แผนการสอน ม.ต้น 2-65

45 แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ครั้งที่ 3

แผนการจัดการเรียนรู้รายวิชา สาระการประกอบอาชีพ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น จำนวน 4 หน ครั้งที่ วัน/เดือน/ปี ตัวชี้วัด/วัตถุประสงค์ เนื้อหาสาระการเรียนรู้ 3 15 พ.ย. 2565 หัวเรื่อง ทักษะในการพัฒนาอาชีพ 1. อธิบายความจำเป็นในการฝึก ทักษะกระบวนการผลิต กระบวนการตลาดที่ใช้นวัตกรรม เทคโนโลยี 2.อธิบายความหมาย ความสำคัญ ของการจัดการอาชีพ และระบบ การจัดการ เพื่อการพัฒนาอาชีพ โดยประยุกต์ใช้ภูมิปัญญา 3. สำรวจแหล่งเรียนรู้ และสถานที่ ฝึกทักษะในการพัฒนาอาชีพ 1. ความจำเป็นในการฝึก ทักษะ กระบวนการผลิต กระบวนการตลาดที่ใช้ นวัตกรรม เทคโนโลยีเพื่อ พัฒนาอาชีพ 2. ความหมาย ความสำคัญ ของการจัดการอาชีพ 3. แหล่งเรียนรู้ และสถานที ฝึกอาชีพ

46 พ รายวิชาทักษะการพัฒนาอาชีพ รหัสวิชา อช21002 น่วยกิต หัวเรื่อง ทักษะการพัฒนาอาชีพ การจัดกระบวนการเรียนรู้ สื่อ/แหล่งเรียนรู้ เครื่องมือและการ วัดผลประเมินผล ญ ที่ ขั้นที่ 1 กำหนดสภาพปัญหา (O) - ครูกล่าวทักทายผู้เรียนและกิจกรรม นำเข้าสู่บทเรียน พูดคุยกับผู้เรียน เกี่ยวกับวิชาทักษะพัฒนาอาชีพ ทั้ง๕ หัวข้อ - ครูแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้เรียนว่าการ ฝึกทักษะกระบวนการผลิต กระบวนการตลาดที่ใช้นวัตกรรม เทคโนโลยีว่ามีความสำคัญอย่างไร ขั้นที่ 2 ขั้นแสวงหาข้อมูล(N) - ครูและผู้เรียนร่วมอภิปรายเนื้อหาทั้ง 5 หัวข้อ เกี่ยวกับการจำเป็นในการฝึก ทักษะกระบวนการผลิต กระบวนการตลาดที่ใช้นวัตกรรม เทคโนโลยี - หนังสือเรียน - ใบความรู้ - ใบงาน - อินเตอร์เน็ต - ห้องสมุด กศน.ตำบล - แหล่งเรียนรู้ชุมชน - แบบทดสอบออนไลน์ - แบบทดสอบ - การสังเกต - การชักถาม - การมีส่วนร่วม - การตรวจผลงาน - บันทึกการเรียนรู้

4. วางแผนในการฝึกทักษะอาชีพ โดยพัฒนาต่อยอดและประยุกต์ใช้ ภูมิปัญญา 5.ฝึกทักษะอาชีพตามแผนที่ กำหนดไว้ได้โดยมีการบันทึก ขั้นตอนการฝึกทุกขั้นตอน 4. การวางแผนโดยกำหนด สิ่งต่างๆดังนี้- ความรู้และทักษะที่ต้อง ฝึก - วิธีการฝึก - แหล่งฝึก - วัน เวลาในการฝึก ฯลฯ 5.การฝึกทักษะอาชีพ - การจดบันทึก - ปัญหาและการ แก้ปัญหา - ข้อเสนอแนะ ฯลฯ

47 - ครูให้ผู้เรียนศึกษาและเรียนรู้เกี่ยวกับ จำเป็นในการฝึกทักษะกระบวนการ ผลิต กระบวนการตลาดที่ใช้ นวัตกรรม เทคโนโลยี ขั้นที่ 3 การปฏิบัตินำไปใช้ (I) - ผู้เรียนสรุปความรู้ที่ได้เป็นแผนผัง ความคิด - ผู้เรียนนำความรู้ที่ได้มาทำใบงาน และ แบบทดสอบ - ครูและผู้เรียนสรุปเนื้อหาเป็นแผนผัง ความคิดแล้วนำเสนอร่วมกัน ขั้นที่ 4 การประเมินผลการเรียนรู้ (E) - ประเมินจากใบงาน - ประเมินจากแบบทดสอบ - บันทึกการเรียนรู้ของผู้เรียน

48 บันทึกหลังการสอน ครั้งที่ .............. วันที่....... เดือน ............................................... พ.ศ. ............. ผลการเรียนรู้............................................................................................................................. ................................... ....................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. .......................................................... ............................................................................................................................. .......................................................... สภาพปัญหาและอุปสรรค ............................................................................................................................. .......................................................... ....................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. .......................................................... แนวทางการแก้ไขปัญหา ............................................................................................................................. ......................................................... ........................................................................................................................................ ............................................... ....................................................................................................................................................................................... ข้อเสนอแนะ ............................................................................................................................. ................................... ............................................................................................................................. .......................................................... ............................................................................................................................................................... ........................ ลงชื่อ.............................................................ผู้บันทึก (............................................................) ตำแหน่ง........................................................... ข้อคิดเห็นของผู้อำนวยการสถานศึกษา .................................................................................................................... ............................................ ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ ลงชื่อ.................................................... (นายอำนาจ โตน้ำ) ผู้อำนวยการ กศน.อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย วันที่....... เดือน ........................... พ.ศ.............

49 ภาคผนวก

50 ใบความรู้ครั้งที่ 3 วิชาทักษะการพัฒนาอาชีพ รหัสวิชา อช 21002 ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น บทที่ 1 เรื่องทักษะในการพัฒนาอาชีพ เรื่องที่ 1 ความจำเป็นในการฝกทักษะกระบวนการผลิต กระบวนการตลาด ที่ใชนวัตกรรมเทคโนโลยีเพื่อ พัฒนา อาชีพ 1.1 ความจำเป็นในการฝกทักษะเพื่อพัฒนาอาชีพ การพัฒนาทักษะอาชีพด้านต่างๆ ใหทันตอการเปลี่ยนแปลง ของตลาด ได้แก ความรูความสามารถ ในกระบวนการผลิต และกระบวนการการตลาด การพัฒนาอาชีพมี ความสำคัญและจำเป็น ดังนี้ 1. ด้านเศรษฐกิจ จากการแขงขันทางธุรกิจที่มีการแขงขันทางการตลาดสูง จึงเกิดการรวมกลุมการ คา ตาง ๆ เชน เขตการคาเสรีอาเซียน เขตเศรษฐกิจยุโรป ดังนั้นการพัฒนาอาชีพจึงเป็นมีการพัฒนาสินคาให สามารถ เขาสู่ตลาดการแขงขัน และเป็นที่ยอมรับของต่างประเทศ 2. ด้านสังคม ประเทศที่มีเศรษฐกิจดีจะสงผลใหสภาพของสังคมดีขึ้น เชน ปราศจากโจรผู้ร้าย 3. ด้านการศึกษา ครอบครัวที่มีเศรษฐกิจดีจะสามารถสงบุตรหลานเขารับการศึกษาไต้ตามความ ตองการ และในอนาคตเยาวชนเหลานี้ก็จะเป็นประชากรที่มีคุณภาพ มีความสามารถในการประกอบอาชีพ สงผลต่อเศรษฐกิจ สังคมใหมีความเจริญก้าวหน้าตอไป 1.2 ความจำเป็นในการพัฒนากระบวนการผลิต จากสภาพสังคมที่มีการเปลี่ยนแปลงอยูตลอดเวลา สงผลให ความตองการสินคาของผู้บริโภคมีความ แตกต่างกันทั้งทางด้านปริมาณและด้านคุณภาพ ดังนั้น การพัฒนาอาชีพจึงมี ความจำเป็นเพื่อรองรับการ เปลี่ยนแปลงนั้น เทคนิคและวิธีการในการพัฒนากระบวนการผลิต และกระบวนการตลาด โดยการนําภูมิปัญญา นวัตกรรม/เทคโนโลยี มาประยุกตใชในการพัฒนาการประกอบอาชีพ กระบวนการผลิต เป็น การบริหารจัดการด้านทุน แรงงาน ที่ดินหรือสถานที่ใหเกิดผลผลิตหรือสินคา ที่มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เพื่อใหตรง กับความตองการของตลาด เรื่องที่ 2 ความหมายความสำคัญของการจัดการอาชีพ การจัดการอาชีพ หมายถึง กระบวนการจัดกิจกรรมงานอาชีพ นับตั้งแต่การวางแผนการจัดการ องคการ การ ตัดสินใจ การสั่งการ การควบคุม การติดตามผล เพื่อใหได้ผลผลิตหรือบริการที่เป็นที่ตองการ ของลูกค้าและได้รับการ ยอมรับจากสังคม ความสำคัญของการจัดการอาชีพ จากคําจํากัดความของการจัดการอาชีพ ทำใหทราบถึง ความสำคัญ ของการจัดการอาชีพ เพราะทำใหผู้บริหารสามารถพัฒนากิจการใหมุงไปสู่ความมีประสิทธิภาพและสมา รถ ดำเนินการใหบรรลุวัตถุประสงคของกิจการได้กลาวคือ กิจการสามารถผลิตสินคาหรือบริการที่มีคุณภาพ ทันเวลา

51 ตามความตองการของลูกคา และกิจการได้รับผลตอบแทนคือกําไรสูงสุด สามารถขยายกิจการได้หรือเพิ่มพูนในการด ดำเนินการได้ จากการศึกษาวิจัยพบวา การจัดการอาชีพใหประสบความสำเร็จประกอบด้วย 1. การจัดการอย่างมีคุณภาพ หมายถึง ผู้บริหารมีความรูประสบการณ สามารถทำงานใหบรรลุผล สำเร็จอย่างมี ประสิทธิภาพ 2. ผลิตภัณฑที่มีคุณภาพ หมายถึง การผลิตสินคาที่มีคุณภาพ อาจกระทำได้โดยการใชเทคนิคต่างๆ เริ่มตั้งแต่การ ใชวัตถุดิบ กระบวนการผลิต การตรวจคุณภาพสินค้าก่อนส่งมอบใหลูกคา 3. ผลิตภัณฑ์ที่ทันสมัยด้วยนวัตกรรมใหม่ 4. การลงทุนระยะยาวอย่างมีคุณคา 5. สถานภาพการเงินมั่นคง 6. มีความสามารถในการดึงดูดใจลูกคาใหสนใจผลิตภัณฑ์/สินคา 7. คำนึงถึงความรับผิดชอบตอสังคมและสิ่งแวดลอม 8. การใชทรัพยสินอย่างคุ้มค่า เรื่องที่ 3 แหล่งเรียนรูและสถานที่ฝกอาชีพ จากการที่ผู้เรียนได้ศึกษาเกี่ยวกับการพัฒนากระบวนการผลิต กระบวนการตลาด การประยุกตใช ภูมิปัญญา และนวัตกรรม/เทคโนโลยีแลว ทำให้รูว่าต้องพัฒนาอาชีพด้านใดบ้าง ในการพัฒนาความรูเพื่อการ พัฒนาอาชีพ จำเป็นที่ผู้ประกอบการอาชีพตองศึกษาขอมูลจากแหล่งเรียนรูเฉพาะ เชน ตองการเงินทุนเพื่อ นําไปซื้อเครื่องจักรก็ต องศึกษาจากแหล่งเงินทุน หรือขาดแรงงานก็ตองจัดเตรียมหาแรงงานในชวงที่ตองการ เป็นการเตรียมความพรอมเพื่อ รองรับการพัฒนาอาชีพ ผู้ที่มีความสามารถในการบริหารจัดการธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ จำเป็นจะตองรูจักเลือก ใชได้แก่ 1. แหล่งเรียนรูและสถานที่ฝกอาชีพ แหล่งเรียนรูและสถานที่ฝกอาชีพ หมายถึง แหล่งมีขอมูล ข่าวสาร ความรูประสบการณ สารสนเทศ และเทคโนโลยี สำหรับผู้เรียนใชในการแสวงหาความรูและหรือฝกทักษะในการประ กออาชีพ ซึ่งมีอยู่ตามธรรมชาติ และมนุษย์สร้างขึ้น แหล่งในที่นี้อาจจะเป็นเอกสาร สถานที่ ตัวบุคคล ผู้รู้ แหล่งเรียน รูธรรมชาติ เชน ทะเล ปา ภูเขา แหล่งเรียนรูที่มนุษย์สร้างขึ้น เชน หองสมุด พิพิธภัณฑ อินเทอรเน็ต เว็บไซต ต่างๆ แหล่งเรียนรูและสถานที่ฝกอาชีพมีความสำคัญตอการจัดกิจกรรมการเรียนรูสำหรับผู้เรียน โดย เฉพาะผู้เรียนที่อยู่นอก ระบบโรงเรียนที่ตองศึกษาหาความรูด้วยตนเองเป็นส่วนใหญ่ จึงตองอาศัยแหล่ง เรียนรูต่างๆ ใกลตัว เชน หองสมุด อำเภอ ศูนย์การเรียนชุมชน ภูมิปัญญา แหล่งธรรมชาติต่างๆ ผู้เรียน สามารถศึกษาหาความรูได้ด้วยตนเอง แหล่งนี้ เป็นขุมทรัพยทางปัญญาที่สามารถคนหาความรูได้ไม่รู้จบ ปจจุบันสถานที่ฝกอาชีพมีหลากหลายทั้งภาครัฐและเอกชน ที่จัดใหกับประชาชนทั่วไป เชน สำนักงาน กศน. กระทรวงแรงงาน สำนักงานคณะกรรมการอาชีวศึกษา กระทรวง เกษตรและสหกรณ โรงเรียนของเอกชนต่างๆ ที่เปิดสอนหลักสูตรวิชีพระยะสั้น

52 2. แหล่งเงินทุน แหล่งเงินทุน หมายถึง แหล่งที่สามารถใหกูยืมเงินเพื่อการประกอบอาชีพได้ซึ่งมีทั้งแหล่ง เงินทุน ของภาครัฐและเอกชน เชน ธนาคารพาณิชยต่างๆ สหกรณ กองทุนกูยืมต่างๆ การที่จะกูยืมได้ต้องมีโครงการ รองรับ เพื่อใหแหล่งเงินทุนพิจารณาความเป็นไปได้ในการสงใชเงินคืน 3. แหล่งวัสดุ อุปกรณ์เครื่องจักร แหล่งวัสดุ อุปกรณ์ เครื่องจักร หมายถึง แหล่งขายหรือแหล่งที่จะได้มา ของวัสดุ อุปกรณ์ เครื่องจักร ที่เกี่ยวของกับการประกอบอาชีพ เชน ประกอบอาชีพการเกษตรจะตองมีวัสดุอุปกรณ์ เครื่องจักรที่เกี่ยวของ เชน พันธุพืช ปุย รถแทรกเตอร์ 4. แหล่งแรงงาน แหล่งแรงงาน หมายถึง แหล่งที่จะได้แรงงานมาใช ได้แก แรงงานจากคน สัตว และ เครื่องจักรที่ใช - แรงงานคน หมายถึง แรงงานเจาของกับแรงงานนอกที่จ้างมาทำงาน - แรงงานสัตว หมายถึง แรงงานสัตวที่ใชในการประกอบอาชีพ เชน แรงงานจากวัว ควาย ช้าง มา ที่นํามาใชในการประกอบอาชีพ - เครื่องจักร บางอาชีพมีการใชเครื่องจักรในการประกอบอาชีพ เชน อาชีพทำนาอาจจะตองใชรถไถ อาชีพทำเหล็กดัด ประตู หนาต่าง อาจจะใชเครื่องเชื่อม ตองพิจารณาวา อาชีพของตนเองใชเครื่องจักร อะไรบ้าง ที่มีอยู่ล้าสมัยหรือไม่ อย่างไร ขนาดหรือจำนวนพอเพียงกับการผลิตหรือไม่ 5. ตลาด คือ แหล่งที่มีทั้งผู้ซื้อและผู้ขายสินคาต่างๆ จากผู้ผลิตไปสู่ผู้บริโภคหรือผู้ใชบริการนั้นๆ ได้รับความ พอใจ ร่วมถึงการพัฒนาอาชีพมีวัตถุประสงคในการขยายตลาดขายสินคาใหมากขึ้น โดยพิจารณาตลาดเดิม วา สามารถรับสินคาที่พัฒนาขึ้นใหม่ได้หรือไม่ ถาไม่ได้จะตองหาตลาดใหม่รองรับ เรื่องที่ 4 การวางแผนฝกทักษะอาชีพ การวางแผน หมายถึง วิธีการตัดสินใจลวงหนา เพื่ออนาคตองคการ ซึ่งเป็นหนาที่ของการจัดการ ในทางเลือกว าควรจะใหใครทำอย่างไร ที่ไหน อย่างไร เป็นขั้นตอนดําเนินงาน การใชทรัพยากร การบริหารเพื่อใหบรรลุวัตถุประ สงค และเป้าหมายที่ตองการ ทักษะ (Skill) หมายถึง ความชัดเจน และความชำนิชํานาญในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง ซึ่งบุคคล สามารถ สร้างขึ้นได้จากการเรียนรูจากสิ่งต่างๆ ที่อยู่รอบตัว การฝกทักษะอาชีพ หมายถึง ฝกทักษะอาชีพใดอาชีพ หนึ่งจนเกิดความชัดเจนและชํานาญ จนสามารถถ่ายทอดความรูและประสบการณนั้นๆ ใหกับผู้อื่นได้ประโยชนของ การวางแผนฝกทักษะอาชีพ มีดังนี้ 1. มีโอกาสวิเคราะห์ทักษะที่จำเป็นและตองฝกอย่างถี่ถ้วน 2. ทำให้ครอบคลุมทักษะที่ตองการฝึกและมองเห็นภาพรวม ของการพัฒนาอาชีพทั้งระบบ 3. สามารถวางแผนในการเลือกสถานที่ฝึกและวิธีการฝกทักษะกับหน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรง หรือบาง ทักษะอาจฝกด้วยตนเองได้ขั้นตอนการวางแผนการฝกทักษะอาชีพ มีดังนี้ 1. สรุปทักษะที่ตองการฝกเพิ่มเติม 2. ศึกษาหาข้อมูลเกี่ยวกับแหล่งฝึกทักษะอาชีพ และประสานงานกับแหล่งฝกวา ตองการฝึกเรื่อง ใดบ้าง เมื่อใด 3

53 . กำหนดวัน เวลา สถานที่ในการฝกทักษะทั้งหมดลงในการฝก 4. ผู้ตองการฝกควรศึกษาเรื่องที่ตองการฝกทักษะด้วยตนเองลวงหน้าไปกอน เพื่อใหมีความเขาใจ ในระดับหนึ่ง แล วจดเป็นคำถาม ที่ยังไม่เข้าใจเพื่อนําไปซักถามในวัน เวลาที่มีการฝกจริง เรื่องที่ 5 การฝกทักษะอาชีพ เมื่อได้มีการวางแผนการฝกทักษะเพื่อพัฒนาอาชีพแลว ตองดำเนินการฝกทักษะอาชีพตามแผนที่กำหนด ไว โดยในระหว่างฝกควรมีการบันทึกหรือถอดองคความรูเก็บไวศึกษา ปองกันการลืม สิ่งที่ควร จดบันทึก ได้แก่องค ความรูขั้นตอนในการฝก ปญหาและแนวทางแกปญหา และอาจจะสรุปแสดงความ คิดเห็นของตนเองไวด้วย ระหว่าง การฝกใหถือวา “เมื่อใดที่ลงมือปฏิบัติ เมื่อนั้นตองได้ความรูและเมื่อ ปฏิบัติเสร็จแล้วต้องได้ความรูเพิ่มขึ้น” ความรู/ ทักษะที่ได้อาจได้จากหลายวิธี เชน 1. จากการอ่านหนังสือ ตํารา หนังสือพิมพต่างๆ แลวจดบันทึกเป็นความรูโดยสรุปหรือจดเป็นผัง ความคิดเพื่อ สรุปเป็นความเขาใจของตนเองก็ได้ 2. จากการฝึกปฏิบัติตองจดบันทึกเป็นขั้นตอน เชน เริ่มจากการเตรียมวัสดุ อุปกรณ์เครื่องมือต่างๆ ขั้นตอน การปฏิบัติเริ่มด้วยขั้นตอนใดและจบด้วยขั้นตอนใด ตามลำดับขั้นตอนการฝก 3. จากการสัมภาษณ์ผู้รู้ ผู้เรียนจะตองเตรียมคําถามไปลวงหน้าก่อนโดยลำดับคําถามตามขั้นตอนการเรียนรู 4. จากการฟงที่มีผู้บรรยายหรือจากการอภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็นซึ่งกันและกัน ผู้เรียนจะตอง ตั้งใจฟ งแลว พยายามทำความเขาใจสรุปเป็นประเด็นใหได้หรือจะสรุปเป็นผังความคิดเพื่อใหตนเองเขาใจก็ได้ 5. การจดบันทึกที่มาของขอมูล เชน อานจากหนังสือฉบับใด เมื่อใด ได้รับการฝึกปฏิบัติจากที่ใด เมื่อไร ผู้รู้เป็น ใคร ผู้บรรยายเป็นใคร ในระหว่างการฝกเพื่อพัฒนาอาชีพ ผู้ฝกจะตองหาความรูและเทคนิคในอาชีพใหมากที่สุด ซึ่ง จะช่วย ในการฝกมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ดังนี้ 5.1 ฝกการสังเกต เชน สังเกตภาพ สังเกตการณเคลื่อนย้าย สังเกตสิ่งประดิษฐ์ การสังเกต จะเป็น พื้นฐาน ของการคิดสร้างสรรค์ การคิดอย่างมีเหตุผล 5.2 การฝึกจินตนาการ เป็นความสามารถในการคิดสร้างภาพ ขึ้นมาใหเป็นสิ่งของหนาตาของคน สถานที่ เหตุการณเป็นอะไรก็ได้ ซึ่งไม่เคยเห็นมากอน หรือเป็นสิ่งที่เป็นไปได้ หรือเป็นไปไม่ได้การ จินตนาการจะช่วยให มนุษย์คิดคนอะไร ๆ ขึ้นมาได้ช่วยให้เกิดความสงสัย คิดที่จะอยากทดลองหาคําตอบ จนเกิดเป็นสิ่งประดิษฐ์ 5.3 ฝกการคิดผสมผสานสิ่งต่างๆ เขาด้วยกัน ทำใหเกิดความคิดสร้างสรรค์เชน การออกแบบ เครื่องประดับที่ มีการผสมผสานของเพชร และทองคํา 5.4 ฝกความจำอย่างเป็นระบบ เป็นการจัดกลุ่มสิ่งของต่างๆ หรือหาวิธีการจำ เชน จำคำศัพท์ภาษาอังกฤษ หรืออาจใชผังความคิดโดยการเชื่อมโยงข้อมูลใหญ่กับข้อมูลย่อย 5.5 ฝกการใชเหตุผลที่สัมพันธ์กัน เชน สิ่งใดสัมพันธ์กับอะไร หรืออะไรเป็นเหตุ เป็นผล

54 ใบงานครั้งที่ 3 วิชาทักษะการพัฒนาอาชีพ รหัสวิชา อช21002 ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น เรื่องทักษะในการพัฒนาอาชีพ *********************************************************************************************** คำอธิบาย ให้นักศึกษาตอบคำถามในหัวข้อดังต่อไปนี้ 1. ให้ผู้เรียนอธิบายความจำเป็นในการฝึกทักษะ กระบวนการผลิต กระบวนการตลาดที่ใช้นวัตกรรม เทคโนโลยี ............................................................................................................................. ............................................... ............................................................................................................................................................................ ...................................................................................................................... ...................................................... 2. ให้ผู้เรียนอธิบายความหมาย ความสำคัญของการจัดการอาชีพ และระบบการจัดการ เพื่อพัฒนาอาชีพโดย ประยุกต์ใช้ภูมิปัญญา ................................................................................................................ ............................................................ ............................................................................................................................. ............................................... ............................................................................................................................................................................ 3. ให้ผู้เรียนอธิบายความหมาย การวางแผนฝกทักษะอาชีพ อย่างไร .............................................................................................................................................................................. .... ............................................................................................................................. ..................................................... ........................................................................................................................... ....................................................... .

55 ใหผู้เรียนวิเคราะห์อาชีพที่สนใจวาจะนําภูมิปัญญามาประยุกตใชในการพัฒนาอาชีพได้อย่างไร ลงในแบบ บันทึก โดยมีผู้รู้ช่วยพิจารณาความเป็นไปได้ของภูมิปัญญาที่จะนํามาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาอาชีพ แบบบันทึก ภูมิปัญญาที่ตองใช อาชีพ ....................................................................................................................... ...................... ชื่อผู้รู้............................................................................................................................................. ภูมิปัญญาที่ใช…………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ประยุกตใชในการพัฒนาอาชีพได้อย่างไร ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………

56 ใหผู้เรียนกำหนดเกณฑการประเมินประสิทธิภาพนวัตกรรม/เทคโนโลยีในการพัฒนาอาชีพ ตามองคประกอบการประเมินที่กำหนด แบบบันทึก อาชีพ องคประกอบการประเมิน ลักษณะบงชี้ความสำเร็จ เกณฑการยอมรับ ความสามารถในการทำงาน การประหยัดคาใช้จ่าย ทำงานได้รวดเร็ว

57 แบบทดสอบบทที่3 วิชาทักษะการพัฒนาอาชีพ รหัสวิชา อช 21002 ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น เรื่องทักษะในการพัฒนาอาชีพ ************************************************************************************************ คำชี้แจง ให้ผู้เรียนอ่านคำถามแล้วเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคำตอบเดียว ข้อที่ 1. การพัฒนาอาชีพมีความสำคัญและจําเป็นทางด้านใดบ้าง ก. ด้านเศรษฐกิจ ข.ด้านสังคม ค. ด้านการศึกษา ง.ถูกทุกข้อ ข้อที่ 2. ข้อไหนไม่อยู่ในองค์ประกอบของกระบวนการผลิต ก.เครื่องมือ ข.แรงงาน ค. สถานที่ ง.ทุน ข้อที่ 3. ประโยชน์ของการวางแผนฝึกทักษะอาชีพ มีดังนี้ยกเว้นข้อใด ก.มีโอกาสวิเคราะห์ทักษะที่จําเป็นและต้องฝึกอย่างถี่ถ้วน ข.ทำให้ครอบคลุมทักษะที่ต้องการฝึกและมองเห็นภาพรวม ของการพัฒนาอาชีพทั้งระบบ ค. สามารถวางแผนในการเลือกสถานที่ฝึกและวิธีการฝึกทักษะกับหน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรง หรือบางทักษะ อาจฝึกด้วยตนเองได้ ง.กำหนดวัน เวลา สถานที่ในการฝึกทักษะทั้งหมดลงในการฝึก ข้อที่ 4. นวัตกรรม/เทคโนโลยี ส่วนใหญ่ก็จะดูองค์ประกอบ 4ด้าน ยกเว้นข้อใด ก.ความสามารถในการทำงาน ข.ประหยัดค่าใช่จ่าย ค. การใช้ความรู้ ง.ททำงานได้รวดเร็ว ข้อที่ 5. การจัดการอาชีพ หมายถึง อะไร ก.การจัดกิจกรรมงานอาชีพ ข.กระบวนการจัดกิจกรรมงานอาชีพ ค. ความสำคัญของการจัดการอาชีพ ง.การจัดการอาชีพ

58 ข้อที่ 6. ผู้ที่มีความสามารถในการบริหารจัดการธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ จําเป็นจะต้องรู้จักเลือกใช้ได้แก่ ก.แหล่งเรียนรู้และสถานที่ฝึกอาชีพ ข. แหล่งเงินทุน ค. แหล่งวัสดุ อุปกรณ์ เครื่องจักร ง.ถูกทุกข้อ ข้อที่ 7. ข้อใดบอกความหมายของการฝึกทักษะอาชีพ ได้ถูกที่สุด ก.ฝึกทักษะอาชีพใดอาชีพหนึ่งจนเกิดความชัดเจนและชํานาญ ข.ฝึกทักษะอาชีพใดอาชีพหนึ่งจนเกิดความชัดเจน ค. ความสำคัญของการจัดการอาชีพ ง.ฝึกทักษะอาชีพใดอาชีพหนึ่งจนเกิดความชํานาญ ข้อที่ 8. การวางแผน หมายถึง อะไร ก.วิธีการตัดสินใจล่วงหน้า ข.วิธีการตัดสินใจล่วงหน้า เพื่ออนาคตองค์การ ค. การใช้ความรู้ ง.ผู้ต้องการฝึกควรศึกษาเรื่องที่ต้องการฝึกทักษะด้วยตนเอง ข้อที่ 9. ข้อไหนไม่อยู่ในองค์ประกอบของกระบวนการตลาด ก.ผลิตภัณฑ์/ สินค้า ข.ส่งเสริมการขาย ค. วิธีการขายปลีก ง.ราคา / ช่องทางการจัดจําหน่าย ข้อที่ 10. นวัตกรรม หมายถึง อะไร ก.ผลิตภัณฑ์/ สินค้า ข.ความคิด หลักการ เทคนิค ระเบียบวิธีการ ค. การใช้ความรู้ เครื่องมือ ง.ความคิดการปฏิบัติ หรือสิ่งประดิษฐ์ใหม่ที่ยังไม่เคยใช้มาก่อนหรือเป็นการพัฒนา ดัดแปลง มาจากของเดิมที่มี อยู่แล้ว

59 เฉลยแบบทดสอบที่ 3 1.ง.ถูกทุกข้อ 2. ก.เครื่องมือ 3. ง.กำหนดวัน เวลา สถานที่ในการฝึกทักษะทั้งหมดลงในการฝึก 4.ค. การใช้ความรู้ 5. ข.กระบวนการจัดกิจกรรมงานอาชีพ 6.ง.ถูกทุกข้อ 7.ก.ฝึกทักษะอาชีพใดอาชีพหนึ่งจนเกิดความชัดเจนและชํานาญ 8.ข.วิธีการตัดสินใจล่วงหน้า เพื่ออนาคตองค์การ 9. ค. วิธีการขายปลีก 10. ง.ความคิดการปฏิบัติ หรือสิ่งประดิษฐ์ใหม่ที่ยังไม่เคยใช้มาก่อนหรือเป็นการพัฒนา ดัดแปลง มาจากของเดิมที่มี อยู่แล้ว

60 แบบสังเกต คำชี้แจง ครูผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของผู้เรียน โดยทำเครื่องหมาย ลงในช่องที่ตรงกับความจริง ที่ ชื่อ - สกุล รายการ สรุปผล การมีส่วนร่วม ทดสอบความรู้ ประเมินผลงาน การประเมิน ผ่าน ไม่ผ่าน ผ่าน ไม่ผ่าน ผ่าน ไม่ผ่าน ผ่าน ไม่ผ่าน

61 แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ครั้งที่ 4

แผนการจัดการเรียนรู้รายวิชา สาระการประกอบอาชีพ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น จำนวน 2 ครั้งที่ วัน/เดือน/ปี ตัวชี้วัด/วัตถุประสงค์ เนื้อหาสาระการเรียน 4 22 พ.ย. 2565 หัวเรื่อง การงานอาชีพ 1.อธิบายความสำคัญและความ จำเป็นในการพัฒนาอาชีพ 2.อธิบายลักษณะขอบข่าย กระบวนการผลิตงานอาชีพในชุมชน สังคม ประเทศ และโลก เพื่อนำมา วิเคราะห์ในการพัฒนาอาชีพ 3.อธิบายการจัดการในงานอาชีพใน ชุมชน สังคม ประเทศ และโลก เพื่อ นำมาวิเคราะห์ในการพัฒนาอาชีพ 4.อธิบายคุณธรรม จริยธรรม ในการ พัฒนาอาชีพ 5.อธิบายการอนุรักษ์พลังงาน และ สิ่งแวดล้อมในการพัฒนาอาชีพใน ชุมชน สังคม ประเทศ และโลก 1.ความสำคัญและความจำ การพัฒนาอาชีพ 2.การพัฒนาอาชีพในชุมชน ประเทศ และโลก -งานบ้าน -งานเกษตร -งานช่าง -งานประดิษฐ์ -งานธุรกิจ ฯลฯ 3. การพัฒนากระบวนการจั งานอาชีพในชุมชนสังคม ปร และโลก 3.1 การจัดการการผลิต -การวางแผน -การจัดทำโครงการ

62 รายวิชาช่องทางการพัฒนาอาชีพ รหัสวิชา อช 21001 2 หน่วยกิต หัวเรื่อง การงานอาชีพ นรู้ การจัดกระบวนการเรียนรู้ สื่อ/แหล่งเรียนรู้ เครื่องมือและ การวัดผล ประเมินผล เป็นใน น สังคม จัดการ ระเทศ ขั้นที่ 1 กำหนดสภาพปัญหา (O) 1. ครูนำเข้าสู่บทเรียนโดยการชวนผู้เรียน พูดคุยอภิปรายแลกเปลี่ยนเกี่ยวกับการ การ งานอาชีพของคนในชุมชน อำเภอพยัคฆภูมิ พิสัย จังหวัดมหาสารคาม 2. ครูให้ผู้เรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน ขั้นที่ 2 แสวงหาความรู้(N) 1. ครูให้ผู้เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5 คน ให้ เลือกการพัฒนาอาชีพในชุมชน สังคม ประเทศ และโลกที่ผู้เรียนสนใจ แล้ว อภิปรายแนว ทางการพัฒนาอาชีพ อาทิ - งานบ้าน - งานเกษตร - งานช่าง - งานประดิษฐ์ - งานธุรกิจ - หนังสือเรียน - ใบความรู้ - ใบงาน - อินเตอร์เน็ต - ห้องสมุด กศน. ตำบล - แหล่งเรียนรู้ ชุมชน - แบบทดสอบ - แบบทดสอบ - การสังเกต - การชักถาม - การมีส่วน ร่วม - การตรวจ ผลงาน - บันทึกการ เรียนรู้

-การใช้วัสดุอุปกรณ์ -การใช้แรงงาน -การใช้สถานที่ การใช้ทุน ฯลฯ 3.2 การจัดการการตลาด -การกำหนดทิศทางการตลา -การหาความต้องการของต -การขนส่ง -การขาย -การกำหนดราคาขาย -การทำบัญชีประเภทต่างๆ ฯลฯ -คุณธรรม จริยธรรม -ความรับผิดชอบ -การประหยัด -การอดออม -ความสะอาด -ความประณีต -ความขยัน -ความซื่อสัตย์ ฯลฯ

63 ด าด ลาด -การพัฒนากระบวนการจัดการงานอาชีพใน ชุมชนสังคม ประเทศ และโลก -การจัดการการผลิต -การวางแผน -การจัดทำโครงการ -การใช้วัสดุอุปกรณ์ -การใช้แรงงาน -การใช้สถานที่ -การใช้ทุน ฯลฯ -การจัดการการตลาด -การกำหนดทิศทางการตลาด -การหาความต้องการของตลาด -การขนส่ง -การขาย -การกำหนดราคาขาย -การทำบัญชีประเภทต่างๆ ฯลฯ 2. ให้ผู้เรียนทุกกลุ่มตัดสินใจเลือกพัฒนา อาชีพ แล้วเขียนเป็นแผนผังความคิดลงบน กระดาษบรู๊ฟ . ให้ผู้เรียนนำเสนอผลงานและแนวคิดใน ห้องเรียน ขั้นที่ 3 การปฏิบัตินำไปใช้(I)

5.การอนุรักษ์พลังงาน และ .สิ่งแวดล้อมในการพัฒนาอา ชุมชน สังคม ประเทศ และโ

64 าชีพใน โลก ครูผู้สอน - ผู้เรียนสรุปความรู้ที่ได้เป็น แผนผัง ความคิด - ผู้เรียนนำความรู้ที่ได้มาทำใบงาน และ แบบทดสอบ - ครูและผู้เรียนสรุปเนื้อหาเป็นแผนผัง ความคิดแล้วนำเสนอร่วมกัน ขั้นที่ 4 การประเมินผลการเรียนรู้(E) - ประเมินจากใบงาน - ประเมินจากแบบทดสอบ - บันทึกการเรียนรู้ของผู้เรียน เปรียบเทียบความก้าวหน้าของผู้เรียน

65 บันทึกหลังการสอน ครั้งที่ .............. วันที่....... เดือน ............................................... พ.ศ. ............. ผลการเรียนรู้ …………………………………………………………………………………………..................................................................................... ...............................................................................................................................................………...............……….......... ............................................................................................................................. ........................………............................ ............................................................................................................................. .......………...............………...............…… ................................................................................................................................................................……….. ............... .................................................................................................................... ...........................…........................…………… สภาพปัญหาและอุปสรรค ............................................................................................................................. ...................................………................. ............................................................................................................................. ..................……….................................. ..............................................................................................................................………….........…........................………… ............................................................................................................................. ...................…........................…………… แนวทางการแก้ไขปัญหา ............................................................................................................................. ........................................…................. ...............................................................................................................................................……….........…..................... ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………................. ...............................................................................................................................................……........….......................… ข้อเสนอแนะ ............................................................................................................................. ..................................……….................. ..............................................................................................................................................………................................... ............................................................................................................................…….........…........................……………..… ลงชื่อ.............................................................ผู้บันทึก (............................................................) ตำแหน่ง........................................................... ข้อคิดเห็นของผู้อำนวยการสถานศึกษา ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................. ................................... ลงชื่อ.................................................... (นายอำนาจ โตน้ำ) ผู้อำนวยการ กศน.อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย วันที่....... เดือน ........................... พ.ศ.............

66 ภาคผนวก

67 ใบความรู้ที่ 4 เรื่อง การการพัฒนาอาชีพในชุมชน สังคม ประเทศ ของ ๕ ทวีป ได้แก่ ทวีปเอเชีย ทวีปออสเตรเลีย ทวีปอเมริ กา ทวีปยุโรป และทวีปอัฟริกา ด้านงานอาชีพด้านเกษตรกรรม อุตสาหกรรม พาณิ ชยกรรม ความคิด สร้างสรรค์และด้านการอํานวยการ ๑. อาชีพในชุมชน สังคม ประเทศของทวีปเอเชีย ๑.๑ ด้านการเกษตร ได้แก่ ๑.๑.๑ การเพาะปลูกมีการทำการเพาะแบบผสมผสาน (การใช้พื้นที่ทำการเพาะปลูกพืช หลายชนิดผสม เช่น ปลูกข้าว ปลูกผัก ปลูกไม้ยืนต้น ปลูกไม้ผล ในพื้นที่แปลงเดียวกัน หรือ อาจจะผสมกับการเลี้ยง สัตว์ก็ได้ เช่น ในพื้นที่ ๑ แปลง สามารถปลูกข้าว ปลูกผัก ปลูกไม้ยืนต้น เลี้ยงปลา เลี้ยงไก่ เลี้ยงเป็ด เป็นต้น) ประเภทพืชเกษตรกรรมที่มีการปลูกมาก ได้แก่ ๑.๑.๒ พืชที่ใช้เป็นอาหาร เช่น ข้าวเจ้า ข้าวเหนียว ข้าวโพด มันสำปะหลัง มันฝรั่ง ข้าว สาลีไรย์ เป็นต้น ๑.๑.๓ พืชน้ำมัน เช่น มะพร้าว ปาล์มน้ำมัน งา มะกอก ถั่ว ทานตะวัน เป็นต้น ๑.๑.๔ พืชเส้นใย เช่น ฝ้าย ป่าน ปอ นุ่น เป็นต้น ๑.๑.๕ พืชทำเครื่องดื่ม เช่น ชา กาแฟ โกโก้ เป็นต้น ๑.๑.๖ พืชอื่น ๆ เช่น ยางพารา ยาสูบ หัวผักกาด อ้อย เป็นต้น ปัจจุบัน การทำ การเกษตรมีการพัฒนาโดยใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาช่วย ทำให้ผลผลิต เพิ่มมากขึ้นกว่าการวิธีการดั้งเดิม ๑.๒ การเลี้ยงสัตว์ แหล่งเลี้ยงสัตว์ที่สำคัญ ได้แก่ ภูมิภาคเอเชียใต้ เช่น ประเทศอินเดีย ปากีสถาน เลี้ยงโค กระบือ แพะ แกะ เพื่อเป็น อาหารและใช้งาน ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้นิยมเลี้ยงสัตว์ควบคู่กับ การทำนา โค กระบือ ญี่ปุ่นบริเวณเกาะฮอกไกโด มีอากาศหนาวเย็น มีการเลี้ยงโคนม โคเนื้อ ส่วนบริเวณกลางทวีปเอเชียและแถบ เอเชียตะวันตกเฉียงใต้มีการเลี้ยงสัตว์แบบเร่ ร่อน เช่น โค แพะ แกะ โดยเลี้ยงตามทุ่งหญ้าตามฤดูกาล ๑.๓ การประมงทวีปเอเชียอุดมสมบูรณ์ไปด้วยสัตว์น้ำจืด น้ำเค็ม น้ำกร่อย ประเทศที่จับสัตว์น้ำเค็มได้มาก เป็นอันดับต้นๆ ของโลก คือ ญี่ปุ่น ไทย และเวียดนาม ส่วนประเทศที่จับปลาน้ำจืดได้มาก คือ กัมพูชา ๑.๔ การทำป่าไม้ ทวีปเอเชียมีป่าไม้อยู่ประมาณ ๘.๕ ล้านตารางกิโลเมตร แต่ถูกบุกรุกทำลายโดยไม่การ ปลูก ทดแทน ป่าไม้ที่สำคัญของทวีปเอเชียที่สำคัญ เช่น ป่าสนในเขตหนาว บริเวณไซบีเรีย ป่าเบญจพรรณ ป่าดิบ ป่า ชายเลน บริเวณที่ราบสูง ภูเขา และชายทะเล บริเวณที่มีการทำป่ามาก ได้แก่ บริเวณเกาะบอร์เนียว เกาะสุ มาตรา ของประเทศอินโดนีเซีย ประเทศพม่า และลาว ๑.๕ การทำเหมืองแร่ แหล่งแร่ธาตุที่สำคัญของทวีปเอเชียกระจายอยู่ทั่วไป เช่น ถ่านหินและเหล็กมีมากใน ประเทศจีน ดีบุกมีมากในจีนและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ อินโดนีเซีย และมาเลเซีย ส่วนแร่ เชื้อเพลิงมีมากในภูมิภาคเอเชียตะวันตกเฉียงใต้รอบอ่าวเปอร์เซีย เช่น ประเทศ ซาอุดีอาระเบียอิรัก อิหร่าน มีการ ผลิตน้ำมันได้มาก เศรษฐกิจในภูมิภาคนี้ จึงขึ้นอยู่กับน้ำมัน ๑.๖ ด้านอุตสาหกรรม ๑.๖.๑ อุตสาหกรรมในครัวเรือน ที่ใช้แรงงานคนแปรสภาพวัตถุดิบ ที่มีอยู่ในท้องถิ่น นั้น

68 ใช้เวลาว่างทำกันภายในครัวเรือน ผลผลิตที่ได้ส่วนใหญ่ก็ใช้บริโภคในครอบครัว ที่เหลืออาจส่งออกไปขายตามตลาดใน ท้องถิ่นนั้นๆ เช่น การทำปั้นดินเผา การทอผ้า ประเทที่มีอุตสาหกรรม ประเภทนี้มาก ได้แก่ ประเทศลาว พม่า ไทย ๑.๖.๒ อุตสาหกรรมโรงงานขนาดเล็ก ส่วนใหญ่ใช้แรงงานคนเป็นหลัก มีการนํา เครื่องจักรและเครื่องทุ่นแรงขนาดเล็กเข้าช่วยบ้าง เช่น การผลิตเครื่องกระป๋อง สิ่งพิมพ์เสื้อผ้า สําเร็จรูป เฟอร์นิเจอร์ ประดับบ้าน เป็นต้น ส่วนใหญ่ในไทย อินโดนีเซีย มาเลเซีย ปากีสถานและ ตุรกี ๑.๖.๓ อุตสาหกรรมขนาดใหญ่ เช่น ญี่ปุ่น จีน และไต้หวัน เป็นอุตสาหกรรมที่มี เครื่องจักรอัตโนมัติแรงงานที่ใช้จะเป็นช่างฝีมือและมีทักษะความเชี่ยวชาญ เช่น การผลิต เครื่องจักรกล ผลิตรถยนต์ และอุปกรณ์ไฟฟ้า ๑.๗ ด้านพาณิชยกรรม ปัจจุบันทวีปเอเชียมีการเปลี่ยนแปลงจากการค้าขายกับประเทศเพื่อน บ้านใกล้เคียงเท่านั้น ต่อมาได้ขยายออกสู่ ตลาดโลกโดยเฉพาะสินค้าทางการเกษตรที่บรรจุหีบห่อจนเป็นที่นิยมของ ตลาดโลก เช่น ยุโรป อเมริกาเหนือ นอกจากนี้ยัง มีสินค้าด้านอุตสาหกรรม เช่น วงจรไฟฟ้า อุปกรณ์ไฟฟ้า ชิ้นส่วน เครื่องจักรกล เครื่องหนัง ผลิตภัณฑ์เฟอร์นิเจอร์ จึงส่งผลให้ประเทศญี่ปุ่น ไต้หวัน เกาหลีใต้ สิงคโปร์ มีส่วนกำหนด ระบบพาณิชยกรรมของโลก ส่วนไทย อินโดนีเซีย มาเลเซีย ก็มีการขยายตัวและมีบทบาทต่อการทิศทางเศรษฐกิจของ ทวีปมากขึ้นกว่าเดิม ๑.๘ ด้านคมนาคมขนส่งและการสื่อสาร ประเทศในทวีปเอเชียยังไม่ได้รับการพัฒนาด้านการขนส่งเท่าที่ควร ส่วนประเทศมีการ ขนส่งได้มาตรฐาน ได้แก่ จีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ และสิงคโปร์ถึงแม้ถนนสายเอเชียจะเชื่อมต่อไป หลายประเทศ แต่ยังไม่เพียงพอและยังมีปัญหาความปลอดภัย ส่วนการขนส่งทางน้ำยังคงมีความสำคัญอย่างมาก แต่ ในกลุ่มเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยัง เร่งขยายการขนส่งทางอากาศ เพื่อความ สะดวกรวดเร็วในการนําสินค้าไปจําหน่าย ยังภูมิภาคต่างๆ และเป็นการกระตุ้น ส่งเสริมการท่องเที่ยวและการเดินทางของนักธุรกิจเข้าสู่ ประเทศอีกด้วย ๒. อาชีพในชุมชน สังคม ประเทศ ของทวีปออสเตรเลีย ๒.๑ การเพาะปลูก แหล่งเพาะปลูกสำคัญได้แก่ บริเวณลุ่มแม่น้ำเมอร์ เรย์ -ดาร์ ลิง เกาะแทสเมเนีย พืช สำคัญคือ ข้าวสาลี ข้าวโอ๊ก ข้าวบาร์เลย์ ทำกันในไร่ นาแปลงใหญ่ๆ ใช้เครื่องจักรทุ่นแรง ช่วยในการเพาะปลูก และ เก็บเกี่ยว ๒.๒ การเลี้ยงสัตว์ สัตว์ที่เลี้ยงมากที่สุดคือ โคเนื้อ และแกะพันธุ์เมอริโน ให้ขนปุยยาว ขน แกะเป็นสินค้าออก ที่สำคัญ ๒.๓ การล่าสัตว์และการประมง ชาวพื้นเมืองของออสเตรเลีย ใช้เครื่องมือง่ายๆล่าสัตว์ เช่น หอกและบูมเมอ แรง เป็นต้น การประมงไม่เด่นนัก เนื่องจากยังขาดแรงงาน และอุปกรณ์ ๒.๔ การทำป่าไม้ มีพื้นที่ป่าไม้น้อย และเป็นไม้ที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจตํ่า ไม้เนื้ออ่อน เช่น ต้นยูคาลิปตัส จะ ใช้ทำเยื่อกระดาษ เป็นต้น ๒.๕ การอุตสาหกรรม ออสเตรเลียมีทรัพยากรมากประชากรมีคุณภาพ มีเทคโนโลยี ทันสมัย มีเงินทุนสูง การ อุตสาหกรรมเจริญก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว ส่วนมากเป็นอุตสาหกรรมหนัก เมืองศูนย์กลางอุตสาหกรรมได้แก่ เมือง ซิดนีย์เมืองนิวคาสเซิล

69 ๒.๖ การพาณิกรรม สินค้าออกส่วนใหญ่เป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้จากสัตว์ เช่นเนื้อสัตว์ หนัง สัตว์ ขนสัตว์ นมเนย และข้าวสาลี นํ้าตาล เครื่องจักรกล ผลไม้เป็นต้น สินค้าเข้าคือ สินแร่ เครื่องจักร ปุ๋ย อาหาร เสื้อผ้า ๓. อาชีพในชุมชน สังคม ประเทศ ของทวีปอเมริกา ประกอบด้วยทวีปอเมริกาเหนือและอเมริกาใต้ ๓.๑ อาชีพในชุมชน สังคม ประเทศ ของทวีปอเมริกาเหนือ ๓.๑.๑ การเพาะปลูก เป็นดินแดนผลิตอาหารที่สำคัญของโลก เป็นผู้นำ ในการผลิต ข้าวโพด ข้าวสาลี ๓.๑.๒ การเลี้ยงสัตว์ มีการทำฟาร์มปศุสัตว์ขนาดใหญ่ ชาวอเมริกัน นิยมรับประทาน อาหารประเภทเนื้อสัตว์ นมเนย มากกว่าอาหารโปรตีนชนิดอื่น วัวเนื้อ เลี้ยงบริเวณ เกรตเพลน Great Plain) แหล่งเลี้ยงวัวนม ได้แก่บริเวณรอบ ทะเลสาบ ทั้ง ๕ ๓.๑.๓ การประมง มีการจับปลาในเขตน้ำตื้นชายฝั่ง แหล่งปลาชุกชุ่มอยู่ใกล้เกาะนิวฟันด์ แลนด์ เรียกว่า แกรนด์แบงก์ ๓.๑.๔ การอุตสาหกรรม อเมริกาเหนือเป็นทวีปที่ได้ชื่อว่าล้ำหน้าในเรื่องการอุตสาหกรรม ของโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ประเทศสหรัฐอเมริกา จะมีโรงงานผลิตสินค้าชนิดต่างๆ กระจายอยู่ที่ภูมิภาคของประเทศ อุตสาหกรรม สำคัญได้แก่การผลิตเหล็ก และเหล็กกล้า เครื่องจักรกล อุตสาหกรรมเกี่ยวกับการขนส่ง เขต อุตสาหกรรมที่สำคัญ ของสหรัฐอเมริกา คือ ชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก เข้ามาภายในจนถึงทะเลสาบใหญ่ทาง ตะวันตก และเขตที่ราบลุ่มแม่น้ำ มิสซิสซิปปี มีประชากรอาศัยอยู่หนาแน่น ย่านอุตสาหกรรมของแคนาดาอยู่บริเวณ ทางตอนใต้ของประเทศ ทำกระดาษและเยื่อไม้ ๓.๑.๕ การพาณิชยกรรม เป็นตลาดการค้าสำคัญของโลก มีประชากรจำนวนมาก เศรษฐกิจดี ผู้นำในทวีปอเมริกา เหนือทั้ง ๓ ชาติ คือสหรัฐอเมริกา แคนาดา และเม็กซิโกรวมกลุ่มกัน จัดตั้งเป็น เขต การค้าเสรีอเมริกาเหนือ หรือนาฟตา (NAFTA) เพื่อต่อรองและถ่วงดุลอำนาจกับประชาคม ยุโรป ๓.๒ อาชีพในชุมชน สังคม ประเทศ ของทวีปอเมริกาเหนือ อาชีพของประชากรในทวีปอเมริกาใต้ประเทศ ต่างๆในทวีปอเมริกาใต้ อยู่ในกลุ่มประเทศ กําลังพัฒนา อุปสรรคที่สำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจ คือ ขาดแคลน เงินทุน ขาดเทคโนโลยีสมัยใหม่ ลักษณะภูมิประเทศไม่เอื้ออํานวย อยู่ห่างไกลจากตลาดการค้าของโลก อาชีพที่สำคัญ ได้แก่ การเพาะปลูก มี ๒ ลักษณะ คือ ๓.๒.๑ การเพาะปลูกเพื่อยังชีพ ชาวพื้นเมืองจะทำการเพาะปลูกในพื้นที่ขนาดเล็ก และ การ ทำไร่ เลื่อนลอย บริเวณลุ่มแม่น้ำ แอมะซอน และบริเวณที่สูงของทวีป พืชที่ปลูกได้แก่ ผัก ข้าวโพด มันสำปะหลัง มันเทศ ถั่วลิสง ๓.๒.๒ การเพาะปลูกเพื่อการค้า ได้แก่ - ข้าวโพด ปลูกมากในเขตอากาศอบอุ่น ประเทศบราซิล อาร์เจนตินา - ข้าวสาลี ปลูกมากบริเวณทุ่งหญ้าปามปาส ประเทศอาร์ เจนตินากาแฟ และ อ้อย ปลูก มากในบราซิล โคลัมเบีย เอกวาดอร์ ฝ้าย ในบราซิล อาร์เจนตินา เปรู กาเกา ปลูกมากในบราซิ ล เอกวาดอร์ เวเนซูเอ ลา ยางพารา ปลูกมากในบราซิล อุรุกวัย

70 ๓.๒.๓ การทำป่าไม้ เขตป่าดงดิบบริเวณลุ่มแม่น้ำ อะเมซอน คือ ป่าเซลวาส เป็นป่าที่ อยู่ในเขตอากาศร้อนชื้น ลำต้นสูงใหญ่ ปกคลุมพื้นที่หนาแน่น เป็นเขตทุรกันดาร การคมนาคมไม่สะดวก จึงมีการทำ ป่าไม้เฉพาะบริเวณที่มีแม่น้ำไหลผ่าน ๓.๒.๔ การเลี้ยงสัตว์ ทวีปอเมริกาใต้มีทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์ที่กว้างขวางมาก สัตว์เลี้ยงสำคัญ คือ วัวพันธุ์เนื้อ เลี้ยงมากบริเวณชายฝั่งตะวันออกของบราซิล อุรุกวัย อาร์เจนตินา ตอนเหนือของเวเนซูเอลา และ โคลัมเบีย ประเทศที่ส่งวัวเนื้อออกจำหน่ายมากที่สุดของทวีป คือ อาร์เจนตินา แกะพันธุ์ เนื้อ และพันธุ์ขน เลี้ยงมาก บริเวณเขตอากาศกึ่งแห้งแล้งของเปรู ชิลี ที่ราบสูงปาตาโกเนีย และทาง ตอนใต้ของอาร์ เจนตินา หมู เลี้ยงในบราซิล และอาร์ เจนตินา ๓.๒.๕ การประมง ส่วนใหญ่ทำการประมงขนาดเล็กบริเวณชายฝั่ง แหล่งประมงที่สำคัญ ของทวีป คือ บริเวณชายฝั่งประเทศเปรู อาร์เจนตินา บราซิล หมู่เกาะฟอล์กแลนด์ หมู่เกาะของ เวเนซุเอลา ประเทศ เปรู ส่งเสริม การทำปลาสดแช่เย็น ส่งไปจำหน่ายที่ประเทศสหรัฐอเมริกา ๓.๒.๖ การทำเหมืองแร่ ทวีปอเมริกาใต้ เป็นแหล่งทรัพยากรที่สำคัญของโลก แหล่งแร่ ที่สำคัญได้แก่ - น้ำมันปิโตรเลียม ขุดเจาะในประเทศอาร์เจนตินา - เหล็ก ทองแดง ในประเทศบราซิล ชิลี - ดีบุก ในโบลิเวีย - ไนเตรต นํามาทำปุ๋ย ในเขตทะเลทรายอะตากามา ตอนเหนือของประเทศชิลี - แร่ บอกไซต์แมงกานีส เงิน และพลวง ในประเทศซูรินาเม กายอานา ๓.๒.๗ การอุตสาหกรรม ส่วนใหญ่เป็นโรงงานอุตสาหกรรมขนาดย่อม และอุตสาหกรรม ในครัวเรือน จัดอยู่ในขั้นกำลังพัฒนา อุตสาหกรรมส่วนใหญ่เป็นการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร เช่น - อาหาร ประเภทเนื้อวัว เนื้อแกะสำเร็จรูป ในอาร์เจนตินา บราซิล ชิลี - สัตว์น้ำ แช่แข็ง และปลากระป๋อง ในเปรูอาร์เจนตินา - น้ำตาลทราย ในโคลัมเบีย บราซิล - สกัดน้ำมันปาล์ม ในโคลัมเบีย เอกวาดอร์ - สกัดน้ำมันถั่วเหลือง ในบราซิล อาร์เจนตินา - ทอผ้าฝ้าย ในบราซิ ล อาร์เจนตินา เปรู ชิลี - ยางพารา ใน บราซิล - โรงงงานอุตสาหกรรมสมัยใหม่ที่ใช้เงินทุนสูง เทคโนโลยีชั้น สูงจะเป็นการลงทุน ร่วมกัน ระหว่างประเทศในทวีปอเมริกาใต้ และนักลงทุนชาติต่างๆ เช่น ชาวอเมริกัน และ ชาวญี่ปุ่น เป็นต้น ๓.๒.๘ การพาณิชยกรรม สินค้าหลักของทวีปอเมริกาใต้ เป็นประเภทวัตถุดิบ ที่ส่งเป็น สินค้าออก คือ - บราซิล ส่งออกกาแฟ น้ำตาลทราย ยาสูบ กล้วย ผลไม้ตระกูลส้ม - อาร์เจนตินา ส่งออกเนื้อสัตว์ ขนแกะ ฝ้าย ข้าวโพด ข้าวสาลี - เปรู ส่งออกมันฝรั่ง สัตว์น้ำ

71 - สินค้าที่สั่งเข้าได้แก่ เครื่องจักรกลสำหรับการเกษตร เคมีภัณฑ์ เยื่อกระดาษ รถยนต์ - เสื้อผ้าสำเร็จรูป เครื่องใช้ไฟฟ้า - ประเทศคู่ค้าที่สำคัญคือ สหรัฐอเมริกา แคนาดา ประชาคมยุโรปญี่ปุ่น ประเทศใน ทวีปแอฟริกาตะวันตก 4. อาชีพในชุมชน สังคมประเทศ ของทวีปอเมริกา ประกอบด้วยทวีปยุโรป อาชีพและ ทรัพยากร พื้นที่ที่ใช้ในการเกษตรส่วนใหญ่มีอากาศแห้งแล้ง จึงเหมาะแก่การเลี้ยงสัตว์มากกว่าการ เพาะปลูก และ การที่พื้นที่ทางเกษตรมีอากาศแห้งแล้ง ทำให้มีการขุดบ่อบาดาล มาใช้อย่างกว้างขวาง และแหล่งที่มีการนำน้ำบาดาล มาใช้คือ แอ่งแผ่นดินเกรตอาร์ทีเชียน ในรัฐควีสแลนด์ แอ่ง แผ่นดินเมอร์ รียาในรัฐนิวเซาท์เวสต์และแอ่งแผ่นดินแอ เดเลดเพลนในรัฐวิกตอเรีย 4.1 การเพาะปลูก ข้าวสาลีเป็นพืชเศรษฐกิจที่ทำรายได้ที่สำคัญที่สุดของออสเตรเลีย เนื้อที่เพาะปลูก ประมาณ ๒ ใน ๓ ของเนื้อที่เพาะปลูกทั้งประเทศ แหล่งปลูกข้าวสาลีมากที่สุด คือ บริเวณลุ่มนํ้า เมอร์ รีย-์ ดาร์ลิง และทางตะวันตกเฉียงใต้ของรัฐนิวเซาท์เวสต์ ข้าวเจ้า แหล่งปลูกที่สำคัญได้แก่ รัฐนิวเซาท์เวสต์ ปลูกโดยใช้การชลประทานเข้าช่วย รัฐเวสเทริ น์ออสเตรเลียนอร์เทิร์นเทร์ริทอรี การปลูกอาศัยนํ้าฝนธรรมชาติ กล้วย อ้อย สับปะรด ฝ้ายและยาสูบ ปลูกมากทางชายฝั่งตะวันออกของรัฐควีนสแลนด์ ทางตอนเหนือของรัฐนิวเซาท์เวสต์ องุ่น และส้ม เป็นพืชในอากาศเมดิเตอร์ เรเนียน ทางชายฝั่งตะวันตกเฉียงใต้ ทางตะวันออกของอ่าวเกรตออสเตรเลีย ไบต์และเกาะแทสเมเนีย 4.2 การเลี้ยงสัตว์ เป็นกิจกรรมเศรษฐกิจที่สำคัญที่สุดของออสเตรเลีย สัตว์เลี้ยงที่สำคัญ คือ แกะและโค- แกะ ออสเตรเลียเป็นประเทศที่มีการเลี้ยงแกะมากที่สุดในโลก ได้แก่ บริเวณรัฐนิวเซาท์เวสต์ควีนส แลนด์ และเวสเทิร์นออสเตรเลีย พันธุ์ที่เลี้ยงมากที่สุด คือ พันธุ์เมอริ โน เลี้ยงไว้ เพื่อใช้ขนเป็นสินค้าออก ซึ่งส่งออกมา ที่สุดในโลก - โค ส่วนใหญ่เป็นโคเนื้อ เลี้ยงมากในบริเวณทุ่งหญ้าสะวันนาทางตอนเหนือ ส่วน โคนม เลี้ยงในเขตอบอุ่น ทางชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศ 4.3 อุตสาหกรรม ส่วนใหญ่เป็นอุตสาหกรรมทางการเกษตร การผลิตรถยนต์ การต่อเรือ การผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้า การกลั่นนํ้ามัน การทอผ้า ฯลฯ แหล่งอุตสาหกรรมที่สำคัญอยู่ทาง ตะวันออกเฉียงใต้ของ ประเทศ ได้แก่ รัฐนิวเซาท์เวสต์ วิกตอเรีย แทสเมเนีย และเซาท์ออสเตรเลีย 4.4การประมง แหล่งประมงส่วนใหญ่อย่ทางชายฝั่งตะวันออกของประเทศ เพราะเป็น แหล่งที่มีปลาชุกชุมมากแห่งหนึ่งของโลก นอกจากนี้ยังมีการเลี้ยงหอยมุก ทำมากในบริเวณเกาะ เทอร์สเตย์ ทางเหนือ สุดของคาบสมุทรยอร์ก 4.5 การทำป่าไม้ ส่วนใหญ่ยู่ทางงฝั่งตะวันออกของประเทศ เพราะมีอากาศชื้น ส่วนใหญ่ เป็นไม้ยูคาลิปตัส และไม้อะเคเซี ย(ไม้ตระกูลกระถิน) 4.6 การทำเหมืองแร่ เหล็ก พบมากที่เมืองยัมปิซาวด์ในเขตเทือกเขาแฮมเมอร์สเลย์ รัฐเวสเทิร์นออสเตรเลีย ถ่านหิน พบมากทางชายฝั่งตะวันออกในนิวเซาท์เวสต์และควีนสแลนด์ โดยเฉพาะที่เมืองซิ ดนีย ์ นิวคาสเซิล และวูลลองกอง เป็นแหล่งถ่านหินที่ใหญ่ที่สุดของประเทศทองคําอยู่ในรัฐเซาท์ออสเตรเลีย เหมือง

72 ใหญ่ที่สุดอยูท่ ี่เมืองคาลกูร์ลี- ตะกั่ว สังกะสี เงิน ในรัฐนิวเซาท์เวสต์ เมือง โบรกเคนฮิล - ดีบุก ใ นรัฐควีนสแลนด์ ที่ เมือง เฮอร์นเบอร์ ตนั และเมืองสแตนทอร์ป - บอกไซต์ในรัฐควีนสแลนด์บริ เวณคาบสมุทรยอร์ก – นํ้ามันในรัฐ ควีนสแลนด์รัฐเซาท์ออสเตรเลีย 4.7 การคมนาคมขนส่ง - ทางรถยนต์ออสเตรเลียมีทางรถยนต์ยาวประมาณ ๙๐๐,๐๐๐ กิโลเมตร - ทางรถไฟ ออสเตรเลียมีทางรถยนต์ยาวประมาณ ๔๐,๐๐๐ กิโลเมตร มีอยู่หนาแน่น ทางภาคตะวันออก ของประเทศ และมีทางรถไฟข้ามประเทศจากฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิกถึงชายฝั่ง มหาสมุทรอินเดียเชื่อมระหว่างเมือง เพิร์ทกับเมืองซิดนีย ์เรียกว่า ทางรถไฟสายทรานสออส เตรเลียน - ทางน้ำ ออสเตรเลียมีท่าเรือติดต่อทวีปยุโรป เอเชียและอเมริกา ได้แก่ เมืองท่า เพิร์ท เมืองท่าบริสเบน เมืองท่าซิ ดนีย ์ เมืองท่าเมลเบิร์น - ทางอากาศ มีสายการ บินใช้ติดต่อระหว่างประเทศและในประเทศ เรียกว่า สายการบินแควนตัส (Qantas) 5. อาชีพในชุมชน สังคม ประเทศของทวีปอัฟริกาอาชีพที่สำคัญของประชากรในทวีปแอฟริกาคืออาชีพ เพาะปลูก ทวีปแอฟริกา มีพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นทะเลทราย ดินขาดความอุดมสมบูรณ์จะสามารถใช้ประโยชน์ ในด้าน การเกษตรได้เฉพาะบริเวณที่ราบดินตะกอนปากแม่น้ำ สาย ต่างๆ ดังนั้นผลผลิตจึงไม่เพียงพอที่จะเลี้ยงประชากร ภายในทวีป เขตเกษตรกรรมที่สำคัญคือ 5.1 แหล่งปลูกพืชเมืองร้อนในเขตร้อนชื้น บริเวณลุ่มแม่น้ำ คองโก ชายฝั่งแอฟริกา ตะวันออก แอฟริกาตะวันตก ปลูกโกโก้มากที่สุด นอกจากนี้มีปาล์มน้ำมัน กาแฟ ถั่ว ลิสง อ้อย ยางพารา เผือก มัน 5.2 ลุ่มแม่น้ำ ไนล์ เขตนี้มีอากาศร้อน แห้งแล้งสามารถปลูกฝ้าย ชา อินทผลัม ข้าวฟ่าง 5.3 เขตเมดิเตอร์ เรเนียน คือชายฝั่งบาร์ บารี ตอนเหนือสุดของทวีป และตอนใต้สุดของ ทวีปปลูกส้ม องุ่น มะกอก ข้าวสาลี 5.4เขตอบอุ่นชื้น ด้านตะวันออกเฉียงใต้ของทวีป ปลูกผลไม้ ข้าวสาลี ข้าวโพด 5.5 อาชีพเลี้ยงสัตว์และล่าสัตว์ สัตว์เลี้ยงที่สำคัญในแอฟริกาคือ 5.6.1 โคเขายาว พันธุ์พื้นเมือง เลี้ยงทางภาคตะวันออกและภาคใต้ของทวีป เพื่อ ใช แรงงาน ใช้เนื้อเป็นอาหารและเป็นเครื่องแสดงฐานะทางสังคม 5.6.2 โคเนื้อ และโคนมพันธุ์ต่างประเทศ เลี้ยงในเขตอบอุ่นชื้น 5.6.3 แพะ แกะ เลี้ยงแบบเร่ ร่อนในเขตทะเลทราย 5.6.4 อูฐ ใช้เนื้อเป็นอาหาร และใช้เป็นพาหนะในเขตทะเลทราย 5.6.5 ลา ใช้เป็นพาหนะในเขตทุ่งหญ้ากึ่งทะเลทราย 5.6.7 อาชีพล่าสัตว์โดยชาวพื้นเมืองเช่น ปิ๊กมี และบุชแมน เป็นต้น สินค้าที่เป็นที่ สนใจ ของชาวต่างชาติคือ งาช้าง นอแรด 5.7 อาชีพการทำเหมืองแร่ ทวีปแอฟริ กามีแหล่งแร่ อยู่เป็นจำนวนมาก ที่สำคัญคือ เพชร มีปริมาณมากกว่า ทุกทวีป แหล่งผลิตแร่ ธาตุที่สำคัญคือ 5.8 ถ่านหิน แหล่งใหญ่ที่สุด อยู่ในรัฐทรานสวาล และนาตาล ประเทศ สาธารณรัฐ แอฟริกาใต้

73 5.9 นํ้ามันปิ โตรเลียม พบในแอฟริกาเหนือเขตทะเลทรายสะฮารา ประเทศลิเบีย แอลจีเรีย อียปิต์ ไนจีเรีย 5.10 ก๊าซธรรมชาติ มีมากบริเวณที่ลุ่มของแอฟริกาเหนือ และ แอฟริกาตะวันตก แอลจีเรียปริ มาณก๊าซธรรมชาติมาก ที่สุด แห่งหนึ่งของโลก 5.11 เพชรมีแหล่งใหญ่อยู่ในนประเทศสาธารณรัฐแอฟริกาใต้ นามิเบียบอตสวานา ซิมบับเว โมซัมบิก 5.11 ทองคํา ที่วติ วอเตอร์สแรนด์ ในสาธารณรัฐแอฟริกาใต้ 5.12 ทองแดง พบมากในประเทศซาอีร์ 5.13 การอุตสาหกรรม ประเทศที่มีความก้าวหน้าทางด้านอุตสาหกรรมของทวีปนี้ คือสาธารณรัฐแอฟริกาใต้ 5.14 การค้าขาย ตลาดคู่ค้า ที่สำคัญคือ กลุ่มตลาดร่วมยุโรป กลุ่มโอเปค สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น 5.15 สินค้าออกที่สำคัญของทวีปแอฟริกา คือ วัตถุดิบต่างๆ น้ำมันดิบ ก๊าซธรรมชาติ 5.16 สินค้าเข้า ได้แก่ เครื่องจักรกล ยานยนต์

74 ใบงานที่ 4 เรื่องการพัฒนาอาชี พในชุมชน สังคม ประเทศ ของ 5 ทวีป ได้แก่ ทวีปเอเชีย ทวีปออสเตรเลีย ทวีปอเมริกา ทวีป ยุโรป และทวีปอัฟริกา ประกอบด้วย ด้านงานอาชีพด้าน เกษตรกรรม อุตสาหกรรม พาณิชยกรรม ความคิด สร้างสรรค์ และด้านการอํานวยการ คําชี้แจงให้ผู้เรียนเขียนคําตอบลงในช่องว่างให้ถูกต้อง 1. ให้นักศึกษาอธิบายการพัฒนาอาชีพในชุมชน สังคม ประเทศ ของทวีปเอเชีย มาพอ สังเขป ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. 2. ถ้าให้นักศึกษาเลือกการประกอบอาชีพนักศึกษาจะเลือกอาชีพใด และอธิบายเหตุผลความเป็นไปได้ที่จะพัฒนา อาชีพ ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................. ชื่อ.......................................................................รหัส..................................ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น

75 แบบทดสอบ ครั้งที่ 4 วิชา ช่องทางการพัฒนาอาชีพ รหัสวิชา อช21001 ระดับ มัธยมศึกษาตอนต้น ******************************************************************************* คำชี้แจง ให้ผู้เรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดข้อเดียวในข้อคำถามดังต่อไปนี้ 1. ข้อใดไม่ใช่วิธีการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ก. ใช้ทัพยากรอย่างประหยัด ข. ใช้ทรัพยากรที่หายากกักตุนไว้ ค. ใช้สิ่งอื่นทดแทนทรัพยากรธรมชาติที่หายาก ง. ปรับปรุงทรัพยากรในท้องถิ่นให้มีสภาพที่ดีขึ้น 2. การสร้างรูปลักษณ์คุณภาพสินค้าใหม่มีลักษณะ ยกเว้นข้อใด ก. มีความสวยงาม ข. มีความทนทาน ค. ใช้งานสะดวก ง. มีต้นทุนสูง 3. กระบวนการใดช่วยให้เศรษฐกิจของประชาชน และประเทศดีขึ้นและส่งผลให้มีการผลิตเพิ่ม ก. การขาย ข. การตลาด ค. การขนส่ง ง. การบริการ 4. แผนระยะยาวคือข้อใด ก. เป็นมีแผนที่มีขอบข่ายก้วางความยืดหยุ่นสูง มีระยะตั้งแต่ 10-๒๐ ปี ข. เป็นแผนที่มีขอบข่ายกว้างมีความยืดหยุ่นสูง มีระยะเวลาตั้งแต่ 4-๖ ปี ค. เป็นแผนที่มีความแน่นอนและเฉพาะเจาะจงมากกว่าแผนระยะสั้น มีระยะมากกว่า 10-๒๐ ปี ง. ค. เป็นแผนที่มีความแน่นอนและเฉพาเจาะจงมากกว่าแผนระยะยาวมีระยะเวลา 4-๖ ปี 5. ข้อใดกล่าวถึงการใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีได้ถูกต้อง ก. ควรเลือกนวัตกรรมและเทคโนโลยีที่มีอยู่แล้ว ข. ควรเลือกนวัตกรรมและเทคโนโลยีการผลิตได้ถูกต้อง ค. ควรเลือกนวัตกรรมและเทคโนโลยีการผลิต ที่มีประโยชน์ ง. ควรเลือกนวัตกรรมและเทคโนโลยีสอดคล้องกับสมัยนิยม 6. หากชุมชนของทานมีทรัพยากรอุดมสมบูรณ์ท่านควรเลือกประกอบอาชพใด ก. ร้านค้าปลีก ข. ร้านอาหาร ค. บ้านพักโฮมสเตย์ ง. ท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์

76 7. ถ้าผู้ผลิตมีความเสี่ยงต่อการขาดทุนจะมีวิธีแก้ปัญหาความเสี่ยงได้อย่างไร ก. จัดหาแหล่งเงินทุน ข. ลดต้นทุนการผลิต ค. ลดจำนวนการผลิตสินค้า ง. มีการประกันราคาผลผลิต 8 ความเข้มแข็งของอาชีพขึ้นอยู่กับองค์ประกอบอย่างน้อยกี่องค์ประกอบ อะไรบ้าง ก. 2 องค์ประกอบ ได้แก่ การลดความเสี่ยงความมุ่งมั่นพัฒนาอาชีพในผลผลิต ข. ๓ องค์ประกอบ ได้แก่ การลดความเสี่ยงความมุ่งมั่นพัฒนาอาชีพในผลผลิต การยึดหลักคุณธรรม ค. ๔ องค์ประกอบ ได้แก่ การลดความเสี่ยง การยึดหลักคุณธรรม การยึดหลักเวลา การยึดผู้บริโภค ง. ๕ องค์ประกอบ ได้แก่ การลดความเสี่ยง การยึดหลักคุณธรรม การยึดหลักเวลา การยึดผู้บริโภค การยึดทุน 9. ปัจจัยที่อยู่เหนือการควบคุมในการประกอบอาชีพคือข้อใด ก. การลงทุน ข. การจัดการ ค. นโยบายของรัฐบาล ง. การตรวจสอบทรัพย์สิน 10. แผนมีความหมายว่าอย่างไร ก. เป็นสิ่งที่มีขอบข่ายมีความยืดหยุ่นสูง ข. เป็นแผนที่มีความแน่นอนและเฉพาะเจาะจง ค. เป็นสิ่งที่สามารถดำเนินการให้สำเร็จได้ในเวลาอันสั้น ง. งานทุกด้านขององค์กรที่ถูกกำหนดขึ้นอย่างมีเหตุผล เป็นระเบียบวิธี

77 เฉลยแบบทดสอบ ครั้งที่ 4 วิชา ช่องทางการพัฒนาอาชีพ รหัสวิชา อช21001 ระดับ มัธยมศึกษาตอนต้น เรื่อง ******************************************************************************* 1.ข 2.ง 3.ง 4.ก 5.ง 6.ง 7.ง 8.ค 9.ค 10.ค

78 แบบสังเกต คำชี้แจง ครูผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของผู้เรียน โดยทำเครื่องหมาย ลงในช่องที่ตรงกับความจริง ที่ ชื่อ - สกุล รายการ สรุปผล การมีส่วนร่วม ทดสอบความรู้ ประเมินผลงาน การประเมิน ผ่าน ไม่ผ่าน ผ่าน ไม่ผ่าน ผ่าน ไม่ผ่าน ผ่าน ไม่ผ่าน

79 แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ครั้งที่ 5

แผนการจัดการเรียนรู้รายวิชา สาระพัฒนาสังคม ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น จำนวน 3 ห ครั้งที่ วัน/เดือน/ปี ตัวชี้วัด/วัตถุประสงค์ เนื้อหาสาระการ เรียนรู้ 5 29 พ.ย. 2565 หัวเรื่อง การวางแผนการเงิน 3. การตั้งเป้าหมายและ จัดทำ แผนการเงิน 1. บอกประโยชน์ของการมี เป้าหมายการเงิน และเป้าหมาย การเงินที่ควรมีในชีวิต 2. สามารถตั้งเป้าหมายการเงิน และวางแผนการเงินของตนเองที่ สอดคล้องกับเป้าหมายในชีวิต 1. ประโยชน์ของ การมีเป้าหมาย การเงินในชีวิต 2. เป้าหมาย การเงินที่ควรมีใน ชีวิต 3. ลักษณะของ เป้าหมาย การเงิน ที่ดี 4. ขั้นตอนการ จัดทำแผนการเงิน

80 ม รายวิชาการเงินเพื่อชีวิต 2 รหัสวิชา สค22016 หน่วยกิต หัวเรื่อง การวางแผนการเงิน การจัดกระบวนการเรียนรู้ สื่อ/แหล่งเรียนรู้ เครื่องมือและการ วัดผลประเมินผล ขั้นที่ 1 กำหนดสภาพปัญหา (O) - ครูกล่าวทักทายผู้เรียนและพูดคุยกับ ผู้เรียนเกี่ยวกับการเงิน - ครูแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้เรียนว่าการเงิน มีกี่ประเภท - ครูกับผู้เรียนสนทนาการปฏิบัติตนเป็นผู้มี มารยาทในการใช้เงิน ขั้นที่ 2 ขั้นแสวงหาข้อมูล (N) - ครูและผู้เรียนร่วมอภิปรายเกี่ยวกับ ประโยชน์ของการมีเป้าหมายทางการเงิน - ครูให้ผู้เรียนศึกษาและเรียนรู้เกี่ยวกับ เป้าหมาย การเงินที่ควรมีในชีวิต ขั้นที่ 3 การปฏิบัตินำไปใช้(I) - หนังสือเรียน - ใบความรู้ - ใบงาน - อินเตอร์เน็ต - ห้องสมุด กศน. ตำบล - แหล่งเรียนรู้ ชุมชน - แบบทดสอบ ออนไลน์ - แบบทดสอบ - การสังเกต - การชักถาม - การมีส่วนร่วม - การตรวจผลงาน - บันทึกการเรียนรู้

81 - ผู้เรียนสรุปความรู้ที่ได้เป็นแผนผัง ความคิด - ผู้เรียนนำความรู้ที่ได้มาทำใบงาน และ แบบทดสอบ - ครูและผู้เรียนสรุปเนื้อหาเป็นแผนผัง ความคิดแล้วนำเสนอร่วมกัน ขั้นที่ 4 การประเมินผลการเรียนรู้(E) - ประเมินจากใบงาน - ประเมินจากแบบทดสอบ - บันทึกการเรียนรู้ของผู้เรียน

82 บันทึกหลังการสอน ครั้งที่ .............. วันที่....... เดือน ............................................... พ.ศ. ............. ผลการเรียนรู้ …………………………………………………………………………………………..................................................................................... ............................................................................................................................. ..................……….................................. .............................................................................................................................……….................................................... ............................................................................................................………............................................... ...................... ...........................................................................................………............... ....................................................................... สภาพปัญหาและอุปสรรค ............................................................................................................................. ...................................………................. ............................................................................................................................. ..................……….................................. ..............................................................................................................................……...................................................... ...........................................................................................………............................... ....................................................... ...........................................................................................………............................... ....................................................... แนวทางการแก้ไขปัญหา ............................................................................................................................. ........................................…................. ...............................................................................................................................................…………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………................................................. ...........................................................................................………...................................................................................... ข้อเสนอแนะ ...................................................................................................................... .........................................……….................. ............................................................................................................................. .................………................................... ...........................................................................................………............................................ .......................................... ลงชื่อ.............................................................ผู้บันทึก (............................................................) ตำแหน่ง........................................................... ข้อคิดเห็นของผู้อำนวยการสถานศึกษา ...........................................................................................………...................................................................................... ...........................................................................................………............................... ....................................................... ...........................................................................................………............................... ....................................................... ลงชื่อ.................................................... (นายอำนาจ โตน้ำ) ผู้อำนวยการ กศน.อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย วันที่....... เดือน ........................... พ.ศ.............

83 ภาคผนวก

84 ใบความรู้ครั้งที่ 5 วิชาการเงินเพื่อชีวิต 2 รหัสวิชา สค22016 ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น เรื่องการวางแผนการเงิน การวางแผนการเงิน ๓. การตั้งเป้าหมายการเงินและ จัดทำแผนการเงิน สาระสำคัญ วิถีชีวิตที่เปลี่ยนแปลงไปทำให้คนเราต้องใช้เงินในการดำรงชีพมากขึ้น จนทำให้หลายครอบครัวเกิดปัญหา เงินไม่พอใช้ เราจึงจำเป็นต้องวางแผนการเงินเพื่อแก้ไขปัญหา ซึ่ง ในที่สุดแล้วอาจช่วยสร้างความมั่นคงและมั่งคั่งให้ เราได้ด้วย โดยเริ่มจากการประเมินตนเอง เพื่อให้ทราบฐานะการเงินและรู้จักการใช้จ่ายของตนเองผ่านการจดบันทึก รายรับ-รายจ่าย แล้ว ตั้งเป้าหมายการเงินให้สอดคล้องกับฐานะทางการเงินและความสามารถของตนเอง รวมไปถึง รู้จักการออมเงินและระบบการออมเงินต่าง ๆ เมื่อประเมินฐานะการเงินของตนเองแล้ว ไม่ว่าจะเป็นการคำนวณอัตราส่วน ต่าง ๆ หรือการจัดทำบันทึก รายจ่าย จะทำให้ทราบถึงจำนวนรายรับ รายจ่าย หนี้ และ ความสามารถในการออม ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการ ตั้งเป้าหมายและจัดทำแผนการเงินที่เป็น ส่วนสำคัญในการวางแผนการเงิน การตั้งเป้าหมายการเงิน การตั้งเป้าหมายการเงินเป็นการกำหนดจุดหมายด้านการเงินที่ต้องการไปให้ถึง ซึ่งเป็นขั้นตอนหนึ่งในการ วางแผนการเงิน โดยจะต้องอาศัยข้อมูลจากการประเมินฐานะการเงิน เพื่อให้ได้เป้าหมายการเงินที่สอดคล้องกับ ความสามารถทางการเงินของผู้วางแผนการเงิน ซึ่ง การตั้งเป้าหมายการเงินที่ดีจะมีประโยชน์ดังนี้ 1. ทำให้จัดทำแผนการเงินได้ง่ายขึ้น เช่น มีเป้าหมายที่จะปลดหนี้ จำนวน 12,000 บาท ภายใน 1 ปี ก็จะสามารถจัดทำแผนการเงินเพื่อการปลดหนี้ ได้ว่าต้องเก็บเงินเพื่อ จ่ายหนี้เดือนละ 1,000 บาท นาน 12 เดือน เพื่อให้ครบ 12,000 บาท 2. ทำให้เกิดความมุ่งมั่นและบรรลุสิ่งที่ต้องการง่ายขึ้น เป้าหมายและ แผนการเงินที่ชัดเจนเปรียบเสมือนแผน ที่นำทางชีวิตเพื่อให้บรรลุเป้าหมายโดยไม่เสียเวลาไปกับ สิ่งล่อใจอื่น ๆ เช่น มีเป้าหมายปลดหนี้จำนวน 12,000 บาท ภายใน 1 ปี ซึ่งในระหว่างนี้อาจมีสิ่งล่อใจให้ซื้อหรือก่อหนี้เพิ่ม เช่น ทีวีใหม่ โทรศัพท์มือถือเครื่องใหม่ แต่เมื่อ ตั้งเป้าหมายว่า จะปลดหนี้แล้ว ก็จะเกิดการยับยั้งชั่งใจขึ้น แทนที่จะซื้อของเหล่านั้นเลย ก็อาจเลื่อนไปซื้อ หลังจาก ปลดหนี้แล้วหรือไม่ซื้อเลย 3. ทำให้ทราบถึงอุปสรรคที่อาจทำให้ไม่บรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ เช่น มีเป้าหมายเก็บเงินเพื่อไปเที่ยว จำนวน 24,000 บาท ภายใน 1 ปี จึงจัดทำแผนออมเงินเดือนละ 2,000 บาท แต่นึกขึ้นได้อีกว่าในอีก 4 เดือนข้างหน้าจะต้อง

85 จ่ายค่าชุดนักเรียนใหม่ จึงอาจต้อง ปรับเป้าหมายการท่องเที่ยวหรือตั้งเป้าหมายออมเงินเพื่อซื้อชุดนักเรียนเพิ่มเติม ด้วย 4. ช่วยให้บรรลุเป้าหมายด้านอื่น ๆ เช่น อยากมีรถไว้ขับรับจ้างเป็นอาชีพ ก็สามารถตั้งเป้าหมายทางการเงิน ว่าจะเก็บเงินเพื่อซื้อรถ หรืออยากไปเที่ยวพักผ่อน ก็อาจ ตั้งเป้าหมายออมเงินเพื่อพักผ่อนได้ เป้าหมายการเงินที่ควรมีในชีวิต การตั้งเป้าหมายการเงินสามารถตั้งได้หลายด้าน ซึ่งมีตัวอย่างดังนี้ เป้าหมายด้านรายรับ เป้าหมายด้านการออม เพิ่มรายได้จากการทำอาชีพเสริม เช่น ทำขนมขาย รับจ้างเย็บผ้า ซ่อม เครื่องใช้ไฟฟ้า ฯลฯ ออมเผื่อเหตุฉุกเฉิน ออมเพื่อเป็นค่าเล่าเรียน ออมเพื่อแต่งงาน ออมเพื่อซื้อรถ/บ้าน ออมเพื่อลงทุน ออมเพื่อใช้จ่ายในวัยชรา ออมเพื่อซื้อของที่อยากได้ ฯลฯ เป้าหมายด้านรายจ่าย เป้าหมายด้านหนี้สิน ลดรายจ่ายค่าของใช้ไม่จำเป็น เช่น ลด ค่าหวย ลดค่าเหล้า ลดค่าบุหรี่ เพื่อปลดหนี้รถ/บ้าน/อื่น ๆ

86 งดรายจ่ายไม่จำเป็น เช่น งดค่าน้ำ สมุนไพรดับกระหาย งดค่าหวย ลดรายจ่ายจำเป็นโดยใช้สินค้าที่ราคา ถูกกว่าแทน เช่น ใช้สบู่ธรรมดาแทน สบู่ นำเข้าจากต่างประเทศราคาแพง ฯลฯ เพื่อลดหนี้(จ่ายหนี้ให้มากขึ้น เพื่อให้หนี้หมดเร็วขึ้น) งดใช้บัตรผ่อนสินค้าหรือบัตร เครดิต ก่อหนี้เฉพาะรายจ่ายจำเป็น ฯลฯ คนเราสามารถมีเป้าหมายการเงินได้มากกว่าหนึ่งเป้าหมาย เช่น บุคคลหนึ่งอาจ มีเป้าหมายที่จะเก็บเงินเพื่อ ซื้อโทรศัพท์มือถือ เพื่อซื้อตู้เย็น เพื่อซื้อทีวี หรือเพื่อซื้ออะไรหลาย ๆ อย่างในเวลาเดียวกัน แต่ความสามารถด้าน การเงินของแต่ละคนมีจำกัด จึงยากที่จะบรรลุ หลายเป้าหมายในเวลาเดียวกัน ดังนั้น เราจำเป็นที่จะต้องเลือกและ จัดลำดับเป้าหมายการเงิน ในชีวิตที่ควรมี เพื่อให้สามารถบรรลุเป้าหมายการเงินได้ การเลือกและจัดลำดับเป้าหมายการเงินจะพิจารณาจากปัจจัยดังต่อไปนี้ 1. ความสำคัญของเป้าหมาย พิจารณาว่าเป้าหมายนั้นมีผลกระทบต่อ การดำรงชีวิตหรือไม่ หากมีผล อาจจะ จัดลำดับให้เป็นเป้าหมายที่จะต้องบรรลุเป็นอันดับแรก เช่น เป้าหมายในการเก็บเงินเพื่อจ่ายหนี้ก็ย่อมมีความสำคัญ มากกว่าการออมเงินเพื่อซื้อ โทรศัพท์มือถือใหม่ เพราะหากไม่จ่ายหนี้ ก็อาจทำให้ยอดหนี้เพิ่มขึ้นเพราะดอกเบี้ย และ หากเป็นเงินกู้นอกระบบ ก็มีความเสี่ยงที่จะถูกทวงถามหนี้อย่างโหดร้าย 2. ความสามารถด้านการเงิน พิจารณาจากการประเมินฐานะการเงินของ ตนเองว่า มีความสามารถที่จะออม เงินหรือใช้จ่ายเงินตามเป้าหมายนั้นหรือไม่ เช่น มีเป้าหมายที่ จะซื้อโทรศัพท์มือถือ ตู้เย็น ทีวี และรถยนต์ แต่มีรายรับ เดือนละ 9,000 บาท ดังนั้น อาจจะ ต้องเลือกเป้าหมายที่มีความสำคัญและอาจจะพอเป็นไปได้ก่อน เช่น เลือกซื้อ ตู้เย็นใหม่แทน เครื่องเดิมที่เสียแล้ว ประเภทของเป้าหมายการเงิน เป้าหมายการเงินสามารถแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ 1. เป้าหมายระยะสั้น เป็นเป้าหมายที่สามารถบรรลุได้ในเวลา 1 ปี เช่น ออมเงินเผื่อฉุกเฉินให้ได้ จำนวน 30,000 บาท ออมเงินเพื่อซื้อโทรศัพท์มือถือ 2. เป้าหมายระยะกลาง เป็นเป้าหมายที่สามารถบรรลุได้ในระยะเวลา 1 – 3 ปี เช่น ซื้อมอเตอร์ไซค์ หรือ ออมเงินเพื่อดาวน์รถยนต์ 3. เป้าหมายระยะยาว เป็นเป้าหมายที่ต้องใช้ระยะเวลามากกว่า 3 ปีเพื่อบรรลุ เป้าหมาย เช่น ออมเงินเพื่อ ดาวน์บ้าน ออมเงินไว้ใช้ในยามสูงวัย การตั้งเป้าหมายการเงินที่ดีตามหลัก SMART

87 เป้าหมายการเงินจะเป็นตัวกำหนดแผนการเงินเพื่อให้ไปถึงจุดหมายที่ตั้งไว้ดังนั้น เป้าหมายการเงินจะต้อง ชัดเจนและสอดคล้องกับความสามารถทางการเงิน โดยเป้าหมายการเงินที่ดีจะต้องมีลักษณะดังนี้ S Specific 1. ต้องระบุให้ชัดเจนว่าจะทำอะไร เพื่ออะไร เช่น ต้องการ เก็บเงินเพื่อซื้อทีวี M Measurable 2. ต้องวัดผลได้โดยกำหนดเป็นตัวเลข เช่น ซื้อทีวีราคา 8,400 บาท A Achievable 3. ต้องรู้ว่าควรทำอย่างไรเพื่อไปให้ถึงเป้าหมาย เช่น ออม เงินเพิ่ม เดือนละ 700 บาท R Realistic 4. ต้องมีความเป็นไปได้ ไม่ใช่เรื่องเพ้อฝัน เช่น จริง ๆ แล้ว อยากซื้อทีวีเครื่อง ละ 100,000 บาท แต่เก็บเงินเพิ่มได้เพียงเดือนละ 700 บาท จึงเลือกซื้อทีวี ราคา 8,400 บาท แทน T Time Bound 5. ต้องกำหนดระยะเวลาที่ชัดเจน เพื่อให้วางแผนได้ตาม กำหนด เช่น ต้องการซื้อทีวีราคา 8,400 บาทใน 1 ปี การวางแผนการเงิน การวางแผนการเงิน เป็นการวางแผนเตรียมเงินและ/หรือใช้จ่ายอย่างไร ในอนาคตเพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่ตั้ง ไว้โดยจัดทำเป็นแผนการเงินเพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติ ขั้นตอนการจัดทำแผนการเงิน แผนการเงินอาจจัดทำได้หลากหลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับความถนัดและความชอบ ของผู้วางแผน แต่ควรมี ขั้นตอนหลัก ๆ ดังนี้ 1. ระบุเป้าหมายการเงิน เพื่อบอกจุดมุ่งหมายของแผนทั้งหมด โดยจะต้อง เป็นไปตามหลักเป้าหมายการเงิน ที่ดี (SMART) 2. ระบุจำนวนเงินที่ต้องการเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย โดยจะต้องระบุเป็นจำนวน เงินหรือตัวเลขให้ชัดเจนว่า ต้องใช้เงินเท่าไร 3. ระบุระยะเวลาที่ต้องใช้เพื่อให้บรรลุเป้าหมายการเงิน โดยระบุเป็นจำนวน วัน เดือน หรือปี 4. คำนวณจำนวนเงินที่ต้องออมต่อเดือน โดยคำนวณว่าต้องออมเงินเดือนละ เท่าไรเพื่อให้ได้จำนวนตามที่ ต้องการ สามารถคำนวณได้จากนำจำนวนเงินที่ต้องการหารด้วย ระยะเวลา (เดือน) ก็จะทำให้ทราบว่าควรเก็บ เงินเดือนละเท่าไรเพื่อให้ได้เงินตามจำนวนที่ต้องการ ตัวอย่าง นาง ก ต้องการซื้อทีวีราคา 8,400 บาทในอีก 12 เดือน