ธุรกิจและการเป็นผู้ประกอบการ

สารบัญ หน้า หน่วยที่ 1 การวางแผนเป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุมคุณภาพ 1 แบบทดสอบก่อนเรียน 2 - การวางแผนเป้าหมายชีวิต 4 - ลักษณะของการกำหนดเป้าหมายที่ดี 5 - แนวทางการวางแผนเป้าหมายที่ดี 8 - การวางแผนเป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุมคุณภาพ 13 - สรุป 19 ใบงานที่ 1.1 20 ใบงานที่ 1.2 23 ใบงานที่ 1.3 26 ใบมอบหมายงานที่ 1 29 แบบสรุปความรู้ความคิด 31 แบบฝึกหัด หน่วยที่ 1 32 แบบทดสอบหลังเรียน 34 หน่วยที่ 2 การออมและลงทุน 36 แบบทดสอบก่อนเรียน 37 - ความรู้เกี่ยวกับการออม 39 - แนวทางการออมเงิน 42 - การสร้างนิสัยในการออมเงิน 47 - ความรู้เกี่ยวกับการลงทุนและแนวทางการออมเงิน 50 - แนวทางการลงทุน 52 - สรุป 57 ใบงานที่ 2.1 59 ใบงานที่ 2.2 62 ใบมอบหมายงานที่ 2 65 แบบสรุปความรู้ความคิด 67 แบบฝึกหัด หน่วยที่ 2 68 แบบทดสอบหลังเรียน 70

2 สารบัญ (ต่อ) หน้า หน่วยที่ 3 ธุรกิจและการเป็นผู้ประกอบการ 72 แบบทดสอบก่อนเรียน 73 - ความหมายของธุรกิจ 75 - ประเภทของธุรกิจ 77 - รูปแบบการประกอบธุรกิจ 78 - แนวคิดการเป็นผู้ประกอบการ 82 - คุณสมบัติของการเป็นผู้ประกอบการ 88 - จริยธรรมของผู้ประกอบการ 91 - สรุป 96 ใบงานที่ 3.1 97 ใบงานที่ 3.2 100 ใบมอบหมายงานที่ 3 103 แบบสรุปความรู้ความคิด 105 แบบฝึกหัด หน่วยที่ 3 106 แบบทดสอบหลังเรียน 108 หน่วยที่ 4 การจัดหารและวางแผนทางการเงิน 110 แบบทดสอบก่อนเรียน 111 - การจัดหาเงินทุนของผู้ประกอบการ 113 - แหล่งเงินทุน 115 - งบประมาณการวางแผนทางการเงิน 121 - การวางแผนงบประมาณหลัก 124 - การวิเคราะห์การลงทุน 129 - สรุป 132 ใบงานที่ 4.1 133 ใบงานที่ 4.2 136 ใบมอบหมายงานที่ 4 138 แบบสรุปความรู้ความคิด 140 แบบฝึกหัด หน่วยที่ 4 141

3 สารบัญ (ต่อ) หน้า แบบทดสอบหลังเรียน 143 หน่วยที่ 5 กฎหมายเกี่ยวกับข้องกับธุรกิจและการเป็นผู้ประกอบการ 145 แบบทดสอบก่อนเรียน 146 - การจดทะเบียนพาณิชย์ 148 - การจดทะเบียนสิทธิบัตร 151 - เครื่องทางการค้า 152 - ภาษีอากรสำหรับธุรกิจ 156 - กฎหมายคุ้มครองแรงงาน 164 - กฎหมายแรงงานสัมพันธ์ 173 - กฎหมายประกันสังคม 174 - สรุป 176 ใบงานที่ 5.1 177 ใบงานที่ 5.2 179 ใบมอบหมายงานที่ 5 182 แบบสรุปความรู้ความคิด 184 แบบฝึกหัด หน่วยที่ 5 185 แบบทดสอบหลังเรียน 186 หน่วยที่ 6 รูปแบบการจัดทำแผนธุรกิจ 188 แบบทดสอบก่อนเรียน 189 - ความรู้เกี่ยวกับแผนธุรกิจ 191 - รูปแบบแผนธุรกิจ 193 - การจัดทำแผนธุรกิจ 199 - แผนหลักในแผนธุรกิจ 202 - การประเมินความเหมาะสมของแผนธุรกิจ 217 - สรุป 218 ใบงานที่ 6 219 ใบมอบหมายงานที่ 6.1 227 ใบมอบหมายงานที่ 6.2 229

4 สารบัญ (ต่อ) หน้า แบบสรุปความรู้ความคิด 231 แบบฝึกหัด หน่วยที่ 6 232 แบบทดสอบหลังเรียน 235 หน่วยที่ 7 หลักการเบื้องต้นในการบริหารงานคุณภาพและเพิ่มผลผลิตในองค์กร 237 แบบทดสอบก่อนเรียน 238 - การบริหารงานคุณภาพ 240 - กิจกรรมพื้นฐานในการส่งเสริมคุณภาพ 242 - หลักการบริหารงานคุณภาพและมาตรฐานการผลิต 245 - การเพิ่มผลผลิต 248 - การเพิ่มผลผลิตในองค์กร 253 - การประยุกต์ใช้หลักการบริหารงานคุณภาพและเพิ่มผลผลิตในองค์กร 261 - สรุป 265 ใบงานที่ 7 267 ใบมอบหมายงานที่ 7 270 แบบสรุปความรู้ความคิด 272 แบบฝึกหัด หน่วยที่ 7 273 แบบทดสอบหลังเรียน 275 หน่วยที่ 8 การประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการเป็นผู้ประกอบการ 277 แบบทดสอบก่อนเรียน 278 - ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 280 - การประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 282 - ผู้ประกอบการกับความพอเพียง 292 - เกษตรทฤษฎีใหม่ : การดำรงชีวิตแบบพอเพียง 294 - คุณธรรมพื้นฐาน 8 ประการ 298 - สรุป 300 ใบงานที่ 8.1 301 ใบงานที่ 8.2 303

5 สารบัญ (ต่อ) หน้า ใบมอบหมายงานที่ 8 306 แบบสรุปความรู้ความคิด 308 แบบฝึกหัด หน่วยที่ 8 309 แบบทดสอบหลังเรียน 311 บรรณานุกรม 313

หน่วยที่ 1 การวางแผนเป้าหมายชีวิต ด้วยวงจรควบคุมคุณภาพ สาระสำคัญ การวางแผนเป้าหมายชีวิตเป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้บุคคลดำเนินชีวิตแบบมีทิศทางบุคคลที่มี เป้าหมายชีวิตมีโอกาสที่จะประสบความสำเร็จในชีวิตได้มากกว่าบุคคลที่ไม่มีการวางแผนเป้าหมาย ชีวิต การวางแผนเป้าหมายชีวิตอย่างมีระบบด้วยวงจรควบคุมคุณภาพ PDCA จะช่วยให้มองเห็น โอกาสที่จะประสบความสำเร็จ หรือข้อบกพร่องที่เกิดขึ้น ซึ่งสามารถแก้ไข ปรับปรุงให้บรรลุตาม เป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้นบุคคลจึงควรมีการวางแผน เป้าหมายชีวิตเพื่อเป็นแนวทาง ไปสู่ความสำเร็จ เนื้อหาสาระ 1. การวางแผนเป้าหมายชีวิต 2. ลักษณะของการกำหนดเป้าหมายที่ดี 3. แนวทางการวางแผนเป้าหมายชีวิต 4. การวางแผนเป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุมคุณภาพ จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. อธิบายความหมายและความสำคัญของการวางแผนเป้าหมายชีวิตได้ 2. อธิบายลักษณะสำคัญของการกำหนดเป้าหมายที่ดีได้ถูกต้อง 3. กำหนดเป้าหมายชีวิตของตนเองได้ 4. ประยุกต์ใช้วงจรควบคุมคุณภาพ PDCA ในการวางแผนเป้าหมายชีวิตได้ถูกต้อง 5. เห็นคุณค่าและความสำคัญของการวางแผนเป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุมคุณภาพได้

2 แบบทดสอบก่อนเรียน คำชี้แจง จงทำเครื่องหมาย X ลงบนตัวอักษรข้อที่คิดว่าถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว 1. ข้อใดหมายถึง การวางแผนเป้าหมายชีวิต ก. การคาดการณ์ในอนาคตของตนเอง ข. การตั้งเป้าหมายที่ได้วางแผนไว้แล้ว ค. การกำหนดสิ่งที่ต้องการในอนาคต ง. ชีวิตที่มีการวางแผนเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย 2. การวางแผนเป้าหมายชีวิตมีความสำคัญอย่างไรต่อบุคคล ก. ช่วยให้บุคคลมีเวลาในการคิดมากขึ้น ข. ช่วยพัฒนาความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ค. ช่วยให้มองเห็นอนาคตของตนเองชัดเจนขึ้น ง. ช่วยให้เกิดความมั่นใจในการทำงาน 3. บุคคลที่ไม่มีเป้าหมายในชีวิตจะมีลักษณะอย่างไร ก. ไม่มีอนาคต ข. ไม่มีระบบในการทำงานใน ค. ไม่ประสบความสำเร็จในชีวิต ง. โอกาสพลาดพลั้งในการตัดสินใจสูง 4. ลักษณะของการตั้งเป้าหมายที่ดีควรเป็นอย่างไร ก. ยืดหยุ่น ปรับเปลี่ยนไป ข. ชัดเจน เป้าหมายสูง ระยะเวลาสั้น ค. เวลาชัดเจน เป้าหมายไม่ควรสูง ง. เป็นตัวเลข เวลาชัดเจน มีความเป็นไปได้ 5. “ชาตรีต้องการอ่านหนังสือเรื่อง The Lord of the Rings 2 เล่ม 750 หน้า ภาคภาษา อังกฤษ ให้ จบภายใน 15 วัน” เป็นการตั้งเป้าหมายที่ดีหรือไม่ เพราะอะไร ก. ดี เพราะสามารถประเมินได้ ข. ดี เพราะการอ่านหนังสือมีประโยชน์ ค. ไม่ดี เพราะเป็นเป้าหมายระยะสั้น ง. ไม่ดี เพราะเป็นเป้าหมายที่ง่ายเกินไป

3 6. ปรีชามีบ้าน มีรถ เงินทอง และอาชีพที่ดี ตามหลักทฤษฎี Maslow นักเรียนคิดว่าความต้องการ ใน ชีวิตของปรีชาขั้นต่อไปควรเป็นเป้าหมายเกี่ยวกับเรื่องใด ก. ความเด่นดังในสังคม ข. มีเงิน 1 ล้านบาทภายใน 5 ปี ค. ความมีอำนาจ การได้รับการยกย่องสรรเสริญ ง. ต้องการได้รับการยอมรับจากเพื่อนร่วมงาน 7. ขั้นตอนของการวางแผนเป้าหมายชีวิตคือข้อใด ก. พัฒนาตนเอง - ตั้งเป้าหมาย - หาวิธีการ ข. ตั้งเป้าหมาย - ค้นหาวิธีการ - ปรับปรุงพัฒนา ค. ค้นหาวิธีการ - ปรับปรุงพัฒนา - กำหนดเป้าหมายที่ชัดเจน ง. ตั้งเป้าหมาย - พัฒนาตนเอง หาวิธีการที่จะไปสู่ความสำเร็จ 8. การที่บุคคลใช้เวลาศึกษาหาแนวทางที่จะก้าวไปสู่ความสำเร็จ จัดเป็นขั้นตอนใดในการวางแผน เป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุมคุณภาพ ก. Plan ข. Do ค. Check ง. Act 9. หลักการวางแผนเป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุมคุณภาพ ควรปฏิบัติอย่างไร ก. วางแผน ปฏิบัติ ตรวจสอบ ปรับปรุง ข. ตรวจสอบ ปรับปรุง วางแผน ปฏิบัติ ค. ตั้งเป้าหมาย วางแผน ปฏิบัติ ตรวจสอบ ปรับปรุง ง. ตั้งเป้าหมาย ปฏิบัติ ตรวจสอบ วางแผน ปรับปรุง 10.การกระทำของบุคคลในข้อใดที่แสดงให้เห็นถึงการประยุกต์ใช้วงจรควบคุมคุณภาพ PDCA ในการ วางแผนเป้าหมายชีวิต ก. เอสอบถามรุ่นพี่ถึงแนวทางการเป็นหมอ ไปเรียนเพิ่มเติม ทดลองสอบ และปรับปรุงตนอง ข. บีชอบการท่องเที่ยวจึงวางแผนการไปเที่ยวและชวนเพื่อนไปด้วย แต่ไม่สบายจึงไม่ได้ไป เที่ยว ค. ต้องการเป็นนักร้อง เขาจึงเข้าร่วมประกวดร้องเพลงแต่ไม่ชนะ เขาจึงกลับมาพัฒนาตนเอง ง. ดีไปสมัครเป็นลูกจ้างร้านอาหารแล้วออกมาเปิดร้านขายขนมไทยโดยนำความรู้มา ประยุกต์ใช้

4 การวางแผนเป้าหมายชีวิต 1. การวางแผนเป้าหมายชีวิตคืออะไร เป้าหมาย (Goal) หมายถึง การกำหนดสิ่งที่ต้องการในอนาคต หรือสิ่งที่ต้องการจะบรรลุ ส่วน การวางแผน (Planning) เป็นการคาดการณ์เหตุการณ์ในอนาคตโดยการกำหนดเป้าหมาย และ แนวทาง วิธีการในการกระทำสำหรับอนาคตเพื่อให้บรรลุผลลัพธ์ที่ต้องการ การวางแผนเป้าหมายชีวิต (Planning Life goals) คือ การตั้งเป้าหมายชีวิตที่ได้ วางแผน เพื่อให้บรรลุสิ่งที่ต้องการในชีวิตของบุคคลนั้น ๆ ภาพที่ 1.1 การวางแผนเป้าหมายชีวิต 2. ความสำคัญของการวางแผนเป้าหมายชีวิต การวางแผนเป้าหมายชีวิตมีความสำคัญสำหรับบุคคล ดังนี้ 2.1 ช่วยให้มองเห็นอนาคตของตนเองอย่างชัดเจนและสามารถเข้าใกล้ความสำเร็จ นั้นได้ 2.2 ช่วยขับเคลื่อนชีวิตของตนเองไปสู่อนาคต การมีเป้าหมายจะเป็นสิ่งที่ช่วย กระตุ้น ให้รู้ว่าเราควรดำเนินชีวิตไปในทิศทางใด ซึ่งจะทำให้รู้ว่าเราควรจะทำอะไร เมื่อไร เช่น หลัง สำเร็จ การศึกษาเราจะประกอบอาชีพอะไร หลังเกษียณจะทำอะไร 2.3 ใช้เวลาอย่างมีคุณค่า เป้าหมายจะทำให้ผู้มีเป้าหมายใช้เวลาแต่ละวินาทีเพื่อหา แนวทางสู่ความสำเร็จ 2.4 ก่อให้เกิดความพยายามที่จะไปสู่ความสำเร็จนั้น ๆ การมีเป้าหมายที่ชัดเจนจะ ทำให้ เรารู้ว่าเรากำลังยืนอยู่ ณ จุดใด ควรพยายามมากอีกเท่าไรจึงจะบรรลุเป้าหมายที่คาดหวัง 2.5 เป้าหมายจะทำให้เกิดความมั่นใจและกระตุ้นให้มีเป้าหมายสูงขึ้นเรื่อย ๆ เป้าหมาย ชีวิต วางแผน สิ่งที่ต้องการ จะบรรลุ

5 จากความสำคัญของการวางแผนเป้าหมายชีวิตจะเห็นได้ว่า การวางแผนเป้าหมายชีวิตนั้น มี ความสำคัญต่อบุคคลเป็นอย่างยิ่ง บุคคลที่ดำเนินชีวิตแบบมีเป้าหมาย ถึงแม้เป้าหมายชีวิต จะ แตกต่างกันแต่ผลลัพธ์ที่ต้องการได้รับนั้นเหมือนกัน นั่นคือ “ความสำเร็จ” บุคคลที่ไม่มีเป้าหมาย ชีวิต เปรียบเหมือนคนที่หลับตาเดินไปอย่างไม่มีทิศทาง คนที่มีการวางแผนเป้าหมายชีวิตจะมีความ แตกต่างจากคนที่ไม่มีการวางแผนเป้าหมายชีวิต ดังตารางที่ 1.1 ตารางที่ 1.1 เปรียบเทียบชีวิตของบุคคลที่มีและไม่มีเป้าหมายและการวางแผน ชีวิตที่มีเป้าหมายและการวางแผน ชีวิตที่ไม่มีเป้าหมายและการวางแผน ชัดเจนแน่นอน เลื่อนลอย ไม่เสียเวลาลองผิดลองถูก โอกาสพลาดพลั้งในการตัดสินใจสูง ตั้งรับสถานการณ์ได้อย่างมั่นคง ตั้งรับปัญหาต่าง ๆ ได้ไม่ดี โอกาสเสี่ยง พลาดพลั้งในชีวิตน้อย ฐานะไม่ค่อยมั่นคง มีความเสี่ยงในสถานะการเงิน มีความสุขกับความสำเร็จในแต่ละช่วงชีวิต ประสบความสำเร็จช้า หรืออาจล้มเหลวในชีวิต ที่มา:http://www.fmancialplanning.scbam.com ลักษณะของการกำหนดเป้าหมายที่ดี บุคคลที่มีการกำหนดและวางแผนเป้าหมายชีวิตย่อมมีความแตกต่างจากบุคคลที่ไม่มีการ กำหนดและวางแผนเป้าหมายชีวิต ทั้งนี้ เพราะการที่เรามีสิ่งที่ต้องการและคาดหวังในอนาคตจะ เป็น แรงผลักดันให้เราดำเนินชีวิตอย่างมีเป้าหมาย จึงมีโอกาสที่จะประสบความสำเร็จได้ไม่ยาก แต่ถ้าเรา กำหนดเป้าหมายในสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ หรือไม่ได้เกี่ยวข้องกับเรา เป็นเพียงความเพ้อฝันแล้ว เป้าหมาย นั้นก็คงเป็นไปไม่ได้ ดังนั้นการกำหนดเป้าหมายจึงควรตั้งอยู่บนพื้นฐานของความเป็นจริงด้วย 1. ลักษณะของการกำหนดเป้าหมายที่ดี S: Specific คือ ความเฉพาะเจาะจง แน่นอน ชัดเจนเรียบง่าย ไม่สลับซับซ้อน และเน้นถึงสิ่ง ที่เราต้องการให้เกิดขึ้น และมีคุณค่าอย่าง ชัดเจน เช่น ต้องการมีเงินไว้สร้างบ้านหลังใหม่ให้ลูกหลัง เกษียณอายุราชการการกำหนดเป้าหมายที่ดีต้องมีความเฉพาะเจาะจง M:Measurable สามารถวัดผลได้ เป้าหมายที่ดีต้องวัดผลเป็นตัวเลขได้อย่างชัดเจน ทั้งนี้ เพราะเป้าหมายคือตัวชี้วัดความสำเร็จ ถ้าเราสามารถบรรลุเป้าหมายได้มากเท่าไร ความสำเร็จ ก็ใกล้ เข้ามาเท่านั้น ดังนั้น เป้าหมายที่ดีจึงต้องวัดได้ สิ่งที่เราวัดได้จะทำให้เราสามารถทราบได้ว่า เราจะ บรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้แล้วหรือไม่ เช่น เราตั้งเป้าหมายว่า “ฉันต้องการเป็นนักแปลหนังสือ” ซึ่งไม่ สามารถวัดได้ แต่ถ้าเราเปลี่ยนเป้าหมายเป็น “ฉันต้องการแปลหนังสือเรื่อง Harry Potter ฉบับ

6 ภาษาอังกฤษ ทั้ง 5 เล่ม ให้จบภายในหนึ่งเดือน” จะเห็นได้ว่าเราสามารถติดตามผลได้ว่าใน แต่ละวัน เราแปลหนังสือได้กี่หน้า และอีกกี่วันจึงจะใกล้เป้าหมายที่กำหนดไว้ A : Attainable บรรลุผลได้ เป้าหมายที่ดีต้องบรรลุได้ ทำสำเร็จได้ และสามารถที่จะไปถึง เป้าหมายได้ แต่ถ้าเป้าหมายนั้นไกลเกินไปเราก็ไม่สามารถที่จะบรรลุได้ ถึงแม้เราตั้งใจก็ตาม เป้าหมาย ที่ดีต้องมีความท้าทาย แต่ต้องอยู่ในวิสัยที่เราสามารถทำได้จริงด้วย เช่น เราตั้งเป้าหมายไว้ว่า จะซื้อ รถยนต์ FERRARI ราคา 20 ล้านให้ได้ภายใน 5 ปี ทั้ง ๆ ที่เราเงินเดือนเพียง 50,000 บาทและ ไม่มี สมบัติอะไรติดตัวเลย ซึ่งเกินวิสัยที่เราจะทำได้ แต่ถ้าเราเปลี่ยนเป็นจะซื้อรถยนต์ราคา 700,000 บาท ให้ได้ภายใน 5 ปี เมื่อทำสำเร็จแล้วเรามักจะตั้งเป้าหมายที่สูงขึ้นต่อไป R : Realistic เป็นจริงได้ สมเหตุสมผล มีโอกาสที่จะเป็นไปได้ ไม่เพ้อฝัน เกี่ยวข้องกับ ชีวิต ของเรา สอดคล้องกับความเป็นจริง เช่น ต้องการมีรถยนต์ ราคา 700,000 บาท ภายใน 5 ปี ก็ต้อง เก็บเงินให้ได้เดือนละ 12,000 บาท T : Time-Bound มีระยะเวลาเป็นกรอบกำหนดที่ต้องทำให้สำเร็จ รู้ว่าต้องใช้เวลาเท่าใด ใน การทำให้บรรลุเป้าหมาย เช่น ตั้งเป้าหมายที่จะบรรลุในอีก 6 เดือน 1 ปี หรือ 5 ปี ทั้งนี้กรอบเวลา ที่ตั้งต้องสามารถวัดได้ บรรลุได้ และอยู่บนพื้นฐานของความเป็นจริงด้วย ภาพที่ 1.2 การกำหนดเป้าหมายที่ดีแบบ SMART การกำหนด เป้าหมายที่ดี S : เฉพาะเจาะจง M : สามารถวัดได้ A : สามารถบรรลุได้ R : เป็นจริงได้ T : มีกำหนดเวลา

7 ตัวอย่าง การกำหนดเป้าหมาย “SMAT Goals ฉันจะเก็บเงินให้ได้ 180,000 บาท เพื่อเป็นทุนเปิดร้านขนมไทยโดยฉันจะเก็บเงินเดือนละ 15,000 บาท เป็นเวลา 12 เดือน 2. ทฤษฎีของ Maslow กับการกำหนดเป้าหมายชีวิต การวางแผนเป้าหมายชีวิต เป็นการวางแผนที่จะนำพาตนเองไปสู่ความต้องการที่จะทำ ที่จะ เป็นในอนาคต ซึ่งการวางแผนเป้าหมายชีวิตของแต่ละบุคคลนั้นจะมีความแตกต่างกันไป โดยทั่วไป การกำหนดเป้าหมายชีวิตของบุคคลจะมีความปรารถนาสิ่งที่มีความหมายต่อตนเอง ซึ่ง มักจะอยู่ใน ระดับความต้องการตามทฤษฎีของ Maslow ตามลำดับขั้น ดังนี้ ภาพที่ 1.3 ลำดับขั้นความต้องการตามทฤษฎี Maslow ที่มา : https://www.twfdigital.com/blog/2021/03/maslows-hierarchy-of-needs/ 2.1 ความต้องการทางกายภาพ (Physiological Needs) เป็นความต้องการขั้น พื้นฐาน ของมนุษย์เป็นสิ่งที่จำเป็นในการดำรงชีวิต ได้แก่ อาหาร อากาศ ที่อยู่อาศัย เครื่องนุ่งห่ม ยา รักษาโรค ฯลฯ ถ้าความต้องการขั้นนี้ยังไม่บรรลุ ส่วนใหญ่ก็จะยังไม่นึกถึงเรื่องอื่น ๆ M S A T

8 2.2 ความต้องการความมั่นคงและปลอดภัย (Safety Needs and Needs for Security) ทั้งในปัจจุบันและอนาคต เช่น ต้องการความเป็นธรรมในการทำงานกลัวการถูกไล่ออก สวัสดิการ ด้านที่อยู่อาศัยและการรักษาพยาบาล ฯลฯ ซึ่งจะช่วยให้บุคคลอยู่ในโลกของความเชื่อของ ตนเอง และรู้สึกมีความปลอดภัย 2.3 ความต้องการมีส่วนร่วมในสังคม (Social Belonging Needs) เป็นความ ต้องการที่ จะให้สังคมยอมรับตนเป็นสมาชิก ต้องการได้รับการยอมรับจากคนอื่น ๆ ได้รับความเป็น มิตรและ ความรักจากเพื่อนร่วมงาน 2.4 ความต้องการยกย่องนับถือ (Esteem Needs) เป็นความต้องการที่เกี่ยวกับ ความอยากเด่นในสังคม ต้องการให้บุคคลอื่นยกย่องสรรเสริญ รวมถึงความเชื่อมั่นในตนเอง ในเรื่อง ความรู้ความสามารถ 2.5 ความต้องการบรรลุในสิ่งที่ตั้งใจ (Need for Self Actualization) เป็นความ ต้องการ สูงสุด ซึ่งเป็นความต้องการที่อยากจะให้เกิดความสำเร็จในทุกสิ่งทุกอย่างตามความนึกคิด ของตนเอง เป็นความต้องการที่ยากแก่การได้มา เช่น ต้องการเป็นนักวิทยาศาสตร์เอกของโลก จากระดับความต้องการของมนุษย์ตามทฤษฎี Maslow จะเห็นได้ว่าบุคคลมักจะกำหนด เป้าหมาย ชีวิตเป็นไปตามลำดับขั้น เช่น คนที่ยังไม่มีบ้าน เป้าหมายชีวิตของบุคคลนั้น ๆ ก็จะต้องการ ที่จะมี บ้าน สำหรับบุคคลที่มีพร้อมทางกายภาพแล้ว เป้าหมายชีวิตก็จะเปลี่ยนไป ดังนั้นเป้าหมาย ชีวิต ของแต่ละบุคคลจึงมักเป็นไปตามทฤษฎีความต้องการ Maslow เป้าหมายชีวิตจะเพิ่มสูงขึ้นเมื่อ เป้าหมายที่ต้องการได้รับการตอบสนอง เช่น เป้าหมายชีวิตของปรีชา คือ มีงาน/อาชีพที่ดีทำหลัง สำเร็จการศึกษาภายใน 3 ปี เมื่อปรีชาได้รับการตอบสนองตามเป้าหมาย มีอาชีพที่ดีทำหลังสำเร็จ การศึกษา เป้าหมายชีวิตก็จะเพิ่มขึ้น เช่น ต้องการมีบ้าน มีรถยนต์ มีเงิน มีครอบครัวที่ดี มีสุขภาพ ที่ ดี มีชื่อเสียงเด่นดัง ฯลฯ แนวทางการวางแผนเป้าหมายชีวิต เป้าหมายชีวิต คือ จุดเริ่มต้นแห่งความสำเร็จ การดำเนินชีวิตแบบมีเป้าหมาย เปรียบเหมือน มีเข็มทิศในการเดินทาง บุคคลที่มีเป้าหมายชีวิตโอกาสประสบความสำเร็จในชีวิตจะมีมาก การมี เป้าหมายจึงเป็นจุดเริ่มต้นแห่งความสำเร็จ ทั้งนี้เพราะบุคคลที่มีเป้าหมายจะรู้จักบริหารชีวิต ของ ตนเอง รู้จักหาวิธีการ/แนวทาง และพยายามปรับตัวเองเพื่อไปให้ถึงเป้าหมายที่ตั้งไว้ แนวทาง การ วางแผนเป้าหมายชีวิต สามารถทำได้ดังนี้ (สมฤดี ศรีจรรยา, 2548 หน้า 36)

9 ตั้งเป้าหมาย ค้นหาวิธีการ การปรับ/การพัฒนาตัวเอง ภาพที่ 1.4 เป้าหมายจุดเริ่มต้นแห่งความสำเร็จ) 1. ตั้งเป้าหมายชีวิตได้ใช้ เป้าหมายชีวิตของแต่ละบุคคลนั้นมีความแตกต่างกัน ช่วงอายุที่แตกต่างกัน เป้าหมายชีวิต ก็ จะแตกต่างกัน การกำหนดเป้าหมายชีวิตจะกำหนดตามระยะของเวลา ซึ่งแบ่งเป็นเป้าหมายระยะสั้น เป็นเป้าหมายที่สามารถทำให้สำเร็จได้โดยใช้เวลาไม่เกิน 1 ปี เช่น ต้องการลดน้ำหนักให้ ได้ 5 กก. ภายใน 6 เดือน และเป้าหมายระยะยาว ซึ่งต้องใช้เวลามากกว่า 1 ปี เช่น ต้องการมีบ้าน เป็นของ ตนเองภายใน 5 ปี นอกจากนี้ การกำหนดเป้าหมายชีวิตยังสามารถแบ่งย่อยออกเป็น เป้าหมายด้าน การศึกษา เป้าหมายด้านสังคม เป้าหมายด้านอาชีพการงาน เป้าหมายด้านการเงิน เป้าหมายด้าน ครอบครัว เป้าหมายด้านสุขภาพ และเป้าหมายด้านสันทนาการได้อีกด้วย (ธนัยวงศ์ กีรติวานิชย์, 2550 หน้า 5) ตัวอย่าง แนวคิดของบุคคลที่มีความมุ่งมั่นและประสบความสำเร็จ วิกรม กรมดิษฐ์ เจ้าของโครงการนิคมอุตสาหกรรมอมตะนครซึ่งเผยเคล็ด ลับความสำเร็จข้อหนึ่งว่า “คนเราต้องมีเป้าหมายในการดำเนินชีวิต รู้จัก ตัวเอง รู้จักหน้าที่ และมีความรับผิดชอบ” บิล เกตส์ ผู้กำเนิดไมโครซอฟต์ จนประสบความสำเร็จ สิ่งหนึ่งที่ทำให้เขา ประสบความสำเร็จนั้นมาจากความชอบในสิ่งที่ทำ บิล เกตส์ บอกว่า คนเรา ควรค้นหาตนเองให้เจอว่าชอบทำอะไร ฝันที่จะเป็นอะไร แล้วก็มุ่ง ไปทางนั้นอย่างมุ่งมั่น ทุ่มเท

10 2. ค้นหาวิธีการ เมื่อบุคคลตั้งเป้าหมายได้แล้ว ก็จะค้นหาวิธีการที่จะนำพาไปสู่เป้าหมายนั้น ๆ เช่น กำหนด เป้าหมายชีวิตไว้ว่า “เมื่อสำเร็จการศึกษาระดับ ปวช.3 จะเปิดร้านอาหารเป็นของตนเองให้ ได้ภายใน 5 ปี” จากนั้นก็ต้องค้นหาวิธีการที่จะนำไปสู่การเปิดร้านอาหารนั้น ว่าจะต้องทำอะไร ทำอย่างไร จึง จะประสบความสำเร็จ ดังนั้นจึงต้องหาแนวทางศึกษาวิธีการต่าง ๆ เช่น - ศึกษาให้ลึกซึ้งเกี่ยวกับธุรกิจ ร้านอาหาร - หาเคล็ดลับว่าเขาทำอาหารกันอย่างไรจึงอร่อย ซื้อวัตถุดิบที่ไหนอย่างไร ลูกค้าเป็น ใคร - ศึกษาเพิ่มเติม พัฒนาทักษะอาชีพ เข้าหลักสูตรอบรม - ไปหาประสบการณ์กับผู้รู้ ผู้เชี่ยวชาญในวงการนั้น ๆ 3. การปรับการพัฒนาตัวเอง บุคคลที่มีเป้าหมายก็จะรู้จักหาวิธีการแนวทางไปสู่เป้าหมาย และก็จะพยายามปรับปรุง ตัวเองหรือพัฒนาตัวเองเพื่อให้สามารถบรรลุเป้าหมายตามที่ตั้งใจไว้ บุคคลที่จะพัฒนาตนเองได้ จะต้องเป็นผู้ที่มีความมุ่งมั่นที่จะเปลี่ยนแปลงหรือปรับปรุงตัวเอง อุปสรรคสำคัญของการปรับปรุงและ พัฒนาตนเอง คือ การที่บุคคลมีความคิดยึดติด ไม่ยอมปรับเปลี่ยนวิธีคิด และการกระทำ จึง ไม่ยอม สร้างนิสัยใหม่ หรือฝึกทักษะใหม่ ๆ ที่จำเป็นต่อตนเอง การฝึกฝน ความพยามยามที่จะพัฒนา จะเป็น แนวทางไปสู่ความสำเร็จ ความเป็นเลิศนั้นเกิดจากการฝึกฝนตนเองบ่อย ๆ ซ้ำ ๆ พัฒนาไป เรื่อย ๆ ต้องทุ่มเท จริงจัง เอาใจเข้าไปใส่ และเอาเข้ามาใส่ในใจ นั่งก็คิด นอนก็คิด คิดถึงตลอดเวลา คิดแบบ คิดถึงอะไรซักอย่างที่เป็นสิ่งที่เราอยากได้ ชอบที่จะคิดถึง การวางแผนเป้าหมายชีวิตนั้นเริ่มต้นจากความฝันอยากที่จะทำ อยากที่จะเป็น และพยายาม ภาพที่ 1.5 การพัฒนาตนเองสู่ความเป็นเลิศ การพัฒนา ตนเองสู่ ความ เป็นเลิศ หมันฝึกฝน ทำซ้ำ ๆ บ่อย ๆ ทำแล้วปรับปรับแล้ว ทำ พัฒนาไปเรื่อย ๆ จริงจัง ทุ่มเท

11 ทำความฝันให้เป็นความจริง อย่างที่กล่าวว่า “ฝันให้ไกล ไปให้ถึง” นั่นเอง คนที่มีเป้าหมายชีวิตเมื่อ ทำงานก็จะก้าวหน้ารวดเร็ว มีความสามารถเหนือกว่าคนอื่น และมีโอกาสประสบความสำเร็จตาม ที่ คาดหวังไว้ การพัฒนาตนเองสู่เป้าหมายควรเริ่มจากการปรับนิสัย นิสัยที่ควรปลูกฝังในบุคคล เพื่อ ความสำเร็จตามเป้าหมายชีวิต (สมฤดี ศรีจรรยา, 2548 หน้า 162-166) มีดังนี้ 1. เก็บความฝันอย่าให้เลือนหาย อยากจะเป็นอะไร อยากทำอะไร จงมีความมุ่งมั่น 2. มีอุดมการณ์ มีปรัชญาชีวิต เช่น จะไปสู่เป้าหมายอย่างมีคุณธรรม 3. ตั้งเป้าหมายชีวิตให้ชัดเจน เป้าหมายเป็นตัวเลข มีการกำหนดเวลา มีความเป็นไปได้ 4. สำรวจตัวเอง มีจุดอ่อน-จุดแข็งอะไร จัดระเบียบตัวเอง ปรับปรุงแก้ไข 5. วางแผนพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง เป็นนักเรียนตลอดชีวิต อ่านมาก ฟังมาก รู้จักสังเกต 6. ฝึกทักษะการตัดสินใจ การแก้ปัญหา เป็นนักแก้ปัญหาที่มีความคิดสร้างสรรค์ 7. ฝึกทักษะความคิดสร้างสรรค์ คิดริเริ่ม พัฒนาความคิดสร้างสรรค์ คิดนอกกรอบ 8. สร้างสมบารมี มีความสามารถในการบริหาร จูงใจ ให้กำลังใจ เสนอแนวทางแก้ไข 9. เป็นผู้นำเต็มตัว คือมีความสามารถในการนำคนอื่นเก่งคิด มองการณ์ไกล จึงคิดไว้เสมอ ว่า การเป็นผู้นำที่ดี มาจากพรแสวงไม่ใช่พรสวรรค์ 10. เป็นนักคิดที่ลึกซึ้ง สุขุม รอบคอบ มีศิลปะในการบริหาร เป็นนักเจรจาที่มีความสุขุม ลุ่ม ลึกยิ้มแย้มแต่ในใจครุ่นคิด 11. ทำตัวเป็นโค้ชที่ดี สอนเก่ง สอนทั้งวิธีการทำงาน สอนทั้งเรื่องชีวิต 12. เป็นนักสร้างทีมที่ดี สามารถสร้างทีมงานเก่ง จากนิสัยทั้ง 12 ข้อนี้ ลองพิจารณาดูซิว่าข้อใดที่เรายังไม่มี และเราสามารจะพัฒนาตัวเองให้ ปรับปรุงตัวขึ้นมาได้หรือไม่ ตัวอย่างบุคคลที่มีเป้าหมายชีวิตที่ประสบความสำเร็จนั้นมีมากมาย ลองมาดูตัวอย่างบุคคล ที่ มีเป้าหมายชีวิตที่เริ่มต้นจากชีวิตที่ติดลบมาจบที่ความสำเร็จของ “สมคิด ลวางกูร” ความอยาก ที่จะ ประสบความสำเร็จ กระตุ้นให้เขาพยายามหาวิธีการ แนวทางที่จะบรรลุเป้าหมายให้ได้ และ เมื่อ บรรลุเป้าหมายได้แล้วก็จะกระตุ้นให้เป้าหมายนั้นสูงขึ้นเรื่อย ๆ

12 จากชีวิตติดลบ มาจบที่ความสำเร็จ “สมคิด ลวางกูร” สมคิด ลวางกูร คนหนุ่มที่ชีวิตในวัยเด็กของเขานั้นติดลบ แต่ปัจจุบันเขามี ทุกอย่างที่อยาก มี และมีมากกว่าคนอื่นหลายเท่า ความลำบากที่อยู่กับสมคิด เสมือนเป็นเพื่อนสนิทมาตั้งแต่เกิด ทำ ให้เขาคิดอยากตีจากวงจรชีวิตที่ต้อง “อด” และ “ทน” ในสมองของเขาอยากจะรวยและประสบ ความสำเร็จเหมือนคนอื่น บ้าง สมคิดได้อ่านหนังสือเล่มหนึ่ง ในหนังสือเขาบอกว่า “คนที่จะ ประสบความ สำเร็จได้นั้นต้องมีเป้าหมายชีวิต” ไม่สำคัญว่าจะเกิดมาจากตระกูลไหน หรือเรียน ระดับไหน แต่หากมี เป้าหมายชีวิตแล้ว เราจะประสบความสำเร็จแน่นอน เขาจึงตั้งเป้าหมายชีวิต ของตนเอง เป้าหมาย 3 ใน 5 ข้อ ของเขาคือ 1. ต้องมีเงินล้านก่อนอายุ 25 ปี 2.ต้องพูด ภาษาอังกฤษให้ได้ และ 3. ได้ไปเที่ยวต่างประเทศ จากนั้นก็หาวิธีว่าทำอย่างไรจึงจะไปถึงเป้าหมาย เขาเริ่มต้นไต่บันไดขั้นแรกด้วยการชกมวย เพราะคิดว่าหาก ชกมวยได้แชมป์โลกก่อนอายุ 25 ปี เขามีเงินล้านแน่นอน แต่ผู้เป็นแม่ได้ขอร้องให้เขาเลิกชกมวยเพราะไม่ อยากให้ลูกต้องเจ็บตัว เขา จึงหาเส้นทางใหม่เพื่อที่จะไปให้ถึงเป้าหมาย เขามาสมัครเป็นพนักงานเสิร์ฟอาหาร และเรียนช่าง กลไปด้วย นอกจากนี้ยังเรียนภาษาที่ AUA เพราะอยากพูดภาษาอังกฤษได้ แต่เนื่องจาก รายได้ไม่ พอใช้ จึงลาออกและไปสมัครทำงานอยู่ครัวการบิน 2 ปี เพราะแม่ทำงานที่นั่น เมื่อมีประสบการณ์ ก็ไป สมัครเป็นผู้บริหารของสแกนดิเนเวียแอร์ไลน์ ทำงานได้ 6 ปี เก็บเงินได้ 1 ล้านบาทตาม เป้าหมายก็กลับมา เมืองไทย เขาเอาเงิน 1 ล้านบาท มาเปิดบริษัทของตัวเองโดยเปิดบริษัททำเพลง แต่เมื่อเข้าสู่ยุคดาวน์โหลด เขาจึงหันไปทำทอล์กโชว์ปั้นนักพูดชื่อดัง จากนั้นหันไปทำรายการทีวี และก้าวเข้าสู่ธุรกิจสิ่งพิมพ์ เขียนหนังสือ ไปทั้งสิ้น 35 เล่ม มียอดขายประมาณ 380 ล้านบาท เมื่อประสบความสำเร็จ ปัจจุบันเปิดสำนักกุโสดอ ปั้นคนจนให้เป็นเศรษฐี ปั้นคนดีให้ ประสบความสำเร็จ เป้าหมายต่อไปของเขาคือ เก็บเงินให้ได้ 100 ล้าน ซึ่งก็น่าจะได้ในปีหน้านี้ นอกจากตั้งเป้าหมายในชีวิตแล้ว สิ่งที่ทำให้เขาประสบความสำเร็จคือ เขาไม่เลือกงาน มุ่งมั่นตั้งใจทำงาน เต็มที่ งานไม่เสร็จไม่เลิกทำ ตอนเป็นลูกจ้างเขาก็จะทำงานหนักกว่าคนอื่น 3 เท่า งานไหนยิ่งยาก ยิ่งท้าทาย เมื่อเราทุ่มเททำงานเราก็มีประสบการณ์ อะไรที่เราคลุกคลีกับมัน จนรู้จริง รู้จริง ๆ อะไรก็ปิดกั้นความสำเร็จ ไม่ได้ เขาได้ทำงานในสนามบินที่ใหญ่ที่สุดในโลกก็จาก ความรู้ เพราะจบแค่ช่างกล แต่เขาทำงานหนักและรู้จักการเรียนรู้จนเป็นที่ยอมรับคุณสมคิด ฝาก

13 ส่งท้ายว่า ขอให้เลือกอาชีพที่ตัวเองชอบ เพราะเมื่อทำสิ่งที่ตัวเองชอบก็จะไม่เครียด เพราะ ความเครียดไม่ได้เกิดจากการทำงานเยอะ แต่เกิดจากการทำงานที่เราไม่ชอบนั่นเอง ที่มา : https://www.posttoday.com/lifestyle/482664 การวางแผนเป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุมคุณภาพ การวางแผนดีมีชัยไปกว่าครึ่ง จากคำกล่าวข้างต้นจะเห็นได้ว่าการวางแผนนั้นมีความสำคัญ ต่อเป้าหมายเป็นอย่างยิ่ง โดยเฉพาะการวางแผนเป้าหมายชีวิตอย่างมีระบบจะช่วยให้มองเห็น โอกาส ที่จะประสบความสำเร็จ หรือข้อบกพร่องที่เกิดขึ้น ซึ่งจะช่วยให้สามารถแก้ไขปรับปรุงให้บรรลุ ตาม เป้าหมายได้เป็นอย่างดี การนำวงจรควบคุมคุณภาพ PDCA มาใช้ในการวางแผนเป็นแนวทาง หนึ่งที่ จะช่วยให้การวางแผนประสบความสำเร็จได้อย่างมีประสิทธิภาพ 1. วงจรควบคุมคุณภาพ PDCA 1.1 องค์ประกอบของ PDCA PDCA เป็นวงจรควบคุมคุณภาพที่เป็นเครื่องมือสำคัญในการนำไปสู่การปรับปรุง PDCA เป็นการทำงานอย่างต่อเนื่องเพื่อให้งานบรรลุเป้าหมายที่กำหนดไว้อย่างมีประสิทธิภาพ วงจรที่ พัฒนามาจากวงจรเดมมิ่งที่แสดงความสำคัญของการออกแบบ การผลิต การจำหน่าย และ การ วิเคราะห์ตลาดเพื่อการปรับปรุง PDCA ประกอบด้วย P : Plan เป็นการวางแผน การคาดการณ์ในอนาคตว่าจะให้ใคร ทำอะไร ที่ไหน เมื่อไร อย่างไร โดยกำหนดเป้าหมายและแนวทางเพื่อให้บรรลุผลลัพธ์ที่ต้องการ D: Do การลงมือปฏิบัติ เป็นการดำเนินงานตามขั้นตอนต่าง ๆ ที่เสนอไว้ C : Check การตรวจสอบผลการปฏิบัติ ควรมีการประเมินว่ามีการดำเนินงาน ตาม แผนอย่างถูกต้องหรือไม่ มีปัญหาอุปสรรคใดในการปฏิบัติงาน A: Act การปรับปรุงแก้ไข ในการปฏิบัติการแก้ไขมีความจำเป็นจะต้องแยกแยะ อย่างชัดเจนถึงสาเหตุของปัญหา ถ้าสาเหตุของปัญหาเกิดจากการวางแผนที่ไม่ดีก็เป็นสิ่งสำคัญที่ควร จะหาสาเหตุของการวางแผนที่ไม่ดีพอนั้นก่อนแล้วจึงทำการปรับปรุงคุณภาพของการวางแผนและ ปรับปรุงเนื้อหาของแผนด้วย

14 ภาพที่ 1.6 วงจรควบคุมคุณภาพ PDCA 1.2 ขั้นตอนการจัดทำวงจรควบคุมคุณภาพ PDCA การจัดทำวงจรควบคุมคุณภาพ PDCA สามารถจัดทำตามลำดับขั้นตอน ดังนี้ ขั้นการวางแผน (Plan) เป็นการเขียนแผนงานซึ่งพิจารณาเกี่ยวกับ 1. กำหนดวัตถุประสงค์หรือเป้าหมายให้ชัดเจน 2. กำหนดวิธีการทำงานที่วัดได้เพื่อจะบรรลุเป้าหมายนั้น 3. จัดหาทรัพยากรที่ใช้รองรับการดำเนินงาน ขั้นตอนการลงมือปฏิบัติตามแผน (Do) 1. ศึกษาทำความเข้าใจในวิธีการทำงานที่ต้องใช้และลงมือปฏิบัติ 2. เก็บข้อมูลลักษณะจำเพาะทางคุณภาพตามวิธีการที่กำหนดไว้ ขั้นการตรวจสอบ (Check) เป็นการตรวจสอบผลการดำเนินงานโดย 1. ตรวจสอบดูว่างานที่ได้ทำนั้นเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดไว้หรือไม่ 2. ตรวจสอบดูว่าค่าที่วัดได้เหล่านั้นและผลการทดสอบตรงตามเป้าหมาย หรือไม่ 3. ตรวจสอบว่าลักษณะจำเพาะทางด้านคุณภาพสอดคล้องกับเป้าหมาย หรือไม่ ขั้นปรับปรุงแก้ไขข้อบกพร่อง (Act) 1. ถ้าพบว่าผลงานเบี่ยงเบนไปจากเป้าหมายต้องแก้ไขที่ต้นเหตุ 2. ถ้าพบความผิดพลาดใด ๆ ให้ค้นหาสาเหตุและทำการป้องกันเพื่อมิให้ เกิดความผิดพลาดนั้น ๆ ซ้ำอีก 3. หาแนวทางพัฒนาระบบหรือปรับปรุงวิธีการทำงานนั้น

15 PDCA สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับกิจกรรมต่าง ๆ ได้อย่างหลากหลาย เช่น PDCA กับการเรียน การทำงานประจำวัน การไปเที่ยว การใช้จ่ายเงินประจำวัน ฯลฯ ภาพที่ 1.7 ตัวอย่างการประยุกต์ใช้ PDCA กับการทำงานประจำวัน CLIC 2. การประยุกต์ใช้วงจรควบคุมคุณภาพในการวางแผนเป้าหมายชีวิต การวางแผนเขียนเป้าหมายชีวิตให้กับตนเองก็เหมือนกับการที่เราร่างพิมพ์เขียวให้กับชีวิต ยิ่ง เราสามารถระบุและทำให้เป้าหมายชัดเจนได้มากเท่าไร ก็จะเห็นภาพสิ่งที่เราต้องการได้ ชัดเจนมาก ขึ้น การมีเป้าหมายอยู่ในใจตลอดเวลาจะทำให้เรารู้จักวางแผน (Plan) บุคคลผู้นั้นจะ ใช้เวลาแต่ละ วินาทีเพื่อค้นหาหนทางที่จะก้าวไปสู่ความสำเร็จ (Do) หากเขาพบหนทางดังกล่าว เขาจะตรวจสอบให้ แน่ใจ (Check) หาเหตุผล แนวทาง ปรับปรุงแก้ไข (Act) เพื่อมารองรับว่า ควรจะเลือกเส้นทางนั้น หรือไม่ จะเห็นได้ว่าการวางแผนเป้าหมายชีวิตที่เป็นระบบนั้นจะอยู่ในรูปของ วงจรการควบคุม PDCA ที่ใช้เป็นแนวทางในการควบคุม ซึ่งจะช่วยให้มองเห็นหนทางสู่ความสำเร็จ ได้ชัดเจนมากขึ้น การ วางแผนเป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุมคุณภาพ PDCA มีแนวทางในการ ดำเนินการดังแสดงในภาพที่ 1.8 ดังนี้

16 ภาพที่ 1.8 ขั้นตอนการวางแผนเป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุมคุณภาพ จากภาพที่ 1.8 แสดงขั้นตอนการวางแผนเป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุมคุณภาพโดยเมื่อ นำมาใช้ด้านการประกอบอาชีพจะมีแนวทางในการวางแผนตามขั้นตอนดังนี้ 1. ตั้งเป้าหมายชีวิต : เป็นการกำหนดสิ่งที่ตนเองอยากจะทำ อยากจะเป็นในอนาคต ข้างหน้า โดยพิจารณาความสามารถ (Competency) ซึ่งก็คือความรู้ (Knowledge) ทักษะ (Skill) หรือ คุณลักษณะส่วนบุคคล (Personal Attribute) ของตนเอง 2. วางแผน (Plan) เพื่อให้บรรลุเป้าหมาย : เมื่อรู้แล้วว่าตนเองต้องการจะประกอบอาชีพ อะไร ก็วางแผนเสริมจุดแข็ง กำจัดจุดอ่อน พัฒนาตนเอง ฝึกทักษะ หาวิธีการที่จะบรรลุเป้าหมาย 3. ปฏิบัติตามแผน (Do) : ปฏิบัติตามแผนที่ตั้งไว้อย่างเคร่งครัด พัฒนาตนเองอย่างสม่ำเสมอ หมั่นฝึกฝน ทำซ้ำ ๆ บ่อย ๆ ทำแล้วปรับ ปรับแล้วทำพัฒนาไปเรื่อย ๆ 4. ตรวจสอบ (Check) : ตรวจสอบว่าเป็นไปตามแผนหรือไม่อย่างไร โดยพิจารณาผลการ ดำเนินงานกับเป้าหมายที่จะนำไปสู่หนทางแห่งชัยชนะว่าทำได้หรือไม่ เพราะอะไร 5. เมื่อได้คำตอบก็ปรับแผน (Act) : พัฒนา เสริมจุดแข็ง กำจัดจุดอ่อน ตามผลที่ได้จากการ ดำเนินงานนั้น ๆ 4. ตรวจสอบติดตาม 5. แก้ไขข้อบกพร่อง 1. ตั้งเป้าหมายชีวิต 2. วางแผน 3. ลงมือปฏิบัติ 6. กลับสู่ขั้นตอนที่ 1 นำความรู้ใหม่ที่ได้มานั้นมาสร้างเป็นแผน 7. กลับสู่ขั้นตอนที่ 2 เกิดการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

17 6. นำความรู้หรือข้อมูลที่ได้มานั้นมาสร้างเป็นแผนงานใหม่ 7. ดำเนินการตามแผนงานที่กำหนดเพื่อให้เกิดการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง การนำวงจรควบคุมคุณภาพ PDCA มาใช้ในการวางแผนเป้าหมายชีวิต จะช่วยให้ สามารถ วางแผนได้อย่างมีระบบและเกิดการพัฒนาไปเรื่อยๆ การวางแผนเป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุม คุณภาพ PDCA สามารถนำมาใช้เป็นแนวทางในการวางแผนเป้าหมายชีวิตในด้านการ ประกอบอาชีพ ได้ ดังตัวอย่างต่อไปนี้ ตัวอย่าง การวางแผนเป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุมคุณภาพ : ด้านการประกอบอาชีพ มาลีเป็นเด็กต่างจังหวัด มาลีชอบและมีความสุขทุกครั้งที่ได้ช่วยแม่ทำขนม เธอมีความใฝ่ฝันที่ จะมีร้านขนมไทยเป็นของตนเองในจังหวัด มาลีจึงเลือกเรียนสาขาวิชาอาหารและ โภชนาการ ที่ วิทยาลัยอาชีวศึกษาแห่งหนึ่ง เธอตั้งเป้าหมายชีวิตว่า หลังสำเร็จการศึกษา ต้องการที่จะเปิดร้านขนม ไทยให้ได้ภายใน 5 ปี มาลีจึงวางแผนเป้าหมายชีวิตโดยใช้วงจรควบคุมคุณภาพ

18 เป้าหมายชีวิต : มีกิจการร้านขนมไทยเป็นของตนเอง ภายใน 5 ปี Do ปฏิบัติตามแผน - สมัครเป็นลูกจ้างร้าน ขนมไทยหารายได้พิเศษ - ศึกษาด้านการตลาด การ ผลิตการบริหารจัดการ และการเงิน - อบรมหลักสูตรขนมไทย จากสถาบันที่มีชื่อเสียง ศึกษาเคล็ดลับการทำให้ อร่อยน่ารับประทาน - สอบถามผู้รู้ ผู้เชี่ยวชาญ - เก็บออมเงินไว้ส่วนหนึ่ง - เตรียมหาแหล่งเงินทุน - ฝึกทักษะภาษาอังกฤษ พร้อมรับ AEC Check - ตรวจสอบการดำเนินงาน ว่าเป็นไปตามแผนหรือไม่ - มีความรู้เกี่ยวกับธุรกิจ ขนมไทยมากน้อยเพียงใด - รสชาติขนมเป็นอย่างไร - ทดลองตลาดบ้างหรือยัง - เรียนทำขนมจาก สถาบัน ที่มีชื่อเสียง - มีเงินออมและแหล่ง เงินทุนพอที่จะเปิดร้าน ได้ หรือยัง - ภาษาอังกฤษเป็นอย่างไร Plan วางแผน : เปิดร้านขนม ไทย - ศึกษาให้ลึกซึ้ง เกี่ยวกับ ธุรกิจขนมไทย - พัฒนาทักษะการทำขนม ไทยเพิ่มเติม - ออมเงินเพื่อการลงทุน – ฝึกทักษะภาษาอังกฤษ Act ปรับปรุงแก้ไข - ปรับรูปแบบขนม - บรรจุภัณฑ์ - การสร้างแบรนด์ - ภาษาอังกฤษ - ปรับปรุงสูตรแล้ว - ทดลองตลาดใหม่

19 สรุป การวางแผนเป้าหมายชีวิต คือ การตั้งเป้าหมายชีวิตที่ได้วางแผนเพื่อให้บรรลุสิ่งที่ต้องการใน ชีวิตของบุคคลนั้น ๆ การวางแผนเป้าหมายชีวิตมีความสำคัญต่อบุคคลเพราะช่วยให้มองเห็นอนาคต ของตนเองอย่างชัดเจน ซึ่งจะช่วยขับเคลื่อนชีวิตไปสู่อนาคต และรู้จักใช้เวลาอย่างคุ้มค่า ก่อให้เกิด ความพยายามที่จะไปสู่ความสำเร็จนั้น ๆ เป้าหมายทำให้เกิดความมั่นใจและกระตุ้นให้ มีเป้าหมาย สูงขึ้นเรื่อย ๆ การวางแผนเป้าหมายโดยทั่วไปมักจะเป็นไปตามลำดับตามทฤษฎี Maslow การกำหนด เป้าหมายที่ดีแบบ SMART เป็นการกำหนดเป้าหมายที่เฉพาะเจาะจง วัดผลได้ บรรลุได้ เป็นจริงได้มี ระยะเวลาเป็นกรอบกำหนด แนวทางการวางแผนเป้าหมายชีวิตควรเริ่มตั้งแต่ การกำหนดเป้าหมาย การค้นหาวิธีการที่จะบรรลุเป้าหมาย การปรับพัฒนาตัวเองเพื่อไปสู่เป้าหมาย PDCA เป็นวงจรการ ควบคุมคุณภาพที่สามารถนำมาใช้ในการวางแผนเป้าหมายชีวิตได้อย่างเป็นระบบ PDCA ประกอบด้วย Plan Do Check Act หลักการวางแผนเป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุมคุณภาพเริ่มต้น จากการตั้งเป้าหมายชีวิตให้ชัดเจนวางแผนเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย ปฏิบัติตามแผนและนำผลการ ปฏิบัติตามแผนมาวิเคราะห์ เมื่อได้คำตอบก็นำผลการวิเคราะห์นั้นมาปรับแผนงาน

20 ใบงานที่ 1.1 ประกอบการเรียนเรื่อง การวางแผนเป้าหมายชีวิต ชื่อชิ้นงาน เป้าหมายชีวิต ระดับชั้น ปวช. จุดประสงค์ 1. เพื่อให้ผู้เรียนกำหนดเป้าหมายชีวิตของตนเองได้ 2. เพื่อให้ผู้เรียนเห็นความสำคัญของการกำหนดเป้าหมายชีวิต ลักษณะของกิจกรรม 1. เขียนสิ่งที่ต้องการในอนาคตของตนเอง 2. นำสิ่งที่ต้องการมากำหนดเป็นเป้าหมาย สื่อ/อุปกรณ์ - แบบฟอร์มการวางแผนเป้าหมายชีวิต การวัดและประเมินผล - ประเมินผลงานรายบุคคล เกณฑ์การประเมิน รายการประเมิน ระดับคุณภาพ 4 3 2 1 กระบวนการคิด มีเหตุผล ใช้หลัก วิชาการ มีเหตุผล ใช้หลัก วิชาการเล็กน้อย มีเหตุผล แต่ไม่ เป็น ไปตามหลัก วิชาการ ไม่มีเหตุผล ไม่มี หลักวิชาการ ความประณีต มีความตั้งใจใน การทำงาน มี ระเบียบ เรียบร้อย ครบถ้วนสมบูรณ์ มีความตั้งใจใน การทำงาน แต่ยัง ไม่เป็นระเบียบ เรียบร้อย เท่าที่ควร ทำงานแบบไม่ ตั้งใจ ไม่เรียบร้อย ตรงต่อเวลา ส่งงานทันกำหนด เวลา ส ่ ง ง า น เ ล ย กำหนด เวลาเล็กน้อย ส่งงานล่าช้ามาก เกินกำหนดเวลา

21 ระดับคุณภาพ คะแนน 9-10 หมายถึง ดีมาก คะแนน 7-8 หมายถึง ดี คะแนน 5-6 หมายถึง พอใช้ คะแนน ต่ำกว่า 5 หมายถึง ปรับปรุง

22 เป้าหมายชีวิต 1. เขียนสิ่งที่ต้องการในอนาคต รายการ สิ่งที่ต้องการในอนาคต ด้านการศึกษา ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... ด้านอาชีพ ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... ด้านการเงิน ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... ด้านครอบครัว ................................................................................................... ................................................................................................... .................................................................................................. . 2. กำหนดเป้าหมายชีวิต รายการ เป้าหมายชีวิต ด้านการศึกษา ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... ด้านอาชีพ ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... ด้านการเงิน ................................................................................................... ................................................................................................... ................................................................................................... ด้านครอบครัว ................................................................................................... ................................................................................................... ...................................................................................................

23 ใบงานที่ 1.2 ประกอบการเรียนเรื่อง การวางแผนเป้าหมายชีวิต ชื่อชิ้นงาน ลักษณะเป้าหมายที่ดี ระดับชั้น ปวช. จุดประสงค์ 1. เพื่อให้ผู้เรียนอธิบายลักษณะของการกำหนดเป้าหมายที่ดีได้ถูกต้อง 2. เพื่อผู้เรียนเห็นความสำคัญของการกำหนดเป้าหมายชีวิต ลักษณะของกิจกรรม 1. เขียนเป้าหมายชีวิตที่ตนเองฝันอยากเป็น อยากทำ 2. เลือกเป้าหมายที่ต้องการบรรลุมากที่สุด มากำหนดเป็นเป้าหมายชีวิต 3. ตรวจสอบเป้าหมายตามแบบ SMART สื่อ/อุปกรณ์ - ใบงานที่ 1.2 การวัดและประเมินผล - ประเมินผลงานรายบุคคล เกณฑ์การประเมิน รายการประเมิน ระดับคุณภาพ 4 3 2 1 กระบวนการคิด มีเหตุผล ใช้หลัก วิชาการ มีเหตุผล ใช้หลัก วิชาการเล็กน้อย มีเหตุผล แต่ไม่ เป็น ไปตามหลัก วิชาการ ไม่มีเหตุผล ไม่มี หลักวิชาการ ความประณีต มีความตั้งใจใน การทำงาน มี ระเบียบ เรียบร้อย ครบถ้วนสมบูรณ์ มีความตั้งใจใน การทำงาน แต่ยัง ไม่เป็นระเบียบ เรียบร้อย เท่าที่ควร ทำงานแบบไม่ ตั้งใจ ไม่เรียบร้อย ตรงต่อเวลา ส่งงานทันกำหนด เวลา ส่งงานเลย กำหนดเวลา เล็กน้อย ส่งงานล่าช้ามาก เกินกำหนดเวลา

24 ระดับคุณภาพ คะแนน 9-10 หมายถึง ดีมาก คะแนน 7-8 หมายถึง ดี คะแนน 5-6 หมายถึง พอใช้ คะแนน ต่ำกว่า 5 หมายถึง ปรับปรุง

25 ลักษณะการกำหนดเป้าหมายที่ดี คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนเป้าหมายที่ตนเองฝันอยากเป็น อยากทำให้ได้มากที่สุดภายใน 3 นาที ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ เลือกเป้าหมาย 1 เป้าหมายที่ต้องการบรรลุมากที่สุด แล้วกำหนดเป็นเป้าหมายชีวิต ตรวจสอบเป้าหมายชีวิตแบบ SMART เป้าหมายที่นักเรียนกำหนด ดีหรือไม่ อธิบาย ( ) ดี ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ( ) ไม่ดี ………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………

26 ใบงานที่ 1.3 ประกอบการเรียนเรื่อง การวางแผนเป้าหมายชีวิต ชื่อชิ้นงาน PDCA ระดับชั้น ปวช. จุดประสงค์ 1. เพื่อให้ผู้เรียนประยุกต์ใช้วงจรควบคุมคุณภาพ PDCA ในการวางแผนเป้าหมายชีวิตได้ 2. เพื่อให้ผู้เรียนเห็นความสำคัญของการวางแผนเป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุมคุณภาพ ลักษณะของกิจกรรม 1. ตั้งเป้าหมายชีวิต 2. เขียนเป้าหมายชีวิตตามขั้นตอนการวางแผนเป้าหมายชีวิต สื่อ/อุปกรณ์ - แบบฟอร์มการวางแผนเป้าหมายชีวิต การวัดและประเมินผล - ประเมินผลงานรายบุคคล เกณฑ์การประเมิน รายการประเมิน ระดับคุณภาพ 4 3 2 1 กระบวนการคิด มีเหตุผล ใช้หลัก วิชาการ มีเหตุผล ใช้หลัก วิชาการเล็กน้อย มีเหตุผล แต่ไม่ เป็น ไปตามหลัก วิชาการ ไม่มีเหตุผล ไม่มี หลักวิชาการ ความประณีต มีความตั้งใจใน การทำงาน มี ระเบียบ เรียบร้อย ครบถ้วนสมบูรณ์ มีความตั้งใจใน การทำงาน แต่ยัง ไม่เป็นระเบียบ เรียบร้อย เท่าที่ควร ทำงานแบบไม่ ตั้งใจ ไม่เรียบร้อย ตรงต่อเวลา ส่งงานทันกำหนด เวลา ส่งงานเลย กำหนดเวลา เล็กน้อย ส่งงานล่าช้ามาก เกินกำหนดเวลา

27 ระดับคุณภาพ คะแนน 9-10 หมายถึง ดีมาก คะแนน 7-8 หมายถึง ดี คะแนน 5-6 หมายถึง พอใช้ คะแนน ต่ำกว่า 5 หมายถึง ปรับปรุง

28 PDCA กับการวางแผนเป้าหมายชีวิต 1. ตั้งเป้าหมายชีวิต : ……………………………………………………………………………………………………………… 4. Do …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… ……………………………………. (กิจกรรม) …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… ……………………………………. 5. Check …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… ……………………………………. 2. Plan …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… ……………………………………. (กิจกรรม) …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… ……………………………………. 3. Act …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………….

29 ใบมอบหมายงานที่ 1 ประกอบการเรียนเรื่อง การวางแผนเป้าหมายชีวิต ชื่อชิ้นงาน สรุปความรู้ความคิด ระดับชั้น ปวช. จุดประสงค์ 1. เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการวางแผนเป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุม คุณภาพ 2. เพื่อให้ผู้เรียนนำความรู้ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในการกำหนดเป้าหมายชีวิตของตนเองได้ 3. เพื่อให้ผู้เรียนเห็นคุณค่าของการดำเนินชีวิตแบบมีเป้าหมาย ลักษณะของกิจกรรม 1. ให้นักเรียนสรุปความรู้ ความคิดที่ได้รับลงในแบบฟอร์มที่ครูกำหนดให้ 2. ส่งงานตามกำหนดเวลา สื่อ/อุปกรณ์ - แบบสรุปความรู้ความคิด การวัดและประเมินผล – ประเมินผลงานรายบุคคล รายการประเมิน ระดับคุณภาพ 4 3 2 1 กระบวนการคิด มีเหตุผล ใช้หลัก วิชาการ มีเหตุผล ใช้หลัก วิชาการเล็กน้อย มีเหตุผล แต่ไม่ เป็น ไปตามหลัก วิชาการ ไม่มีเหตุผล ไม่มี หลักวิชาการ ความประณีต มีความตั้งใจใน การทำงาน มี ระเบียบ เรียบร้อย ครบถ้วนสมบูรณ์ มีความตั้งใจใน การทำงาน แต่ยัง ไม่เป็นระเบียบ เรียบร้อย เท่าที่ควร ทำงานแบบไม่ ตั้งใจ ไม่เรียบร้อย ตรงต่อเวลา ส่งงานทันกำหนด เวลา ส่งงานเลย กำหนดเวลา เล็กน้อย ส่งงานล่าช้ามาก เกินกำหนดเวลา

30 ระดับคุณภาพ คะแนน 9-10 หมายถึง ดีมาก คะแนน 7-8 หมายถึง ดี คะแนน 5-6 หมายถึง พอใช้ คะแนน ต่ำกว่า 5 หมายถึง ปรับปรุง

31 แบบสรุปความรู้ความคิด ความรู้ใหม่ที่ได้จากบทเรียน เป้าหมายชีวิตคืออะไร เป้าหมายในการเรียนของนักเรียน ลักษณะของเป้าหมายที่ดี PDCA คืออะไร ……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… การวางแผน เป้าหมายชีวิต …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… ……………………………………………………

32 แบบฝึกหัด หน่วยที่1 ตอนที่ 1 จงตอบคำถามต่อไปนี้ 1. เพราะเหตุใดบุคคลทุกคนจึงควรวางแผนเป้าหมายชีวิต ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ 2. ถ้านักเรียนดำเนินชีวิตแบบไม่มีเป้าหมาย จะเป็นอย่างไร ................................................................................................................................................................ .................................................................................................................................................. .............. ................................................................................................................................................................ 3. จงบอกนิสัยที่ควรปลูกฝังในตัวบุคคลเพื่อความสำเร็จตามเป้าหมายชีวิตมา 5 ข้อ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ 4. ยกตัวอย่างการวางแผนเป้าหมายชีวิตของนักเรียนด้วยวงจรควบคุมคุณภาพ PDCA ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ 5. จากคำกล่าวที่ว่า “You will never win if you never begin. “คุณไม่มีทางสำเร็จได้ ถ้าคุณไม่ เริ่มต้น” จงแสดงความคิดเห็น ................................................................................................................................................................ .................................................................................................................................. .............................. ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................... .

33 ตอนที่ 2 จงทำเครื่องหมาย ✓ หน้าข้อที่คิดว่าถูก และทำเครื่องหมาย X หน้าข้อที่คิดว่าผิด .............. 1. เป้าหมาย คือ สิ่งที่ต้องการจะบรรลุในชีวิต .............. 2. เป้าหมายมีไว้พุ่งชน .............. 3. เป้าหมายที่ดีควรมีกำหนดเวลาที่ยาวนาน เพื่อมีเวลาพอสำหรับไปให้ถึงเป้าหมาย .............. 4. เป้าหมายชีวิตของบุคคลทั่วไปคือ เงินและอำนาจ .............. 5. บุคคลที่ไม่มีเป้าหมายชีวิต เปรียบเหมือนคนที่หลับตาเดิน .............. 6. เป้าหมายระยะสั้นมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิต .............. 7. ต้องการเงินก้อนหนึ่งไว้ใช้จ่ายยามเกษียณอายุ จัดเป็นเป้าหมายระยะยาว .............. 8. เป้าหมายที่ดีต้องมีระยะเวลาเป็นกรอบกำหนดที่ต้องทำให้สำเร็จ .............. 9. การทำแล้วปรับ ปรับแล้วทำไปเรื่อย ๆ อย่างทุ่มเท เป็นการพัฒนาตนเองสู่ความเป็นเลิศ .............. 10. PDCA เป็นวงจรควบคุมคุณภาพที่ใช้กับการปฏิบัติงานเท่านั้น .............. 11. PDCA เป็นวงจรควบคุมคุณภาพที่นำไปสู่การปรับปรุงการทำงาน .............. 12. ถ้าทำตามขั้นตอน PDCA แล้วไม่ประสบความสำเร็จ ควรเริ่มต้นใหม่ที่ตัว C คือต้อง กลับไปตรวจสอบใหม่ .............. 13. หลักการวางแผนเป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุมคุณภาพ ควรเริ่มจากการปฏิบัติตาม แผนอย่างเคร่งครัด .............. 14. Act คือการตรวจสอบการปฏิบัติงานว่าเป็นไปตามแผนหรือไม่ .............. 15. การพัฒนาตนเอง เสริมจุดแข็ง กำจัดจุดอ่อน คือขั้นตอน Check ของวงจรควบคุม คุณภาพ

34 แบบทดสอบหลังเรียน คำชี้แจง จงทำเครื่องหมาย X ลงบนตัวอักษรข้อที่คิดว่าถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว 1. ข้อใดสอดคล้องกับการวางแผนเป้าหมายชีวิต ก. ก้อยฝันที่จะมีโรงแรมเป็นของตนเอง ข. แก้วจะลดความอ้วนให้ได้เร็ว ๆ นี้ ค. กุ้งต้องการไปเรียนต่อต่างประเทศเพื่อนำความรู้มาพัฒนาตนเอง ง. กิ่งจะเปิดร้านอาหารให้ได้ภายใน 5 ปี โดยเก็บเงินปีละ 120,000 บาท 2. ข้อใดแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการวางแผนเป้าหมายชีวิต ก. เป้าหมายช่วยให้นายเอเข้าใจตนเองมากขึ้น ข. นายที่มีเวลาในการคิด ตัดสินใจในอนาคตมากขึ้น ค. นายซีมองเห็นอนาคตของตนเองชัดเจนขึ้น ง. นายดีมีความคิดสร้างสรรค์มากขึ้นเมื่อกำหนดเป้าหมายชีวิต 3. บุคคลที่ดำเนินชีวิตอย่างมีเป้าหมายจะมีลักษณะอย่างไร ก. ชอบเสี่ยงโชคหวังรางวัลใหญ่ ข. มุ่งมั่น ตั้งใจที่จะไปสู่เป้าหมายโดยไม่ย่อท้อ ค. เบื่อการทำงานที่เพิ่มขึ้นเพื่อที่จะไปสู่เป้าหมาย ง. มีโอกาสพลาดพลั้งในชีวิตสูงเพราะไม่เป็นไปตามเป้าหมาย 4. ข้อใดเป็นลักษณะของการตั้งเป้าหมายที่ดี ก. เป้าหมายสูง ระยะเวลาสั้น ยืดหยุ่นได้ ข. เป้าหมายต่ำ ชัดเจน มีระยะเวลากำหนด ค. เป็นตัวเลข เวลาชัดเจน มีความเป็นไปได้ ง. เป้าหมายนั้นต้องมีโอกาสที่จะเป็นจริงได้ 5. “มาลินีต้องการเป็นนักเขียนที่มีชื่อเสียง” เป็นการตั้งเป้าหมายที่ดีหรือไม่ เพราะอะไร ก. ดี เพราะสามารถประเมินได้ ข. ดี เพราะการเป็นนักเขียนมีประโยชน์ ค. ไม่ดี เพราะไม่สามารถวัดผลได้ ไม่มีระยะเวลากำหนด ง. ไม่ดี เพราะเป็นเป้าหมายระยะยาว อาจไม่สำเร็จตามเป้าหมาย

35 6. ตามทฤษฎีของ Maslow บุคคลที่ได้รับการตอบสนองตามเป้าหมายทางกายภาพแล้ว เป้าหมาย ขั้นต่อไปของชีวิต คือข้อใด ก. ชื่อเสียง อำนาจ ข. ความเด่นดังในสังคม ค. มีอาชีพที่มั่นคง สวัสดิการดี ง. ได้รับการยอมรับจากบุคคลอื่น 7. นางสาวแดง ต้องการวางแผนเป้าหมายชีวิต เธอควรเริ่มต้นอย่างไร ก. พัฒนาตนเอง - ตั้งเป้าหมาย - หาวิธีการ ข. ตั้งเป้าหมาย - ค้นหาวิธีการ - ปรับปรุง พัฒนา ค. ค้นหาวิธีการ - ปรับปรุงพัฒนา – กำหนดเป้าหมายที่ชัดเจน ง. ตั้งเป้าหมาย - พัฒนาตนเอง หาวิธีการที่จะไปสู่ความสำเร็จ 1 8. ข้อใดสอดคล้องกับ Act ในการวางแผนเป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุมคุณภาพ ก. หาแนวทางที่ใช้ในการควบคุม ข. การกำหนดแนวทางไปสู่เป้าหมาย ค. การใช้เวลาค้นหาแนวทางที่จะก้าวไปสู่ความสำเร็จ ง. การทบทวนผลการดำเนินงานว่าเป็นไปตามเป้าหมายหรือไม่ 9. ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับหลักการวางแผนเป้าหมายชีวิตด้วยวงจรควบคุมคุณภาพ ก. ต้องเริ่มจากการวางแผน ลงมือปฏิบัติ ตรวจสอบ และปรับปรุงแก้ไข ข. ต้องตั้งเป้าหมายก่อนจึงจะวางแผนแล้วลงมือปฏิบัติ ตรวจสอบ และปรับปรุงแก้ไข ค. ต้องตรวจสอบก่อนว่ามีปัญหาอะไร เพื่อปรับปรุง แล้วจึงวางแผนปฏิบัติต่อไป ง. ต้องตั้งเป้าหมายก่อน ลงมือปฏิบัติ ตรวจสอบ แล้ววางแผนเพื่อการปรับปรุง 10.บุคคลในข้อใดที่วางแผนเป้าหมายชีวิตโดยประยุกต์ใช้วงจรควบคุมคุณภาพ ก. แจมชอบการท่องเที่ยวจึงวางแผนการไปเที่ยว แต่ไม่ได้ไปเพราะเก็บเงินยังไม่พอ ข. เจมส์อยากเป็นหมอจึงศึกษาแนวทาง เรียนเพิ่มเติม ทดลองสอบ แก้ไขข้อบกพร่อง ค. จอยไปสมัครเป็นลูกจ้างร้านขนมไทย เพื่อหาความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการเปิดร้านอาหาร ง. จบต้องการเป็นนักร้อง จึงไปประกวดร้องเพลงแต่ไม่ชนะ เธอจึงคิดไปเป็นนักแต่งเพลง แทน

หน่วยที่ 2 การออมและการลงทุน สาระสำคัญ การออมเป็นส่วนหนึ่งของการบรรลุเป้าหมายชีวิตของบุคคล การมีความรู้เกี่ยวกับการออม จะเป็นพื้นฐานของอนาคตที่สดใส โดยทั่วไปบุคคลที่ออมเงินหวังจะได้รับผลตอบแทน จากการออมที่ คุ้มค่า แต่ก็ควรพิจารณาถึงความปลอดภัยของเงินออมเป็นสำคัญด้วย แนวทาง การออมจะเป็น ทางเลือกซึ่งจะช่วยในการตัดสินใจเลือกออมเงินอย่างมีประสิทธิภาพ การสร้างนิสัย ในการออมให้เกิด ขึ้นกับบุคลเป็นหนทางหนึ่งสู่การบรรลุเป้าหมายชีวิตของบุคคล จึงควรปลูกฝังให้ กับบุคคลทุกคน ส่วนการลงทุนเป็นการเพิ่มพูนเงินออม ซึ่งผู้เลือกลงทุนควรมีความรู้ความเข้าใจ การเลือก ทางเลือกใน การลงทุนซึ่งจะเป็นแนวทางหนึ่งในการเลือกลงทุนอย่างมีประสิทธิภาพ และจะช่วยลดความเสียงจากการลงทุน เนื้อหาสาระ 1. ความรู้เกี่ยวกับการออม 2. แนวทางการออม 3. การสร้างนิสัยในการออม 4. ความรู้เกี่ยวกับการลงทุนและแนวทางการลงทุน จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. อธิบายความหมายของการออมได้ 2. บอกเหตุผลในการเลือกแนวทางการออมที่เหมาะสมกับตนเองได้ 3. สรุปแนวทางการสร้างวินัยในการออมได้ถูกต้อง 4. อธิบายความสำคัญที่ก่อให้เกิดประโยชน์จากการลงทุนได้ 5. วางแผนการลงทุนตามเป้าหมายได้

37 แบบทดสอบก่อนเรียน คำชี้แจง จงทำเครื่องหมาย X ลงบนตัวอักษรข้อที่คิดว่าถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว 1. ข้อใดสอดคล้องกับคำว่า “การออม” ก. นิดขอเงินแม่ฝากธนาคารทุกเดือน ข. นุชนำเงินฝากธนาคาร 1,000 บาท ค. หน่อยเอาเงินที่เหลือใช้ฝากธนาคาร ง. น้อยเก็บเงินวันละ 5 บาท หยอดกระปุก 2. แนวทางการออมเงินแบบใดที่รับฝากเงินและให้กู้ยืม ได้ผลตอบแทนเป็นดอกเบี้ย ก. การซื้อประกันชีวิต ข. การซื้อสลากออมสิน ค. การฝากเงินกับธนาคาร ง. การออมกับสหกรณ์ออมทรัพย์ 3. ข้อใดสอดคล้องกับกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ก. รับฝากเงินได้ผลตอบแทนเป็นดอกเบี้ย ข. เพื่อเป็นทุนสำหรับพนักงานเมื่อออกจากงาน ค. รับดอกเบี้ยเมื่อครบกำหนด มีสิทธิ์ลุ้นรางวัล ง. ลดความเสี่ยงจากการสูญเสียทรัพย์สิน รายได้ 4. ข้อใดคือแนวทางการสร้างวินัยในการออมที่ถูกต้อง ก. ไม่ซื้อของแพงมากเกินไป ข. หักเงินออมไว้ก่อนแล้วจึงใช้จ่ายอื่น ๆ ค. ทุกครั้งที่ใช้จ่ายจะต้องเหลือเงินไว้เสมอ ง. วันไหนที่มีเงินมาก ให้เก็บเงินออมมากกัน 5. การให้บริการเบิกถอนเงินอัตโนมัติ (ATM) มีผลต่อการสร้างนิสัยในการออมอย่างไร ก. ทำให้ซื้อของมากขึ้น ข. ทำให้เป็นคนฟุ่มเฟือยมากขึ้น ค. ไม่สามารถเก็บเงินออมได้เลย ง. เก็บเงินออมได้น้อย เพราะสะดวกต่อการถอน

38 6. การกระทำในข้อใดที่แสดงให้เห็นถึงการให้ความสำคัญกับการออมมากที่สุด ก. นายขาวใช้สิ่งของที่มีอยู่อย่างคุ้มค่า ไม่ยึดติดกับตรายี่ห้อ ข. นายเขียวเก็บเงินทุกคนในบ้านเพื่อนำมารวมกันไว้เป็นทุน ค. นายแดงเลือกซื้อสินค้าที่มีคุณภาพ และมีอายุการใช้งานยาวนาน ง. นายเหลืองจัดทำบัญชีครัวเรือนเพื่อนำมาปรับใช้และวางแผนการดำเนินชีวิต 7. ข้อใดเป็นหลักเกณฑ์ที่ผู้ลงทุนควรพิจารณาก่อนตัดสินใจเลือกลงทุน ก. การเลือกแนวทางที่จะลงทุน ข. ความปลอดภัยของเงินทุน ค. ผลตอบแทนจากการลงทุน ง. เลือกลงทุนกับบริษัทใดบริษัทหนึ่งเท่านั้น 8. การเลือกลงทุนในข้อใดที่มีความเสี่ยงน้อยที่สุด ก. เล่นหุ้น ข. ซื้อบ้านเพื่อให้ผู้อื่นเช่า ค. เปิดร้านอาหารเพื่อสุขภาพ ง. ซื้อสลากออมสินเพื่อหวังรางวัล 9. ข้อใดเป็นการลงทุนที่ได้รับความคุ้มครองตามประเภทของการออม ก. การซื้อกรมธรรม์ประกันชีวิต ข. การฝากเงินกับสถาบันการเงิน ค. การซื้อหุ้นสหกรณ์ออมทรัพย์ ง. การซื้อหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ 10.ถ้านักเรียนมีเงิน 50,000 บาท นักเรียนควรตัดสินใจเลือกลงทุนในข้อใด เพราะอะไร ก. ฝากเงินกับธนาคารเพื่อหวังดอกเบี้ย ข. เล่นหุ้น เพราะมีโอกาสได้กำไรเร็ว ค. เปิดร้านขายขนมหวาน เพราะมีความถนัด ง. ซอ ซื้อทองเพื่อเก็งกำไร เพราะราคาทองขึ้นบ่อย

39 ความรู้เกี่ยวกับการออม โดยทั่วไปการออมจะเกิดขึ้นต่อเมื่อบุคคลมีรายได้มากกว่ารายจ่าย ดังนั้นบุคคลที่พยายามจะ เก็บเงินออมจึงพยายามลดรายจ่ายหรือหารายได้เพิ่มขึ้น 1. การออม การออม คือ ส่วนต่างระหว่างรายได้และรายจ่ายที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาหนึ่ง ( Incomes. Expenses = Saving) อาจกล่าวได้ง่าย ๆ ว่า เป็นเงินรายได้ที่เหลือจากการใช้จ่ายแล้วนำมาเก็บ สะสมทีละเล็กทีละน้อยให้พอกพูนขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป การออมเงินโดยทั่วไปควรออมเงินประมาณ 1 ใน 4 ของรายได้แต่ละเดือน อย่างไร ก็ตาม อัตราส่วนนี้สามารถปรับเปลี่ยนได้ตามความเหมาะสม ขึ้นอยู่กับรายได้ปัจจุบันและ แผนทางการเงินที่ วางไว้ เช่น หากเรามีแผนที่จะใช้เงินก้อนใหญ่ในระยะเวลาอันใกล้ อาจจำเป็น ต้องออมเงินมากกว่า 1 ใน 4 เพื่อให้เราถึงเป้าหมายทางการเงินเร็วขึ้น แต่ถ้าเรามีรายได้น้อย และหนี้สินเยอะ ก็อาจลดการ ออมลง เพื่อนำเงินจำนวนนี้ไปทยอยผ่อนชำระหนี้สินที่มีให้หมดก่อน แล้วจึงออมเพิ่มขึ้น เป็นต้น (ศูนย์คุ้มครองผู้ใช้ทางการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย.2562,ออนไลน์) 2. วัตถุประสงค์ของการออม บุคคลที่ดำเนินชีวิตอย่างมีเป้าหมายและต้องการที่จะบรรลุเป้าหมาย เงินออมจะเป็นส่วน หนึ่งที่ช่วยให้เป้าหมายที่วางไว้นั้นเป็นจริงขึ้นมาได้ ดังนั้นบุคคลจึงควรมีการออมอย่างสม่ำเสมอ โดยทั่วไปวัตถุประสงค์ในการออมเงินของบุคคลมีดังนี้ 2.1 เพื่อสร้างหลักประกันชีวิตและความมั่นคงทางการเงินให้แก่ตนเองและ ครอบครัว 2.2 เพื่อให้มีเงินไว้ใช้ในวัยชรา ไม่เป็นภาระลูกหลานและสังคม 2.3 เพื่อไว้ใช้ทางด้านการศึกษา และความก้าวหน้าในงานอาชีพ 2.4 เพื่อไว้เป็นมรดกให้ลูกหลาน 2.5 บริจาคเงินช่วยเหลือสังคม 2.6 เพื่อเป็นเงินทุนในการประกอบอาชีพ 2.7 เพื่อไว้ใช้จ่ายนอกเหนือจากรายจ่ายประจำ 2.8 เพื่อไว้ใช้ยามฉุกเฉินและยามเจ็บป่วย 3. ประเภทของการออม การเก็บเงินออมเพื่อไว้ใช้สำหรับการบรรลุเป้าหมายในชีวิตของบุคคลนั้น สามารถแบ่ง ออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่

40 3.1 การออมเพื่อความมั่นคงหรือเพื่อรายจ่ายฉุกเฉิน เป็นการออมเงินสำหรับไว้ใช้ จ่าย ในกรณีที่มีเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิดเกิดขึ้น เช่น ซ่อมแซมบ้าน อุบัติเหตุ ตกงาน เจ็บป่วย ฯลฯ ซึ่ง หลายคน อาจใช้วิธีป้องกันปัญหาดังกล่าวโดยผลักภาระไปให้บริษัทประกันต่าง ๆ เช่น ประกัน อุบัติเหตุ บริษัทประกันภัย ประกันสุขภาพ ฯลฯ 3.2 การออมเพื่อเกษียณ เป็นการเก็บเงินสะสมไว้สำหรับใช้จ่ายในยามเกษียณ ซึ่ง จะช่วยให้ชีวิตในวัยเกษียณดำเนินไปอย่างมีความสุข 3.3 การออมเพื่อการลงทุน เป็นการเก็บเงินออมไว้สำหรับนำไปลงทุนทำธุรกิจหรือ ลงทุน ในหลักทรัพย์ในรูปแบบต่าง ๆ เช่น ตราสารหนี้ การซื้อสินทรัพย์เพื่อขายต่อ 4. ประโยชน์ของการออม การออมก่อให้เกิดประโยชน์ทั้งต่อผู้ออม สังคม และเศรษฐกิจของประเทศ ดังนี้ ประโยชน์ต่อผู้ออม - มีเงินไว้ใช้ยามชรา หรือยามฉุกเฉิน - สร้างอนาคตที่มั่นคงให้แก่ครอบครัว - สามารถซื้อสินทรัพย์ขนาดใหญ่ที่มีราคาแพงได้ตามต้องการ - ใช้สำหรับการวางแผนในอนาคต เช่น การแต่งงาน ศึกษาต่อต่างประเทศ หรือ ลงทุน ประกอบอาชีพ ฯลฯ - มีรายได้เพิ่มขึ้นจากการออม เช่น ดอกเบี้ย เงินปันผล ประโยชน์ต่อสังคม เศรษฐกิจของประเทศ - ก่อให้เกิดการลงทุนเพิ่มขึ้นในระบบเศรษฐกิจ เพราะการออมเป็นปัจจัยสำคัญต่อ การขยายตัวทางเศรษฐกิจ ซึ่งเป็นส่วนที่ช่วยสนับสนุนให้เกิดการสร้างงาน สร้างรายได้ - การออมในระดับสูง จะทำให้เกิดการลงทุนในระดับประเทศ โดยไม่ต้องพึ่งเงิน ลงทุน จากต่างประเทศ ส่งผลให้ระดับการพึ่งพาเงินทุนจากต่างประเทศต่ำ - เกิดการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศจากการดึงเงินออมมาเพิ่ม การ หมุนเวียนการลงทุนในพันธบัตร ตั๋วเงิน หรือตราสารทางการเงินอื่น ๆ - ทำให้เกิดการสะสมเงินทุนหรือการลงทุนเพิ่มขึ้นในระบบเศรษฐกิจ เช่น การฝาก เงิน กับธนาคารหรือสถาบันการเงิน การกู้ยืมเงินไปลงทุน 5. แหล่งข้อมูลในการออม ผู้ออมเงินสามารถสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการออมเงินได้จากอินเทอร์เน็ตหรือศึกษาข้อมูล รายละเอียดได้จากหน่วยงานต่าง ๆ เช่น ธนาคารไทยพาณิชย์ ธนาคารออมสิน ธนาคารอาคาร สงเคราะห์ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สหกรณ์ออมทรัพย์ บริษัทการเงินต่าง ๆ บริษัท ประกันชีวิต กองทุนรวม ตัวอย่างเว็บไซต์ของธนาคารต่าง ๆ ดังแสดงในตารางที่ 2.1

41 ตารางที่ 2.1 แสดงเว็บไซต์ของธนาคารต่าง ๆ สัญลักษณ์ ชื่อสถาบัน เว็บไซต์ ธนาคารกรุงเทพ http://www.bangkokbank.com ธนาคารกสิกรไทย http://www.kasikornbank.com ธนาคารกรุงไทย http://www.ktb.co.th ธนาคารทหารไทย http://www.uob.co.th ธนาคารไทยพาณิชย์ http://www.scb.co.th ธนาคารกรุงศรีอยุธยา http://www.krungsri.com ธนาคารเกียรตินาคิน http://www.kiatnakin.co.th ธนาคารซีไอเอ็มบีไทย http://www.cimbthai.com ธนาคารทิสโก้ http://www.tisco.co.th ธนาคารธนชาต http://www.tmbbank.com ธนาคารยูโอบี https://www.uob.co.th/ ธนาคารสแตนดาร์ดชาร์เตอร์ด (ไทย) http://www.standardchartered.co.th ธนาคารไทยเครดิตเพื่อรายย่อย https://www.thaicreditbank.com/ ธนาคารแลนด์ แอนด์ เฮาส์ https://www.lhbank.co.th/ ธนาคารไอซีบีซี (ไทย) http://www.icbcthai.com ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและ ขนาดย่อมแห่งประเทศไทย https://www.smebank.co.th/ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์ การเกษตร https://www.baac.or.th/ ธนาคารเพื่อการส่งออกและนำเข้าแห่ง ประเทศไทย https://www.exim.go.th/ ธนาคารออมสิน http://www.gsb.or.th/ ธนาคารอาคารสงเคราะห์ https://www.ghbank.co.th/ ธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย https://www.ibank.co.th/ ธนาคารแห่งประเทศจีน https://www.bankofchina.co.th/ ธนาคารซูมิโตโม มิตซุย ทรัสต์ (ไทย) https://cablecom.co.th/

42 สัญลักษณ์ ชื่อสถาบัน เว็บไซต์ ธนาคารฮ่องกงและเซี้ยงไฮ้แบงกิ้งคอร์ ปอเรชั่น จำกัด https://www.hsbc.co.th/ แนวทางการออมเงิน การออมเงินนั้นมีหลายแนวทางให้เลือก ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของผู้ออมที่จะเลือกแนว ทางการออมในลักษณะใด ทางเลือกในการออมเงิน มีดังนี้ 1. การฝากเงินกับธนาคาร ธนาคาร คือ สถาบันรับฝากเงินจากสาธารณชนทั่วไปและให้ผลตอบแทนเป็นดอกเบี้ย เงิน ฝาก แล้วนำเงินที่รับฝากไปปล่อยให้หน่วยงานเอกชนหรือรัฐบาลกู้และรับผลตอบแทนมาเป็น ดอกเบี้ยเงินกู้ การออมเงินด้วยการฝากเงินกับธนาคารเป็นแนวทางหนึ่งที่มีความปลอดภัยสูง ซึ่ง ธนาคารโดยทั่วไปมี 2 ประเภท ดังนี้ 1.1 ธนาคารกลาง (Central Bank) เป็นสถาบันการเงินที่ทำหน้าที่ควบคุมการเงิน ของประเทศ เป็นนายธนาคารพาณิชย์ ธนาคารกลางของประเทศไทยเรียกว่า “ธนาคาร แห่งประเทศ ไทย” (Bank of Thailand) มีหน้าที่เกี่ยวกับการดำเนินนโยบายทางการเงิน กำหนด อัตราดอกเบี้ย ควบคุมปริมาณเงินของประเทศ เป็นนายธนาคารของรัฐบาลและธนาคารของ นายธนาคาร (ผู้ให้กู้ยืม แหล่งสุดท้าย) จัดการการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศและปริมาณทองคำ ตั้งอัตรา สำรองของ ประเทศ และทะเบียนหุ้นของรัฐบาล กำกับและดูแลอุตสาหกรรมการธนาคาร ดอกเบี้ยอย่างเป็น ทางการ ซึ่งใช้จัดการทั้งภาวะเงินเฟื้อและอัตราแลกเปลี่ยนของประเทศ และ รับประกันว่าอัตรานี้มี ผลต่อการผ่านกลไกนโยบายต่าง ๆ 1.2 ธนาคารพาณิชย์ (Commercial Bank) เป็นธนาคารที่รับฝากเงินและให้กู้ยืมกับ ประชาชนทั่วไป ซึ่งมีลักษณะการฝากเงินหลายรูปแบบ ดังนี้ 1.2.1 เงินฝากออมทรัพย์ (Saving Account) เป็นเงินฝากประเภทที่ไม่ได้ กำหนดระยะเวลาในการฝาก จะฝากจะถอนเมื่อใดก็ได้ในวันและเวลาทำการ โดยทั่วไปมักใช้ร่วมกับ บัตรเอทีเอ็ม หรือบัตรเดบิต และสามารถใช้หักบัญชีอัตโนมัติเพื่อชำระค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ซึ่งผู้ฝาก จะ ได้รับผลตอบแทนในรูปดอกเบี้ย 1.2.2 เงินฝากประจำ (Fixed deposit Accounts) เป็นเงินฝากที่มีกำหนด ระยะเวลา ในการฝากถอนที่แน่นอน เช่น 3 เดือน 6 เดือน 1 ปี และมีการจูงใจด้วยอัตราดอกเบี้ยที่สูง กว่า การฝากแบบออมทรัพย์ธรรมดา บัญชีประเภทนี้เหมาะสำหรับผู้ที่มีเงินแต่ยังไม่ต้องการใช้ในช่วง ระยะเวลาหนึ่ง หรือต้องการออมเงินระยะยาวและหวังผลตอบแทนในรูปแบบอัตราดอกเบี้ย ที่สูงกว่า

43 บัญชีเงินฝากออมทรัพย์ กรณีที่ผู้ฝากถอนเงินก่อนกำหนดเวลาตามที่ได้ทำสัญญาไว้ อาจได้รับดอกเบี้ย น้อยกว่าอัตราที่ประกาศไว้ 1.2.3 เงินฝากกระแสรายวัน (Current Accounts) เป็นบัญชีเงินฝากที่ผู้ ฝากสามารถ โอนจ่ายเงินในบัญชีของตัวเองให้กับผู้อื่นได้ด้วยการเขียนเช็คสั่งจ่าย โดยธนาคารจะโอน เงินเท่ากับ ที่ระบุอยู่ในเช็คให้กับผู้ที่นำเช็คมาขึ้นเงินหรือให้กับธนาคารอื่นที่ส่งเช็คมาเรียกเก็บ ส่วน ใหญ่ ธนาคารมักจะไม่ให้ดอกเบี้ย เงินฝากประเภทนี้ เหมาะสำหรับการทำธุรกิจ สามารถขอใช้วงเงิน เบิกเกินบัญชี (Overdraft) หรือวงเงิน O/D บนบัญชีนี้ได้ โดยผู้กู้จะใช้เงินเมื่อใดก็ได้ตามที่ต้องการ และธนาคารจะคิดดอกเบี้ยเฉพาะส่วนที่เจ้าของบัญชีเบิกเกินบัญชี ตัวอย่าง การออมโดยการฝากเงินกับธนาคาร พิชชาภาต้องการมีเงิน 100,000 บาท เธอมีเงินเหลือใช้สำหรับการออมเงินได้เดือนละ 2,000 บาททุกเดือน เธอนำเงินที่ได้รับฝากธนาคารทุกเดือน ในที่สุดเธอก็ได้เงินสะสมตาม เป้าหมายที่วางไว้ 100,000 บาท ภายใน 4 ปี แนวทางในการออมเงินสะสมของเธอเป็นดังนี้ อัตรา ผลตอบแทน (ทบต้นปีละครั้ง) ระยะเวลาที่ใช้ สะสม (โดยประมาณ) 102,127 4 ปี 75,637 3 ปี 49,815 2 ปี 24,600 1 ปี 2. ซื้อสลากออมสิน สลากออมสิน เป็นการออมทรัพย์รูปแบบหนึ่งที่เป็นการออมทรัพย์ด้วยวิธีการฝากเงินกับ ธนาคารออมสิน นอกจากจะได้รับดอกเบี้ยตามอัตราที่กำหนดแล้วยังสามารถทวีเงินออมโดยผู้ฝาก มี สิทธิ์ถูกรางวัลตามที่ธนาคารกำหนด โดยทั้งดอกเบี้ยและเงินรางวัลที่ได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีสลาก ออมสินนี้เป็นสลากที่เสนอขายแก่ประชาชนทั่วไปได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายนอกเหนือ จากสลาก กินแบ่งรัฐบาล และสลากที่ออกโดยธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธกส.) ซึ่งยังไม่มี ธนาคารเอกชนรายใดได้รับอนุญาตให้ดำเนินการในลักษณะนี้ได้

44 ตัวอย่าง การออมโดยการซื้อสลากออมสิน สลากออมสิน เป็นการออมทรัพย์ด้วยวิธีการฝากเงินกับธนาคาร รับดอกเบี้ยตามอัตราที่ กำหนดพร้อมมีสิทธิ์ลุ้นรางวัลต่าง ๆ อย่างปลอดภัย ไม่สูญเงินต้น ผลประโยชน์ที่ได้รับคือ ดอกเบี้ย และลุ้นรับรางวัล สลากออมสินพิเศษ 3 ปี จำหน่าย ราคาหน่วยละ 50 บาท 1 หน่วย = มีมูลค่า 50 บาท สิ่งที่จะได้รับคือ สลากออมสิน 1 ใบ ที่มี งวด หมวด หมายเลขสลาก 3. การซื้อประกันชีวิต การประกันชีวิต (Life Insurance) เป็นการออมเพื่อลดความเสี่ยงจากการสูญเสีย ทรัพย์สิน หรือรายได้ อันมีสาเหตุมาจากการเจ็บป่วย อุบัติเหตุ อันตรายต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้น ลักษณะ การออม ของการทำประกัน ผู้เอาประกันจะต้องมีหน้าที่ในการจ่ายเบี้ยประกันอย่างสม่ำเสมอ และ หากผู้เอา