ขี ้ึน กอ่ ให้เกิดความรักสามัคคีในชมุ ชนและทาใหเ้ ป็นชมุ ชนเขม้ แข็ง
นา้ ไปสู่การพฒั นาท่ียั่งยืน 3) การวางแผนการทางานเพื่อส่งต่อจากรุ่นสู่รนุ่ อบต.ห้วยคตได้เคยมีการสง่ เสริม
กลุ่มสภาเด็กและเยาวชนมาอยู่แล้วแต่ขาดความต่อเนื่อง จึงควรมีการจัดกิจกรรมส่งเสริมอย่างสม้่าเสมอ
และส่งเสริมให้เด็กกลับมาทางานในอบต. เพ่ือให้เห็นความส้าคัญและพัฒนาบ้านเกิดของตนเองได้อย่างมี
ประสทิ ธิภาพ 4) โครงสร้างพนื้ ฐานทางสงั คม สว่ นใหญอ่ บต.หว้ ยคตเปน็ ฝ่ายประสานงานให้กับหน่วยงานตา่ ง
ๆ ได้ท้างานร่วมกับชุมชน โดยท่ีต้าบลไม่ได้ลงมือท้าด้วยตัวเอง ท้าให้การแก้ปัญหาต่าง ๆ ยังไม่เห็นผลมาก
นัก ซึ่งมีสาเหตุมาจาก อดีตมีจ้านวนบุคลากรมีจ้านวนไม่มากนัก ท้าให้ยังไม่สามารถลงไปปฏิบัติงานได้เอง
อย่างเต็มท่ี ปัจจุบันเร่ิมมีบุคลากรเพิ่มข้ึน เข้าใจว่าในอนาคตก็จะเริ่มมีการท้างานเชิงรุกมากย่ิงขึ้น 5) งาน
ด้านสังคมและวัฒนธรรม อบต.ห้วยคต ยังไม่มีการจัดกิจกรรมที่เป็นประเพณีท้องถ่ินของต้าบล เนื่องจาก
ประชาชนส่วนใหญ่อพยพมาจากต่างถ่ินและการส่ือสารระหว่างกลุ่มยังมีน้อย จึงยังไม่มีประเพณีเป็นของ
ตา้ บล หากมีการท้าฐานข้อมลู อนุรักษภ์ ูมิปัญญากจ็ ะทา้ ให้มคี ะแนนส่วนน้สี ูงขึ้น

ผลการศึกษาระดบั ความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพียงขององค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ
กรณีศกึ ษาในจงั หวดั นครสวรรค์



ผลการศกึ ษาระดบั ความเป็นเศรษฐกจิ พอเพยี งขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถนิ่
กรณีศกึ ษาในจงั หวัดนครสวรรค์

จงั หวัดนครสวรรค์ ต้ังอยู่ในภาคเหนือตอนล่างของประเทศ ระยะทางจากกรุงเทพ ฯ ตามเส้นทาง
หลวงสายพหลโยธิน (สายที่ 1) 237 กิโลเมตร หรอื ระยะทางตามทางรถไฟ 250 กิโลเมตร พื้นท่ีของจงั หวัด
9,597.677 ตารางกโิ ลเมตร หรอื 5,998,548 ไร่ มากเป็นอันดับ 9 ของภาคเหนอื

ลักษณะภูมิประเทศ ส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่มเหมาะแก่การเกษตร เป็นท่ีราบประมาณ 3 ใน 4 ของ
พื้นท่ีจังหวัด มีแม่น้าสายส้าคัญคือ แม่น้าปิง แม่น้ายม และ แม่น้าน่าน ไหลมารวมกันเป็นแม่น้าเจ้าพระยา
ผ่านช่วงกลางของจังหวัด และมีเพียง 6 อ้าเภอท่ีตั้งอยู่บนแม่น้าสายหลัก สภาพภูมิประเทศทางด้านทิศ
ตะวนั ตกของจังหวัด มภี ูเขาสลับซับซ้อนและเปน็ ป่าทึบ พื้นที่ปา่ ของจังหวัดเป็นสภาพป่าทเี่ ชือ่ มโยงตดิ ตอ่ กับ
ป่าห้วยขาแข้งของจังหวัดอุทัยธานี และป่าทุ่งใหญ่นเรศวรของจังหวัดกาญจนบุรี ส่วนด้านตะวันออกของ
จังหวัดเป็นพื้นท่ีราบลาดเทติดต่อกับเทือกเขาเพชรบูรณ์ มีช่วงฤดูฝนและฤดูแล้งท่ีเห็นชัดเจน สภาพ
ภมู ิอากาศของจงั หวดั นครสวรรค์ สัมพันธ์กบั ปริมาณน้าฝนในแตล่ ะปี หากปใี ดปริมาณนา้ ฝนมากกว่า 1,200
มิลลิเมตรต่อปี จะเกิดปัญหาน้าท่วม ถ้าปริมาณฝนต่้ากว่า 1,000 มิลลิเมตรต่อปี จะประสบปัญหาฝนแล้ง
ทงั้ นส้ี บื เนื่องจากสภาพพ้นื ที่ของจังหวดั ทม่ี ลี กั ษณะคลา้ ยทอ้ งกระทะ หรอื ผีเสื้อกางปีกบนิ

ประชากรในจังหวัดนครสวรรค์ มีจ้านวน 1,066,455 คน เป็นชาย จ้านวน 521,343 คน เป็นหญิง
จ้านวน 545,112 คน มีมูลค่าผลิตภัณฑ์มวลรวมของจังหวัด (Gross Provincial product : GPP) ณ ราคา
ประจ้าปีพ.ศ. 2558 เท่ากับ 97,724 ล้านบาท โครงสร้างเศรษฐกิจหลักของจังหวัดมาจากภาคการเกษตร
ผลผลิตหลัก ได้แก่ ข้าว ออ้ ยโรงงาน มนั สา้ ปะหลัง และข้าวโพดเลย้ี งสัตว์ การผลิตอุตสาหกรรม และการค้า
สง่ ค้าปลีก โดยมูลค่าผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัดมาจากภาคการเกษตร 29,468 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ
30.15 และนอกภาคการเกษตร 68,257 ล้านบาท หรือคดิ เป็นรอ้ ยละ 69.85

จังหวัดนครสวรรค์แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 15 อ้าเภอ 1,432 หมู่บ้าน 128 ต้าบล และมี
องค์กรปกครองส่วนท้องถ่นิ ท้ังหมด 143 แหง่ แบ่งออกเป็น องค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 แห่ง เทศบาล 21
แห่ง (เทศบาลนคร 1 แห่ง เทศบาลเมือง 2 แหง่ เทศบาลตา้ บล 18 แห่ง) และองคก์ ารบริหารสว่ นตา้ บล 121
แห่ง

กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยนี้ คือ องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินที่เลือกอย่างเฉพาะเจาะจง (Purposive
selection) ด้วยการเลือก อปท. ที่มีช่ือเสียงในการบริหารงานโดดเด่นและมีการน้าหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการพัฒนาพ้ืนท่ี ในจังหวดั นครสวรรค์ทั้งหมด 6 แห่ง โดยเป็นองค์กรปกครองส่วน
ท้องถ่ินระดับต้าบลทั้ง 6 แห่ง ได้แก่ เทศบาลต้าบลอุดมธัญญา องค์การบริหารส่วนต้าบลเขาดิน องค์การ
บรหิ ารส่วนต้าบลหนองบวั องค์การบรหิ ารสว่ นต้าบลนครสวรรคอ์ อก องค์การบรหิ ารสว่ นต้าบลบางตาหงาย
และองค์การบรหิ ารส่วนตา้ บลเขาชนกัน

144

ภาพ แผนทจ่ี งั หวดั นครสวรรค์
หลังจากเก็บข้อมูลตามวิธีการด้าเนินการวิจัยในบทที่ 3 นับต้ังแต่การลงนามบันทึกข้อตกลงความ
ร่วมมอื วิชาการ (MOU) ระหว่างนกั วิจัยและองค์กรปกครองสว่ นท้องถ่นิ ท้ัง 18 แหง่ การประเมนิ ระดับการ
เป็นเศรษฐกจิ พอเพียง อปท. ใหม่ เบื้องตน้ การเข้าร่วมสังเกตการณ์กิจกรรมตา่ ง ๆ ของ อปท. ดังท่ีแสดงไว้
ในภาคผนวก ง ตลอดจนการสัมภาษณ์บุคลากรและผู้ท่ีเกี่ยวข้อง ดังท่ีแสดงไว้ในบรรณานุกรม จึงน้ามา
วิเคราะห์เชิงพรรณาตามประเด็นตัวชี้วัดระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียง บทน้ีจึงกล่าวถึงผลการศึกษา
ระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินท่ีเป็นกรณีศึกษา การน้าเสนอเริ่มจาก
กรณีศึกษาในจังหวัดนครสวรรค์ จ้านวน 6 แห่ง โดยเริ่มจาก ทต. อุดมธัญญา อบต. เขาดิน อบต. หนองบัว
อบต. นครสวรรค์ออก อบต. บางตาหงาย และอบต. เขาชนกัน โดยมีรายละเอียดการน้าเสนอ คือข้อมูล
พื้นฐานต้าบล ข้อมูลลักษณะองค์กร และผลการศึกษาระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงของอปท. แต่ละ
กรณศี ึกษา ตามเกณฑ์ชี้วัดของศาสตราจารย์ ดร. อภิชยั พนั ธเสน และคณะ และผลการวเิ คราะห์ ดงั น้ี

1. ระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงของเทศบาลตาบลอดุ มธญั ญา

1.1 ขอ้ มูลพน้ื ฐานตาบล

ประวัตคิ วามเปน็ มา

ก่อนปี พ.ศ. 2513 ต้าบลอุดมธัญญา เป็นหมู่บ้านในเขตการปกครองของต้าบลหัวหวาย อ้าเภอตา

คลี ระยะเวลาย้อนหลังไป 20 ปี ถนนสายตาคลี-ท่าตะโก เป็นเสน้ ทางรถไฟ ใช้ในการบรรทุกฟืนให้กับรถไฟ

ซ่ึงใช้น้ามันเชื้อเพลิงเป็นตัวขับเคลื่อน ต่อมาทางรถไฟถูกรื้อถอนเป็นถนนลูกรังและเป็นถนนลาดยางใน

ปัจจุบัน สภาพทั่วไปของต้าบลอุดมธัญญาในสมัยนั้นเป็นพื้นท่ีป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์ของอ้าเภอตากฟ้า ต่อมา

ในปี พ.ศ.2513 กระทรวงมหาดไทยได้แยกอ้าเภอตากฟ้าจากการปกครองของอ้าเภอตาคลี พร้อมกับแยก

หมู่บา้ นออกจากตา้ บลหัวหวาย อา้ เภอตาคลี และต้ังเป็นช่อื ต้าบลอดุ มธัญญา อา้ เภอตากฟ้า

พ้ืนทแี่ ละอาณาเขต

ต้าบลอุดมธัญญามีพ้ืนท่ี 208.9 ตารางกิโลเมตร หรือ 136,384 ไร่ ครอบคลุมพื้นท่ี 16 หมู่บ้าน

ไดแ้ ก่ บา้ นไรศ่ รทั ธาราษฎร์ บา้ นคุ้งพัฒนา บา้ นล้าเจริญ บ้านดา้ รงรกั ษ์ บ้านปลายราง บ้านอุดมธญั ญา บา้ น

พมุ ะคา่ บา้ นโคง้ บา้ นใหม่ บา้ นหวั ประแจ บา้ นแคทราย บา้ นหนองสขุ สันต์ บ้านสระเกตโุ มรี บา้ นพุมว่ ง บ้าน

หลักสิบเก้า บ้านหนองกระเปียน และบ้านหนองรั้ว พ้ืนที่ส่วนใหญ่เป็นท่ีราบสลับเนินเขา ไม่ได้อยู่ในเขต

ชลประทาน โดยมอี าณาเขตติดต่อ ดังนี้

ทศิ เหนือ ติดตอ่ กบั ต้าบลเขากะลา อา้ เภอพยหุ ะคีรี

ทศิ ใต้ ติดต่อกบั ตา้ บลพนุ กยูง อ้าเภอตากฟ้า

ทิศตะวันออก ติดต่อกับ ตา้ บลหนองหลวง อา้ เภอทา่ ตะโก

ทิศตะวนั ตก ติดตอ่ กบั ตา้ บลหวั หวาย อ้าเภอตาคลี

โครงสร้างประชากร

ต้าบลอุดมธัญญามีประชากรท่ีอยู่ในพ้ืนท่ีจ้านวนทั้งหมด 10,252 คน จ้านวนครัวเรือน 3,670

ครัวเรือน เฉล่ียครัวเรือนละ 3 คน/ครัวเรือน มีจ้านวนประชากรเพศชาย 5,086 คน เพศหญิง 5,166 คน

จา้ นวนเยาวชนอายุ 0-14 ปี 1,664 คน หรือร้อยละ 16.2 ของประชากรทั้งหมด และจา้ นวนผู้สงู อายุ 1,876

คน หรอื รอ้ ยละ 18.3 ของประชากรท้ังหมด

ระบบเศรษฐกิจ

ประชากรสว่ นใหญ่ในตา้ บลอดุ มธัญญาท้าอาชีพเกษตร ปลูกพืชไร่ เน่ืองจากเปน็ ทร่ี าบสลับเนินเขา

(ไร่อ้อย ข้าวโพด ถั่วเขียว งา ถ่ัวลิสง มันส้าปะหลัง หน่อไม้ฝร่ัง เห็ดชนิดต่าง ๆ ) ประมง (เลี้ยงกุ้งก้ามแดง

กบ ปลาดุก) และปศุสัตว์ (เล้ียงวัว โคขุน หมู นกกระทา แพะ จ้ิงหรีด ไก่ เป็ด) อาชีพรองลงมา คือ อาชีพ

รับจ้างทั่วไป มีกลุ่มอาชีพในชุมชน ได้แก่ กลุ่มอาชีพโรงสีข้าวชุมชน กลุ่มอาชีพท้าไม้กวาด กลุ่มอาชีพตีมีด

กลุ่มอาชีพถกั ตะกร้าเชือกฟาง และวิสาหกจิ ทา้ ขนมเปยี๊ ะ

146

สังคมและวฒั นธรรม
สภาพแวดล้อมสังคมของต้าบลอุดมธัญญาโดยรวมเป็นรูปแบบเกษตรกรรมชนบท ประชากรส่วน
ใหญ่นับถือศาสนาพุทธ มีสถานท่ีทางศาสนาที่เป็นศูนย์รวมจิตใจของคนในชุมชนทั้งหมด 11 แห่ง ไดแ้ ก่ วัด
ด้ารงธรรม วัดบ้านไร่ศรัทธาราษฎร์ วัดบ้านใหม่สามัคคี วัดพุสว่าง วัดล้าเจริญ วัดสระเกตุโมลี วัดสุขสันต์
สามัคคี วัดหนองร้ัว วัดอุดมธัญญา วัดอุดมพร และวัดหนองพิกุล ส้าหรับท้ากิจกรรมส้าคัญทางศาสนาและ
เป็นพื้นที่สรา้ งสรรคก์ ารจัดกิจกรรมวัฒนธรรมประเพณตี า่ ง ๆ ในตา้ บล เช่น วันลอยกระทง แห่เทยี นพรรษา
อนุรกั ษส์ ลากภตั กิจกรรมท้าบุญ/จิตอาสาวันพ่อ วันแม่ งานส้าคญั ของวดั ตา่ ง ๆ ในพืน้ ที่
สุขภาวะและการบริการสาธารณสขุ
สถานบรกิ ารและสรา้ งเสรมิ สุขภาพเบื้องต้นในต้าบลอดุ มธัญญามโี รงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพต้าบล
3 แห่ง ได้แก่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพต้าบลบ้านด้ารงรักษ์ (รับผิดชอบหมู่ 1 3 4 และ 13) โรงพยาบาล
ส่งเสริมสุขภาพต้าบลบ้านพุมะค่า (รับผิดชอบหมู่ 2 5 6 11 14 และ 16) และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ
ต้าบลแคทราย (รับผิดชอบหมู่ 7 8 10 12 และ 15) ศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน หมู่บ้านละ 1 แห่ง รวม
16 แห่ง
ข้อมูลประชากรที่จดั ว่าเป็นกลุ่มผู้เปราะบาง ได้แก่ กลุม่ ผู้สูงอายุ จา้ นวน 1,876 คน กลุ่มผู้ปว่ ยติด
เตียง จ้านวน 18 คน กลมุ่ ผู้ป่วยโรคNCDs จา้ นวน 1,237 คน กลมุ่ ผู้ปว่ ยเร้ือรงั จา้ นวน 24 คน กลมุ่ เยาวชน
อายุ 0-14 ปี จ้านวน 1,664 คน กลุ่มคนพิการ จ้านวน 345 คน กลุ่มคนจน/ไร้ท่ีพึ่ง จ้านวน 181 คน กลุ่ม
ผู้ป่วยจติ เวช จ้านวน 43 คน และกลมุ่ ผู้ป่วยHIV จา้ นวน 10 คน แสดงไว้ในภาคผนวก ค
สถานศึกษา
สถานศกึ ษาในต้าบลอุดมธัญญามีศูนย์พัฒนาเด็กเลก็ 3 แหง่ ได้แก่ 1) ศูนย์พฒั นาเดก็ เลก็ บา้ นดา้ รง
รักษ์ 2) ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเทศบาลต้าบลอุดมธัญญา และ 3) ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านแคทราย มีโรงเรียน
อนุบาล 1 แห่ง คือ โรงเรียนอนุบาลบ้านด้ารงรักษ์ มีโรงเรียนประถมศึกษา 9 แห่ง ได้แก่ 1) โรงเรียนบ้าน
อุดมธัญญา 2) โรงเรียนบ้านด้ารงรักษ์ (ขยายโอกาส) 3) โรงเรียนบ้านล้าเจริญ 4) โรงเรียนบ้านพุมะค่า 5)
โรงเรียนบ้านหลักสิบเก้า 6) โรงเรียนบ้านสระเกตุโมรี 7) โรงเรียนบ้านไร่ศรัทธาราษฎร์ 8) โรงเรียนบ้านแค
ทราย และ 9) โรงเรียนบา้ นหนองสุขสันต์ และมโี รงเรียนมัธยมศึกษา 1 แห่ง คือ โรงเรียนอดุ มธัญญาประชา
นุเคราะห์
ทรพั ยากรธรรมชาติและสิง่ แวดล้อม
ภมู ปิ ระเทศโดยทว่ั ไปของต้าบลอดุ มธญั ญาเปน็ ท่ีราบสลบั กับเนนิ เขา บริเวณรอบนอกของอาณาเขต
ต้าบล ส่วนบริเวณตอนกลางเปน็ ท่ีลมุ่ พื้นทม่ี ีความลาดเอียงจากทิศตะวันตก ไปทางทิศตะวันออก พ้ืนที่สว่ น
ใหญ่เปน็ พ้นื ทที่ ้าไร่ มพี ื้นท่ปี ่าไม้เป็นแบบป่าเตง็ รงั บางสว่ น มีแหล่งน้า ห้วย หนอง คลอง บึงกระจายอยู่ท่วั ไป
ถงึ 19 แหล่งน้า แตไ่ มค่ รอบคลมุ ท้งั ตา้ บล และใชป้ ระโยชนไ์ ดช้ ่วงฤดฝู นเทา่ น้ัน ดงั นน้ั แหล่งน้าที่ใช้ไดต้ ลอดปี
คือ ระบบบ่อบาดาลท้ังหมด 53 แห่ง เป็นระบบน้าชนิดมือโยก 32 แห่ง และระบบสบู น้าเคร่ืองสูบ 21 แหง่

147

ระบบสาธารณปู โภค สาธารณปู การ
การบริการด้านพ้ืนฐานของต้าบลอุดมธัญญาครบทุกด้าน มีโครงข่ายถนนท่ีเช่ือมโยงถึงกันในทุก
ชุมชน มีการคมนาคมขนส่งหลักมี 2 สาย คือ เส้นทางสายตากฟ้า-ท่าตะโก (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข
1145) ผ่านพื้นที่หมู่ท่ี 1,2 และ 4 ระยะทางรวมท้ังสิ้น 21 กิโลเมตร และเส้นทางสายตาคลี-ท่าตะโก (ทาง
หลวงแผ่นดินหมายเลข 3329) ผา่ นพนื้ ที่หมู่ที่ 9 7 8 10 11 14 6 และ 4 รวมระยะทางท้งั ส้ิน 24 กิโลเมตร
มีประปาหม่บู า้ น 41 แห่ง บริการน้าประปากระจายท่วั ถึงทุกครัวเรือน มีไฟฟ้าใชค้ รบทุกครัวเรือน
ปราชญช์ าวบ้าน
ปราชญ์ชาวบ้านท่ีเข้ามามีบทบาทต่อการพัฒนาชุมชนท้องถ่ิน คือ นายจิระ วิเศษสม โดยมีความ
เชย่ี วชาญดา้ นตา่ ง ๆ ที่หลากหลาย ไดแ้ ก่ อาหารพื้นบา้ น เกษตรกรรม การเล้ียงสตั ว์ การท้ากล้วยฉาบ

1.2 ขอ้ มลู ลักษณะองคก์ ร
ผบู้ รหิ าร
นายกเทศบาลต้าบลอุดมธัญญาปัจจุบัน คอื นายเรวัต เกิดแสง อายุ 42 ปี เปน็ เจา้ กิจการรถรับจา้ ง

ขนส่ง เกิดและเติบโตในพื้นท่ี หลังจากจบการศึกษา ได้ท้างานอยู่ที่กรุงเทพมหานคร อยู่ระยะเวลาหน่ึง จึง
กลับมาอยู่ที่บ้านเพ่ือดูแลบิดามารดา เป็นจิตอาสาช่วยเหลืองานชุมชนและสนใจเข้ามาเรียนรู้งานพัฒนา
ท้องถิ่น จนได้รับการชักชวนให้อาสาเข้ามาช่วยพัฒนาท้องถิ่น ลงสมัครเลือกต้ังนายกองค์การบริหารส่วน
ต้าบลอุดมธัญญา และได้ร่วมมือกับผู้บริหาร สมาชิกสภา บุคลากร และประชาคม เปล่ียนแปลงฐานะเป็น
เทศบาล ตามข้นั ตอนต่าง ๆ ของกระทรวงมหาดไทย ด้ารงตา้ แหน่งนายมาเป็นระยะเวลา 3 สมัย (ช่วงอบต.
1 สมัย และช่วงเทศบาล 2 สมัย) รวมเวลา 15 ปี ต้ังแตป่ ี 2545 ถงึ ปัจจุบนั นายกมคี วามมงุ่ มัน่ ต้งั ใจ รว่ มกับ
ผู้บริหาร สมาชิกสภา ก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน และประชาชนในพัฒนาพื้นท่ี ทั้งโครงสร้างพ้ืนฐาน โดยเฉพาะการ
จัดหาแหล่งน้าการเกษตร เนื่องจากพื้นที่ส่วนใหญ่อยู่นอกเขตชลประทาน และงานพัฒนาคุณภาพชีวิต แม้
ไม่ได้ร่วมขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในหมู่บ้านโดยตรง ด้วยเห็นว่ามีกรมการพัฒนาชุมชน
กระทรวงมหาดไทยรับผดิ ชอบอย่แู ล้ว โดยนายกยังได้น้อมน้าศาสตร์พระราชา “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” โดย
เห็นว่าปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มิได้มีเฉพาะการประหยัดเท่าน้ัน หากรวมถึงการใช้งบประมาณเพ่ือ
กอ่ ให้เกดิ ประโยชนช์ ่วยเหลือประชาชนอย่างเตม็ ท่ี จากความเข้าใจสภาพพน้ื ท่ี ปัญหาและความตอ้ งการของ
ประชาชน เข้าถึงวธิ ีการในการแก้ปัญหา พัฒนาพื้นท่ี บนฐานความร่วมมอื ระหว่างผู้บริหาร สมาชิกเทศบาล
บุคลากร ก้านัน ผู้ใหญ่บ้าน และตัวแทนประชาชน สร้างความสมัครสมานสามัคคีและความเข้มแข็งของ
ชมุ ชน ด้วยการมองหาชอ่ งทางและโอกาสแหลง่ ทนุ /เงินงบประมาณจากแหลง่ ตา่ ง ๆ ทง้ั จากกรมส่งเสริมการ
ปกครองท้องถิ่น หรือหน่วยงานภาครัฐ เช่น โครงการขุดเจาะบ่อบาดาลตามนโยบายเร่งด่วนในการแก้ไข
ปญั หาภัยแล้งของรัฐบาลที่มอบหมายให้ส้านักงานทรัพยากรน้าแห่งชาติ บูรณาการบริหารจัดการน้ากับทุก
ภาคสว่ น จ้านวน 1,103 แหง่ ทั่วประเทศ ซึ่งนายก ฯ ได้เข้าไปตดิ ตอ่ จากกองทพั บก เข้ามาขุดเจาะบ่อบาดาล
ในพืน้ ท่ี ทต.อดุ มธัญญา ทงั้ หมด 6 จดุ กระจายในตา้ บล จากจา้ นวน 209 แหง่ ท่ัวประเทศ