๕๑
[๑๐๖๕] ปรกิ ณิ ณฺ อมจเฺ จหิ ติทสาน ว วาสว ฯ
โส ตตฺถ คนฺตวฺ า ตรมาโน กตฺตา เวสฺสนตฺ ร พฺรวิ
[๑๐๖๖] ทกุ ฺขนเฺ ต เวทยิสฺสามิ มา เม กชุ ฺฌ รเถสภ ฯ
[๑๐๖๗] วนฺทิตวฺ า โรทมาโน โส กตตฺ า ราชานมพฺรวิ
[๑๐๖๘] ภตตฺ า เมสิ มหาราช สพฺพกามรสาหโร
ทุกฺขนเฺ ต เวทยสิ สฺ ามิ ตตฺถ อสฺสาสยนฺตุ ม ฯ
สวิ โิ ย เทว เต กทุ ฺธา เนคมา จ สมาคตา
อคุ ฺคา จ ราชปตุ ฺตา จ เวสยิ านา จ พรฺ าหมฺ ณา ฯ
หตฺถาโรหา อนีกฏฺา รถิกา ปตตฺ กิ ารกา
เกวโล จาปิ นิคโม สวิ โิ ย จาปิ สมาคตา ฯ
อสฺมา รตฺยา ววิ สเน สุรยิ สสฺ คุ ฺคมน ปติ
สมคฺคา สวิ โิ ย หุตวฺ า รฏฺา ปพพฺ าชยนฺติ ต ฯ
กสิ มฺ ึ เม สิวโิ ย กุทฺธา โย น ปสสฺ ามิ ทกุ กฺ ฏ
ต เม กตฺเต วิยาจิกฺข กสมฺ า ปพพฺ าชยนฺติ ม ฯ
อุคฺคา จ ราชปตุ ฺตา จ เวสยิ านา จ พรฺ าหมฺ ณา
หตถฺ าโรหา อนกี ฏฺา รถกิ า ปตตฺ กิ ารกา
นาคทาเนน ขียนตฺ ิ ตสมฺ า ปพฺพาชยนตฺ ิ ต ฯ
หทย จกฺขมุ ฺปห ทชฺช กึ เม พาหิรก ธน
หิรฺ วา สวุ ณณฺ วา มุตฺตา เวฬรุ ยิ า มณิ
ทกฺขณิ วามห พาหุ ทิสวฺ า ยาจกมาคเต
ทเทยฺย น วิกมฺเปยฺย ทาเน เม รมตี มโน ฯ
๕๒
[๑๐๖๙] กาม ม สิวโิ ย สพฺเพ ปพพฺ าเชนตฺ ุ หนนฺตุ วา
[๑๐๗๐] เนว ทานา วริ มิสฺส กาม ฉินทฺ นตฺ ุ สตตฺ ธา ฯ
[๑๐๗๑] เอวนฺต สวิ โิ ย อาหุ เนคมา จ สมาคตา
โกนฺติมาราย ตีเรน คิรมิ ารชฺ ร ปติ
[๑๐๗๒] เยน ปพพฺ าชติ า ยนตฺ ิ เตน คจฺฉตุ สุพพฺ โต ฯ
[๑๐๗๓] โสห เตน คมสิ ฺสามิ เยน คจฺฉนตฺ ิ ทูสกา
[๑๐๗๔] รตตฺ นิ ทฺ วิ เม ขมถ ยาว ทาน ททามิห ฯ
อามนตฺ ยติ ถฺ ราชา น มทฺทึ สพฺพงฺคโสภนึ
[๑๐๗๕] ย เต กิ จฺ ิ มยา ทินฺน ธน ธฺจฺ วิชฺชติ
หิรฺ วา สุวณณฺ วา มตุ ฺตา เวฬุรยิ า พหู
สพพฺ นฺต นทิ เหยฺยาสิ ยจฺ เต เปตตฺ ิก ธน ฯ
ตมพรฺ วิ ราชปตุ ฺตี มททฺ ี สพฺพงคฺ โสภนา
กุหึ เทว นทิ หามิ ต เม อกฺขาหิ ปุจฉฺ ิโต ฯ
สลี วนเฺ ตสุ ทชเฺ ชสิ ทาน มทฺทิ ยถารห
น หิ ทานา ปร อตฺถิ ปติฏฺ า สพฺพปาณนิ ฯ
ปุตฺเตสุ มทฺทิ ทเยสิ สสฺสุยา สสสฺ ุรมฺหิ จ
โย จ ต ภตตฺ า มเฺ ยฺย สกฺกจจฺ นตฺ อปุ ฏฺ เห ฯ
โน เจ ต ภตตฺ า มเฺ ยยฺ มยา วปิ ปฺ วเสน เต
อฺ ภตฺตาร ปรเิ ยส มา กิลติ ฺถ มยา วนิ า ฯ
อห หิ วน คจฺฉามิ โฆร วาฬมิคายุต
สส โย ชีวติ มยฺห เอกกสฺส พรฺ หาวเน ฯ
๕๓
[๑๐๗๖] ตมพฺรวิ ราชปตุ ฺตี มทฺที สพพฺ งฺคโสภนา
[๑๐๗๗] อภมุ เฺ ม กถ นุ ภณสิ ปาปก วต ภาสสิ ฯ
เนส ธมฺโม มหาราช ย ตวฺ คจเฺ ฉยฺย เอกโก
อหปิ เตน คจฉฺ ามิ เยน คจฉฺ สิ ขตฺติย ฯ
มรณ วา ตยา สทฺธึ ชีวติ วา ตยา วนิ า
ตเทว มรณ เสยฺโย ยเฺ จ ชีเว ตยา วินา ฯ
อคคฺ ึ อชุ ฺชาลยติ วฺ าน เอกชาลสมาหติ
ตตเฺ ถว มรณ เสยโฺ ย ยฺเจ ชีเว ตยา วินา ฯ
ยถา อารฺ ก นาค ทนตฺ ึ อเนวฺ ติ หตถฺ นิ ี
เชสสฺ นฺต คิรทิ คุ ฺเคสุ สเมสุ วสิ เมสุ จ ฯ
เอวนฺต อนคุ จฉฺ ามิ ปตุ เฺ ต อาทาย ปจฉฺ โต
สุภรา เต ภวสิ ฺสามิ น เต เหสฺสามิ ทพุ ฺภรา ฯ
อเิ ม กมุ าเร ปสสฺ นฺโต มชฺ ุเก ปิ ยภาณเิ น
อาสเี น วนคมุ พฺ สฺมึ น รชชฺ สฺส สรสิ สฺ สิ ฯ
อเิ ม กมุ าเร ปสสฺ นโฺ ต มชฺ ุเก ปิ ยภาณเิ น
กฬี นฺเต วนคมุ พฺ สฺมึ น รชชฺ สฺส สรสิ ฺสสิ ฯ
อเิ ม กมุ าเร ปสฺสนโฺ ต มชฺ เุ ก ปิ ยภาณิเน
อสสฺ เม รมณียมฺหิ น รชฺชสสฺ สรสิ ฺสสิ ฯ
อิเม กมุ าเร ปสสฺ นโฺ ต มชฺ เุ ก ปิ ยภาณเิ น
กีฬนฺเต อสฺสเม รมฺเม น รชชฺ สสฺ สรสิ ฺสสิ ฯ
อเิ ม กมุ าเร ปสฺสนฺโต มาลธารี อลงกฺ เต
๕๔
อสสฺ เม รมณยี มหฺ ิ น รชชฺ สฺส สรสิ ฺสสิ ฯ
อเิ ม กมุ าเร ปสฺสนฺโต มาลธารี อลงกฺ เต
กีฬนฺเต อสสฺ เม รมฺเม น รชฺชสสฺ สรสิ สฺ สิ ฯ
ยทา ทกฺขสิ นจฺจนเฺ ต กุมาเร มาลธารเิ น
อสฺสเม รมณยี มหฺ ิ น รชชฺ สสฺ สรสิ ฺสสิ ฯ
ยทา ทกฺขสิ นจจฺ นฺเต กมุ าเร มาลธารเิ น
กีฬนเฺ ต อสฺสเม รมฺเม น รชฺชสฺส สรสิ สฺ สิ ฯ
ยทา ทกฺขสิ มาตงคฺ กุ ฺชร สฏฺหายน
เอก อรเฺ วิจรนตฺ น รชชฺ สสฺ สรสิ ฺสสิ ฯ
ยทา ทกขฺ สิ มาตงคฺ กุ ชฺ ร สฏฺ ห ายน
สาย ปาโต วิจรนตฺ น รชชฺ สฺส สรสิ สฺ สิ ฯ
ยทา กเรณุสงฺฆสฺส ยูถสสฺ ปรุ โต วช
โกฺจ กาหติ มาตงโฺ ค กฺุชโร สฏฺห ายโน
ตสสฺ ต นทโต สตุ วฺ า น รชฺชสฺส สรสิ ฺสสิ ฯ
อภุ โต วนวกิ าเส ยทา ทกขฺ สิ กามท
วเน วาฬมคิ ากิณเฺ ณ น รชฺชสสฺ สรสิ ฺสสิ ฯ
มคิ ทิสฺวาน สายณหฺ ปจฺ มาลินมิ าคต
กึปุรเิ ส จ นจฺจนเฺ ต น รชฺชสสฺ สรสิ ฺสสิ ฯ
ยทา สุสสฺ สิ นิคฺโฆส สนฺทมานาย สินธฺ ุยา
คตี กปึ ุรสิ านฺจ น รชฺชสฺส สรสิ ฺสสิ ฯ
ยทา สสุ ฺสสิ นคิ ฺโฆส คิรคิ พภฺ รจารโิ น
๕๕
วสสฺ มานสสฺ ลุ ูกสฺส น รชฺชสฺส สรสิ สฺ สิ ฯ
ยทา สหี สฺส พยฺ คฺฆสสฺ ขคฺคสสฺ ควยสสฺ จ
วเน สุสสฺ สิ วาฬาน น รชฺชสสฺ สรสิ ฺสสิ ฯ
ยทา โมรหี ิ ปรกิ ิณณฺ วรหิน มตถฺ กาสนิ
โมร ทกฺขสิ นจฺจนฺต น รชชฺ สสฺ สรสิ ฺสสิ ฯ
ยทา โมรหี ิ ปรกิ ิณฺณ อณฑฺ ช จติ ฺรเปกฺขน
โมร ทกฺขสิ นจฺจนฺต น รชชฺ สฺส สรสิ ฺสสิ ฯ
ยทา โมรหี ิ ปรกิ ณิ ณฺ นีลควี สิขณฑฺ นิ
โมร ทกฺขสิ นจจฺ นฺต น รชฺชสสฺ สรสิ ฺสสิ ฯ
ยทา ทกฺขสิ เหมนเฺ ต ปปุ ฺผิเต ธรณรี ุเห
สุรภสิ มฺปวายนเฺ ต น รชชฺ สฺส สรสิ ฺสสิ ฯ
ยทา เหมนฺตเิ ก มาเส หรติ ทกขฺ สิ เมทนึ
อินทฺ โคปกสฉฺ นฺน น รชฺชสสฺ สรสิ สฺ สิ ฯ
ยทา ทกขฺ สิ เหมนฺเต ปุปผฺ เิ ต ธรณีรุเห
กฏุ ช พมิ พฺ ชาลจฺ ปุปฺผิต โลททฺ ปทฺมก
สุรภิสมปฺ วายนเฺ ต น รชชฺ สฺส สรสิ ฺสสิ ฯ
ยทา เหมนตฺ ิเก มาเส วน ทกขฺ สิ ปปุ ฺผติ
โอปุปฺผานิ จ ปทมฺ านิ น รชชฺ สฺส สรสิ สฺ สิ ฯ
หิมวนตฺ นิฏฺ ต ฯ
[๑๐๗๘] เตส ลาลปิ ต สตุ วฺ า ปตุ ฺตสสฺ สุณิสาย จ
กลูน ปรเิ ทเวสิ ราชปุตตฺ ี ยสสฺสนิ ี ฯ
๕๖
เสยฺโย วิส เม ขายติ ปปาตา ปปเตยฺยห
รชฺชุยา พชฌฺ มิยาห
กสฺมา เวสฺสนตฺ ร ปตุ ตฺ ปพพฺ าเชนตฺ ิ อทสู ก ฯ
อชฺฌายก ทานปตึ ยาจโยค อมจฉฺ รึ
กสฺมา เวสฺสนตฺ ร ปตุ ตฺ ปพพฺ าเชนฺติ อทูสก ฯ
ปูชิต ปฏริ าชูหิ กิตฺตมิ นตฺ ยสสสฺ นิ
กสมฺ า เวสสฺ นตฺ ร ปตุ ตฺ ปพฺพาเชนฺติ อทูสก ฯ
มาตาเปติภร ชนตฺ ุ กุเล เชฏฺาปจายิน
กสฺมา เวสฺสนตฺ ร ปตุ ตฺ ปพฺพาเชนตฺ ิ อทูสก ฯ
ร◌ฺโ หิต เทวหิต าตีน สขนิ หติ
หิต สพพฺ สสฺ รฏฺสสฺ
กสมฺ า เวสสฺ นตฺ ร ปตุ ตฺ ปพฺพาเชนตฺ ิ อทูสก ฯ
[๑๐๗๙] มธนู วี ปลิตานิ อมฺพาว ปติตา ฉมา
[๑๐๘๐] เอว เหสฺสติ เต รฏฺ ปพพฺ าเชนตฺ ิ อทูสก ฯ
[๑๐๘๑] หโส นิกขฺ ณี ปตโฺ ตว ปลฺลลสมฺ ึ อนทู เก
อปวิฏฺโ อมจฺเจหิ เอโก ราชา วิหยิ ยฺ สิ ฯ
ตนตฺ พรฺ มู ิ มหาราช อตฺโถ เต มา อปุ จจฺ คา
มา น สวิ ีน วจนา ปพพฺ าเชสิ อทูสก ฯ
ธมมฺ สฺสาปจติ ึ กมุ มฺ ึ สวิ นี วนิ ย ธช
ปพพฺ าเชมิ สก ปตุ ฺต ปาณา ปิ ยตโร หิ เม ฯ
ยสสฺ ปุพฺเพ ธชคฺคานิ กณกิ าราว ปปุ ผฺ ติ า
๕๗
ยายนฺตมนยุ ายนตฺ ิ สวฺ ชฺเชโกว คมสิ ฺสติ ฯ
ยสสฺ ปุพเฺ พ ธชคฺคานิ กณิการวนานวิ
ยายนตฺ มนยุ ายนตฺ ิ สฺวชเฺ ชโกว คมิสสฺ ติ ฯ
ยสฺส ปุพฺเพ อนกี านิ กณิการาว ปปุ ผฺ ิตา
ยายนฺตมนุยายนตฺ ิ สวฺ ชฺเชโกว คมสิ สฺ ติ ฯ
ยสสฺ ปพุ เฺ พ อนกี านิ กณิการวนานิ ว
ยายนตฺ มนุยายนตฺ ิ สวฺ ชเฺ ชโกว คมิสฺสติ ฯ
อนิ ทฺ โคปกวณฺณาภา คนธฺ ารา ปณฑฺ กุ มพฺ ลา
ยายนฺตมนุยายนตฺ ิ สวฺ ชเฺ ชโกว คมิสฺสติ ฯ
โย ปพุ ฺเพ หตถฺ ินา ยาติ สิวกิ าย รเถน จ
สวฺ ชฺช เวสสฺ นตฺ โร ราชา กถ คจฉฺ ติ ปตฺตโิ ก ฯ
กถ จนทฺ นลติ ตฺ งฺโค นจฺจคตี ปฺปโพธโน
ขรุ าชนิ ผรสุจฺ ขารกิ าชจฺ หารติ ิ ฯ
กสฺมา นาภหิ รยี นตฺ ิ กาสาวา อชนิ านิ จ
ปวิสนตฺ พรฺ หารฺ กสมฺ า จรี น พชฺฌเร ฯ
กถ นุ จีร ธาเรนตฺ ิ ราชปพพฺ ชติ า ชนา
กถ กุสมย จีร มททฺ ี ปรทิ เหสสฺ ติ ฯ
กาสยิ านิ จ ธาเรตฺวา โขมโกทมุ ฺพรานิ จ
กุสจรี านิ ธาเรนตฺ ี กถ มทฺที กรสิ ฺสติ ฯ
วยฺหาหิ ปรยิ ายิตฺวา สิวิกาย รเถน จ
สา กถชฺช อนจุ ฺจงฺคี ปถ คจฺฉติ ปตตฺ กิ า ฯ
๕๘
ยสสฺ า มทุ ุตลา หตถฺ า จลนา จ สเุ ข ต า
สา กถชฺช อนจุ จฺ งฺคี ปถ คจฉฺ ติ ปตตฺ กิ า ฯ
ยสสฺ า มุทุตลา ปาทา จลนา จ สเุ ข ตา
ปาทุกาหิ สวุ ณฺณาหิ ปี ฬมานาว คจฺฉติ
สา กถชชฺ อนจุ ฺจงฺคี ปถ คจฉฺ ติ ปตตฺ กิ า ฯ
ยสสฺ ุ อิตถฺ ีสหสสฺ สฺส ปรุ โต คจฉฺ ติ มาลินี
สา กถชฺช อนุจจฺ งฺคี วน คจฉฺ ติ เอกกิ า ฯ
ยา สา สวิ าย สตุ วฺ าน มหุ ุ อตุ ตฺ สเต ปเุ ร
สา กถชชฺ อนุจฺจงฺคี วน คจฺฉติ ภีรกุ า ฯ
ยา สา อนิ ทฺ สโคตฺตสฺส อุลกู สสฺ ปวสสฺ โต
สุตฺวาน นทโต ภีตา วารณุ วี ปเวธติ
สา กถชฺช อนุจจฺ งคฺ ี ว น คจฺฉติ ภีรกุ า ฯ
สกุณี หตปตุ ตฺ าว สุ ฺ ทิสวฺ า กลุ าวก
จริ ทุกเฺ ขน ฌายิสฺส สุ ฺ อาคมฺมมิ ปรุ ฯ
สกณุ ี หตปตุ ฺตาว สุ ฺ ทิสฺวา กุลาวก
กสี า ปณฑฺ ุ ภวสิ สฺ ามิ ปิ เย ปตุ เฺ ต อปสสฺ ตี ฯ
สกณุ ี หตปตุ ฺตาว สุ ฺ ทิสฺวา กลุ าวก
เตน เตน ปธาวิสฺส ปิ เย ปุตฺเต อปสฺสตี ฯ
กรุ ุรี หตจฉฺ าปาว สุ ฺ ทสิ ฺวา กลุ าวก
จริ ทกุ เฺ ขน ฌายสิ ฺส สุ ฺ อาคมมฺ มิ ปุร ฯ
กรุ ุรี หตจฉฺ าปาว สฺุ ทสิ วฺ า กุลาวก
๕๙
[๑๐๘๒] กสี า ปณฑฺ ุ ภวิสฺสามิ ปิ เย ปตุ ฺเต อปสฺสตี ฯ
กุรรุ ี หตจฉฺ าปาว สุ ฺ ทสิ ฺวา กุลาวก
เตน เตน ปธาวิสฺส ปิ เย ปตุ เฺ ต อปสฺสตี ฯ
สา นูน จกฺกวกกฺ วี ปลฺลลสฺมึ อนูทเก
จิร ทกุ ฺเขน ฌายิสสฺ สุ ฺ อาคมฺมมิ ปรุ ฯ
สา นูน จกฺกวกกฺ ีว ปลฺลลสฺมึ อนูทเก
กีสา ปณฑฺ ุ ภวสิ สฺ ามิ ปิ เย ปุตฺเต อปสสฺ ตี ฯ
สา นูน จกฺกวกกฺ ีว ปลลฺ ลสมฺ ึ อนูทเก
เตน เตน ปธาวสิ ฺส ปิ เย ปุตเฺ ต อปสฺสตี ฯ
เอว เม วิลปนตฺ ยิ า ราชปุตตฺ อทสู ก
ปพฺพาเชสิ จ น รฏฺ า มฺเ เหสฺสามิ ชวี ิต ฯ
ตสฺสา ลาลปิ ต สตุ วฺ า สพฺพา อนฺเตปุเร อหุ
พาหา ปคฺคยฺห ปกฺกนทฺ ุ สวิ ิกฺ า สมาคตา ฯ
สาลาว สมปฺ มทฺทิตา มาลเุ ตน ปมทฺทิตา
เสนตฺ ิ ปตุ ฺตา จ ทารา จ เวสสฺ นฺตรนเิ วสเน ฯ
โอโรธา จ กุมารา จ เวสิยานา จ พฺราหมฺ ณา
พาหา ปคคฺ ยฺห ปกกฺ นฺทุ เวสฺสนฺตรนิเวสเน ฯ
หตฺถาโรหา อนกี ฏฺ า รถิกา ปตฺตกิ ารกา
พาหา ปคคฺ ยฺห ปกกฺ นฺทุ เวสสฺ นฺตรนเิ วสเน ฯ
ตโต รตฺยา ววิ สเน สรุ ยิ สฺสุคฺคมน ปติ
อถ เวสสฺ นตฺ โร ราชา ทาน ทาตุ อปุ าคมิ ฯ
๖๐
วตถฺ านิ วตถฺ กามาน โสณฺฑาน เทถ วารณุ ึ
โภชน โภชนตฺถีน สมมฺ เทว ปเวจฉฺ ถ ฯ
มา จ กิฺจิ วนพิ ฺพเก เหยติ ฺถ อธิ าคเต
ตปเฺ ปถ อนฺนปาเนน คจฉฺ นฺตุ ปฏปิ ูชติ า ฯ
(อเถตฺถ วตตฺ ติ สทฺโท ตมุ ุโล เภรโว มหา
ทาเนน ต นหี รนตฺ ิ ปนุ ทาน อทา ตวุ ฯ)
[๑๐๘๓] เต สุ มตฺตา กิลนตฺ าว สมปฺ ตนตฺ ิ วนิพพฺ กา
นกิ ขฺ มนเฺ ต มหาราเช สวิ ีน รฏฺ วฑฒฺ เน ฯ
อจเฺ ฉจฉฺ ํุ วต โภ รุกฺข นานาผลทท ทุม
ยถา เวสฺสนตฺ ร รฏฺ า ปพฺพาเชนฺติ อทูสก ฯ
อจเฺ ฉจฉฺ ํุ วต โภ รกุ ขฺ นานาผลธร ทุม
ยถา เวสฺสนตฺ ร รฏฺ า ปพฺพาเชนตฺ ิ อทสู ก ฯ
อจเฺ ฉจฉฺ ํุ วต โภ รกุ ขฺ สพพฺ กามทท ทมุ
ยถา เวสสฺ นตฺ ร รฏฺา ปพฺพาเชนตฺ ิ อทสู ก ฯ
อจฺเฉจฉฺ ํุ วต โภ รกุ ฺข สพพฺ กามรสาหร
ยถา เวสฺสนตฺ ร รฏฺ า ปพฺพาเชนตฺ ิ อทสู ก ฯ
เย วฑุ ฺฒา เย จ ทหรา เย จ มชฌฺ ิมโปรสิ า
พาหา ปคฺคยฺห ปกฺกนฺทุ
นิกขฺ มนเฺ ต มหาราเช สวิ ีน รฏฺวฑฒฺ เน ฯ
อตยิ กขฺ า เวสสฺ วรา อติ ถฺ าคารา จ ราชิโน
พาหา ปคฺคยฺห ปกฺกนทฺ ุ
๖๑
นกิ ฺขมนฺเต มหาราเช สวิ นี รฏฺ วฑฒฺ เน ฯ
ถิโยปิ ตตถฺ ปกกฺ นฺทุ ยา ตมหฺ ิ นคเร อหุ
นกิ ขฺ มนเฺ ต มหาราเช สวิ ีน รฏฺวฑฺฒเน ฯ
เย พฺราหมฺ ณา เย จ สมณา อฺเ วาปิ วนิพฺพกา
พาหา ปคฺคยหฺ ปกฺกนทฺ ุ อธมฺโม กริ โภ อติ ิ ฯ
ยถา เวสสฺ นตฺ โร ราชา ยชมาโน สเก ปุเร
สิวีน วจนตฺเถน สมฺหา รฏฺา นริ ชชฺ ติ ฯ
สตฺต หตถฺ ิสเต ทตฺวา สพฺพาลงกฺ ารภูสเิ ต
สวุ ณฺณกจฺเฉ มาตงเฺ ค เหมกปปฺ นวิ าสเส
อารเุ ฬฺห คามณเี ยภิ โตมรงฺกสุ ปาณภิ ิ
เอส เวสฺสนตฺ โร ราชา สมหฺ า รฏฺา นริ ชฺชติ ฯ
สตตฺ อสสฺ สเต ทตวฺ า สพฺพาลงฺการภูสเิ ต
อาชานิเยว ชาตยิ า สนิ ฺธเว สฆี วาหเน
อารุเฬฺห คามณเี ยภิ อนิ ฺทิยาจาปธารภิ ิ
เอส เวสสฺ นตฺ โร ราชา สมหฺ า รฏฺ า นิรชชฺ ติ ฯ
สตฺต รถสเต ทตวฺ า สนนฺ ทฺเธ อุสสฺ ติ ทฺธเช
ทเี ป อโถปิ เวยยฺ คเฺ ฆ สพพฺ าลงฺการภูสเิ ต
อารเุ ฬหฺ คามณีเยภิ จาปหตเฺ ถหิ จมมฺ ภิ ิ
เอส เวสสฺ นตฺ โร ราชา สมฺหา รฏฺ า นริ ชชฺ ติ ฯ
สตตฺ อติ ฺถสี เต ทตวฺ า เอกเมกา รเถ ตา
สนฺนทธฺ า นกิ ขฺ รชฺชหู ิ สวุ ณเฺ ณหิ อลงกฺ ตา
๖๒
[๑๐๘๔] ปี ตาลงกฺ ารา ปีตวสนา ปี ตาภรณภูสิตา
[๑๐๘๕] อาฬารปปฺ มขุ า หสุลา สุสฺ า ตนมุ ชฌฺ มิ า
[๑๐๘๖] เอส เวสสฺ นตฺ โร ราชา สมหฺ า รฏฺา นิรชชฺ ติ ฯ
สตตฺ เธนสุ เต ทตวฺ า สพฺพา กส ปุ ธารโิ น
เอส เวสฺสนตฺ โร ราชา สมฺหา รฏฺ า นริ ชฺชติ ฯ
สตฺต ทาสสี เต ทตวฺ า สตตฺ ทาสสตานิ จ
เอส เวสฺสนตฺ โร ราชา สมหฺ า รฏฺ า นิรชชฺ ติ ฯ
หตฺถี อสเฺ ส รเถ ทตฺวา นารโิ ย จ อลงฺกตา
เอส เวสฺสนตฺ โร ราชา สมฺหา รฏฺ า นริ ชชฺ ติ ฯ
ตทาสิ ย ภสึ นก ตทาสิ โลมหส น
มหาทาเน ปทินนฺ มฺหิ เมทนี สมกมฺปถ ฯ
ตทาสิ ย ภสึ นก ตทาสิ โลมหส น
ย ปฺชลกี โต ราชา สมฺหา รฏฺ า นิรชชฺ ติ ฯ
อเถตฺถ วตตฺ ติ สทฺโท ตุมโุ ล เภรโว มหา
ทาเนน ต นหี รนฺติ ปุน ทาน ททาติ โส ฯ
เต สุ มตตฺ า กิลนฺตาว สมฺปตนตฺ ิ วนพิ ฺพกา
นกิ ฺขมนเฺ ต มหาราเช สิวีน รฏฺวฑฺฒเน ฯ
อามนตฺ ยติ ถฺ ราชาน สชฺ ย ธมฺมกิ วร
อวรุทธฺ สิ ม เทว วงกฺ คจฉฺ ามิ ปพพฺ ต ฯ
เย หิ เกจิ มหาราช ภูตา เย จ ภวสิ ฺสเร
อติตตฺ าเยว กาเมหิ คจฉฺ นฺติ ยมสาธน ฯ
๖๓
โสห สเก อภิสสึ ยชมาโน สเก ปุเร
สวิ นี วจนตเฺ ถน สมฺหา รฏฺ า นริ ชชฺ ห
อฆนฺต ปฏิเสวสิ สฺ
วเน วาฬมคิ ากิณฺเณ ขคคฺ ทีปิ นเิ สวเิ ต
อห ปุ ฺ านิ กโรมิ ตุเมหฺ ปงกฺ มฺหิ สที ถ ฯ
[๑๐๘๗] อนชุ านาหิ ม อมมฺ ปพพฺ ชชฺ า มม รุจฺจติ
[๑๐๘๘] โสห สเก อภสิ สึ ยชมาโน สเก ปุเร
[๑๐๘๙]
[๑๐๙๐] สวิ ีน วจนตเฺ ถน สมหฺ า รฏฺ า นิรชชฺ ห
[๑๐๙๑] อฆนฺต ปฏิเสวสิ สฺ
วเน วาฬมคิ ากิณฺเณ ขคฺคทปี ิ นิเสวเิ ต
อห ปฺุานิ กโรมิ วงฺก คจฺฉามิ ปพพฺ ต ฯ
อนุชานามิ ต ปุตตฺ ปพพฺ ชชฺ า เต สมชิ ฺฌตุ
อยฺจ มทฺที กลฺยาณี สุสฺ า ตนมุ ชฌฺ มิ า
อจฺฉต สห ปุตฺเตหิ กึ อรเฺ กรสิ สฺ ติ ฯ
นาห อกามา ทาสปึ ิ อรฺ เนตมุ สุ ฺสเห
สเจ อิจฉฺ ติ อเนวฺ ตุ สเจ นิจฺฉติ อจฉฺ ตุ ฯ
ตโต สณุ หฺ มหาราชา ยาจติ ุ ปฏิปชฺชถ
มา จนทฺ นสมาจาเร รโชชลลฺ อธารยิ ฯ
กาสิยานิ ปธาเรตวฺ า กสุ จรี อธารยิ
ทกุ ฺโข วาโส อรฺสมฺ ึ มา หิ ตวฺ ลกขฺ เณ คมิ ฯ
ตมพรฺ วิ ราชปตุ ฺตี มทฺที สพฺพงฺคโสภนา
๖๔
[๑๐๙๒] นาหนฺต สขุ มิจเฺ ฉยฺย ย เม เวสฺสนตฺ ร วินา ฯ
ตมพฺรวิ มหาราชา สิวนี รฏฺวฑฺฒโน
องิ ฆฺ มททฺ ิ นิสาเมหิ วเน เย โหนฺติ ทสุ สฺ หา ฯ
พหู กฏี า ปฏงคฺ า จ มกสา มธมุ กฺขกิ า
เตปิ ต ตตถฺ หึเสยยฺ ุ ตนเฺ ต ทุกขฺ ตร สยิ า ฯ
อปเร ปสฺส สนตฺ าเส นทนี ปู นิเสวิเต
สปปฺ า อชครา นาม อวิสา เต มหพฺพลา ฯ
เต มนุสสฺ มิค วาปิ อปิ จาสนนฺ มาคต
ปรกิ ขฺ ิปิตวฺ า โภเคหิ วสมาเนนฺติ อตตฺ โน ฯ
อเฺ ปิ กณฺหา ชฏโิ น อจฺฉา นาม อฆมมฺ ิคา
น เตหิ ปรุ โิ ส ทฏิ โฺ รกุ ฺขมารยุ หฺ มจุ จฺ ติ ฯ
สงฆฺ ฏฏฺ ยนตฺ า สิงคฺ านิ ตกิ ขฺ คคฺ านิ ปหารโิ น
มหสิ า วจิ รนฺเตตถฺ นทึ โสตุมพฺ ร ปติ ฯ
ทิสฺวา มิคาน ยูถาน คว สจฺ รติ วเน
เธนวุ วจฉฺ คทิ ธฺ าว กถ มทฺทิ กรสิ ฺสสิ ฯ
ทิสฺวา สมปฺ ติเต โฆเร ทมุ มฺ คเฺ คสุ ปลวฺ งฺคเม
อเขตฺตฺ าย เต มททฺ ิ ภวิสฺสเต มหพภฺ ย ฯ
ยา ตวฺ สิวาย สุตวฺ าน มหุ ุ อตุ ตฺ สเต ปุเร
สา ตวฺ วงกฺ อนุปปฺ ตตฺ า กถ มทฺทิ กรสิ ฺสสิ ฯ
เ ต มชฌฺ นฺติเก กาเล สนฺนิสนิ ฺเนสุ ปกฺขิสุ
สณุ เตว พฺรหารฺ ตตฺถ กึ คนฺตุมิจฉฺ สิ ฯ
๖๕
[๑๐๙๓] ตมพฺรวิ ราชปตุ ตฺ ี มททฺ ี สพพฺ งคฺ โสภนา
ยานิ เอตานิ อกขฺ าสิ วเน ปฏิภยานิ เม
สพพฺ านิ อภิสมฺโภสฺส คจฺฉเฺ ว รเถสภ ฯ
กาส กุส โปตกิล อสุ ริ มุชฺ ปพพฺ ช
อุรสา ปนทู หิสสฺ ามิ นาสสฺ เหสฺสามิ ทนุ นฺ ยา ฯ
พหูหิ วตฺตจรยิ าหิ กมุ ารี วินฺทเต ปตึ
อทุ รสสฺ ปุ โรเธน โคหนุเวฏฺ เนน จ
อคฺคิสสฺ ปารจิ รยิ าย อทุ กุมมฺ ุชชฺ เนน จ
เวธพฺย กฏุก โลเก คจฉฺ ฺเว รเถสภ ฯ
อปิ สสฺ า โหติ อปฺปตโฺ ต อุจฺฉิฏฺ ปรภิ ุ ฺชิตุ
โย น หตเฺ ถ คเหตฺวาน อกาม ปรกิ ฑฒฺ ติ
เวธพฺย กฏกุ โลเก คจฉฺ เฺ ว รเถสภ ฯ
เกสคฺคหณมกุ ฺเขปา ภูมยฺ า จ ปรสิ ุมฺภนา
ทตวฺ า จ โน ปกกฺ มติ พหุ ทกุ ขฺ อนปปฺ ก
เวธพยฺ กฏุก โลเก คจฉฺ เฺ ว รเถสภ ฯ
สกุ ฺกจฺฉวี เวธเวรา ทตฺวา สุภคคฺ มานโิ น
อกาม ปรกิ ฑฺฒนฺติ อลุ ูกฺเว วายสา
เวธพฺย กฏุก โลเก คจฺฉเฺ ว รเถสภ ฯ
อปิ าตกิ เุ ล ผเี ต กสปปฺ ชฺโชตเน วส
เนวาตวิ ากฺย น ลเภ ภาตูหิ สขนิ ีหิ จ
เวธพยฺ กฏกุ โลเก คจฺฉเฺ ว รเถสภ ฯ
๖๖
[๑๐๙๔] นคฺคา นที อนทู กา นคฺค รฏฺ อราชกิ
[๑๐๙๕] อิตถฺ ปี ิ วธิ วา นคคฺ า ยสฺสาปิ ทส ภาตโร
เวธพยฺ กฏุก โลเก คจฺฉฺเว รเถสภ ฯ
ธโช รถสฺส ปฺาณ ธูโม ปฺาณมคคฺ โิ น
ราชา รฏฺ สฺส ปฺาณ ภตฺตา ปฺ าณมติ ฺถิยา
เวธพยฺ กฏกุ โลเก คจฉฺ เฺ ว รเถสภ ฯ
ยา ทลทิ ฺที ทลทิ ฺทสฺส อฑฒฺ า อฑฒฺ สสฺ กติ ฺตมิ า
ต เว เทวา ปสส นฺติ ทกุ กฺ ร หิ กโรติ สา ฯ
สามกิ อนพุ นธฺ สิ ฺส สทา กาสายวาสนิ ี
ปพฺยาปิ อภิชชฺ นตฺ ยฺ า เวธพฺย กฏกุ ิตถฺ ิยา ฯ
อปิ สาครปรยิ นตฺ พหวุ ิตตฺ ธร มหึ
นานารตนปรปิ รู นิจเฺ ฉ เวสฺสนตฺ ร วนิ า ฯ
กถนฺนุ ตาส หทย สขุ รา วต อิตฺถิโย
ยา สามเิ ก ทุกขฺ ิตมฺหิ สุขมจิ ฉฺ นตฺ ิ อตฺตโน ฯ
นิกขฺ มนฺเต มหาราเช สวิ ีน รฏฺวฑฺฒเน
ตมห อนพุ นฺธสิ สฺ สพพฺ กามทโท หิ เม ฯ
ตมพรฺ วี มหาราชา มทฺทึ สพพฺ งคฺ โสภน
อเิ ม เต ทหรา ปตุ ตฺ า ชาลี กณฺหาชนิ า จโุ ภ
นกิ ฺขปิ ปฺ ลกฺขเณ คจฺฉ มยนฺเต โปสยามเส ฯ
ตมพรฺ วี ราชปตุ ฺตี มททฺ ี สพฺพงฺคโสภนา
ปิ ยา เม ปตุ ฺตกา เทว ชาลี กณฺหาชินา จโุ ภ
๖๗
[๑๐๙๖] ตฺยมฺห ตตฺถ รมิสสฺ นตฺ ิ อรฺเ ชวี โิ สกนิ ฯ
[๑๐๙๗] ตมพฺรวี มหาราชา สิวนี รฏฺ วฑฺฒโน
สาลีนโมทน ภตุ วฺ า สจุ ิมส ปู เสจน
รุกฺขผลานิ ภุชฺ นฺตา กถ กาหนฺติ ทารกา ฯ
ภตุ ฺวา สตปเล กเส โสวณเฺ ณ สตราชิเก
รุกขฺ ปตเฺ ตสุ ภุ ชฺ นฺตา กถ กาหนฺติ ทารกา ฯ
กาสิยานิ จ ธาเรตฺวา โขมโกทมุ ฺพรานิ จ
กุสจรี านิ ธาเรนตฺ า กถ กาหนฺติ ทารกา ฯ
วยฺหาหิ ปรยิ ายติ วฺ า สวิ กิ าย รเถน จ
ปตฺตกิ า ปรธิ าวนตฺ า กถ กาหนตฺ ิ ทารกา ฯ
กฏู าคาเร สยติ วฺ าน นิวาเต ผสุ ิตคคฺ เฬ
สยนฺตา รุกขฺ มูลสมฺ ึ กถ กาหนตฺ ิ ทารกา ฯ
ปลฺลงฺเกสุ สยิตวฺ าน โคนเก จติ รฺ สนฺถเต
สยนฺตา ติณสนถฺ าเร กถ กาหนตฺ ิ ทารกา ฯ
คนธฺ เกน วลิ ิมปฺ ิ ตวฺ า อคคฺ ลุจนทฺ เนน จ
รโชชลฺลานิ ธาเรนฺตา กถ กาหนฺติ ทารกา ฯ
จามรโี มรหตเฺ ถหิ วชี ติ งฺคา สเุ ข ตา
ผฏุ ฺา ฑเสหิ มกเสหิ กถ กาหนตฺ ิ ทารกา ฯ
ตมพรฺ วี ราชปตุ ตฺ ี มททฺ ี สพฺพงฺคโสภนา
มา เทว ปรเิ ทวสิ มา จ ตวฺ วิมโน อหุ
ยถา มย ภวิสสฺ าม ตถา เหสสฺ นตฺ ิ ทารกา ฯ
๖๘
[๑๐๙๘] อิท วตวฺ าน ปกฺกามิ มทฺที สพพฺ งฺคโสภนา
สวิ มิ คเฺ คน อเนวฺ สิ ปุตฺเต อาทาย ลกขฺ ณา ฯ
[๑๐๙๙] ตโต เวสสฺ นฺตโร ราชา ทาน ทตวฺ าน ขตตฺ โิ ย
[๑๑๐๐] ปิ ตุ มาตุ ฺจ วนทฺ ติ วฺ า กตฺวา จ น ปทกขฺ ณิ ฯ
[๑๑๐๑] จตุวาหึ รถ ยุตตฺ สฆี มารุยฺห สนทฺ น
[๑๑๐๒] อาทาย ปุตตฺ ทารฺจ วงกฺ ปายาสิ ปพพฺ ต ฯ
[๑๑๐๓] ตโต เวสฺสนตฺ โร ราชา เยนาสิ พหุโก ชโน
[๑๑๐๔] อามนตฺ โข ต คจฉฺ าม อโรคา โหนตฺ ุ าตโย
[๑๑๐๕] นกิ ขฺ มติ ฺวาน นครา นิวตตฺ ิตวฺ า วโิ ลกเิ ต
[๑๑๐๖] ตทาปิ ปวี กมฺปิ สิเนรวุ นวฏสกา ฯ
องิ ฺฆ มทฺทิ นสิ าเมหิ รมมฺ รปู ว ทิสฺสติ
อาวาโส สวิ ิเสฏฺ สสฺ เปตฺตกิ ภวน มม ฯ
ต พรฺ าหฺมณา อนวฺ คมํุ เต ต อสเฺ ส อยาจิสุ
ยาจิโต ปฏปิ าเทสิ จตนุ นฺ จตุโร หเย ฯ
อิงฺฆ มททฺ ิ นิสาเมหิ จติ ตฺ รปู น ทสิ สฺ ติ
มิคา โรหจิ จฺ วณเฺ ณน ทกฺขณิ สสฺ า วหนตฺ ิ ม ฯ
อเถตฺถ ปจฺ โม อาคา โส ต รถมยาจถ
ตสสฺ ต ปฏิยาทาสิ น จสฺสุ ปหโต มโน ฯ
ตโต เวสสฺ นตฺ โร ราชา โอโรเปตวฺ า สก ชน
อสสฺ าสยิ อสสฺ รถ พฺราหมฺ ณสสฺ ธเนสิโน ฯ
ตฺว มทฺทิ กณหฺ คณหฺ าหิ ลหกุ า เอสา กนิฏฺ กา
๖๙
อห ชาลึ คเหสฺสามิ ครโุ ก ภาติโก หิ โส ฯ
[๑๑๐๗] ราชา กมุ ารมาทาย ราชปุตฺตี จ ทารกิ
[๑๑๐๘]
[๑๑๐๙] สมโฺ มทมานา ปกฺกามํุ อฺมฺ ปิ ยว ทา ฯ
[๑๑๑๐] ทานกณฑฺ นาม ฯ
[๑๑๑๑]
[๑๑๑๒] ยทิ เกจิ มนชุ า เอนตฺ ิ อนมุ คเฺ ค ปฏิปเถ
มคคฺ นฺเต ปฏิปุจฺฉาม กุหึ วงกฺ ตปพพฺ โต ฯ
เต ตตถฺ อเมหฺ ปสฺสติ วฺ า กลูน ปรเิ ทวยุ
ทุกฺขนเฺ ต ปฏเิ วเทนตฺ ิ ทูเร วงฺกตปพฺพโต ฯ
ยทิ ปสสฺ นตฺ ิ ปวเน ทารกา ผลเิ ต ทุเม
เตส ผลาน เหตุมหฺ ิ อุปโรทนตฺ ิ ทารกา ฯ
โรทนฺเต ทารเก ทิสฺวา อพุ พฺ ิคฺคา วิปุลา ทมุ า
สยเมโวนมติ วฺ าน อปุ คจฺฉนตฺ ิ ทารเก ฯ
อิท อจฺเฉรก ทสิ วฺ า อพฺภูต โลมหสน
สาธุการ ปวตฺเตสิ มทฺที สพฺพงฺคโสภนา ฯ
อจฺเฉร วต โลกสมฺ ึ อพภฺ ตู โลมหส น
เวสฺสนตฺ รสสฺ เตเชน สยเมโวนตา ทมุ า ฯ
สงขฺ ปิ ึ สุ ปถ ยกฺขา อนกุ มปฺ าย ทารเก
นกิ ขฺ นฺตทวิ เสเนว เจตรฏฺมุปาคมํุ ฯ
เต คนฺตวฺ า ทฆี มทธฺ าน เจตรฏฺมุปาคมํุ
อิทธฺ ผีต ชนปท พหุมส สโุ รทก ฯ
เจตโิ ย ปรกิ รสึ ุ ทิสฺวา ลกฺขณมาคต
๗๐
[๑๑๑๓] สุขมุ าลี วตายยฺยา ปตตฺ กิ า ปรธิ าวติ ฯ
[๑๑๑๔] วยหฺ าหิ ปรยิ ายิตวฺ า สิวกิ าย รเถน จ
สาชชฺ มทฺที อรฺ สฺมึ ปตฺตกิ า ปรธิ าวติ ฯ
[๑๑๑๕] ต ทสิ วฺ า เจตปาโมกฺขา โรทมานา อุปาคมํุ
กจจฺ ิ นุ เทว กสุ ล กจจฺ ิ เทว อนามย ฯ
กจฺจิ ปิ ตา อโรคา เต สิวีนฺจ อนามย
โก เต พล มหาราช โก นุ เต รถมณฑฺ ล ฯ
อนสฺสโก อรถโก ทีฆมทธฺ านมาคโต
กจฺจามิตฺเตหิ ปกโต อนุปปฺ ตโฺ ตสมิ ทิส ฯ
กสุ ลฺเจว เม สมมฺ า อโถ สมมฺ า อนามย
อโถ ปิ ตา อโรคา เม สิวนี จฺ อนามย ฯ
อห หิ กุ ฺชร ทชชฺ อีสาทนฺต อุรฬุ หฺ ว
เขตฺตฺ ุํ สพพฺ ยทุ ธฺ าน สพฺพเสต คชตุ ตฺ ม ฯ
ปณฑฺ กุ มฺพลสฉฺ นฺน ปภนิ ฺน สตตฺ มุ ทฺทน
ทนฺตึ สวาลวีชนึ เสต เกลาสสาทิส ฯ
สเสตจฉฺ ตตฺ สปุ ตเฺ ถยยฺ สาถพฺพน สหตฺถปิ
อคคฺ ยาน ราชวาหึ พรฺ าหมฺ ณาน อทาสห ฯ
ตสมฺ ึ เม สวิ ิโย กทุ ธฺ า ปิ ตา จุปหโตมโน
อวรทุ ธฺ สิ ม ราชา วงฺก คจฺฉามิ ปพฺพต
โอกาส สมฺมา ชานาถ วเน ยตถฺ วเสมฺหเส ฯ
สฺวาคตนเฺ ต มหาราช อโถ เต อทรุ าคต
๗๑
[๑๑๑๖] อสิ ฺสโรสิ อนุปปฺ ตฺโต ย อิธตฺถิ ปเวทย ฯ
[๑๑๑๗] สาก ภึส มธุ มส สุทฺธ สาลนี โมทน
ปรภิ ุชฺ มหาราช ปาหโุ น โนสิ อาคโต ฯ
[๑๑๑๘] ปฏคิ คฺ หิต ย ทินนฺ สพฺพสสฺ อคฆฺ ยิ กต
[๑๑๑๙] อวรุทธฺ สิ ม ราชา วงกฺ คจฺฉามิ ปพฺพต
[๑๑๒๐] โอกาส สมฺมา ชานาถ วเน ยตถฺ วเสมหฺ เส ฯ
อิเธว ตาว อจฉฺ สฺสุ เจตรฏฺเ รเถสภ
ยาว เจตา คมสิ ฺสนฺติ รฺโ สนฺติก ยาจิตุ ฯ
นชิ ฺฌาเปตุ มหาราช สวิ นี รฏฺวฑฒฺ น
ต ต เจตา ปุรกขฺ ติ วฺ า ปตตี า ลทฺธปจจฺ ยา
ปรวิ าเรตฺวาน คจฺฉนฺติ เอว ชานาหิ ขตฺตยิ ฯ
มา โว รจุ ิตฺถ คมน รฺโ สนตฺ ิก ยาจติ ุ
นชิ ฺฌาเปตุ มหาราช ราชาปิ ตตถฺ นิสสฺ โร ฯ
อจฺจุคฺคตา หิ สวิ โิ ย พลคคฺ า เนคมา จ เย
เต ปธเ สตุมจิ ฉฺ นฺติ ราชาน มม การณา ฯ
สเจ เอสา ปวตฺเตตฺถ รฏฺสมฺ ึ รฏฺวฑฺฒน
อเิ ธว รชชฺ กาเรหิ เจเตหิ ปรวิ ารโิ ต ฯ
อทิ ฺธ ผีตฺจิท รฏฺ อทิ โฺ ธ ชนปโท มหา
มตึ กโรหิ ตวฺ เทว รชฺชสสฺ มนุสาสติ ุ ฯ
น เม ฉนโฺ ท มติ อตถฺ ิ รชฺชสฺสมนุสาสิตุ
ปพฺพาชติ สฺส รฏฺ สมฺ า เจตปตุ ตฺ า สุณาถ เม ฯ
๗๒
[๑๑๒๑] อตฏุ ฺา สวิ โิ ย อสฺสุ พลคคฺ า เนคมา จ เย
[๑๑๒๒] ปพฺพาชิตสฺส รฏฺสมฺ า เจตา รชเฺ ชภิเสจยุ ฯ
อสมโฺ มทยิ ปิ โว อสสฺ อจฺจนตฺ มม การณา
สิวหี ิ ภณฑฺ นจฺ าปิ วิคฺคโห เม น รุจฺจติ ฯ
อถสฺส ภณฑฺ น โฆร สมปฺ หาโร อนปปฺ โก
เอกสฺส การณา มยหฺ หเึ สยยฺ พหุโก ชโน ฯ
ปฏิคคฺ หิต ย ทนิ ฺน สพฺพสสฺ อคฆฺ ิย กต
อวรทุ ฺธสิ ม ราชา วงฺก คจฉฺ ามิ ปพพฺ ต
โอกาส สมฺมา ชานาถ วเน ยตฺถ วเสมหฺ เส ฯ
ตคฆฺ เต มยมกฺขาม ยถาปิ กสุ ลา ตถา
ราชิสี ยตถฺ สมมฺ นตฺ ิ อาหุตคคฺ ี สมาหิตา ฯ
เอส เสโล มหาราช ปพฺพโต คนฺธมาทโน
ยตถฺ ตวฺ สห ปุตฺเตหิ สห ภรยิ าย จจฺฉสิ ฯ
ต เจตา อนสุ าสึสุ อสฺสุเนตตฺ า รทุ มมฺ ุขา
อิโต คจฺฉ มหาราช อุชุ เยนุตตฺ รามุโข ฯ
อถ ทกขฺ สิ ภทฺทนเฺ ต เวปลุ ฺล นาม ปพฺพต
นานาทุมคณากณิ ฺณ สตี จฺฉาย มโนรม ฯ
ตมตกิ กฺ มมฺ ภททฺ นเฺ ต อถ ทกฺขสิ อาปก
นทึ เกตมุ ตึ นาม คมภฺ ีร คิรคิ พภฺ ร ฯ
ปถุ โุ ลมมจฺฉากณิ ณฺ สปุ ติตถฺ มโหทก
ตตฺถ นฺหาตวฺ า ปิวิตวฺ า จ อสฺสาเสตวฺ า สปตุ ตฺ เก ฯ
๗๓
อถ ทกฺขสิ ภททฺ นฺเต นิโครฺ ธ มธวุ ิปฺผล
รมฺมเก สขิ เร ชาต สตี จฺฉาย มโนรม ฯ
อถ ทกขฺ สิ ภททฺ นฺเต นาลกิ นาม ปพพฺ ต
นานาทิชคณากิณณฺ เสล กปึ รุ สิ ายุต ฯ
ตสฺส อุตตฺ รปพุ เฺ พน มุจลินฺโท นาม โส สโร
ปุณฑฺ รเี กหิ สฉฺ นฺโน เสตโสคนธฺ เิ ยหิ จ ฯ
โส วน เมฆสงกฺ าส ธวุ หรติ สทฺทล
สโี หวามิสเปกขฺ วี วนสณฑฺ วคิ าหิย
ปปุ ฺผรุกเฺ ขหิ สฉฺ นนฺ ผลรกุ เฺ ขหิ จูภย ฯ
ตตฺถ พนิ ทฺ ุสฺสรา วคคฺ ู นานาวณณฺ า พหู ทิชา
กูชนตฺ มปุ กูชนตฺ ิ อตุ ุสมปฺ ปุ ผฺ เิ ต ทเุ ม ฯ
คนตฺ วฺ า คริ วิ ิทคุ คฺ านิ นทนี ปภวานิ จ
โส อทฺทส โปกขฺ รณึ กรฺชกกุธายตุ ฯ
ปถุ โุ ลมมจฺฉากณิ ฺณ สุปติตถฺ มโหทก
สมฺจ จตุรสสฺ ฺจ สาธุ อปปฺ ฏิคนธฺ ยิ ฯ
ตสฺสา อตุ ตฺ รปพุ ฺเพน ปณฺณสาล อมาปย
ปณณฺ สาล อมาเปตวฺ า อุฉฺ าจรยิ าย อีหถ ฯ
วนปปฺ เวสน นาม ฯ
[๑๑๒๓] อหุ วาสี กลงิ ฺเคสุ ชชู โก นาม พฺราหมฺ โณ
ตสสฺ าปิ ทหรา ภรยิ า นาเมนามิตตฺ ตาปนา ฯ
ตา น ตตถฺ คตาโวจุ นทีอุทกหารยิ า
๗๔
ถโิ ย น ปรภิ าสึสุ สมาคนตฺ วฺ า กตุ ูหลา ฯ
อมติ ตฺ า นูน เต มาตา อมิตฺโต นูน เต ปิ ตา
เย ต ชิณฺณสฺส ปาทส ุ เอว ทหรยิ สตึ ฯ
อหติ วต เต าตี มนตฺ ยสึ ุ รโหคตา
เย ต ชิณณฺ สสฺ ปาทสุ เอว ทหรยิ สตึ ฯ
ทุกกฺ ฏ วต เต าตี มนตฺ ยึสุ รโหคตา
เย ต ชิณณฺ สฺส ปาทส ุ เอว ทหรยิ สตึ ฯ
ปาปก วต เต าตี มนฺตยสึ ุ รโหคตา
เย ต ชณิ ณฺ สฺส ปาทส ุ เอว ทหรยิ สตึ ฯ
อมนาป วต เต าตี มนตฺ ยสึ ุ รโหคตา
เย ต ชิณฺณสฺส ปาทสุ เอว ทหรยิ สตึ ฯ
อมนาปวาส วสิ ชิณฺเณน ปตินา สห
ยา ตฺว วสสิ ชิณฺณสฺส มตนเฺ ต ชีวติ า วร ฯ
น หิ นนู ตุยฺห กลยฺ าณี ปิ ตา มาตา จ โสภเน
อฺ ภตตฺ าร วนิ ฺทสึ ุ
เย ต ชิณฺณสฺส ปาทสุ เอว ทหรยิ สตึ ฯ
ทุยฏิ ฺนเฺ ต นวมิย อกต อคฺคิหุตตฺ ก
เย ต ชณิ ฺณสสฺ ปาทส ุ เอว ทหรยิ สตึ ฯ
สมเณ พฺราหมฺ เณ นนู พรฺ หฺมจรยิ ปรายเน
สา ตฺว โลเก อภิสสฺ สิ สลี วนเฺ ต พหุสสฺ ุเต
ยา ตฺว วสสิ ชิณฺณสฺส เอว ทหรยิ สตึ ฯ
๗๕
[๑๑๒๔] น ทกุ ฺข อหินา ทฏฺ น ทกุ ฺข สตตฺ ิยา หต
[๑๑๒๕] ตฺจ ทุกขฺ ฺจ ตปิ ฺปฺจ ย ปสเฺ ส ชณิ ฺณก ปตึ ฯ
[๑๑๒๖] นตฺถิ ขฑิ ฑฺ า นตฺถิ รติ ชิณเฺ ณน ปตนิ า สห
นตถฺ ิ อลฺลาปสลลฺ าโป ชคฆฺ ติ มปฺ ิ น โสภติ ฯ
[๑๑๒๗] ยทา จ ทหโร ทหรา มนตฺ ยสึ ุ รโหคตา
[๑๑๒๘] สพฺเพ โสกา วนิ สฺสนฺติ เยเกจิ หทยสสฺ ติ า ฯ
ทหรา ตวฺ รปู วตี ปุรสิ านภ ิปตถฺ ติ า
คจฺฉ าตกิ เุ ล อจฺฉ กึ ชิณฺโณ รมยสิ สฺ ติ ฯ
น เต พฺราหฺมณ คจฺฉามิ นทึ อทุ กหารยิ า
ถโิ ย ม ปรภิ าสนฺติ ตยา ชิณเฺ ณน พรฺ าหมฺ ณ ฯ
มา เม ตฺว อกรา กมฺม มา เม อทุ กมาหริ
อห อทุ กมาหิสสฺ มา โภตี กุปปฺ ิ ตา อหุ ฯ
นาห ตมฺหิ กเุ ล ชาตา ย ตวฺ อุทกมาหเร
เอว พรฺ าหฺมณ ชานาหิ น เต วจฺฉามหิ ฆเร ฯ
สเจ เม ทาส ทาสึ วา นานยิสฺสสิ พฺราหมฺ ณ
เอว พฺราหมฺ ณ ชานาหิ น เต วจฺฉามิ สนตฺ ิเก ฯ
นตถฺ ิ เม สปิ ฺปฏฺ าน วา ธน ธฺฺจ พรฺ าหมฺ ณิ
กโุ ตห ทาส ทาสึ วา อานยิสสฺ ามิ โภติยา
อห โภตึ อปุ ฏฺ สสฺ มา โภตี กปุ ปฺ ิ ตา อหุ ฯ
เอหิ เต อหมกขฺ ิสฺส ยถา เม วจน สุต
เอส เวสฺสนตฺ โร ราชา วงฺเก วสติ ปพพฺ เต ฯ
๗๖
[๑๑๒๙] ต ตวฺ คนตฺ วฺ าน ยาจสสฺ ุ ทาส ทาสิจฺ พรฺ าหฺมณ
[๑๑๓๐] โส เต ทสสฺ ติ ยาจโิ ต ทาส ทาสิจฺ ขตฺตโิ ย ฯ
ชณิ โฺ ณหมสมฺ ิ ทพุ ฺพโล ทโี ฆ จทฺธา สุทุคฺคโม
[๑๑๓๑] มา โภตี ปรเิ ทเวสิ มา โภตี วมิ นา อหุ
[๑๑๓๒] อห โภตึ อปุ ฏฺสฺส มา โภตี กุปปฺ ิ ตา อหุ ฯ
ยถา อคนฺตวฺ า สงฺคาม อยทุ ฺเธว ปราชิโต
เอวเมว ตวุ พฺรหเฺ ม อคนตฺ วฺ าว ปราชโิ ต ฯ
สเจ เม ทาส ทาสึ วา นานยิสฺสสิ พฺราหมฺ ณ
เอว พรฺ าหฺมณ ชานาหิ น เต วจฉฺ ามิห ฆเร
อมนาปนเฺ ต กรสิ ฺสามิ ตนเฺ ต ทุกขฺ ภวิสสฺ ติ ฯ
นกฺขตเฺ ต อตุ ุปุพเฺ พสุ ยทา ม ทกฺขสลิ งกฺ ต
อเฺ หิ สทฺธึ รมมาน ตนเฺ ต ทกุ ขฺ ภวิสสฺ ติ ฯ
อทสสฺ เนน มยหฺ นเฺ ต ชิณณฺ สฺส ปรเิ ทวโต
ภิยโฺ ย วงฺกา ปลิตา จ พหู เหสสฺ นฺติ พฺราหมฺ ณ ฯ
ตโต โส พฺราหมฺ โณ ภโี ต พฺราหมฺ ณยิ า วสานโุ ค
อฏฺฏโิ ต กามราเคน พฺราหมฺ ณึ เอตทพรฺ วิ ฯ
ปาเถยยฺ เม กโรหิ ตวฺ สงฺกลุ า สงฺคฬุ านิ จ
มธุปิ ณฑฺ กิ า จ สกุ ตาโย สตฺตภุ ตตฺ ฺจ พฺราหมฺ ณิ ฯ
อานยิสฺส เมถนุ เก อโุ ภ ทาสกุมารเก
เต จ ปรจิ รสิ สฺ นตฺ ิ รตตฺ นิ ทฺ วิ มตนทฺ ิตา ฯ
อิท วตวฺ า พรฺ หฺมพนฺธุ ปฏิมุ จฺ ิ อุปาหน
๗๗
ตโต โส มนตฺ ยิตวฺ าน ภรยิ กตฺวา ปทกฺขณิ ฯ
ปกกฺ ามิ โส รณุ ฺณมโุ ข พฺราหมฺ โณ สหติ พพฺ โต
สิวนี นคร ผีต ทาสปรเิ ยสนจฺ ร ฯ
[๑๑๓๓] โส ตตถฺ คนฺตวฺ า อวจาสิ เย ตตถฺ าสุ สมาคตา
[๑๑๓๔]
[๑๑๓๕] กุหึ เวสสฺ นตฺ โร ราชา กตถฺ ปสเฺ สมุ ขตตฺ ยิ ฯ
เต ชนา ต อวจสึ ุ เย ตตฺถาสุ สมาคตา
ตุเมหฺ หิ พรฺ หเฺ ม ปกโต อติทาเนน ขตตฺ ิโย
ปพฺพาชโิ ต สกา รฏฺา วงฺเก วสติ ปพฺพเต ฯ
ตุเมหฺ หิ พรฺ หเฺ ม ปกโต อติทาเนน ขตฺตโิ ย
อาทาย ปตุ ตฺ ทารจฺ วงฺเก วสติ ปพพฺ เต ฯ
โส โจทิโต พรฺ าหมฺ ณยิ า พรฺ าหฺมโณ กามคทิ ธฺ มิ า
อฆนฺต ปฏิเสวติ ถฺ
วเน วาฬมิคากณิ ฺเณ ขคคฺ ทปี ิ นเิ สวิเต ฯ
อาทาย เวลุว ทณฑฺ อคคฺ ิหตุ ตฺ กมณฑฺ ลุ
โส ปาวสิ ิ พรฺ หารฺ ยตฺถ อสฺโสสิ กามท ฯ
ต ปวฏิ ฺ พรฺ หารฺ โกกา น ปรวิ ารยุ
วกิ ฺกนฺทิ โส วปิ ปฺ นฏโฺ ทเู ร ปนฺถา อปกกฺ มิ ฯ
ตโต โส พฺราหฺมโณ คนตฺ วฺ า โภคลทุ ฺโธ อสฺโต
วงกฺ สฺโสหรเณ นฏโฺ (สุนเขหิ ปรวิ ารโิ ต )
(รกุ ฺขสฺมิจฺ นิสินโฺ น ว ) อิมา คาถา อภาสถ ฯ
โก ราชปตุ ตฺ นสิ ภ ชยนฺตมปราชติ
ภเย เขมสฺส ทาตาร ๗๘
โย ยาจต ปติฏฺ าสิ
ธรณูปม มหาราช โก เม เวสสฺ นตฺ ร วิทู ฯ
โย ยาจต คตี อาสิ ภตู าน ธรณีรวิ
อทุ ธูปม มหาราช โก เม เวสฺสนตฺ ร วิทู ฯ
กลยฺ าณติตฺถ สุปิ ว สวนตฺ ีนว สาคโร
ปุณฑฺ รเี กหิ สฉฺ นนฺ โก เม เวสฺสนตฺ ร วทิ ู ฯ
รหทูปม มหาราช สตี ูทก มโนรม
อสสฺ ตถฺ ว ปเถ ชาต ยตุ ฺต กิ ชฺ กฺขเรณุนา
สนตฺ าน วสิ เมตาร โก เม วสฺสนตฺ ร วทิ ู ฯ
ตถูปม มหาราช สีตจฺฉาย มโนรม
นิโคฺรธว ปเถ ชาต กิลนตฺ าน ปฏคิ คฺ ห
สนตฺ าน วสิ เมตาร โก เม เวสสฺ นตฺ ร วทิ ู ฯ
ตถปู ม มหาราช สีตจฺฉาย มโนรม
อมพฺ อิว ปเถ ชาต กิลนตฺ าน ปฏคิ ฺคห
สนตฺ าน วสิ เมตาร โก เม เวสฺสนตฺ ร วทิ ู ฯ
ตถปู ม มหาราช สีตจฉฺ าย มโนรม
สาล อวิ ปเถ ชาต กิลนฺตาน ปฏคิ คฺ ห
สนฺตาน วสิ เมตาร โก เม เวสสฺ นตฺ ร วทิ ู ฯ
ตถูปม มหาราช สตี จฉฺ าย มโนรม
ทุม อวิ ปเถ ชาต กลิ นฺตาน ปฏคิ คฺ ห
โก เม เวสฺสนตฺ ร วิทู ฯ
สตี จฉฺ าย มโนรม
๗๙
[๑๑๓๖] สนตฺ าน วิสเมตาร กลิ นตฺ าน ปฏิคฺคห
ตถูปม มหาราช โก เม เวสฺสนตฺ ร วิทู ฯ
เอวฺจ เม วิลปโต ปวฏิ ฺสฺส พรฺ หาวเน
อห ชานนตฺ ิ โย วชชฺ า นนฺทึ โส ชนเย มม ฯ
เอวจฺ เม วลิ ปโต ปวฏิ ฺสสฺ พฺรหาวเน
อห ชานนตฺ ิ โย วชชฺ า เวสฺสนตฺ รนิวาสน
ตาย โส เอกวาจาย ปสเว ปฺุ อนปปฺ ก ฯ
ตสสฺ เจโต ปฏิสโฺ สสิ อรฺ ลุทฺทโก จโร
ตุเมฺหหิ พรฺ หเฺ ม ปกโต อติทาเนน ขตฺตโิ ย
ปพฺพาชิโต สกา รฏฺ า วงฺเก วสติ ปพพฺ เต ฯ
ตุเมหฺ หิ พฺรหฺเม ปกโต อตทิ าเนน ขตตฺ ิโย
อาทาย ปตุ ตฺ ทารจฺ วงเฺ ก วสติ ปพฺพเต ฯ
อกิจจฺ การี ทมุ เฺ มโธ รฏฺ า ววิ นมาคโต
ราชปตุ ฺต คเวสนฺโต พโก มจฺฉมิโวทเก ฯ
ตสฺส ตฺยาห น ทสฺสามิ ชีวิต อิธ พฺราหมฺ ณ
อย หิ เต มยา นุนโฺ น สโร ปาสสฺ ติ โลหิต ฯ
สิโร เต วชฌฺ ยติ ฺวาน หทย เฉตวฺ า สพนฺธน
ปนฺถสกณุ ยชิสฺสามิ ตยุ หฺ มเ สน พรฺ าหมฺ ณ ฯ
ตุยฺห มเ สน เมเทน มตถฺ เกน จ พฺราหฺมณ
อาหุตึ ปคคฺ เหสสฺ ามิ เฉตฺวาน หทย ตว ฯ
ต เม สุยิฏฺ สุหตุ ตุยหฺ มเสน พฺราหมฺ ณ
๘๐
น จ ตฺว ราชปุตตฺ สสฺ ภรยิ ปุตฺเต จ เนสสฺ สิ ฯ
[๑๑๓๗] อวชโฺ ฌ พฺราหฺมโณ ทูโต เจตปุตตฺ สุโณหิ เม
[๑๑๓๘] ตสฺมา หิ ทตู น หนฺติ เอส ธมโฺ ม สนนตฺ โน ฯ
[๑๑๓๙]
นิชฌฺ ตฺตา สวิ ิโย สพเฺ พ ปิ ตา น ทฏฺ ุุมิจฉฺ ติ
มาตา จ ทุพพฺ ลา ตสสฺ อจิรา จกฺขนู ิ ชยี เร ฯ
เตสาห ปหโิ ต ทูโต เจตปตุ ตฺ สโุ ณหิ เม
ราชปตุ ตฺ นยสิ สฺ ามิ ยทิ ชานาสิ สส เม ฯ
ปิ ยสฺส เม ปิ โย ทโู ต ปณุ ณฺ ปตตฺ ททามิ เต
อมิ จฺ มธโุ น ตมุ พฺ มิคสตถฺ ิจฺ พรฺ าหมฺ ณ
ตฺจ เต เทสมกฺขสิ สฺ ยตถฺ สมมฺ ติ กามโท ฯ
ชชู กปพพฺ นาม ฯ
เอส เสโล มหาพฺรเหฺม ปพพฺ โต คนธฺ มาทโน
ยตฺถ เวสฺสนตฺ โร ราชา สห ปุตเฺ ตหิ สมมฺ ติ ฯ
ธาเรนโฺ ต พฺราหมฺ ณวณณฺ อาสทจฺ มสฺชฏ
จมมฺ วาสี ฉมา เสติ ชาตเวท นมสฺสติ ฯ
เอเต นลี า ปทสิ ฺสนตฺ ิ นานาผลธรา ทุมา
อุคฺคตา อพภฺ กูฏาว นลี า อฺชนปพพฺ ตา ฯ
ธวสฺสกณณฺ า ขทริ า สาลา ผนฺทนมาลุวา
สมฺปเวเธนฺติ วาเตน สกึ ปี ตาว มาณวา ฯ
อปุ ริ ทุมปรยิ าเยสุ สงฺคีตโิ ยว สุยยฺ เร
นชฺชุหา โกกิลา สงฆฺ า สมฺปตนตฺ ิ ทมุ า ทมุ ฯ
๘๑
[๑๑๔๐] อวฺหยนเฺ ตว คจฺฉนตฺ สาขาปตฺตสมีรติ า
รมยนเฺ ตว อาคนฺตุ โมทยนตฺ ิ นิวาสน ฯ
ยตถฺ เวสฺสนตฺ โร ราชา สห ปตุ เฺ ตหิ สมมฺ ติ
ธาเรนฺโต พฺราหมฺ ณวณณฺ อาสทฺจ มสฺชฏ
จมฺมวาสี ฉมา เสติ ชาตเวท นมสฺสติ ฯ
อมฺพา กปิ ตถฺ า ปนสา สาลา ชมฺพู วเิ ภทกา
หรตี กี อามลกา อสสฺ ตถฺ า พทรานิ จ ฯ
จารตุ มิ ฺพรกุ ฺขา เจตถฺ นโิ คฺรธา จ กปิ ตฺถนา
มธุมธกุ า เถวนตฺ ิ นีเจ ปกกฺ า จทุ มุ ฺพรา
ปาเรวตา ภเวยยฺ า จ มทุ ทฺ ิกา จ มธตุ ถฺ กิ า
มธุ อเนลก ตตถฺ สกมาทาย ภฺุชเร ฯ
อฺเตถฺ ปปุ ฺผิตา อมพฺ า อฺเ ตฏิ ฺ นตฺ ิ โทวิลา
อฺเ อามา จ ปกกฺ า จ ภิงคฺ วณฺณา ตทูภย ฯ
อเถตถฺ เหฏฺา ปุรโิ ส อมฺพปกฺกานิ คณฺหติ
อามานิ เจว ปกกฺ านิ วณฺณคนธฺ รสตุ ฺตมา ฯ
อเตว เม อจฺฉรยิ หิงกฺ าโร ปฏิภาติ ม
เทวานมวิ อาวาโส โสภติ นนทฺ นูปโม ฯ
วิเภทกา นาฬเิ กรา ขชฺชรุ นี พรฺ หาวเน
มาลาว คนฺถติ า นตฺ ิ ธชคฺคาเนว ทิสฺสเร ฯ
นานาวณฺเณหิ ปุปฺเผหิ นภ ตารา จิตามวิ
กุฏชี กฏุ ฺ ตคคฺ รา ปาฏลิโย จ ปุปฺผิตา
๘๒
ปุนฺนาคา คิรปิ ุนนฺ าคา โกวฬิ ารา จ ปุปฺผติ า ฯ
อุทธฺ าลกา โสมรกุ ขฺ า อครุภลลฺ ยิ า พหู
ปตฺตชวี า จ กกุ ฺกุฏา อสนา เจตถฺ ปุปผฺ ติ า ฯ
กุฏชา สลฬา นปี า โกสมพฺ ลพุชา ธวา
สาลา จ ปุปฺผิตา ตตถฺ ปลาลขลสนนฺ ิภา ฯ
ตสฺสาวิทูเร โปกฺขรณี ภูมิภาเค มโนรเม
ปทุมปุ ปฺ ลสฉฺ นฺนา เทวานมวิ นนทฺ เน ฯ
อเถตถฺ ปปุ ฺผรสมตตฺ า โกกลิ า มฺชภุ าณิกา
อภนิ าเทนตฺ ิ ต วน อุตสุ มปฺ ปุ ผฺ เิ ต ทเุ ม ฯ
ภสสฺ นตฺ ิ มกรนฺเทหิ โปกฺขเร โปกฺขเร มธู
อเถตถฺ วาตา วายนตฺ ิ ทกฺขิณา อถ ปจฺฉิมา ฯ
ปทุมกิ ฺชกขฺ เรณูหิ โอกิณโฺ ณ โหติ อสฺสโม
ถลู า สงิ ฆฺ าฏกา เจตถฺ สสาทิยา ปสาทยิ า ฯ
มจฺฉกจฉฺ ปพฺยาวธิ า พหู เจตถฺ มปุ ยานกา
มธุ ภเึ สหิ สวติ ขีร สปปฺ ิ มฬุ าลภิ ิ
สุรภิ ต วน วาติ นานาคนฺธสเมรติ ฯ
สมฺโมทิเตว คนฺเธน ปุปฺผสาขาหิ ต วน
ภมรา ปปุ ฺผคนฺเธน สมนฺตามภินาทติ า ฯ
อเถตฺถ สกณุ า สนตฺ ิ นานาวณณฺ า พหู ทิชา
โมทนตฺ ิ สห ภรยิ าหิ อฺ มฺ ปกูชโิ น ฯ
นนทฺ ิกา ชีวปตุ ตฺ า จ ชวี ปุตตฺ า ปิ ยา จ โน
๘๓
ปิ ยา ปตุ ตฺ า ปิ ยา นนทฺ า ทชิ า โปกขฺ รณฆี รา ฯ
มาลาว คนฺถติ า นตฺ ิ ธชคคฺ าเนว ทสิ สฺ เร
นานาวณเฺ ณหิ ปุปเฺ ผหิ กสุ เลหิ สุคนฺถิตา ฯ
ยตฺถ เวสฺสนตฺ โร ราชา สห ปตุ ฺเตหิ สมมฺ ติ
ธาเรนฺโต พรฺ าหมฺ ณวณณฺ อาสทฺจ มสฺชฏ
จมมฺ วาสี ฉมา เสติ ชาตเวท นมสสฺ ติ ฯ
[๑๑๔๑] อิทฺจ เม สตตฺ ภุ ตฺต มธนุ า ปฏสิ ยุต
[๑๑๔๒]
มธุปิ ณฑฺ กิ า จ สกุ ตาโย สตตฺ ุภตตฺ ททามิ เต ฯ
[๑๑๔๓]
[๑๑๔๔] ตเุ ยหฺ ว สมพฺ ล โหตุ นาห อิจฺฉามิ สมฺพล
อิโตปิ พฺรเหมฺ คณหฺ าหิ คจฉฺ พฺรเหมฺ ยถาสุข ฯ
อย เอกปที เอติ อุชุ คจฺฉติ อสฺสม
อิสปี ิ อจจฺ โุ ต ตตถฺ ปงกฺ ทนโฺ ต รชสสฺ โิ ร
ธาเรนฺโต พรฺ าหมฺ ณวณณฺ อาสทจฺ มสชฺ ฏ ฯ
จมฺมวาสี ฉมา เสติ ชาตเวท นมสสฺ ติ
ต ตวฺ คนตฺ วฺ าน ปุจฉฺ สฺสุ โส เต มคฺค ปวกขฺ ติ ฯ
อทิ สตุ วฺ า พรฺ หมฺ พนธฺ ุ เจต กตวฺ า ปทกขฺ ณิ
อุทคฺคจิตโฺ ต ปกฺกามิ เยนาสิ อจฺจุโต อิสิ ฯ
จุลฺลวนวณฺณนา ฯ
คจฺฉนฺโต โส ภารทฺวาโช อททฺ ส อจฺจตุ อสิ ึ
ทิสวฺ าน ต ภารทวฺ าโช สมฺโมทิ อิสินา สห ฯ
กจฺจิ นุ โภโต กุสล กจฺจิ โภโต อนามย
๘๔
[๑๑๔๕] กจฺจิ อุเฺ ฉน ยาเปถ กจจฺ ิ มลู ผลา พหู ฯ
กจฺจิ ฑสา มกสา จ อปฺปเมว สิรสึ ปา
[๑๑๔๖] วเน วาฬมิคากิณฺเณ กจจฺ ิ หสึ า น วิชฺชติ ฯ
[๑๑๔๗] กสุ ลฺเจว เม พฺรเหมฺ อโถ พรฺ เหฺม อนามย
อโถ อฺุเฉน ยาเปมิ อโถ มลู ผลา พหู ฯ
อโถ ฑสา มกสา จ อปปฺ เมว สริ สึ ปา
วเน วาฬมิคากิณฺเณ หสึ า มยหฺ น วชิ ฺชติ ฯ
พหนู ิ วสฺสปคู านิ อสฺสเม สมฺมโต มม
นาภิชานามิ อปุ ฺปนนฺ อาพาธ อมโนรม ฯ
สฺวาคตนเฺ ต มหาพฺรเหมฺ อโถ เต อทรุ าคต
อนโฺ ต ปวิส ภทฺทนเฺ ต ปาเท ปกฺขาลยสฺสุ เต ฯ
ติณฺฑกุ านิ ปิ ยาลานิ มธเุ ก กาสมารโิ ย
ผลานิ ขุททฺ กปฺปานิ ภุชฺ พฺรเหมฺ วร วร ฯ
อทิ ป ิ ปานิย สีต อาภต คิรคิ พฺภรา
ตโต ปิว มหาพฺรเหมฺ สเจ ตวฺ อภกิ งฺขสิ ฯ
ปฏคิ คฺ หติ ย ทนิ นฺ สพฺพสฺส อคฆฺ ิย กต
สชฺ ยสฺส สก ปุตตฺ สวิ ีหิ วิปปฺ วาสติ
ตมห ทสสฺ นมาคโต ยทิ ชานาสิ สส เม ฯ
น ภว เอติ ปุ ฺ ตฺถ สวิ ริ าชสฺส ทสสฺ น
มเฺ ภว ปตถฺ ยติ รฺโ ภรยิ ปตพิ พฺ ต ฯ
มฺเ กณหฺ าชิน ทาสึ ชาลึ ทาสฺจ อจิ ฉฺ สิ
๘๕
[๑๑๔๘] อถวา ตโย มาตาปุตฺเต อรฺา เนตมุ าคโต
[๑๑๔๙] น ตสสฺ โภคา วชิ ชฺ นฺติ ธน ธฺจฺ พฺราหมฺ ณ ฯ
อกุทฺธรูโปห โภโต นาห ยาจติ ุมาคโต
สาหุ ทสสฺ นมรยิ าน สนฺนวิ าโส สทา สุโข
อทิฏฺ ปพุ โฺ พ สวิ ิราชา สิวหี ิ วิปปฺ วาสิโต
ตมห ทสฺสนมาคโต ยทิ ชานาสิ สส เม ฯ
เอส เสโล มหาพรฺ เหฺม ปพฺพโต คนฺธมาทโน
ยตถฺ เวสฺสนตฺ โร ราชา สห ปตุ เฺ ตหิ สมฺมติ ฯ
ธาเรนโฺ ต พฺราหมฺ ณวณณฺ อาสทฺจ มสฺชฏ
จมมฺ วาสี ฉมา เสติ ชาตเวท นมสสฺ ติ ฯ
เอเต นีลา ปทิสฺสนตฺ ิ นานาผลธรา ทุมา
อุคคฺ ตา อพฺภกูฏาว นลี า อชฺ นปพพฺ ตา
ธวสสฺ กณณฺ า ขทิรา สาลา ผนฺทนมาลวุ า
สมปฺ เวเธนฺติ วาเตน สกึ ปี ตาว มาณวา ฯ
อุปริ ทุมปรยิ าเยสุ สงคฺ ตี ิโยว สยุ ยฺ เร
นชฺชหุ า โกกิลา สงฺฆา สมฺปตนตฺ ิ ทมุ า ทมุ ฯ
อวฺหยนเฺ ตว คจฉฺ นตฺ สาขา ปตตฺ สมรี ติ า
รมยนเฺ ตว อาคนตฺ ุ โมทยนตฺ ิ นิวาสิน ฯ
ยตฺถ เวสฺสนตฺ โร ราชา สห ปุตฺเตหิ สมฺมติฯ
ธาเรนฺโต พฺราหมฺ ณวณณฺ อาสทจฺ มสฺชฏ
จมมฺ วาสี ฉมา เสติ ชาตเวท นมสฺสติ ฯ
๘๖
[๑๑๕๐] กิเรรมี าลา วติ ตา ภูมิภาเค มโนรเม
[๑๑๕๑] สทฺทลา หรติ า ภมู ิ น ตตถฺ ทุ ธฺ ส เต รโช ฯ
มยรู คีวสงฺกาสา ตูลผสฺสสมูปมา
ตณิ านิ นาติวตฺตนตฺ ิ สมนตฺ า จตรุ งฺคุลา ฯ
อมพฺ า ชมพฺ ู กปิ ฏฺา จ นีเจ ปกกฺ า จทุ มุ พฺ รา
ปรโิ ภเคหิ รุกฺเขหิ วนนฺต รติวฑฺฒน ฯ
เวฬุรยิ วณณฺ สนฺนิภ มจฺฉคมุ พฺ นิเสวติ
สุจิ สคุ นธฺ สลลิ อาโป ตตถฺ ปิ สนฺทติ ฯ
ตสฺสาวิทเู ร โปกขฺ รณี ภูมิภาเค มโนรเม
ปทมุ ุปปฺ ลสฺฉนนฺ า เทวานมวิ นนทฺ เน ฯ
ตีณิ อุปปฺ ลชาตานิ ตสมฺ ึ สรสิ พฺราหฺมณ
วิจิตรฺ นีลาเนกานิ เสตา โลหิตกานิ จ ฯ
โขมาว ตตฺถ ปทมุ า เสตโสคนธฺ เิ ยหิ จ
กลมพฺ เกหิ สฉฺ นโฺ น มุจลินโฺ ท นาม โส สโร ฯ
อเถตฺถ ปทุมา ผลุ ลฺ า อปรยิ นฺตาว ทสิ ฺสเร
คิมหฺ า เหมนฺตกิ า ผุลลฺ า ชณฺณุตคฺฆา อปุ ตถฺ รา ฯ
สรุ ภี สมฺปวายนฺติ วิจติ ฺรา ปปุ ผฺ สนฺถตา
ภมรา ปุปฺผคนฺเธน สมนตฺ ามภินาทติ า ฯ
อเถตฺถ อุทกนตฺ สฺมึ รกุ ขฺ า ตฏิ ฺ นตฺ ิ พฺราหฺมณ
กทมฺพา ปาฏลี ผุลลฺ า โกวิฬารา จ ปุปผฺ ติ า ฯ
องฺโกลา กจฺจิการา จ ปารชิ ฺ า จ ปปุ ฺผติ า
๘๗
[๑๑๕๒] วารณา วยุ หฺ นา รุกขฺ า มจุ ลินฺทมุภโต สร ฯ
สิรสี า เสตปารสิ า สาธุ วายนตฺ ิ ปทฺมกา
นคิ คฺ ณฺฑี สรนคิ ฺคณฑฺ ี อสนา เจตถฺ ปปุ ฺผติ า ฯ
ปงฺกรุ า พหลุ า เสลา โสภชฺ นา จ ปุปผฺ ติ า
เกตกา กณกิ ารา จ กณเวรา จ ปุปผฺ ติ า ฯ
อชฺชนุ า อชฺชุกณฺณา จ มหานามา จ ปุปฺผติ า
สมฺปปุ ฺผติ คคฺ า ติฏฺนตฺ ิ ปชฺชลนเฺ ตว กึสกุ า ฯ
เสตปณฺณิ สตฺตปณณฺ า กทลโิ ย กสุ มุ ภฺ รา
ธนตุ กกฺ ารปิ ปุ ฺเผหิ สสี ปาวรณานิ จ ฯ
อจฺฉิปา สมิ ฺพลรี กุ ฺขา สลลฺ กโิ ย จ ปปุ ฺผติ า
เสตเครตู ครกิ า มส ิโกฏฺ กลุ าวรา ฯ
ทหรา รุกขฺ า วฑุ ฺฒา จ อกุฏลิ า เจตฺถ ปปุ ฺผิตา
อสฺสม อภุ โต นตฺ ิ อคฺยาคาร สมนตฺ โต ฯ
อเถตถฺ อุทกนตฺ สฺมึ พหู ชาตา ผณชิ ฺชกา
มุคคฺ ติโย กรตโิ ย เสวาล สสี ก พหุ ฯ
อุทฺธาปวตฺต อุลฺลฬุ ิต มกขฺ ิกา หิงคฺ ุชาลิกา
ทาสมิ กจฺ โก เจตถฺ พหู นเี จ กลมพฺ กา ฯ
เอฬมฺพเกหิ สฉฺ นนฺ า รุกฺขา ตฏิ ฺ นตฺ ิ พรฺ าหฺมณ
สตตฺ าห ธารยิ มานาน คนโฺ ธ เตส น ฉิชชฺ ติ ฯ
อภุ โต สรฺจ มจุ ลนิ ฺท ปปุ ผฺ า ตฏิ ฺนตฺ ิ ภาคโส
อินทฺ วิ เรหิ สฺฉนนฺ วนนฺตมปุ โสภติ
๘๘
[๑๑๕๓] อฑฒฺ มาส ธารยิ มานาน คนโฺ ธ เตส น ฉิชชฺ ติ ฯ
[๑๑๕๔] นีลปปุ ผฺ เิ สตวารี ปปุ ผฺ ติ า คิรกิ ณณฺ กิ า
กเลรกุ ฺเขหิ สฉฺ นนฺ วนนฺต ตุลสีหิ จ ฯ
สมโฺ มทเิ ตว คนเฺ ธน ปุปผฺ สาขาหิ ต วน
ภมรา ปปุ ฺผคนเฺ ธน สมนตฺ ามภินาทติ า ฯ
ตณี ิ กกกฺ ารุชาตานิ ตสฺมึ สรสิ พฺราหฺมณ
กุมภฺ มตตฺ านิ เจกานิ มรุ มตตฺ านิ วา อุโภ ฯ
อเถตถฺ สาสโป พหโุ ก นาทิโย หรติ ายโุ ต
อสีตาลาว ติฏฺนตฺ ิ เฉชฺชา อนิ ทฺ ิวรา พหู ฯ
อปฺโผฏา สุรยิ วลฺลี จ กาฬยิ า มธุคนธฺ ยิ า
อโสกา มทุ ยนตฺ ี จ วลลฺ ิโภ ขุททฺ ปุปฺผโิ ย ฯ
โกรณฺฑกา อโนชา จ ปุปผฺ ิตา นาคมลฺลิกา
รุกฺขมารยุ หฺ ตฏิ ฺ นตฺ ิ ผลุ ลฺ า กสึ กุ วลลฺ ิโย ฯ
กเฏรหุ า ปวาเสนตฺ ิ โยธกิ า มธุคนธฺ ยิ า
นิลยิ า สุมนา ภณฑฺ ี โสภติ ปทมุ ุตตฺ โร ฯ
ปาฏลสิ มทุ ทฺ กปปฺ าสี กณกิ ารา จ ปปุ ฺผติ า
เหมชาลาว ทสิ สฺ นตฺ ิ รจุ ิรา อคคฺ สิ ิขปู มา ฯ
ยานิ ตานิ จ ปปุ ฺผานิ ถลชานูทกานิ จ
สพพฺ านิ ตตถฺ ทสิ สฺ นตฺ ิ เอว รมฺโม มโหทธิ ฯ
อถสสฺ า โปกขฺ รณิยา พหุกา วารโิ คจรา
โรหติ า นลเปสิงฺคู กมุ ฺภิลา มกรา สสุ ู ฯ
๘๙
[๑๑๕๕] มธุ จ มธลุ ฏฐฺ ิิ จ ตาลิยา จ ปิ ยงฺคุกา
กุททฺ ชา ภทฺทมุฏฺ า จ สตตฺ ปปุ ฺผา จ โลลุปา ฯ
สรุ ภมิ รตุ ครา พหกุ า ตงุ คฺ วลลฺ ิโย
ปทมฺ กา นารทา โกฏฺ า ฌามกา จ หเรณุกา ฯ
หลทิ ฺทกา คนฺธเสลา หรเิ วรา จ คุคฺคลุ า
วิเภทกา โจรโกฏฺา กปฺปุรา จ กลิงคฺ ุกา ฯ
อเถตฺถ สีหา พยฺ คฺฆา จ ปุรสิ าลู จ หตฺถโิ ย
เอเณยฺยา ปสทา เจว โรหติ า สรภา มคิ า ฯ
โกฏฺสุณา สโุ ณปิ จ ตลุ ยิ า นฬสนฺนิภา
จามรี จลนี ลงฺฆี ฌาปิ ตา มกฺกฏา ปิ จุ ฯ
กกกฺ ฏา กตมายา จ อิกกฺ า โคณสิรา พหู
ขคคฺ า วราหา นกลุ า กาฬเกตถฺ พหตุ โส ฯ
มหิสา โสณา สคิ าลา จปปฺ กา จ สมนตฺ โต
อากุจฺจา ปจลากา จ จิตฺรกา จาปิ ทปี ิ โย ฯ
เปลกา จ วิฆาสาทา สหี า โกกนิสาตกา
อฏฺ ปาทา จ โมรา จ ภสสฺ รา จ กกุ ุฏฺกา ฯ
จงฺโกรา กกุ กฺ ุฏา นาคา อฺ มฺ ปกูชโิ น
พกา พลากา นชฺชุหา ทนิ ฺทภิ า โกฺจวาทิกา
พฺยคฺฆินสา โลหปิ ฏฺ า จปปฺ กา ชวี ชวี กา
กปิ ฺชรา ตติ ตฺ ริ าโย กลุ าวา ปฏกิ ฏุ ฺกา ฯ
มณฑฺ าลกา เจลเกฬุ ภณฑฺ ุติตตฺ ิรนามกา
๙๐
[๑๑๕๖] เจลาวกา ปิงคฺ ุลาโย โคธกา องฺคเหตกุ า ฯ
กรวิกา จ สคคฺ า จ อหุ ุงฺการา จ กกุ กฺ ุหา
นานาทชิ คณากณิ ณฺ นานาสรนกิ ชู ติ ฯ
อเถตฺถ สกุณา สนตฺ ิ นลี กา มชฺ ุภาณิกา
โมทนตฺ ิ สห ภรยิ าหิ อฺ มฺ ปกชู ิโน ฯ
อเถตถฺ สกณุ า สนตฺ ิ ทชิ า มชฺ สุ สฺ ราสิตา
เสตกฺขกิ ฏู า ภทรฺ กขฺ า อณฑฺ ชา จิตรฺ เปกฺขณา ฯ
อเถตฺถ สกุณา สนตฺ ิ ทิชา มฺชุสสฺ ราสิตา
สิขณฑฺ ี นลี คีวาหิ อฺ มฺ ปกูชิโน ฯ
กุกฺกุฏฺกา กฬุ ีรกา โกฏฺา โปกฺขรสาตกา
กาฬเวยยฺ า พลียกขฺ า กทมฺพา สวุ สาลกิ า ฯ
หลิททฺ า โลหิตา เสตา อเถตฺถ นฬกา พหู
วารณา ภงิ ฺคราชา จ กทมพฺ า สวุ โกกิลา ฯ
อกุ ฺกสุ า กุรุรา หส า อาฏา ปรวิ เทนตฺ กิ า
จากหสา อตพิ ลา นชชฺ หุ า ชวี ชีวกา ฯ
ปาเรวตา รวหิ สา จากวากา นทีจรา
วารณาภิรุทา รมมฺ า อโุ ภ กาลุปกูชโิ น
อเถตถฺ สกุณา สนตฺ ิ นานาวณณฺ า พหู ทชิ า
โมทนตฺ ิ สห ภรยิ าหิ อฺ มฺ ปกชู ิโน ฯ
อเถตถฺ สกุณา สนตฺ ิ นานาวณณฺ า พหู ทิชา
สพฺเพ มชฺ ู นกิ ูชนตฺ ิ มจุ ลนิ ฺทมภุ โต สร ฯ
๙๑
อเถตฺถ สกุณา สนตฺ ิ กรวีกา นาม เต ทชิ า
โมทนฺติ สห ภรยิ าหิ อฺมฺ ปกชู โิ น ฯ
อเถตฺถ สกณุ า สนตฺ ิ กรวกี า นาม เต ทิชา
สพเฺ พ มชฺ ู นกิ ชู นตฺ ิ มจุ ลนิ ฺทมุภโต สร ฯ
เอเณยฺยา ปสทากณิ ณฺ นาคสเสวิต วน
นานาลตาหิ สฉฺ นนฺ กทลิมิคเสวิต ฯ
อเถตถฺ สามา พหกุ า นวิ าโร วรโก พหุ
สาลิ อกฏฺปาโก จ อจุ ฉฺ ุ ตตถฺ อนปฺปโก ฯ
อย เอกปที เอติ อุชุ คจฺฉติ อสสฺ ม
ขุทฺท ปิ ปาส อรตึ ตตฺถ ปตฺโต น วินฺทติ ฯ
ยตฺถ เวสฺสนตฺ โร ราชา สห ปุตฺเตหิ สมมฺ ติ
ธาเรนโฺ ต พรฺ าหมฺ ณวณณฺ อาสทฺจ มสฺชฏ
จมมฺ วาสี ฉมา เสติ ชาตเวท นมสฺสติ ฯ
[๑๑๕๗] อิท สุตฺวา พฺรหฺมพนธฺ ุ อสิ ึ กตวฺ า ปทกขฺ ณิ
[๑๑๕๘] อุทคฺคจิตฺโต ปกฺกามิ ยตถฺ เวสสฺ นตฺ โร อหุ ฯ
[๑๑๕๙]
[๑๑๖๐] มหาวนวณณฺ นา ฯ
อุฏฺเหิ ชาลิ ปติฏฺ โปราณ วยิ ทสิ ฺสติ
พฺราหฺมณ วยิ ปสสฺ ามิ นนฺทิโย มาภกิ รี เร ฯ
อหป ิ ตาต ปสสฺ ามิ โย โส พรฺ หมฺ าว ทิสฺสติ
อทฺธโิ ก วิย อายาติ อตถิ ี โน ภวสิ สฺ ติ ฯ
กจจฺ ิ นุ โภโต กสุ ล กจฺจิ โภโต อนามย
๙๒
[๑๑๖๑] กจจฺ ิ อุ ฺเฉน ยาเปถ กจฺจิ มูลผลา พหู ฯ
กจฺจิ ฑสา มกสา จ อปปฺ เมว สิรสึ ปา
[๑๑๖๒] วเน วาฬมคิ ากิณเฺ ณ กจฺจิ หึสา น วชิ ฺชติ ฯ
[๑๑๖๓] กุสลฺเจว โน พฺรเหฺม อโถ พรฺ เหมฺ อนามย
อโถ อุ เฺ ฉน ยาเปม อโถ มลู ผลา พหู ฯ
อโถ ฑสา มกสา จ อปปฺ เมว สริ สึ ปา
วเน วาฬมคิ ากณิ เฺ ณ หสึ า มยฺห น วชิ ชฺ ติ ฯ
สตตฺ โน มาเส วสต อรฺเ ชีวโิ สกิน
อทิ ปิ ปม ปสฺสามิ พฺราหฺมณ เทววณณฺ ิน
อาทาย เวฬวุ ทณฺฑ อคคฺ หิ ุตตฺ กมณฑฺ ลุ ฯ
สวฺ าคตนเฺ ต มหาพฺรเหมฺ อโถ เต อทุราคต
อนโฺ ต ปวสิ ภททฺ นเฺ ต ปาเท ปกฺขาลยสสฺ ุ เต ฯ
ตณิ ฺฑกุ านิ ปิ ยาลานิ มธุเก กาสมารโิ ย
ผลานิ ขทุ ฺทกปฺปานิ ภุ ชฺ พฺรเหมฺ วร วร ฯ
อทิ ปิ ปานิย สตี อาภต คิรคิ พภฺ รา
ตโต ปิว มหาพฺรเหมฺ สเจ ตวฺ อภิกงฺขสิ ฯ
อถ ตฺว เกน วณฺเณน เกน วา ปน เหตนุ า
อนปุ ปฺ ตโต พรฺ หารฺ ต เม อกขฺ าหิ ปุจฉฺ ิโต ฯ
ยถา วารวิ โห ปูโร สพพฺ กาล น ขยี ติ
เอวนฺต ยาจติ าคฉฺ ึ ปุตเฺ ต เม เทหิ ยาจโิ ต ฯ
ททามิ น วกิ มปฺ ามิ อสิ ฺสโร นย พรฺ าหมฺ ณ
๙๓
[๑๑๖๔] ปาโต คตา ราชปตุ ตฺ ี สาย อุ ฺฉาโต เอหติ ิ
เอกรตตฺ ึ วสติ ฺวาน ปาโต คจฺฉสิ พฺราหมฺ ณ ฯ
[๑๑๖๕] ตสฺสา นฺหาโต อุปคฺฆาเต อถ เน มาลธารเิ น
[๑๑๖๖] เอกรตตฺ ึ วสติ วฺ าน ปาโต คจฺฉสิ พฺราหมฺ ณ ฯ
นานาปปุ เฺ ผหิ สฺฉนฺเน นานาคนเฺ ธหิ ภสู ิเต
นานามลู ผลากณิ เฺ ณ คจฺฉ สวฺ าทาย พฺราหมฺ ณ ฯ
น วาสมภิโรจามิ คมน มยหฺ ป ิ รุจจฺ ติ
อนตฺ ราโยปิ เม อสสฺ คจฺฉเฺ ว รเถสภ ฯ
น เหตา ยาจโยคี น อนฺตรายสสฺ การยิ า
อิตฺถกิ า มนตฺ ชานนตฺ ิ สพฺพ คณหฺ นฺติ วามโต ฯ
สทธฺ าย ทาน ททโต มา สมทกฺขิ มาตร
อนฺตรายป ิ สา กยิรา คจฺฉฺเว รเถสภ ฯ
อามนตฺ ยสฺสุ เต ปตุ ฺเต มา เต มาตรมทฺทสุ
สทธฺ าย ทาน ททโต เอว ปุ ฺ ปวฑฺฒติ ฯ
อามนตฺ ยสฺสุ เต ปุตฺเต มา เต มาตรมททฺ สุ
มาทสิ สสฺ ธน ทตฺวา ราช สคฺค คมิสฺสสิ ฯ
สเจ ตวฺ นจิ ฉฺ เส ทฏฺุ มม ภรยิ ปตพิ พฺ ต
อยฺยกสสฺ ปิ เม เทหิ ชาลึ กณหฺ าชนิ จโุ ภ ฯ
อิเม กมุ าเร ทสิ ฺวาน มฺชุเก ปิ ยภาณิเน
ปตีโต สมุ โน วติ ฺโต พหุ ทสฺสติ เต ธน ฯ
อจฺเฉทนสสฺ ภายามิ ราชปุตฺต สุโณหิ เม
๙๔
[๑๑๖๗] ราชทณฺฑาย ม ทชฺชา วิกฺกเี ณยยฺ หเนยฺย วา
[๑๑๖๘] ฉินโฺ น ธนฺจ ทาเส จ คารยหฺ สสฺ พรฺ หฺมพนธฺ ยุ า ฯ
[๑๑๖๙] อิเม กมุ าเร ทิสฺวาน มฺชเุ ก ปิ ยภาณเิ น
[๑๑๗๐] ธมเฺ ม ฐโิิ ต มหาราชา สวิ นี รฏฺ วฑฒฺ โน
ลทฺธา ปี ตโิ สมนสสฺ พหุ ทสสฺ ติ เต ธน ฯ
[๑๑๗๑] นาหนตฺ ป ิ กรสิ สฺ ามิ ย ม ตฺว อนสุ าสสิ
ทารเกว อห เนสฺส พฺราหฺมณยิ า ปรจิ ารเิ ก ฯ
ตโต กมุ ารา พฺยตถฺ ิตา สตุ ฺวา ลทุ ฺทสฺส ภาสติ
เตน เตน ปธาวึสุ ชาลี กณฺหาชินา จุโภ ฯ
เอหิ ตาต ปิ ยปุตตฺ ปเู รถ มม ปารมึ
หทย เมภสิ ิ ฺเจถ กโรถ วจน มม ฯ
ยานนาวาว เม โหถ อจลา ภวสาคเร
ชาตปิ าร ตรสิ ฺสามิ สนตฺ าเรสสฺ สเทวก ฯ
เอหิ อมฺม ปิ ยา ธตี า ปิ ยา เม ทานปารมี
หทย เมภิสิ ฺเจถ กโรถ วจน มม ฯ
ยานนาวาว เม โหถ อจลา ภวสาคเร
ชาตปิ าร ตรสิ สฺ ามิ อุทธฺ รสิ ฺส สเทวก ฯ
ตโต กมุ าเร อาทาย ชาลึ กณหฺ าชิน จโุ ภ
พรฺ าหมฺ ณสฺส อทา ทาน สิวนี รฏฺ วฑฒฺ โน ฯ
ตโต กมุ าเร อาทาย ชาลึ กณฺหาชนิ จุโภ
พฺราหมฺ ณสฺส อทา จิตโฺ ต ปุตตฺ เก ทานมตุ ตฺ ม ฯ
๙๕
[๑๑๗๒] ตทาสิ ย ภสึ นก ตทาสิ โลมหสน
[๑๑๗๓] ย กุมาเร ปทินนฺ มหฺ ิ เมทนี สมกมปฺ ถ ฯ
ตทาสิ ย ภึสนก ตทาสิ โลมหสน
ย ปฺชลิกโต ราชา กมุ าเร สขุ วจฉฺ ิเต
พรฺ าหฺมณสฺส อทา ทาน สวิ นี รฏฺ วฑฺฒโน ฯ
ตโต โส พรฺ าหมฺ โณ ลุทฺโท ลต ทนฺเตหิ ฉินทฺ ิย
ลตาย หตฺเถ พนฺธติ ฺวา ลตาย อนุปชฺชถ ฯ
ตโต โส รชฺชมุ าทาย ทณฑฺ จฺ าทาย พฺราหฺมโณ
อาโกฏยนฺโต เต เนติ สิวริ าชสสฺ เปกฺขโต ฯ
ตโต กมุ ารา ปกฺกามุํ พฺราหฺมณสฺส ปมุจฺ ยิ
อสฺสุปณุ ฺเณหิ เนตฺเตหิ ปิ ตร โส อทุ กิ ฺขติ ฯ
เวธมสฺสตฺถปตฺตว ปิ ตุ ปาทานิ วนฺทติ
ปิ ตุ ปาทานิ วนทฺ ติ วฺ า อิท วจนมพฺรวิ ฯ
อมฺมา จ ตาต นิกฺขนตฺ า ตวฺ ฺจ โน ตาต ทสฺสสิ
ยาว อมมฺ ปิ ปสเฺ สมุ อถ โน ตาต ทสฺสสิ ฯ
อมมฺ า จ ตาต นกิ ฺขนฺตา ตวจฺ โน ตาต ทสฺสสิ
มา โน ตวฺ ตาต อททา ยาว อมมฺ าปิ เอติ โน ฯ
ตทาย พรฺ าหมฺ โณ กาม วกิ ฺกีณาตุ หนาตุ วา
พลงกฺ ปาโท อทฺธนโข อโถ โอพทฺธปิ ณฑฺ โิ ก
ทโี ฆตตฺ โรฏฺโ จปโล กฬาโร ภคฺคนาสโก ฯ
กุมโฺ ภทโร ภคคฺ ปิ ฏฺฐี อโถ วสิ มจกฺขุโก
๙๖
[๑๑๗๔] โลหมสสฺ ุ หรติ เกโส วลนี ติลกาหโต ฯ
ปิ งฺคโล จ วินโต จ วกิ โฏ จ พรฺ หา ขโร
อชินานปิ ิ สนนฺ ทโฺ ธ อมนุสฺโส ภยานโก ฯ
มนุสฺโส อทุ าหุ ยกฺโข มสโลหิตโภชโน
คามา อรฺมาคมฺม ธน ต ตาต ยาจติ ฯ
นียมาเน ปิ สาเจน กินนฺ ุ ตาต อทุ กิ ขฺ สิ
อสมฺ า นนู เต หทย อยสา ทฬหฺ พนฺธน ฯ
โย โน พนฺเธ น ชานาสิ พรฺ าหฺมเณน ธเนสินา
อจฺจายิเกน ลุทเฺ ทน โย โน คาโวว สมุ ภฺ ติ ฯ
อเิ ธว อจฉฺ ต กณฺหา น สา ชานาติ กสิ มฺ ิจฺ ิ
มคิ วี ขรี สมมฺ ตตฺ า ยูถา หนี า ว กนฺทติ ฯ
น เม อทิ ตถา ทุกขฺ ลพภฺ า หิ ปุมนุ า อทิ
ยจฺ อมมฺ น ปสฺสิสสฺ ต เม ทกุ ฺขตร อโิ ต ฯ
น เม อิท ตถา ทกุ ขฺ ลพภฺ า หิ ปุมนุ า อทิ
ยฺจ ตาต น ปสสฺ ิสสฺ ต เม ทกุ ฺขตร อิโต ฯ
สา นนู กปณา อมมฺ า จริ รตตฺ าย รุจจฺ ติ
กณฺหาชนิ อปสฺสนฺตี กุมารึ จารทุ สสฺ นึ ฯ
โส นูน กปโณ ตาโต จริ รตฺตาย รุจจฺ ติ
กณฺหาชิน อปสสฺ นโฺ ต กมุ ารึ จารทุ สฺสนึ ฯ
สา นนู กปณา อมมฺ า จิร รจุ จฺ ติ อสสฺ เม
กณฺหาชิน อปสสฺ นฺตี กมุ ารึ จารทุ สสฺ นึ ฯ
๙๗
[๑๑๗๕] โส นนู กปโณ ตาโต จริ รจุ ฺจติ อสฺสเม
กณหฺ าชนิ อปสสฺ นโฺ ต กุมารึ จารทุ สฺสนึ ฯ
สา นูน กปณา อมมฺ า จริ รตตฺ าย รุจฺจติ
อฑฒฺ รตฺเตว รตฺเต วา นทวี อวสสุ ฺสติ ฯ
โส นนู กปโณ ตาโต จริ รตตฺ าย รุจจฺ ติ
อฑฒฺ รตเฺ ตว รตเฺ ต วา นทวี อวสสุ ฺสติ ฯ
อเิ ม เต ชมฺพกุ า รกุ ฺขา เวทิสา สินฺธวุ ารติ า
วิวธิ านิ รกุ ขฺ ชาตานิ ตานิ อชฺช ชหามเส ฯ
อสฺสตฺถา ปนสา เจเม นิโคฺรธา จ กปิ ตถฺ นา
ววิ ิธานิ ผลชาตานิ ตานิ อชฺช ชหามเส ฯ
อเิ ม ติฏฺนตฺ ิ อารามา อย สตี ูทกา นที
ยตถฺ สสฺ ุ ปพุ ฺเพ กฬี าม ตานิ อชชฺ ชหามเส ฯ
วิวิธานิ ปุปฺผชาตานิ อสฺมึ อปุ ริ ปพฺพเต
ยานสสฺ ุ ปพุ ฺเพ ธาเรม ตานิ อชชฺ ชหามเส ฯ
ววิ ธิ านิ ผลชาตานิ อสมฺ ึ อปุ ริ ปพฺพเต
ยานสสฺ ุ ปพุ เฺ พ ภุ ชฺ าม ตานิ อชชฺ ชหามเส ฯ
อเิ ม โน หตถฺ กิ า อสฺสา พลิพทฺธา จ โน อิเม
เยหสิ สฺ ุ ปพุ ฺเพ กีฬาม ตานิ อชฺช ชหามเส ฯ
นียมานา กมุ ารา เต ปิ ตร เอตทพฺรวํุ
อมมฺ อาโรคยฺ วชฺชาสิ ตวฺ ฺจ ตาต สขุ ี ภว ฯ
อิเม โน หตถฺ กิ า อสสฺ า พลพิ ทฺธา จ โน อเิ ม
๙๘
[๑๑๗๖] ตานิ อมมฺ าย ทชชฺ าสิ โสกนฺเตหิ วิเนสสฺ ติ ฯ
[๑๑๗๗] อเิ ม โน หตถฺ กิ า อสสฺ า พลิพทฺธา จ โน อิเม
ตานิ อมมฺ า อทุ ิกฺขนตฺ ี โสก ปฏิวิเนสสฺ ติ ฯ
ตโต เวสฺสนฺตโร ราชา ทาน ทตฺวาน ขตตฺ ิโย
ปณฺณสาล ปวสิ ติ วฺ า กลูน ปรเิ ทวยิ ฯ
กนวฺ ชฺชจฺฉาตา ตสติ า อุปรุจฺเฉนตฺ ิ ทารกา
สาย สเวสนากาเล โก เน ทสสฺ ติ โภชน ฯ
กนวฺ ชชฺ จฉฺ าตา ตสติ า อปุ รุจฺเฉนตฺ ิ ทารกา
สาย สเ วสนากาเล อมฺม ฉาตมหฺ เทถ โน ฯ
กถนนฺ ุ ปถ คจฺฉนตฺ ิ ปตตฺ กิ า อนปุ าหนา
สนตฺ า สูเนหิ ปาเทหิ โก เน หตฺเถ คเหสฺสติ ฯ
กถนฺนุ โส น ลชฺเชยฺย สมฺมขุ า ปหร มม
อทสู กาน ปตุ ตฺ าน อลชฺชี วต พรฺ าหมฺ โณ ฯ
โยปิ เม ทาสีทาสสสฺ อฺโ วาปน เปสโิ ย
ตสฺสาปิ สวุ ิหนี สสฺ โก ลชฺชี ปหรสิ สฺ ติ ฯ
วารชิ สฺเสว เม สโต พนธฺ สสฺ กมุ นิ ามุเข
อกโฺ กสติ ปหรติ ปิ เย ปุตเฺ ต อปสสฺ โต ฯ
อาทู จาป คเหตวฺ าน ขคฺค พนธฺ ยิ วามโต
อานสิ ฺสามิ สเก ปตุ เฺ ต ปตุ ตฺ าน หิ วโธ ทกุ โฺ ข ฯ
อฏฺ านเมต ทกุ ขฺ รปู ย กุมารา วหิ ฺ เร
สตฺจ ธมมฺ มฺาย โก ทตฺวา อนุตปปฺ ติ ฯ
๙๙
[๑๑๗๘] สจฺจ กิเรวมาหสุ นรา เอกจจฺ ิยา อิธ
ยสฺส นตถฺ ิ สกา มาตา ยถา นตถฺ ิ ตเถว โส ฯ
[๑๑๗๙] เอหิ กเณหฺ มรสิ ฺสาม นตถฺ ตโฺ ถ ชวี เิ ตน โน
[๑๑๘๐] ทนิ ฺนมฺหาปิ ชนนิ เฺ ทน พรฺ าหมฺ ณสสฺ ธเนสิโน
อจจฺ ายกิ สฺส ลุททฺ สสฺ โย โน คาโวว สมุ ภฺ ติ ฯ
อิเม เต ชมฺพุกา รกุ ฺขา เวทสิ า สินฺธวุ ารติ า
วิวิธานิ รกุ ฺขชาตานิ ตานิ กเณฺห ชหามเส ฯ
อสสฺ ตถฺ า ปนสา เจเม นิโคฺรธา จ กปิ ตฺถนา
วิวธิ านิ ผลชาตานิ ตานิ กเณหฺ ชหามเส ฯ
อิเม ติฏฺนตฺ ิ อารามา อย สตี ูทกา นที
ยตถฺ สสฺ ุ ปุพเฺ พ กฬี าม ตานิ กเณหฺ ชหามเส ฯ
ววิ ิธานิ ปุปผฺ ชาตานิ อสฺมึ อปุ ริ ปพฺพเต
ยานสสฺ ุ ปุพฺเพ ธาเรม ตานิ กเณหฺ ชหามเส ฯ
วิวธิ านิ ผลชาตานิ อสมฺ ึ อปุ ริ ปพพฺ เต
ยานสฺสุ ปพุ เฺ พ ภุชฺ าม ตานิ กเณหฺ ชหามเส ฯ
อิเม โน หตฺถกิ า อสสฺ า พลพิ ทธฺ า จ โน อเิ ม
เยหสิ ฺสุ ปุพฺเพ กฬี าม ตานิ กเณหฺ ชหามเส ฯ
นยี มานา กมุ ารา เต พรฺ าหมฺ ณสฺส ปมุ จฺ ยิ
เตน เตน ปธาวึสุ ชาลี กณหฺ าชินา จโุ ภ ฯ
ตโต โส รชฺชมุ าทาย ทณฑฺ ฺจาทาย พรฺ าหฺมโณ
อาโกฏยนฺโต เต เนติ สิวิราชสฺส เปกฺขโต ฯ
๑๐๐
[๑๑๘๑] ต ต กณหฺ าชินาโวจ อย ม ตาต พฺราหมฺ โณ
[๑๑๘๒] ลฏฺย า ปฏิโกเฏติ ฆเร ชาตว ทาสิย ฯ
น จาย พฺราหฺมโณ ตาต ธมมฺ กิ า โหนฺติ พฺราหมฺ ณา
ยกฺโข พรฺ าหมฺ ณวณฺเณน ขาทติ ุ ตาต เนติ โน
นยี มาเน ปิ สาเจน กินฺนุ ตาต อทุ กิ ฺขสิ ฯ
อิเม โน ปาทกุ า ทุกฺขา ทีโฆ จทธฺ า สุทคุ คฺ โม
นีเจ โวลมพฺ เก สุรเิ ย พรฺ าหฺมโณว ตเรติ โน ฯ
โอกนฺทามฺหเส ภูตานิ ปพพฺ ตานิ วนานิ จ
สรสสฺ สริ สา วนทฺ าม สปุ ตติ ฺเถ จ อาปเก ฯ
ตณิ ลตานิ โอสโธยฺ ปพพฺ ตานิ วนานิ จ
อมฺม อาโรคฺย วชฺชาถ อย โน เนติ พฺราหมฺ โณ ฯ
วชฺชนตฺ ุ โภนฺโต อมมฺ ฺจ มททฺ ึ อสฺมาก มาตร
สเจ อนปุ ฺปตติ กุ ามา ขิปปฺ อนุปฺปเตยยฺ โน ฯ
อย เอกปที เอติ อุชุ คจฉฺ ติ อสฺสม
ตเมวานุปปฺ เตยยฺ าสิ อปิ ปสเฺ สสิ โน ลหุ ฯ
อโห วต เร ชฏินี วนมลู ผลหารยิ า
สฺุ ทสิ ฺวาน อสฺสม ตนเฺ ต ทกุ ขฺ ภวสิ สฺ ติ ฯ
อตเิ วล นุ อมมฺ าย อฺุฉาลทธฺ อนปปฺ ก
ยา โน พนเฺ ธ น ชานาติ พฺราหมฺ เณน ธเนสินา ฯ
อจฺจายิเกน ลทุ เฺ ทน โย โน คาโวว สุมภฺ ติ
อปชชฺ อมมฺ ปสเฺ สมุ สาย อุฉฺ าโต อาคต ฯ