วันั ที่่� ๑๘ ตุลุ าคม ประตสู วรรค์
วัันนี้้�เราไปเขาเทีียนเหมิินซานที่่อ� ยู่่�ทางตอนใต้้ของจางเจีียเจี้�ย ชื่�่อเทีียนเหมิินซานนี้้เ� ดิิมใช้้เรีียกถ้ำ�ำ�
เก่่าแก่่สมัยั สามก๊ก๊ แต่ต่ ่่อมาใช้้เรีียกรวมภููเขาทั้้�งแถบ ที่น�่ ี่่ม� ีีชื่�่อเสีียงมากเพราะใช้้เป็น็ ที่ท�่ ดสอบฝีีมืือของ
นัักบิินที่่จ� ะมาวัดั ฝีมี ืือด้้วยการบินิ ลอดผ่า่ นช่อ่ งเขาที่่�เรีียกกัันว่า่ “ประตูสู วรรค์์”
การเดิินทางขึ้ �นไปสู่่�ยอดเขาเทีียนเหมิินซานนั้้�นเรานั่่�งกระเช้้ากอนโดล่่าที่�่ถืือว่่าทัันสมััยที่่�สุุดใน
อุุทยานจางเจีียเจี้ย� ในตอนนั้้น� เพื่�่อขึ้น� ไปส่่วนยอดเขาที่่�สูงู สุดุ มีีชื่�อ่ เรีียกว่่า “โต้้วเผิงิ ” เทีียนเหมิินซานยังั
คงสภาพความเป็น็ ป่่าดิบิ ชื้น� เอาไว้ไ้ ด้อ้ ย่่างสมบูรู ณ์์มาก ต้้นไม้้ที่ข�่ึ้�นอยู่่�ด้า้ นบนมีีแต่่ไม้้ใหญ่อ่ ายุนุ ับั ร้้อยปีี
ทำ�ำ ให้อ้ ากาศสดชื่�น่ มาก สามารถเดินิ ชมทิวิ ทัศั น์์ได้้อย่่างสบาย ๆ ไม่่เหนื่่อ� ย แต่่จะหวาดเสีียวบ้า้ งเพราะ
351
ภาพวาดเมอื งเฟงิ หวง โดยขวัญตา เทวกลุ
ทางเดินิ ส่่วนใหญ่่สร้้างขึ้�นลัดั เลาะไปตามขอบหน้้าผาสููง มีีส่ว่ นวัดั ใจที่เ�่ ป็น็ ทางเดิินกระจกให้้ความรู้้�สึก
เหมืือนกำ�ำ ลัังเดินิ ลอยอยู่่�กลางอากาศ
เรานั่่�งกระเช้้ากลัับลงมาด้้านล่่างแล้ว้ นั่่�งรถบัสั ของทางอุทุ ยานไปยังั ประตููสวรรค์์ เส้้นทางคดเคี้ย� ว
มาก มีีโค้้งถึึง ๙๙ จุุด ตััดผ่่านภููเขาหิิน ด้้านหนึ่่�งเป็น็ เหว บริเิ วณทางขึ้�นมีีจุดุ ให้น้ ักั ท่่องเที่่�ยวและผู้�มาเยืือน
ได้้จุดุ ธูปู ไหว้้ฟ้า้ ขอพรเทพสวรรค์์เพื่่�อความเป็น็ สิิริมิ งคลแล้ว้ ยังั ต้อ้ งเดิินขึ้น� บัันไดไปอีีก ๙๙๙ ขั้น� จึึงจะถึึง
บริเิ วณช่่องเขาด้้านบน แต่่ถ้า้ ใครคิดิ ว่า่ เดินิ ไม่ไ่ หวหรืือไม่่สู้้�ก็็สามารถใช้้บริกิ ารบันั ไดเลื่�่อนได้้ เมื่่�อขึ้�นไป
จนถึึงด้า้ นบนแล้้วมองลงไปด้า้ นล่า่ ง จะเห็็นถนนที่่เ� ราเพิ่่�งนั่่ง� รถมาและจะต้อ้ งนั่่�งรถกลับั ไปตามเส้้นทาง
เดิิมเพื่�่อนั่่�งกระเช้้าลงไปด้า้ นล่่าง
วัันที่�่ ๑๙ ตุลุ าคม
เราเดินิ ทางมายัังเมืืองเฟิิงหวง ค้้างคืืนที่่�โรงแรม Phoenix Grand Hotel หลัังจากรับั ประทาน
แล้้วเดินิ เที่ย่� วชมเมืืองโบราณ “เมืืองหงส์”์ ที่่�ขึ้น� อยู่่�กัับเขตปกครองตนเองของชนเผ่า่ น้้อยเจีีย ตั้�งอยู่่�ทาง
ทิิศตะวัันตกของมณฑลหูหู นาน เมืืองหงส์์ตั้�งอยู่�ริมแม่น่ ้ำ��ำ ถััวล้้อมรอบด้ว้ ยขุุนเขาเสมืือนด่่านช่่องแคบภูเู ขา
ที่�่เด่่นตระหง่่านมีียอดเขาเป็็นแนว มีีโบราณสถานและโบราณวััตถุุทางด้้านวััฒนธรรมอัันล้ำ�ำ� ค่า่ ที่ต่� กทอด
มาจากราชวงค์์หมิงิ และชิิง มีีถนนที่�ป่ ูดู ้้วยหินิ เขีียว ๒๐ กว่า่ ลาย มีีกำ�ำ แพงเมืืองโบราณเพิ่่ง� หวางกู่�เฉิิง ซึ่�ง
สร้้างขึ้�นสมััยราชวงค์ห์ มิงิ ชมบ้้านกวีี สะพานไม้้โบราณที่่ม� ีีหลัังคาคลุมุ เหมืือนข้้ามคลองในเวนิิส จุดุ เด่่น
อีีกแห่ง่ คืือบ้า้ นที่ย�่ กสูงู เรีียงรายบนริิมน้ำ�ำ� ที่�่ใสสะอาดจนเห็็นก้น้ บึงึ สวยเสีียจนดิิฉัันต้อ้ งเอาไปวาดเป็็น
ภาพขนาดใหญ่่นำำ�ไปจัดั แสดงที่่ส� ยามพารากอน และขายได้้ราคาสููงพอสมควร
ช่่วงค่ำำ��วัันนี้�เรามีีเวลาแวะชมร้า้ นค้้าที่่�ระลึกึ จำำ�พวกผ้า้ ไหม และยาสมุนุ ไพรต่า่ งๆ โดยเฉพาะ
บัวั หิิมะไว้เ้ ป็็นของฝาก รวมทั้�งแวะร้้านนวดฝ่่าเท้้าเพื่�อผ่่อนคลายความเมื่�อยล้า้ หลัังจากเดินิ กันั อย่่าง
ทรหดมาหลายวััน รัับประทานอาหารค่ำ�ำ �เรีียบร้้อยแล้ว้ ก็เ็ ข้้าที่่�พักั เพื่�อเตรีียมตัวั เดิินทางกลับั ในวันั รุ่�ง
ขึ้�น ซึ่ง่� ก็เ็ หมือื นขามาคือื ต้้องบิินไปลงที่�ก่ วางโจวก่อ่ น แล้ว้ ค่่อยต่่อเครื่�องกลัับกรุงุ เทพราวหกโมงเย็น็
352
ภาพแห่งความทรงจ�ำ
353
ภาพพระราชทาน
354
ภาพพระราชทาน
พระบาทสมเด็็จพระเจ้า้ อยู่่�หััว พร้อ้ มด้ว้ ย
สมเด็็จพระนางเจ้้าสิิริิกิติ ิ์์� พระบรมราชินิ ีีนาถ พระบรมราชชนนีีพันั ปีีหลวง
เสด็็จพระราชดำำ�เนินิ เยือื นกรุุงปารีีส สาธารณรัฐั ฝรั่�งเศส ในเดืือนพฤศจิกิ ายน พุทุ ธศัักราช ๒๕๓๕
ในการนี้�เอกอัคั รราชทููตหม่อ่ มราชวงศ์์ เทพกมล เทวกุุล รับั เสด็็จบนเครื่�องบิินพระที่�่นั่�ง
355
ภาพพระราชทาน
356
ภาพพระราชทาน
357
ภาพพระราชทาน
358
ภาพพระราชทาน
359
สมเด็จพระเจา้ พ่นี างเธอ เจ้าฟา้ กัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธวิ าสราชนครนิ ทร์
ฉายพระรปู รว่ มกบั คณะจุฬาลงกรณ์ราชสนั ตติวงศ์
สมาชกิ ราชสกลุ เทวกลุ
360
สมเดจ็ พระนางเจ้าสิริกิต์ิ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพนั ปหี ลวง พร้อมด้วย สมเดจ็ พระกนษิ ฐาธิราชเจ้า กรมสมเดจ็ พระเทพรตั นราชสดุ า
เจา้ ฟ้ามหาจักรสี ิรนิ ธร มหาวชริ าลงกรณวรราชภักดี สริ กิ ิจการิณีพรี ยพฒั น รัฐสมี าคณุ ากรปิยชาติ สยามบรมราชกมุ ารี สมเด็จพระเจา้ นอ้ งนางเธอ
เจา้ ฟา้ จุฬาภรณวลยั ลกั ษณ์ อัครราชกมุ ารี กรมพระศรสี วางควัฒน วรขตั ตยิ ราชนารี และ พระเจ้าวรวงศเ์ ธอ พระองค์เจา้ โสมสวลี
กรมหมนื่ สุทธนารีนาถ ฉายพระฉายาลักษณ์รว่ มกบั คณะราชสกลุ “กิติยากร”
สมเด็็จพระกนิิษฐาธิิราชเจ้า้ กรมสมเด็จ็ พระเทพรััตนราชสุุดา สมเด็จพระเจา้ พน่ี างเธอ เจ้าฟ้ากลั ยาณวิ ัฒนา
เจ้า้ ฟ้้ามหาจักั รีีสิิรินิ ธร มหาวชิริ าลงกรณวรราชภักั ดีี สิิริกิ ิิจการิิณีีพีีรยพััฒน กรมหลวงนราธวิ าสราชนครนิ ทร์ ฉายพระรูปรว่ มกับ
รััฐสีีมาคุุณากรปิยิ ชาติิ สยามบรมราชกุมุ ารีี คณะราชสกุล “กิตยิ ากร”
ฉายพระฉายาลัักษณ์์ร่ว่ มกัับคณะราชสกุุล “เทวกุุล” ณ สสุ านหลวงวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม
สมาชกิ ราชสกุลกิติยากร
361
ครอบครัวของเรา
จากใจของลูกู วนั เกิดคุณยาย ๗๒ ปี พ.ศ. ๒๕๕๘
พ่่่อ� มีีลููกสาวสามคน คืือ แก้ว้ ขวัญั มุกุ คณุ ชายรอ้ งเพลงอวยพรวันเกิด ๗๒ ปี แกภ่ รรยา
ตั้ � ง แ ต่่ จำำ�คว า ม ไ ด้้ พ วก เร า ไ ม่่ เ ค ย รู้้�สึึ กว่่ า พ่่ อ ต้้ อ ง ก า ร
ลููกชายไว้้สืืบสกุุลทั้้�งๆที่่�พ่่อเป็็นลููกชายคนเดีียวของท่่านปู่ � คณุ ยายกับหลานๆทงั้ ๗
เพราะพ่่อให้้ความรัักกัับเราทั้้�งสามคนโดยไม่่มีีเงื่�อนไข
ใดๆทั้้ง� สิ้�น
พ่่่อ� เป็็นคนใจดีี ไม่่ถืือตัวั พูดู ดีี ทำำ�ดีี เป็น็ ที่่ร� ัักของทุุกคน
ตอนเราเด็็กๆพ่่อจะไปส่่งเราที่่�โรงเรีียนราชิินีีทุุกวััน
พอเลิิกเรีียนเราทั้้�งสามคนจะมานั่่�งรอพ่่อที่�่กระทรวงการ
ต่่างประเทศเพื่�่อนั่่�งรถกลัับบ้า้ นด้ว้ ยกันั
เมื่่อ� พ่่อย้า้ ยไปประจำำ�การต่า่ งประเทศ เรามีีเวลาอยู่่�ด้ว้ ย
กัันทั้้�งครอบครัวั มากขึ้้น� วันั หยุดุ พ่่อมักั จะขัับรถพาเรา
ไปเที่�่ยวตามที่่ต� ่่างๆ พ่่อชอบขัับรถ ส่ว่ นแม่่เป็็นผู้้�ดูแู ผนที่�่
เพราะสมััยนั้้น� ยังั ไม่ม่ ีี google map เราทั้้ง� สามจะนั่่ง�
ข้า้ งหลััง ทะเลาะกัันไป ร้้องเพลงกัันไปตามประสาเด็ก็
พอเราโตขึ้�นต่า่ งก็็แยกย้า้ ยไปมีีครอบครัวั เราจะพา
หลานๆ มาเยี่ย� มพ่่อแม่่เสมอ
พ่่อแม่ช่ อบเล่น่ สกีีและชื้�อ time share apartment ไว้้
ที่่�ฝรั่�งเศส ฤดูหู นาวเราจะผลัดั กันั ไปพัักที่น�่ ั่่�น บ้้างครั้้�งเรา
ก็็ไปเที่่�ยวเรืือสำ�ำ ราญด้ว้ ยกันั ทั้้ง� ครอบครัวั
นัับได้้ว่่าเรามีีชีีวิิตที่่�สมบููรณ์์แบบจริิงๆที่่�มีีพ่่อเป็็นแบบ
อย่่างที่่�ดีี ถึงึ แม้น้ ว่่าทุกุ วัันนี้้พ� ่่อจะจำำ�อะไรไม่่ได้้แล้ว้
ก็ต็ าม แต่่ความทรงจำำ�เกี่ย� วกับั พ่่อ และความรัักของเรา
ที่ม่� ีีต่่อพ่่อจะไม่ม่ ีีวัันหายไปจากใจของลูกู เช่น่ กันั
รักั พ่่อที่่�สุดุ ในโลก
แก้ว้ ขวััญ มุุก
ครอบครัว ปี พ.ศ. ๒๕๖๓
362
วันเกดิ คุณชาย ๘๒ ปี พ.ศ. ๒๕๖๑
วนั เกิดคุณชาย ๘๕ ปี พ.ศ. ๒๕๖๔
วนั เกดิ คณุ ชาย ๘๖ ปี พ.ศ. ๒๕๖๕
363
Forget me not
แม้ว่าความทรงจ�ำ ของคณุ ชาย
จะเลอื นหายไปแล้วกต็ าม
หนังสือเล่มน้ีจะแทน
ความทรงจำ�เกี่ยวกับคณุ ชาย
ที่ไมเ่ คยลมื เลอื นไปจากใจของดฉิ นั
คณุ ชายมีเพื่อนหลายกล่มุ แวะมาเยีย่ มตลอดเวลา
เพื่ืื�อนสมัยั อนุุบาลโรงเรีียนมาแตร์เ์ ดอีี เพื่�อนวััยรุ่�นโรงเรีียนอำ�ำ นวยศิลิ ป์์ เพื่อนสมยั ผกั ไห่ คุณสวุ ทิ ย์ (ยอน) เลขยานนท์
364
เปิดตวั E-Book “คณุ ชายของดฉิ ัน”
เม่อื วนั ท่ี ๒๓ สิงหาคม ๒๕๖๓ ณ หอ้ งอาหาร Blue Elephant สาทร
งานวัันเกษีียณอายุรุ าชการข้้าราชการ กระทรวงการต่่างประเทศ ณ วิเิ ทศสโมสร กระทรวงการต่า่ งประเทศ
365
นัักร้้อง นัักกีฬี า จิติ รกร
นัักปั่่น�
ปั่่น� เพื่�อพ่อ่ ตามสมััยนิยิ ม
จติ รกรวัยดึก นักั ร้้อง
พ่อ่ ชอบร้้องเพลงให้เ้ ราฟััง
เพลงที่�ได้ย้ ิินเสมอคือื ”เป็น็ ไปไม่ไ่ ด้”้
ชาวเกาะกับั นัักดำ�ำ น้ำ�ำ �
366
พ่่อเรามีีอารมณ์ข์ ันั น่่ารักั เสมอ
นักั กอล์์ฟ
เป็็นกีฬี าที่�เล่น่
กัับเพื่ �อนๆและแม่่
พ่่อเล่่นกีฬี าได้้ทุกุ อย่่าง
สามารถทำำ�ได้ด้ ีี แม้้ไม่่เก่่ง
ระดับั แชมเปี้้�ยน ที่�เก่ง่ ที่่�สุดุ
น่า่ จะเป็็นปิิงปองเพราะพ่อ่
เล่น่ ตั้�งแต่่หนุ่�มๆ
นักั ฟุุตบอล
นักสกี
เพราะเปน็ กฬี าโปรดของแม่
พ่อเร่มิ เลน่ สกเี ม่อื อายุ
เกือบ ๖๐
367
บทส่ง่ ท้า้ ย
หนัังสืือเล่ม่ นี้้ด� ิิฉันั ตั้�งใจจะมอบให้้แก่ผู่้�ใกล้ช้ ิดิ ในโอกาสที่�ค่ ุณุ ชายสิริ ิิอายุคุ รบ ๗ รอบ
เมื่�่อวันั ที่�่ ๑๒ เมษายน ๒๕๖๓ แต่่ด้้วยการแพร่ร่ ะบาดของโควิิท ๑๙
ดิิฉัันจึึงใช้้เวลาช่่วงนั้้น� เพิ่่ม� เติมิ พระประวััติขิ องบรรพบุุรุษุ ของคุุณชายคืือ
ของสมเด็็จปู่� พระเจ้้าบรมวงศ์เ์ ธอ กรมหมื่่�นเทวะวงศ์์วโรปการต้น้ ราชสกุลุ “เทวกุุล”
และสมเด็็จตา พระเจ้้าบรมวงศ์์เธอ กรมพระจัันทบุรุ ีีนฤนาท ต้้นราชสกุุล”กิติ ิิยากร”
ซึ่�งก่อ่ นหน้้านี้้�คุณุ ชาย ไม่เ่ คยเล่่าให้้ฟังั เลย เพื่อ�่ ให้้หนังั สืือนี้้ม� ีีความสมบูรู ณ์ย์ิ่ง� ขึ้�น
คุุณชายได้้เจริญิ รอยตามบรรพบุรุ ุุษของท่า่ นอย่่างงดงามน่า่ ภาคภูมู ิิใจ
และได้้ถวายงานสนองพระเดชพระคุุณใต้เ้ บี้้อ� งพระยุุคลบาท
พระบาทสมเด็จ็ พระบรมชนกาธิเิ บศร มหาภูมู ิิพลอดุลุ ยเดช มหาราช บรมนาถบพิติ ร
อย่่างจงรักั ภักั ดีี ตลอดเวลาจนถึึงอายุุ ๘๐ปีี
สำำ�หรับั การทำำ�งานของคุุณชายในกระทรวงการต่่างประเทศตลอดระยะเวลา
เวลา ๓๔ ปีี นั้้น� น้้องๆกระทรวงการต่่างประเทศได้้รวบรวมถ่่ายทอดไว้้
ในหนังั สืือ “ชีีวิิต-งาน ของ มร.ว. เทพกมล เทวกุุล” ซึ่ง� จะมอบให้้ผู้�ใกล้ช้ ิิด
ในวาระสิริ ิอิ ายุุครบ๗รอบของคุณุ ชายเช่น่ กันั
ขวัญั ตา เทวกุุล ณ อยุธุ ยา
368
ภาพถ่า่ ยวันั พ่อ่ แห่ง่ ชาติิ เมื่�อวัันที่�่ ๕ ธันั วาคม ๒๕๖๓
369
เรีียบเรีียง ออกแบบรูปู เล่่ม
คุุณหญิิงขวััญตา เทวกุุล ณ อยุธุ ยา
คณะผู้�ู จัดั ทำ�ำ
ชาตรีี ปิติ ิิกุุล
อัจั ฉรา เสริิบุุตร
สุทุ ััศนัยั วััชรสิินธุ์�
ม.ล. อาภาวดีี ไตรอุโุ ฆษ
พิิมพ์ท์ ี่่�
ซันั ต้า้ การพิมิ พ์์