บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 77 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (1) : การลบจำ นวนสองจำ นวน โดยใช้ความสัมพันธ์แบบส่วนย่อย-ส่วนรวม ตัดตามรอยประ แล้วหาผลลบโดยใช้ความสัมพันธ์แบบส่วนย่อย-ส่วนรวม 38 − 5 = ________ − ________ = ___________ ________ + ________ = ___________ ดังนั้น 38 − 5= ___________ 1 36 − 3 = ________ − ________ = ___________ ________ + ________ = ___________ ดังนั้น 36 − 3= ___________ 2 45 − 4 = ________ − ________ = ___________ ________ + ________ = ___________ ดังนั้น 45 − 4= ___________ 3
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 78 58 − 6 = ________ − ________ = ___________ ________ + ________ = ___________ ดังนั้น 58 − 6= ___________ 4 76 − 2 = ________ − ________ = ___________ ________ + ________ = ___________ ดังนั้น 76 − 2= ___________ 5 69 − 7 = ________ − ________ = ___________ ________ + ________ = ___________ ดังนั้น 69 − 7= ___________ 6 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (1) : การลบจำ นวนสองจำ นวน โดยใช้ความสัมพันธ์แบบส่วนย่อย-ส่วนรวม ตัดตามรอยประ แล้วหาผลลบโดยใช้ความสัมพันธ์แบบส่วนย่อย-ส่วนรวม
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 79 3 7 2 หลักสิบ หลักหน่วย − 4 5 3 หลักสิบ หลักหน่วย − 6 4 2 หลักสิบ หลักหน่วย − 5 8 8 หลักสิบ หลักหน่วย − ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (1) : การลบจำ นวนสองจำ นวน โดยใช้ตารางค่าประจำ หลัก ตัดตามรอยประ แล้วหาผลลบในหลักหน่วยก่อน (สีแดง) จากนั้นหาผลลบในหลักสิบ (สีเขียว) เขียนคำตอบในช่องว่าง
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 80 7 9 5 หลักสิบ หลักหน่วย − 3 6 1 หลักสิบ หลักหน่วย − 5 7 4 หลักสิบ หลักหน่วย − 8 9 6 หลักสิบ หลักหน่วย − ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (1) : การลบจำ นวนสองจำ นวน โดยใช้ตารางค่าประจำ หลัก ตัดตามรอยประ แล้วหาผลลบในหลักหน่วยก่อน (สีแดง) จากนั้นหาผลลบในหลักสิบ (สีเขียว) เขียนคำตอบในช่องว่าง
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 81 วาดภาพ ใช้ตารางค่าประจำหลัก ใช้ความสัมพันธ์แบบส่วนย่อย-ส่วนรวม เขียนจำนวนในรูปกระจาย ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (1) : สรุปการลบจำ นวนสองหลักกับหนึ่งหลัก (ไม่มีการกระจาย) คุณครูกำ หนดประโยคสัญลักษณ์การลบให้นักเรียน แล้วให้นักเรียนเขียนแสดงวิธีหาคำตอบ ตามวิธีที่กำ หนดให้ในใบ งาน ให้ถูกต้อง
แผนการจัดการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้ คณิตศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 82 บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 มาตรฐานการเรียนรู้ 1. มาตรฐาน มาตรฐาน ค 1.1 เข้าใจความหลากหลายของการแสดงจำ นวน ระบบจำ นวน การดำ เนินการของจำ นวน ผลที่เกิดขึ้นจากการดำ เนินการ สมบัติของการดำ เนินการ และนำ ไปใช้ 2. ตัวชี้วัด มาตรฐาน ค 1.1 ป.1/4 หาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์แสดงการบวกและประโยคสัญลักษณ์ แสดงการลบของจำ นวนนับไม่เกิน 100 และ 0 สาระสำ คัญ การหาผลลบโดยใช้ตารางค่าประจำ หลักและเขียนจำ นวนในรูปกระจาย ต้องตั้งหลักให้ตรงกัน การลบตัวตั้ง ต้องมากกว่าตัวลบ และต้องลบในหลักหน่วยก่อน จากนั้นลบในหลักสิบ จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. สามารถหาผลลบจำ นวนสองหลักกับสองหลัก (ไม่มีการกระจาย) โดยใช้ตารางค่าประจำ หลัก 2. สามารถหาผลลบจำ นวนสองหลักกับสองหลัก (ไม่มีการกระจาย) โดยเขียนจำ นวนในรูปกระจาย สาระการเรียนรู้แกนกลาง ความหมายของการลบ การหาผลลบ และความสัมพันธ์ของการบวกและการลบ กระบวนการจัดการเรียนรู้ 1. ขั้นนำ เข้าสู่บทเรียน 1. คุณครูให้นักเรียนท่องและเคลื่อนไหวประกอบบทคล้องจอง “ศูนย์ สอง ห้า สิบ” 2. ศูนย์ สอง ห้า สิบ (ซํ้า) นวดไหล่ซ้าย นวดไหล่ขวา แล้วหันมาหัวเราะกัน (ซํ้า) ฮ่า ฮ่า ฮ่า ฮ่า ฮ่า ฮ่า 3. นวดไหล่ซ้าย นวดไหล่ขวา คือหันไปด้านข้างแล้วนวดไหล่ให้เพื่อน 2. ขั้นนำ เสนอความรู้ 1. คุณครูแสดงบัตรภาพ หรือใช้ powerpoint พูดคุย ถามคำถามเพื่อกระตุ้นนักเรียน เกี่ยวกับ เรื่อง การ ลบจำ นวนสองหลักกับสองหลัก (ไม่มีการกระจาย) เช่น ภาพขนมถ้วย (ใช้ภาพและข้อความในหนังสือ เรียน เก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 157) แล้วถามนักเรียนว่า นักเรียนเคยกินขนมถ้วยหรือไม่ ใคร เคยกินบ้าง ซื้อแล้วแบ่งให้เพื่อนกินไหม เป็นต้น จากนั้นให้นักเรียนสังเกตภาพ และข้อความที่กำ หนด แล้วถามว่า แม่ทำขนมถ้วยกี่ถ้วย แบ่งลุงไปกี่ถ้วย แล้วแม่จะเหลือขนมถ้วยกี่ถ้วย บทที่ 13 การลบจำ นวนที่ตัวตั้งไม่เกิน 100 (2) จำ นวน 2 ชั่วโมง ศูนย์ สอง ห้า สิบ
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 83 2. จากนั้นเปลี่ยนเป็นภาพตัวนับ แล้วหยิบเอาตัวนับออกให้เท่ากับจำ นวนตัวลบ โดยให้นักเรียนช่วยกัน นับจำ นวนตัวนับที่เหลือ แล้วตอบคำถาม ว่าจะเหลือตัวนับทั้งหมดเท่าไหร่ 3. คุณครูสอน เรื่อง การลบจำ นวนสองหลัก กับสองหลัก (ไม่มีการกระจาย) โดยใช้ตารางค่าประจำ หลัก ในหนังสือเรียนเก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 157-158 คุณครูแสดงวิธีการลบโดยใช้ตารางค่าประจำ หลัก ทำ เป็นบัตรภาพ บัตรตัวเลข หรือชาร์ตติดบนกระดานเคลื่อนที่ แสดงไปทีละขั้นโดยแนะนำว่า ตัวตั้งต้องมากกว่าตัวลบ ต้องตั้งหลักให้ตรงกัน แล้วเริ่มจากลบในหลักหน่วยก่อน จากนั้นลบในหลัก สิบ พร้อมอธิบายว่าคำตอบที่ได้สมเหตุสมผลหรือไม่ 4. สอน เรื่อง การลบจำ นวนสองหลักกับสองหลัก (ไม่มีการกระจาย) โดยเขียนจำ นวนในรูปกระจาย ในหนังสือเรียนเก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 162-163 โดยทำ เป็นบัตรตัวเลข หรือชาร์ตติดบน กระดานเคลื่อนที่ แสดงไปทีละขั้น โดยเขียนในรูปกระจายก่อน แล้วเริ่มลบในหลักหน่วย จากนั้นลบ ในหลักสิบ แล้วเน้นย้ำว่าตัวตั้งต้องมากกว่าตัวลบ และต้องตั้งหลักให้ตรงกัน พร้อมอธิบายว่าคำตอบ ที่ได้สมเหตุสมผลหรือไม่ 3. ขั้นลงมือเรียนรู้ 1. คุณครูแจกใบงาน “การลบจำ นวนสองหลักกับสองหลัก (ไม่มีการกระจาย)” ให้นักเรียน 2. ให้นักเรียนตัดตามรอยประ หยิบการ์ดโจทย์ เช่น 47-25 แล้ววางตัวนับให้ตรงกับจำ นวนตัวตั้ง จากนั้นหาผลลบ ในหลักหน่วยก่อน คือ 7-5 ให้นักเรียนหยิบตัวนับในหลัก หน่วยออก 5 หน่วย (หยิบออกให้เท่ากับจำ นวนตัวลบ) แล้วเขียนผลลบลงในช่องว่างตรงหลักหน่วยก่อน จากนั้นลบในหลักสิบ คือ 4-2 ให้นักเรียนหยิบตัว นับในหลักสิบออก 1 สิบ แล้วเขียนผลลบในช่องว่างตรงหลักสิบ (ดังภาพ) (อาจใช้ ตารางค่าประจำ หลักและตัวนับ ช่วยในการหาคำตอบจนคล่องก่อน) 3. จากนั้น แจกใบงาน “การลบโดยเขียนจำ นวนในรูปกระจาย (การลบจำ นวนสองหลักกับสองหลัก)” ให้นักเรียนตัดตามรอย ประ ทำ เป็นการ์ด 4. ให้นักเรียนหาผลบวก โดยเขียนจำ นวนในรูปกระจายให้ตรงตาม ค่าประจำ หลัก (ดังภาพ) ทำจนครบทุกใบ จากนั้นคุณครูและ นักเรียนในห้องช่วยกันตรวจสอบความถูกต้อง 5. ทำแบบฝึกหัดในหนังสือเรียน เก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 159-161 และ 164-167 4. ขั้นสรุปความรู้ 1. ให้นักเรียนทบทวน เรื่อง การลบจำ นวนสองหลักกับสองหลัก (ไม่มีการกระจาย) โดยใช้ตารางค่า ประจำ หลัก และ การลบจำ นวนสองหลักกับสองหลัก (ไม่มีการกระจาย) โดยเขียนจำ นวนในรูป กระจาย 2. คุณครูและนักเรียนช่วยกันสรุปความเข้าใจ เรื่อง การลบ จำ นวนสองหลักกับสองหลัก (ไม่มีการกระจาย) โดยใช้ตาราง ค่าประจำ หลัก และ การลบจำ นวนสองหลักกับสองหลัก (ไม่มีการกระจาย) โดยใเขียนจำ นวนในรูปกระจาย 5. ขั้นประยุกต์ใช้ความรู้ 1. คุณครูแจกใบงาน “จับคู่ให้ถูก” ให้นักเรียน 2. ให้นักเรียนตัดตามรอยประ แล้วดูผลลบที่กำ หนดให้ในใบ งาน จากนั้นหยิบการ์ดที่เป็นโจทย์การตั้งลบ นำ มาวางในช่อง สี่เหลี่ยม ให้ถูกต้อง (ดังภาพ)
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 84 3. ทำ เสร็จแล้ว ช่วยกันตรวจสอบความถูกต้อง และติดใบงานลงในสมุด เครื่องมือ - สื่อการเรียนรู้ 1. บัตรภาพ บัตรตัวเลข 2. กระดานเคลื่อนที่ 3. หนังสือเรียนชุด เก่งคณิต คิดเลขเป็น ป.1 เล่ม 3 4. ใบงาน “การลบจำ นวนสองหลักกับสองหลัก (ไม่มีการกระจาย)” 5. ใบงาน “การลบโดยเขียนจำ นวนในรูปกระจาย (การลบจำ นวนสองหลักกับสองหลัก)” 6. ใบงาน “จับคู่ให้ถูก” การวัดและประเมินผล 1. สังเกตพฤติกรรมการร่วมกิจกรรมของนักเรียน 2. ประเมินผลจากคะแนนการทำแบบฝึกหัดของนักเรียน (การวัดและการประเมินผล คุณครูสามารถปรับเปลี่ยนได้ตามความเหมาะสม บางชั้นเรียนอาจมีการทดสอบ ก่อนเรียน - หลังเรียน การเขียนตามคำ บอก การทดสอบการอ่าน ฯลฯ)
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 85 4 7 2 5 หลักสิบ หลักหน่วย − 6 5 4 1 หลักสิบ หลักหน่วย − 2 6 1 2 หลักสิบ หลักหน่วย − 5 8 2 3 หลักสิบ หลักหน่วย − ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (2) : การลบจำ นวนสองหลักกับสองหลัก (ไม่มีการกระจาย) ตัดตามรอยประ แล้วหาผลลบในหลักหน่วยก่อน (สีแดง) จากนั้นหาผลลบในหลักสิบ (สีเขียว) เขียนคำตอบในช่องว่าง
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 86 9 5 3 4 หลักสิบ หลักหน่วย − 3 2 2 1 หลักสิบ หลักหน่วย − 7 8 1 1 หลักสิบ หลักหน่วย − 6 7 5 3 หลักสิบ หลักหน่วย − ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (2) : การลบจำ นวนสองหลักกับสองหลัก (ไม่มีการกระจาย) ตัดตามรอยประ แล้วหาผลลบในหลักหน่วยก่อน (สีแดง) จากนั้นหาผลลบในหลักสิบ (สีเขียว) เขียนคำตอบในช่องว่าง
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 87 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (2) : การลบโดยเขียนในรูปกระจาย (การลบจำ นวนสองหลักกับสองหลัก) ➊ 35 − 14 = ➋ 56 − 23 = ➌ 48 − 15 = หลักสิบ หลักหน่วย 35 ------------------- ------------------- 14 ------------------- ------------------- ------------------- ------------------- + − + + หลักสิบ หลักหน่วย 56 ------------------- ------------------- 23 ------------------- ------------------- ------------------- ------------------- + − + + หลักสิบ หลักหน่วย 48 ------------------- ------------------- 15 ------------------- ------------------- ------------------- ------------------- + − + + ตัดตามรอยประ หาผลลบ โดยเขียนจำ นวนในรูปกระจาย ให้ถูกต้อง
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 88 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (2) : การลบโดยเขียนในรูปกระจาย (การลบจำ นวนสองหลักกับสองหลัก) ➍ 84 − 22 = ➎ 69 − 57 = ➏ 96 − 24 = หลักสิบ หลักหน่วย 84 ------------------- ------------------- 22 ------------------- ------------------- ------------------- ------------------- + − + + หลักสิบ หลักหน่วย 69 ------------------- ------------------- 57 ------------------- ------------------- ------------------- ------------------- + − + + หลักสิบ หลักหน่วย 96 ------------------- ------------------- 24 ------------------- ------------------- ------------------- ------------------- + − + + ตัดตามรอยประ หาผลลบ โดยเขียนจำ นวนในรูปกระจาย ให้ถูกต้อง
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 89 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (2) : จับคู่ให้ถูก ดูผลลบในตาราง แล้วหยิบการ์ดโจทย์การตั้งลบ มาติดลงในช่องสี่เหลี่ยม ให้ตรงกับคำตอบ ให้ถูกต้อง 2 3 5 4 1 5 5 1 6 0 1 0 2 1 3 1 4 2
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 90 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (2) : จับคู่ให้ถูก − หลักสิบ หลักหน่วย 3 8 1 5 − หลักสิบ หลักหน่วย 5 9 4 4 − หลักสิบ หลักหน่วย 2 0 1 0 − หลักสิบ หลักหน่วย 4 7 2 6 − หลักสิบ หลักหน่วย 6 5 2 3 − หลักสิบ หลักหน่วย 5 3 2 2 − หลักสิบ หลักหน่วย 9 4 3 4 − หลักสิบ หลักหน่วย 7 2 2 1 − หลักสิบ หลักหน่วย 8 6 3 2 ตัดตามรอยประ แล้วหยิบการ์ดโจทย์การตั้งลบ ไปติดลงในช่องสี่เหลี่ยม ให้ตรงกับคำตอบ ให้ถูกต้อง
แผนการจัดการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้ คณิตศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 91 บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 มาตรฐานการเรียนรู้ 1. มาตรฐาน มาตรฐาน ค 1.1 เข้าใจความหลากหลายของการแสดงจำ นวน ระบบจำ นวน การดำ เนินการของจำ นวน ผลที่เกิดขึ้นจากการดำ เนินการ สมบัติของการดำ เนินการ และนำ ไปใช้ 2. ตัวชี้วัด มาตรฐาน ค 1.1 ป.1/4 หาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์แสดงการบวกและประโยคสัญลักษณ์ แสดงการลบของจำ นวนนับไม่เกิน 100 และ 0 สาระสำ คัญ การหาผลลบโดยใช้ตารางค่าประจำ หลัก (มีการกระจาย) ต้องตั้งหลักให้ตรงกัน และการลบตัวตั้งต้องมากกว่า ตัวลบ หากตัวตั้งน้อยกว่าตัวลบให้กระจายจากหลักสิบมาหลักหน่วยก่อน จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. สามารถหาผลลบจำ นวนสองหลักกับหนึ่งหลัก (มีการกระจาย) โดยใช้ตารางค่าประจำ หลัก 2. สามารถหาผลลบจำ นวนสองหลักกับสองหลัก (มีการกระจาย) โดยใช้ตารางค่าประจำ หลัก สาระการเรียนรู้แกนกลาง ความหมายของการลบ การหาผลลบ และความสัมพันธ์ของการบวกและการลบ กระบวนการจัดการเรียนรู้ 1. ขั้นนำ เข้าสู่บทเรียน 1. คุณครูให้นักเรียนเบรนยิม เคลื่อนไหวประกอบเพลง “นวด” 2. นวด นวด นวด นวดเพื่อเพิ่มพลัง เพิ่มพลังให้แก่พวกเรา สับ สับ สับ สับเพื่อเพิ่มพลัง เพิ่มพลังให้แก่พวกเรา ลา ลัน ล้า... ลา ลั้น ลา... ลา ลั้น ลา... 3. นักเรียนหันไปด้านข้าง เมื่อร้องว่า “นวด” ให้ยื่นมือไปนวดไหล่เพื่อนที่อยู่ข้างหน้า เมื่อร้องว่า “สับ” ให้สับไหล่ให้เพื่อน จากนั้นสลับ โดยหันกลับมาอีกข้างหนึ่ง สลับไปมาจนจบเพลง 2. ขั้นนำ เสนอความรู้ 1. คุณครูสอน เรื่อง การลบจำ นวนสองหลัก กับหนึ่งหลัก (มีการกระจาย) โดยใช้ตารางค่าประจำ หลัก ใน หนังสือเรียนเก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 168-169 ให้นักเรียนสังเกตภาพในหนังสือ (หรืออาจ ทำ เป็นบัตรภาพ) จากนั้นให้นักเรียนช่วยกันคิดว่า ทอมมีสีไม้ 23 แท่ง ใช้หมดไป 6 แท่ง ทอมเหลือสี ไม้อยู่กี่แท่ง นั่นคือ 23-6 เท่ากับเท่าไหร่ 2. จากนั้น คุณครูแสดงบัตรภาพตัวนับ บัตรตัวเลข หรือชาร์ตติดบนกระดานเคลื่อนที่ แสดงขั้นตอนการ บทที่ 13 การลบจำ นวนที่ตัวตั้งไม่เกิน 100 (3) จำ นวน 4 ชั่วโมง เมื่อพูด ว่า“นวด”เมื่อพูด ว่า“สับ”
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 92 ตั้งลบไปทีละขั้น เช่น 23-6 = โดยขั้นที่ 1 ลบในหลักหน่วยก่อน คือ 3 หน่วย - 6 หน่วย แต่ตัว ตั้งน้อยกว่าตัวลบ ทำ ให้ลบไม่ได้ ต้องกระจายจากหลักสิบมา 1 สิบ จะได้ 13-6=7 (อาจแสดงภาพ ตัวนับให้นักเรียนดู เพื่อให้นักเรียนเห็นภาพและเข้าใจมากขึ้น) จากนั้นลบในหลักสิบ โดย 2 สิบถูก กระจายไป 1 สิบ เหลือ 1 สิบจะได้ 1-0=0 (ดังภาพ) พร้อมอธิบายว่าคำตอบที่ได้สมเหตุสมผลหรือไม่ 3. คุณครูยกตัวอย่างข้อต่อไป โดยอาจให้นักเรียนช่วยกันคิดแล้วส่งตัวแทนออกมาแสดงวิธีคิด พร้อม แนะนำ นักเรียนว่าต้องตั้งหลักให้ตรงกัน และ ถ้าในหลักหน่วยตัวตั้งน้อยกว่าตัวลบ ต้องกระจายจำ นวน จากหลักสิบไปหลักหน่วย (แล้วเมื่อกระจายมา จำ นวนหลักสิบต้องลดลง 1 สิบ) 4. สอน เรื่อง การลบจำ นวนสองหลัก กับสองหลัก (มีการกระจาย) โดยใช้ตารางค่าประจำ หลัก ในหนังสือ เรียนเก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 172-173 แสดงบัตรภาพตัวนับ บัตรตัวเลข หรือชาร์ตติดบน กระดานเคลื่อนที่ แสดงขั้นตอนการตั้งลบไปทีละขั้น โดยเน้นย้ำ นักเรียนว่าต้องตั้งหลักให้ตรงกัน และ ถ้าในหลักหน่วยตัวตั้งน้อยกว่าตัวลบ ต้องกระจายจำ นวนจากหลักสิบไปหลักหน่วย พร้อมอธิบายว่าคำ ตอบที่ได้สมเหตุสมผลหรือไม่ 3. ขั้นลงมือเรียนรู้ 1. คุณครูแจกใบงาน “การลบจำ นวนสองจำ นวน (มีการกระจาย)” และใบงาน “ตารางค่าประจำ หลักและตัวนับ” ให้นักเรียน 2. ให้นักเรียนตัดตามรอยประ หยิบการ์ดโจทย์ เช่น 52-9 แล้ววางตัว นับให้ตรงกับจำ นวนตัวตั้ง แล้วหยิบตัวนับออก 9 (ขณะหยิบออก ให้นักเรียนสังเกตว่าหลักหน่วยมีอยู่ 2 ดังนั้นต้องกระจายหลักสิบ มา 1 สิบ) (ดังภาพ) 3. จากนั้นหยิบออก 9 แล้วนับตัวนับที่เหลือ และเขียนคำตอบลง ในช่องว่าง (ดังภาพ) ทำจนจนครบทุกใบ แล้วช่วยกันตรวจสอบ ความถูกต้อง 4. ทำแบบฝึกหัดในหนังสือเรียน เก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 170-171 และ 174-176 4. ขั้นสรุปความรู้ 1. ให้นักเรียนทบทวน เรื่อง การลบจำ นวนสองหลัก กับหนึ่งหลัก (มีการกระจาย) โดยใช้ตารางค่า ประจำ หลัก และ การลบจำ นวนสองหลัก กับสองหลัก (มีการกระจาย) โดยใช้ตารางค่าประจำ หลัก 2. คุณครูและนักเรียนช่วยกันสรุปความเข้าใจ เรื่อง การลบจำ นวนสองหลัก กับหนึ่งหลัก (มีการกระ จาย) โดยใช้ตารางค่าประจำ หลัก และ การลบจำ นวนสองหลัก กับสองหลัก (มีการกระจาย) โดยใช้ ตารางค่าประจำ หลัก 5. ขั้นประยุกต์ใช้ความรู้ 1. คุณครูแจกใบงาน “การลบจำ นวนสองจำ นวน (มีการกระ จาย)” ให้นักเรียน 2. ให้นักเรียนดูประโยคสัญลักษณ์การลบที่กำ หนดให้ แล้วเลือก เขียนประโยคสัญลักษณ์ลงในตารางด้านซ้าย กรณีที่โจทย์ เป็นการลบจำ นวนสองหลักกับหนึ่งหลัก (มีการกระจาย) และ เขียนลงในตารางด้านขวา กรณีที่โจทย์เป็นการลบจำ นวนสอง หลักกับสองหลัก (มีการกระจาย) เครื่องมือ - สื่อการเรียนรู้ 1. บัตรภาพ บัตรตัวเลข
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 93 2. กระดานเคลื่อนที่ 3. หนังสือเรียนชุด เก่งคณิต คิดเลขเป็น ป.1 เล่ม 3 4. ใบงาน “การลบจำ นวนสองจำ นวน (มีการกระจาย)” 5. ใบงาน “ตารางค่าประจำ หลักและตัวนับ” 6. ใบงาน “การลบจำ นวนสองจำ นวน (มีการกระจาย)” การวัดและประเมินผล 1. สังเกตพฤติกรรมการร่วมกิจกรรมของนักเรียน 2. ประเมินผลจากคะแนนการทำแบบฝึกหัดของนักเรียน (การวัดและการประเมินผล คุณครูสามารถปรับเปลี่ยนได้ตามความเหมาะสม บางชั้นเรียนอาจมีการทดสอบ ก่อนเรียน - หลังเรียน การเขียนตามคำ บอก การทดสอบการอ่าน ฯลฯ)
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 94 1 5 9 หลักสิบ หลักหน่วย − 5 2 9 หลักสิบ หลักหน่วย − 3 2 7 หลักสิบ หลักหน่วย − 4 6 8 หลักสิบ หลักหน่วย − ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (3) : การลบจำ นวนสองจำ นวน (มีการกระจาย) ตัดตามรอยประ แล้วหาผลลบ โดยเขียนคำตอบลงในช่องว่าง (อาจใช้ตารางค่าประจำ หลักและตัวนับในการช่วยหาคำ ตอบ)
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 95 2 3 7 หลักสิบ หลักหน่วย − 6 0 8 หลักสิบ หลักหน่วย − 8 4 5 หลักสิบ หลักหน่วย − 4 1 9 หลักสิบ หลักหน่วย − ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (3) : การลบจำ นวนสองจำ นวน (มีการกระจาย) ตัดตามรอยประ แล้วหาผลลบ โดยเขียนคำตอบลงในช่องว่าง (อาจใช้ตารางค่าประจำ หลักและตัวนับในการช่วยหาคำ ตอบ)
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 96 3 2 1 6 หลักสิบ หลักหน่วย − 8 0 4 3 หลักสิบ หลักหน่วย − 5 4 3 9 หลักสิบ หลักหน่วย − 7 3 2 7 หลักสิบ หลักหน่วย − ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (3) : การลบจำ นวนสองจำ นวน (มีการกระจาย) ตัดตามรอยประ แล้วหาผลลบ โดยเขียนคำตอบลงในช่องว่าง (อาจใช้ตารางค่าประจำ หลักและตัวนับในการช่วยหาคำ ตอบ)
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 97 6 5 5 8 หลักสิบ หลักหน่วย − 7 1 4 5 หลักสิบ หลักหน่วย − 4 4 1 7 หลักสิบ หลักหน่วย − 5 2 2 4 หลักสิบ หลักหน่วย − ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (3) : การลบจำ นวนสองจำ นวน (มีการกระจาย) ตัดตามรอยประ แล้วหาผลลบ โดยเขียนคำตอบลงในช่องว่าง (อาจใช้ตารางค่าประจำ หลักและตัวนับในการช่วยหาคำ ตอบ)
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 98 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (3) : ตารางค่าประจำ หลักและตัวนับ หลักสิบ หลักหน่วย ตัดตามรอยประ แล้วใช้ตารางค่าประจำ หลักและตัวนับ ช่วยในการหาผลลบจำ นวนสองจำ นวน (มีการกระจาย)
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 99 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (3) : การลบจำ นวนสองจำ นวน (มีการกระจาย) ดูประโยคสัญลักษณ์การลบที่กำ หนดให้ แล้วเลือกเขียนประโยคสัญลักษณ์ลงในตารางด้านซ้าย กรณีที่โจทย์เป็นการ ลบจำ นวนสองหลักกับหนึ่งหลัก (มีการกระจาย) และเขียนลงในตารางด้านขวา กรณีที่โจทย์เป็นการลบจำ นวนสอง หลักกับสองหลัก (มีการกระจาย) 34 − 16 = 15 − 8 = 47 − 39 = 43 − 3 = 90 − 2 = 86 − 45 = 21 − 4 = 52 − 17 = การลบจำ นวนสองหลักกับ หนึ่งหลัก (มีการกระจาย) การลบจำ นวนสองหลัก กับสองหลัก (มีการกระจาย)
แผนการจัดการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้ คณิตศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 100 บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 มาตรฐานการเรียนรู้ 1. มาตรฐาน มาตรฐาน ค 1.1 เข้าใจความหลากหลายของการแสดงจำ นวน ระบบจำ นวน การดำ เนินการของจำ นวน ผลที่เกิดขึ้นจากการดำ เนินการ สมบัติของการดำ เนินการ และนำ ไปใช้ 2. ตัวชี้วัด มาตรฐาน ค 1.1 ป.1/4 หาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์แสดงการบวกและประโยคสัญลักษณ์ แสดงการลบของจำ นวนนับไม่เกิน 100 และ 0 สาระสำ คัญ ผลบวกของจำ นวนสองจำ นวน ลบด้วยจำ นวนใดจำ นวนหนึ่งในสองจำ นวนนั้น ผลลบจะเท่ากับจำ นวนที่เหลือ จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. สามารถเขียนแสดงวิธีการหาผลลบโดยใช้ความสัมพันธ์ของการบวกและการลบได้ 2.สามารถหาผลลบโดยใช้ความสัมพันธ์ของการบวกและการลบได้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง ความหมายของการลบ การหาผลลบ และความสัมพันธ์ของการบวกและการลบ กระบวนการจัดการเรียนรู้ 1. ขั้นนำ เข้าสู่บทเรียน 1. คุณครูให้นักเรียนเล่นเกมส่งบอล เพื่อทบทวนความรู้ เรื่อง การบวกและการลบ โดยให้นักเรียน ตบมือตามจังจังหวะเพลงที่คุณครูเปิดพร้อมส่งลูกบอลให้เพื่อนข้าง ๆ ส่งต่อกัน ไปเรื่อย ๆ 2. เมื่อเพลงหยุด แล้วลูกบอลอยู่ที่ใครคนนั้นลุกขึ้นตอบ โดยคุณครูจะตั้งโจทย์การบวก และการลบให้ นักเรียน เช่น 31+5=36 เป็นต้น ถ้าตอบถูกได้ 1 คะแนน 2. ขั้นนำ เสนอความรู้ 1. คุณครูสอน เรื่อง ความสัมพันธ์ของการบวกและการลบ โดยสร้างสถานการณ์ และเตรียมสื่อจริงให้ นักเรียนดู เช่น ลูกอม 2 ถุง (คนละรส, คนละสี) 2. เขียนตัวเลขติดลูกอมถุงที่ 1 โดยเขียนตัวเลข 25 แล้วเขียนตัวเลขติดลูกอมถุงที่ 2 จำ นวน 10 จากนั้น ถามนักเรียนว่า ลูกอมถุงที่ 1 มีกี่เม็ด (คุณครูชูลูกอมถุงที่ 1 ) ลูกอมถุงที่ 2 มีกี่เม็ด (คุณครูชูลูกอมถุง ที่ 2 ) และรวมคุณครูมีลูกอมทั้งหมดกี่เม็ด 3. ถามนักเรียนว่า มีลูกอมทั้งหมด 35 เม็ด มีลูกอมในถุงที่ 1 25 เม็ด จะมีลูกอมในถุงที่ 2 กี่เม็ด แล้ว ลองเปลี่ยนคำถามเป็น มีลูกอมทั้งหมด 35 เม็ด มีลูกอมในถุงที่ 1 10 เม็ด จะมีลูกอมในถุงที่ 2 กี่เม็ด 4. จากนั้น ติดบัตรตัวเลขแสดงความสัมพันธ์ของการบวกและการลบ บนกระดานเคลื่อนที่ให้นักเรียนดู บทที่ 13 การลบจำ นวนที่ตัวตั้งไม่เกิน 100 (4) จำ นวน 2 ชั่วโมง
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 101 (อาจใช้บัตรตัวเลขสองสี เพื่อให้นักเรียนเห็นความชัดเจนของความสัมพันธ์) 5. คุณครูสอนและยกตัวอย่างเพิ่มเติม เรื่อง ความสัมพันธ์ของการบวกและการลบ ในหนังสือเรียน เก่ง คณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 177 อาจสร้างสถานการณ์ ให้ดูสื่อจริง หรือทำ เป็นบัตรภาพ บัตรตัวเลข ติดบนกระดานเคลื่อนที่ 3. ขั้นลงมือเรียนรู้ 1. คุณครูแจกใบงาน “ความสัมพันธ์ของการบวกและการลบ” ให้นักเรียน และให้นักเรียนจับคู่กับเพื่อน 2. ให้นักเรียนตัดตามรอยประ โดยแยกออกเป็นโคนไอศกรีม และ ก้อนไอศกรีม 3. จากนั้น นักเรียนพูดคุย ตกลงกัน โดยคนหนึ่งจะหยิบโคน ไอศกรีม แล้วให้อีกคนเป็นคนหาก้อนไอศกรีมที่มีตัวเลขแสดง ความสัมพันธ์ของการบวกและการลบให้ตรงกับ ตัวเลขในโคน ไอศกรีม (ดังภาพ) 4. สลับเปลี่ยนกันเป็นคนวางโคนไอศกรีม อีกคนหาก้อนไอศกรีมแสดงความสัมพันธ์การบวกและการลบ หาจนครบทุกใบ และช่วยกันตรวจสอบความถูกต้อง เสร็จแล้วติดลงในสมุด 5. ทำแบบฝึกหัดในหนังสือเรียน เก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 178-179 4. ขั้นสรุปความรู้ 1. คุณครูแจกใบงาน “เติมตัวเลขแสดงความสัมพันธ์”ให้ นักเรียน 2. ให้นักเรียนตัดใบงานตามรอยประ เขียนเติมตัวเลข แสดงความสัมพันธ์ของการบวกและการลบลงในช่อง สี่เหลี่ยม ให้ถูกต้อง จากนั้นเลือกการ์ดสามเหลี่ยมมาติด ลงในหลังคาบ้านแต่ละหลังให้ถูกต้อง โดยสังเกตุตัวเลข แสดงความสัมพันธ์ในบ้านแต่ละหลัง (ดังภาพ) 3. ทำจนครบทุกใบ แล้วช่วยกันตรวจสอบความถูกต้อง เสร็จแล้วติดลงในสมุด 5. ขั้นประยุกต์ใช้ความรู้ 1. คุณครูให้นักเรียนจับคู่ (หรือแบ่งกลุ่ม) แล้วให้นักเรียนคิดตัวเลขแสดงจำ นวน 3 จำ นวนขึ้น โดยตัวเลข ทั้งสามจำ นวนต้องมีความสัมพันธ์ของการบวกและการลบ (อย่างน้อย 3ชุด) 2. ให้นักเรียนเขียนลงในสมุด จากนั้นออกมานำ เสนอหน้าชั้นเรียน โดยคุณครูและเพื่อนในห้องช่วยกัน แสดงความคิดเห็น เครื่องมือ - สื่อการเรียนรู้ 1. บัตรภาพ บัตรตัวเลข 2. กระดานเคลื่อนที่ 3. สื่อจริง เช่น ลูกอม 4. หนังสือเรียนชุด เก่งคณิต คิดเลขเป็น ป.1 เล่ม 3 5. ใบงาน “ความสัมพันธ์ของการบวกและการลบ” 6. ใบงาน “เติมตัวเลขแสดงความสัมพันธ์”
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 102 การวัดและประเมินผล 1. สังเกตพฤติกรรมการร่วมกิจกรรมของนักเรียน 2. ประเมินผลจากคะแนนการทำแบบฝึกหัดของนักเรียน (การวัดและการประเมินผล คุณครูสามารถปรับเปลี่ยนได้ตามความเหมาะสม บางชั้นเรียนอาจมีการทดสอบ ก่อนเรียน - หลังเรียน การเขียนตามคำ บอก การทดสอบการอ่าน ฯลฯ)
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 103 43 + 32 = 75 83 − 52 = 31 49 − 26 = 23 75 − 43 = 32 60 − 20 = 40 52 + 31 = 83 83 − 31 = 52 49 − 23 = 26 75 − 32 = 43 60 − 40 = 20 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (4) : ความสัมพันธ์ของการบวกและการลบ ตัดตามรอย แล้วดูตัวตัวเลขที่โคนไอศกรีม จากนั้นหาก้อนไอศกรีมที่แสดงความสัมพันธ์ของการบวกและการลบ ให้ ตรงกับตัวเลขในโคนไอศกรีม 30 + 24 = 54
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 104 36 11 25 60 40 20 54 24 30 75 32 43 49 23 26 83 31 5225 + 11 = 36 36 − 25 = 11 54 − 24 = 30 20 + 40 = 60 26 + 23 = 49 54 − 30 = 24 36 − 11 = 25 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (4) : ความสัมพันธ์ของการบวกและการลบ ตัดตามรอย แล้วดูตัวตัวเลขที่โคนไอศกรีม จากนั้นหาก้อนไอศกรีมที่แสดงความสัมพันธ์ของการบวกและการลบ ให้ ตรงกับตัวเลขในโคนไอศกรีม
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 105 ➊ ➋ ➌ ➍ + = + = − = − = + = + = − = − = + = + = − = − = + = + = − = − = ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (4) : เติมตัวเลขแสดงความสัมพันธ์ ตัดใบงานตามรอยประ เขียนเติมตัวเลขแสดงความสัมพันธ์ของการบวกและการลบลงในช่องสี่เหลี่ยม ให้ถูกต้อง จากนั้น เลือกการ์ดสามเหลี่ยมมาติดลงในหลังคาบ้านแต่ละหลัง ให้ถูกต้อง โดยสังเกตตัวเลขแสดงความสัมพันธ์ในบ้านแต่ละหลัง 33 13 13 33 46 33 46 13 38 21 21 38 59 38 59 21 15 23 23 15 38 15 38 21 14 11 11 14 25 14 25 11
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 106 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (4) : เติมตัวเลขแสดงความสัมพันธ์ ➎ ➏ ➐ ➑ + = + = − = − = + = + = − = − = + = + = − = − = + = + = − = − = 40 34 34 40 74 40 74 34 48 13 13 48 61 48 61 13 45 37 37 45 82 45 83 37 50 40 40 50 90 50 90 40 ตัดใบงานตามรอยประ เขียนเติมตัวเลขแสดงความสัมพันธ์ของการบวกและการลบลงในช่องสี่เหลี่ยม ให้ถูกต้อง จากนั้น เลือกการ์ดสามเหลี่ยมมาติดลงในหลังคาบ้านแต่ละหลัง ให้ถูกต้อง โดยสังเกตตัวเลขแสดงความสัมพันธ์ในบ้านแต่ละหลัง
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 107 90 50 40 59 38 21 25 14 11 61 48 13 46 33 13 38 15 23 74 40 34 82 45 37 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (4) : เติมตัวเลขแสดงความสัมพันธ์ ตัดใบงานตามรอยประ แล้วเลือกการ์ดสามเหลี่ยมไปติดลงในหลังคาบ้านแต่ละหลัง ให้ถูกต้อง โดยสังเกตตัวเลขแสดง ความสัมพันธ์ในบ้านแต่ละหลัง
แผนการจัดการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้ คณิตศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 108 บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 มาตรฐานการเรียนรู้ 1. มาตรฐาน มาตรฐาน ค 1.1 เข้าใจความหลากหลายของการแสดงจำ นวน ระบบจำ นวน การดำ เนินการของจำ นวน ผลที่เกิดขึ้นจากการดำ เนินการ สมบัติของการดำ เนินการ และนำ ไปใช้ 2. ตัวชี้วัด มาตรฐาน ค 1.1 ป.1/4 หาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์แสดงการบวกและประโยคสัญลักษณ์ แสดงการลบของจำ นวนนับไม่เกิน 100 และ 0 สาระสำ คัญ เราสามารถหาของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์โดยใช้ความสัมพันธ์ของการบวกและการลบได้ จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. สามารถเขียนแสดงวิธีการหาผลลบโดยใช้ความสัมพันธ์ของการบวกและการลบได้ 2. สามารถเขียนแสดงวิธีการหาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การบวกและการลบได้ 3. สามารถหาผลลบโดยใช้ความสัมพันธ์ของการบวกและการลบได้ 4. สามารถหาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การบวกและการลบได้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง ความหมายของการลบ การหาผลลบ และความสัมพันธ์ของการบวกและการลบ กระบวนการจัดการเรียนรู้ 1. ขั้นนำ เข้าสู่บทเรียน 1. ให้นักเรียนท่องบทคล้องจอง กรรไกร ไข่ ผ้าไหม และเคลื่อนไหวประกอบจังหวะ 2. ให้นักเรียนทำคนเดียวก่อน แล้วจับคู่เล่นกับเพื่อน 3. เริ่มจากสเต็ปช้า และเร็วขึ้นเรื่อย ๆ 2. ขั้นนำ เสนอความรู้ 1. คุณครูสอน เรื่อง การหาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การบวก ในหนังสือเรียน เก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 180 ทำ เป็นบัตรตัวเลขติดบนกระดานเคลื่อนที่ โดยใช้ความสัมพันธ์ของการ บวกและการลบในการหาคำตอบ แสดงไปทีละขั้นตอน 2. คุณครูสอน เรื่อง การหาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การลบ ในหนังสือเรียน เก่ง คณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 184 โดยติดประโยคสัญลักษณ์บนกระดาน หรือกระดานเคลื่อนที่ เช่น -15=40 บอกนักเรียนว่าเราจะหาตัวไม่ทราบค่าที่เป็นตัวตั้งของการลบ และถามนักเรียนว่าตัวตั้ง ของการลบจะต้องมีค่ามากกว่าหรือน้อยกว่าตัวลบ บทที่ 13 การลบจำ นวนที่ตัวตั้งไม่เกิน 100 (5) จำ นวน 2 ชั่วโมง กรรไกร ไข่ ผ้าไหม ๑ ใบ
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 109 3. จากนั้น สรุปร่วมกันว่า ตัวตั้งของการลบต้องมีค่ามากกว่าตัวลบ ดังนั้นจึงนำ มาบวกกัน และแสดงวิธี การหาคำตอบของตัวไม่ทราบค่าโดยติดบัตรตัวเลขไปทีละขั้น และใช้ความสัมพันธ์ของการบวกและ การลบในการหาคำตอบ (อาจใช้บัตรตัวเลขสองสี เพื่อให้นักเรียนเห็นความชัดเจนของความสัมพันธ์) 3. ขั้นลงมือเรียนรู้ 1. คุณครูแจกใบงาน “หาตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์ การบวก” 2. ให้นักเรียนตัดตามรอยประ หยิบการ์ดประโยคสัญลักษณ์การบวก แล้ววางการ์ดภาพคัพเค้กลงในกรอบสี่เหลี่ยมด้านบน ให้เท่ากับ จำ นวนผลรวมของจำ นวนสองจำ นวน (ดังภาพที่ 1) 3. ให้นักเรียนหยิบการ์ดคัพเค้ก วางในวงกลมที่เป็นส่วนย่อยให้ เท่ากับตัวตั้งหรือตัวบวกตามที่โจทย์กำ หนด จากนั้นเขียนตัวเลข แสดงวิธีการหาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การ บวกลงในการ์ด (ดังภาพที่ 2) 4. ให้นักเรียนทำกิจกรรม โดยแจกใบงาน “หาตัวไม่ทราบค่าใน ประโยคสัญลักษณ์การลบ” 5. ให้นักเรียนหยิบการ์ดประโยคสัญลักษณ์การลบ แล้ววางการ์ด โดนัท ตามจำ นวนตัวตั้งที่กำ หนดให้ในช่องสี่เหลี่ยมด้านบน (ดัง ภาพที่ 3) จากนั้นเลื่อนมาวางในวงกลมที่เป็นส่วนย่อยโดยดู ตามโจทย์ที่กำ หนด เแล้วขียนตัวเลขแสดงวิธีการหาค่าของตัว ไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การลบลงในการ์ด (ดังภาพที่ 4) 6. ทำแบบฝึกหัดในหนังสือเรียน เก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 2 หน้า 181-183 และ 185-187 4. ขั้นสรุปความรู้ 1. ให้นักเรียนทบทวน เรื่อง การหาค่าของตัวไม่ทราบค่าใน ประโยคสัญลักษณ์การบวกและการลบ 2. คุณครูและนักเรียนช่วยกันสรุปความเข้าใจ เรื่อง การหาค่าของ ตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การบวกและการลบ 5. ขั้นประยุกต์ใช้ความรู้ 1. คุณครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน แล้วกำ หนดโจทย์ให้ นักเรียน หาตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์ (อย่างน้อย 5 ข้อ) 2. ให้นักเรียนในกลุ่มช่วยกันหาตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์ที่คุณครูกำ หนดให้ 3. คุณครูให้แต่ละกลุ่มออกมานำ เสนอหน้าชั้น ว่าแต่ละกลุ่มหาตัวไม่ทราบค่า โดยใช้วิธีไหนกันบ้าง เครื่องมือ - สื่อการเรียนรู้ 1. บัตรภาพ บัตรตัวเลข 2. กระดานเคลื่อนที่ 3. สื่อจริง เช่น ลูกอม 4. หนังสือเรียนชุด เก่งคณิต คิดเลขเป็น ป.1 เล่ม 3 5. ใบงาน “หาตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การบวก” 6. ใบงาน “หาตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การลบ” ภาพที่ 1 ภาพที่ 3 ภาพที่ 2 ภาพที่ 4
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 110 การวัดและประเมินผล 1. สังเกตพฤติกรรมการร่วมกิจกรรมของนักเรียน 2. ประเมินผลจากคะแนนการทำแบบฝึกหัดของนักเรียน (การวัดและการประเมินผล คุณครูสามารถปรับเปลี่ยนได้ตามความเหมาะสม บางชั้นเรียนอาจมีการทดสอบ ก่อนเรียน - หลังเรียน การเขียนตามคำ บอก การทดสอบการอ่าน ฯลฯ)
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 111 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (5) : หาตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การบวก นำ บัตรภาพคัพเค้กมาวาง เพื่อทำกิจกรรมการหาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การบวก
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 112 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (5) : หาตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การบวก 10 + = 40 + 11 = 24 25 + = 59 + 15 = 32 36 + = 87 + 20 = 50 30 + = 62 + 41 = 73 ตัดใบงานตามรอยประ หาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การบวก
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 113 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (5) : หาตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การบวก ________ — ________= ________ ________ +________= ________ มีค่าเท่ากับ ________ ________ — ________= ________ ________ +________= ________ มีค่าเท่ากับ ________ ________ — ________= ________ ________ +________= ________ มีค่าเท่ากับ ________ ________ — ________= ________ ________ +________= ________ มีค่าเท่ากับ ________ ________ — ________= ________ ________ +________= ________ มีค่าเท่ากับ ________ ________ — ________= ________ ________ +________= ________ มีค่าเท่ากับ ________ ตัดใบงานตามรอยประ เขียนแสดงวิธีการหาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การบวก
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 114 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (5) : หาตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การลบ นำ บัตรภาพคัพเค้กมาวาง เพื่อทำกิจกรรมการหาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การลบ
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 115 50 − = 20 − 10 = 30 47 − = 32 − 16 = 23 32 − = 10 − 24 = 26 69 − = 45 − 42 = 54 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (5) : หาตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การลบ ตัดใบงานตามรอยประ หาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การลบ
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 116 ________ +________= ________ ________ — ________= ________ มีค่าเท่ากับ ________ ________ +________= ________ ________ — ________= ________ มีค่าเท่ากับ ________ ________ +________= ________ ________ — ________= ________ มีค่าเท่ากับ ________ ________ — ________= ________ ________ — ________= ________ มีค่าเท่ากับ ________ ________ — ________= ________ ________ — ________= ________ มีค่าเท่ากับ ________ ________ — ________= ________ ________ — ________= ________ มีค่าเท่ากับ ________ ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (5) : หาตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การลบ ตัดใบงานตามรอยประ หาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การลบ
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 117 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (5) : หาตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การบวกและลบ ตัดใบงานตามรอยประ เพื่อทำกิจกรรมการหาค่าของตัวไม่ทราบค่าในประโยคสัญลักษณ์การลบ
แผนการจัดการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้ คณิตศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 118 บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 มาตรฐานการเรียนรู้ 1. มาตรฐาน มาตรฐาน ค 1.1 เข้าใจความหลากหลายของการแสดงจำ นวน ระบบจำ นวน การดำ เนินการของจำ นวน ผลที่เกิดขึ้นจากการดำ เนินการ สมบัติของการดำ เนินการ และนำ ไปใช้ 2. ตัวชี้วัด มาตรฐาน ค 1.1 ป.1/5 แสดงวิธีหาคำตอบของโจทย์ปัญหาการบวกและโจทย์ปัญหาการลบของจำ นวนนับ ไม่เกิน 100 และ 0 สาระสำ คัญ การแก้โจทย์ปัญหา ให้ดูว่าโจทย์กำ หนดอะไร โจทย์ถามอะไร และใช้การวาดภาพช่วยในการหาคำตอบ การสร้างโจทย์ปัญหาต้องมี 2 ส่วน คือ ส่วนที่โจทย์บอก และส่วนที่โจทย์ถาม อาจใช้ภาพในการหาคำตอบ จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. สามารถวิเคราะห์โจทย์ปัญหาการลบได้ 2. สามารถแก้โจทย์ปัญหาการลบที่ตัวตั้งไม่เกิน 100 ได้ 3. สามารถสร้างโจทย์ปัญหาการลบจากประโยคสัญลักษณ์ ได้ 4. สามารถพิจารณาความสมเหตุสมผลของคำตอบที่ได้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง การแก้โจทย์การลบ และการสร้างโจทย์ปัญหา พร้อมทั้งหาคำตอบ กระบวนการจัดการเรียนรู้ 1. ขั้นนำ เข้าสู่บทเรียน 1. แจกใบงาน “ถูกหรือผิด” ให้นักเรียนเล่นเกมแต่งเรื่อง คุณครูเล่นเป็นคนแรก โดยเล่าเรื่อง หรือแต่ง โจทย์ เช่น ที่สวนครูปลูกลำ ไย 50 ต้น ปลูกมะม่วง 12 ต้น ในสวนครูปลูกต้นไม้ทั้งหมด 62 ต้น จาก นั้นให้นักเรียนยืนขึ้น (คิดว่าถูก) หรือนั่งอยู่ที่เดิม (คิดว่าผิด) แล้วคุณครูก็เฉลยคำตอบ 2. คุณครูสุ่มนักเรียนคนต่อไปออกมาเล่าเรื่อง (คำตอบถูกผิดแล้วแต่นักเรียน) แล้วให้นักเรียนยืนขึ้นหรือ นั่งที่เดิม โดยคุณครูเป็นคนเฉลยคำตอบ) จากนั้นให้นักเรียนเรียกเพื่อนคนต่อ ๆ ไปเรื่อย ๆ (เล่นตาม ความเหมาะสมไม่จำ เป็นต้องครบทุกคนอาจเล่นในชั่วโมงต่อไป) 2. ขั้นนำ เสนอความรู้ 1. คุณครูสอน เรื่อง โจทย์ปัญหาการลบที่ตัวตั้งไม่เกิน 100 ในหนังสือเรียน เก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 188 และ 193 เล่าสถานการณ์ แล้วทำ เป็นบัตรภาพ บัตรตัวเลข แถบประโยค หรือชาร์ต ติด บนกระดานเคลื่อนที่ บทที่ 13 การลบจำ นวนที่ตัวตั้งไม่เกิน 100 (6) จำ นวน 4 ชั่วโมง
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 119 2. ถามนักเรียนว่า เป็นเรื่องเกี่ยวกับอะไร เราสามารถหาคำตอบได้โดยวิธีใด แล้วโจทย์บอกอะไร (โจทย์ บอก) โจทย์ถามอะไร (โจทย์ถาม) เขียนประโยคสัญลักษณ์ได้อย่างไร พร้อมกับติดแถบประโยคไปทีละ ขั้น และแสดงวิธีแก้โจทย์ปัญหาโดยใช้ภาพ 3. ให้นักเรียนหาคำตอบร่วมกัน แล้วอธิบายว่าคำตอบที่ได้สมเหตุสมผลหรือไม่ จากนั้นสรุปร่วมกันว่า โจทย์ปัญหาการลบ มีส่วนที่โจทย์บอก และส่วนที่โจทย์ถาม และสามารถหาคำตอบโดยคิดเป็นภาพ 3. คุณครูทบทวนเรื่องโจทย์ปัญหาการลบ อาจยกตัวอย่างโจทย์ปัญหาการลบง่าย ๆ ให้นักเรียนช่วยกันคิด และสามารถหาคำตอบได้โดยใช้เวลาไม่นาน แล้วเน้นย้ำว่าเราต้องรู้ว่าโจทย์บอกอะไร โจทย์ถามอะไร 4. คุณครูสอน เรื่อง การสร้างโจทย์ปัญหาการลบจากประโยคสัญลักษณ์ ในหนังสือเรียนเก่งคณิต คิดเลข เป็น เล่ม 3 หน้า 201 จากนั้นติดแถบประโยคสัญลักษณ์การลบบนกระดาน หรือกระดานเคลื่อนที่ให้ นักเรียนช่วยกันคิดสร้างโจทย์ โดยต้องมีส่วนที่โจทย์บอก และส่วนที่โจทย์ถาม 5. นักเรียนช่วยกันคิด และอาสาออกมาสร้างโจทย์ อย่างน้อย 2-3 คน จากนั้นคุณครูสรุปโจทย์ปัญหา ที่แต่ละคนออกมาสร้างว่าถูกต้อง สมเหตุสมผลหรือไม่ พร้อมกับร่วมกันแสดงความคิดเห็น และถาม นักเรียนว่ามีใครสามารถสร้างโจทย์ที่แตกต่างจากของเพื่อนได้อีกบ้าง 3. ขั้นลงมือเรียนรู้ 1. คุณครูแจกใบงาน “โจทย์ปัญหาการลบ” ให้นักเรียน 2. ให้นักเรียนตัดตามรอยประ แยกเป็นกอง ๆ เตรียมไว้ โดย แยกเป็น สิ่งที่โจทย์โจทย์บอก สิ่งที่โจทย์ถาม และประโยค สัญลักษณ์ 3. จากนั้น พิจารณาและวิเคาระห์ หาการ์ดทั้ง 3 ใบ สิ่งที่ โจทย์บอก สิ่งที่โจทย์ถาม และประโยคสัญลักษณ์ ที่เป็น โจทย์เดียวกัน ตรงกัน โดยวางให้ตรงกับหัวข้อ (ดังภาพ) 4. เมื่อหาและวางการ์ดเสร็จแล้ว ช่วยกันตรวจสอบความถูก ต้อง และติดลงในใบงาน จากนั้นติดใบงานลงในสมุด (ดัง ภาพ) และหาผลลบโดยเขียนคำตอบในช่องสี่เหลี่ยม (ดัง ภาพ) 5. คุณครูแจกใบงาน “การสร้างโจทย์ปัญหาการลบจากประโยคสัญลักษณ์” ให้นักเรียน 6. ให้นักเรียนตัดตามรอยประ ดูประโยคสัญลักษณ์การลบ แล้วอ่านโจทย์ปัญหาการลบ จากนั้นจับคู่ ประโยคสัญลักษณ์การลบกับโจทย์ปัญหาการลบที่เข้าคู่และสัมพันธ์กัน วางเรียงไว้ ทำจนครบทุกใบ 7. จากนั้นตรวจสอบความถูกต้อง แล้วติดลงในใบงาน โดยด้านซ้ายติดประโยคสัญลักษณ์การลบ ด้าน ขวาติดโจทย์ปัญหาการลบ (ดังภาพ) เสร็จแล้วติดลงในสมุด 8. ทำแบบฝึกหัดในหนังสือเรียน เก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 189-192, 194-200 และ 202 4. ขั้นสรุปความรู้ 1. ให้นักเรียนทบทวน เรื่อง โจทย์ปัญหาการลบที่ตัวตั้งไม่เกิน 100 และการสร้างโจทย์ปัญหาการลบ จากประโยคสัญลักษณ์ 2. คุณครูและนักเรียนช่วยกันสรุปความเข้าใจ เรื่อง โจทย์ปัญหาการลบที่ตัวตั้งไม่เกิน 100 และการ สร้างโจทย์ปัญหาการลบจากประโยคสัญลักษณ์ 5. ขั้นประยุกต์ใช้ความรู้ 1. คุณครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม แล้วกำ หนดประโยคสัญลักษณ์การลบให้แต่ละกลุ่ม กลุ่มละ 1 ข้อ ไม่ซ้ำกัน (อาจใช้ประโยคสัญลักษณ์ในหนังสือเรียน เก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 202) 2. จากนั้น ให้นักเรียนในกลุ่มช่วยกันสร้างโจทย์ปัญหาการลบจากประโยคสัญลักษณ์ที่คุณครูกำ หนดให้ อย่างน้อย 2 ข้อ
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 120 3. เมื่อเสร็จครบทุกกลุ่มแล้ว ให้แต่ละกลุ่มออกมานำ เสนอหน้าชั้นเรียน แล้วร่วมกันวิเคราะห์ว่าสมเหตุ สมผล ถูกต้องหรือไม่ เครื่องมือ - สื่อการเรียนรู้ 1. บัตรภาพ บัตรตัวเลข 2. กระดานเคลื่อนที่ 3. หนังสือเรียนชุด เก่งคณิต คิดเลขเป็น ป.1 เล่ม 3 4. ใบงาน “โจทย์ปัญหาการลบ” 5. ใบงาน “การสร้างโจทย์ปัญหาการลบจากประโยคสัญลักษณ์” การวัดและประเมินผล 1. สังเกตพฤติกรรมการร่วมกิจกรรมของนักเรียน 2. ประเมินผลจากคะแนนการทำแบบฝึกหัดของนักเรียน (การวัดและการประเมินผล คุณครูสามารถปรับเปลี่ยนได้ตามความเหมาะสม บางชั้นเรียนอาจมีการทดสอบ ก่อนเรียน - หลังเรียน การเขียนตามคำ บอก การทดสอบการอ่าน ฯลฯ)
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 121 สิ่งที่โจทย์บอก สิ่งที่โจทย์ถาม ประโยคสัญลักษณ์ 80 − 25 = 75 − 45 = 93 − 67 = 60 − 15 = 52 − 20 = แพรซื้อคุกกี้ 60 ชิ้น ซื้อโดนัท 15 ชิ้น พ่อเลี้ยงหมู 52 ตัว เลี้ยงเป็ดน้อยกว่าหมู 20 ตัว ป้าเก็บมะนาวได้ 75 ผล ขายได้ 45 ผล ลุงมีมะม่วง 80 ต้น มีชมพู่ 25 ต้น ครูซื้อสมุดมา 93 เล่ม แจกนักเรียนไป 67 เล่มพ่อเลี้ยงเป็ด กี่ตัว ลุงมีต้นมะม่วงมากกว่า ต้นชมพู่กี่ต้น แพรซื้อคุกกี้มากกว่า โดนัทกี่ชิ้น ป้าเหลือมะนาว กี่ผล ครูเหลือสมุด กี่เล่ม ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (6) : โจทย์ปัญหาการลบ ตัดใบงานตามรอยประ แล้วพิจารณาและวิเคาระห์ หาการ์ดทั้ง 3 ใบ สิ่งที่โจทย์บอก สิ่งที่โจทย์ถาม และประโยค สัญลักษณ์ ที่เป็นโจทย์เดียวกัน ตรงกัน โดยวางให้ตรงกับหัวข้อ จากนั้นติดลงในใบงาน
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 122 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (6) : โจทย์ปัญหาการลบสิ่งที่โจทย์บอกสิ่งที่โจทย์ถามประโยคสัญลักษณ์ สิ่งที่โจทย์บอกสิ่งที่โจทย์ถามประโยคสัญลักษณ์ สิ่งที่โจทย์บอกสิ่งที่โจทย์ถามประโยคสัญลักษณ์ สิ่งที่โจทย์บอกสิ่งที่โจทย์ถามประโยคสัญลักษณ์ สิ่งที่โจทย์บอกสิ่งที่โจทย์ถามประโยคสัญลักษณ์ ตัดใบงานตามรอยประ แล้วพิจารณาและวิเคาระห์ หาการ์ดทั้ง 3 ใบ สิ่งที่โจทย์บอก สิ่งที่โจทย์ถาม และประโยค สัญลักษณ์ ที่เป็นโจทย์เดียวกัน ตรงกัน โดยวางให้ตรงกับหัวข้อ จากนั้นติดลงในใบงาน
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 123 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (6) : การสร้างโจทย์ปัญหาการลบจากประโยคสัญลักษณ์ ตัดใบงานตามรอยประ ดูประโยคสัญลักษณ์การลบ แล้วอ่านโจทย์ปัญหาการลบ จากนั้นจับคู่ประโยคสัญลักษณ์การ ลบกับโจทย์ปัญหาการลบ ที่เข้าคู่และสัมพันธ์กัน และติดลงในใบงาน โดยด้านซ้ายติดประโยคสัญลักษณ์การลบ ด้าน ขวาติดโจทย์ปัญหาการลบ พ่อขายแตงโมได้ 60 ลูก ขายมะพร้าวได้ 15 ลูก พ่อขาย แตงโมมากกว่ามะพร้าวกี่ลูก ฟาร์มตาสีเลี้ยงหมู 75 ตัว เลี้ยงไก่น้อยกว่าหมู 15 ตัว ฟาร์มตาสีเลี้ยงไก่กี่ตัว แจมมีตุ๊กตาทั้งหมด 35 ตัว พิมมีตุ๊กตาน้อยกว่าแจม 10 ตัว พิมมีตุ๊กตากี่ตัว แม่ซื้อไข่ไก่ 24 ฟอง ซื้อไข่เป็ด 12 ฟอง แม่ซื้อไข่เป็ดน้อยกว่า ไข่ไก่กี่ฟอง 24 − 12 = 35 − 10 = 60 − 15 = 75 − 15 =
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 124 ใบงานประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ บทที่ 13 (6) : การสร้างโจทย์ปัญหาการลบจากประโยคสัญลักษณ์ ตัดใบงานตามรอยประ แล้วนำ ประโยคสัญลักษณ์การลบกับโจทย์ปัญหาการลบ ที่เข้าคู่และสัมพันธ์กัน และติดลงในใบ งาน โดยด้านซ้ายติดประโยคสัญลักษณ์การลบ ด้านขวาติดโจทย์ปัญหาการลบ
แผนการจัดการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้ คณิตศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 125 บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 มาตรฐานการเรียนรู้ 1. มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ค 3.1 เข้าใจกระบวนการทางสถิติ และใช้ความรู้ทางสถิติในการแก้ปัญหา 2. ตัวชี้วัด มาตรฐาน ค 3.1 ป.1/1 ใช้ข้อมูลจากแผนภูมิรูปภาพในจการหาคำตอบของโจทย์ปัญหา เมื่อกำ หนดรูป 1 รูป แทน 1 หน่วย สาระสำ คัญ แผนภูมิรูปภาพ เป็นการนำข้อมูลที่กำ หนดให้ มาจัดเรียงเสียใหม่ โดยใช้ตาราง และรูปภาแสดงจำ นวนของ สิ่งต่าง ๆ เพื่อให้ดูเข้าใจง่าย แผนภูมิรูปภาพที่ใช้แทนสิ่งเดียวกัน เช่น ภาพคน ต้องเป็นรูปที่เหมือนกัน และมีขนาดเท่ากัน รอยขีด | ใช้บันทึกข้อมูลจากการสำ รวจต่าง ๆ แล้วนำข้อมูลมาแสดงเป็นแผนภูมิรูปภาพ โดยรูปภาพ 1 รูป แทน รอยขีด 1 ขีด จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. สามารถใช้ข้อมูลในแผนภูมิรูปภาพในการตอบคำถามได้ เมื่อกำ หนดรูปภาพ 1 รูป แทน 1 หน่วย 2. เข้าใจเรื่องรอยขีด และสามารถเขียนตัวเลขแสดงจำ นวนของรอยขีดได้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง การอ่านแผนภูมิรูปภาพ กระบวนการจัดการเรียนรู้ 1. ขั้นนำ เข้าสู่บทเรียน 1. คุณครูให้นักเรียนเล่นเกม โดยแบ่งกระดานเป็น 2 ด้าน ด้านซ้าย เขียนว่าผิด ด้านขวา เขียนว่าถูก 2. แจกประโยคสัญลักษณ์การลบที่ตัวตั้งไม่เกิน 100 เช่น 35-20=15 หรือ 50-20=30 โดยคุณครูเขียน ลงในกระดาษโพสต์อิท ให้นักเรียนคนละ 2 ข้อ (ไม่จำ เป็นต้องเหมือนกันและคำตอบมีถูกบ้างผิด บ้าง) 3. จากนั้นให้นักเรียนดูประโยคสัญลักษณ์ที่ตนเองได้ เขียนชื่อเล่นในโพสต์อิท และนำ ไปติดบนกระดาน ด้านใดด้านหนึ่ง ติดครบทุกคน เสร็จแล้วคุณครูและนักเรียนในห้อง ช่วยกันแสดงความคิดเห็นว่า เห็นด้วยกับเพื่อนหรือไม่ 2. ขั้นนำ เสนอความรู้ 1. คุณครูสอน เรื่อง การอ่านแผนภูมิรูปภาพ ในหนังสือเรียน เก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 203 โดยทำ เป็นบัตรภาพ ติดบนกระดานเคลื่อนที่ แล้วใช้คำถามเพื่อเป็นการ กระตุ้นนักเรียนได้สังเกต แล้วเก็บข้อมูลเพื่อมานำ เสนอในแผนภูมิรูปภาพ เช่น ถามนักเรียนว่าเห็น บทที่ 14 แผนภูมิรูปภาพ จำ นวน 3 ชั่วโมง
บริษัทธารปัญญา จำกัด สงวนลิขสิทธิ์ © 2563 126 รูปอะไร นักเรียนชอบตุ๊กตาไหม มีตุ๊กตาทั้งหมดกี่สี ตุ๊กตาสีไหนมี มากที่สุด เป็นต้น 2. คุณครูติดชาร์ตตารางแผนภูมิรูปภาพบนกระดาน หรือกระดาน เคลื่อนที่ พร้อมเขียนชื่อสี (ตามสีของตุ๊กตา) ในแต่ละช่อง จากนั้น ให้ นักเรียนดูภาพ แล้วบอกคุณครูว่ามีตุีกตากี่สี แต่สีมีอย่างละกี่ตัว เช่น มีสีเหลือง 2 ตัว คุณครูนำ ภาพตุ๊กตาหมีสีเหลืองติดลงในตารางช่อง สีเหลือง 2 ตัว (ดังภาพ) (ต้องเป็นรูปภาพที่เหมือนกันและมีขนาด เท่ากัน) ติดจนครบทุกช่อง 3. คุณครูเขียนชื่อแผนภูมิรูปภาพไว้ด้านบนตารางแผนภูมิ และเขียนข้อกำ หนดของแผนภูมิรูปภาพใต้ ตารางแผนภูมิ และบอกนักเรียนว่า รูปภาพที่ใช้แทนสิ่งเดียวกัน ต้องเป็นรูปที่เหมือนกันและมีขนาด เท่ากัน จากนั้นคุณครูใช้คำถาม ถามนักเรียนเพื่อให้นักเรียนอ่านข้อมูลในแผนภูมิรูปภาพ 4. คุณครูยกตัวอย่างเพิ่มเติมโดยใช้ข้อมูลในหนังสือเรียน เก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 204 หรือ อาจทำชาร์ตตารางแผนภูมิรูปภาพติดบนกระดาน แล้วแจกภาพหน้ายิ้มให้นักเรียนออกมาติด ในช่อง ไอศกรีมรสที่นักเรียนชอบ จากนั้นใช้คำถาม ถามนักเรียนเพื่อให้นักเรียนอ่านข้อมูลในแผนภูมิรูปภาพ 5. คุณครูสอน เรื่อง รอยขีดกับแผนภูมิรูปภาพ ในหนังสือเรียนเก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 211-212 โดยติดชาร์ตบนกระดาน หรือกระดานเคลื่อนที่ (อาจใช้ข้อมูลในหนังสือ หรือคุณครูจะทำการสำ รวจ นักเรียนในห้องก็ได้) 6. คุณครูอธิบายเกี่ยวกับรอยขีด โดยรอยขีด 1 รอย แทนจำ นวนนักเรียน 1 คน พร้อมเขียนแสดงให้ดู และถ้าครบ 5 จะเขียนรอยขีดลักษณะนี้ |||| แทนจำ นวนนักเรียน 5 คน จากนั้นให้นักเรียนดูแผนภูมิ รูปภาพบนกระดาน แล้วนับจำ นวนไปพร้อมกัน คุณครูเขียนรอยขีดให้ดูก่อน และให้นักเรียนส่งตัว แทนออกมาเขียนรอยขีดจำ นวนที่เหลือ 7. จากนั้น คุณครูใช้คำถาม ถามนักเรียนเพื่อให้นักเรียนอ่านข้อมูลในแผนภูมิรูปภาพ 3. ขั้นลงมือเรียนรู้ 1. คุณครูแจกใบงาน “แผนภูมิรูปภาพ” (ดาวน์โหลดใบงานจาก QR code) ให้นักเรียนทำกิจกรรม ในหนังสือเรียนเก่งคณิต คิด เลขเป็น เล่ม 3 หน้า 205 (ดังภาพ) 2. คุณครูแจกใบงาน “รอยขีดกับแผนภูมิรูปภาพ” ให้นักเรียน 3. ให้นักเรียนตัดตามรอยประ ประกอบด้วย แผ่นข้อมูลรอยขีด ภาพขนม และใบงานแผนภูมิ จากนั้นดูแผ่นข้อมูลรอยขีด นับ แล้วเขียนตัวเลขแสดงจำ นวนลงในช่องว่าง 4. ให้นักเรียนวางภาพตามข้อมูลที่กำ หนดในแผ่นข้อมูลรอยขีด วางให้ครบทุกช่อง เสร็จแล้วนำ ไปเปรียบเทียบกับของเพื่อนว่า แผนภูมิแต่ละคนเหมือนหรือต่างกันอย่างไรบ้าง จากนั้นคุณครู และนักเรียนทั้งห้องช่วยกันตรวจสอบความถูกต้อง 5. คุณครูสามารถใช้คำถาม ถามนักเรียน โดยให้นักเรียนหาคำตอบ จากการดูแผนภูมิรูปภาพของแต่ละคน 6. ทำแบบฝึกหัดในหนังสือเรียน เก่งคณิต คิดเลขเป็น เล่ม 3 หน้า 206-210 และ 213-216 4. ขั้นสรุปความรู้ 1. ให้นักเรียนทบทวน เรื่อง การอ่านแผนภูมิรูปภาพ และรอยขีดกับแผนภูมิรูปภาพ 2. คุณครูและนักเรียนช่วยกันสรุปความเข้าใจ เรื่อง การอ่านแผนภูมิรูปภาพ และรอยขีดกับแผนภูมิ รูปภาพ กำ�หนดให้ 1 รูป แทนตุ๊กตาหมี1 ตัว ตุ๊กตาหมีสีต่างๆ ที่ขายในร้าน สีเหลือง สีฟ้า สีแดง สีน้ำ�ตาล