ระบแ ุ ละกา หนดสง ิ ่ ทปี่ ้ อนเขา ้ในกระบวนการ,ระบุ ก าหนดความเป็ นไปได้ในรากเหง้าปัญหา, ลดและสามารถ กระชบ ั กระบวนการในรากเหงา ้ , ยน ื ยน ั ผลกระทบทสี่ ง ่ ผล กระทบกบ ัสง ิ ่ ทอ ี่ อกจากกระบวนการ,ประเมินผลกระทบจาก รากเหง้าโดยน าปัจจัยการป้ อนเข้าในกระบวนการเพื่อหา ความผ้นแปร,ลา ดบ ั ความสา คญ ั เรง ่ ดว ่ นในกระบวนการหา รากเหง้าปัญหา. © Jinpao Precision Industry Co.,Ltd. Define Measure Analyze Improve Control กิจกรรมหลัก :
การวิเคราะห์ก้างปลา Cause & Effect/Fishbone Diagram ท าไมตอ้งใช้Why use it? การวเิคราะหก์า้งปลาเป็นการท างานเป็นทมีเพอื่ใชใ้นการวเิคราะหป์ญัหา,ระเบิดปัญหา,สามารถ มองเห็นเป็ นรูปภาพในปัญหาออกมาได้,เพิ่มแต่งข้อมูล,เนน้ สงิ่ทสี่ าคญัเรง่ดว่น ทเี่กยี่วขอ้งกบัปญัหาจรงิ หรือสามารถลดเงื่อนไขที่เป็ นสาเหตุของปัญหาได้. อะไรที่เราต้องท าในการวิเคราะห์ปัญหา ? • สามารถระบใุหท้มีงานมงุ่ ประเด็นเนอื้หาของปญัหาทเี่กดิขนึ้ในปจัจบุนั , ไม่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ในอดีต หรือ ความคิดต่างของบุคคลใดคนหนึ่ง (ห้ามนั่งเทียน). • สรา้งสรรคใ์นเชงิบวกและเล็งถงึปญัหาทเี่กดิขนึ้ โดยการรวบรวมความรแู้ลกเปลยี่นและความสอดคลอ้งของการ ท างานเป็ นทีมในการแก้ไขปัญหา. เป็ นการเพิ่มความสนับสนุนเพื่อหาค าตอบของปัญหาได้อย่างรวดเร็วและ ถูกต้อง. • มุ่งปะเด็นทีมเพื่อหาสาเหตุของปัญหา,หา้มชนี้ าไปหาค าตอบสว่นบคุคล. ท าอย่างไรในการวิเคราะห์ปัญหา? 1. เลอืกสาเหตหุลกัๆทเี่หมาะสมกบัการน าไปใชใ้นการวเิคราะหป์ญัหา โดยใหอ้ยใู่นรปูแบบโครงรา่งกา้งปลา. 2. ออกแบบสาเหตุที่จ าเป็ นในการวิเคราห์และร่วมกันสร้างสรรค์ในการระดมสมองก้างปลา. 3. ต้องสามารถผูกเรื่องราวของสาเหตุหลักและปัญหาที่หัวปลา สงิ่ทที่เี่ป็นปญัหา/ท าให้เกิดผล สาเหตุ “ก้างปลา” (สาเหตุหลักแบ่งเป็ นประเภค)
ผังก ้างปลา หรือเรียกเป็นทางการว่า แผนผังสาเหตุและผล (Cause and Effect Diagram)แผนผัง สาเหตแุละผลเป็ นแผนผังทแี่สดงถงึความสัมพันธร์ะหวา่งปัญหา (Problem) กับสาเหตุทั้งหมดที่เป็นไปได ้ที่อาจ ก่อให้เกิดปัญหานั้น (Possible Cause) เราอาจคนุ้เคยกับแผนผังสาเหตแุละผล ในชอื่ของ "ผังก ้างปลา (Fish Bone Diagram)" เนื่องจากหน้าตาแผนภูมิมีลักษณะคล้ายปลาที่เหลือแต่ก ้าง แผนผังสาเหตุและผล (Cause and Effect Diagram)
41 © Jinpao Precision Industry Co.,Ltd.
42 แผนภูมิต้นไม้หามาตราการโต้ตอบปัญหา (How-How Chart) สาเหตุ How 1 How 2 How 3 ประเภทมาตรการ หมายเหตุ: การค้นหาแนวทางหรือมาตรการโต้ตอบปัญหาโดยการตั้ง ค าถาม ดังเช่นค าถามดังต่อไปนี้ • กิจกรรมหรือขั้นตอนนี้สามารถตัดทิ้งได้หรือไม่ (ค านึงถึงวัตถุประสงค์ของกิจกรรม/ขั้นตอน) • สามารถด าเนินไปควบคู่กันได้หรือไม่ • สามารถเพิ่มกิจกรรมการควบคุมกระบวนการด้วยได้ หรือไม่ • สามารถทา ให้กระบวนการง่ายขนึ้ ได้หรอืไม่ • สามารถรวบรัดขั้นตอนได้หรือไม่ • สามารถจัดล าดับขั้นตอนใหม่ได้หรือไม่ •สามารถท าให้เป็ นกระบวนการอัตโนมัติได้หรือไม่ • สามารถท าให้กระบวนการมาตรฐานได้หรือไม่ มาตรการโต้ตอบกับปัญหา (Countermeasure) จะต้องระบบการกระท าเพื่อช่วย ลดปัญหา ของโครงการ (ตัววัดหลักของโครงการ) โดยมาตรการโต้ตอบกับปัญหามี 3 ประเภท คือ 1. ชนิดที่ 1 (Type 1) เป็ นมาตรการก าจัดเงื่อนไขที่ท าให้เกิดความผิดพลาด 2. ชนิดที่ 2 (Type 2) เป็ นมาตรการตรวจจับเงื่อนไขที่ท าให้เกิดความ ผิดพลาด 3. ชนิดที่ 3 (Type 3) เป็นมาตรการตรวจจบัความผดิพลาดทเี่กดิขนึ้แลว้ (กรุณาต่อเส้นเพื่อเชื่อมโยงของสาเหตุกับมาตรการให้สัมพันธ์กัน) Define Measure Analyze Improve Control
43 © Jinpao Precision Industry Co.,Ltd.
จุดประสงค์ของการเรียนรู้ ผู้เข้ารับการอบรมสามารถ • ก าหนดปัญหาได้อย่างถูกต้อง Correctly define “a problem” • เรยีนรแู้ละใชว้ธิกีารแกป้ญัหาอยา่งเป็นมาตรฐาน Learn and apply a standard problem solving method • ใชก้ารวเิคาะหเ์พอืห่ามาตรการตอบโตไ้ดเ้ร็วกวา่เดมิ Come to long-term root cause counter-measures quicker than before เนอื้หา Topics • ปัญหาคืออะไร? What is a problem? • การแก้ปัญหาการปฏิบัติอะไร ? What is Practical problem solving? • การปรบัปรงุอยา่งตอ่เนอื่ง พีดีซีเอ PDCA >>> S DCA • การล าดบัความส าคญั ในการรวางแผน "The importance of “Plan” • รู้จัก 8 ขั้นตอนการแก้ปัญหาอย่างมีระบบ The 8 Step Problem Solving Process
อะไรคือปัญหา What is a problem? สง ิ ่ ทล ี่ ก ู คา ้ไมต ่ อ ้ งการ An unfulfilled customer need: • การเบย ี ่ งเบนจากมาตรฐานทค ี ่ าดวา ่ จะสง ่ ผลให……้ Any deviation from the expected standard resulting in …… • …… ชอ ่ งวา ่ งระหวา ่ งสภาพทเ ี ่ กด ิ ขน ึ ้ จรง ิ และทต ี ่ อ ้ งการ …… a gap between actual and desired conditions
สามประเภทของปัญหาอันแรก Three types of problems, #1 เป้ าหมาย The Target ผลการด าเนินงาน ไม่เคยใกล้ กับเป้ าหมายเลย ไมป่ระสบความส าเร็จ not achieved ผลการด าเนินงาน ที่ท าได้
เป้ าหมายใหม่ เป้ าหมายท าได้ แต่ เป้ าหมายใหมส่ งูขน ึ้ จะต้องท าได้ ผลการด าเนินงาน ที่ท าได้ สามประเภทของปัญหาอันที่สอง Three types of problems, #2
ผลการด าเนินงาน ที่ท าได้ Time ผลการด าเนินงานตาม มาตรฐานที่แตกต่างกัน (ไมไ่ ดป้ ระสบความสา เร็จ อย่างต่อเนื่อง) Performance to standard varies (not consistently achieved) เป้าหมาย สามประเภทของปัญหาอันที่สาม Three types of problems, #3
Why practical problem solving? 1. ความเข้าใจร่วมกันและความหมายของ "ปัญหา" และตอบสนองเริ่มต้น อย่าง เร่งด่วน Common understanding and definition of “a problem” creates fast, urgent initial response 2. หามาตรฐานในการแกป้ ญ ั หา มากกวา ่ เอาเวลาทเ ี่ สย ี ไปในการโทษกันไปไปมา Standard problem solving approach removes time lost in debate and discussion 3. การวางแผนอย่างละเอียดและการวิเคราะห์สาเหตุมั่นใจปัญหาไม่เกดิขน ึ้ อก ี Thorough planning and root cause analysis insures problem does not reoccur
PDCA cycle: Plan, Do, Check, Act
61 วิถีการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง
62 วิถีการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง
ความสา คญ ั ของ "แผน The importance of “Plan” Plan Do Check Act Lean: การวางแผนอย่างละเอียดและรอบคอบ Through planning แบบสมัยก่อน: การวางแผนในการเฉพาะเจาะจง โดยทั่วไปจะวางแผนอย่างรวดเร็วTypical quick planning Practical problem resolution Longer time to resolve
8 ขั้นตอนการแก้ปัญหา The 8 step problem solving process 1. ชแี้จงปัญหาทเี่กดิขนึ้ Clarify the problem 2. ย่อยปัญหาให้เล็กลงเพื่อแก้ทีละขั้น Break down the problem 3. สร้างเป้ าหมาย Set a target 4. วิเคราะห์ปัญหาให้ถึงรากเหง้า Analyze the root cause 5. สร้างแนวทางแก้ปัญหา Develop countermeasures 6. ลงมือสร้างแผนการท าและจะแก้ไขปรับปรุงอย่างไร โดยใช้PDCA ลูป See countermeasures through 7. ประเมิน ผลและกระบวนการที่เราได้แก้ไขลงไปโดยมองทั้งสองอย่าง Evaluate both results and process 8. ปฎิบัติและ สร้างมาตรฐาน และ ประเมินเป้ าหมายให้อยู่บนข้อมูล Standardize successes or restart plan if target not met Plan Do Check Act
1. ปัญหาที่เกิดขึ้นสามารถเข้าใจได้Clarify the problem Who?, What?, Where?, When? Why and How (much)? 2. แยกปัญหาให้สามารถแก้ไขได้ Break down the problem Narrow the scope, set priorities and select the problem to solve. 3. ตั้งเป้ าหมายที่จะแก้ Set the target Set specific, measurable, attainable, realistic and time-bound targets. 4. วเิคราะหป์ญัหาใหถ้งึเหตุรากเหงา้โดยใช้5 วาย Analyze the root cause Drill down to the root-cause using 5-why analysis, fishbone, etc. 5. หาสาเหตุที่เกิดและแนวทางจะแก้ปัญหา Develop countermeasures Define multiple solutions and plan who does what and when. 6. ลงมอืทา และแกไ้ขปรบัปรงุโดยใช้PDCA loop Implement countermeasures Execute quickly. Communicate often. Never give up! 7. ประเมินตัววัดทั้งจากผลและกระบวนการที่เราได้ แอ็คชน่ัลงไป Measure both results & process Check the results and the process. What worked? What did we learn 8. สร้างมาตรฐาน และประเมินเป้ าหมายให้อยู่บน ข้อมูล Standardize success Standardize and share the learning. Rapid Problem Solving ? ขั้นตอนการแก้ปัญหาอย่างรวดเร็ว 8 ขั้นตอน
Key Questions to Ask? ใครคือผู้รับผิดชอบ? ใครคือเจ้าของกระบวนการ (หรือผู้จัดการโครงการ)? ส าคัญกับธุรกิจอย่างไร? ตัดสินใจแก้ปัญหาอย่างไร? รู้ได้อย่างไร และรู้ได้โดยวิธีใด? การรวบรวมข้อเท็จจริง ไม่เพียงแค่ข้อมูลหรือแค่ตัวอย่างที่เกิดของสถานการณ์ปัจจุบัน? ได้รวบรวมผู้ที่เกี่ยวข้อง? อะไรคือปัญหาที่แท้จริง? สามารถระบุสถานการณ์ปัจจุบันที่รับรู้ได้? ไปดูมาแล้วหรือยัง (gemba)?
Key Questions to Ask? ระบุปัญหาที่แท้จริง? สามารถแสดงช่องว่างระหว่างเป้าหมายอนาคตกับปัจจุบัน? แน่ใจว่าเป็นวัตถุประสงค์ธุรกิจ? มีข้อมูลข่าวสารรองรับการวิเคราะห์? ระบุปัญหารากเหง้าที่ท าให้เกิดช่องว่าง? สามารถแสดงถึงความชัดแจ้งได้ทุกกระบวนการ? หาหนทางแก้ไขอย่างถ้วนทั่วแล้ว? ได้ปรึกษาหารือกับทุกคนที่เกี่ยวข้องกับการท างาน? กับลูกค้าของกระบวนการ? กับผู้มี ส่วนได้ส่วนเสีย?
Key Questions to Ask? ข้อเสนอการแก้ไขตรงกับปัญหารากเหง้าที่ระบุ? ให้เหตุผลว่าวิธีการแก้ไขเหมาะสม? มีการเข้าไปดูของจริงอีกครั้ง (gemba) เพื่อหาวิธีการแก้ปัญหาใหม่ๆ? การแก้ปัญหาอย่างถาวร ไม่ใช่ชั่วคราว? A3 ที่เป็นปัจจุบัน เกิดจากการมีส่วนร่วมของผู้ปฏิบัติงาน? วิธีการแก้ปัญหาได้รับความร่วมมือ? A3 มีความสอดคล้องกับ A3 ของผู้อื่นหรือหน่วย อื่น? A3 ยังมีการพัฒนาต่อไปอีก จากการทดลองโดยวิธีแก้ปัญหาอื่นๆ?
Key Questions to Ask? มีการใช้ PDCA cycle เพื่อพัฒนา และรวบรวมความรู้ที่ได้จากการทดลอง? มีความพยายามขยายการเรียนรู้สู่คนอื่น หรือหน่วยอื่นๆ? ทีมมีการรวบรวมความรู้และสื่อสารรายละเอียดที่ส าคัญ? มีการศึกษาผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลง และการติดตามอย่างต่อเนื่อง? คิดว่าน่าจะมีการท า PDCA อีกสักรอบ? จะมุ่งเน้นไปที่จุดใด? ทีมได้เรียนรู้วิธีการของ A3 thinking? ทีมมีการน าเสนอปัญหาเองหรือว่าต้องรอให้มีค าสั่ง? ปัญหาหรือประเด็นส าคัญ ยังมีการหยิบยกขึ้นมาพูดคุยกันอีก? ทีมยังมีการสรุปวิธีแก้ปัญหาอีกโดยไม่ท าตามขั้นตอน?
ขั้นตอนที่1: ชแ ี้ จงปญ ั หาทเ ี่ กดิขน ึ้ Clarify the problem Go to the Gemba! Plan .
ปญ ั หาไมก ่ ระจา ่ งเดน ่ ชด ั Problem statements are usually too vague ! ปัญหาอะไร ? What is the problem? ท าไมเป็ นปัญหา ? Why is it a problem? ปญัหาเกดิขนึ้ทไี่หน ? Where is it a problem? ปญัหาเกดิขนึ้เมอืไร ? When is it a problem? ใครเป็นคนเจอปญัหานี้? Who is it a problem for? ปญัหานมี้กีคี่รงั้แลว้ ? How much of a problem is it? ค าชแี้จงปญัหา Problem Statement: ปัญหาเครื่องบรรจุภัณฑ์หยุด Packing Machine Stopping ใชห้า้วาย ถามถงึปัญหา 5x Why ใชพ้าเรโต้(Where) ใชพ้าเรโต้When ใชพ้าเรโต้Who (Quality, Cost, Delivery, Safety, Morale & Management) Plan
จุดเด่นของปัญหา Key points for problem statements ปัญหาต้องประกอบด้วย A problem statement is: • ต้องไม่ประกอบด้วยสาเหตุ Not containing a cause • ต้องไม่มีค าตอบ Not containing the solution • ต้องเป็ นความจริง Factual • ตอ้งอยใู่นสว่นทคี่วบคมุได้Within scope • อยใู่นระยะเวลาสงัเขป Short • ระบุความต่างและจุดความสนใจกับปัญหาปัจจุบัน Focused on the current situation and the gap • ต้องสามารถวัดผลได้ Measurable • สามารถพรรณารูปร่างลักษณะได้และความต้องการในสถานะการณ์ปัจจุบันได้ Descriptive of the desired situation • แจ่มแจ้งและเข้าใจได้ง่าย Clear and understandable Plan
ขั้นตอนที่ 2: ย่อยปัญหาให้เล็กลงเพื่อแก้ทีละขั้น Break down the problem ย่อยปัญหาคลุมเครือใหญ่ลงไปที่ปัญหาเฉพาะเล็ก • ไปดูกระบวนการปัญหาที่เกิดขึ้นจริงหรือสถานการณ์ • มองไปที่ปัจจัยการผลิตต่าง ๆ และผลในการที่จะเลือกปัญหาที่จะแก ้ปัญหา • จ าก ั ด ขอบเขตและจ ั ดล าด ั บความส าค ั ญจะชว่ยใหก้ารวเิคราะหส์ าเหตทุแ ี่ทจ้รงิ (ขั้นตอนที่ 4) อยา่งมน ี ั ยส าค ั ญ Plan
ปญ ั หาถกูยอ ่ ยลงไปไปดว ้ ยการใชแ ้ ผนภาพตน ้ ไม ้ Problem break down with tree diagram Plan ลูกค้าไม่ได้รับผลิตภัณฑ์ตามที่ก าหนด พบข้อบกพร่องผลิตภัณฑ์ ที่ลูกค้า จ านวนวัตถุดับไม่เพียงพอ แก่การผลิต ก าลังการผลิตไม่พียงพอ ไม่สามารถผลิตได้ตาม ต้องการ
Initial problem statement: Project statement: Basis of split Rationale for eliminating boxs Problem Definition Tree
แผนงานโครงการ : เพิ่มจ านวนการผลิต part F1395490 ชอื่หัวหน้าโครงการ : นายพิทกษ์ ตาบ้านดู่ วันที่เริ่ม : 9-Jan-19 เพิ่ม out put part F1395490 ในกระบวนการพน่ สเีพมิ่ขนึ้37% ต่อวัน ให ้แยกปัญหาแต่ละ สว่น เครื่องมือ/เหตุผลที่ จะก าจัดในแตล่ะสว่น AMP C1 Deburring Buffing Grinding Sandblast Degreasing Painting Out put / day 226.6 373 44.4 112 73.6 560 30.6 Type Defects รอยทับเศษ ร่องรอยของ เครื่องจักร Burr ข ัดทับเศษไม่ หมด งานเสยีรปุพ่นทรายไม่ทั่ว คราบน ้ายา ปัญหาคุณภาพ หลงัพน่ สี %Defects 11% 3% 6% 5% 3% 4% 20% เพมิ่จ านวนการผลติ ในกระบวนการพน่ สี37% แผนภูมิต้นไม้ (CTQ, CTS, STC) การวิเคราะห์ปัญหาเพื่อจัดท าแผนงานโครงการ Problem/Project definition tree
แผนภูมิต้นไม้ (CTQ, CTS, STC) การวิเคราะห์ปัญหาเพื่อจัดท าแผนงานโครงการ Problem/Project definition tree
ชแีจงปัญหา : Problem Statement: e.g. ผลการด าเนินงานขาดทุนเนื่องจากการการปฏิบัติงานเครื่องบรรจุ 1 กล่อง เนอื่งจากการไปตดิขัดในการขนสง่เมอื่ผลติ สนิคา้ x Operational Performance Losses on Packing Machine 1 due to boxes jamming on the FlexLink Transport corners when producing product x. ออกแบบความต ้องการจริง Realistic Desired State: e.g. เพมิ่ประสทิธภิาพการด าเนนิงานโดยการก าจัดของกลอ่งตดิขัดเมอื่ผลติ สนิคา้ x Increase Operational Performance by elimination of boxes jamming on the FlexLink corners when producing product x. ขอ้ระมดัระวงัไมใ่หเ้กดิความสบัสน Be careful not to confuse… • สงิ่ทเี่ราจะท า" กับเป้ าหมาย "What we will do" with the target • "วิธีที่เราจะท ามัน" กับเป้ าหมาย “How we will do it" with the target • ความคิดในสถานการณ์ ที่ควร "เหมาะ" กบัเป้าหมายทเี่ราจะประสบความส าเร็จได้ The "Ideal situation" with the target to be achieved Plan ขั้นตอนที่ 3: สร้างเป้ าหมาย Set a target
ขั้นตอนที่ 3: สร้างเป้ าหมาย Set a target Specific - มเ ีป้ าหมายชด ั เจน เฉพาะเจาะจง Measurable - สามารถว ั ดเป็ นตว ั เลข ตว ั เงน ิ เชง ิปรม ิ าณทชี ่ ด ั เจน Achievable - เป็นเป้ าหมายทท ี ่ า ใหส้ า เร ็ จไดโ้ ดยทราบขอบเขตการจ ั ดท า อะไรบ ้างให ้บรรลุ Realistic - ตั้งอยู่บนพื้นฐานของความเป็นจริงของงานที่วางไว ้ Time Base - มก ี รอบระยะเวลาทแ ี ่ น ่ชด ั มก ี าหนดทแ ี ่ น ่ นอน Plan
ขั้นตอนที่ 4: วิเคราะห์ปัญหาให้ถึงรากเหง้า Analyze the root cause “อะไรเป็ นอุปสรรคที่เราไม่ได้ประสพกับเป้ าหมาย “ What's stopping us from achieving our Desired State?” Plan 1.ระดมสมอง จากเหตุที่เป็นไปได ้ สมมุติฐาน 2. จัดเป็นหมวดหมู่และ สาเหตุที่สามารถเป็นไปได ้ จัดล าดับความเร่งด่วน 3. รวบรวมปัญหาและหารากเหง ้าของ ปัญหา วิเคราะห์ ณ จดุนพี้วกเขาตรวจสอบและวเิคราะหส์งิ่ ที่ท าให้เกิดปัญหา
แผนภาพก้างปลา Fishbone diagram, Ishikawa or Cause/Effect analysis Example: Root-cause identification of uncompleted tasks Plan
แผนภาพก้างปลา Fishbone diagram, Ishikawa or Cause/Effect analysis Example: Root-cause identification of uncompleted tasks คน / Man วิธีการ / Method เครื่องจักร / M/C การวัด / Measuring วัตถุดิบ / Material สงิ่แวดลอ้ม Environment ( ECRS/3 F ) ปัญหา คุณภาพ พน่ สี ขาดความช านาญ ควบคุมความหนา ของสไีมไ่ด้ ไมม่กีารทดลองพ่นสใีนแตล่ะ รอบว่าความหนาได ้เท่าไร ไม่ Control การปรบัลมปรบั สแีละ จ านวนรอบการเดินปืน เตาอบงานอยู่ ในพนื้ทโี่ลง่ พื้นที่ไม่เพียงพอ หอ้งพน่ สไีมส่ะอาดพอ ไม่ได ้ถูกออกแบบมาเพื่อควบคุมปัญหา ฝุ่ นละอองตั้งแต่แรก ไม่มีมาตรฐานใน การวัด เพราะเป็ นการตรวจ งานด ้วยสายตา ไม่มีมาตรฐานที่ ชดัเจน เพราะปัญหา ของงานพ่นสมีี เยอะ ไมม่กีารตรวจเช็ค ชนิ้งานกอ่นพน่ สี พนักงานพ่นสคีดิวา่ ชนิ้งาน สะอาดพร้อมพ่นได ้เลย เพราะชนิ้งานมกีารควบคมุมา ตั้งแต่ติดเทป ชนื้งานมปี ัญหาคณุภาพกอ่นพน่ สี(ร่องรอยจากเครื่องจักร รอย ขัด ทับเศษ) เพราะ Process ก่อนหน้าไม่รู้ว่างาน ขนาดไหนพ่นสแีลว้ใชไ้ด้ เพราะงานที่ Process ก่อน หนา้ท ามทีงั้งานพ่นสแีละ ไมพ่ ่นสี สงิ่แวดลอ้มโดยรอบไม่ เหมาะสม เพราะเป็นพื้นที่ เปิดทั้งหมด พนื้ทใี่ชด้ว้ยกนัหลาย Process มีฝุ่ นละอองถูกดูดมา ด ้านบนเพราะระบบห ้องพ่น ใชอ้ากาศหมนุเวยีน
ปญัหาไมก่ระจา่งเดน่ ชดั Problem statements are usually too vague ! ปัญหาอะไร ? What is the problem? ปญัหาเกดิขนึ้ทไี่หน ? Where is it a problem? ปญัหาเกดิขนึ้เมอืไร ? When is it a problem? ใครเป็นคนเจอปญัหานี้? Who is it a problem for? ท าไมเป็ นปัญหา ? Why is it a problem? ปญัหานมี้ปีรมิาณ/สญูเสยีเวลาเทา่ ไร ? How much of a problem is it? ปัญหาอะไร ? เครื่องจักรหยุดเกิดปัญหาแกนสปิ ลเดิ้ลไม่หมุน ปญัหาเกดิขนึ้ทไี่หน ? เกิดที่เครื่องจักรเบอร์ Cm#46 ปญัหาเกดิขนึ้เมอืไร ? หลังกะดึกเวลา 22.00 ของวันที่ 10 เมษายน 2018 ท าไมเป็ นปัญหา ? มีปัญหาด้านเครื่องจักรไม่สามารถผลิตงานได้ ใครเป็นคนเจอปญัหานี้? นายอุทิศ …..กะ A ปญัหานมี้ปีรมิาณ/สญูเสยีเวลาเทา่ ไร ? หยุดมา 45 นาทตีอนนยี้งัไมส่ามารถแกไ้ขได้ ค าชแ ี้ จงปญ ั หา : ปัญหาเครื่อง Machining หยุด Machining Machine Stopping
ค าชแ ี้ จงปญ ั หา A problem statement is: • ต้องไม่ประกอบด้วยสาเหตุ Not containing a cause • ต้องไม่มีค าตอบ Not containing the solution • ต้องเป็ นความจริง Factual • ตอ ้ งอยูใ่ นสว ่ นทค ี่วบคุมได ้Within scope • อยใู่ นระยะเวลาสง ั เขป Short • สนใจบนปัญหาปัจจุบันกับความแตกต่างที่เกิด Focused on the current situation and the gap • ต้องสามารถวัดผลได้ Measurable • สามารถอธิบายรูปร่างได้อย่างเหมาะสม Descriptive of the desired situation • แจ่มแจ้งและเข้าใจได้ง่าย Clear and understandable จุดเด่นของปัญหา Key points for problem statements
วางผังและแยกประเภทของสาเหตุหลัก หรือ ขั้นตอนในกระบวนการผลิต หรือ งานบริการ โดยทั้งหมดของกระบวนการในแต่ละอัน จะตอ้งเชอื่มโยง “กระดูกใหญ๋” ของก้างปลา (สามารถเขยีนในกระดานสอื่อนื่ๆเพอื่ความเขา้ใจได)้ การวิเคราะห์ก้างปลา Cause & Effect/Fishbone Diagram เครื่องจักร M/C คน Man CAUSES 2 CAUSES 1 CAUSES 3 วิธีการ Method วัตถุดิบ Material การวัด Measuring สงิ่แวดลอ้ม Environment ( ECRS/3 F ) EFFECT
ค าแนะน า : มั่นใจทุกๆคนในทีมงานต้องเข้าใจในหัวเรื่องของปัญหาอย่างถ่องแท้ โดยต้องประกอบด้วยข้อมูลที่ แป็ นประโยชน์ “what,” “Where,” “when,” and “how much” of the problem. Use data to specify the problem. วางผังและแยกประเภทของสาเหตุหลัก หรือ ขั้นตอนในกระบวนการผลิต หรือ งานบริการ ดดยทั้งหมด ของกระบวนการในแตล่ะอนัจะตอ้งเชอื่มโยง “กระดูกใหญ่” ของก้างปลา เครื่องจักร/ อุปกรณ์ Machine คน People สงิ่แวดลอ้ม Environment ( ECRS/3 F ) วัตถุดิบในการ ผลิต Material การอธิบายด้วยภาพประกอบ: ในการจ าแนกกระบวนการในรปูแบบฟอรแ์มทนี้สามารถเขยีนสาเหตหุลกั โดยยึดการจ าแนกเป็ น “Order Taking.” “Preparation,” “Cooking.” and “Delivery.” การวัด Measuring วิธีการ ด าเนินการ Method ไม่มาตรฐานการ ท างาน ขาดการอบรม ท างานไม่เป็ นทีม คนไม่แสดงออกด้านความคิด มีการลาออกบ่อย การวิเคราะห์ก้างปลา Cause & Effect/Fishbone Diagram
Tip If ideas are slow in coming, use the major cause categories as catalysts (e.g., "What in ‘materials’ is causing…? "). Ask repeatedly of each cause listed on the “bones,” either: • “Why does it happen?” For example, under “Run out of ingredients,” this question would lead to more basic such as “Inaccurate ordering,” “Poor use of space,” and so on. Late pizza deliveries on Fridays & Saturdays Machinery/ Equipment People Methods Materials Unreliable cars People don’t show up Run out of ingredients Poor dispatching Poor handling of large orders Ovens too small Drivers get lost จากการระดมสมองจากทมีเราสามารถน าสาเหตมุาใสใ่นแตล่ะกา้งทเี่ราจ าแนกออกมาแลว้ Measurement Methods การวิเคราะห์ก้างปลา Cause & Effect/Fishbone Diagram
การวัด / Measuring เครื่องจักร / M/C คน / Man สงิ่แวดลอ้ม Environment ( ECRS/3 F ) วัตถุดิบ / Material วิธีการ / Method ปัญหา คุณภาพ ไม่มีมาตรฐานในการวัด หอ้งพน่ สไีมส่ะอาดพอ ขาดความช านาญ เพราะเป็นการตรวจงานด ้วยสายตา ไม่มมีาตรฐานทชี่ดัเจน เพราะปัญหาของงานพ่นสมีี เยอะ ชนื้งานมปีญัหาคุณภาพกอ่นพน่ สี (ร่องรอยจากเครื่องจักร รอยข ัด ทับ เศษ) เพราะ Process ก่อนหน้าไม่รู้ว่างานขนาด ไหนพ่นสแีลว้ใชไ้ด้ เพราะงานที่ Process ก่อนหน้าท า มที ัง้งานพ่นสแีละไม่พ่นสี เพราะห้องพ่นเป็นแบบแห้ง ห้องพ่นมีการดัดแปลงเพราะ ความชนื้ควบคมุไม่ได้ สงิ่แวดลอ้มโดยรอบไม่ เหมาะสม เพราะเป็นพื้นที่เปิดทั้งหมด พนื้ทใี่ชด้ว้ยกนัหลาย Process ควบคมุความหนาของสไีมไ่ด้ ไม่มกีารทดลองพ่นสใีนแตล่ะรอบวา่ ความหนาได ้เท่าไร ไมม่กีารตรวจเช็คชนิ้งาน กอ่นพน่ สี พนักงานพ่นสคีดิวา่ ชนิ้งานสะอาดพรอ้มพ่นไดเ้ลย เพราะชนิ้งานมกีารควบคมุตงื้แตต่ดิ เทป ไม่Control การปรับลมปรับสแีละ จ านวนรอบการเดินปืน การวิเคราะห์ก้างปลา Cause & Effect/Fishbone Diagram
มาตราการโต้ตอบปัญหาหลังจาการระดมสมองในการวิเคราะห์ปัญหา (How-How Chart) มาตรการโต้ตอบกับปัญหา (Countermeasure) จะตอ้งระบบการกระท าเพอื่ชว่ยลดปัญหาของโครงการ (ตัววัดหลักของโครงการ) โดยมาตรการโต ้ตอบกับปัญหามี 3 ประเภท คือ 1. ชนิดที่ 1 (Type 1) เป็นมาตรการก าจัดเงื่อนไขที่ท าให ้เกิดความผิดพลาด 2. ชนิดที่ 2 (Type 2) เป็นมาตรการตรวจจับเงื่อนไขที่ท าให ้เกิดความผิดพลาด 3. ชนิดที่ 3 (Type 3) เป็นมาตรการตรวจจับความผิดพลาดที่เกิดขึ้นแล ้ว สาเหตุ ท าอย่างไร 1 ท าอย่างไร 2 ท าอย่างไร 3 ประเภทมาตราการ (กรณุาตอ่เสน้เพอื่เชอื่มโยงของสาเหตกุบัมาตรการใหส้มัพันธก์ ัน)
90 มาตราการโต้ตอบปัญหาหลังจาการระดมสมอง ในการวิเคราะห์ปัญหา (How-How Chart) ปัญหาคุณภาพ พน่ สี ชนื้งานมปี ัญหา คณุภาพกอ่นพ่นสี สงิ่แวดลอ้มโดยรอบ ไม่เหมาะสม ขาดความช านาญ ท ามาตรฐานในการ ตรวจชนิ้งานกอ่นพ่นสี ต ้องท าความสะอาด ก่อนทุกครั้งก่อนผลิตงาน ต ้องมีการอบรมและ Control การปรับปืน ท าระบบ Build in Quality ชนิ้งานทพี่่นสแีลว้ ต ้องเก็บในภาชนะที่ปิด มีการทดสอบหลัง การอบรม 2 2 1 มาตรการโต้ตอบกับปัญหา (Countermeasure) จะตอ้งระบบการกระท าเพอื่ชว่ยลดปัญหาของโครงการ (ตัววัดหลักของโครงการ) โดยมาตรการโต ้ตอบกับปัญหามี 3 ประเภท คือ 1. ชนิดที่ 1 (Type 1) เป็นมาตรการก าจัดเงื่อนไขที่ท าให ้เกิดความผิดพลาด 2. ชนิดที่ 2 (Type 2) เป็นมาตรการตรวจจับเงื่อนไขที่ท าให ้เกิดความผิดพลาด 3. ชนิดที่ 3 (Type 3) เป็นมาตรการตรวจจับความผิดพลาดที่เกิดขึ้นแล ้ว สาเหตุ ท าอย่างไร 1 ท าอย่างไร 2 ท าอย่างไร 3 ประเภทมาตราการ (กรณุาตอ่เสน้เพอื่เชอื่มโยงของสาเหตกุบัมาตรการใหส้มัพันธก์นั )
91 หลก ั การส าคญ ั ของการปรบ ัปรง ุ อยา ่ งตอ ่ เนอ ื่ ง “ จงไปยังที่เกิดเหตุ (Genba) เพอ ื่ ตรวจเช็ คของจรง ิ (Genbutsu) ด้วยความจริง (Genjitsu) ด้วยการถามค าถามท าไม ? ท าไม ? ..........ภายใต้ วท ิ ยาศาสตรข ์ น ั ้ พน ื ้ ฐาน (Genri) และกฎเกณฑพ ์ น ื ้ ฐาน (Gensoku) ” หลักการ ” 5 G ” Plan
ตัวอย่าง ท าไมที่ 1 :ท าไมจง ึ มก ี ารโรยขเ ี้ ลอ ื่ ยลงบนพน ื ้ ? ค าตอบ : พน ื ้ ลน ื่ และไมป่ ลอดภย ั ท าไมที่ 2 :ท าไมพน ื ้ จง ึ ลน ื่ และไมป่ ลอดภย ั ? ค าตอบ : มน ี า ้ มน ั บนพน ื ้ ท าไมที่ 3 :ท าไมจง ึ มน ี า ้ มน ั บนพน ื ้ ? ค าตอบ : มน ี า ้ มน ั รว ่ ัซม ึ ออกมาจากเครอ ื่ งจก ั ร ท าไมที่ 4 :ท าไมจง ึ มน ี า ้ มน ั รว ่ ัซม ึ ออกมาจากเครอ ื่ งจก ั ร ? ค าตอบ : น า ้ มน ัซม ึ ออกมาจาก oil coupling ท าไมที่ 5 :ท าไมจง ึ มก ี ารรว ่ ัซม ึ ? ค าตอบ : ปะเก็นยางของ coupling มก ี ารสก ึ หรอ 5 WHY ภายใต้ 5G ประเด็นส าคญั จับประเด็น Keyword และมุ่งค้นหาสาเหตุของ การเกิดอาการ
ตว ั อยา ่ งการใช ้ หา ้ วาย 5 why's example Plan
5 วาย ตัวอย่าง: รถยนตเ ์สย ี เครื่องยนต์สตาร์ทไม่ติด = ปัญหา 1. ท าไม? - แบตเตอร์รีหมด (1st วาย) 2. ท าไม? - ไดนาโมไม่ท างาน (2nd วาย) 3. ท าไม? - สายพานไดนาโมขาด. (3rd วาย) 4. ท าไม? - สายพานไดนาโมอายกุารใชง้านเกนิอายกุารใชง้านและ ไมไ่ดเ้ปลย ี่นตามอายกุารใชง้าน (4th วาย) 5. ท าไม? - ไดนาโมไม่ได้รับการดูแลบ ารุงรักษาตามอายุงาน … recommended service schedule. (5th Why, a root cause) Possible countermeasures: เปลี่ยนสายพานก าเนิดไฟฟ้ ากระแสสลับและเริ่มบ ารุงรักษารถยนต์ตามตารางบริการที่แนะน า Plan
ขั้นตอนที่5: สร้างแนวทางมาตราการโต้ตอบปัญหา Develop countermeasures • การวเิคราะหส์าเหตุทเี่หมาะสมจะชไี้ปทกี่ารด าเนนิการทจี่ าเป็น – เพื่อย้ายสาเหตุ A proper root cause analysis will point to the action needed – remove the root cause • ก าหนดแผน ให้ใครท าอะไรเมื่อไหร่ Make a plan that includes who, what, when • ติดตามหลายๆมาตรการตอบโต้ปัญหา - ไมใ่ ชม้าตรการเดยีวเท่านั้น Pursue multiple countermeasures – not just one • ด าเนินการหามาตรการตอบโต้ที่สอดคล้องกับปัญหาให้มากที่สุดเท่าที่เป็ นไปได้และให้เป็ นไปได้ เหลือหนึ่งมาตรการ Explore as many countermeasures as possible at once • สร้างมติในที่ประชุมให้สอดคล้องกับปัญหา /ป้ องกันไมใ่หก้ารตดัสนิ ใจจากการถูกท าเร็วเกินไป Prevents decisions from being made too quickly • สง่เสรมิมาตรการตอบโตแ้ละความรบัผดิ ชอบในการเขา้ใจปญัหาอยา่งถอ่งแท้ Fosters dialog and responsibility for understanding the problem more deeply Plan
เจาะลึกลงไปอีกในมาตรการตอบโต้ปัญหาให้แคบลงไป Narrow down countermeasures LOW impact LOW cost HIGH impact LOW cost LOW impact HIGH cost HIGH impact HIGH cost 1. ปจ ั จย ัไหนทม ี่ สี ง ่ ผลกระทบมากทสี่ ดุโดยการใชพ ้ าเรโตวิเคราะห์ ้ Which factors have the greatest impact (Pareto analysis)? 2. ลา ดบ ั ความสา คญ ั รายการไหนทค ี่ วรไดร ้ บ ั การแกไ้ ขเป็นครง ั ้ แรก โดยการใชเ ้ มทรกิ ซจ ์ ด ั ลา ดบ ั ความสา คญ ั Which items should be addressed first (Prioritization matrix)? 3. ใครเป็ นคนท า อะไร ที่ไหน ?? โดยการใชแ ้ กรนดช์ ารต ์ Who will do what by when (Gantt chart)? 1 2 3 Plan
สรปุสาระสา คญ ั ของขน ั ้ ตอนการวางแผน Summary of the plan phase ปัญหาขนาดใหญ่และเป็ นปัญหาที่คลุมเครือ Large, vague problems 1. ชแี้จงปัญหาทเี่กดิขนึ้ Clarify the problem 2. ย่อยปัญหาให้เล็กลงเพื่อแก้ทีละเปราะ Break down the problem 3. ตงั้เป้าหมาย และตอ้งมตีวัเลข บง่ ชดั Set a target 4. วิเคราะห์ปัญหาให้ถึงรากเหง้า Analyze root causes 5. สร้างแนวทางมาตราการโต้ตอบปัญหา Develop countermeasures การรับรู้ ปัญหาโดยการเข้าไปดูและเห็น Perceived problem The “real” problem Why Why Why Why Why POC POC POC *) *) POC = point of cause Plan