295 ขั้นที่ 1 ทฤษฎีใหม่ขั้นต้น สถานะพื้นฐานของเกษตรกร คือ มีพื้นที่น้อยค่อนข้างยากจน อยู่ใน เขตเกษตรน้ำฝนเป็นหลัก โดยในขั้นที่ 1 นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างเสถียรภาพของการผลิต เสถียรภาพ ด้านอาหารประจำวัน ความมั่นคงของรายได้ ความมั่นคงของชีวิต และความมั่นคง ของชุมชนชนบท เป็นเศรษฐกิจพึ่งตนเองมากขึ้น มีการจัดสรรพื้นที่ทำกินและที่อยู่อาศัย ให้แบ่ง พื้นที่ออกเป็น 4 ส่วน ตามอัตราส่วน 30:30:30:10 ซึ่งหมายถึง - พื้นที่ส่วนที่หนึ่งประมาณ 30% ให้ขุดสระเก็บกักน้ำ เพื่อใช้เก็บกักน้ำฝนในฤดูฝนและใช้ เสริมการปลูกพืชในฤดูแล้ง ตลอดจนการเลี้ยงสัตว์และพืชน้ำต่าง ๆ - พื้นที่ส่วนที่สอง ประมาณ 30% ให้ปลูกข้าวในฤดูฝนเพื่อใช้เป็นอาหารประจำวัน สำหรับ ครอบครัวให้เพียงพอตลอดปี เพื่อตัดค่าใช้จ่ายและสามารถพึ่งตนเองได้ - พื้นที่ส่วนที่สาม ประมาณ 30% ให้ปลูกไม้ผล ไม้ยืนต้น พืชผัก พืชไร่ พืชสมุนไพร ฯลฯ เพื่อ ใช้เป็นอาหารประจำวัน หากเหลือบริโภคก็นำไปจำหน่าย - พื้นที่ส่วนที่สี่ ประมาณ 10% เป็นที่อยู่อาศัย เลี้ยงสัตว์ ถนนหนทาง และโรงเรือนอื่นๆ จัดสรรพื้นที่ทำกินและที่อยู่อาศัยออกเป็น 4 ส่วน ภาพที่ 8.4 จัดสรรพื้นที่ทำกินและที่อยู่อาศัยออกเป็น 4 ส่วน ที่มา : https://nakhonsi.nfe.go.th/khanom/?page_id=15&lang=TH ขั้นที่ 2 ทฤษฎีใหม่ชั้นกลาง เมื่อเกษตรกรเข้าใจในหลักการและได้ปฏิบัติในที่ดินของตน จน ได้ผลแล้ว ก็ต้องเริ่มขั้นที่สอง คือ ให้เกษตรกรรวมพลังกันในรูปกลุ่มหรือสหกรณ์ ร่วมแรง ร่วมใจกัน ดำเนินการในด้าน 2.1 การผลิต เกษตรกรจะต้องร่วมมือในการผลิตโดยเริ่มตั้งแต่ ขั้นเตรียมดิน การหา พันธุ์พืช ปุ๋ย การหาน้ำ และอื่น ๆ เพื่อการเพาะปลูก
296 2.2 การตลาด เมื่อมีผลผลิตแล้ว จะต้องเตรียมการต่าง ๆ เพื่อการขายผลผลิต ให้ได้ ประโยชน์สูงสุด เช่น การเตรียมลานตากข้าวร่วมกัน การจัดหากุ้งรวบรวมข้าว เตรียมหาเครื่อง สีข้าว ตลอดจนการรวมกันขายผลผลิตให้ได้ราคาดี และลดค่าใช้จ่ายลงด้วย 2.3 ความเป็นอยู่ ในขณะเดียวกันเกษตรกรต้องมีความเป็นอยู่ที่ดีพอสมควร โดยมี ปัจจัย พื้นฐานในการดำรงชีวิต เช่น อาหารการกินต่าง ๆ กะปิ น้ำปลา เสื้อผ้า ที่พอเพียง 2.4 สวัสดิการ แต่ละชุมชนควรมีสวัสดิการและบริการที่จำเป็น เช่น มีสถานีอนามัย เมื่อยามป่วยไข้ หรือมีกองทุนไว้ให้กู้ยืมเพื่อประโยชน์ในกิจกรรมต่าง ๆ 2.5 การศึกษา มีโรงเรียนและชุมชนซึ่งมีบทบาทในการส่งเสริมการศึกษา เช่น มี กองทุน เพื่อการศึกษาเล่าเรียนให้แก่เยาวชนของชุมชนเอง 2.6 สังคมและศาสนา ชุมชนควรเป็นศูนย์กลางในการพัฒนาสังคมและจิตใจ โดยมี ศาสนา เป็นที่ยึดเหนี่ยว ขั้นที่ 3 ทฤษฎีใหม่ขั้นก้าวหน้า เมื่อดำเนินการผ่านพ้นขั้นที่ 2 แล้ว เกษตรกรจะมี รายได้ดีขึ้น ฐานะมั่นคงขึ้น เกษตรกรหรือกลุ่มเกษตรกรก็ควรพัฒนาก้าวหน้าไปสู่ขั้นที่ 3 ต่อไป คือ ติดต่อ ประสานงาน เพื่อจัดหาทุน หรือแหล่งเงิน เช่น ธนาคาร หรือบริษัทห้างร้านเอกชน มาช่วยในการทำ ธุรกิจ การลงทุนและพัฒนาคุณภาพชีวิต ทั้งนี้ทั้งฝ่ายเกษตรกรและฝ่ายธนาคาร กับบริษัทจะได้รับ ประโยชน์ร่วมกัน กล่าวคือ 3.1 เกษตรกรขายข้าวได้ในราคาสูง (ไม่ถูกกดราคา) 3.2 ธนาคารกับบริษัทสามารถซื้อข้าวบริโภคในราคาต่ำ (ซื้อข้าวเปลือกตรงจาก เกษตรกร และมาสีเอง) 3.3 เกษตรกรซื้อเครื่องอุปโภคบริโภคได้ในราคาต่ำ เพราะรวมกันซื้อเป็นจำนวนมาก (เป็นร้านสหกรณ์ ซื้อในราคาขายส่ง) 3.4 ธนาคารกับบริษัทจะสามารถกระจายบุคลากร (เพื่อไปดำเนินการในกิจกรรม ต่าง ๆ ให้เกิดผลดียิ่งขึ้น) ในปัจจุบันนี้ได้มีการนำเอาเกษตรทฤษฎีใหม่ไปทำการทดลองขยายผล ณ ศูนย์ ศึกษา การพัฒนาและโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ รวมทั้งกรมวิชาการเกษตรได้ดำเนินการ จัดทำ แปลงสาธิต จำนวน 25 แห่งกระจายอยู่ทั่วประเทศ นอกจากนี้ กรมพัฒนาชุมชน กระทรวง มหาดไทย กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กองบัญชาการทหารสูงสุด กองทัพภาค กระทรวงกลาโหม และกระทรวงศึกษาธิการ ได้มีการดำเนินงานให้มีการนำเอาทฤษฎีใหม่นี้ไปใช้อย่างกว้างขวางขึ้น ประโยชน์ของทฤษฎีใหม่ 1. ให้ประชาชนพออยู่พอกินสมควรแก่อัตภาพในระดับที่ประหยัด ไม่อดอยาก และ เลี้ยง ตนเองได้ตามหลักปรัชญา “เศรษฐกิจพอเพียง”
297 2. ในหน้าแล้งมีน้ำน้อย ก็สามารถเอาน้ำที่เก็บไว้ในสระมาปลูกพืชผักต่าง ๆ ที่ใช้น้ำน้อยได้ โดยไม่ต้องเบียดเบียนชลประทาน 3. ในปีที่ฝนตกตามฤดูกาลโดยมีน้ำดีตลอดปี ทฤษฎีใหม่นี้สามารถสร้างรายได้ ให้แก่ เกษตรกรได้โดยไม่เดือดร้อนในเรื่องค่าใช้จ่ายต่าง ๆ 4. ในกรณีที่เกิดอุทกภัย เกษตรกรสามารถที่จะฟื้นตัวและช่วยตัวเองได้ในระดับหนึ่ง โดยทาง ราชการไม่ต้องช่วยเหลือมากนัก ซึ่งเป็นการประหยัดงบประมาณด้วย ตัวอย่าง เกษตรกรที่ยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียง นายยวง เขียวนิล ปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน สาขาปราชญ์เกษตรเศรษฐกิจพอเพียง ปี 2560 นายยวง เขียวนิล เคยทำงานรับราชการและรับเหมาก่อสร้างแต่ไม่ประสบความสำเร็จ จน เกิดความเครียดและหลงผิด แก้ปัญหาด้วยการดื่มสุราจนติดสุราเรื้อรัง ในปี พ.ศ. 2537 นายยวงได้ เข้ารับการรักษาจนสามารถเลิกสุราได้แล้วจึงตัดสินใจใช้ชีวิตและลงมือทำการเกษตรตามแนว พระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ด้วยการศึกษาค้นคว้าในเรื่องทฤษฎีใหม่และดูงานโครงการ อันเนื่องมาจากพระราชดำริหลายแห่ง ใช้ หลัก 3 ศาสตร์ มาประกอบการวางแผนและดำเนิน กิจกรรมการเกษตรอย่างเป็นขั้นเป็นตอน ได้แก่ ศาสตร์พระราชา ศาสตร์ภูมิปัญญาและศาสตร์ สากล ยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการ ดำเนินชีวิตมากว่า 20 ปี โดยวางแผน ทำการเกษตรบนที่ดินของตนเอง ขยายพื้นที่ตามกำลังความ พร้อมจนดำเนินกิจกรรมเกษตร แบบผสมผสานเต็มพื้นที่ 44ไร่ สร้างภูมิคุ้มกันโดยจัดแบ่งพื้นที่ทำ การเกษตรตามหลักการ ของเกษตรทฤษฎีใหม่เพื่อทำนา ขุดบ่อกักเก็บน้ำและเลี้ยงปลาหลายชนิด ทำ สวนผสมผสาน ปลูกผลไม้และพืชผักสวนครัวหลากหลายที่ให้ผลผลิตสลับกันตลอดทั้งปี และสร้างที่ อยู่อาศัย รวมถึงจุดเรียนรู้ มีการจัดทำบัญชีครัวเรือนเพื่อควบคุมค่าใช้จ่ายและต้นทุนการผลิต จน สามารถปลดหนี้สินได้ มีเงินออมไว้ใช้ยามฉุกเฉิน พึ่งพาตนเองได้ ครอบครัวอยู่ดีมีสุข ลด ความเสี่ยง เรื่องผลผลิตทางการเกษตร ที่มา : สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์, 2560, ออนไลน์
298 คุณธรรมพื้นฐาน 8 ประการ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้กับทุกคน ทุกสถานการณ์ ทั้งนี้ ถ้า บุคคลทุกคนมีความเข้าใจในหลักการและนำไปประยุกต์ใช้จะก่อให้เกิดความสงบสุขร่มเย็น เกิดความ สามัคคีในหมู่คณะ ส่งผลให้สามารถอยู่ร่วมกับสังคมได้อย่างมีความสุข นอกจากนี้การนำ คุณธรรม พื้นฐาน 8 ประการมาใช้ในชีวิตประจำวันจะส่งผลให้การดำเนินชีวิตเป็นไปอย่างราบรื่น คุณธรรม พื้นฐาน 8 ประการ เป็นการยึดคุณธรรมนำความรู้ สร้างความตระหนักสำนึกในคุณค่า ของปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียง ความสมานฉันท์ สันติวิธี วิถีประชาธิปไตย พัฒนาคนโดย ใช้คุณธรรมเป็นพื้นฐาน โดยมีจุดเน้นเพื่อพัฒนาบุคคลให้เป็นคนดี มีความรู้ และอยู่ดีมีสุข ดังนั้น ในการดำเนินชีวิตแบบ พอเพียง จึงควรปลูกฝังคุณธรรมดังกล่าวเป็นพื้นฐานในการดำรงชีวิตของบุคคลทั่วไป คุณธรรม ดังกล่าว ได้แก่ 1.1 ขยัน คือ ความตั้งใจเพียรพยายาม ทำหน้าที่การงานอย่างต่อเนื่อง สม่ำเสมอ อดทน ความขยันต้องปฏิบัติควบคู่กับการใช้สติปัญญา แก้ปัญหาจนเกิดผลสำเร็จ 1.2 ประหยัด คือ การรู้จักเก็บออม ถนอมใช้ทรัพย์สิน สิ่งของแต่พอควรพอประมาณให้เกิด ประโยชน์คุ้มค่า ไม่ฟุ่มเฟือย ฟุ้งเฟ้อ 1.3 ซื่อสัตย์ คือ ประพฤติตรงไม่เอนเอียง ไม่มีเล่ห์เหลี่ยม มีความจริงใจ ปลอดจาก ความรู้สึก ลำเอียงหรืออคติ 1.4 มีวินัย คือ การยึดมั่นในระเบียบแบบแผน ข้อบังคับและข้อปฏิบัติซึ่งมีทั้งวินัยในตนเอง และวินัยต่อสังคม 1.5 สุภาพ คือ เรียบร้อย อ่อนโยน มีกิริยามารยาที่ดีงาม มีสัมมาคารวะ 1.6 สะอาด คือ ปราศจากความมัวหมองทั้งกาย ใจ และสภาพแวดล้อม ความผ่องใสเป็น ที่ เจริญตาทำให้เกิดความสบายใจแก่ผู้พบเห็น 1.7 สามัคคี คือ ความพร้อมเพรียงกัน กลมเกลียว ความปรองดองกัน ร่วมใจกันปฏิบัติงาน ให้บรรลุผลตามที่ต้องการ เกิดงานการอย่างสร้างสรรค์ปราศจากการทะเลาะวิวาท ไม่เอาเปรียบ กัน เป็นการยอมรับความมีเหตุผล ยอมรับความแตกต่างหลากหลายทางความคิด ความหลาก หลายใน เรื่องเชื้อชาติ ความกลมเกลียวกันในลักษณะเช่นนี้ เรียกอีกอย่างว่า ความสมานฉันท์ 1.8 มีน้ำใจ คือ ความจริงใจที่ไม่เห็นแก่เพียงตัวเองหรือเรื่องของตัวเอง แต่รู้จักเห็นอกเห็นใจ เห็นคุณค่าในเพื่อนมนุษย์ มีความเอื้ออาทรเอาใจใส่ ให้ความสนใจในความต้องการความจำเป็น ความ ทุกข์สุขของผู้อื่น และพร้อมที่จะให้ความช่วยเหลือเกื้อกูลกันและกัน นอกจากคุณธรรมพื้นฐาน 8 ประการ ซึ่งเป็นพื้นฐานที่ทุกคนสามารถทำได้ การสร้าง ค่านิยม ที่ดีให้เกิดขึ้นในบุคคลจะช่วยสร้างสรรค์ประเทศไทยและสร้างคนในชาติให้เข้มแข็ง ซึ่ง ค่านิยมที่ควร
299 ปลูกฝังลงไปในรากฐานจิตใจของเด็กและเยาวชน ได้แก่ ค่านิยม 12 ประการ ดังนี้ (สำนักงาน ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ, 2558, ออนไลน์) ค่านิยม 12 ประการ หนึ่งรักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ สามกตัญญู พ่อแม่ สุดหัวใจ ห้ารักษา วัฒนธรรม ประจำชาติ เจ็ดเรียนรู้ อธิปไตย ของประชา เก้าปฏิบัติ ตามพระราชดำรัส สิบเอ็ดต้อง เข้มแข็ง ทั้งกายใจ สองซื่อสัตย์ เสียสละ อดทนได้ สี่มุ่งใฝ่ เล่าเรียน เพียรวิชา หกไม่ขาด ศีลธรรม ศาสนา แปดรักษา วินัย กฎหมายไทย สิบไม่ขาด พอเพียง เลี้ยงชีพได้ สิบสองไซร้ คิดอะไร ให้ส่วนรวม ภาพที่ 8.5 ค่านิยม 12 ประการ ที่มา : https://khaniyom12.weebly.com/ 1. มีความรักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ 2. ซื่อสัตย์ เสียสละ อดทน มีอุดมการณ์ในสิ่งที่ดีงามเพื่อส่วนรวม 3. กตัญญูต่อพ่อแม่ ผู้ปกครอง ครูบาอาจารย์ 4. ใฝ่หาความรู้ หมั่นศึกษาเล่าเรียนทั้งทางตรงและทางอ้อม 5. รักษาวัฒนธรรมประเพณีไทยอันงดงาม 6. มีศีลธรรม รักษาความสัตย์ หวังดีต่อผู้อื่น เผื่อแผ่และแบ่งปัน 7. เข้าใจเรียนรู้การเป็นประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขที่ถูกต้อง 8. มีระเบียบวินัย เคารพกฎหมาย ผู้น้อยรู้จักการเคารพผู้ใหญ่ 9. มีสติรู้ตัว รู้คิด รู้ทำ รู้ปฏิบัติตามพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว 10. รู้จักดำรงตนอยู่โดยใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง การดำเนินชีวิตอย่าง พอประมาณ มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี มีความรู้ มีคุณธรรม และปรับตัวเพื่อ อยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข ตามพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว 11. มีความเข้มแข็งทั้งร่างกายและจิตใจ ไม่ยอมแพ้ต่ออำนาจฝ่ายต่ำ หรือกิเลสมีความ ละอายเกรงกลัวต่อบาปตามหลักของศาสนา 12. คำนึงถึงผลประโยชน์ของส่วนรวม และของชาติมากกว่าผลประโยชน์ของตนเอง
300 สรุป ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นปรัชญาที่ชี้แนะแนวทางการดำรงอยู่และปฏิบัติตนในทางที่ควร จะเป็น มุ่งเน้นการพึ่งพาตนเอง โดยมีพื้นฐานมาจากวิถีชีวิตดั้งเดิมของสังคมไทย ความพอเพียงนั้น ประกอบด้วย 3 ห่วง 2 เงื่อนไข ได้แก่ ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การมีภูมิคุ้มกันที่ดี และ เงื่อนไขความรู้ เงื่อนไขคุณธรรม ซึ่งสามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้ในทุก ๆ ด้าน เช่น ด้านเศรษฐกิจ ด้าน จิตใจ สังคม ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะธุรกิจ เกษตรทฤษฎีใหม่ ก็เป็นตัวอย่างการใช้หลัก เศรษฐกิจพอเพียงในทางปฏิบัติที่เป็นรูปธรรม แบ่งเป็นทฤษฎีใหม่ ขั้นต้น ทฤษฎีใหม่ขั้นกลาง และ ทฤษฎีใหม่ขั้นก้าวหน้า ในการดำเนินชีวิตแบบพอเพียงนั้นควร ปลูกฝังคุณธรรมพื้นฐาน 8 ประการ เพื่อสร้างความตระหนักในคุณค่าของปรัชญาเศรษฐกิจ พอเพียง ความสมานฉันท์ สันติวิธี วิถี ประชาธิปไตย ที่จะพัฒนาคนโดยใช้คุณธรรมเป็นพื้นฐาน คุณธรรมดังกล่าว ได้แก่ ขยัน ประหยัด ซื่อสัตย์ มีวินัย สุภาพ สะอาด สามัคคี มีน้ำใจ รวมทั้งการ สร้างค่านิยมที่ดีจะช่วยสร้างสรรค์ประเทศ ไทยและสร้างคนในชาติให้เข้มแข็ง
301 ใบงานที่ 8.1 ประกอบการเรียนเรื่อง การประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการเป็นผู้ประกอบการ ชื่อชิ้นงานแก้จนเริ่มต้นที่คิดเป็น ระดับชั้น ปวช. จุดประสงค์ 1. เพื่อให้ผู้เรียนอธิบายลักษณะของความพอเพียงที่ก่อให้เกิดความยั่งยืนของธุรกิจได้ 2. เพื่อให้ผู้เรียนระบุแนวทางการประกอบธุรกิจแบบพอเพียงได้ 3. เพื่อให้ผู้เรียนเห็นความสำคัญของความพอเพียงได้ ลักษณะของกิจกรรม 1. ครูอธิบายเกี่ยวกับแก้จน เริ่มต้นที่คิดเป็น แล้วยกตัวอย่าง “น้ำมันเหลือใช้กลายเป็นสบู่” สู่อาชีพตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง 2. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มระดมสมองอธิบายลักษณะของความพอเพียงที่ก่อให้เกิด ความยั่งยืน จากกรณี “น้ำมันเหลือใช้กลายเป็นสบู่” ส่งตัวแทนนำเสนอหน้าชั้นเรียน 3. มอบหมายให้นักเรียนแต่ละกลุ่มวางแผนคิดผลิตภัณฑ์โดยยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียง โดย นำสิ่งใกล้ ๆ ตัวมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ เกิดอาชีพใหม่ได้ 4. ตัวแทนกลุ่มนำเสนอหน้าชั้นเรียน 5. นักเรียนแต่ละคนออกมาเขียนความสำคัญของความพอเพียง คนละ 1 ข้อ เพื่อสรุปร่วมกัน สื่อ/อุปกรณ์ - แบบฟอร์มการเขียนโครงงานอาชีพ การวัดและประเมินผล - ประเมินกระบวนการทำงานกลุ่ม
302 เกณฑ์การให้คะแนน รายการ 4 3 2 1 การแบ่งหน้าที่ รับผิดชอบ ก ร ะ จ า ย ง า น ทั่วถึงสมาชิกทุ คนมีส่วนร่ว ม พร้อม สมาชิกส่วนใหญ่ มีส่วนร่วม มีความพร้อม กระจายงานไม่ ทั่วถึง สมาชิก บางคนว่างงาน กระจายงานไม่ ทั่วถึง ไม่มีความ พร้อม การปฏิบัติหน้าที่ ที่ได้รับ มอบหมาย ทำงานเสร็จทัน เวลา เป็นไปตาม เป้าหมาย เสร็จทัน แต่ ขาด ความรอบคอบ ในการทำงาน ทำงานเสร็จ ไม่ ทันเวลาที่กำหนด การประเมินผล และปรับปรุงงาน สมาชิกทุกคน มี การประเมินผล งานและปรับปรุง ให้ดี สมาชิกบางส่วนมี การประเมินผล งานและปรับปรุง ไม่มีการประเมิน ผลงานและไม่ ปรับปรุงงาน ระดับคุณภาพ คะแนน 9-10 หมายถึง ดีมาก คะแนน 7-8 หมายถึง ดี คะแนน 5-6 หมายถึง พอใช้ คะแนน ต่ำกว่า 5 หมายถึง ปรับปรุง
303 ใบงานที่ 8.2 ประกอบการเรียนเรื่อง การประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการเป็นผู้ประกอบการ ชื่อชิ้นงาน ถอดบทเรียน ระดับชั้น ปวช. วันที่ ......................................... จุดประสงค์ 1. เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำหลักปรัชญาที่เหมาะสมไปใช้ประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ 2. เพื่อให้ผู้เรียนสามารถวิเคราะห์หลักการเศรษฐกิจพอเพียงกับชีวิตประจำวัน 3. เพื่อให้ผู้เรียนเห็นคุณค่าของการดำรงชีวิตแบบพอเพียง ลักษณะของกิจกรรม 1. ให้นักเรียนเลือกกิจกรรมในชีวิตประจำวันของนักเรียน 1 เรื่อง เช่น การรับประทาน อาหาร การเรียน การไปเที่ยว การทำงาน การใช้จ่ายเงิน ฯลฯ 2. วิเคราะห์กิจกรรมที่นักเรียนเลือก ตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 3. ถอดบทเรียนเศรษฐกิจพอเพียงกับกิจกรรมที่นักเรียนเลือก สื่อ/อุปกรณ์ - แบบบันทึกความพอเพียง การวัดและประเมินผล - ประเมินผลงานรายบุคคล
304 เกณฑ์การให้คะแนน รายการ 4 3 2 1 กระบวนการคิด มีเหตุผล ใช้หลัก วิชาการ มีเหตุผล ใช้หลัก วิชาการเล็กน้อย มีเหตุผล แต่ไม่ เป็น ไปตามหลัก วิชาการ ไม่มีเหตุผล ไม่มี หลักวิชาการ ความประณีต มีความตั้งใจใน ก า ร ท ำง า น มี ร ะ เ บ ี ย บ เ ร ี ย บ ร ้ อ ย ครบถ้วนสมบูรณ์ มีความตั้งใจใน การทำงาน แต่ยัง ไม่เป็นระเบียบ เ ร ี ย บ ร ้ อ ย เท่าที่ควร ทำงานแบบไม่ ตั้งใจ ไม่เรียบร้อย ตรงต่อเวลา ส่งงานทันกำหนด เวลา ส ่ ง ง า น เ ล ย ก ำ ห น ด เ ว ล า เล็กน้อย ส่งงานล่าช้ามาก เกินกำหนดเวลา ระดับคุณภาพ คะแนน 9-10 หมายถึง ดีมาก คะแนน 7-8 หมายถึง ดี คะแนน 5-6 หมายถึง พอใช้ คะแนน ต่ำกว่า 5 หมายถึง ปรับปรุง
305 การประยุกต์เศรษฐกิจพอเพียงกับเรื่อง………………………………………………………………………………… พอประมาณ มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว เงื่อนไขความรู้ เงื่อนไขคุณธรรม นำสู่ 4 มิติ เศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม สรุปความคิดเห็น วิถีชีวิตแบบพอเพียงของข้าพเจ้า…………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………
306 ใบมอบหมายงานที่ 8 ประกอบการเรียนเรื่อง ปรัชญาการดำเนินธุรกิจ ชื่อชิ้นงาน สรุปความรู้ความคิด ระดับชั้น ปวช. จุดประสงค์ 1. เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักการของระบบเศรษฐกิจตลาด และนำ ปรัชญาการดำเนินธุรกิจที่เหมาะสมมาประยุกต์ใช้ได้ 2. เพื่อให้ผู้เรียนนำความรู้ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ 3. เพื่อให้ผู้เรียนตระหนักถึงความสำคัญของความพอเพียง ลักษณะของกิจกรรม 1. ให้นักเรียนสรุปความรู้ ความคิดที่ได้รับลงในแบบฟอร์มที่ครูกำหนดให้ 2. ส่งงานตามกำหนดเวลา สื่อ/อุปกรณ์ - แบบสรุปความรู้ความคิด การวัดและประเมินผล - ประเมินผลงานรายบุคคล เกณฑ์การให้คะแนน รายการ 4 3 2 1 กระบวนการคิด มีเหตุผล ใช้หลัก วิชาการ มีเหตุผล ใช้หลัก วิชาการเล็กน้อย มีเหตุผล แต่ไม่ เป็น ไปตามหลัก วิชาการ ไม่มีเหตุผล ไม่มี หลักวิชาการ ความประณีต มีความตั้งใจใน ก าร ท ำง า น มี ร ะ เ บ ี ย บ เ ร ี ย บ ร ้ อ ย ครบถ้วนสมบูรณ์ มีความตั้งใจใน การทำงาน แต่ยัง ไม่เป็นระเบียบ เ ร ี ย บ ร ้ อ ย เท่าที่ควร ทำงานแบบไม่ ตั้งใจ ไม่เรียบร้อย ตรงต่อเวลา ส่งงานทันกำหนด เวลา ส ่ ง ง า น เ ล ย ก ำ ห น ด เ ว ล า เล็กน้อย ส่งงานล่าช้ามาก เกินกำหนดเวลา
307 ระดับคุณภาพ คะแนน 9-10 หมายถึง ดีมาก คะแนน 7-8 หมายถึง ดี คะแนน 5-6 หมายถึง พอใช้ คะแนน ต่ำกว่า 5 หมายถึง ปรับปรุง
308 แบบสรุปความรู้ความคิด ความรู้ใหม่ที่ได้จากบทเรียน ความพอเพียงประกอบด้วย หลักการของระบบเศรษฐกิจ ตลาด ธุรกิจพอเพียงเป็นอย่างไร ยกตัวอย่างสินค้าแนวเศรษฐกิจ พอเพียง ……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… ปรัชญาการ ดำเนินธุรกิจ …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… …………………………………………………… ……………………………………………………
309 แบบฝึกหัด หน่วยที่ 8 ตอนที่ 1 จงตอบคำถามต่อไปนี้ 1. เป้าหมายของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงคืออะไร ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. นักเรียนคิดว่า “เศรษฐกิจพอเพียง คนส่วนใหญ่ ทำไม่ได้ หรือ ไม่ได้ทำ” พร้อมอธิบายเหตุผล ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. บอกแนวทางการประกอบธุรกิจตามแนวพอเพียงมา 2 ข้อ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. นักเรียนเห็นด้วยหรือไม่ว่าเศรษฐกิจพอเพียงจะช่วยส่งเสริมให้ระบบเศรษฐกิจของชาติเติบโต ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 5. นักเรียนมีความคิดเห็นกับ ข้อคิดของปู่เย็นจากคำกล่าวข้างล่างนี้อย่างไร ดูแต่หอยซิ... ไม่มีมือไม่มีตีน มันยังหากินได้เอง.... ประสาอะไรกับ..คนมีมือมีเท้า หากินเองไม่ได้ ก็อายหอย... ความคิดเห็น ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………
310 ตอนที่ 2 ให้นักเรียนเขียนแนวทางการดำรงชีวิตแบบพอเพียง วัย แนวทางการดำรงชีวิต แบบพอเพียง ใครมีส่วนช่วย เหลือ เกื้อกูล เราควรตอบแทน อย่างไร วัยเรียนรู้พื้นฐาน ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... วัยสร้างเนื้อสร้าง ตัว ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... วัยสร้างความ มั่นคง ในชีวิต ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... วัยเกษียณ ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………... ………………………………...
311 แบบทดสอบหลังเรียน คำชี้แจง จงทำเครื่องหมาย X ลงบนตัวอักษรหน้าข้อที่คิดว่าถูกที่สุดเพียงคำตอบเดียว 1. ข้อใดกล่าวไม่ถูกต้องเกี่ยวกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ก. 3 ห่วง 2 เงื่อน ข. มุ่งเน้นการรู้จักพึ่งพาผู้อื่นเป็นสำคัญ ค. เน้นการปฏิบัติบนทางสายกลาง ง. เป็นการพัฒนาที่สมดุลและยั่งยืน 2. เป้าหมายของปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงคือข้อใด ก. ดำเนินชีวิตอย่างมีเหตุผล รอบคอบ ข. เกิดความสามัคคีของคนในชุมชน ค. การช่วยเหลือพึ่งพาซึ่งกันและกัน ง. เกิดความสมดุล พร้อมรับการเปลี่ยนแปลง 3. การทำอะไรโดยคำนึงถึงผลที่จะเกิดขึ้นจากการกระทำนั้น ๆ อย่างรอบคอบสอดคล้องกับข้อใด ก. ความพอประมาณ ข. มีเหตุผล ค. มีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว ง. คุณธรรม 4. การลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ รู้จักเพื่อทางเลือก เป็นประยุกต์ใช้เศรษฐกิจพอเพียงในด้านใด ก. ด้านเศรษฐกิจ ข. ด้านจิตใจ ค. ด้านสังคม ง. ด้านเทคโนโลยี 5. บริษัทการกระจายความเสี่ยงโดยทำประกันภัยไว้หลายที่ สอดคล้องกับข้อใด ก. มีเหตุผล ข. มีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว ค. มีความรอบรู้ ง. มีคุณธรรม 6. ผู้ประกอบการนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ในการประกอบธุรกิจจะส่งผล อย่างไร ก. ธุรกิจสามารถทำกำไรได้สูงสุด ข. การพัฒนาที่สมดุลและยั่งยืน ค. ผู้ประกอบการจะมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จัก ง. เศรษฐกิจของประเทศจะมั่นคง 7. ข้อใดสอดคล้องกับ “ความมีเหตุผล” ในหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ก. ไม่ลงทุนเกินตัว ข. การรู้จักเลือกคนดี และเก่งมาเป็นหัวหน้า ค. รู้จักนำกำไรส่วนหนึ่งมาช่วยเหลือสังคม ง. มีเทคนิคในการบริหารจัดการธุรกิจ
312 8. การให้ความสำคัญกับการตลาดท้องถิ่นเป็นการประยุกต์ใช้เศรษฐกิจพอเพียงในข้อใด ก. การตลาด ข. การผลิต ค. การบริหารจัดการ ง. การเงิน 9. ตามทฤษฎีใหม่ขั้นต้นเกษตรกรควรแบ่งพื้นที่ ขุดสระเก็บกักน้ำ ปลูกข้าวในฤดูฝน ปลูกไม้ผล ไม้ยืน ต้น และเป็นที่อยู่อาศัย ในอุตราส่วนในข้อใด ก. 30 : 30 : 30 : 10 ข. 10 : 30 : 30 : 30 ค. 20 : 30 : 30 : 20 ค. 20 : 30 : 20 : 30 10. คุณธรรมพื้นฐาน 8 ประการ ในข้อใดสอดคล้องกับ “ มีน้ำใจ” ก. ความประพฤติที่ไม่มีเล่ห์เหลี่ยม ข. ความจริงใจ ไม่ลำเอียง หรืออคติ ค. ความกลมเกลียวในหมู่คณะ ง. ความจริงใจที่ไม่เห็นแก่เพียงตัวเอง
บรรณานุกรม กตัญญู หิรัญญสมบูรณ์. (2547). การจัดการธุรกิจขนาดย่อม. กรุงเทพมหานคร : เท็กซ์แอนด์เจอร์นัล พับลิเคชั่น. กรมสรรพากร. (2561). ภาษีอากร. (ออนไลน์) สืบค้นจาก http://www.rd.go.th [10 มกราคม 2561] กระทรวงพาณิชย์กรมพัฒนาธุรกิจการค้า. (2548). คู่มือผู้ประกอบการมืออาชีพ. พิมพ์ครั้งที่ 1 กรุงเทพมหานคร : ซี.พี.บุ๊ค สแตนดาร์ด. กระทรวงแรงงาน. (2561). อัตราค่าจ้างขั้นต่ำ. (ออนไลน์) สืบค้นจาก http://www.mol.go.th/ employee/interesting_information/4131 [10 ธันวาคม 2561] กระทรวงอุตสาหกรรม. (2548). การเริ่มต้นธุรกิจของตนเอง. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานส่งเสริม วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม. กฤษฎา เสกตระกูล. (2546). พิชิตธุรกิจอย่างมืออาชีพ. กรุงเทพมหานคร : ตลาดหลักทรัพย์แห่ง ประเทศไทย. กระทรวงศึกษาธิการ. (2561). ค่านิยม 12 ประการ. (ออนไลน์) สืบค้นจาก http://www.moe. go.th/moe/th/news/index.php?key=download12 [10 ธันวาคม 2561] คณะอนุกรรมการขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียง. (2550). ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและการ ประยุกต์ใช้ในภาคธุรกิจเอกชน. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการ เศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ. จินตนา บุญบงการ. (2549). จริยธรรมทางธุรกิจ. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์แห่ง จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย. ฉัตรยาพร เสมอใจ และฐิตินันท์ วารีวนิช. (2561). หลักการตลาด. กรุงเทพมหานคร : ซีเอ็ดยูเคชั่น. ชัยทวี เสนะวงศ์. (2561). โมเดลธุรกิจ 4.0. (ออนไลน์) สืบค้นจาก https://www.ftpi.or.th/down load/ [20 ธันวาคม 2561] ชุติภา โอภาสานนท์. (2543). ก้าวสู่ความเป็นผู้ประกอบการ. กรุงเทพมหานคร : สำนักวิสาหกิจขนาด กลางและขนาดย่อม. ฐาปนา บุญหล้า. (2550). คู่มือการจัดทำแผนธุรกิจสำหรับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม. กรุงเทพมหานคร : สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น). ทันฉลอง รุ่งวิทู. (2550). คู่มือเขียนแผนธุรกิจอย่างง่าย. กรุงเทพมหานคร : สามลดา. ทองทิพา วิริยะพันธ์. (2550). เศรษฐกิจพอเพียง : ความพอเพียงมวลรวมในประเทศ. กรุงเทพมหานคร : GP Cyber print, 2550.
314 ธนัยวงศ์กีรติวานิชย์. (2549). การเงินส่วนบุคคล “เงินทองของมีค่า”. กรุงเทพมหานคร : สถาบัน พัฒนาความรู้ตลาดทุน. นิธิโรจน์ ศรีประสิทธิ์. (2560). 8 คุณธรรมพื้นฐาน. (ออนไลน์) สืบค้นจาก http://www.- vcharkarn.com/ Varticle/3210 [20 สิงหาคม 2560] นิศานารถ ยอดยัง และศศิธร กุลสิริสวัสดิ์. (2548). เอกสารโมดุลการตลาด. กรุงเทพมหานคร : สำนัก มาตรฐานการอาชีวศึกษา. ประภัสสร บุญมี. (2550). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการประกอบธุรกิจ. พิมพ์ครั้งที่ 1 มหาสารคาม : สารคามการพิมพ์. ปรียานุช สราพิบูลย์. (2550). “การประยุกต์ใช้เศรษฐกิจพอเพียงในด้านต่างๆ”. เอกสารเผยแพร่ โครงการวิจัยเศรษฐกิจพอเพียง สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย. พรรณุกา ธุวนิตรา. (2548). การเงินธุรกิจ. ปทุมธานี : แอดวานซ์คอนโทร. พิบูลย์ ที่ปะปาล. (2552). การเป็นผู้ประกอบการ. กรุงเทพมหานคร : อมรการพิมพ์. มณฑลี ศาสนนันท์. (2546). การออกแบบผลิตภัณฑ์เพื่อการสร้างสรรค์นวัตกรรมและวิศวกรรมย้อน รอย. กรุงเทพมหานคร : สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น). รัชกฤช คล่องพยาบาล. (2550). คู่มือการเขียนแผนธุรกิจ. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานส่งเสริม วิสาหกิจ ขนาดกลางและขนาดย่อม. วริศร รักษ์พันธ์. (2553). ผู้ประกอบการกับความพอเพียง. (ออนไลน์) สืบค้นจาก http://www. cabana.co.th/news_20070404.html [20 สิงหาคม 2560] วิชัย โถสุวรรณจินดา. (2548). ครบเครื่องเรื่องบริหารธุรกิจขนาดย่อม. สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น) กรุงเทพมหานคร. วิทยา ด่านธำรงกุล. (2547). “กลยุทธ์สู่ความสำเร็จของธุรกิจขนาดย่อม” เส้นทางสู่พ่อมดทาง การตลาด. กรุงเทพมหานคร : เม็ดทรายพริ้นติ้ง. วิทยา มานะวาณิชเจริญ. (2549). ปั้นดินให้เป็นดาว นวัตกรรมและเทคโนโลยีเพื่อการเข่งขัน ระดับ โลก. กรุงเทพมหานคร : ซีเอ็ดยูเคชั่น. วินัยชาญ สรรพโรจน์พัฒนา. (2550). ธุรกิจและการเป็นผู้ประกอบการ. กรุงเทพมหานคร : แมค. ศรันยพงศ์ เที่ยงธรรม. (2550). “การตลาดพื้นฐานสำหรับผู้ประกอบการ” เอกสารประกอบการ บรรยายโครงการพัฒนาบริการธุรกิจ. โรงแรมบางกอกพาเลซ. 29 ตุลาคม - 5 พฤศจิกายน 2550 ศิริวรรณ เสรีรัตน์ และคณะ. (2546). ธุรกิจทั่วไป : ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการประกอบธุรกิจ. กรุงเทพมหานคร : ธรรมสาร. สมคิด บางโม. (2553). การเป็นผู้ประกอบการ. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์เอส เค บุ๊กส์.
315 สมคิด ลวางกูร. (2556). จากชีวิตติดลบมาจบที่ความสำเร็จ. (ออนไลน์) สืบค้นได้จาก http://www.- m2fjob.com [20 มกราคม 2556] สมฤดี ศรีจรรยา. (2548). วิ่งล่าฝัน ทำงานให้สนุก. กรุงเทพมหานคร : สุขุมวิทการพิมพ์. สุขสันต์ กันตะบุตร. (2550). ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในองค์กรธุรกิจ. (ออนไลน์) สืบค้นจาก http://www.industry.go.th/ops/pio/trang [20 สิงหาคม 2550] สุทธิมน แสงสลับ. (2555). เจ้าของกิจการบริษัท 2Talent. สัมภาษณ์ 1 สิงหาคม 2555. สุพาดา สิริกุตตา. (2548). หลักการบัญชี. กรุงเทพมหานคร : ธรรมสาร. สุมาลี เกตรามฤทธิ์. (2549). การเงินส่วนบุคคล. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์ส่งเสริมอาชีวะ. สุริยะ เลิศวัฒนะพงษ์ชัย. (2552). กลยุทธ์การบริหารกิจการส่วนตัวให้ประสบความสำเร็จทั้งในธุรกิจ และมีคุณภาพชีวิตที่ดี. กรุงเทพฯ: บริษัท บี มีเดีย กรุ๊ป (ประเทศไทย) จํากัด. สุวนีย์ เนตรวงษ์. (2548). “แข่งขันด้วยการสร้างสรรค์” ยุทธศาสตร์ SMEs แนวคิดและประสบการณ์ จาก 14 ขุนพล. กรุงเทพมหานคร : ซีเอ็ดยูเคชั่น. อนามัย (ธีรวิโรจน์) เทศกะทึก. (2549). อาชีวอนามัยและความปลอดภัย. กรุงเทพมหานคร : โอเดียนสโตร์. อำนวยชัย ปฏิพัทธ์เผ่าพงศ์. (2549). กลยุทธ์แห่งชัยชนะ : ในโลกธุรกิจและชีวิตประจำวัน. กรุงเทพมหานคร : อัศจรรย์, 2549. http://www.rytg.com/s/exim/1427499 http://www.financialplanning.scbam.com http://www. Thaimutualfund.com http://www.sufficiencyeconomy.org/mfiles http://www.rd.go.th/publish/28.0html http://www.sme.or.th http://www.khaniyom12.weebly.com http://www.mol.go.th/employee/rihgt_labor%20low