ĐH 070

TOÂN CHÆ ÑA HIEUÄ

Ñeå Ña Hieuä giöõ ñunù g ñöôcï truyenà thoná g phucï vuï tapä theå Voõ Bò vaø toanø theå
ñocä gia,û motä soá qui ñònh sau ñayâ ñöôcï apù dunï g:

1 - Nhönõ g baiø vietá coù noiä dung coå voõ hay tuyenâ truyenà cho chuû nghóa Conä g
Sanû tröcï tiepá hoacë gianù tiepá ñeuà tuyetä ñoiá khonâ g ñöôcï chonï ñanê g.

2 - Baøi vietá cho Ña Hieuä noiä dung phaiû khacù h quan, khonâ g ñaû kích, phæ
banù g ñôiø tö cuaû batá cöù motä nhanâ vaät naøo duø trong tapä theå Voõ Bò hay
ngoaiø . Pheâ bình vaø nhanä xetù veà tö töônû g, lapä tröônø g, chöù khonâ g chi tietá
hoaù ñôiø tö cuaû batá cöù motä ai.

3 - Baøi vietá ngoaiø butù hieuä , xin ghi roõ teân thatä , khoaù (neuá laø cöuï SVSQ),
soá ñienä thoaiï , Email address vaø ñòa chæ ñeå toaø soanï tienä lienâ lacï . Neuá
khonâ g muoná ñanê g tenâ thatä xin ghi chuù roõ ranø g. Ñeå tranù h nhönõ g loiã lamà
ñanù g tiecá khi trình bayø baiø vô,û xin quyù vò ñanù h mayù boû dauá roõ ranø g cacù
sanù g tacù , attached theo Email, copy vaoø diskette, hoacë neáu phaiû vietá
tay, xin vietá thatä roõ ranø g, deã ñocï , trenâ motä matë giayá vaø kemø theo hình
anû h khi göiû veà toaø soanï .

4 - Baiø vietá hoacë thö cayä ñanê g trenâ Ña Hieuä , neuá ñöôcï ñanê g, tacù giaû phaiû
traû tienà leä phí do Ban Trò Söï aná ñònh vaø khoâng daiø quaù 6 trang ñanù h
mayù vôiù khoå chöõ Ña Hieuä vaãn dunø g. Ña Hieuä hoanø toanø khonâ g chòu
batá cöù tracù h nhiemä gì veà quan ñiemå , ñöônø g loiá , noiä dung trong cacù baiø
vietá hoacë thö cayä ñanê g.

5 - Ña Hieuä tuyø nghi chonï ñanê g nhönõ g sanù g tacù göiû veà vaø seõ khonâ g hoanø
traû laiï banû thaoû duø ñöôcï chonï ñanê g hay khonâ g.

6 - ÑaHieuä tuyø nghichonï ñanê ghaykhonâ gnhönõ gbaiø ñaõgöiû chocacù baoù khacù .

7 - Ña Hieuä chæ ñanê g Tin mönø g hay Phanâ öu do Lienâ Hoiä , Hoiä , hay Ñaiï
dienä Khoaù göiû tôiù toaø soanï .

2 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

ÑA HIEUÄ

Soá 70

Phaùt haønh 02/2004

Cöïu SVSQ/K19 NGUYEÃN NHO
Chuû Nhieäm

Cöïu SVSQ/K19 ÑOAØN PHÖÔNG HAÛI
Chuû buùt

Cöïu SVSQ/K25 NGUYEÃN XUAÂN THAÉNG
Trò Söï

Cöïu SVSQ/K28 NGUYEÃN THANH SANG
Toång Phaùt haønh

Hình Bìa:
Töø Cao Nguyeân
Thieäp Chuùc Teát TVBQGVN

Hoäp thö toøa soaïn:
Ña Hieäu

P.O.Box 360829
Milpitas , Ca 95036
Tel: (408) 476 1415

Email: [email protected]
http://www.vobi-vietnam.org

ÑA HIEÄU 70 3

MUÏC LUÏC

Laù thö Chuû nhieäm .............................................. 6

Moät naêm thôøi söï Haø Nhaân -K12 ........................9

Soùng ngaàm sa maïc Leâ Phaøm Nhaân - K16 .......... 20

Sôù Taùo Quaân Ngoïc Traâm/19B .................. 32

Hoäi Gioùng –

Laøng Phuø Ñoång Nguyeãn Huy Huøng- K1 ...... 42

Nhöõng naêm thaân treân theá giôùi

qua lòch söû caän ñaïi Hoà Ñinh ............................. 60

Laïi moät Xuaân buoàn Thô: Nhaát Tuaán – K12 ........ 73

Thô: Giôõn OÂng Hoäi Tröôûng Traàn Gia Toaøn – A20 .......... 74

Moät goùc trôøi töôûng nhôù Nguyeãn Phaùn – K24 .......... 75

Meï ôi con meï chöa giaø Haø Huyeàn Chi - K14 ......... 92

Muøa Xuaân caùi Teát Hoa Traïng Nguyeân /25B .... 93

Thô: Teát ñeán Xuaân sang Xuaân Nöông/ 18B ............ 102

Thô: Xuaân veà nhôù queâ Döông Ñình Boä – K10 .... 103

Tìm ñoäng hoa vaøng Dieäu Taàn .......................... 104

Toång Thoáng Thieäu vaøo An Loäc ...................................... 111

Toång Thoáng Bush

ñi Baghdagd Cuøi 12 –TBX

Thô: Nhöõng muøa xuaân nhôù Phaïm Kim Khoâi –K19 .... 129

Vuøng saùng Alpha ñoû Myõ Dung Hoaøng Thò ....... 130

Thô: Chieàu cuoái naêm treân

böôùc ñuong haønh quaân Nguyeân Traàn ................... 136

Thuù chôi caâu ñoái Nguyeän Ñình Bình ........... 138

Xuaân ñeïp voâ cuøng Ngoâ Minh Haèng ............... 157

Thöïc... moäng AÁu Tím / 26B .................... 159

Toâi ñi thaêm cuï

Traàn Vaên Höông sau ngaøy maát nöôùc Traàn Vuõ

Nguyeãn Höõu Thieân /5B ... 163

Nghó veà anhVoõ Bò DH- Vôï Dieäm - K17 ........ 170

Nguyeãn Traõi Leâ Höõu Cöông – K16 ....... 176

Naêm Thaân keå truyeän khæ Thu Nga – 18B ................... 191

OÂng Tuù Xöông Kathy Traàn / 12C ..................... 99

4 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

Tình baïn vaø ñònh meänh Traàn Tuaán Ngoïc/K28 .......... 207

SINH HOAÏT VOÕ BÒ

Haùt veà Tröôøng Meï Ñaëng Thaùi K15 .................. 232

Thoâng caùo K16 ......................................... 233

Hoäi Voõ Bò Kansas ......................................... 234

Thoâng baùo cuûa Ban Toå Chöùc Ñaïi Hoäi VB Kyø XIV ...... 235

Vaên Thö 020 ........................................ 237

Lieân hoäi AÂu chaâu hop vaø hinh aûnh ................................ 239

Hoïp maët K18 ......................................... 247

Hoïp khoùa 20 ........................................ 257

Moät naêm hoaït ñoäng cuûa

Hoäi VB/VICTORIA ( UÙc Chaâu) ...................................... 265

THANH THIEÁU NIEÂN ÑA HIEÄU

Laù Thö TÑT/TÑTTNÑH ........................................ 273

Sinh hoaït TTNÑH Löõ Anh Thö ....................... 275

Böõa côm gaây quyõ... Voõ Nhaãn K20 ...................... 280

Bieân baûn hoäi thaûo ......................................... 284

Thaønh laäp vaø sinh hoaït

TÑ/TTNÑH Phan Vaên Quang – K19 ..... 288

Theá heä 1, Theá heä 2 ........................................ 292

Preparing tomorrow’s ....................................... 294

Unicef vaø Seagames Nam Dao ......................... 298

Thoughts on the 2003 303

Vietnam Center Conference Daniel Tuù / 29C

THOÂNG BAÙO CHUNG ........................................ 306

Caùo loãi ....................................... 307

Thö tín Ña Hieäu Xuaân Höông .................... 308

Baùo caùo Taøi chaùnh quyõ Toång Hoäi ................................. 316

Danh saùch uûng hoä ÑH ........................................ 319

ÑA HIEÄU 70 5

Laù Thö

Chuû Nhieäm

Kính thöa Quí Vò,

Xuaân Giaùp Thaân laø muøa xuaân thöù hai ñeán vôùi BCH/TH
nhieäm kyø 2002- 2004, baùo hieäu moät sinh khí môiù vaø moät traùch
nhieäm môùi: ñoù laø coâng vieäc chuaån bò toå chöùc “Ñaïi Hoäi Laàn
Thöù XIV” taïi Hoa Thònh Ñoán, thuû ñoâ Hoa Kyø.

Ñaïi Hoäi XIV naêm 2004 seõ mang ñeán cho chuùng ta nhieàu
yù nghóa:

YÙ nghóa chính ñöôïc theå hieän trong khaåu hieäu “Taát Caû
Cho TTNÑH” cuûa nhieäm kyø 2002- 2004, neân moïi sinh hoaït
TH ñaõ ñöôïc thöïc hieän xuay quanh khaåu hieäu naøy vaø Ñaïi Hoäi
XIV seõ laø Ñaïi hoäi cuûa HAI THEÁ HEÄ CUØNG CHUNG MOÄT
TRAÙCH NHIEÄM: ñaáu tranh Töï Do- Daân Chuû- Nhaân Quyeàn
cho VN.

Toå chöùc Ñaïi Hoäi taïi Thuû Ñoâ Hoa kyø coøn mang moät yù
nghóa khoâng keùm phaàn quan troïng laø seõ giôùi thieäu Toång Hoäi
CSVSQ/ TVBQGVN vôùi caùc giôùi chöùc haønh phaùp, laäp phaùp
vaø caùc hoäi ñoaøn baïn bôûi vì toå chöùc TH khoâng chæ giôùi haïn
trong phaïm vi Coäng Ñoàng Ngöôøi Vieät tò naïn maø thoâi. Ñaây laø
noã löïc hoaït ñoäng khoâng ngöøng cuûa THP/Ñaëc Traùch Ngoaïi
Vaän vaø TÑ Phoù/TÑTTNÑH keå töø sau khi BCH/TH trình baøy
keá hoaïch naêm thöù hai (ngoaïi vaän) tröôùc Ñaïi Hoäi Hoäi Ñoàng
Tö Vaán taïi San Jose, CA ngaøy 31-8-2003.

6 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

Moät yù nghóa khaùc cuûa Ñaïi Hoäi XIV laø BCH/TH seõ trình
dieän TTNÑH, theá heä haäu dueä cuûa chuùng ta, ñang tröôûng thaønh
veà moïi laõnh vöïc, ñeå noùi leân boån phaän vaø traùch nhieäm cuûa
chuùng ta ñaøo taïo vaø giaùo duïc TTNÑH trôû thaønh nhöõng ngöôøi
coâng daân toát, khoâng nhöõng tröïc tieáp xaây döïng vaø baûo veä ñaát
nöôùc ñang cö nguï, maø coøn theâm moät traùch nhieäm: ñaáu tranh
khoâng ngöøng cho Vieät Nam ñöôïc töï do, daân chuû vaø giaøu maïnh.

Do ñoù, vieäc ñaøo taïo vaø giaùo duïc TTNÑH laø nhu caàu caáp
thieát phaûi laøm. BCH/TH cuøng vôùi TÑ/TTNÑH ñaõ môû lôùp
Hoäi Thaûo Laõnh Ñaïo Chæ Huy trong thaùng 6/2003 vaø qui tuï
ñöôïc hôn 20 em veà tham döï. Nhaân ngaøy Ñaïi Hoäi XIV, UÛy
Ban Phoái Hôïp Hoaït Ñoäng Giöõa TH vaø TÑ/TTNÑH döï truø seõ
môû theâm moät lôùp Hoäi Thaûo Laõnh Ñaïo Chæ Huy daønh cho taát
caû con em cuûa chuùng ta. Quí Phuï Huynh neân khuyeán khích,
yeåm trôï, taïo cô hoäi cho con em cuûa mình ñöôïc tham gia, hoïc
hoûi vaø môû roäng kieán thöùc.

Veà noäi boä cuûa Toång hoäi, Ñaïi Hoäi XIV laø bieåu töôïng cuûa
tinh thaàn ñoaøn keát, tình yeâu thöông cuûa nhöõng ngöôøi CON
cuøng moät MEÏ, cuøng moät CHÍ HÖÔÙNG, cuøng moät TRUYEÀN
THOÁNG vaø cuøng moät TÌNH TÖÏ VOÕ Bò. Vaø ñeå phaùt huy truyeàn
thoáng toát ñeïp ñoù, Ñaïi Hoäi seõ choïn nhaân taøi ñaûm nhaän coâng
vieäc leøo laùi Toång Hoäi vaø cuõng laø cô hoäi cho nhöõng ngöôøi
tham gia ñöôïc quyeàn choïn löïa ñöôøng loái sinh hoaït töông lai
cho TH thi haønh trong nhieäm kyø tôùi.

Sau cuøng, ñoái vôùi baûn thaân, gia ñình vaø con, chaùu cuûa
mình, tham döï Ñaïi Hoäi XIV laàn naøy quí vò seõ coù dòp du lòch,
thaêm vieáng danh lam thaéng caûnh, di tích lòch söû vaø Quoác
Hoäi Hoa Kyø do Ban Toå Chöùc vaø TÑ/TTNÑH phuï traùch.

Moãi ngöôøi trong chuùng ta, moãi Khoùa, moãi Hoäi cuøng nhau
ñoùng goùp thieát thöïc veà taøi- nhaân - vaät - löïc giuùp cho Ban Toå
Chöùc coù ñieàu kieän thöïc hieän vaø TÑ/TTNÑH coù ñuû taøi chaùnh

ÑA HIEÄU 70 7

môû lôùp hoäi thaûo veà laõnh ñaïo chæ huy cho con em cuûa chuùng
ta.

Nhaân dòp Xuaân veà, BCH/TH xin kính chuùc Quí Vò moät
naêm môùi an khang, thònh vöôïng, gaëp ñöôïc nhieàu may maén vaø
thaät doài daøo söùc khoûe ñeå cuøng nhau chung söùc toå chöùc Ñaïi
Hoäi XIV ñöôïc thaønh coâng toát ñeïp, laøm raïng danh Tröôøng
Meï.

Meán chuùc caùc chaùu coù nhöõng giaác mô tuoåi treû ñöôïc trôû
thaønh hieän thöïc, coù coâng aên vieäc laøm nhö yù nguyeän vaø gaëp
thaät nhieàu may maén treân ñöôøng ñôøi.

Traân troïng kính chaøo
CSVSQ Nguyeãn Nho K19
Toång Hoäi Tröôûng

8 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

MOÄT NAÊM

THÔØI SÖÏ

Haø Nhaân-K12

Nhìn laïi naêm cuõ Quyù Muøi ñeå kieåm ñieåm nhöõng bieán coá
ñaõ xaûy ra laø vieäc laøm haàu nhö naêm naøo cuõng coù trong giôùi
truyeàn thoâng vaø baát cöù ai thöôøng quan taâm ñeán tin töùc thôøi
söï. Naêm Quyù Muøi coù nhieàu bieán chuyeån quan troïng, nhöng
neáu chæ xem xeùt toång quaùt, dö luaän chuù troïng nhieàu ñeán
nhöõng dieãn bieán coù taàm voùc vaø möùc ñoä roäng lôùn aûnh höôûng
ñeán toaøn caàu.

Bieán coá lôùn nhaát ñoái vôùi Hoa Kyø vaø caû theá giôùi laø cuoäc
chieán tranh taïi Iraq. Laàn tröôùc naêm 1991 quaân ñoäi Myõ giaûi
phoùng Kuwait nhöng khoâng chieám ñoùng Iraq. Laàn naøy vaøo
ñaàu Xuaân 2003, löïc löôïng Myõ vaø Anh taán coâng Iraq ñaùnh ñoå
cheá ñoä ñoäc taøi taøn baïo cuûa oâng Saddam Hussein vaø chieám
ñoùng Iraq vôùi lôøi höùa seõ thieát laäp moät cheá ñoä daân chuû (dó
nhieân laø thaân Myõ).

Sau khi ñaùnh tan caùc ñaïo binh cuûa Saddam, cuoäc ñoå quaân
vaøo Iraq coi nhö giai ñoaïn chieám muïc tieâu ñöôïc tuyeân boá ñaõ
hoaøn taát hoâm 1/5/03. Nhöng sau ñoù caùc cuoäc baén seû, phuïc
kích vaø phaùo kích leû teû cuûa du kích coøn trung thaønh vôùi Saddam
dieãn ra ñeàu ñaën gaây ra töû vong ñeàu ñaën cho quaân só Myõ.

So vôùi Chieán Tranh Vieät Nam, toån thaát ôû Iraq coøn quaù
thaáp duø nhìn theo khía caïnh naøo nhöng moät soá cô quan truyeàn
thoâng vaø toå chöùc ñoái laäp ñöa ra so saùnh hai cuoäc chieán tranh
naøy vaø veõ ra moät tyû leä toån thaát cao ñeå chæ trích chính phuû Myõ
cuûa oâng Bush, coá tình laøm cho quaàn chuùng lo ngaïi Myõ seõ sa
laày ôû Trung Ñoâng.

Quaû thaät nhöõng vuï ñaùnh bom töï saùt laø nhöõng cuoäc ñoät

ÑA HIEÄU 70 9

kích kieåu ñaëc coâng laøm cho binh só Myõ vaø lieân quaân hoaûng
hoát. Nhöõng vuï phaùo kích vaøo caùc boä tö leänh Myõ ngay taïi thuû
ñoâ Baghdad vaø caùc truï sôû haønh chính, caûnh saùt cuûa Iraq cuõng
gaây tình traïng baát oån cho quaân só lieân quaân vaø nhaát laø caùc vieân
chöùc, caûnh saùt trong chính quyeàn taân laäp laâm thôøi cuûa Iraq.

Ñaëc bieät laø caùc vuï taán coâng ngaøy caøng coù daáu hieäu ñöôïc
phoái hôïp giöõa caùc nhoùm du kích khaùc nhau trong nhöõng haønh
ñoäng lieân keát coù toå chöùc nhòp nhaøng. Tuy nhieân trong töông
lai xa, hoaït ñoäng choáng lieân quaân cuûa du kích Iraq coù theå keùo
daøi nhöng khoù coù theå lôùn maïnh thaønh moät ñaïo quaân ñuû quy
moâ ñeå coù theå ñaùnh baät lieân quaân ra khoûi caùc cöù ñieåm.

Uy tín cuûa chính phuûBush vaøchính phuûBlair cuûa Anh
Quoác giaûm naëng neàsau khi ñaùnh chieám Iraq vì khoâng tìm
thaáy chöùng côùgì veàvieäc Iraq coùcheátaïo vuõkhí haït nhaân nhö
chính phuûM yõvaøAnh caùo buoäc vaølaáy côùaáy ñeåtieán quaân
vaøo Iraq. Ñoàng thôøi hai chính phuûcuõng khoâng daùm höùa heïn
seõgiaûi quyeát vaán ñeàIraq trong moät thôøi haïn naøo nhaát ñònh.
Vieäc ñieàu haønh Iraq baèng hoäi ñoàng nhieáp chính laâm thôøi do
Myõchæñònh ñeåñi ñeán moät baûn hieán phaùp khoâng tieán haønh
xuoâng seûnhö mong muoán cuûa Baïch Cung.

Hoâm 13/12/03, trong moät cuoäc truy luøng khaùchính xaùc,
ñôn vò ñaëc nhieäm cuûa Sö Ñoaøn 4 BoäBinh M yõñaõbaét soáng
Saddam Hussein. Vuï baét giöõnaây dö luaän soâi noåi khaép theá
giôùi, vaølaødö luaän coùlôïi cho M yõ, ñaëc bieät coùlôïi cho uy tín
cuûa Toång Thoáng Bush trong khi oâng ñang caàn ñöôïc coâng
chuùng M yõuûng hoätrong kyøbaàu cöûtoång thoáng cuoái naêm
2004. Thaàn töôïng Saddam Hussein bòsuïp ñoåsau khi bò baét.

Tuy nhieân tình hình Iraq coøn nhieàu vaán ñeàkhoùkhaên,
quan troïng nhaát laøtieán haønh trao quyeàn laïi cho moät chính
phuûIraq thöïc söïdaân chuûtrong thôøi haïn khaùngaén nguûi, ñoàng
thôøi baûo veächính phuûnaøy ñöùng vöõng. OÂng Bush seõphaûi
gaëp nhieàu thöûthaùch lôùn trong naêm 2004.

Uy tín cuûa oâng Bush taêng leân theâm trong tuaàn leãcuoái
naêm vì moät chuyeän baát ngôø. Laõnh tuïLibya, oâng Gadhafi ñoät

10 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

nhieân tuyeân boá töø boû caùc chöông trình cheá taïo voõ khí keå caû
voõ khí saùt haïi haøng loaït nhö bom ñaïn haït nhaân vaø sinh hoïc
vaø môøi chuyeân vieân LHQ ñeán thanh tra caùc nhaø maùy laøm voõ
khí naøy.

Gadhafi laø laõnh tuï hung haêng choáng Myõ haøng ñaàu cuøng
vôùi VC, Baéc Haøn, Cuba vaøo caùc thaäp nieân 1960 ñeán 1980.
OÂng ta töøng coâng khai uûng hoä vaø huaán luyeän caùc nhoùm khuûng
boá quoác teá. Thaùi ñoä ngang ngöôïc cuûa Gadhafi chæ xeïp bôùt
khi chính phuû Myõ döôùi thôøi oâng Reagan taán coâng daèn maët
baèng khoâng löïc vaøo thuû ñoâ Tripoli hoâm 15/4/1987. Cuoái naêm
1988, Ghadafi coøn cho ñaët bom chuyeán bay 103 cuûa haõng
Pan Am khieán chieác phi cô no åtung treân vuøng trôøi Lockerbie
thuoäc Toâ Caùch Lan.

Nay tröôùc tình hình theá giôùi khieán Libya khoâng coøn chòu
noåi döôùi aùp löïc cuûa LHQ vaø Myõ. Giöõa luùc Myõ ñang haêng
maùu choáng khuûng boá, cöùng raén vôùi Myõ khoâng phaûi laø thöôïng
saùch cuûa Libya.

Myõ vaãn ñang haêm he Baéc Haøn, Iran vaø Syria maáy naêm
nay. Syria ñaõ xuoáng nöôùc, chòu daãn ñoä nhöõng teân khuûng boá
troán laùnh ôû nöôùc naøy. Iran cuõng toû ra bôùt ngoan coá, chòu cho
chuyeân vieân nguyeân töû löïc vaøo ñieàu tra. Chæ coøn Baéc Haøn laø
vaãn kyø keøo, chôi troø cuùt baét vôùi Myõ, Nam Haøn vaø Nhaät.

Coù leõ thaáy roõ tình theá nhö vaäy neân Gadhafi nhanh chaân
chaïy tröôùc maø haønh ñoäng nhuõn nhaën ñaàu tieân laø chaáp nhaän
boài thöôøng cho gia ñình naïn nhaân treân chuyeán bay Pan Am
103. Gadhafi coøn leân tieáng khuyeán caùo Baéc Haøn neân baét
chöôùc Libya hoøa hoaõn trong ñaøm phaùn veà vuõ khí haït nhaân.
Myõ vaø Anh raát soát saéng ca tuïng haønh ñoäng cuûa Ghadafi.

Thaùi ñoä cuûa Gadhafi ñem laïi moät thaéng lôïi theâm nöõa cho
Myõ vaø caù nhaân oâng Bush vaø oâng Blair. Nhöng nhöõng vaán ñeà
coøn laïi cuûa Myõ treân theá giôùi vaãn chöa theå tieân ñoaùn thaønh baïi
vaø coù theå seõ coøn nhöõng baát ngôø khaùc trong naêm 2004.

Taïi Do Thaùi vaø Palestine, Hoa Kyø ñaõ boû nhieàu coâng söùc
hoøa giaûi nhöng ñeán nay vaãn chöa thaønh coâng duø laø thaønh

ÑA HIEÄU 70 11

coâng coù giôùi haïn. Myõ khoâng theå boû rôi Do Thaùi, vaø Do Thaùi
naém vöõng ñieàu ñoù. Caû hai phe Do Thaùi vaø Palestine khoù loøng
thöïc söï chung soáng vì nhöõng thuø haän laâu ñôøi vaø nhöõng quyeàn
lôïi töông phaûn. Caû hai beân phaûi duøng voõ löïc ñeå toàn taïi.

Vì theá coù leõ caùc cöôøng quoác vaø LHQ chæ coù theå laøm
giaûm bôùt ñoå maùu ñoàng thôøi giuùp cho hai phe xích laïi gaàn
nhau trong laâu daøi. Tuy nhieân Myõ vaãn phaûi kìm haõm Do Thaùi
khoâng ñeå cho Do Thaùi chôi maïnh tay ôû chöøng möïc maø Do
Thaùi coù theå nghe theo. Khi Myõ ñònh thöïc taâm giaûi quyeát, Myõ
coù theå duøng aùp löïc cöùng raén vaø chaáp nhaän ruûi ro, chaéc haún
hai phe Do Thaùi vaø Palestine phaûi nhöôïng boä.

Baéc Haøn vaãn coù thaùi ñoä ngang ngöôïc cuûa thôøi Chieán
Tranh Laïnh, ñoøi hoûi My,õ Nhaät vaø Nam Han phaûi nhöôïng boä
hôn nöõa vaø ngaàm ñe doïa seõ duøng vuõ khí haït nhaân khi bò eùp
quaù möùc. Myõ ñaõ toû thaùi ñoä hoøa hoaõn khi ruùt quaân truù phoøng
taïi nam Vó Tuyeán 38, nhöng khoù coù theå laøm nhieàu hôn theá.
Tuy nhieân ñuïng ñoä quaân söï khoù xaûy ra luùc naøy. Myõ khoâng
muoán môû theâm moät maët traän aùc lieâät nöõa vôùi Bình Nhöôõng.
Coøn Binh Nhöôõng thì khoâng muoán bò tieâu dieät trong luùc ñang
khoán khoù vì thieáu gaïo phaûi xin Myõ haøng traêm ngaøn taán thöïc
phaåm. Hoäi nghò 6 beân (Myõ, Trung Coäng, Nga, Nhaät, Nam vaø
Baéc Haøn) tuy bò Baéc Haøn lanh nhaït nhöng coøn hy voïng môû
ñöôøng cho nhöõng giaûi phaùp tích cöïc.

Cuõng lieân quan ñeán an ninh AÙ Chaâu laø Trung Coäng phoùng
phi haønh gia vaøo quyõ ñaïo Traùi Ñaát thaønh coâng. Tuy coøn laâu
Baéc Kinh môùi theo kòp Myõ vaø Nga trong laõnh vöïc naøy cuõng
nhö trong caùc chöông trình phi ñaïn quyõ ñaïo nhöng thaønh töïu
cuûa Trung Coäng noùi treân cuõng laø moái lo ngaïi cho caùc nöôùc
trong vuøng. Cuøng luùc, tröôùc tin töùc chính phuû Ñaøi Loan seõ
thuùc ñaåy phong traøo tuyeân boá ñoäc laäp, Baéc Kinh ñaõ leân tieáng
ñe doïa duøng voõ löïc. Hoa Kyø vaãn uûng hoä chính saùch “moät
nöôùc Trung Hoa” nhöng cuõng toû yù tieáp tuïc baûo veä Ñaøi Loan
neân chuyeän naøy vaãn chöa gaây lo ngaïi ñaùng keå cho theá giôùi.

Nhöõng vaán ñeà khoù khaên khaùc ñöôïc dö luaän chuù yù ôû
Hoa Kyø laø veà maët kinh teá. Tuy coù daáu hieäu cho thaáy möùc ñoä

12 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

phaùt trieån kinh teá cuûa Myõ tieáp tuïc gia taêng trôû laïi, nhöng naïn
thaát nghieäp vaø nhöõng baát oån veà taøi chaùnh vaãn coøn aùm aûnh
dö luaän giôùi doanh thöông.

Moät bieán coá vöøa coù yù nghóa chính trò vöøa coù tính caùch
môùi laï laø vuï nguyeân Thoáng Ñoác Davis cuûa California bò cöû
tri baõi mieãn vaø taøi töû ñieän aûnh chuyeân ñoùng phim baïo löïc
giaû töôûng Arnold Schwargenegger ñöôïc baàu leân thay theá
Davis. Ñoù laø chuyeän baát ngôø ñaõ ñaønh, nhöng baát ngôø hôn
nöõa laø Arnold tranh cöû vôùi tö caùch öùng vieân ñaûng Coäng Hoøa
maø laïi ñöôïc hoï nhaø vôï, gia ñình coá Toång Thoáng Kennedy
uûng hoä tích cöïc, keùo theo moät soá phieáu ñaùng keå cuûa phe
Daân Chuû. Taân thoáng ñoác ñang phaûi raùng heát söùc mình ñeå
thöïc hieän lôøi höùa, laäp tröôøng vaø ñöôøng loái caàm quyeàn ñöôïc
tuyeân boá trong khi tranh cöû.

Naïn khuûng boá trong naêm 2003 vaãn coøn laø moái lo ngaïi
taïi nhieãu nôi treân theá giôùi, nhaát laø taïi caùc cöôøng quoác Taây
Phöông. Nhöõng cuoäc noå bom töï saùt gaây kinh hoaøng cho daân
Do Thaùi cuõng nhö caùc nöôùc coù chính quyeàn ñöông ñaàu vôùi
nhoùm Hoài Giaùo chính thoáng quaù khích vaø caùc cöôøng quoác
theo Thieân Chuùa Giaùo ñöùng ñaàu laø Hoa Kyø.

Hoa Kyø vaãn ôû trong tình traïng thöôøng xuyeân lo ngaïi seõ
coù moät vaøi cuoäc taán coâng khuûng khieáp nhö toøa cao oác Trung
Taâm Thöông Maïi Theá Giôùi (World Trade Center) hoâm 11/9/
2001. Moïi bieän phaùp phoøng ngöøa ñöôïc aùp duïng nhöng khoù
loøng ñoaùn tröôùc aâm möu cuûa caùc nhoùm khuûng boá trong khi
Myõ cuõng nhö caùc nöôùc Taây Phöông coù nhieàu cô sôû kieán truùc
quan troïng deã bò phaù hoaïi nhö caùc coâng thöï tieâu bieåu quoác
gia, cao oác, trung taâm khoa hoïc kyõ thuaät vaø quaûn trò, phi
caûng, haûi caûng, caàu lôùn, ñöôøng haàm, ñaäp thuûy ñieän v.v.

Nhöõng nöôùc Hoài Giaùo oân hoøa cuõng bò naïn khuûng boá ñe
doïa, trong ñoù coù Thoå Nhó Kyø, Hoài Quoác vaø Ai Caäp cuõng nhö
Nam Döông vaø Phi Luaät Taân veà phía ñoâng. Nöôùc Nga voán laø
moät tay toå trong kyõ thuaät khuûng boá khi coøn Lieân Xoâ cuõ nay
cuõng bò naïn khuûng boá do caùc nhoùm choáng Maïc Tö Khoa ôû caùc

ÑA HIEÄU 70 13

tieåu quoác trong Lieân Bang Nga chuû möu. Ñöùng ñaàu caùc nhoùm
naøy laø daân quaân Chechnya thuoäc phong traøo ñoøi ñoäc laäp.

Neáu naïn khuûng boá khoâng bò kieåm soaùt gaét gao, taùc duïng
tai haïi cuûa noù seõ coù theå laøm thay ñoåi neáp soáng nhaát laø neàn
doanh thöông theá giôùi trong chieàu höôùng xaáu ñi. Caùc bieän
phaùp an ninh coù theå gaây trôû ngaïi naëng neà trong doanh nghieäp
haøng khoâng vaø vaän chuyeån nhö tröôøng hôïp caùc chuyeán bay
töø Phaùp ñeán Los Angeles trong dòp leã Giaùng Sinh 2003.

Nhìn veà queâ höông, coù nhieàu beán chuyeån ñaùng ñeå ngöôøi
Vieät yeâu nöôùc choáng CSVN vui vaø buoàn.

Ñaàu naêm 2003, dòch vieâm ñöôøng hoâ haáp caáp tính (SARS)
boäc phaùt ôû Höông Caûng, Hoa Luïc vaø Vieät Nam, gaây kinh
hoaøng cho du khaùch vaø caùc doanh gia, vieân chöùc phaûi qua laïi
nhöõng nôi naøy. Beänh SARS laây qua tôùi Gia Naõ Ñaïi. May
maén vaø nhôø caùc toå chöùc y teá theá giôùi cuõng nhö caùc nöôùc coù
neàn y teá hieän ñaïi ra söùc tröø dieät, beänh naøy coi nhö ñaõ bò
kieàm toûa tuy coù xuaát hieän leû teû nhö ôû Maõ Lai ñaàu thaùng 12.
Ngaønh du lòch Vieät Nam bi thieät haïi ñaùng keå vì dòch SARS,
soá du khaùch giaûm töø 16 ñeán 20%.

Cheá ñoä CSVN bò ñaû kích lieân tieáp veà thaønh tích xaáu xa
trong laõnh vöïc nhaân quyeàn vaø töï do toân giaùo, maø maïnh meõ
nhaát laø hai nghò quyeát, moät cuûa Nghò Hoäi AÂu Chaâu vaø moät
cuûa Haï Vieän Hoa Kyø. Caû hai nghò quyeát ñeàu ñöôïc thoâng qua
vôùi soá phieáu saùt möùc toái ña. Haø Noäi phaûn öùng moät caùch cay
cuù. Ñoù laø haønh ñoäng cho thaáy CSVN duø luoân luoân aên noùi
ngang ngöôïc, mieäng choái haét khoâng bieát xaáu hoå nhöõng lôøi
buoäc toäi ñích ñaùng cuûa theá giôùi nhöng saâu xa trong buïng daï
laïi raát sôï haõi luoàng dö luaän chính ñaùng caùo giaùc haønh ñoäng
vi phaïm nhaân quyeàn vaø töï do toân giaùo.

Töôùng Phaïm Vaên Traø, boä tröôûng quoác phoøng CSVN sang
thaêm Hoa Kyø, ñöôïc boä tröôûng Ngoaïi Giao vaø Quoác Phoøng
Myõ tieáp kieán. Khoâng coù nghi leã naøo long troïng ngoaøi toaùn
chaøo kính thoâng thöôøng. Khoâng nghe noùi coù thoûa hieäp naøo
quan troïng giöõa Hoa Thinh Ñoán vaø Haø Noäi, vaû laïi neáu coù thì

14 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

cuõng coøn ñöôïc giöõ kín.

Ñieàu ñang tieác cho Haø Noäi laø khi môùi gaëp Ngoaïi Tröôûng
Powell, boä tröôûng quoác phoøng cuûa hoï ñaõ voäi leân tieáng phaûn
ñoái nghò quyeát veà töï do toân giaùo taïi Vieät Nam cuûa Haï Vieän
Myõ. Powell traû lôøi thaät thaám thía raèng neáu quaû thaät coù töï do
toân giaùo ôû Vieät Nam thì Haø Noäi chaúng coù gì phaûi lo ngaïi caû.

Khoâng laâu sau khi Phaïm Vaên Traø ñeán Myõ, hoä toáng haïm
Vandegrift cuûa Haûi Quaân Hoa Kyø ñeán thaêm xaõ giao caûng Saøi
Goøn. Vieäc thaêm vieáng naøy ñaùnh daáu moät khuùc quanh môùi
trong lieân heä ngoaïi giao giöõa Hoa Thònh Ñoán vôùi Haø Noäi
nhöng chöa theå tieân ñoaùn laø hai beân seõ ñi xa tôùi ñaâu.

Hai giôùi chöùc cao caáp khaùc cuûa chính quyeàn CSVN sang
thaêm Myõ laø Nguyeãn Ñình Bin vaø Vuõ Khoan. Hai chuyeán ñi
coù muïc tieâu kinh teá naøy khoâng coù gì noåi baät. Trong naêm, coù
hai söï kieän ñaùng keå veà giao thöông Haø Noäi-Hoa Thònh Ñoán
laø chính quyeàn CSVN ñaõ kyù hôïp ñoàng mua 4 phi cô Boeing
cuûa Myõ vaø hieäp ñònh song phöông veà haøng khoâng daân söï.
Seõ coù nhöõng chuyeán bay tröïc tieáp giöõa Vieät Nam vaø Hoa Kyø
coù theå laø töø naêm tôùi.

Trong luùc aáy, nhöõng bieän phaùp daèn maët caùc toân giaùo, ñaëc
bieät laø Giaùo Hoäi Phaät Giaùo Thoáng Nhaát vaø caùc giaùo xöù Tin Laønh
khoâng thaàn phuïc Hoäi Thaùnh Tin Laønh “quoác doanh.” Caùc laõnh
tuï toân giaùo ñaëc bieät laø caùc vò Hoøa Thöôïng Thích Huyeàn Quang,
Hoøa Thöôïng Thích Quaûng Ñoä, caùc vò thöôïng toïa khaùc trong
giaùo hoäi, bò bao vaây, ngaên caûn vaø bò taùi quaûn cheá sau vuï caùc
ngaøi cuøng treân ñöôøng veà hoïp ñaïi hoäi taïi Saøi Goøn.

Cheá ñoä CSVN laïi dieãn troø heà phaùp lyù theâm moät laàn nöõa.
Hoï baét giam vaø ñöa ra toøa moät soá nhaân vaät phaûn khaùng trong
naêm 2003 vaø tieáp tuïc giam giöõ caùc nhaân vaät tranh ñaáu cho
töï do daân chuû bò baét giam töø nhöõng naêm tröôùc ñaây. Tuy phaûi
ñoái phoù vôùi dö luaän quoác teá nhöng vaãn ra leänh ñaøn aùp ñoái
laäp. Thöôïng Toa Thích Trí Löïc ñöôïc Cao UÛy Tò Naïn LHQ
cho pheùp thöôøng truù taïi Nam Vang. Hoài ñaàu naêm, coâng an
Haø Noâi sang Cam Boát leùn luùt baét vò thöôïng toïa ñöa veà VN

ÑA HIEÄU 70 15

boû tuø.

Sau khi boû tuø Luaät Sö Leâ Chí Quang, CSVN cuõng ñöa
oâng Traàn Duõng Tieán ra toøa phaït 10 thaùng tuø vì ñaõ göûi thö
pheâ bình trung öông ñaûng. OÂng Tieán 78 tuoåi, nguyeân laø caän
veä cuûa oâng HCM. Cuoái thaùng 12, Haø Noäi coøn ñöa kyù giaû
Nguyeãn Vuõ Bình ra toøa veà baøi vieát lieân quan ñeán vaán ñeà
bieân giôùi Vieät Hoa.

Trong nhöõng vuï xeùt xöû theo luaät röøng naêm 2003 coù caùc
tröôøng hôïp baùc só Phaïm Hoàng Sôn vaø ba ngöôøi chaùu Linh
Muïc Nguyeãn Vaên Lyù.

Sôû dó ñöôïc goïi laø troø heà laø vì toøa aùn CSVN thoaït ñaàu baát
chaáp dö luaän theá giôùi, ngang ngöôïc ñöa caùc bò can ra toøa vôùi
toäi danh khoâng coù chöùng côù ñuû ñeå caáu thaønh toäi phaïm. Phaïm
Hoàng Sôn dòch taøi lieäu “Theá naøo laø daân chuû” töø baûn Anh ngöõ
cuûa Söù Quaùn Myõ ñaêng treân Internet maø bò coi laø phoå bieán
traùi pheùp taøi lieäu maät cuûa nhaø nöôùc. Thaät khoù coù theå töôûng
tööïng moät chính phuû caàm ñaàu 80 trieäu daân maø daùm trô treõn
vu caùo moät coâng daân cuûa mình ñeán nhö theâá.

Nhöng ñaûng vaø chính quyeàn Haø Noäi khoân maø khoâng
ngoan ôû choã caùch xeùt xöû loä roõ baûn chaát cuûa cheá ñoä. Toøa aùn
sô thaåm cuûa CSVN thöôøng tuyeân aùn caùc bò can nhöõng hình
phaït tuø naëng neà ñeå roài sau ñoù trong phieân xöû phuùc thaåm toøa
naøy giaûm aùn sô thaåm xuoáng möùc nheï hôn nhieàu. Töø ñoù, boä
maùy tuyeân truyeàn oàn aøo khoe raèng toøa aùn cuûa hoï ñaõ “khoan
hoàng” nhaát laø ñeå xoa dòu nhöõng lôøi chæ trích naëng neà ôû nöôùc
ngoaøi.

Tröôøng hôïp ñieån hình laø caùc vuï xöû ba ngöôøi chaùu goïi
Cha Lyù baèng caäu vaø vuï baùc só treû Phaïm Hoàng Sôn. Cha Lyù
cuõng bò xöû 15 naêm tuø vaøo naêm 2002. Hôn moät naêm sau, toøa
aùn nôi giam oâng (Haø Nam) taùi thaåm vaø giaûm aùn xuoáng coøn
10 naêm tuø.

Rieâng vuï xeùt xöû caùc chaùu Cha Lyù, toøa CSVN ôû Saøi Goøn
cho thaân nhaân vaø luaät sö ñöôïc vaøo döï phieân xöû taïi phoøng soá
1. Nhöng phieân xöû thöïc söï dieãn ra ôû phoøng soá 5 maø khoâng

16 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

thoâng baùo laïi nhaèm ñaùnh löøa khieán thaân nhaân khoâng ñöôïc
theo doõi phaàn ñaàu quan troïng nhaát cuûa phieân toøa.

Tuy theá, caùc vieân chöùc cuûa CSVN vaãn luoân luoân töï nhaän
cheá ñoä cuûa hoï coù töï do toân giaùo,. Coù leõ noùi cho ñuùng thì quaû
thöïc ôû caùc thaønh phoá vaø thò xaõ coù con maét ngoaïi quoác quan
chieâm, daân chuùng ñöôïc töï do ñi leã chuøa, mieáu, nhaø thôø keå
caû nhöõng nôi thôø phöôïng coù tính chaát meâ tín dò ñoan. Nhöng
taïi vuøng thoân xoùm xa xoâi, tín ñoà caùc toân giaùo bò nhieàu haïn
cheá hôn.

Treân thöïc teá CSVN bò leân aùn thieáu töï do toân giaùo vaø ñaøn
aùp toân giaùo laø vì ñaûng vaø chính quyeàn Haø Noäi kieåm soaùt raát
gaét gao vieäc töï do “truyeàn giaùo” cuõng nhö xen laán can thieäp
vaøo coâng vieäc toå chöùc vaø hoaït ñoäng cuûa caùc nhaø thôø, chuøa
thuoäc caùc giaùo hoäi, keå caû vieäc thaâu nhaän tu sinh vaø phong
chöùc, boå nhieäm caùc tu só.

Coù töï do theo ñaïo nhöng khoâng coù töï do truyeàn ñaïo thì
keå nhö khoâng coù gì heát.

Vaøo ngaøy 24 thaùng 12 tröôùc Leã Giaùng Sinh 2003, Ñaïi
Ñöùc Thích Chaân Hyû 74 tuoåi, ñaõ töï thieâu taïi Chuøa Lieân Hoa,
thaønh phoá Charlotte, tieåu bang North Carolina, Hoa Kyø, ñeå
keâu goïi töï do toân giaùo, daân chuû vaø toaøn veïn laõnh thoå cho
Vieät Nam. Haønh ñoäng xaû thaân cuûa vò ñaïi ñöùc gaây tieáng vang
vaø söï xuùc ñoäng lôùn lao, laø tieáng keâu vang ñoäng veà ñaïi naïn
cuûa caùc toân giaùo döôùi cheá ñoä CSVN.

Tuaàn leã ñaàu thaùng 12, caùc thaønh phoá lôùn ôû Vieät Nam soâi
ñoäng vì caùc traän ñaáu trong Ñaïi Hoäi Theå Thao Ñoâng Nam AÙ
laàn thöù 22 (SEA Games 22) toå chöùc taïi Haø Noäi thöôïng tuaàn
thaùng 12 naêm 2003. Veà nghi thöùc vaø trình dieãn, leã khai maïc
vaø beá maïc ñöôïc cöû haønh treân saân vaän ñoäng Myõ Ñình khaù qui
moâ vaø ñaày maàu saéc tuy noäi dung khoâng coù gì treân trung
bình. Caùc ñoaøn tuyeån thuû Vieät Nam ñaït ñöôïc thaønh tích cao,
daãn ñaàu vôùi toång soá 346 huy chöông trong ñoù coù 158 huy
chöông vaøng (Thaùi Lan haïng nhì vôùiù 281 huy chöong trong
ñoù coù 90 HCV). Nhöng ñoäi Haø Noäi thua Thaùi Lan trong traän

ÑA HIEÄU 70 17

chung keát boùng troøn. Sau SEA Games hôn moät tuaàn, Haø Noäi
laøm tieáp Para Games daønh cho ngöôøi khuyeát taät, cuõng töng
böøng nhöng khoâng baèng SEA Games.

Chính quyeàn CSVN trong gaàn 10 naêm qua tìm moïi dòp ñeå
toå chöùc hoäi heø töø nhöõng cuoäc röôùc thaàn, teá thaàn ñeán töôûng
nieäm, kyû nieäm moät soá ngaøy maø Haø Noäi cho laø ñaùng ghi nhôù
nhö “994” naêm Thaêng Long thay vì soá troøn 1000 naêm vaø
nhieàu leã hoäi laët vaët nhö ngaøy thaønh laäp caùc ngaønh (coâng an,
ngoaïi giao, noäi vuï) xeùt ra khoâng caàn leã laït laøm gì.

Veà theå thao, töø ñaàu thaäp nieân 1990, CSVN ñaõ bieát khuyeán
khích caùc ngaønh theå thao nhöng nguoàn yeåm trôï lôùn nhaát laø
do caùc caâu laïc boä tö nhaân ñöôïc caùc doanh nghieäp trong nöôùc
vaø ngoaïi quoác cung öùng tieàn baïc. Caùc tuyeån thuû Vieät Nam
ñaõ thi ñaáu daønh ñöôïc moät soá giaûi thöôûng lôùn vaø höùa heïn seõ
coù theå laäp nhieàu thaønh tích khaùc trong töông lai neáu chính
quyeàn CSVN yeåm trôï ñuùng möùc caùc ngaønh theå thao trong
ñoù coù vieäc tröø khöû ñöôïc toái ña naïn caù ñoä theå thao dang
hoaønh haønh ôû Vieät Nam nhôø coù söï che chôû cuûa caùn boä vieân
chöùc caàm quyeàn.

Toå chöùc hoäi heø, tranh taøi theå thao hay khoa hoïc laøm
naâng cao uy tín quoác gia vaø khuyeán khích theå duïc laø ñieàu
neân laøm neáu khoâng nhaân ñoù maø cuûng coá ñòa vò thoáng trò cuûa
moät ñaûng. Cuõng khoâng theå chaáp nhaän vieäc tieâu toán coâng
quyõ vaøo nhöõng vieäc chöa caàn laøm ngay nhaèm xoa dòu nhöõng
baát maõn chính trò vaø laøm leäch laïc khuynh höôùng ñaáu tranh
ñoøi töï do daân chuû cuûa thanh thieáu nieân nhö thöïc daân Phaùp ñaõ
laøm töø 1941 ñeán 1945 ôû Ñoâng Döông.

Nhöng daàu sao cuõng chæ coù moät caâu hoûi ñaùng ñöôïc ñaët
ra. Ñoù laø hieän nay hôn 70% daân chuùng coøn ngheøo ñoùi, chính
quyeàn CSVN hoâ haøo xoùa ñoùi giaûm ngheøo baèng caùch phaûi
ngöûa tay xin töøng chuïc trieäu myõ kim cuûa nöôùc ngoaøi, quyeân
goùp töøng ñoàng cuûa caùc giôùi trong nöôùc. Vaäy coù neân boû ra
haøng traêm trieäu myõ kim ñeå toå chöùc SEA Games (vaø Para
Games) - trong ñoù phí toån xaây saân Myõ Ñình ñaõ ngoán heát 53
trieäu myõ kim – hay khoâng?

18 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

Veà phía coäng ñoàng ngöôøi Vieät haûi ngoaïi, naêm 2003 coù
moät soá bieán coá ñaùng chuù yù. Thaønh coâng nhoû beù veà vaät chaát
nhöng lôùn lao veà tinh thaàn laø vieäc böùc töôïng chieán só Vieät
Myõ ñöôïc long troïng döïng leân taïi thò xaõ Westminster, Nam
California treân moät coâng vieân khaù roäng lôùn. Coäng ñoàng cuõng
thaønh coâng trong phong traøo vinh danh laù côø VNCH. Tieåu
bang Lousiana vaø 24 quaän haït, thaønh phoá treân laõnh thoå Myõ
coâng nhaän quoác kyø laø bieåu töôïng cuûa coäng ñoàng ngöôøi Vieät.

Taïi UÙc, moät soá khoaûng 14 ngaøn ngöôøi Vieät ñaõ bieåu tình
choáng ñaøi truyeàn hình SBS ôû Sydney tieáp vaän baûn tin töùc
haøng ngaøy ñaày luaän ñieäu tuyeân truyeàn gian xaûo töø ñaøi truyeàn
hình VT4 cuûa CSVN. Ban giaùm ñoác ñaøi ñaõ taïm ngöng phaùt
hình baûn tin naøy, roõ raøng laø vì söùc maïnh tinh thaàn cuûa coäng
ñoàng ñaõ thaéng lôïi böôùc ñaàu. Ñoàng baøo ta trong coäng ñoàng
coøn nhôù cuoäc bieåu tình treân 40 ngaøn ngöôøi ôû Nam Cali nhaân
vuï Traàn Vaên Tröôøng tröng côø VC vaø hình HCM ñaõ goùp phaàn
quan troïng vaøo vieäc laøm cho baùo chí, truyeàn thoâng Myõ
chuyeån höôùng roõ reät.

Moät cuoäc vaän ñoäng voùi danh nghóa “Ñaïi Hoäi Toaøn Quaân”
cuõng laø moät söï kieän ñaùng keå trong naêm 2003. Tuy coù nhieàu
cuïu quaân nhaân VNCH tham döï nhöng cuõng coù luoàng dö
luaän cheâ traùch, phaûn khaùng.

Tieác raèng trong luùc naøy sau nhöõng kinh nghieäm quyù
baùu vaø ñaét giaù, naïn chia reõ vaãn coøn traàm troïng khoâng bieát
ñeán bao giôø môùi giaûm bôùt ñeå coù moät khoái ñoaøn keát roäng lôùn
haàu ñaåy maïnh caùc cuoäc tranh ñaáu cuûa coäng ñoàng ngöôøi Vieät
Nam tò naïn treân khaép theá giôùi.

Chaéc haún taát caû quùy ñoäc giaû cuûa Ña Hieäu ñeàu coù chung
nieàm hy voïng: naêm 2004 seõ coù theâm nhieàu thuaän lôïi vaø
thaønh coâng cho coäng ñoàng cuõng nhö cho taäp theå cöïu SVSQ
tröôøng Voõ Bò Quoác Gia Vieät Nam.

Haø Nhaân- K12

ÑA HIEÄU 70 19

Soùng Ngaàm Trong Sa Maïc

Leâ Phaøm Nhôn - K16

Sau moät theá kyû 20 daøi ñaêng ñaúng vôùi hai traän theá
chieán, vaø moät cuoäc chieán tranh laïnh vôùi hai ñieåm noùng
nhaát Trieàu Tieân vaø Vieät Nam, theá giôùi vöøa thôû phaøo nheï
nhoõm ñöôïc ñoâi chuùt sau khi Lieân Bang Soâ Vieát tan raû naêm
1991. Tuy aùp böùc vaãn coøn aâm æ taøn ñoäc taïi nhieàu quoác gia
nhö Taây Taïng, Cuba, Vieät Nam, nhöng cuõng coù nhieàu nöôùc
khaùc nhö Ñoâng Ñöùc, Ba Lan, Tieäp Khaéc, Hung Gia Lôïi, Loå
ma Ni v. v. . ñaõ tìm laïi ñöôïc sinh khí maø hoï töôûng nhö ñaõ
vónh vieãn ñaùnh maát. Nhaân loaïi ñoùn möøng taân thieân nieân
kyû, vôùi aùnh phaùo boâng muoân maøu dieãm leä thaép saùng baàu
trôøi cuûa haàu heát caùc thuû ñoâ treân hoaøn vuõ.

AÙnh phaùo boâng vöøa phuït taét, thì nhaân loaïi laïi ñaõ böôùc
ngay vaøo moät cuoäc xung ñoät môùi, cuõng vôùi caûnh maùu ñoå thòt
tan haèng ngaøy khaép ñoù ñaây, cuõng voâ cuøng caêng thaúng ngoät
ngaït trong khoâng khí sinh hoaït cuûa coäng ñoàng theá giôùi. Söï
caêng thaúng ngoät ngaït taïo ra bôûi caùc cuoäc xung ñoät trong theá
kyû tröôùc, thöôøng baét nguoàn töø theá töông quan löïc löôïng beân
taùm laïng beân nöûa caân giöõa caùc phe ñoái nghòch. Ví duï nhö theá

20 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

töông quan löïc löôïng cuûa Haûi vaø Khoâng quaân giöõa Anh Caùt
Lôïi vaø Ñöùc Quoác taïi AÂu chaâu, hay theá töông quan löïc löôïng
cuûa Haûi Luïc Khoâng quaân giöõa Hoa Kyø vaø Nhaät baûn taïi Thaùi
Bình Döông chaúng haïn.

Töông quan löïc löôïng giöõa caùc phe phaùi ñoái nghòch ôû
ñaàu theá kyû naøy, khoâng phaûi ôû theá beân taùm laïng beân nöûa caân
nhö xöa nöõa, maø laïi laø hai thaùi cöïc hoaøn toaøn traùi ngöôïc: moät
beân laø caùc nöôùc tieàn tieán, coù quaân löïc huøng maïnh toái taân
nhaát nhì theá giôùi nhö Anh, Myõ, Do Thaùi chaúng haïn. Trong
khi beân ñoái nghòch thì coù theå noùi laø . . khoâng coù quaân löïc.
Nhö taøn quaân Taliban ôû A-Phuù-Haõn, nhö caùc nhoùm Hoài giaùo
quyeát töû cuûa Osama bin Laden raûi raùc ñoù ñaây, nhö daân quaân
du-kích Fatah, Hamas ôû Palestine, Lebanon, vaø sau cuøng laø
nhö taøn quaân cuûa ñaûng Baa’th ôû Iraq hieän nay. Vaäy maø möùc
ñoä caêng thaúng ngoät ngaït, chaúng nhöõng chæ gaây neân caûnh
maùu ñoå thòt rôi, maø coøn coù cöôøng ñoä laøm lung lay taän goác reã
heä thoáng laõnh ñaïo cuûa nhieàu cöôøng quoác, vaø laøm xaùo troän
saâu xa vaøo nhieàu laõnh vöïc sinh hoaït ôû maõi taän haäu phöông
cuûa caùc nöôùc tieàn tieán naøy!

Phöông thöùc haønh ñoäng caên baûn cuûa caùc nhoùm nhoû naøy
laø . . töï saùt. Ñuùng vaäy. Töï saùt, ñeå taán coâng, ñeå saùt haïi keû thuø.
Töï saùt baèng caùch laùi maùy bay ñaày xaêng, laùi xe coä, laùi taøu
thuyeàn chôû ñaày chaát noå lao vaøo muïc tieâu. Muïc tieâu ñöôïc hoï
choïn löïa ôû ñaây, khoâng cöù gì phaûi laø cô sôû chaùnh quyeàn hay
caên cöù quaân söï cuûa ñòch, maø laø caû nhöõng tu vieän, tröôøng hoïc,
nhaø thöông, nhöõng khu thò töù ñoâng ñaûo, nhöõng khu thöông
maïi nhoän nhòp saàm uaát, nhöõng khaùch saïn, vaø caû nhöõng cô sôû
quoác teá nhö Hoàng Thaäp Töï hay Lieân Hieäp Quoác.

Ñieån hình nhaát vaø tieâu bieåu nhaát cuûa caùc hoaït ñoäng taán
coâng töï saùt loaïi naøy töø ñaàu theá kyû môùi ñeán nay laø vuï “9/11”,
khi 19 quaân khuûng boá AÛ Raäp baát ngôø cöôõng chieám 4 chieác
maùy bay haøng khoâng daân söï cuûa Myõ ñaày nhieân lieäu vaø haønh
khaùch, töï laùi lao ñaàu vaøo caùc muïc tieâu quan yeáu nhö Trung
Taâm Maäu Dòch Theá Giôùi taïi Nöõu Öôùc vaø toøa nhaø Nguõ Giaùc
Ñaøi taïi thuû ñoâ Hoa Thònh Ñoán. Soá thieät haïi vaät chaát leân ñeán

ÑA HIEÄU 70 21

haøng chuïc tæ Myõ kim. Soá thöông vong leân ñeán nhieàu ngaøn
ngöôøi, ngang ngöûa vôùi soá thöông vong cuûa traän haïm ñoäi Ñoâ
Ñoác Yamamoto taán coâng Traân Chaâu Caûng ngaøy 7 thaùng 12
naêm 1941. Trong soá 19 hung thuû, coù ñeán 15 ngöôøi mang
quoác tòch AÛ Raäp Saudi (Arabie Seùoudite), moät döõ kieän thaät laø
treùo caúng ngoãng, vì AÛ Raäp Saudi laâu nay vaãn laø nöôùc ñoàng
minh kinh teá vaø chieán löôïc caät ruoät, thuoäc loaïi moâi hôû raêng
laïnh cuûa hôïp-chuûng-quoác Hoa Kyø! Haõy thöû cuøng nhau coù
moät caùi nhìn saùt gaàn hôn vaøo thaâm cung bí söû cuûa vöông
quoác sa maïc naøy.

Suoát moät daõi sa maïc Trung ñoâng meânh moâng, coù 5 gia
ñình vua chuùa AÛ Raäp naém quyeàn sôû höõu chuû cuûa 60% toång
saûn löôïng daàu hoûa toaøn caàu. Trong soá naøy, quan troïng nhaát
laø Hoaøng Toäc Saudi ñang caàm quyeàn taïi AÛ Raäp, ñaõ naém giöõ
heát moät phaàn ba cuûa toång soá 60% ñoù. Vöông quoác naøy do ñoù
ñaõ ñöôïc theá giôùi beân ngoaøi bieát ñeán qua quoác hieäu AÛ Raäp
Saudi. Quoác gia naøy coù ñeán treân 1,000 vuøng gieáng daàu ñang
hoaït ñoäng. Khoaûng phaân nöûa soá daàu thoâ bôm leân, ñöôïc tröõ
laïi taïi 8 vuøng an toaøn khaùc nhau, ñeå laøm soá nhieân lieäu döï tröû
chieán löôïc cho toaøn caàu. Trong soá 8 gieáng daàu döï tröõ naøy,
quan troïng nhaát laø gieáng daàu Ghawar, moû daàu trong ñaát lieàn
lôùn nhaát treân theá giôùi. Vaø vuøng gieáng Abquaiq veà höôùng
ñoâng, chæ caùch vònh Bahrain coù 24 daäm trong ñaát lieàn, laø khu
nhaø maùy loïc vaø cheá xuaát quan troïng nhaát. Khu Abquaiq naøy
raát nguy hieåm, vì deã laø muïc tieâu toát cho caùc haønh ñoäng taán
coâng thuø nghòch ñeán töø thuûy loä Aquaba, nhaát laø töø Iran.

Giaû duï nhö khu cheá xuaát Abquaiq naøy bò taán coâng phaù
hoaïi chaúng haïn, möùc ñoä saûn xuaát daàu taïi ñaây trung bình laø
6.8 trieäu thuøng (barrel) moãi ngaøy, coù theå giaûm thuït xuoáng
coøn khoaûng 1 trieäu thuøng moãi ngaøy. Trong khi chôø ñôïi söûa
chöõa baûo trì, haäu quaû töùc thôøi laø, giaù daàu thoâ khoaûng treân
döôùi 40 myõ kim moät thuøng, coù theå nhaûy voït leân gaáp tö, khoaûng
160 myõ kim moät thuøng. Heä thoáng kinh teá toaøn caàu seõ bò xaùo
troän naëng neà, neáu khoâng noùi laø tan naùt suïp ñoå. Caùc giôùi
chöùc trong Boä Naêng Löôïng cuûa AÛ Raäp Saudi ñaõ quyeát ñònh

22 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

toàn tröõ soá löôïng daàu döï tröõ chieán löôïc taïi 8 khu vöïc khaùc
nhau laø vì theá. Trong quaù khöù, ñaõ coù nhöõng “tai naïn” xaûy ra.
Moãi laàn nhö vaäy, kinh teá toaøn caàu noùi chung, vaø thò tröôøng
chöùng khoaùn noùi rieâng, ñaõ ñöôïc AÛ Raäp Saudi “giuùp ñôõ” giöõ
ñöôïc thaêng baèng, baèng caùch tung ra thò tröôøng moät phaàn
töông xöùng cuûa soá löôïng daàu döï tröõ, ñeå giöõ cho giaù daàu thoâ
khoâng nhaûy voït. Soá löôïng daàu döï tröõ chieán löôïc naøy, laø chieác
ñoøn baåy quyeàn löïc naèm trong tay cuûa hoaøng gia Saudi, khieán
cho caùc theá löïc sieâu cöôøng phaûi neå vì caùc oâng hoaøng.

Ñeán ñaây, chuùng ta ñaõ thaáy taïi sao AÛ Raäp Saudi ñang
naém giöõ trong tay moät vai troø raát quan troïng trong lieân heä ñoái
vôùi Hoa Kyø noùi rieâng (nguoàn cung caáp daàu hoûa, khaùch chi
tieàn “xoäp” mua haøng), vaø ñoái vôùi sinh hoaït cuûa coäng ñoàng
theá giôùi noùi chung (nguoàn daàu döï tröõ). Ñoái laïi, Hoa Kyø cuõng
ñoùng moät vai quan troïng sinh töû ñoái vôùi vöông quoác AÛ Raäp
Saudi. Hoa Kyø laø khaùch tieâu thuï daàu quan troïng cuûa AÛ Raäp
Saudi, vaø hôn theá nöõa, Hoa Kyø cung caáp haàu heát moïi thöù, töø
moùn laët vaët nhö lon Coca, chieác xe hôi, cho ñeán kyõ thuaät cao
sieâu cuøng phöông tieän toái taân khai thaùc vaø cheá bieán daàu.
Quan troïng hôn heát, ôû möùc ñoä sinh töû, laø Hoa Kyø cung caáp
an ninh toái haäu cho heä thoáng daàu khí cuûa xöù naøy. Töø laâu, Ñeä
Luïc Haïm Ñoäi Myõ luoân luoân baän roän treân vuøng trôøi bieån
Trung ñoâng laø vì vaäy.

Môùi ñaây, Hoa Kyø vaø Anh Quoác ñaõ laät ñoå cheá ñoä Saddam
Hussein taïi Iraq, vôùi söï trôï löïc nhaân söï cuûa UÙc vaø Ba Lan,
vôùi söï ñoùng goùp veà tieáp vaän vaø taøi chaùnh cuûa Nhaät Baûn.
Rieâng AÛ Raäp Saudi, ban ñaàu ñaõ yeåm trôï noå löïc quaân söï cuûa
Myõ baèng caùch tung ra thò tröôøng moät soá löôïng daàu thoâ döï tröû
caàn thieát ñeå taïo oån ñònh, giaûm bôùt xaùo troän do söï ñoäng binh.
Vaø môùi thaùng vöøa roài, ñaõ ñoùng goùp nhieàu tæ myõ kim vaøo
chöông trình taùi thieát Iraq haäu chieán. Ngöôùi ta noùi ñeán raát
nhieàu toäi tình cuûa Saddam Hussein, thoâi thì chaúng thieáu thöù
gì. Duy coù moät haønh ñoäng cuûa Saddam raát ít ñöôïc truyeàn
thoâng nhaéc ñeán, nhöng laïi laø moät moái lo tim can cuûa Hoa Kyø,
vaø laø chuyeän maát aên maát nguû cuûa Hoaøng Gia Saudi. Ñoù laø

ÑA HIEÄU 70 23

vieäc Saddam tìm mua hoûa tieån Scud cuûa moà ma Lieân Bang
Soâ Vieát tröôùc ñaây, treân thò tröôøng chôï ñen töø caùc tieåu bang cuõ
cuûa Lieân Soâ nhö Chechnya, Ukraine, v. v. . Hoûa tieån Scud
mang ñaàu ñaïn côõ lôùn, coù söùc taøn phaù ñaùng keå. Taàm bay cuûa
loaïi Scud naøy, tuy khoâng tôùi noãi Anh quoác, Hoa Kyø, nhöng
caùc gieáng daàu cuûa taát caû laân bang AÛ Raäp ñeàu naèm trong taàm
lyù töôûng cuûa Scud. Ai Caäp, Jordan, Kuwaitt v. v. ., vaø nhaát laø
AÛ Raäp Saudi khoâng theå tha thöù ñöôïc troø chôi ngoâng naøy,
nhöng khoâng laøm gì noãi Saddam.

Ngöï trò treân ngai vaøng cuûa Vöông quoác AÛ Raäp Saudi
hieän nay, vaãn coøn laø King Fahd bin Abdul Aziz, goïi taét laø
King Fahd, ñaõ 80 tuoåi. Quy luaät cuûa Hoaøng gia Saudi khoâng
theo leà loái laäp con tröôûng (Ñoâng Cung Thaùi Töû) leân ngoâi keá
vò, khi vua cha baêng haø. Ngöôïc laïi, nhöõng oâng hoaøng chính
thoáng (cuøng cha vaø coù nhieàu thaâm nieân trong danh saùch chôø
keá vò) hoäi hoïp nhau laïi ñeå baàu leân oâng hoaøng noái ngoâi (Crown
Prince). OÂng hoaøng noái ngoâi hieän nay laø Crown Prince
Abdullah, hieän nay cuõng ñaõ 79 tuoåi. Phaàn vì caùc tranh chaáp
phöùc taïp ngaám ngaàm giöõa caùc oâng hoaøng khaùc, phaàn vì tuoåi
taùc xaáp xæ vôùi ñöông kieâm quoác vöông, oâng hoaøng Abdullah
ñaõ ñöôïc baàu leân. Crown Prince Abdullah hieän ñang giöõ chöùc
vuï Quoác Vuï Khanh, ñaëc traùch ngoaïi giao. OÂng naøy ñang laø
moät bieåu töôïng mang laïi nhieàu ngoät ngaït trong sinh hoaït
thaâm cung Saudi.

Laø em cuøng cha vôùi King Fahd, nhöng meï cuûa Crown
Prince Abdullah laïi laø moät giai nhaân tröôùc ñaây thuoäc boä laïc
Shammar, moät boä laïc töøng chinh chieán nhieàu naêm choáng laïi
boä laïc Saud, tröôùc khi boä laïc Saud leân caàm quyeàn. Khoâng
hieåu coù phaûi vì mang gioøng maùu cuûa meï hay khoâng, Crown
Prince Abdullah baûn tính khaéc khoå, nhöõng luùc raûnh roãi, chæ
thích naèm trong leàu ngoaøi sa maïc, aên chaø laø, uoáng söõa laïc ñaø
theo taäp quaùn coå truyeàn cuûa boä laïc Shammar, chôù khoâng xa
hoa hoang phí nhö caùc hoaøng thaân khaùc. OÂng hoaøng noái ngoâi
Abdullah hoâ haøo caûi caùch daân chuû, môû roäng söï tham chính
cuûa caùc tu só baûo thuû, vaø xaây döïng moät guoàng maùy quaân söï

24 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

höõu hieäu, daàn daàn ñoäc laäp ñoái vôùi Hoa Kyø.

Chuû tröông vaø taùnh tình baûo thuû cuûa Crown Prince
Abdullah hoaøn toaøn khoâng gioáng vôùi chuû tröông ñöôøng loái
cuûa caùc hoaøng thaân khaùc ñang thöïc söï chia nhau naém quyeàn
haønh ôû vöông quoác naøy. Ví duï nhö hoaøng thaân Sultan, Toång
Tröôûng Quoác Phoøng, hoaøng thaân Nayef, Toång Tröôûng Noäi
Vuï, hay hoaøng thaân Salman, Ñoâ tröôûng thuû ñoâ Riyadh. Caùc
hoaøng thaân naøy thöôøng bay ñi nghæ cuoái tuaàn ôû bieät ñieän
Marbella taïi vuøng bieån Spanish Riviera cuûa Taây Ban Nha, phí
toån 5 trieäu myõ kim moät ngaøy.

Moái lieân heä giöõa caùc oâng hoaøng hieän ñang keà caän quanh
vua cha King Fahd vaø ñang chia nhau naém quyeàn naøy, khoâng
phaûi vì taùnh yù gioáng nhau maø eâm ñeïp thaém thieát. Söï hieän
dieän cuûa moät oâng hoaøng treû khaùc laøm cho sinh hoaït thaâm
cung Saudi teá nhò raéc roái khoâng keùm, coù khi coøn teá nhò raéc
roái hôn caû ñoái vôùi Crown Prince Abdullah nöõa. Ñoù laø oâng
hoaøng môùi 30 tuoåi, Prince Abdul Aziz, con trai uùt cuûa King
Fahd vaø hoaøng haäu “uùt” (thöù tö) Jawhara al-Ibrahim, baø
hoaøng haäu saéc nöôùc höông trôøi ñöôïc King Fadh suõng aùi nhaát.
King Fadh thöôøng ngaøy vaãn goïi Prince Abdul Aziz laø
“Azouzie”, coù nghóa laø . . cuïc cöng! Caùc oâng hoaøng Saudi coù
quyeàn cöôùi ñeán 4 vôï chaùnh thöùc, vaø coù quyeàn sinh saûn töø 40
ñeán 70 con!

Theo yù cuûa meï laø hoaøng haäu Jawhara, Prince Abdul
Aziz raát bieát kheùo leùo chìu chuoäng vua cha, vaø ñöôïc King
Fadh xem nhö laø ngöôøi mang laïi caùi heân vaø nieàm vui cho vua
cha. Ngoaøi ra King Fadh haèng ngaøy cuõng leä thuoäc vaøo hoaøng
haäu Jawhara töø vieäc nhoû nhö uoáng thuoác, nghæ ngôi, cho ñeán
caùc vieäc lieân quan ñeán trieàu chính nhö tieáp kieán v. v. . Nhaân
vieân phuïc dòch trong cung khoâng laï gì chuyeän Prince Abdul
Aziz pheâ chuaån vaên thö khi King Fadh nghæ ngôi, hoaëc laùi xe
moâ-toâ Harley Davidson aàm aàm vui chôi trong haäu cung. Caùch
ñaây vaøi naêm, Prince Abdul Aziz xin pheùp vua cha ñeå xaây
moät bieät ñieän vôùi ñaày ñuû tieän nghi giaûi trí toái taân sang troïng
nhö moät “theme park” cuûa Hoa Kyø, vôùi phí toån 4.6 tæ myõ

ÑA HIEÄU 70 25

kim. King Fadh ñaõ vui veû thuaän cho, ñeå chìu yù thích nghieân
cöùu lòch söû cuûa cuïc cöng uùt!

Naêm 1995, King Fadh luùc baáy giôø 72 tuoåi, bò ngheõn tim,
nguy hieåm taùnh maïng. Xuaát hieän tröôùc tieân vaø keà caän beân
long saøng, dó nhieân laø Hoaøng haäu Jawhara vaø Thaùi töû uùt
“Azouzie”. Caùc hoaøng thaân khaùc nhö Toång Tröôûng Quoác
Phoøng Sultan, Toång Tröôûng Noäi Vuï Nayef v. v. keå caû Crown
Prince Abdullah muoán ñeán thaêm beân giöôøng beänh, cuõng phaûi
coù söï ñoàng yù vaø hieän dieän cuûa meï con
Jawhara vaø “Azouzie”. Neáu King Fadh
coù meänh heä naøo, thì . . xaùo troän seõ khoâng
bieát ñeán ñaâu maø löôøng ñöôïc. Vì neáu
Crown Prince Abdullah leân ngoâi, thì soá
phaän cuûa caùc oâng hoaøng ñang naém
quyeàn haønh coù theå thay ñoåi ít nhieàu. Nhöng rieâng soá phaän
cuûa töù haäu Jawhara vaø hoaøng töû uùt, thì khoâng phaûi laø coù theå,
maø chaéc chaén seõ töø vò theá ñöôïc suõng aùi nhaát, quyeàn löïc nhaát,
may maén laém laø ñöôïc eâm ñeïp rôi vaøo thaàm laëng . . Cho neân
Prince Aziz vaø töù haäu cho môøi nhieàu baùc só danh tieáng nhaát,
ñaét tieàn nhaát töø AÂu chaâu vaø Hoa kyø taáp naäp bay ñeán thuû ñoâ
Riyadh. Vaø King Fadh vaãn coøn soáng ñeán ngaøy hoâm nay, tuy
khoâng coøn minh maãn ñeå trò vì nöõa, maø chæ thænh thoaûng xuaát
hieän trong nhöõng nghi thöùc tieáp taân ngoaïi giao maø thoâi. Vaø
döôùi con maét cuûa meï con töù haäu, khoâng hieåu sao oâng hoaøng
chôø noái ngoâi, Crown Prince Abdullah vaãn cöù lì lôïm ngoan coá
soáng dai, maëc duø tuoåi haïc cuõng chæ keùm vua cha King Fadh
coù moät nieân!

Treân ñaây laø vaøi neùt chính veà bí söû ôû voøng trong cuûa
hoaøng gia Saudi. Vì caùc oâng hoaøng coù quyeàn laém vôï nhieàu
con, neân hoaøng thaân quoác thích ôû voøng ngoaøi (khoâng coù
trong danh saùch noái ngoâi), cuõng ñoâng ñaûo khoâng sao keå heát.
Danh saùch hoaøng toäc ñaõ taêng tröôûng nhanh choùng töø 10,000
khi King Fadh coøn treû, baây giôø ñaõ leân ñeán con soá 30,000, vaø
döï truø seõ gia taêng leân ñeán 60,000 trong theá heä tôùi. Trong khi
ñoù, ngaân saùch daønh rieâng ñeå caùng ñaùng phaàn boãng loäc cuûa

26 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

hoaøng thaân quoác thích, tröôùc ñaây khoaûng 120 tæ myõ kim moät
naêm, baây giôø laïi phaûi caét xeùn, ñeå gia taêng ngaân saùch daønh
cho an ninh laûnh thoå vaø cô sôû saûn xuaát daàu. Ñaây laø moät truïc
traëc ngaøy cöù lôùn daàn ôû cuoái ñöôøng haàm haäu cung maø ai trong
hoaøng toäc cuõng thaáy, nhöng laïi khoâng coù trong maét cuûa meï
con töù haäu.

Trong soá caùc boä maët hoaøng thaân quoác thích voøng ngoaøi,
nhaân vaät ñaùng ñöôïc nhaéc nhôû ñeán nhaát laø hoaøng thaân Bandar,
hieän ñang laø Ñaïi Söù taïi Hoa Kyø. Prince Bandar töøng du hoïc
taïi Anh Quoác, vaø laø moät phi coâng chieán ñaáu trong khoâng löïc
hoaøng gia Saudi, ñöôïc boå nhaäm laøm Ñaïi Söù taïi thuû ñoâ Hoa
Thònh Ñoán naêm môùi 34 tuoåi, töø naêm 1983 ñeán nay, vöøa chaún
choøi 20 naêm. Vôùi quaù trình coù phaûng phaát muøi vò English
Gentleman vaø phi coâng chieán ñaáu gan daï trong quaân löïc,
hoaøng thaân Bandar ñaõ toû ra ñaëc bieät thaønh coâng treân caû hai
maët ngoaïi giao cuûa chöùc vuï Ñaïi Söù, cuõng nhö giao teá caù
nhaân, raát ñöôïc loøng giôùi tai to maët lôùn ôû Hoa Thònh Ñoán,
Nöõu Öôùc vaø AÂu chaâu.

Maëc duø nhöõng khoù khaên noäi boä beân trong hoaøng gia ôû
thuû ñoâ Riyadh, AÛ Raäp Saudi cho ñeán nay vaãn giöõ ñöôïc vai
troø quan troïng then choát cuûa mình, qua vieäc saûn xuaát vaø toàn
tröõ an toaøn nguoàn daàu thoâ döï tröõ chieán löôïc. Rieâng ñoái vôùi
Hoa Kyø, AÛ Raäp Saudi cuõng ñeà phoøng nhöõng baáp beânh coù
theå xaûy ra do söï thay thaày ñoåi chuû ôû toøa Baïch OÁc cuõng nhö ôû
Thöôïng Haï Vieän treân ñoài Capitol. Bieän phaùp ñeà phoøng naøy
laø, Hoaøng gia Saudi ñaõ kyù thaùc vaøo caùc ngaân haøng lôùn taïi Myõ
moät soá tieàn khoång loà leân ñeán khoaûng moät nghìn tæ myõ kim (a
trillion dollars). Hoaøng gia naøy cuõng ñaõ ñoå vaøo thò tröôøng
chöùng khoaùn cuûa Myõ moät soá tieàn khoång loà töông töï. Ngoaøi
ra, caùc oâng hoaøng AÛ Raäp naøy cuõng ñaõ traø nöôùc raát haäu hæ ñoái
vôùi caùc nhaân vaät then choát cuûa caû hai chaùnh ñaûng Myõ. Ví duï
nhö taëng vaøi trieäu myõ kim cho quyû xaây caát thö vieän cuûa caùc
Toång Thoáng Myõ maõn nhieäm nhö John F. Kennedy, Lyndon
B. Johnson, Richard Nixon, Ronal Reagan, Goerge H. Bush
vaø Bill Clinton. Ví duï nhö taëng vaøi trieäu myõ kim cho chöông

ÑA HIEÄU 70 27

trình xaõ hoäi cuûa caùc Ñeä nhaát Phu nhaân Myõ v. v. .

Ngöôøi Trung hoa coù caâu ñoàng tieàn ñi tröôùc laø ñoàng tieàn
khoân. Ñuùng nhö vaäy. Nhôø coù ñi tieàn tröôùc, maø trong nhöõng
naêm gaàn ñaây AÛ Raäp Saudi ñaõ giöõ ñöôïc eâm thaám tröôùc nhöõng
phaùt giaùc maø ñaùng lyù ra chaéc chaén phaûi laø nhöõng raéc roái
chính trò lôùn lao. Xin lieät keâ ra ñaây vaøi ví duï ñieãn hình:

*** Thaùng 10 naêm 2001, löïc löôïng cuûa Toå Chöùc Minh
Öôùc Baéc Ñaïi Taây Döông (NATO forces) ñoät kích vaøo vaên
phoøng Cao UÛy Trôï Giuùp Naïn Nhaân Chieán Cuoäc cuûa AÛ Raäp
Saudi taïi Bosnia (do hoaøng thaân Salman, Ñoâ tröôûng thuû ñoâ
Riyadh saùng laäp), ñaõ tòch thu ñöôïc hình aûnh cuûa hai toøa ñaïi
söù Hoa Kyø taïi caùc thuû ñoâ Keùnya vaø Tanzania, tröôùc vaø sau
khi bò noå bom phaù hoaïi. Taøi lieäu tòch thu ñöôïc taïi ñaây coøn coù
caû hình aûnh cuûa hai toøa cao oác Trung Taâm Maäu Dòch Theá
Giôùi ôû Nöõu Öôùc, vaø duïng cuï laøm theû nhaân vieân giaû cho caùc
vieân chöùc Boä Ngoaïi giao Hoa Kyø.

*** Moät cuoäc ñieàu traàn taïi quoác hoäi Hoa kyø cho thaáy,
moät nhaân vieân teân laø Tarik Hamdi taïi chi nhaùnh cuûa Hoïc
vieän Giaùo lyù Islam taïi Hoa Thònh Ñoán (moät toå chöùc töø thieän
do AÛ Raäp Saudi saùng laäp), ñaõ cung caáp cho Osama bin Laden
nhöõng vieân ñieän trì ñaëc bieät ñeå xöû duïng caùc maùy ñieän thoaïi
veä tinh (satellite phone), raát caàn thieát cho nhaân söï trong caùc
toå chöùc voâ-quoác-gia, hay lieân-quoác-gia xöû duïng.

*** Cô quan FBI phaùt giaùc ra nhöõng vuï chuyeån ngaân
khoång loà töø caùc giôùi chöùc AÛ Raäp Saudi vaøo tröông muïc cuûa
caùc toå chöùc töø thieän Hoái Giaùo taïi Hoa Kyø, ñeå roài töø ñaây tung
ra taøi trôï taøi trôï cho caùc ñöôøng daây tuyeån moä, huaán luyeän vaø
ñieàu ñoäng khuûng boá. Chính quyeàn Myõ ñaõ phong toûa caùc
tröông muïc naøy, chöù chöa thaáy coù phaûn öùng naøo khaùc hôn.

*** Muøa heø naêm 2002, nhaät baùo lôùn USA Today loan tin
ñaõ phaùt giaùc ra nhöõng website phaùt xuaát töø AÛ Raäp Saudi, vôùi
muïc ñích thoâng tin lieân laïc, tuyeån moä, ñieàu haønh cuûa caùc toå
chöùc trong heä thoáng hoaït ñoäng khuûng boá Al Qaeda cuûa Osama
bin Laden.

28 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

*** Moät phuùc trình cuûa chính Hoäi Ñoàng Baûo An Lieân
Hieäp Quoác cuõng cho thaáy, trong nhöõng naêm cuoái theá kyû 20
sang ñaàu theá kyû thöù 21, caùc toå chöùc khaùc nhau cuûa AÛ Raäp
Saudi ñaõ taøi trôï cho Al Qaeda khoaûng treân 500 trieäu myõ kim.

Naêm 1997, Ñaïi Töôùng Binford Peay III, Tö Leänh Löïc
Löôïng Hoa Kyø taïi Trung Ñoâng luùc baáy giôø, coù ñeán chính
thöùc thaêm vieáng hoaøng gia Saudi. Laàn ñoù, Töôùng Peay chöùng
kieán taän maét, ngöôøi ñöùng saùt caïnh vaø thì thaøo nhaéc tuoàng to
nhoû vaøo tai King Fadh laïi chính laø oâng hoaøng uùt Prince Abdul
Aziz, khoâng coù chaân trong noäi caùc, chôù khoâng phaûi laø Crown
Prince Abdullah, nhö oâng töôùng ñaõ ñöôïc thuyeát trình tröôùc.
Töï bieát mình chöa coù ñuû thaâm nieân ñeå coù teân trong danh
saùch caùc oâng hoaøng chôø noái ngoâi, Prince Aziz ñaõ khai thaùc
trieät ñeå nhöõng thaùng ngaøy keà caän beân vua cha khi King Fadh
coøn hít thôû, khoâng boû lôõ moät cô hoäi naøo ñeå ngaám ngaàm taïo
haäu thuaån rieâng tö, phoøng khi toái löûa taét ñeøn coù theå xaûy ra
baát cöù luùc naøo do tình traïng söùc khoûe ñang suy suïp toài teä cuûa
King Fadh.

Trong soá nhöõng vieäc laøm thuoäc loaïi naøy cuûa Prince Aziz,
coù nhöõng tröôøng hôïp raát voâ traùch nhieäm, baát chaáp moïi haäu
quaû. Ví duï nhö vaøo thaùng 9 naêm 1997, Prince Aziz ñaõ taâu leân
vua cha, vaø ñöôïc King Fadh chuaån chi moät ngaân khoaûn 100
trieäu myõ kim vieän trôï cho nhoùm caàm quyeàn Taliban taïi A
Phuù Haõn, maëc duø luùc baáy giôø Taliban ñang che chôû cho Osama
bin Laden. Luùc ñoù, Osama ñaõ ly khai vaø troán khoûi AÛ Raäp
Saudi sang aån naùu beân A Phuù Haõn, vôùi lôøi theà seõ trôû veà laät
ñoå hoaøng gia Saudi. Taïi quoác noäi, Prince Aziz cuõng khoâng
ngöøng to nhoû vaøo tai King Fadh, vaø lieân tieáp xin ñöôïc nhieàu
ñaëc aân taøi trôï cho toå chöùc hoài giaùo quaù khích Wahhabi, moät
toå chöùc ñang ñieàu haønh nhieàu ñeàn thôø, thaùnh ñöôøng, nôi maø
tö töôûng quaù khích baøi-taây-phöông, choáng ki-toâ giaùo ñöôïc
rao giaûng cho giôùi treû. Caùc toå chöùc Al Qaeda ôû A Phuù Haõn,
Fatah ôû Lebanon vaø Hamas ôû Palestine tuyeån moä nhaân vieân
quyeát töû töø ñaây. OÂng hoaøng uùt Prince Aziz ñaëc bieât taïo caûm
tình vôùi caùc laõnh tuï Wahhabi, ñeå coù haäu thuaån cho söï an toaøn

ÑA HIEÄU 70 29

cuûa meï con oâng ta trong hieän taïi, vaø cuõng hy voïng laø seõ coù
theá löïc ñaåy oâng ta leân ngai vaøng sau naøy.

Tin khoâng chaùnh thöùc töø haønh lang Nguõ Giaùc Ñaøi
cho hay, ngöôøi AÛ Raäp Saudi ñaõ hieän dieän trong moïi caáp boä
cuûa caùc toå chöùc khuûng boá hoài giaùo, töø caáp cao nhö tö töôûng,
thieát keá, taøi trôï v. v. . xuoáng cho ñeán caáp thaáp nhaát nhö nhöõng
nhaân vieân quyeát töû mang bom. Vuï “9/11”, trong toång soá 19
hung thuû cöôùp maùy bay, ñaõ coù ñeán 15 quaân khuûng boá mang
quoác tòch Saudi laø vì vaäy. Nguoàn tin naøy keát luaän: Neáu khoâng
coù söï ñoåi thay kòp thôøi, AÛ Raäp Saudi coù theå seõ laø trung taâm töï
huûy cuûa theá giôùi AÛ Raäp sau naøy. Vì quaân khuûng boá töï saùt
khoâng phaûi chæ coøn coù taán coâng vaøo caùc cô sôû cuûa Anh, Myõ,
Do Thaùi maø thoâi. Môùi ñaây taïi Bagdah, hoï cuõng ñaõ taán coâng
vaøo caùc vaên phoøng thoâng taán xaõ, vaøo cô sôû Hoàng Thaäp Töï
quoác teá, vaø nhaát laø vaøo caû Boä Chæ Huy tieàn phöông cuûa Lieân
Hieäp Quoác nöõa. Moät buoåi chieàu ñaàu thaùng 9 naêm nay, moät
chieác xe vaän taûi chôû ñaày chaát noå aâm thaàm ñeán ñaäu saùt beân
töôøng khaùch saïn Canal vaø phaùt noå, gaây töû thöông cho 24
nhaân vieân LHQ, bò thöông 86 ngöôøi khaùc. Trong soá töû thöông
coù oâng Sergio Vieira de Mello, vieân chöùc ngoaïi giao cao caáp
ngöôøi Brazil phuï traùch Boä Chæ Huy naøy. Nhöng ñaëc bieät vaø
söõng sôø nhaát ñoái vôùi hoaøng gia Saudi, laø vaøo ngaøy 12 thaùng
5 vaø cuoái thaùng 10 naêm nay, quaân khuûng boá töï saùt cuõng ñaõ
hai laàn mang bom vaøo cho noå caùc cô sôû cuûa chính quyeàn
Saudi ngay giöõa thuû ñoâ bình an Riyadh nöõa. Con quaùi vaät ñaõ
xoång chuoàng, ñöùt xích. Gaäy oâng ñaõ baét ñaàu ñaäp laïi chính
löng oâng.

Tröôùc nhöõng xaàm xì trong giôùi chính trò veà nguoàn tin
treân, Boä Ngoaïi Giao Hoa Kyø tieáp tuïc ñaùnh ñu vôùi quyû. Ngoaïi
Tröôûng Collin Powell ñieän thoaïi traán an caùc oâng hoaøng Saudi.
Vaø ngay khi khoùi buïi mòt muøng cuûa Trung taâm Maäu Dòch Theá
Giôùi taïi Nöu Öôùc chöa laéng xuoáng heát, Thöù Tröôûng Alan
Larson ñaõ laäp töùc ñöôïc cöû bay sang AÛ Raäp, mang theo nhöõng
ñeà nghò töø Hoa Thònh Ñoán vôùi nhaø caàm quyeàn Riyadh, laø
neân coi laïi caùc vuï taøi trôï cho nhöõng cô quan töø thieän, laø xin

30 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

ñöøng queân raèng Osama coøn ñang taïi ñaøo, vaø ñaõ theà seõ laät ñoå
hoaøng gia Saudi v. v. . Ñieåm sau cuøng trong danh saùch cuûa
Thöù Tröôûng Alan Larson trong söù maïng laàn ñoù laø, nhaéc laïi
chính quyeàn Riyadh saün saøng soá löôïng daàu thoâ döï tröõ ñeå
tung ra, khi Hoa Kyø ñoäng binh queùt doïn raùc reán quanh vöông
quoác sa maïc ñang cheåm cheä ngoài treân bieån daàu meânh moâng,
nhöng ñoàng thôøi cuõng ñang goàng mình tröôùc nhöõng côn soùng
ngaàm coù cöôøng ñoä mang ñeán nguy cô töï huûy cuûa toaøn vuøng
nghìn moät ñeâm leû . .

Leâ Phaøm Nhaân.

Cuoái naêm 2003

ÑA HIEÄU 70 31

SÔÙ Hoâm nay Boån Taùo
TAÙO Côõi caù veã Trôøi
QUAÂN Thaàn coù ñoâi lôøi
Cung nghinh Thöôïng Ñeá
Ngoïc Traâm / 19B Thaùnh Thöôïng Vaïn Tueá
Vaïn Tueá! Vaïn Vaïn Tueá !
Daï ... Daï ... Muoân taâu
Tröôùc khi Thaàn keå
Ngoïc Hoaøng Thöông Ñeá
Thaàn ñaây chöùc Taùo Chuyeän döôùi traàn gian
Voõ Bò phu nhaân Thaàn xin Ngaøi ban
Thay maët phu quaân Cho Thaàn vaøi phuùt
Leân chaàu Thöôïng Ñeá Ñeå Thaàn chaêm chuùt
Moãi naêm moät leã Xieâm aùo chænh teà
Thaùng chaïp haêm ba Muõ maõo ñeà hueà
Thaàn ñöôïc moïi nhaø Keûo Thaàn thaát leã
Saém cho xieâm aùo Roài Thaàn seõ keå
Luoân caû muõ maõo Chuyeän ngaén chuyeän daøi
Teà chænh ñaøng hoaøng Coù moät khoâng hai
Coù caù cheùp vaøng Nôi mieàn Haï Giôùi
Ñeå cho Thaàn côõi Tuøng ... tuøng ... tuøng ... tuøng !
Maëc duø thôøi buoåi Caéc ... caéc ... caéc ... tuøng
Tieán boä vaên minh
Cheá taïo veä tinh Muoân taâu Thöôïng Ñeá
Bay treân quyõ ñaïo
Thaàn xin ñöôïc keå
Baåm baùo Ngoïc Hoaøng
Moïi chuyeän theá gian
Coù sao noùi vaäy
Thaàn khoâng noùi baäy
Cuõng chaúng noùi ngoa
Thaàn quan nieäm laø
Baåm baùo trung thöïc
Thaàn ngöôøi chính tröïc
Noùi naêng ñaøng hoaøng
Trình taâu roõ raøng
Ñeå Ngaøi thaåm ñònh

32 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

Thaàn khoâng xu nònh Thôøi söï hieän nay
Mieäng löôõi hai chieàu Theo doõi töøng ngaøy
Lôïi loäc bao nhieâu (!?) Chuyeän beân Irak
Thaàn coøn theâm toäi Lieân quaân nhaát quyeát
Ñaõ chaúng coù lôïi Laät ñoå Saddam
Laïi theâm raày raø Theá giôùi baøng hoaøng
Phu quaân Thaàn la Ñaén ño suy nghó
Ngaøi coøn quôû maéng Tính toaùn raát kyõ
Thaàn luoân “Töï thaéng” Nhöng Myõ cuõng lo
Giöõ vöõng laäp tröôøng Vaán ñeà gay go
Ñi theo con ñöôøng “Löôõng ñaàu thoï ñòch”
Truyeàn thoáng Voõ Bò Baát di baát dòch
Ngaøy xöa ... Theà cheát Cuoäc chieán kyø naøy
Baûo veä Non Soâng Moïi söï phôi baøy
Nay vaãn moät loøng Raát laø tinh xaûo
Höôùng veà Toå Quoác Khoâng taäp vuõ baõo
Hoaøn caûnh boù buoäc Maùy bay taøng hình
Voõ Bò caùc Anh Cuøng nhieàu veä tinh
Chöa theå hoaøn thaønh Daãn ñöôøng chæ ñieåm
Söù maïng cöùu nöôùc Tröôùc khi tieán chieám
Nhöng khoâng töø khöôùc Thaønh phoá Baùt-Ña
Traùch nhieäm ñöôïc trao OÂi thoâi naøo laø
Nhaát ñònh theá naøo Bieát bao phi ñaïn
Cuõng veà Phuïc Quoác ... Thaû xuoáng haøng loaït
Do phaùo ñaøi bay (B52)
Muoân taâu Thaùnh Ñeá Thaàn thaáy ñieäu naøy
Chaúng coøn chi nöõa!
Khôûi ñaàu Thaàn keå Xa troâng: bieån löûa
Thôøi söï Naêm Chaâu Traøn ngaäp Thuû Ñoâ
Thaàn thaät ñau ñaàu Irak töøng giôø
Chieán tranh tang toùc Treân ñaø tieâu dieät
Hieän nay côn loác Löïc löôïng ñaëc bieät
Khuûng boá lan traøn Cuûa toaùn lieân quaân
Daân laønh cheát oan Tieán laïi thaät gaàn
Khaép nôi nhoán nhaùo Thuû ñoâ Irak
Tin töùc caùc baùo Möa bom giaêng maéc

ÑA HIEÄU 70 33

Khoùi löûa ngôïp trôøi Nhö F15 – F14
Theâm vôùi nhöõng lôøi Tung bay khaép choán
Keâu goïi ñaàu thuù Thì coù Beâ hai (B2)
Ñòch taùch haøng nguõ Nhöng laïi hay xaøi
Ruû nhau ñaàu haøng EÙp moät moät baûy (F117)
Leân tôùi caû ngaøn Thaàn laïi coøn thaáy
Chöù khoâng phaûi ít Thieát giaùp nöõa cô!
Baõo caùt muø mòt Thaàn thaät khoâng ngôø
Caûn ñöôøng tieán binh Tinh vi quaù côõ!
Nhöng toaùn Lieân Minh Bieát ñaâu maø ñôõ
Khoâng ngöøng tieán chieám M1 – A2
Myõ Anh thöïc hieän Thieát giaùp coù taøi
Taán coâng môû maøn Choáng nhieàu loaïi ñaïn
Lieân tieáp haøng ngaøn Ngoaøi ra nöôùc baïn
Vuõ khí hieän ñaïi Trong nhoùm Lieân Minh
Taát caû moïi loaïi Ñaõ gôûi theâm binh
Ñeàu ñöôïc saün saøng Trang bò tæ mæ
Lieân quaân nhòp nhaøng Vôùi nhieàu vuõ khí
Ñem ra xöû duïng Hieän ñaïi tinh vi
Loaïi töøng kheùt tieáng Khaû naêng?! Thoâi thì
Laø Beâ Naêm Hai (B52) Saùt phaït haøng loaït
Theo Nguõ Giaùc Ñaøi Myõ – Anh döùt khoaùt
Coù nhieàu bom laï Giaûi quyeát thaät nhanh
Naøo Tomahawk Neân ñaõ song haønh
Naøo bom Paveway Tham gia cuoäc chieán
Bom Jassm, bom Jdam Thaàn xin quaû quyeát
Roài thì bom MOAB Cuøng Thaùnh Thöôïng raèng
Bom Chuøm, Bom E Coäng saûn Vieät Nam
Bom naøo cuõng ... ôùn Maát aên maát nguû
Maùy bay côõ lôùn Chuùng thaáy haøng nguõ
A8 – A10 Saddam Hussein
Coù chaïy ñaøng trôøi Phaûi chòu nhieàu phen
Cuõng khoâng troán thoaùt Thaát ñieân baùt ñaûo
Theâm vaøi loaïi khaùc Daân chuùng baùt nhaùo
Taøng hình raát sieâu Reo hoø bieåu tình
Myõ coù raát nhieàu Giöït xaäp töôïng hình

34 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

Vò Ñaïi laõnh tuï ! “Kim” duø nhieàu lôøi
(Saddam Hussein) Chaúng ai tin ñöôïc!
Ñaây cuõng laø vuï Bò Myõ töø khöôùc
Töôïng Ñaøi thöù hai Noùi chuyeän song phöông
Tröôùc ñaây laø ... “Ngaøi” Baéc Haøn nhieãu nhöông
Teân “Leâ Nin Nít” Quaäy phaù Baùn Ñaûo (Trieàu
Vieät coäng cuoáng quít Tieân)
Töï hoûi ... Bao giôø? Coøn tuyeân boá haõo
Ñeán töôïng Giaø Hoà Laém chuyeän nhieàu lôøi
Khoâng coøn choã ñöùng!? Nga, Taøu doãi hôi
Thieân cô baùo öùng Baøy möu tính keá
Thôøi theá xoay vaàn Töôûng laøm khoù deã
Coäng saûn laàn laàn Huø doïa ñöôïc ai
Treân ñaø tieâu dieät Ñeán khi vaùn baøi
Thaàn coøn ñöôïc bieát Irak thaát thuû
Chuyeän beân Trung Ñoâng Thay quyeàn ñoåi chuû
Bao ñeâm nhoïc coâng “Kim” môùi giaät mình
Theo doõi tin töùc Khoâng daùm linh tinh
Do Thaùi aám öùc Ñoøi hoûi quaù ñoä
Vôùi Palestin Ñaønh phaûi nhöôïng boä
Ñaùnh nhau trieàn mieân Noùi chuyeän ña phöông
Khoâng tieàn khoaùng haäu Chaúmg daùm coi thöôøng
Chòu ñôøi khoâng thaáu Cuõng khoâng khoù deã
Thaàn cuõng sôï luoân Tieáp theo Thaàn keå
Ñoâi luùc Thaàn buoàn Cuõng chuyeän AÙ Chaâu
Theá gian töông khaéc Thaàn thieät laø raàu
Chuyeän anh Haøn Baéc Caùi Anh Trung Coäng
Ñeà nghò thaûo thöông Ñaát nöôùc quaù roäng
Nhöng laïi coi thöôøng Daân laïi quaù ngheøo
Thoûa öôùc 94 (1994) Hieåm hoïa ì seøo
Teân “Kim” khoán ñoán Moâi sinh traàm troïng
Lôõ daïi khoe khoang Thænh thoaûng Taøu Coäng
Muoán ñöôïc ngang haøng Vaãn neït Ñaøi Loan
Noùi chuyeän vôùi Myõ Khoâng cho Taiwan
“Kim” duø tính kyõ Tuyeân boá Ñoäc laäp
Myõ vaãn khoâng chôi Neáu khoâng seõ nhaäp

ÑA HIEÄU 70 35

Ñaûo quoác tí hon Thaàn khoâng bieáng nhaùc
Thaønh tænh beù con Seõ laïi trình taâu
Cuûa Anh Trung Coäng Chuyeän laï naêm chaâu
Chuyeän duø coù thaät Khoâng baèng Baûn Quoác
Thaàn cuõng chaúng tin Tuøng ... Tuøng ... Tuøng ... Tuøng
Theo Thaàn ñieàu nghieân Caéc ... Caéc ... Caéc ... Tuøng
Ñaâu phaûi chuyeän deã
Traêm möu nghìn keá Muoân taâu Thöôïng Ñeá
Cuõng khoù hình thaønh
Sao daùm lanh chanh Tröôùc khi Thaàn keå
Ñuïng ñoä vôùi Myõ!? Ñeán chuyeän Vieät Nam
Thaàn xin “baät mí” Thaàn laïi vaøi haøng
Moät tí vaäy thoâi Trình theâm moät vieäc
Keå leå moät hoài Hieän nay coù chuyeän
“Thieân cô” baïi loä! Beänh laï phaùt sinh
Phu quaân Thaàn sôï Ai cuõng giaät mình
Lôõ Thaàn ñaõ dôû Vì khoâng thuoác chöõa
Coøn hay noùi dai Soát cao, oùi möûa
Laïi noùi quaù daøi Ngoäp thôû meâ man
Neân chi traät laát Chaån ñoaùn laâm saøng:
Tieàn haäu baát nhaát Vieâm phoåi aùc tính (SARS)
Bieát tính laøm sao Ai ñaõ nhuoám bònh
Noùi naêng theá naøo Phaûi soáng caùch ly
Ñeå Ngaøi khoûi giaän Mau choùng caáp kyø
Taâu trình caån thaän Neáu khoâng seõ cheát
Keûo Ngaøi doãi hôøn Moïi ngöôøi ñeàu bieát
Ñöøng coù “ba lôn” Neân phaûi giöõ gìn
Ngaøi cho “lay off” Theo doõi töï “EÂn”
Nghe qua Thaàn khôùp Ñeå coøn khai baùo
Ñaâu daùm coi thöôøng Theo nhö baùo caùo
Thô phuù vaên chöông Thaàn bieát hieän nay
Phu Quaân kieåm duyeät Treân theá giôùi naøy
Thoâi thì ... Moïi chuyeän Ñaõ nhieàu ngöôøi cheát
Taïm gaùc ôû ñaây Trung Coäng tröôùc heát
Cho Thaàn vaøi giaây Keá ñeán Hoàng Koâng
Ñeå Thaàn Relax Qua Phi Luaät Taân

36 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

Maõ Lai, Haø Noäi Quan Thaày Trung Coäng
Beänh cuõng laây voäi Vuï Thaùc Baûn Gioác
Ngaû Singapore Cöûa aûi Nam Quan
Beänh coøn traøn qua Tröôùc cuûa Vieät Nam
Beân UÙc Ñaïi Lôïi Nay ñaâu coøn nöõa!
Beänh cuõng lan tôùi Taøu Coäng chôi böïa
Xöù Canada Chieám caû Hoaøng Sa
Theá giôùi lo ra Chuùng coøn ba hoa
Caên beänh hieän taïi Mang danh giaûi phoùng
Thaàn raát aùi ngaïi Giaêc thuø Vieät Coäng
Beänh laï lan traøn Cöôõng chieám Mieàn Nam
Laïi deã laây lan Daân Vieät baøng hoaøng
Cho ngöôøi döôùi theá ... Laùnh ra haûi ngoaïi
Sau ñaây Thaàn keå Ngöôøi Vieät hieän taïi.
Chuyeän ôû Vieät Nam Treân khaép Naêm Chaâu
OÂi thoâi! Nguùt ngaøn Khaéc phuïc cuøng nhau
Noùi sao cho heát Thaønh coâng vöôït böïc
Thaàn thaáy baét meät Treân moïi laõnh vöïc
Laïi theâm ñau ñaàu Cöïc khoå gian lao
Raàu ôi laø raàu! Baát cöù ngaønh naøo
Baïo quyeàn Coäng saûn Cuõng coù ngöôøi Vieät
Khoâng coù nhaân baûn Moät nieàm haõnh dieän
Tình caûm con ngöôøi Laïi theâm töï haøo
Soáng nhö löôøi öôi Cho toaøn ñoàng baøo
Loøng lang daï thuù Quoác Gia Haûi Ngoaïi
Chaúng tình maùu muû Tuy nhieân hieän taïi
Chaúng nghóa ñoàng baøo Tha höông xöù ngöôøi
Neáu ai keâu gaøo Cuoäc soáng noåi troâi
Töï do daân chuû Ñôïi ngaøy quang phuïc
Chuùng beøn haï thuû
Hoaëc baét boû tuø Muoân taâu Thöôïng Ñeá
Keå caû nhaø tu
Ñeàu bò baét bôù Ñaây lôøi keâu goïi
Chuùng coøn caéc côù Cuûa Taùo Phu Nhaân
Caét ñaát nhöôøng ñai Thaàn xin aân caàn
Daâng bieån cho baày Gôûi ñi toaøn theå

ÑA HIEÄU 70 37

Nhöõng ngöôøi baïn treû Ñieàu chænh roõ raøng
(Thanh, Thieáu nieân Ña Hieäu) Noäi dung yù töù
Cuøng nhöõng baïn giaø Ñaây cuõng laø vuï
(Ñoàng Moân) Luõ veïm ñieân ñaàu
Neáu caûm nhaän laø Chuùng beøn yeâu caàu
Mình daân Nöôùc Vieät Phaûn ñoái döï luaät
Ñoâi lôøi tha thieát Ñaõ ñöôïc chaáp thuaän
Keâu goïi nhaân taâm Treo côø Queâ Höông
Xin höôùng moät loøng Ngay taïi sieâu cöôøng
Cöùu nguy Ñaát Nöôùc Côø Hoa xöù Myõ
Non soâng gaám voùc Beàn taâm nhaát trí
Chaúng cuûa rieâng ai Ngöôøi Vieät Quoác Gia
Chaúng phaûi coù taøi Soáng xa queâ nhaø
Môùi ra tranh ñaáu Treân ñaø thaêng tieán
Toå Quoác yeâu daáu Côø Vaøng xuaát hieän
Ñang ñôïi chuùng ta Cuøng khaép moïi nôi
Nhaát ñònh phaûi ra Laøm chuùng roái bôøi
Choáng Mafia Haø Noäi ... Phaûn ñoái aàm ó
Thaàn xin thöa voäi Thaàn cuõng tæ mæ
Beân Virginia Neân baùo caùo ngay
Thöa ngaøi ñoù laø Moät tin môùi ñaây
Con chaùu Voõ Bò Ñeå Ngaøi thaåm ñònh
Tham khaûo goùp yù Baïo quyeàn ñöôïc lònh
Quyeát chí ñöùng leân Chæ ñònh töôùng Traø (P.V.Traø)
Thaät xöùng vôùi teân Daãn boïn gaø nhaø
Thanh nieân Ña Hieäu Cuõng vaøi chuïc tröï
Xin gaëp Daân Bieåu Toaøn laø côõ böï
Haï Vieän Quoác Gia Ñeán Myõ hoïp baøn
Ñeå ñöôïc thoâng qua Nhöng gaëp phaûi maøn
Döï luaät HB 2829 Phaûn khaùng maïnh meõ
Tuy gaây trôû ngaïi Thay vì ... Ñaùng leõ
Caûn trôû tieán trình Huøng duõng nhö ai
Nhöng coäng ñoàng mìmh Theá nhöng vaùn baøi
Vaãn ñang tieáp tuïc Vaøo giôø phuùt choùt
Vaän ñoäng löôõng vieän Khoâng ñöôïc tieáp ñoùn
Tieåu bang – Lieân bang Traân troïng leã nghi

38 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

Nguyeân do laø vì Hoûa hoaïn thaät to
AÙp löïc choáng ñoái Thieâu ruïi ra tro
Phaùt sinh töø khoái Trung taâm Thöông Maïi
Ngöôøi Vieät Quoác Gia Thaät laø tai haïi
Nôi xöù côø Hoa Chöùng toû baïo quyeàn
Vaø khaép theá giôùi Chaúng ñuû thieän duyeân
Löôõng ñaûng Quoác Hoäi Cai trò ñaát nöôùc
Daân Chuû & Coäng Hoøa Duø sau duø tröôùc
Ñaõ cuøng ñöa ra Cuõng chaúng coøn laâu
YÙ kieán phaûn ñoái Coäng saûn seõ mau
Haï Vieän Quoác Hoäi Veà Chaàu Dieâm Chuùa
Cuûa nöôùc Hoa Kyø
Mau choùng töùc thì Muoân taâu Thöôïng Ñeá
Ñeä trình Döï Luaät
Boán traêm haêm baûy (427) Naõy giôø Thaàn keå
Thaàn coøn ñöôïc thaáy Toaøn chuyeän Vieät Nam
Chuyeän keå sau ñaây Giôø Thaàn chuyeån sang
Xaûy ra haøng ngaøy Sinh hoaït Voõ Bò
Taïi nôi Quoác Noäi Tha höông xöù Myõ
Daân chuùng ... thaät toäi Cuõng vaøi thaäp nieân
Hoái loä khaép nôi Vì laém cô duyeân
AÂn oaùn tôi bôøi Neân ñöôïc gaëp laïi
Sinh ra nhieàu chuyeän Voõ Bò hieän taïi
Ngöôøi daân beù mieäng ÔÛ khaép Naêm Chaâu
Thaáp coå keâu trôøi Phoái hôïp cuøng nhau
Ai naáy ... Hôõi ôi! Choïn ngaøy Ñaïi Hoäi
Khoå ôi! laø khoå! Voõ Bò chôi troäi
Tham nhuõng quaù ñoä Hai naêm moät laàn
Coù vuï Naêm Cam Ñòa ñieåm xoay vaàn
Vuï aùn lieân quan Cho ngaøy toå chöùc
Moïi ngaønh moïi caáp Moïi ngöôøi raát möïc
Tai tieáng tôùi taáp Mong öôùc xoân xao
Ai cuõng bieát raèng Keû ñoùn ngöôøi chaøo
Chuyeän naøy laêng nhaêng Vui nhö phaùo teát
Toaøn “Ñaïi laõnh tuï” Gaëp nhau keå heát
Ngoaøi ra coøn vuï Nhöõng chuyeän ngaøy xöa

ÑA HIEÄU 70 39

Daõi naéng daàm möa Phu Quaân Thaàn raàu
Taùm tuaàn huaán nhuïc Sinh ra lo nghó
Chòu khoå chòu cöïc Laø Daâu Voõ Bò
Ñöôïc gaén Alpha Thaàn phaûi quan taâm
Khi ñoù môùi laø Moïi chuyeän xa gaàn
Sinh vieân Voõ Bò Ñeàu lo quaùn xuyeán
Thao tröôøng chaêm chæ Giuùp “chaøng” moïi chuyeän
Ra tröôøng thaønh coâng Lo vieäc teà gia
Chieán tröôøng haøo huøng Laïi chaúng boû qua
Xöùng danh Ña Hieäu Chuyeän “Non” chuyeän “Nöôùc”
Ngaøy xöa ñuùng ñieäu Chia xeû töøng böôùc
Kieám baïc Roàng vaøng Nhöõng noãi nhoïc nhaèn
Ngaøy nay huy hoaøng Nhöõng chuyeän khoù khaên
Hieån vinh xöù khaùch Thaàn ñeàu khuyeán khích
Ñoâi lôøi boäc baïch Khoâng ngoaøi muïc ñích
Töø taän ñaùy loøng “Töï Thaéng Chæ Huy”
Thaàn ñaây nhöõng mong Voõ Bò gan lì
Ngaøy veà phuïc quoác Xöùng danh “Ña Hieäu”!
Thaàn khoâng töø khöôùc Thaàn ñaây tieâu bieåu
Cuõng xin ñaàu quaân Voõ Bò phu nhaân
Ñeå soáng cho gaàn Thích soáng hôïp quaàn
Gia ñình Voõ Bò Taïo theâm söùc maïnh
Naêm ngoaùi: Nhaâm Ngoï Thaàn ñaõ boäc baïch
Naêm nay: Quí Muøi Trình taáu leân Ngaøi
Saép tôùi ñaây roài Thieän tai, thieän tai
Laø naêm Con Khæ Xin Ngaøi hoan hæ
Phu Quaân Thaàn kyõ Thaàn phaûi tæ mæ
Ghi soå haøng naêm Trình taâu roõ raøng
Vaø cöù moãi raèm Moïi vieäc ñaøng hoaøng
Vieát ra thaønh sôù Quang minh chính ñaïi
Sôï Thaàn sô hôû Naêm sau gaëp laïi
Seõ taáu trình sai Thaùng chaïp haêm ba
Lôõ ngaøi giaän dai Thaàn mong laïi laø
Phaït vaøi ba ... “cuû” Taùo Thaàn Voõ Bò
Thaàn buoàn uû ruõ Laøm vieäc meät nghæ
Maët uû maøy chaâu Thaàn thaáy chaúng ham

40 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

Nhöng Thaàn phaûi kham Soáng nôi ñaát khaùch
Vì Thaàn naëng nôï Chæ laø taïm dung
Neáu Thaàn sô hôû Mong ngaøy truøng phuøng
Hay loãi ñieàu chi Coøn veà Coá Quoác
Xin Ngaøi Töø Bi Thaàn xin thöa tröôùc
Ra tay teá ñoä Voõ Bò ñi ñaâu
Chöù Thaàn ñaâu sôï Thaàn xin theo haàu
Mieäng tieáng theá gian Troïn trình phu phuï
Duø bò haøm oan
Cuõng laø phaàn soá Muoân taâu Thaùnh Ñeá
Cho duø coù khoå
Cuõng laø nghieäp duyeân Nhöõng chuyeän thaàn keå
Neân Thaàn vöõng tin Xem chöøng ñaõ daøi
Ôn treân Thöôïng Ñeá ... Baây giôø xin Ngaøi
Thaàn veà döôùi Theá
Naõy giôø Thaàn keå Chöù Thaàn khoâng theå
ÔÛ maõi ñaây laâu
Chuyeän ngaén chuyeän daøi Thaàn xin cuùi ñaàu
Giôø ñaây xin Ngaøi Baùi bai, Thöôïng Ñeá
Thaàn veà döôùi ... “Nôù” Thaùnh Thöôïng vaïn tueá.
Thaàn coøn ñi chôï Vaïn tueá! Vaïn vaïn tueá! ...
Naáu nöôùng linh tinh
Coøn ñi shopping Nieân lòch Quí Muøi
Mua vaøi ba thöù Haêm ba thaùng chaïp
Tha höông vieãn xöù
Soáng nôi xöù ngöôøi P.N Phu Nhaân
Thaàn vaãn nhôù lôøi Taùo Thaàn Phuïng Sôù
OÂng baø daïy doã
Chòu thöông chòu khoù
Lo cho ñaøn con
Ñeå phu quaân coøn
Caøy hai ba Job
Kyù ca kyù coùp
Môùi ñuû chi tieâu
Ñaâu daùm chôi lieàu
Tieâu tan tích taéc

ÑA HIEÄU 70 41

HOIÄ Trong daân gian Vieät Nam
GIONÙ G,
LANØ G coù löu truyeàn hai caâu ca dao sau
PHUØ
ÑONÅ G “Moàng baåy hoäi Khaùm, moàng
taùm hoäi Daâu,
Khieát Chaâu
Nguyeãn Huy Huøng Moàng chín ñaâu ñaâu, thì veà hoäi
Gioùng”
K1
“Moàng chín thaùng tö,

Khoâng ñi hoäi Gioùng cuõng hö
moät ñôøi.”

Haøng naêm cöù ñeán cuoái

thaùng Ba AÂm Lòch (khoaûng thaùng
4 Döông lòch) ngöôøi Vieät Nam löu
vong tî naïn Coäng saûn treân toaøn
Theá giôùi, laïi ñöôïc dòp thaáy baùo
chí vaø caùc ñaøi phaùt thanh Vieät ngöõ
ñua nhau loan tin nhaéc nhôû veà
NGAØY KYÛ NIEÄM PHUØ ÑOÅNG
THIEÂN VÖÔNG vaø HOÄI GIOÙNG.
Nhöõng ai tröôùc kia chöa coù dòp ñi
xem Hoäi Gioùng, ñeàu haùo höùc
muoán coù dòp veà taän laøng Phuø
Ñoång xem Hoäi moät laàn cho bieát.

Chaúng bieát nhöõng neà neáp thuû
tuïc thuaàn tuùy Vieät Nam coå xöa,
cuûa caùc Leã Hoäi coù coøn ñöôïc duy
trì khoâng, hay ñaõ bò bieán cheá lai
caêng theo Vaên hoaù Xaõ hoäi Chuû
nghiaõ roài, thì coøn gì ñaùng thuù vò
maø haùo höùc veà xem. Hôn nöõa,
chuùng ta nhöõng ngöôøi löu vong
tî naïn Coäng saûn, tröôùc kia voán
thuoäc goác choáng Coäng khoâng

42 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

khoan nhöôïng, nay vaãn tieáp tuïc vaän ñoäng Theá giôùi hoã trôï
Daân toäc Vieät Nam ôû trong nöôùc, vuøng leân laät ñoå baïo quyeàn
Coäng saûn Vieät Nam, giaønh laïi quyeàn Töï do Daân chuû vaø Nhaân
quyeàn, thì laøm sao coù ñöôïc söï baûo ñaûm veà an ninh caù nhaân
taïi Vieät Nam maø mô öôùc “aùo gaám veà laøng” ñeå xem Hoäi.

Thoâng caûm nhu caàu naøy cuûa Quùy vò, neân nhaân muøa Xuaân
Giaùp Thaân (Con Khæ) 2004 naøy, Toâi xin höôùng daãn Quyù vò
xem Hoäi Gioùng qua maáy trang giaáy, ghi laïi nhöõng gì chính
baûn thaân Toâi ñaõ ñöôïc tham döï vaøo cuoái Thaäp Nieân 1930. Vì
sinh tröôûng taïi thò xaõ Laïng Sôn, neân thuôû Thieáu nieân Toâi
khoâng coù dòp rong chôi tìm hieåu kyõ caøng veà queâ höông Toå
Noäi cuûa mình. Nhöng nhôø ñöôïc Cha keå truyeän cho nghe, vaø
sau naøy laïi coù dòp ñoïc saùch cuûa caùc nhaø khaûo cöùu ghi laïi,
neân cuõng möôøng töôïng ra ñöôïc phaàn naøo veà queâ höông ñaát
Toå cuûa mình. (Caùc saùch ñoù laø : Hoäi heø ñình ñaùm -Quyeån
Thöôïng- cuûa Toan AÙnh; Vieät Nam söû löôïc cuûa Traàn Troïng
Kim; Les feâtes de Phuø Ñoång cuûa Nguyeãn vaên Huyeân; vaø Ñaïi
Nam Quoác söû Dieãn ca cuûa Leâ Ngoâ Caùt vaø Phaïm ñình Toaùi.)

Cuoái Thaäp nieân 1930, khi 2 em gaùi hoï con Coâ ruoät cuûa
Toâi ñeán phieân ñöôïc Laøng cöû ra ñoùng caùc vai Nöõ Töôùng giaëc
AÂn, trong cuoäc dieãn traän Thaàn Tích cuûa Leã Hoäi, Toâi ñöôïc
Cha daãn veà laøng xem Hoäi Gioùng, vaø ñaây cuõng laø laàn duy
nhaát trong ñôøi.

Sau laàn xem Hoäi Gioùng vaøo cuoái Thaäp nieân 1930 naøy,
Toâi ñaõ caûm taùc maáy vaàn thô Töù Tuyeät vònh Ñöùc Thaùnh Gioùng,
Thaønh Hoaøng Laøng Phuø Ñoång cuûa Toå Tieân doøng Hoï Noäi nhaø
Toâi, nhö sau :

Töôùng Trôøi Thieát Luõng giuùp Huøng Vöông.

Dieät giaëc Taàu AÂn yeân boán phöông.

Ninh Soùc giaõ töø löu muõ giaùp.

Thieân Vöông Phuø Ñoång Thaùnh phi thöôøng.

ÑA HIEÄU 70 43

Vò trí ñòa dö cuûa laøng PHUØ ÑOÅNG (Laøng Gioùng).

Toång Phuø Ñoång thuoäc huyeän Tieân Du tænh Baéc Ninh,
goàm coù 4 xaõ : Phuø Ñoång, Phuø Döïc, Ñoång Xuyeân, vaø Ñoång
Vieân. Moãi xaõ chia ra thaønh nhieàu Giaùp. Xaõ Phuø Ñoång coù 6
Giaùp. Xaõ Phuø Döïc coù 4 Giaùp. Xaõ Ñoång Xuyeân coù 2 Giaùp. Xaõ
Ñoång Vieân coù 3 Giaùp.

Xaõ Phuø Ñoång coøn goïi laø laøng Gioùng, thoaït ñaàu thuoäc
ñòa phaän huyeän Voõ Giaøng (töùc laø Boä Vuõ Ninh), veà sau ñöôïc
taùch ra saùt nhaäp sang huyeän Tieân Du. Ñeán sau Hieäp ñònh
ñình chieán Geneøve 21-7-1954, baïo quyeàn Coäng saûn Vieät
Nam ñöôïc chia quyeàn thoáng trò toaøn mieàn baéc Vieät Nam, laïi
taùch laøng Phuø Ñoång ra khoûi huyeän Tieân Du tænh Baéc Ninh,
ñeå saùt nhaäp qua huyeän Gia Laâm tænh Haø Noäi.

Laøng Phuø Ñoång ôû taû ngaïn soâng Ñuoáng (coøn goïi laø soâng
Thieân Ñöùc), caùch tænh lî Baéc Ninh 23 caây soá veà phiaù Ñoâng
Nam, vaø caùch thaønh phoá Haø Noäi 18 caây soá veà phiaù Ñoâng
Baéc. Ñoái dieän vôùi laøng Phuø Ñoång ôû beân Höõu ngaïn soâng
Ñuoáng laø laøng Hoäi Xaù thuoäc phuû Gia Laâm tænh Haø Noäi (thôøi
Phaùp thuoäc Gia Laâm ñöôïc xeáp vaøo haøng Phuû chôù khoâng phaûi
Huyeän).

Töø thaønh phoá Haø Noäi muoán tôùi laøng Phuø Ñoång, phaûi
qua caàu Long Bieân (Pont Doumer, baây giôø Coäng saûn Vieät
Nam goïi laø caàu Chöông Döông) baéc ngang soâng Hoàng (rivieøre
Rouge), roài theo Quoác loä 1 ñi veà höôùng tænh lî Baéc Ninh
thaúng tôùi soâng Ñuoáng. Sau khi baêng qua caàu soâng Ñuoáng, reõ
sang tay phaûi ñi doïc theo bôø ñeâ chöøng 7 caây soá laø tôùi laøng.
Neáu ñi baèng xe hoaû, thì töø Ga Haøng Coû (Haø Noäi) qua caàu
Long Bieân, qua Ga Gia laâm, qua caàu Ñuoáng ñeán Ga Yeân
Vieân thì xuoáng, ñi boä reõ theo höôùng tay phaûi doïc bôø ñeâ ñeå
ñeán laøng. Hoài cuoái Thaäp nieân 1930 coù “xe tay” keùo thueâ,
chôû haønh khaùch di chuyeån töø Ga Yeân Vieân vaøo tôùi laøng, sau
naøy thì Toâi khoâng bieát.

Ngay taïi ñaàu laøng, gaàn beân bôø ñeâ coù moät caây ña to lôùn
vaø moät ñieám canh. Ñaây laø nôi ñeâm ñeâm traùng ñinh cuûa laøng,

44 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

thay phieân nhau ñeán tuï taäp laøm phaän söï canh gaùc, tuaàn phoøng
giöõ an ninh cho daân laøng. Vaøo muaø möa haøng naêm, nöôùc luõ
lôùn thöôøng gaây ngaäp luït, ñieám canh trôû thaønh truï sôû laøm vieäc
thöôøng tröïc suoát ngaøy ñeâm, cuûa ban canh phoøng ñeâ haøng
Toång.

Ñöùng treân bôø ñeâ taïi ñaàu laøng, coù theå troâng thaáy toaøn caûnh
caùc Giaùp, vaø noåi baät haún leân laø ngoâi ñeàn thôø Ñöùc Phuø Ñoång
Thieân Vöông (Ñeàn Thöôïng) ñoà soä, kieán truùc theo loái coå xöa.
Theo Thaàn Tích (söï tích noùi veà Thaàn ghi treân bia ñaù döïng taïi
Ñeàn) thì ngoâi Ñeàn ñöôïc xaây töø thôøi vua Huøng Vöông VI, vaø
ñöôïc söûa sang laïi roäng, lôùn hôn vaøo thôøi vua Lyù Thaùi Toå.

Beân phiaù Taây Ñeàn Thöôïng coù Chuaø Kieân Sô, laø nôi taù
tuùc cuûa Lyù Coâng Uaån khi chöa leân ngoâi Vua. Vaøo nhöõng dòp
tuaàn tieát, Ngaøi thöôøng ñeán Ñeàn Thöôïng leã, caàu xin Ñöùc Phuø
Ñoång Thieân Vöông phuø hoä cho töông lai cuûa mình. Ngaøi ñaõ
ñöôïc Thieân Vöông baùo moäng cho bieát laø, sau naøy seõ laøm Vua
vaø truyeàn ñöôïc Taùm ñôøi. Giaác moäng ñaõ öùng nghieäm, neân
sau khi Lyù Coâng Uaån leân ngoâi Vua laáy hieäu laø Lyù Thaùi Toå, ñaõ
cho söûa sang xaây ngoâi Ñeàn to roäng hôn tröôùc. Ngay tröôùc
cöûa Ñeàn, coù moät hoà hình chöõ nhaät troàng boâng sen. Giöõa hoà
coù ngoâi nhaø thuûy taï, xaây treân moät chieác coàn theo kieán truùc
raát coå xöa. Caùch Ñeàn Thöôïng khoaûng 700 meùt coù Ñeàn Haï
(laø nôi thôø Ñöùc Thaùnh Maãu thaân sinh ra Phuø Ñoång Thieân
Vöông). Trong nhöõng ngaøy Hoäi haøng naêm, coù röôùc Kieäu Linh
vò Phuø Ñoång Thieân Vöông töø Ñeàn Thöôïng tôùi Ñeàn Haï.

Ñaëc bieät trong laøng Phuø Ñoång, söï phaân chia caùc Giaùp
theo doøng Hoï, chôù khoâng chia theo ñòa lyù thoân, aáp, nhö caùc
laøng khaùc. Daân cö laøng Phuø Ñoång goàm khoaûng 10 doøng Hoï
khaùc nhau. Giaùp Ñoaøi goàm toaøn ngöôøi thuoäc doøng hoï Ñaëng.
Nhöõng ngöôøi thuoäc doøng Hoï Khoång ôû trong Giaùp Ñoâng.
Giaùp Trung thuoäc doøng Hoï Nguyeãn goàm 2 chi nhaùnh Nguyeãn-
Huy vaø Nguyeãn-Höõu. Nhöõng doøng Hoï khaùc nhö Lyù, Leâ,
Traàn… ít ngöôøi, thì hai ba Hoï ôû chung hoïp thaønh moät Giaùp.
Nhöng döïa theo ñòa lyù, laøng Phuø Ñoång coøn chia ra nhieàu
Ngoõ : ngoõ Ban, ngoõ Phu, ngoõ Chôï, ngoõ Ngaùnh…

ÑA HIEÄU 70 45

(Ghi chuù: 1.-Hai chöõ Xaõ vaø Laøng ñeàu coù cuøng moät nghiaõ
nhö nhau (village) ñeå quy ñònh khu vöïc haønh chaùnh, kieåm
soaùt daân chuùng cö nguï trong moät dieän tích ñaát ñai do hoï chieám
nguï khai thaùc troàng hoa maàu. 2.-Khu vöïc ñòa dö moät Giaùp ôû
ngoaøi Baéc, töông töï nhö khu vöïc ñòa dö moät AÁp ôû trong Nam.
3.-Moãi Ngoõ thuoäc laøng Phuø Ñoång coù theå coi nhö laø moät Thoân
trong mieàn Nam.)

THAÀN TÍCH PHUØ ÑOÅNG THIEÂN VÖÔNG.

Phuø Ñoång Thieân Vöông (trong daân gian coøn goïi laø
Thaùnh Gioùng) laø Thaàn Thaønh Hoaøng cuûa laøng Phuø Ñoång
(Saint patron du village = village’s Tutelary God). (Vaøo thaäp
nieân 1960, ñeå nhôù coâng ôn vò töôùng anh huøng ñaàu tieân trong
lòch söû daân toäc Vieät, ñaõ cöôõi ngöïa saét vaø duøng roi saét ñaùnh
deïp giaëc AÂn xaâm laêng ñaát nöôùc, Thieát Giaùp Binh Quaân löïc
Vieät Nam Coäng hoaø taïi mieàn Nam Vieät Nam, ñaõ toân vinh Ñöùc
Phuø Ñoång Thieân Vöông laøm Thaùnh Toå Binh chuûng, vaø haøng
naêm vaøo ngaøy 9 thaùng Tö AÂm Lòch vaãn toå chöùc Leã kyû nieäm
ngaøi. Khoâng bieát baây giôø ôû Haûi ngoaïi coøn giöõ leä hay
khoâng?)

Theo Vieät Nam söû löôïc cuûa Traàn troïng Kim, söï tích Phuø
Ñoång Thieân Vöông ñöôïc ghi nhö sau :

“Ñôøi vua Huøng Vöông thöù VI, coù ñaùm giaëc goïi laø giaëc AÂn
huøng maïnh laém khoâng ai ñòch noåi. Vua môùi sai söù ñi rao trong
nöôùc ñeå tìm ngöôøi taøi gioûi ra ñaùnh giaëc giuùp nöôùc. Baáy giôø ôû
laøng Phuø Ñoång boä Vuõ Ninh, nay laø huyeän Voõ Giaøng tænh Baéc
Ninh coù ñöùa treû xin ñi ñaùnh giaëc giuùp vua. Söù giaû veà taâu, vua
laáy laøm laï, cho ñoøi vaøo chaàu. Ñöùa treû aáy xin ñuùc cho moät con
ngöïa vaø caùi roi baèng saét. Khi ngöïa vaø roi ñuùc xong thì ñöùa treû
aáy vöôn vai moät caùi, töï nhieân ngöôøi cao lôùn leân moät tröôïng,
roài nhaåy leân ngöïa caàm roi ñi ñaùnh giaëc. Phaù ñöôïc giaëc AÂn roài,
ngöôøi aáy ñi ñeán nuùi Soùc Sôn thì bieán maát. Vua nhôù ôn, truyeàn
laäp ñeàn thôø ôû laøng Phuø Ñoång, veà sau phong laøm Phuø Ñoång
Thieân Vöông.”

Nhöng theo Thaàn Tích ghi treân bia döïng trong Ñeàn thôø

46 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

taïi laøng Phuø Ñoång, coäng vôùi nhöõng chi tieát truyeàn khaåu trong
toång Phuø Ñoång, do oâng Nguyeãn vaên Huyeân toùm taét baèng
Phaùp ngöõ trong taäp “ Les feâtes de Phuø Ñoång”, ñöôïc hoäi Nghieân
cöùu Ñòa dö Haø Noäi xuaát baûn naêm 1938 taïi Haø Noäi, ñaày ñuû
hôn nhö sau :

“Döôùi ñôøi vua Huøng Vöông thöù VI, nöôùc Vaên Lang thöïc
laø thaùi hoaø, thònh trò. Nhaø vua boû tuïc coáng leã nhaø AÂn beân Taàu.
Thaáy vaäy, AÂn chuùa kieám côù tuaàn du phöông Nam ñeå coù yù xaâm
chieám nöôùc Nam. Vua Huøng Vöông lo ngaïi, hoïp trieàu ñình
baøn keá giöõ nöôùc. Moät vò ñaïi thaàn quøy taâu : -Xin nhaø vua caàu
khaån Long thaàn, thaàn seõ chæ baûo nhaø vua.

Vua nghe lôøi taâu, laäp ñaøn traøng cuùng teá ba ngaøy lieàn.
Chôït gioâng baõo noåi leân vôùi saám seùt. Taïi ngaõ tö kinh thaønh hieän
ra moät oâng giaø mình cao chín thöôùc, ñaàu raâu toùc baïc, nhaûy
nhoùt muùa haùt. Nhaø vua trieäu oâng giaø tôùi ñaøn traøng daâng röôïu
thòt, oâng giaø töø choái. Hoûi tôùi quoác söï, oâng giaø ñaùp : -Ba naêm
nöõa giaëc seõ töø phöông Baéc laïi. Muoán dieät giaëc, nhaø vua phaûi
tìm ngöôøi taøi trong nöôùc vaø höùa ban thöôûng troïng haäu. Seõ coù
thaàn nhaân xuaát hieän deïp giaëc. Noùi xong oâng giaø bieán maát.

Ba naêm sau, giaëc AÂn do Thaïch Lónh, thaùi töû nöôùc AÂn ñem
quaân xaâm chieám nöôùc Vaên Lang. Ñaïi töôùng nöôùc Vaên Lang laø
Lyù Coâng Daät xuaát quaân cöï ñòch, nhöng tröôùc theá giaëc maïnh,
quaân Vaên Lang bò thua vaø Lyù töôùng quaân töï saùt cheát. Nhaø vua
chôït nhôù tôùi lôøi Long thaàn, sai söù ñi khaép trong nöôùc ñeå tìm
ngöôøi taøi gioûi ra giuùp nöôùc.

Baáy giôø taïi laøng Phuø Ñoång coù moät laõo tröôïng tuoåi ñaõ 60,
caùch ñaây ba naêm, baø vôï coù sinh ra moät ñöùa con trai trong
tröôøng hôïp raát kyø laï. Nguyeân sau moät ñeâm möa gioù, baø laõo ra
vöôøn haùi rau, ñeå yù thaáy moät veát chaân to lôùn ñaõ daãm ñaùm rau
cuûa baø. Voâ tình baø ñöùng ñeø leân veát chaân ñoù ñeå haùi nhöõng caây
rau ñaõ bò giaøy seùo veà aên. Töø ñoù baø thuï thai, roài sinh moät con
trai. Ñöùa con trai naøy, cho ñeán naêm leân ba tuoåi thì vaãn naèm
ngöûa, khoâng bieát noùi khoâng bieát ngoài. Khi nghe söù giaû nhaø
vua ñi qua, baø meï nhìn con noùi ñuøa : -Nhaø vua ñang caàn

ÑA HIEÄU 70 47

töôùng taøi ñaùnh giaëc maø con nay môùi leân ba, chöa bieát cöôøi bieát
noùi, bao giôø con khoân lôùn maø giuùp nöôùc phoø vua ?

Baø meï vöøa noùi döùt lôøi, ñöùa beù boãng baät ra lôøi noùi, baûo meï
môøi söù giaû nhaø vua tôùi. Thaáy con töï nhieân bieát noùi laïi ñoøi môøi
söù giaû nhaø vua, baø meï laáy laøm ngaïc nhieân, nhöng cuõng ra
thuaät roõ truyeän cho söù giaû hay. Söù giaû theo baø ta vaøo. Ñöùa beù
baûo söù giaû veà taâu vua ñaùnh cho moät con ngöïa saét vaø moät chieác
roi saét. Söù giaû veà taâu vua roõ moïi söï. Nhaø vua möøng laém cho ñoù
laø öùng lôøi Long Thaàn daïy tröôùc, lieàn sai ñaùnh ngöïa saét, roi saét
cho ñöùa beù.

Trong khi söù giaû veà taâu vua thì ôû laøng Phuø Ñoång, ñöùa beù
lôùn phoång leân, aên uoáng toán keùm raát nhieàu côm thòt. Söù giaû
mang ngöïa vaø roi tôùi. Ñöùa beù baûo meï thoåi cho moät noài ba
möôi côm, vöôn vai ñöùng leân, aên heát noài côm, caàm roi nhaåy
leân ngöïa saét, nhaèm thaúng phía giaëc ñoùng phi ngöïa tôùi. Luùc
ñoù, giaëc ñang ñoùng ôû nuùi Traâu Sôn huyeän Tieân Du. Tröôùc khi
leân ngöïa caäu beù noùi : -Ta laø Thieát Luõng Thieân Thaàn, giaùng
traàn ñi deïp giaëc.

Thieát Luõng Thieân Thaàn ra roi, ngöïa saét heùt ra löûa, tôùi nuùi
Traâu Sôn phaù tan quaân giaëc, gieát ñöôïc caû töôùng giaëc laø Thaïch
Lónh vaø ba Ñaïi töôùng khaùc. Noäi trong moät ngaøy giaëc tan. Coøn
laïi 24 töôùng giaëc phaûi xin haøng.

Trong luùc ra quaân, ngöïa saét luoân luoân heùt ra löûa ñeå ñoát
giaëc. Hieän nay di tích nhöõng ngoïn löûa vaãn coøn ôû laøng Chaùy
töùc laø laøng Phuø Chaån, huyeän Gia Bình tænh Baéc Ninh. Nôi ñaây
ngöïa thaàn ñaõ ñoát giaëc, nhöõng caây beùn löûa cuõng chaùy seùm.
Gioáng tre naày nay moïc ôû maáy tænh Baéc Ninh, Phuùc Yeân, vôùi
nhöõng ñoát traéng ñen nhö veát chaùy; ñoù laø loaïi tre “ñaèng ngaø”
raát ñeïp vaø beàn, ñöôïc daân queâ keùn duøng cheá taïo caùc vaät ñöïng
trong nhaø. Gieát giaëc nhieàu, chieác roi saét gaãy, ngaøi phaûi nhoå
tre duøng thay. Giaëc tan, ngaøi trôû veà laøng Xuaân Taûo, tænh Haø
Ñoâng, nôi Hoà Taây loäi xuoáng taém; sau ñoù ngaøi leân ngöïa ñi veà
tôùi nuùi Soùc Sôn tænh Phuùc Yeân thì bieán maát.

48 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004

Nhôù ôn ngaøi, vua Huøng Vöông sai laäp ñeàn thôø taïi laøng
Phuø Ñoång töùc laøng Gioùng vaø saéc phong cho ngaøi laø Phuø Ñoång
Thieân Vöông. Daân chuùng goïi ngaøi laø ñöùc Thaùnh Gioùng. Haøng
naêm ñeå nhôù ôn ngaøi, daân chuùng haøng toång môû hoäi dieãn laïi söï
tích ngaøi ñaùnh gieát giaëc AÂn. “

Neáu boû phaàn hoang ñöôøng trong caâu chuyeän, ta seõ thaáy
raèng hoài ñoù ñaõ coù moät vò töôùng taøi, coù leõ ñaõ duøng xe thieát maõ
gioáng nhö loaïi xe goã coù maùy thôøi Tam Quoác cuûa Khoång
Minh vaø thieát coân tröø keû xaâm laêng. Chính vò töôùng taøi naøy laø
Phuø Ñoång Thieân Vöông, veà sau ñaõ ñöôïc daân ta thaàn thaùnh
hoaù ñeå toû loøng toân troïng.

Sau ñaây laø maáy doøng lòch söû oanh lieät thuoäc thôøi tieàn söû
cuûa daân toäc Vieät Nam, coøn ghi trong Ñaïi Nam Quoác söû Dieãn
ca cuûa caùc oâng Leâ Ngoâ Caùt vaø Phaïm Ñình Toaùi:

“Saùu ñôøi Huøng vaän vöøa suy,
Vuõ Ninh loù giaëc môùi ñi caàu taøi.
Laøng Phuø Ñoång coù moät ngöôøi,
Sinh ra chaúng noùi chaúng cöôøi trô trô.
Nhöõng ngôø oan traùi bao giôø,
Naøo hay thaàn töôùng ñôïi chôø phong vaân.
Nghe vua caàu töôùng ra quaân,
Thoaét cöôøi, thoaét noùi muoân phaàn khích ngang.
Lôøi thöa meï, daï caàn vöông,
Laáy trung laøm hieáu moät ñöôøng phaân minh.
Söù veà taâu tröôùc thieân ñình,
Göôm vaøng ngöïa saét teà binh tieán vaøo.
Traän maây theo ngoïn côø ñaøo,
Ra uy saám seùt nöûa chieàu giaëc tan.
AÙo nhung coåi tröôùc Linh San,
Thoaét ñaø thoaùt nôï traàn hoaøn leân tieân.
Mieáu ñình coøn daáu coá vieân,
Chaúng hay truyeän cuõ löu truyeàn coù khoâng ?”

Truyeän cuõ coù hay khoâng, ñieàu ñoù khoâng quan troïng,
chæbieát töø ñôøi Huøng Vöông tôùi nay, daân toäc Vieät Nam haøng

ÑA HIEÄU 70 49

naêm coù leã kyû nieäm moät vò anh huøng, duø ñaây laø ngöôøi thaät
hay laø ngöôøi töôûng töôïng, vò anh huøng naày theo tuïc truyeàn
laïi, ñaõ taän trung phoø vua giuùp nöôùc, neâu göông saùng cho ñôøi
sau.

HOÄI GIOÙNG, NGAØY CHÍN THAÙNG TÖ.

Hoäi Gioùng ñöôïc toå chöùc haøng naêm vaøo ngaøy Chín thaùng
Tö, taïi laøng Gioùng (töùc laø laøng Phuø Ñoång), do 4 xaõ Phuø Ñoång,
Phuø Döïc, Ñoång Vieân vaø Ñoång Xuyeân thuoäc toång Phuø Ñoång
huyeän Tieân Du tænh Baéc Ninh phoái hôïp thöïc hieän, vôùi söï
tham gia cuûa xaõ Hoäi Xaù, ôû beân höõu ngaïn soâng Ñuoáng, thuoäc
phuû Gia Laâm tænh Haø Noäi.

Hoäi Gioùng ñöôïc toå chöùc raát lôùn, coù nhöõng troø giaûi trí vui
nhoän suoát maáy ngaøy ñeâm lieàn. Ngoaøi cuoäc dieãn laïi traän ñaùnh
giaëc AÂn cuûa ñöùc Thaùnh Gioùng raát vui vaø soáng ñoäng vaøo
ngaøy Chín thaùng Tö AÂm lòch, coøn coù caùc troø vui khaùc nhö ñu
caây, côø ngöôøi, ñaáu voõ, ñaáu vaät, leo coät môõ, keùo co, haùt troáng
quaân tranh giaûi thöôûng, vaø caùc troø chôi tieâu khieån thanh tao
nhö toå toâm ñieám, haùt coâ ñaàu, haùt cheøo, hoaëc coù tính caùch ñoû
ñen aên tieàn cho caû ngöôøi lôùn laãn treû con nhö xoùc ñóa, baàu cua
caù coïp, neùm ñaàu vòt...

Bao giôø Leã hoäi cuõng ñöôïc daân chuùng toaøn coõi Baéc Vieät
Nam, noâ nöùc keùo nhau ñi xem ñoâng nhö nöôùc chaûy.

Vieäc chuaån bò toå chöùc Leã Hoäi haøng naêm, ñöôïc taát caû 15
giaùp thuoäc 4 xaõ trong toång Phuø Ñoång vaø xaõ Hoäi Xaù thuoäc
Gia Laâm, Haø Noäi (beân kia soâng Ñuoáng ñoái dieän xaõ Phuø Ñoång)
hoïp baàu GIAÙP CHUÛ TOAÏ vaø chia nhau lo toan moïi vieäc.
Nhöng chæ coù 10 giaùp thuoäc 2 xaõ Phuø Ñoång vaø Phuø Döïc
ñöôïc vinh döï thay phieân nhau laøm GIAÙP CHUÛ TOÏA ngaøy Leã
Hoäi töùc laø laøm CHUÛ TEÁ trong buoåi leã vaø chòu traùch nhieäm veà
vieäc toå chöùc ñieàu haønh ngaøy hoäi. Chöùc saéc cuûa 2 xaõ Ñoång
Xuyeân vaø Ñoång Vieân chæ giöõ caùc vai phuï taù trong ngaøy Leã
Hoäi. Xaõ Hoäi Xaù traùch nhieäm cung caáp BAN MUÙA CA LAØO.
Ban naøy goàm 20 ngöôøi, moät oâng ñoùng vai COÏP töôïng tröng

50 XUAÂN GIAÙP THAÂN 2004