วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา

VOL. 1 NO. 1 (2022) :

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา ปีที่ 1
ฉบับที่ 1 (กรกฎาคม - ธันวาคม 2565)

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา (Journal of
Faculty of Education Music Education) เป็นวารสาร
ที่ตีพิมพ์บทความวิจัยและบทความวิชาการ โดยเป็นส่วนหนึ่งของ
ร า ย วิ ช า 3 0 2 – 2 6 0 0 6 ก า ร จั ด ก า ร เ รีย น รู้ด น ต รีส า ก ล
เพื่ อรวบรวมข้อมู ลเอกสารและจัดทำองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้อง
กับสาขาวิชาดนตรีศึ กษาทุกบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ต้อง
ผ่านการกลั่นกรองคุณภาพคณะกรรมการ (Peer Review)
ซึ่ ง เ ป็ น ผู้ ท ร ง คุ ณ วุ ฒิภ า ย ใ น แ ล ะ ภ า ย น อ ก ค ณ ะ ศิ ล ป ศึ ก ษ า
สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ อย่างน้อย 2 ท่าน

วัตถุประสงค์ มีดังนี้

1. เพื่อให้นักศึกษาได้ฝึกการเขียนบทความวิชาการและบทความวิจัย

2. เพื่อเป็นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยนแนวความคิด องค์ความรู้ ในด้าน
วิชาการ และวิจัยของนักศึกษาสาขาวิชาดนตรีศึกษา เอกดนตรีสากล

3. เพื่อเสนอผลการทดลอง การค้นคว้า และการวิจัยของนักศึกษา สาขา
วิชาดนตรีศึกษา เอกดนตรีสากล

กำหนดออกเผยแพร่ ปีละ 2 ฉบับ

ฉบับที่ 1 (ฉบับภาคต้น) กรกฎาคม – ธันวาคม

ฉบับที่ 2 (ฉบับภาคปลาย) มกราคม – มิถุนายน

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา



สาขาวิชาดนตรีศึกษา เอกดนตรีสากล คณะศิลปศึกษา
สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์
119.19 หมู่ 3 ตำบล ศาลายา อำเภอพุทธมณฑล นครปฐม 73170
โทร. 02-482-2176-78

ที่ปรึกษา

รองศาสตราจารย์ณรุทธ์ สุทธจิตต์ (ผู้สอน)
อาจารย์จีรวัฒน์ แสงอนันต์
คณะศิลปศึกษา สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์
อาจารย์ธนกร วิริยาลัย
คณะศิลปศึกษา สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์

บรรณาธิการ กองบรรณาธิการ

นางสาวธารารัตน์ ตาตะบุตร นายชนุดม เรืองขนาบ

การออกแบบปก นางสาวศุพรรณญา ทาริยะวงศ์
นางสาวพิมพ์ลดา กุลชาชัยสวัสดิ์
นายประชาชน ฐิติสุริยารักษ์

นางสาวพิมพ์ลดา กุลชาชัยสวัสดิ์

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษาฉบับนี้ เป็นส่วนหนึ่ง
ของรายวิชาการ 302 - 26006 จัดการเรียนรู้ดนตรสากล
ซึ่งวารสารฉบับนี้เป็นวารสารฉบับแรกที่ผู้เขียนรับหน้าที่เป็น
บรรณาธิการ

เนื้ อหาในสารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษาปีที่ 1
ฉบับที่ 1 นี้ มีการนำเสนอเนื้อหาสาระที่เกี่ยวข้อกับทางด้านดนตรีศึกษา
ทั้งในรูปแบบบทความวิชาการและบทความวิจัยประกอบด้วย
บทความวิชาการจำนวน 23 เรื่อง และบทความวิจัยจำนวน 23 เรื่อง

ในนามของกองบรรณาธิการ วารสารดนตรีศึกษา
คณะศิลปศึกษา ขอขอบคุณผู้เขียนและผู้ทรงคุณวุฒิทุกท่าน
หวังเป็นอย่างยิ่งว่าวารสารฉบับนี้จะเป็นประโยชน์สำหรับผู้อ่านทุกท่าน
และเพื่อปรับปรุงคุณภาพกองบรรณาธิการมีความยินดีน้อมรับฟัง
ข้อเสนอแนะจากทุกท่านด้วยความชอบพระคุณยิ่ง

บรรณาธิการ

1 การจัดการเรียนการสอนทักษะปฏิบัติดนตรี กีตาร์ สำหรับผู้เริ่มต้น

นายชนุดม เรืองขนาบ

10 ดนตรีกับพัฒนาการทางเชาวน์ปัญญาของเด็กทารกแรกเกิดจนถึง
วัยประถมศึกษาตอน
นายธนาวุฒิ พรหมเกตุ

19 การประยุกต์ใช้ดนตรีในชีวิตประจำวัน

นายกาญจน์กิตติ กล่อมเกลี้ยง

23 การใช้กิจกรรมสัญลักษณ์แทนรูปแบบจังหวะของคำศัพท์ภาษาอังกฤษ
เพื่อพัฒนาความรู้ด้านคำศัพท์ภาษาอังกฤษและดนตรีขั้นพื้นฐาน
นายสหสุกฤษฏิ์ ชนะสงคราม

27 กิจกรรมร่างกายสร้างจังหวะสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษา

นายทักษ์ดนัย ไชยรัตน์

34 ธุรกิจดนตรีในระบบสื่อสังคมออนไลน์

นายอภิสิทธิ์ ธรรมโร

39 แนวทางการฝึกซ้อมวงขับร้องประสานเสียงตามทฤษฎีการสอนดนตรี
ของโคดาย (Kodály)
นายวัชรพงษ์ รุ่งเรือง

46 หลักการเลือกเพลงสำหรับสอนเด็ก

นายศุภกฤต นวนทอง

51 เรียนดนตรีด้วยวิธีการของดาลโครซ

นายสุตนันท์ กรีติโชติวัฒนา

55 การพัฒนาชุดฝึกทักษะการตีกลองชุดขั้นพื้นฐาน

นายพงศกร สุวรรณะ

60 ดนตรีบำบัดสำหรับผู้ป่วยในภาวะซึมเศร้า

นายอนุวัฒน์ สุขสว่างโรจน์

65 กระบวนการพัฒนาผู้เรียนออทิสติกด้วยดนตรีบำบัด

นายสุภาพ สุขชาติ

72 การจัดการเรียนรู้แบบเพื่อนช่วยเพื่อน

นายอภิวัฒน์ พ่านปาน

79 การจัดการเรียนรู้แบบเพื่อนช่วยเพื่อน

นางสาวกัญญารันต์ ขุนบุญจันทร์

85 การจัดการเรียนดนตรีรูปแบบออนไลน์

นางสาวศุพรรณญา ทาริยะวงศ์

90 การสร้างเว็บแอปพลิเคชันประกอบการสอนการเป่าแซกโซโฟน
เรื่อง บันไดเสียงไดอาโทนิก
นายประชาชน ฐิติสุริยารักษ์

100 กิจกรรมดนตรีเพื่อการพัฒนาทักษะการคิดเชิงบริหารของเด็กปฐมวัย

นายฐิตติพันธุ์ สีหะธรางกูร

105 การใช้ดนตรีบำบัดสำหรับผู้ป่วยโรคซึมเศร้า

นายอดิศร ปั่ นศิริ

113 การพัฒนาทางเชาวน์ปัญญาทางดนตรีของเด็ก

นายกิตติธัช กระจ่ายโภชน์

122 การออกแบบเสียงในการแสดงเพลงลูกทุ่ง

นางสาวนง หงส์พงศ์

128 สร้างความสุขและพัฒนาเด็กพิเศษด้วยดนตรีบำบัด

นางสาวธารารัตน์ ตาตะบุตร

135 หลักการการจัดกิจกรรมการเคลื่อนไหวสำหรับเด็กปฐมวัย

นางสาวบัณฑิตา สมบุญลาภ

140 แนวทางการสนับสนุนการเรียนการสอนดนตรีในสถานศึกษา

นางสาวพิมพ์ลดา กุลชาชัยสวัสดิ์

148 การพัฒนาทักษะการอ่านโน้ตดนตรีสากลโดยใช้ชุดการสอนทฤษฎี
ดนตรีสากลเบื้องต้น กรณีศึกษา : เด็กชายหฤทชนัน เรืองขนาบ
นายชนุดม เรืองขนาบ

156 การสร้างสื่อการสอนดนตรีสากลเบื้องต้น สําหรับนักเรียน
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนกระทุ่มแบน วิเศษสมุทคุณ
นายธนาวุฒิ พรหมเกตุ

169 การพัฒนาชุดฝึกทักษะการอ่านโน้ตดนตรีสากล

นายกาญจน์กิตติ กล่อมเกลี้ยง

176 สการพัฒนาทักษะการอ่านสัดส่วนของตัวโน้ตเบื้องต้นและ
การสร้างสรรค์วิธีการฝึก
นายสหสุกฤษฏิ์ ชนะสงคราม

183 การพัฒนาชุดฝึกทักษะการอ่านโน้ตกลองชุดขั้นพื้นฐาน สำหรับ

นักศึกษาชั้นปริญญาตรี
นายทักษ์ดนัย ไชยรัตน์

190 การสร้างชุดสอนการขับร้องเบื้องต้น สำหรับนักเรียนประถมศึกษาปีที่ 6
กรณีศึกษา : เด็กหญิงจันทรวิมล ธรรมโร

นายอภิสิทธิ์ ธรรมโร

197 การพัฒนาทักษะการร้องโน้ตสำหรับนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษา
ปีที่ 5 โดยใช้เกม MUSIC GAME กรณีศึกษา :
เด็กหญิงอรรถวดี เผือกชาย

นายวัชรพงษ์ รุ่งเรือง

204 การพัฒนาทักษะการอ่านโน้ตดนตรีสากลของนักเรียนชั้นประถมศึกษา
ปีที่ 5 ด้วยเกม Note Teacher
นายศุภกฤต นวนทอง

210 การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง ประเภทเครื่องดนตรี
สากล โดยใช้การ์ดเกม WAR OF MUSIC INSTRUMENT
กรณีศึกษา : เด็กหญิงชรินรัตน์ ประดับมุกข์

นายสุตนันท์ กรีติโชติวัฒนา

216 การสร้างชุดฝึกทักษะการอ่านโน้ตกลองชุดขั้นพื้นฐาน สาระการเรียนรู้
ดนตรี รายวิชาดนตรีสากล
นายพงศกร สุวรรณะ

224 การพัฒนาการอ่านโน้ตดนตรีสากล ที่ส่งผลต่อการปฏิบัติเครื่องดนตรี
Alto saxophone สำหรับนักศึกษา ชั้นปริญญาตรีปีที่ 1
เอก Alto saxophone

นายอนุวัฒน์ สุขสว่างโรจน์

การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่องประเภทเครื่องดนตรีสากล

230 โดยรูปแบบการจัดการเรียนการสอนโดยใช้เกมการศึกษา
“Western music Superfan”

นายสุภาพ สุขชาติ

237 การพัฒนาทักษะการเป่าปรัมเป็ทโดยวิธีสอนแบบเพื่อนช่วยเพื่อน

นายอภิวัฒน์ พ่านปาน

245 พัฒนาทักษะการร้องโน้ตและปรบจังหวะของนักเรียนโรงเรียน
บางยี่ขันวิทยาคม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 รายวิชาดนตรี โดยวิธีสอน
แบบเพื่อนช่วยเพื่อน

นางสาวกัญญารัตน์ ขุนบุญจันทร์

251 การพัฒนาทักษะการอ่านจังหวะ โดยใช้ทฤษฎีของโคดายของ
นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6

นางสาวศุพรรณญา ทาริยะวงศ์

258 การพัฒนาทักษะการเป่าแซกโซโฟน เรื่อง บันไดเสียงไดอาโทนิก
โดยใช้เว็บแอปพลิเคชันของนักเรียนวงโยทวาทิต
โรงเรียนมัธยมศึกษาเทศบาลปทุมธานี

นายประชาชน ฐิติสุริยารักษ์

265 กิจกรรมการเคลื่อนไหวประกอบจังหวะเพื่อพัฒนากล้ามเนื้อมัดใหญ่
ของเด็กชั้นปฐมวัย
นายฐิตติพันธุ์ สีหะธรางกูร

273 การพัฒนาทักษะการอ่านโน้ตดนตรีสากลโดยใช้ชุดการเรียนการสอน
ทฤษฎีดนตรีสากลของนักเรียนวงโยธวาทิต โรงเรียนวัดราษฏร์บำรุง
ในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่4

นายอดิศร ปั่ นศิริ

281 การสร้างชุดการสอนขับร้องเบื้องต้น

นายกิตติธัช กระจ่ายโภชน์

การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้วยการใช้หนังสืออิเล็กทรอนิกส์

290 (E - Book) เรื่องการจําแนกประเภทของเครื่องดนตรี

นางสาวนง หงส์พงศ์

298 การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะการอ่านโน้ตดนตรี
สากลด้วยเกม WORLD OF MUSIC
นางสาวธารารัตน์ ตาตะบุตร

306 การฝึกทักษะการอ่านโน้ตดนตรีสากลเบื้องต้นโดยใช้แบบฝึกทักษะ

นางสาวบัณฑิตา สมบุญลาภ

310 การพัฒนาทักษะการอ่านเขียนโน้ตดนตรีสากล

นางสาวพิมพ์ลดา กุลชาชัยสวัสดิ์

317 คำแนะนำในการจัดเตรียมต้นฉบับ

319 เกณฑ์การพิจารณากลั่นกรองบทความ (Peer Review)

320 หลักเกณฑ์การเขียนรายการอ้างอิงและเชิงอรรถ

การจดั การเรียนการสอนทกั ษะปฏบิ ตั ดิ นตรี กีตาร6 สำหรบั ผเ;ู ร่ิมตน;
Organizing lessons for guitar practice skills for beginners.

ชนุดม เรอื งขนาบ1
Chanudom Rueangkhanap
หลักสตู รศกึ ษาศาสตรบัณฑติ (4 ป5) คณะศลิ ปศกึ ษา สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป=
Bachelor of Education Program (4 years), Faculty of Art Education, Bundipatnasilpa Institute.

บทคัดย(อ

ในป$จจบุ นั สถานศึกษาในประเทศไทยไดม8 ีการจดั กิจกรรมเพอื่ พัฒนาผ8เู รียนในดา8 นตDาง ๆ ซึง่ รวม
ไปกิจกรรมดนตรี เพื่อพัฒนาและสDงเสริมผู8เรียน โดยประโยชนMของกิจกรรมในสถานศึกษาจะสามารถขัดเกลา
จิตใจของนักเรียน สร8างสุขภาพจิตที่ดีได8 ทำให8 ผู8เรียนมีสมาธิมากขึ้น สร8างความสามัคคี ความมีระเบียบวินัย
สามารถใช8เวลาวDางให8 เกิดประโยชนM และสามารถนาประสบการณMจากการพัฒนาทักษะของกิจกรรมดนตรี
ซึ่งกีตารMเปVนเครื่องดนตรีที่นักเรียนนิยมเลDนเปVนเครื่องดนตรีแรก เพราะเหตุนั้นการจัดการเรียนการสอนทักษะ
ปฏิบัติดนตรี กตี ารMให8เหมาะสมกับผ8เู รยี นจงึ มคี วามสำคัญเปนV อยDางยิง่

คำสำคญั : กิจกรรมดนตรี, ทักษะปฏิบัติดนตรี, กีตารM

Abstract

At present, educational institutions in Thailand have organized activities
to develop learners in various fields, including music activities. to develop and promote
learners by the benefits of activities In academia, students will be able to polish their minds.
It can create good mental health, allowing students to concentrate more. unity discipline
They can use their free time productively and can use their experiences to develop skills
in music activities. The guitar is a popular instrument that students play as the first instrument.
Therefore, the teaching and learning of music practice skills Guitar to suit students is
very important.

Keywords : Music Activities, Skills in Music Activities, Guitar

1 นักศกึ ษาสาขาดนตรีศกึ ษา, หลกั สูตรศึกษาศาสตรบณั ฑิต (4 ป:) คณะศิลปศึกษา สถาบันบณั ฑิตพัฒนศิลปA
E – mail : [email protected]

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา -1- Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

บทนำ
ดนตรีเปVนศิลปะแหDงเสียงที่มนุษยชาติได8บรรจงสร8างสรรคMขึ้นไว8นับตั้งแตDที่มนุษยMได8ยินเสียง

จากธรรมชาติและพยายาม ลอกเลียนเสียงจนกระทั่งสร8างเสียงดนตรีขึ้นได8 เสียงดนตรีอยูDคูDกับมนุษยMมา
โดยตลอดไมDวDาชนชาติใดภาษาใด ความเชื่อทางศาสนาใด ดนตรีสามารถเข8าไปอยูDในวิถีชีวิตและวัฒนธรรม
ความเปVนอยูDอันแสดงถึงความเจริญทางจิตใจและอารยะธรรมของ มนุษยMชนชาติตDาง ๆ ได8เปVนอยDางดี
ความสามารถพิเศษทางดนตรีของมนุษยMเปVนศักยภาพที่พบมากในคนที่เลDนดนตรี ศิลปzน ดนตรี นักแตDงเพลง
ผู8ควบคุมวง ผู8เรียบเรียงเสียงประสาน นักร8อง นักเต8นรํา ซึ่งบุคคลพวกนี้มีทักษะทางดนตรีในขั้นพิเศษกวDาคน
ท่ัวไป (กรมสDงเสริมการปกครองทอ8 งถน่ิ กระทรวงมหาดไทย, 2558)

ในป$จจุบัน สถานศึกษาในประเทศไทยได8มีการจัดกิจกรรมเพื่อพัฒนาผู8เรียน ในด8านตDาง ๆ อาทิ
ด8านศิลปะ หัตถกรรม และด8านอื่น ๆ ตามความสนใจของผู8เรียน เพื่อพัฒนาและสDงเสริมผู8เรียนในด8านอื่น ๆ
ที่นอกเหนือจากด8านวิชาการที่มี การจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตร โดยสอดคล8องกับหลักสูตรแกนกลาง
การศึกษาขั้นพื้นฐานปÇ พ.ศ. 2551 ซึ่งได8กำหนดกิจกรรมพัฒนาผู8เรียนในสถานศึกษา ซึ่งดนตรีเปVนสDวนหนึ่ง
ที่อยูDในกิจกรรมดังกลDาว โดยประโยชนMของกิจกรรม ในสถานศึกษาจะสามารถขัดเกลาจิตใจของนักเรียน
สร8างสุขภาพจิตที่ดีได8 ทำให8ผู8เรียนมีสมาธิมากขึ้น สร8างความสามัคคี ความมีระเบียบวินัย สามารถใช8เวลาวDาง
ให8 เกิดประโยชนM และสามารถนาประสบการณMจากการพัฒนาทักษะของกิจกรรมดนตรี มาใช8ให8เกิดประโยชนM
ในทางวิชาชีพที่กDอให8เกิดรายได8เสริม การบริการชุมชนและ สังคมโดยรอบ ทั้งนี้ ประโยชนMที่ได8รับจากกิจกรรม
ประเภทตDาง ๆ ในสถานศึกษา ดังกลDาวนั้น เพื่อให8เกิดแกDผู8เรียนมากที่สุด รวมถึงศิลปะด8านดนตรี ซึ่งเปVน
หนึ่งใน กิจกรรมของสถานศึกษาที่ได8ถูกนาเข8ามาเปVนกิจกรรมในสถานศึกษา ประกอบไปด8วย กิจกรรม
วงดนตรีรูปแบบตDาง ๆ อาทิ วงโยธวาทิต วงดนตรีลูกทุDง วงสตริง วงดนตรีไทย เปVนต8น ซึ่งมีผู8เรียนให8
ความสนใจเข8ารDวมกิจกรรมวงดนตรี รูปแบบตDาง ๆ มากขึ้น เนื่องจากเกิดประโยชนM ในการพัฒนาทักษะ
ทางการบรรเลง ของผู8เรียน การเรียนรู8ด8านระเบียบวินัย การสDงเสริมมาตรฐานทางการบรรเลงจาก
การเข8าประกวดแขDงขัน การออกงานแสดงตDาง ๆ ในที่สาธารณะ และการบริการ ชุมชนและกิจกรรมตDาง ๆ
ของทางโรงเรียน ทำให8ผู8เรียนเกิดความภาคภูมิใจและ สร8างประสบการณMใหมD ๆ ให8กับผู8เรียน จึงทำให8ผู8เรียน
ที่สนใจในการเรียนดนตรีและ รDวมกิจกรรมดนตรีของสถานศึกษาตDาง ๆ ดังกลDาว ต8องการที่จะตDอยอด
ในการพัฒนา ทักษะทางการบรรเลงที่สูงขึ้นตDอไป ดังนั้น จึงได8มีการจัดการเรียนการสอนดนตรี
ในระดับอุดมศึกษาขึ้นในประเทศไทย ซึ่งมีมหาวิทยาลัยได8เปzดหลักสูตรเกี่ยวกับ ดนตรีกันมากขึ้นและใน
หลักสูตรนั้นจะประกอบไปด8วยวิชาตDาง ๆ ของดนตรี และ วิชาเครื่องเอก ซึ่งกีตารMนั้นก็จัดอยูDในเครื่องเอก
ของวิชาดนตรีดว8 ย (เอกลกั ษณM ปÖอมทอง, 2562)

กีตารMเปVนเครื่องดนตรีประเภทเครื่องสาย เปVนเครื่องดนตรียอดนิยม และเปVนจุดเริ่มต8นของนักดนตรี
หลาย ๆ คน ชDวยเสริมสร8างความมั่นใจ เปVนทักษะพิเศษที่ล้ำคDา ฝàกสมาธิจดจDออยูDกับสิ่งที่ทำ ชDวยเพ่ิม
ความจุหนDวยความจำของสมอง ชDวยเสริมสร8างพัฒนาการของเด็กให8เด็กมีจิตใจแจDมใส ทั้งยังสามารถปÖองกัน
ภาวะสมองเสื่อมได8 มีสุขภาพจิตที่ดีขึ้น มีวินัยในการจัดการเวลา ชDวยให8ผู8ใหญDพัฒนาทักษะด8านคณิตศาสตรM
และ ทักษะด8านวิชาการ และสามารถเชื่อมโยงวฒั นธรรมตDาง ๆ ผDานบทเพลง (Thorpe, 2020)

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา -2- Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

การจัดการเรียนการสอนทกั ษะปฏิบตั ดิ นตรี
ทฤษฎีเกี่ยวกับการเรียนการสอนวิชาดนตรีที่นิยมในวงการการศึกษาดนตรีสากลที่มีความโดดเดDน

และได8รับการยอมรับมีดังนี้ 1) การสอนดนตรีของโคดาย (Kodaly Approach) 2) การสอนดนตรี
ของดาลโครซ (Datcroze Approach) 3) การสอนดนตรีของออรMฟ (Orff Schuwerk) 4) การสอนดนตรี.
ของซูซกู ิ (Suzuki Method) 5) การสอนดนตรขี องมอนเตสซอรี (Montessori) (ประพันธMศักดิ์ พDมุ อนิ ทรM, 2557)

1) การสอนดนตรีของโคดาย (Kodaly Approach) นักการศึกษาดนตรีและผู8ประพันธMเพลง
คนสำคัญของฮังการี ซึ่งมีหลักการสอนดนตรี โดยการจัดลำคับเนื้อหาและกิจกรรมดนตรีให8สอดคล8อง
กับพัฒนาการของเด็ก โดยมีขั้นตอนจากงDายไปหายาก เน8นการสอนร8องเพลงเปVนหลักการร8องเพลงเปVนการใช8เสียง
ที่มีอยูDแล8วตามธรรมชาติซึ่งเด็กคุ8นเคยอยูDแล8ว ฝàกควบคูDกับการอDาน โน8ตจนสามารถอDานและเขียน โน8ตดนตรีได8
โคดายมีความคิดวDาดนตรีสำหรับเด็กมีความสำคัญและต8องพัฒนาเชDนเดียวกับภาษา เด็กควรฟ$งดนตรีกDอน
แสดงออกทางการร8องหรือการเลDน และเมื่อเขามีประสบการณMเพียงพอก็สามารถฝàกการอDานและเขียนภาษาดนตรีได8
โคคายมวี ธิ กี ารใชส8 ญั ลกั ษณมM อื ในกจิ กรรมการสอน และใชก8 ารอาD นโนต8 ดว8 ยระบบซอล-ฟา ซง่ึ มขี น้ั ตอนจากงDาย
ไปยาก สามารถฝàกโสตประสาททางดนตรีผู8เรียนได8ทั้งเรื่องจังหวะ ระดับเสียง ทำนองการประสานเสียง โดยมี
การรอ8 งเพลงตามแบบฝàกหัดของโคดายซึ่งมกี ารแบDงเปนV ระดบั ขัน้ ตาD ง ๆ ใหเ8 หมาะสมกับผ8ูเรียน

2) การสอนดนตรีของคาลโครซ ( Dalcroze Approach ) เอมิล ชาคสM ดาลโครซ
(Emile Jaques Dalcroze , 1865 - 1950) นักประพันธMเพลงและนักดนตรีศึกษาชาวสวิส ดาลโครซมีหลัก
วิธีการสอนดนตรีโดยใช8การเคลื่อนไหวจังหวะเพื่อตอบสนองตDอเสียงของดนตรีใช8ชื่อวDา "ยูริซึมมิกสM"
(Eurhyhmics) เกี่ยวข8องกับการตั้งใจฟ$งเสียงอยDางมีสมาธิและมีการตอบสนองตDอองคMประกอบของดนตรี
อยDางงDาย 1 ในเรื่องของจังหวะ ระดับเสียง ความดังเบา และความยาวสั้นนอกจากนั้นแล8วคาลโครซยังใช8
หลักการสอน โซลเฟจ ( Solfege ) จะเปVนการฝàกการอDาน การฟ$งเพื่อให8จดจำระดับเสียงตDาง ๆ ในบรรทัดห8าเส8น
และยังมีกิจกรรมอิมโพรไวเซชั่น (Improvisation) ซึ่งเปVนการปฏิบัติกิจกรรมทางดนตรี โดยทันทีทันใด
ใช8ความคิดสร8างสรรคMของผู8เรียนเอง ซึ่งจะชDวยสDงเสริมพัฒนาความคิดสร8างสรรคMตามลำดับพัฒนาการของเด็ก
ซึ่งวิธีการสอนตามแนวทางของคาลโครซนี้ได8ชี้อยDางเห็นได8ชัดวDามีการให8ความสำคัญอยDางมากของการฝàกโสตประสาท
ทางด8านตDาง ๆ เชDน จังหวะ ระดับเสียง และความแตกตDางของเสียง โดยมีการใช8กิจกรรมการสอนยูริธึมมิกสM
การสอนโซลเฟจ การอมิ โพร-ไวเซชัน่ เปVนสือ่ และมีขนั้ ตอนจากงDายมาหายากตามพัฒนาการของเดก็

3) การสอนดนตรีของออรMฟ (Orff Schuwerk) ผู8ประพันธMเพลงและนักดนตรีศึกษาชาวเยอรมัน
ผู8คิดค8นวิธีการสอนดนตรีผDานสื่อการสอนที่มีเครื่องดนตรีระนาด แตDหลักการสำคัญนั้นไมDได8อยูDที่เด็กเลDนดนตรี
ระนาดเปVนอยDางเดียว แตDจะเปVนการจัดกิจกรรมและเนื้อหาที่มีความสอดคล8องกับพัฒนาการของเด็ก
ออรMฟเชื่อวDาดนตรีเบื้องต8นสำหรับเด็กนั้นควรเปVนดนตรีที่สามารถแสดงออกมาได8โดยงDาย การสอนของออรMฟ
จะรวมเอาดนตรี การเคลื่อนไหว การพูดเข8าด8วยกันในการปฏิบัติ ออรMฟได8เน8นเรื่องของจังหวะในการฝàก
เบื้องต8นมีกิจกรรมสร8างสรรคMอิสระโดยมีการร8องเพลง มีการเคลื่อนไหวการเลDนเครื่องดนตรีระนาดที่มีระดับ
เสียงตDาง ๆ ทำให8เด็กได8เรียนรู8จังหวะ ระดับเสียง การอDานโน8ต การประสานเสียง รูปแบบบทเพลง สีสันเสียง

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา -3- Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

และมีความรู8ความเข8าใจเกี่ยวกับสัญลักษณMดนตรีไปพร8อมกัน ซึ่งจะเปVนการฝàกโสตประสาททางดนตรี
ด8านตDาง ๆ ด8วยการฟ$ง การร8อง และการบรรเลงเครอื่ งดนตรโี ดยตรง

4) การสอนดนตรีของซูซูกิ ( Suzuki Mcthod ) นักการศึกษาและครูสอนไวโอลนิ ชาวญ่ปี õุน เปนV เวลา
กวDา 50 ปÇ ที่ชูซูกิพบความจริงเกี่ยวกับการเรียนภาษาแมDของเด็กทั่วโลกซึ่งเขาได8นำมาพัฒนาให8เข8ากับ
การเรียนการสอนดนตรี ชูซูกิได8สังเกตพบวDาเด็กนั้นสามารถพูดภาษาของตนเองได8กDอนที่จะเรียนการอDาน
และการเขียนนั้นมาจากการฟ$งและการลอกเลียนแบบนั่นเอง ดังนั้นการฟ$งดนตรีต8นฉบับ การลอกเลียนแบบครู
การทำช้ำบDอย ๆ เด็กยDอมสามารถบรรเลงเครื่องดนตรีได8อยDางดี ซูซูกิได8ตัดเอาบทเพลงในระดับตDาง ๆ ตามความยาก
ความงDาย ในวิธีการเรียนการสอนของซูซูกิ เด็กเรียนรู8สาระดนตรีตDาง ๆ และการปฏิบัติดนตรีมากกวDาเทคนิค
ตDาง ๆ การดัดบทเพลงในแบบฝàกหัดของซูชูกินำเสนออยDางเปVนขั้นเปVนตอนและมีกระบวนการพัฒนา
ต8องปฏิบัติอยDางสม่ำเสมอ มาตรฐานของบทเพลงฝàกมีการเตรียมความพร8อมในการเรียนดนตรีขั้นสูงข้ึน
แม8ซูซูกิจะไมDเน8นการฝàกโสตประสาทในด8านตDาง ๆ เชDนเดียวกับวิธีการของโคคาย ออรMฟ และ คาลโครซ
แตDหากพิจารณาถึงวิธีการของเขาแล8วก็จะพบวDามีการเน8นขั้นตอนของการฟ$งเปVนพื้นฐานแรก หลังจากนั้น
เปVนขั้นตอนของการปฏิบัติเครื่องดนตรี นับวDาเปVนการฝàกโสตประสาทและนำมาปฏิบัติเครื่องดนตรีโดยตรง
และสามารถประเมนิ ผลไดจ8 ากการเลนD เครอ่ื งดนตรี

5) การสอนดนตรีแบบมอนเตสซอรี (Montessori) แพทยMหญิงมาเรีย มอนเดสซอรี
ผู8วางแนวทางวิธีการสอนดนตรีแบบมอนเตสซอรี ได8ศึกษาและอาศัยหลักการของนายแพทยMเอ็ดเวิรMค เซอแกง
(Edward Scguin) ซึ่งเปVนลูกศิษยMของนายแพทยMอิทารMด (Itard) ผู8วางรากฐานวิชาแพทยMศาสตรMเกี่ยวกับ
การบำบัดโรคในหูโดยตรง (Otology) โดยนายแพทยMอิทารMคได8ทำการฝàกเด็กหูหนวกและเปVนใบ8ให8สามารถ
ฟ$งเสียงและพูดได8 โดยใช8ประสาทสัมผัสทุกประการเข8าชDวย แพทยMหญิงมาเรีย มอนเตสซอรี ทำการสอนเด็ก
ป$ญญาอDอนจนสามารถสอบผDานประโยคประถมศึกษาได8มาประยุกตMวิธีการสอนนี้นำมาใช8ในเด็กเล็กธรรมดา
และได8อุทิศเวลาตลอดชีวิตในการสาธิตการสอนแบบ "มอนเตสซอรี" เธอได8กลDาววDางานของเธอเปVน
A Scientific System of Education โดยแท8 ซึ่งทฤษฎีของเธอนั้นสอดคล8องกับผลงานวิจัยที่เกี่ยวกับ
พัฒนาการของเด็ก เชDนงานของ พีอาเจต,M กีเซลลM, บรูเนอรM, และเบาเออรM ฯลฯ ยDอมเปVนการอธิบายได8อยDาง
ดีเลยวDา "มอนเตสซอรี" ได8ผลดีมากในการสDงเสริมพัฒนาการของเด็ก ในชั้นเรียนแบบ "มอนเตสซอรี"
ให8ความสำคัญของการแนะนำดนตรีตDอเด็กที่ โรงเรียนตัวอยDาง (The Model Montessory School)
แหDงกรุงเวียนนา ครูได8คัดเลือกเพลงพื้นเมือง เพลงคลาสสิคจากประเทศทั่วโลกเอาไว8ใช8เพื่อประกอบการเรียน
ของเด็ก และให8โอกาสในการฝกà ดังตอD ไปน้ี

1. การฝàกให8เข8าใจ "จังหวะ" ของดนตรี โดยการฝàกทรงตัว การวิ่งเข8าจังหวะ
การเดินตามจังหวะ เคล่ือนไปตามกฎท่กี ำหนดไว8

2. การฝàก "เมตริก" ของดนตรี โดยให8เด็กมีความประทับใจในเสียงดนตรี
(Musical Impressions) ครูเลือกเพลงมาเปVนทDอนใดทDอนหนึ่งแล8วเลDนซ้ำ ๆ ให8เด็กเคลื่อนไหวไปตามจังหวะ
ดว8 ยทกุ สวD น ของรDางกายไมDเฉพาะแตมD อื และเท8าเทาD นนั้ เพื่อให8เด็กนั้นได8ค8นุ เคยกับเสียงดนตรี

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา -4- Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

3. การศึกษาความคล8องจองและทำนองดนตรี อาจใช8เครื่องดนตรีงDาย ๆ เชDน
เครื่องเคาะตDาง ๆ เข8าไปประกอบโดยให8เด็กเลDนโดยเสรี ความสนใจในเด็กเกิดจากการได8ฟ$งเพลงที่ตนชื่นชอบ
แล8วลองมา "เลDนด8วยหู" จนพอไปได8 สDวนความเข8าใจและความสามารถในการเลDนดนตรีนั้นได8รับการสDงเสริม
มาจากการมี โอกาสได8จบั เครอ่ื งดนตรีขน้ึ มาลองสรา8 งเสยี งสูงเสยี งตำ่ ซึ่งมันประทบั อยูDในใจเด็กไดอ8 ยDางนาD พศิ วง

4. การเขียนและการอDานโน8ตดนตรี ให8เด็กได8ฝàกโสตประสาทสังเกตความสูงต่ำของเสียง
ขั้นตอนตDอมาก็แทนตัวโน8ตด8วยสัญลักษณMตDาง 1 และขั้นสุดท8ายจึงแนะนำให8เด็กรู8ความหมายของโน8ต
การแนะนำดนตรีให8เด็กของ "มอนเตสซอรี" จะเริ่มจากจังหวะความสอดคล8อง ต8องมากDอนการเรียนการอDาน
และการเขียนตัวโน8ตกระบวนการของการเรียนรู8ของมอนเตสซอรีที่นำมาใช8ในการเรียนการสอนดนตรีแกDเด็ก
มี 3 ข้นั ตอน คือ

1. การเลียนแบบ (Imitation) โดยมคี รูน้นั เปVนต8นแบบของเด็ก
2. การจดจำ (Rccognizatiga) การแยกแยะความแตกตาD งของเสียงที่ได8ฟ$ง
3. การเปลDงเสียงร8อง (Intonation) อยDางถูกต8องจะเปVนการทดสอบ
ข้ันสุดท8ายวDาเดก็ มคี วามเข8าใจและสามารถปฏบิ ัตไิ ด8

ชุดฝกD ทกั ษะดนตรสี ากล เร่อื ง การปฏบิ ตั กิ ตี ารเI บ้ืองตKน (Basic Guitar) กลุมU สาระการเรยี นรKูศลิ ปะ (สาระท่ี 2
ดนตร)ี ช้นั มัธยมศกึ ษาปท\ ่ี 1

ชุดฝàกทักษะดนตรีสากล เรDือง การปฏิบัติกีตารMเบื้องต8น (Basic Guitar) กลุDมสาระการเรียนรู8ศิลปะ
(สาระที่ 2 ดนตรี) ชนั้ มธั ยมศึกษาปÇท่ี 1 เลDมทDี 1 เรื่อง ความร8ูเกีย่ ว กบั กตี ารM จัดทำข้ึนเพอ่ื ใช8ประกอบการเรียน
การสอนรายวิชาดนตรีสากลปฏิบัติ 1 (ศ 20205) ชั้นมัธยมศึกษาปÇท่ี 1 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ัน
พื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และหลักสูตรของโรงเรียนสัตหีบวิทยาคม กลุDมสาระการเรียนรู8ศิลปะ (สาระที่ 2
ดนตรี) โดยยึดเนื้อหาสาระตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 กระทรวงศึกษาธิการ
โดยศึกษาค8นคว8าจากเอกสารหลายเลDม เพื่อให8เปVนชุดฝàกทักษะ ที่มีคุณภาพเหมาะสมกับนักเรียน โดยมุDงเน8น
ให8นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปÇที่ 1 มีความร8ู ความเข8าใจ มีทักษะในการปฏิบัติกีตารMเบื้องต8น (Basic Guitar)
และสามารถนําความร8ู ความเข8าใจ รวมทั้งทักษะทางด8านดนตรี ไปประยุกตMใช8ในชีวิตประจำวัน
และเปVนพน้ื ฐาน ในการศกึ ษาตDอไปในระดบั ท่ีสูงขน้ึ

เอกสารนี้เปVนชุดฝàกทักษะดนตรีสากล เรื่อง การปฏิบัติกีตารMเบื้องต8น (Basic Guitar) กลุDมสาระ
การเรยี นร8ูศลิ ปะ (สาระท่ี 2 ดนตรี) ชั้นมัธยมศึกษาปทÇ ่ี 1 จดั ขึ้นท้งั หมด 4 เลDม ดังน้ี

เลมD ที่ 1 ความร8ูเก่ยี วกับกีตารM
เลมD ท่ี 2 เครอ่ื งหมายและสัญลักษณดM นตรี
เลDมท่ี 3 การฝàกปฏบิ ัติกตี ารM
เลมD ที่ 4 คอรดM กตี ารแM ละการปฏิบัติ

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา -5- Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

ชุดฝàกทักษะดนตรีสากล เรื่อง การปฏิบัติกีตารMเบื้องต8น (Basic Guitar) ครูผู8สอน ถือเปVน
สDวนหนึ่งที่มีความสำคัญในการจัดการเรียนการสอนให8บรรลุตามจุดประสงคM การเรียนรู8ที่กำหนดไว8 ครูผู8สอน
จงึ ควรศกึ ษารายละเอียดการใชช8 ดุ ฝàกทกั ษะดนตรีสากล เรื่อง การปฏิบัติกตี ารเM บอื้ งตน8 (Basic Guitar) ดงั น้ี

1. ครูต8องศึกษาชุดฝàกทักษะดนตรีสากล เรื่อง การปฏิบัติกีตารMเบื้องต8น (Basic Guitar)
ชั้นมัธยมศึกษาปÇที่ 1 และอDานเนื้อหาสาระอยDางละเอียดรอบคอบ พร8อมทั้ง ทำความเข8าใจเนื้อหาชุดฝàกทักษะ
ดนตรีสากล เรื่อง การปฏิบัติกีตารMเบื้องต8น (Basic Guitar) ทุกเลDมกDอนที่จะนำไปจัดการเรียนการสอนกับ
นักเรียนชัน้ มัธยมศึกษาปทÇ ี่ 1

2. ครูเตรียมชุดฝàกทักษะดนตรีสากล เรื่อง การปฏิบัติกีตารMเบื้องต8น (Basic Guitar)
ใหค8 รบถว8 น และ เพยี งพอกบั จำนวนนกั เรยี นที่จะจัดการเรียนการสอน

3. ครเู ตรียมเคร่อื งมอื วดั ผล และประเมินผล เพื่อให8ทราบความกา8 วหนา8 ของนักเรียน
4. ครูชี้แจงให8นักเรียนที่ราบถึงลำดับขั้นตอน วิธีการจัดการเรียนการสอนและประโยชนM
ทไ่ี ด8รบั จากชุดฝกà ทกั ษะดนตรสี ากล เรือ่ ง การปฏบิ ตั กิ ีตารเM บอ้ื งต8น (Basic Guitar) อยDางชดั เจน
5. ครูชี้แจงให8นักเรียนที่ราบเกี่ยวกับบทบาทของนักเรียนในการเรียน โดยใช8 ชุดฝàกทักษะ
ดนตรสี ากล เรื่อง การปฏบิ ตั ิกตี ารเM บือ้ งตน8 (Basic Guitar) ใหเ8 ข8าใจ และเนน8 ยำ้ เรอ่ื งความซ่ือสัตยM สจุ ริตในระหวาD ง
การจัดกิจกรรรมการเรียนการสอน โดยหา8 มลอกเพ่อื น และไมดD เู ฉลยคำตอบ
6. ครูแจง8 จดุ ประสงคกM ารเรยี นรใ8ู หน8 กั เรยี นทรี่ าบ
7. ดำเนินการจดั กจิ กรรมการเรียนการสอนตามท่ีกำหนดไวใ8 นเลมD ท่ี 1 ความร8เู ก่ียวกับกีตารM
8. ให8นักเรียนศึกษาเน้ือหา ตัวอยDาง และลงมือทำกิจกรรมในชุดฝàกทักษะดนตรี สากลเรื่อง
การปฏิบตั กิ ตี ารMเบ้อื งต8น (Basic Guitar) ในเลมD ท่ี 1 ความร8เู ก่ยี วกับกตี ารM
9. ครูสังเกตพฤติกรรมของนักเรียน ความตั้งในในการเรียน การทำงานรDวมกันเปVนกลุDมของนักเรียน
ถ8านักเรียนมปี $ญหาหรือขอ8 สงสัยครูคอยใหค8 ำแนะนำและชDวยเหลือ
10. เวลาในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน โดยใช8ชุดฝàกปฏิบัติกีตารM (Guitar) เบื้องต8น
ของนักเรยี นแตลD ะคน หรือแตลD ะกลDุมอาจจะไมDเทาD กนั ครูควรยืดหยนุD ตามความเหมาะสมตามสถานการณM
11. ให8นักเรยี นทำแบบทดสอบหลังเรยี น เพือ่ ประเมนิ ความกา8 วหนา8 ทางการเรียน
12. ครูผู8สอนและนักเรียนรDวมกันสรุปบทเรียน หรือสDงตัวแทนจากชั้นเรียนออก มาสรุป
หน8าชั้นเรียน และ สรุปกจิ กรรมทปี่ ฏิบัติรDวมกัน
13. การจัดชั้นเรียน อาจจัดให8นักเรียนศึกษาเปVนรายบุคคลหรือรายกลุDมก็ได8
ตามความเหมาะสมในแตลD ะกจิ กรรมในแตDละชุดฝàกปฏบิ ัติ

การจดั การเรียนการสอนรายวชิ าทกั ษะกีตารI 1 วทิ ยาลยั การดนตรี มหาวทิ ยาลยั ราชภัฏบKานสมเด็จเจาK พระยา
ด8านแผนการจัดการเรียนการสอน ได8มีอาจารยMผู8รับผิดชอบรายวิชา ซึ่งเปVน อาจารยMประจำ

เปVนผู8กำหนดวางเปÖาหมายและจัดเตรียมแผนการจัดการเรียน การสอนให8ผู8สอนในแตDละรายวิชาให8ตDอเนื่อง
และสอดคล8องกันจำนวน 16 สัปดาหM และให8อาจารยMผู8สอนสามารถดาเนินการสอนได8ตามแผน

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา -6- Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

และบรรลุเปÖาหมายท่ี กำหนดไว8 ทั้งนี้ สำหรับรายวิชาทักษะกีตารM 1 เปVนรายวิชาที่มีเนื้อหาของการเรียน
การสอนที่มุDงเน8นเทคนิคขั้นพื้นฐานสำหรับนักศึกษา เนื่องจากเปVนรายวิชาแรกของ นักศึกษาชั้นปÇที่ 1
ทมี่ รี ะดบั ทักษะการบรรเลงทีแ่ ตกตาD งกัน ดงั นนั้ อาจารยM ผรู8 บั ผดิ ชอบรายวิชา จึงจดั ใหม8 ีเนอ้ื หาในแผนการสอน
ที่มีเทคนิคพนื้ ฐานที่สำคัญตอD การพัฒนาการบรรเลง ดังน้ี

1) เทคนคิ การดีดสลบั (Alternate Picking)
2) เทคนิคการดดี แบบประหยดั (Economy Picking)
3) เทคนคิ การดดี แบบกวาด (Sweep picking)
4) การดันสาย (Bending)
5) การเขยาD สาย (Vibrato)
6) การเกยี่ วและตบสาย (Hammer on Pull off)
7) การเลนD เลกาโต8 (Legato)
โดยเทคนิคดังกลDาว อยูDบนพื้นฐานของบันไดเสียงทุกบันไดเสียง และ นักศึกษาจะต8องเรียนรู8เทคนิค
การบรรเลงพร8อมการวิเคราะหMเชื่อมโยงองคMความรู8ทางดนตรีไปด8วยในตัว ด8านกระบวนการจัดการเรียน
การสอน พบวDา อาจารยMผู8สอน ได8มีการดำเนินการจัดการเรียนการสอนรายวิชาทักษะกีตารM 1 โดยเริ่มต8น
จากการแนะนำกฎเกณฑMตDาง ๆ ของรายวิชา มีการจัดแบDงกลุDมเรียนและเวลาเรียนในแตDละกลุDมให8เกิด
ความเหมาะสมและมีความทั่วถึงกันและมีการทดสอบกDอนเรียน จากการนำแบบฝàกหัดที่ผู8สอนจัดทำขึ้นเอง
มาให8นักศึกษาได8ฝàกบรรเลงการแบบฉับพลัน เพื่อต8องการประเมินทักษะการบรรเลงของนักศึกษาแตDละคน
ในเบื้องต8น รวมถึงการนำบทเพลง Technical Difficulties ของ Paul Gilbert ซึ่งเปVนบทเพลงหลักที่ใช8
ในการเรียนการสอนของรายวิชาโดยนักศึกษาทุกคนต8องบรรเลงบทเพลงดังกลDาว เพื่อใช8ในการทดสอบ
การบรรเลงในขั้นตDอ ๆ ไป และบทเพลงท่ีนักศึกษา เลือกเองตามความสนใจ ที่มีเทคนิคนอกเหนือจากเทคนิค
พื้นฐานที่รายวิชากำหนด เพื่อให8สามารถเรียนรู8เทคนิคเพิ่มเติมตามความสนใจ โดยอาจารยMผู8สอนได8ให8
คำแนะนำอยDางสม่ำเสมอ นอกจากนี้ ผู8สอนยังได8มีการแนะนำเทคนิคตDาง ๆ และ วิธีการบรรเลงกีตารM
ในระหวDางที่จัดการเรียนการสอนในชั้นเรียน พร8อมทั้งมี แหลDงข8อมูลค8นคว8าเพิ่มเติมในเว็บไซตM
Guitar Training’s Page ที่จัดทำขึ้นโดยผู8สอนเอง โดยการรวบรวมแหลDงข8อมูลจากหลาย ๆ แหลDงรวมกัน
และแบบฝàกหัด คำแนะนำตDาง ๆ โดยผ8ูสอนเอง เพื่อเปVนแหลDงเรียนรู8ให8กับนักศึกษาและเว็บไซตMอื่น ๆ ที่สำคัญ
เชDน Itc Guitar ที่เปVนแหลDงรวมบทเพลงบรรเลงประกอบ (Backing Track) สำหรับเครื่องดนตรีกีตารMไฟฟÖา
สมยั นิยมและสำหรบั ให8นักศึกษาได8ฝàกฝนและพัฒนา ทกั ษะการบรรเลงตามความสนใจ
ด8านการติดตDอประสานงานระหวDางรายวิชา พบวDา มีการติดตDอประสานงานระหวDางอาจารยM
ผร8ู บั ผิดชอบรายวิชาและอาจารยผM ูส8 อนในรายวชิ าอยDางสมำ่ เสมอ และมกี ารจัดต้งั กลมุD ทางเฟสบคุ (Facebook)
และแอปพลิเคชันไลนM (Application Line) สำหรับรายวิชาทักษะกีตารM 1 และกลุDมใหญDสำหรับนักศึกษา
กีตารMไฟฟÖา ทุกชั้นปÇและมีอาจารยMผู8สอนรายวิชากีตารMทุกรายวิชา รวมถึงอาจารยMผู8รับผิดชอบรายวิชาอยูDในกลุDมใหญD
เพื่อเปVนการเผยแพรDขDาวสารตDาง ๆ และมีการแลกเปลี่ยน ความรู8 แนะนำแหลDงข8อมูลตDาง ๆ ที่ทันสมัย
และนDาสนใจ ใหน8 ักศกึ ษาไดเ8 รยี นรอ8ู กี ด8วย

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา -7- Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

ด8านป$ญหาและอุปสรรค ในเรื่องของการวางเปÖาหมายและการวางแผน การสอน พบวDา
อาจารยMผู8สอน ได8จัดการเรียนการสอนเปVนไปตามแผนการสอนท่ี กำหนดไว8 แตDในเรื่องของการปฏิบัติการสอน
จริงนั้น ในเทคนิคพื้นฐานของแผน การสอนกำหนด ทำให8นักศึกษาสDวนใหญDที่สามารถบรรเลงได8แล8ว
และต8องการจะตDอยอดในการบรรเลงเทคนิคด8านอื่น ๆ ที่สูงขึ้น ทำให8เกิดการลดความสนใจตDอ การฝàกซ8อม
การบรรเลงและการเรียนรายวิชาลดน8อยลง โดยผู8สอนมีแนวทางการแก8ไขป$ญหา ให8นักศึกษาได8เลือก
บทเพลงตามความสนใจและมีแนวเพลงที่หลากหลาย นำมาใช8ในการบรรเลงควบคูDไปกับบทเพลงหลัก
ของรายวิชาที่กำหนดให8และผู8สอนได8ทำการแนะนำและสอนเทคนิคเพิ่มเติมให8กับนักศึกษา เพื่อให8เกิด
แรงจงู ใจตอD การฝกà ซ8อมมากยิ่งขึน้

ด8านป$ญหาและอุปสรรค ในเรื่องของกระบวนการจัดการเรียนการสอน พบวDา นักศึกษาบางสDวน
ขาดวินัยในการฝàกซ8อม ไมDรับผิดชอบภาระงานที่ได8รับมอบหมายให8ไปฝàกซ8อมและขาดเรียนอยูDบDอยครั้ง จึงทำให8เกิด
อุปสรรคตDอการเรียน การสอนตามแผนการสอนที่กำหนดสำหรับนักศึกษาบางคน โดยมีแนวทางการแก8ไข ป$ญหา
คือการหารือรDวมกันระหวDางอาจารยMผู8รับผิดชอบรายวิชาและอาจารยMผู8สอน หมั่นสอบถามคนรอบข8าง
เพ่อื ตดิ ตามถึงปญ$ หาของการขาดเรียนหรือการไมDรบั ผดิ ชอบตDอภาระงาน และแกไ8 ขป$ญหาเปนV กรณไี ป

ด8านการวัดและประเมินผล พบวDา ได8มีการตั้งเกณฑMการประเมินและ มีเครื่องมือการประเมินผล
ที่ชัดเจน โดยมีการประเมินจากพัฒนาการของนักศึกษาระหวDางเรียนและจากพัฒนาการที่ได8รับ
จากการทดสอบกDอนเรียน และหลังเรียน โดยมีรูปแบบการจัดสอบหลังเรียนด8วยการแสดงตDอสาธารณชน
เพื่อให8เกิดประสบการณMทักษะทางการแสดงดนตรีที่มีประสิทธิภาพและเลือกนำบทเพลงที่ ตนเองสนใจมาใช8
บรรเลงเพื่อรับการประเมินเพิ่มเติมจากบทเพลงหลักของรายวิชาที่ กำหนดให8เกณฑMการประเมินทดสอบ
การบรรเลงรายวิชาทักษะกีตารM 1 ซึ่งเกณฑMการประเมินนี้ถูกนาไปใช8ทั้งในการทดสอบกDอนเรียนและการสอบ
ปลายภาคเรยี น ประกอบไปดว8 ย

1) คณุ ภาพเสียง
2) ระดับความยากของบทเพลง
3) ความแมนD ยาของการบรรเลงเทคนคิ
4) การเข8าถงึ อารมณขM องบทเพลง
ซงึ่ แตลD ะเกณฑมM คี ะแนนเตม็ 25 คะแนนรวมท้งั สิน้ 100 คะแนน
การให8คะแนนโดยมีคณะกรรมการที่เปVนอาจารยMประจำที่เปVนอาจารยM ผู8รับผิดชอบรายวิชา
ทักษะกีตารM และอาจารยMพิเศษซึ่งเปVนผู8สอนในรายวิชาทักษะ กีตารMรายวิชาอื่น ๆ มารDวมเปVนกรรมการ
ในการประเมินผลการให8คะแนน และเปzดโอกาสให8บุคคลภายนอกสามารถเข8ามารับฟ$งการแสดงผลสัมฤทธ์ิ
ในปลายภาคเรียนของนักศึกษาในรายวิชาได8 โดยเสริมสร8างประสบการณMทางการแสดงดนตรีอยDาง มืออาชีพ
ตอD ไป (เอกลักษณM ปอÖ มทอง, 2562)

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา -8- Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

สรปุ และขKอเสนอแนะ
การจัดการเรียนการสอนทักษะปฏิบัติดนตรี กีตารM สำหรับผู8เริ่มต8น ผู8สอนควรศึกษาหลักการ

สอนดนตรีของนักการศึกษาดนตรีเพื่อนำมาปรับใช8กับการจัดการเรียนการสอนเพื่อให8เหมาะสมกับผู8เรียน
ซง่ึ มคี วามแตกตDางกนั ในแตDละบุคคล

การจัดการเรียนการสอนควรเริ่มจากงDายไปยาก เสียงกDอนสัญลักษณM เน8นการฟ$งกDอนเลDน
เน8นให8ผู8เรียนสังเกตและลอกเลียนแบบจากผู8สอน ผู8สอนควรจัดบรรยาการการสอนให8เหมาะสม
เตรียมสื่อการสอนให8เหมาะสม เพลงที่ใช8สอนควรเริ่มจากเพลงที่ผู8เรียนรู8จักและมีความชอบเพื่อดึงดูด
ความสนใจผู8เรียน การวัดและประเมินผลควรเปVนการให8ผู8เรียนบรรเลงเพลงที่ครูกำหนดให8หรือเพลงที่ผู8เรียน
เลือกโดยผDานการตัดสินใจจากผู8สอนเพื่อให8ตอบกับวัตถุประสงคMการวัดประเมินผลเรื่องนั้น ๆ และผู8เรียน
กับผ8ูสอนควรมีชDองทางการติดตDอซึ่งกันและกันเพื่อเปVนการเผยแพรDขDาวสารตDาง ๆ และมีการแลกเปลี่ยน
ความร8ู แนะนำแหลงD ขอ8 มูลตาD ง ๆ ที่ทันสมัย และ นาD สนใจใหผ8 8ูเรียนไดเ8 รยี นร8ู

บรรณานกุ รม
ก่งิ แก8ว ศริ โิ ชคชยั . (2559). ชุดฝก% ทกั ษะดนตรสี ากล เรอื่ ง การปฏบิ ัติกีตารเ< บือ้ งต>น. โรงเรยี นสตั หีบวทิ ยาคม. ชลบุรี:
ประพนั ธMศกั ดิ์ พมDุ อนิ ทรM. (2557). ทฤษฎีการสอนดนตร.ี สืบค8น จาก https://goo.gl/8BBVxi.
ปริญลดา อาจหาญ, เคลน บุณยานันตM, สุจิตรา เลิศเสม บุณยานันตM. (2564). การพัฒนาชุดการสอนทักษะกีตาร<

พนื้ ฐาน โดยใช>รปู แบบการเรียนการสอนทกั ษะปฏิบัติของ แฮโรว< สำหรบั นักเรยี นระดับชัน้ ประถมศกึ ษา
ปSท่ี 5 โรงเรียนสาธติ มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั พิบูลสงครามฝXายปฐมวยั และประถมศึกษา.
มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั พบิ ลู สงคราม. พษิ ณุโลก:
เอกลักษณM ปอÖ มทอง. (2562). ศกึ ษาการจดั การเรียนการสอนรายวชิ าทกั ษะกตี าร< 1 วิทยาลยั การดนตรี
มหาวิทยาลัยราชภฏั บา> นสมเดจ็ เจ>าพระยา. มหาวิทยาลัยราชภฏั บา8 นสมเดจ็ เจา8 พระยา.
กรงุ เทพมหานคร:

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา -9- Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

ดนตรีกบั พฒั นาการทางเชาวนป= ญ? ญาของเด็กทารกแรกเกดิ จนถงึ วยั ประถมศกึ ษาตอนปลาย
MUSIC AND COGNITIVE DEVELOPMENT OF NEWBORN BABY – SECONDARY
SCHOOL STUDENT.

ธนาวุฒิ พรหมเกตุ2
Thanawut Phromket

หลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิต (4 ป)5 คณะศิลปศึกษา สถาบนั บัณฑิตพัฒนศิลป=
Bachelor of Education Program (4 years), Faculty of Art Education, Bundipatnasilpa Institute.

บทคัดยอU

กระบวนการพัฒนาทางเชาวนMป$ญญา ของมนุษยMเปVนกระบวนการรับรู8ที่เกิดขึ้นตามกลไก
ทางธรรมชาติและเปVนวิวัฒนาการทางการเติบโตของมนุษยMตามวัยที่เปลี่ยนแปลงไป แตDกระบวนการพัฒนา
ดังกลDาวนั้นมีป$จจัยรอบด8านที่เปVนตัวกระตุ8นและสDงเสริมอยDางมีนัยสำคัญนักจิตวิทยาผู8มีชื่อเสียงของโลกอยDาง
ฌอง เพยี เจตM เจา8 ของทฤษฎี Cognitive Development Theory ได8แบDงกระบวนการพฒั นาทางเชาวนปM ญ$ ญา
ออกเปVน 4 ลำดับขั้นตามชDวงระหวDางวัยอายุ ตั้งแตD 0 – 15 ปÇ ซึ่งจะเห็นได8วDาตั้งแตDเปVนทารกแรกเกิดจนก8าว
เข8าสูDชDวงของการเปVนวัยรุDน เปVน กระบวนการพัฒนาที่ถูกกระตุ8นและสร8างเสริมจากสภาพแวดล8อมรอบตัว
ซึ่งสDงผลตDอการรับรู8 เรียนรู8 และการคิดของมนุษยM โดยเฉพาะอยDางยิ่งจากเสียงที่ได8ยินผDานโสตประสาทสัมผัส
ไมDวDาจะเปVนเสียง ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ หรือเสียงที่ถูกทำให8เกิดขึ้นเพื่อจุดมุDงหมายใดจุดมุDงหมายหน่ึง
อยDางไรก็ดี บทความนี้มุDงเน8นที่จะกลDาวถึงเฉพาะเสียงของเครื่องดนตรีตDาง ๆ ที่สอดแทรกไว8ในกิจกรรมทาง
ดนตรีและการเรียนดนตรี เพื่อเปVนแนวทางให8กับครู อาจารยM รวมถึงผู8ปกครองในการเลือกใช8เพื่อสDงเสริม
พัฒนาการรับรู8 เรียนรู8 การคิด และการตอบสนองเชิงบวกทางเชาวนMป$ญญา ที่สDงผลตDอพัฒนาการของ
วุฒิภาวะทางอารมณM ทางจิตใจ และพัฒนาการทางสังคมของมนุษยM ทำให8เกิดการพัฒนาที่ครอบคลุม ทั้งทาง
กายภาพ ทางจิตใจ ทางสติป$ญญา ทางวุฒิภาวะ ทางอารมณM ทางความคิด อันเปVน องคMประกอบสำคัญ
ของการพัฒนาใหเ8 ด็กเติบโตขน้ึ เปนV ทรัพยากรมนษุ ยทM มี่ คี ุณคาD ของสงั คมและ ประเทศชาติตอD ไปในอนาคต

คำสำคญั : พัฒนาการทางเชาวนปM ญ$ ญา,โสตประสาทสัมผัส,กิจกรรมเรียนร8ทู างดนตรเี ครอ่ื งดนตรี,สำหรบั เดก็ เลก็ ,
วฒุ ภิ าวะ

2 นกั ศึกษาสาขาดนตรศี ึกษา, หลักสูตรศกึ ษาศาสตรบัณฑิต (4 ป:) คณะศลิ ปศึกษา สถาบันบณั ฑติ พัฒนศิลปA
E – mail : [email protected]

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา - 10 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

Abstract

Cognitive development of human is naturally constructed and changed upon
growing-up stages of individual. Moreover, the environmental experiencing also plays a crucial
role in this process of developing. Jean Piaget divided his “Theory of Cognitive Development”
into 4 stages according to the age changed since being as a newborn baby unto becoming
a teenager (0 - 15 years old). Apparently, the surrounding environment would directly affect
human’s recognizing, learning, and thinking. Especially, the sound they hear through
the auditory apparatus no matter from what source it comes from either on purpose
or by co-incidence. However, this article will focus just only the sound of instruments
in musical learning activities that teachers and parents may use as supportive tools to optimize
the cognitive development of the children. It will also help to maturate their emotion
and recognition, including social developments that are the key factors to make children
growing up as valuable human resources for the future of the society and their own country.

Keywords : Cognitive Development, Auditory Apparatus, Musical Learning Activities, Musical
Instruments for Kids, Maturity

บทนำ
ในสังคมยุคป$จจุบันดนตรีมีบทบาทกับมนุษยMในทุกเพศทุกวัย โดยมากความสัมพันธMของดนตรี

กับมนุษยM จะถูกตีความเปVนเพียงสิ่งให8ความบันเทิงในกิจกรรมเชิงสันทนาการตDาง ๆ หรือเปVนสิ่งที่ชDวยบรรเทา
ทุกขMทางจิตใจ ทำให8รู8สึกผDอนคลาย ปลดปลDอยความเครียดทางอารมณMเพียงเทDานั้น แตDแท8จริงแล8วดนตรี
สามารถเข8ามามีบทบาทและกDอให8เกิดคุณประโยชนMตDอมนุษยMได8มากกวDานั้น โดยเฉพาะการนำดนตรีมาเปVน
สDวนหนึ่งในการสDงเสริมพัฒนาการตDาง ๆ ทั้งด8านรDางกายและจิตใจตั้งแตDวัยแรกเกิด เพื่อให8พร8อมที่จะก8าวเข8าสDู
การเจริญเตบิ โตท้งั ทางราD งกายและจติ ใจอยDางสมบูรณM

ดนตรีสามารถนำมาประยุกตMใช8กับเด็กเล็ก ๆ ได8โดยที่เด็กเพียงแตDใช8ประสาทสัมผัสทางการ
ได8ยินในการรDวมกิจกรรมทางดนตรีนั่นเพราะปฏิสัมพันธMแรกที่มนุษยMรับรู8ได8นับแตDการกDอกำเนิดเปVนชีวิต
คือ “การได8ยินเสียง” ซึ่งเปVนการรับรู8เสียงที่ได8ยินผDานโสตประสาทสัมผัส (Auditory Apparatus) เสียงเปVน
พลังงานรูปแบบหนึ่งซึ่งประสาทสัมผัสของมนุษยMสามารถรับรู8ได8กDอนสิ่งอื่นใดและจะมีปฏิกิริยาตอบสนองตDอ
เสียงที่ได8ยินแตกตDางกันไป ระบบประสาทการได8ยินหรือการฟ$งของมนุษยMจะเริ่มทำงานตั้งแตDอายุครรภM
ประมาณ 5 เดือน (วิทยา ถิฐาพันธM, 2553) โดยทารกในครรภMจะได8ยินทั้งเสียงที่มาจากภายนอก เชDน เสียงพูด
คุยของคุณพDอคุณแมD เสียงเพลงที่ร8อง ขับกลDอม เสียงดนตรีที่เปzดให8ฟ$งผDานลำโพง หูฟ$งและอื่น ๆ และเสียง
ที่เกิดจากภายใน เชDน เสียงจังหวะการเต8นของหัวใจ วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณM

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา - 11 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

ในพระบรมราชูปถัมภM ปÇที่ 12 ฉบับที่ 1 มกราคม - เมษายน 2561 232 เสียงการไหลเวียนของระบบเลือด
ในราD งกาย เสยี งการบบี ตัวของกระเพาะอาหารและการทำงานของกรดในกระเพาะและลำไส8 เปนV ต8น

เสียงตDาง ๆ ที่มนุษยMได8ยินและมีการตอบสนองในเชิงการเคลื่อนไหวนั้น เปVนจุดเริ่มต8น
ของพัฒนาการการรับรู8และการเรียนรู8อันจะสDงผลตDอการพัฒนาทางเชาวนMป$ญญาของมนุษยMเมื่อเติบโตขึ้นตาม
วัยแบบเปVนขั้นเปVนตอน นักจิตวิทยาที่มีชื่อเสียงหลายทDานได8ทำการวิจัยและประมวลผลออกมาเปVนทฤษฎี
ที่เกี่ยวกับพัฒนาการทางเชาวนMป$ญญาที่สัมพันธMกับกระบวนการรับรู8และเรียนรู8ของมนุษยMในวัยที่แตกตDางกัน
ซึ่งทฤษฎีทางพัฒนาการของเด็กสDวนมากมีรากฐานมาจากทฤษฎีพัฒนาการทาง เชาวนMป$ญญาของ ฌอง เพียเจตM
(Jean Piaget) และหากวิเคราะหMรDวมไปกับทฤษฎีการเรียนรู8ทางด8านดนตรีแล8ว จะเห็นได8วDามีความเชื่อมโยง
และสัมพนั ธMกนั ซ่ึงสามารถนำมาบรู ณาการและประยุกตใM ช8 เพอื่ สDงเสรมิ การพัฒนาซึ่งกนั และกันได8เปนV อยาD งดี

เนอ้ื หา
ฌอง เพียเจตM (Jean Piaget 1896-1980 อ8างใน Boeree, 2006; จิราภา เต็งไตรรัตนM, 2554)

กลDาววDา ความสามารถของการรับรู8 เรียนรู8 การคิด และสติป$ญญาของเด็กนั้นแตกตDางจาก ผู8ใหญD
และการพัฒนาต8องทำอยDางตDอเนื่องและเปVนขั้นเปVนตอนตามวัย ซึ่งเด็กแตDละคนจะมีอัตราการพัฒนาที่ช8า
หรือเร็วไมDเทDากัน โดยเฉพาะเด็กวัยแรกเกิดจนกระทั่งถึงอายุ 15 ปÇ เด็กตั้งแตDแรกเกิดถึงอายุ 15 ปÇนี้
จะเปVนชDวงวัยแหDงการพัฒนาในทุก ๆ ด8าน โดยเพียเจตMได8 อธิบายวDา เด็กวัยแรกเกิดจนถึงอายุ 2 ปÇ เปVนชDวง
ระยะพัฒนาการของระบบประสาทสัมผัสและ กล8ามเนื้อ ซึ่งเด็กในวัยนี้จะยังไมDสามารถแยกตนเองออกจาก
สิ่งแวดล8อมรอบ ๆ ตัวได8 โดยในชDวง 18 เดือนแรกนั้น พฤติกรรมที่เด็กจะแสดงออกมาล8วนเปVนพฤติกรรม
ที่ตอบสนองตามธรรมชาติหรือมาจากการถูกกระตุ8นโดยสิ่งแวดล8อมรอบตัว โดยที่พฤติกรรมเหลDานั้นไมDผDาน
กระบวนการทางความคิดแตDอยDางใด ฉะนั้นกิจกรรมทางดนตรีที่เหมาะสมกับชDวงวัยทารกนี้จึงควรเปVนกิจกรรม
ที่มีลักษณะของการเปzดโอกาสให8เด็กได8แสดงพฤติกรรมที่ตอบสนองตDอสิ่งเร8าจากภายนอก เชDน การสนองตอบ
ตDอเสียงที่ได8ยินไมDวDาจะเปVนเสียงฮัมเบา ๆ ด8วยการเคลื่อนไหวรDางกายหรือตอบสนองด8วยการแสดงออกทางสี
หน8า เชDน การยิ้ม หัวเราะ หรือร8องไห8 ดังนั้นดนตรีที่เหมาะสมที่จะเปzดให8เด็กในวัยนี้ฟ$งควรเปVนดนตรีที่มี
จังหวะและทDวงทำนองเรียบ ๆ สบาย ๆ และไมDดังหรือมีจังหวะที่เร็วจนเกินไป เพราะเด็กในวัยนี้มี
ความอDอนไหวคDอนข8างงDายตDอสิ่งแวดล8อมรอบ ๆ ตัว ดนตรีที่มีทDวงทำนองเรียบ ๆ สบาย ๆ จะทำให8เด็กรู8สึก
ผDอนคลายอารมณMดีไมDตกใจผวาร8องไห8หรือรู8สึกกลัวหรือเลือกเพลงที่มี เนื้อร8องหรือทDวงทำนองสั้น ๆ และซ้ำไป
ซ้ำมา อยDางเชDน “Twinkle Little Star” “Hickory Dickory Dock” และ “Lullaby” ซึ่งในระหวDางที่ร8อง
หรอื เปดz เพลงน้ัน ๆ กค็ วรทจี่ ะหยุดเปนV ชวD ง ๆ เพอื่ สงั เกตดูการตอบสนองของเด็กด8วย

เด็กที่มีชDวงอายุตั้งแตD 4 - 8 เดือน การเคลื่อนไหวของเด็กจะเริ่มมีจุดมุDงหมายมากขึ้น พฤติกรรม
การเคลื่อนไหวของเด็กจะเริ่มเปVนการกระทำเพื่อต8องการสื่อสารอะไรบางอยDาง เด็กจะมีความสนใจตDอสิ่งของ
ตDาง ๆ รอบตัว ระบบประสาทการรับรู8ความรู8สึกตDาง ๆ จะเริ่มมีบทบาทมากขึ้นเริ่มหยิบจับวัตถุสิ่งของตDาง ๆ
รอบตัวได8แตDกล8ามเนื้อยังไมDแข็งแรงมากพอจึงไมDสามารถถือของเหลDานั้นไว8ได8นานและมักจะทำสิ่งของตกหลDน
บDอย ๆ (กรมสุขภาพจิต, ม.ป.ท ) ซึ่งกิจกรรมเรียนรู8ทางด8านดนตรีที่สามารถจัดให8กับเด็กในวัยนี้เพื่อชDวย

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา - 12 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

สDงเสริมศักยภาพและพัฒนาการของเด็กทั้งทางด8านรDางกายและการสื่อสาร คือการจัดของเลDนหรือเครื่องดนตรี
สำหรับเด็กเล็ก โดยเฉพาะเครื่องดนตรีที่มีเสียงกรุØงกริ๊ง เพิ่มเข8าไปในกิจกรรมเรียนรู8ทางดนตรีเพื่อชDวยสDงเสริม
การพัฒนาทางเชาวนMป$ญญา ตัวอยDางประเภทของเครื่องดนตรีที่เหมาะสมกับวัยนี้ ได8แกD เครื่องดนตรีประเภท
เครื่องตี กระทบ (Percussion) เชDน ลูกแซก (Maracas) กระดิ่ง (Bell) กลองใบเล็ก (Drum) เปVนต8น โดยจัด
วางของเลDนหรือเครื่องดนตรีและอุปกรณMตDาง ๆ ไว8ใกล8ตัว นอกจากนั้นคุณพDอคุณแมDอาจจะชDวยประคอง
หรอื จบั มือเพื่อให8เดก็ เร่มิ ทจ่ี ะได8รับประสบการณแM ละเรยี นรด8ู ว8 ยตวั เองจากการใช8มอื และเท8าท่จี ะทำให8เกิดเสยี ง
ตาD ง ๆ จากการกระทบของเครอื่ งดนตรีทว่ี างไว8ใกล8ๆ นน้ั

อีกหนึ่งกิจกรรมที่จะชDวยสDงเสริมเชาวนMป$ญญาให8กับเด็กวัยนี้ คือ การเขยDา เคาะหรือตี
เพื่อดึงดูดความสนใจ โดยการทำให8เกิดเสียงบ8างและหยุดบ8างและปลDอยให8เกิดความเงียบบ8างสลับกันไปมา
เพื่อให8เด็กเกิดกระบวนการรับรู8และการคิดสงสัยถึงที่มาของเสียงวDาเสียงที่ได8ยินนั้นมาจากไหน ทำไมจึงมีเสียง
และทำไมเสียงจึงหายไป เนื่องจากเด็กวัยนี้ยังมีความเชื่อวDาวัตถุที่มองไมDเห็นนั้นไมDมีอยูDจริง ซึ่งจะสังเกตได8
จากการที่นำผ8าหDมมาคลุมของเลDนที่อยูDตรงหน8าของเด็ก เด็กจะเกิดความไมDพอใจที่ของเลDนของตนหายไป
เพราะยังไมDเข8าใจวDาของเลDนนั้นยังอยูDใต8ผ8าหDม การใช8กิจกรรมทางดนตรีดังกลDาวข8างต8นมีความสอดคล8องกับ
การชDวยพัฒนาให8เด็กมีการรับรู8 เรียนรู8 การคิดและสามารถ จะเริ่มทำความเข8าใจวDา วัตถุนั้นก็มีตัวตนอยูDจริง
แม8จะมองไมเD หน็ กต็ าม

การพูดคำศัพทMแคDสองสามคำพร8อม ๆ กับการ เขยDา เคาะ หรือตี เครื่องดนตรีตีกระทบ
สำหรับเด็ก เชDน “เลDน และ หยุด” “หยุด และ เลDน” “เลDน ตี กลอง” “เลDน ตี ระฆัง” ฯลฯ ซึ่ง เด็กจะเร่ิม
เรียนรู8จากเสียงที่ได8ยิน และเสียงที่เงียบหายไป เชื่อมโยงเข8ากับเสียงของคำที่ได8ยินและความหมายของสิ่งที่ได8
ยินก็เปVนอีกกิจกรรมหนึ่งที่สDงเสริมพัฒนาการของเด็กทางด8านการสื่อสาร ถึงแม8วDาเด็กในวัยนี้จะยังไมDสามารถ
สื่อสารโต8ตอบกลับมาเปVนคำพูดได8 แตDการเชื่อมโยงการเลDนเครื่อง ดนตรีประเภทตีกระทบเหลDานี้กับการออก
เสียงค าเรียกเครื่องดนตรีหรือเสียงของเครื่องดนตรีนั้น ๆ ก็จะทำให8เกิดพัฒนาการทางการรับรู8และการเรียนร8ู
ได8เชDนกัน โดยเฉพาะเด็กที่มีอายุ 7-9 เดือนอาจเปลี่ยนรูปแบบให8เปVนกิจกรรมในลักษณะของการแตะสัมผัสไป
ที่ตำแหนDงของอวัยวะสDวนตDาง ๆ บนรDางกายของเด็ก ควบคูDไปกับการร8องและการเลDนเครื่องดนตรีเนื่องจาก
เด็กวัยนี้เปVนวัยที่กำลงั เรียนรู8ในเรื่องการเข8าจังหวะกับเสียงเพลง (กรมสุขภาพจิต, ม.ป.ท) เชนD การกดคียMบอรMด
สำหรับเด็ก เลDนไปพร8อมกับการออกเสียงร8องเพื่อเลียนเสียงของตัวโน8ต โด เร มี ฟา ซอล (Do-Re-Me-Fa-
Sol) แล8วใช8การแตะสัมผัสอวัยวะบนรDางกายของเด็ก เชDน เมื่อร8อง “โด” ก็แตะที่เท8า ร8อง “เร” ก็แตะที่ หัวเขDา
รอ8 ง “มี” กแ็ ตะท่ีหน8าทอ8 ง รอ8 ง “ฟา” ก็แตะท่หี วั ไหลD และ ร8อง “ซอล” ก็แตะที่ศรษี ะ

สำหรับเด็กที่มีชDวงอายุตั้งแตD 8 -12 เดือน เพียเจตMได8อธิบายวDา เปVนชDวงวัยที่เริ่มมีพัฒนาการ
ทางด8านการประสานงานของอวัยวะดีขึ้น กลDาวคือ อวัยวะที่เกี่ยวกับการเคลื่อนไหวจะเริ่มทำงานและรับร8ู
ความรู8สึกตDาง ๆ ได8ชัดเจนขึ้น สมองสDวนสั่งการสามารถทำงานประสานกับอวัยวะในรDางกายอยDางเปVนระบบ
กล8ามเนื้อแขนและขาจะแข็งแรงและมีกำลังพอที่จะขยับตัวเองได8จากการส่ังการของสมองไมDวDาจะเปVนการพลิก
ตะแคงตัว การนั่ง การคลานไปข8างหน8าหรือแม8กระทั่งการคลานถอยหลังและสามารถที่จะนำประสบการณMการ
รับรู8และการเรียนรู8สิ่งตDาง ๆ ในอดีต มาเปVนตัวชDวยในการคิดและหาหนทางที่จะแก8ไขป$ญหางDาย ๆ

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา - 13 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

(สรุ างคM โค8วตระกลู , 2559) ซ่ึงสามารถเหน็ ไดจ8 ากการทเี่ ด็กเร่มิ ร8ูจัก สังเกต เรยี นรู8 และสามารถเขา8 ใจได8วาD วตั ถุ
นั้นยังคงมีตัวตนอยูD ถึงแม8วDาจะไมDเห็นวัตถุนั้น เชDน เมื่อมีใครสักคนนำตุØกตาของเด็กไปซDอนไว8ใต8กลDอง ในขณะ
ที่เด็กก็เห็นเหตุการณMนั้นอยูDตลอดเด็กก็จะสามารถคลานไปหาและยกกลDองข้ึนเพื่อเอาตุØกตาออกมาได8
ซึ่งพฤติกรรมนี้เปVนการกระทำอยDางจงใจและมีจุดมุDงหมาย สำหรับเด็กในวัยเริ่มที่จะคลานและเคลื่อนไหว
ได8เองหรือในเด็กบางคนที่มีพัฒนาการทางกายภาพที่เจริญเติบโตเร็ว มีกล8ามเนื้อและกระดูกที่แข็งแรงเด็ก
ก็จะเริ่มนั่ง เริ่มคลาน หัดทรงตัวยืนและเริ่มหัดก8าวเดิน เด็กจะตื่นเต8นและสนุกกับการได8เรียนรู8กับการได8สัมผัส
สิ่งตDาง ๆ ที่อยูDรอบตัว กิจกรรมดนตรีที่สอดคล8องกับพัฒนาการตามชDวงอายุของเด็กวัยนี้คือ การสDงเสริมให8เด็ก
มีโอกาสที่จะเรียนรู8เสียงของเครื่องดนตรีที่เปVนของเลDนด8วยตัวเอง ไมDวDาจะเปVนเครื่องดนตรีประเภทตี กระทบ
คียMบอรMด ระนาดอØอฟ และของเลDนอื่น ๆ ที่มีเสียงเพื่อให8ได8ลองสัมผัส ลองเลDน ลองกด ลองดีด ลองเคาะ ลอง
ตี และลองเปõา เด็กจะได8สนุกสนานและตื่นตาตื่นใจกับเสียงตDาง ๆ โดยมีคุณพDอคุณแมDคอยเฝÖาสังเกตดูอยูDหDาง
ๆ หรืออาจจะทำกจิ กรรมเรียนรูท8 างดนตรดี ังกลDาวรDวมกับเด็กโดยทำใหด8 ู

เด็กที่มีชDวงอายุตั้งแตD 13 - 24 เดือน ถือวDาเปVนชDวงที่เด็กจะมีพัฒนาการทางรDางกาย
คDอนข8างมาก สวD นใหญDมักเริ่มเดนิ วิ่ง และปนÇ ปõายดว8 ยความซกุ ซน เพราะความอยากร8อู ยากเหน็ ตาม ธรรมชาติ
ทฤษฎีพัฒนาการทางเชาวนMป$ญญาของเพียเจตM ได8อธิบายวDา ชDวงวัยนี้เปVนชDวงที่เด็กเริ่มมี ความอยากรู8
อยากเหน็ เรม่ิ เรยี นรจ8ู ากการลองผดิ ลองถกู และมพี ัฒนาการการรบั ร8ู เรียนร8ู และการคิด เพราะเรมิ่ เคลือ่ นไหว
ด8วยตัวเองได8อยDางอิสระ เริ่มสัมผัสกับสิ่งรอบตัวด8วยตัวเองตามอำเภอใจ เริ่ม สื่อสาร พูดจา ออกเสียงเปVนคำ
งDาย ๆ ได8 เริ่มสนุกเพลิดเพลินกับการได8ยินคำที่มีลักษณะคล8องจอง พ8องเสียง เริ่มเคลื่อนไหวโดยใช8มือและเท8า
ตามจังหวะของดนตรีหรือเพลงที่ได8ยิน กิจกรรมเรียนรู8ทางดนตรีที่จะชDวยสDงเสริมพัฒนาการสำหรับเด็กในวัยน้ี
คือ การร8องเพลงหรือเปzดเพลงพร8อมกับการ เขยDา เคาะ หรือตี การใช8เครื่องดนตรีที่มีคุณลักษณะใกล8เคียง
กับเครื่องดนตรีของจริงแตDอาจจะยDอสัดสDวนไมDวDาจะเปVนเครื่องดนตรีประเภทเครื่องตีกระทบ เชDน
กลองรำมะนาที่มีลูกพรวนผูกไว8 (Tambourine) และกลอง (Drums) หรือการเขยDาลูกแซก (Maracas)
ใหเ8 กดิ เสยี งไปตามจงั หวะของเพลงซง่ึ กจิ กรรมดนตรลี กั ษณะนจ้ี ะชวD ยใหเ8 ดก็ สามารถทจ่ี ะทำตามเปนV การชวD ยให8
เด็กฝàกฝนการนับจังหวะตามเสียงดนตรีที่ได8ยินไปในตัว กิจกรรมดังกลDาวสามารถจะเสริมการเรียนรคู8 ำศัพทMพื้น
ๆ ใหก8 ับเด็กไดด8 8วย เชDน คำศพั ทMเกี่ยวกับอวยั วะสวD นตDาง ๆ ในราD งกาย เชนD ตา หู คอ จมูก ปาก ไหลD แขน เขDา
เท8า เปVนต8น โดยใช8เสียงที่เกิดจากเครื่องดนตรีประกอบการสอน คDอย ๆ ทำกิจกรรมทาง ดนตรีประกอบ
การเรียนรู8เกี่ยวกับคำศัพทMอยDางช8า ๆ เพื่อให8เด็กได8คิดตามและเริ่มที่จะทำความเข8าใจ วDาอวัยวะแตDละสDวน
ของรDางกายนั้นอยูDสDวนไหนตำแหนDงไหนและเรียกวDาอะไรบ8าง เด็กในชDวงวัยนี้จะเริ่มเรียนรู8คำศัพทMตDาง ๆ
มากขึ้นโดยจะเริ่มต8นจากคำศัพทMที่เกี่ยวข8องกับคน สัตวMหรือสิ่งรอบ ๆ ตัวจะเริ่มแยกแยะเสียงตDาง ๆ ที่ได8ยิน
และสามารถจดจำทDาทางหรือการเคลื่อนไหวประกอบตามที่ตัวเองได8เคยทำกิจกรรมเหลDานั้นมา เริ่มออกเสียง
ร8องตามคำบางคำโดยเฉพาะคำสั้น ๆ ทีละ 1-2 คำ เด็กจะไมDรู8สึกสนุก ตื่นเต8นตDอเสียงที่ได8ยิน จะมีการพูดซ้ำ
คำที่ตัวเองเริ่มที่จะออกเสียงได8 เริ่มจดจำ ทDวงทำนองของเพลง ดังนั้นการใช8ทำนองเพลงที่ซ้ำ ๆ กันร8องวนไป
วนมา แตDเปลี่ยนคำไปเรื่อย ๆ ก็จะชDวยให8เด็กสามารถเรียนรู8และจดจำได8งDายและรวดเร็วขึ้น การเลDานิทาน
หรือเรื่องราวเกี่ยวกับสิ่งรอบ ๆ ตัวเด็กด8วยเสียงเพลงหรือแม8แตDการเขยDา เคาะหรือตี เปVนจังหวะประกอบ

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา - 14 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

การเลDาก็จะสามารถดึงความสนใจและชDวยให8เด็กมีสมาธิในการฟ$งและคิดตาม ซึ่งจะชDวยให8กระบวนการรับรู8
เรียนรแ8ู ละการทำความเขา8 ใจมปี ระสิทธิภาพดียงิ่ ข้ึน

เด็กที่มีชDวงอายุตั้งแตD 2 -4 ปÇ เปVนวัยที่เข8าสูDระบบการเรียนรู8ที่เปVนรูปแบบและเปVนแบบแผน
(Pre-school หรือ Nursery) การวางแผนเกี่ยวกับการเรียนวDาอะไรคือสิ่งที่เด็กสนใจหรือสิ่งที่ชอบ จึงเปVน
เรื่องที่สำคัญยิ่งสำหรับเด็กที่กำลังเติบโตเข8าสูDวัยนี้ การเฝÖาสังเกตกระบวนการเรียนรู8ของเด็ก ตั้งแตD 0 - 24
เดือนจึงเปVนการเก็บข8อมูลที่สำคัญเพื่อประกอบการวางแผนและการตัดสินใจของคุณพDอคุณแมDที่จะได8
เลือกสรรหรือจัดสรรกระบวนการเรียนรู8ในระบบ (School) ที่คิดวDาเหมาะสมที่สุดและดีที่สุดสำหรับลูกของตน
เด็กในวัยนี้ควรมุDงเน8นที่จะพัฒนาด8านการรับรู8และความเข8าใจสิ่งตDาง ๆ รอบตัว พยายามเพิ่มกิจกรรมการรับรู8
เรียนรู8 การคิดตาม โดยใช8กิจกรรมดนตรีเปVนตัวชDวยแตDไมDต8องกังวลจนเกินไปเกี่ยวกับการพูดของเด็กเพราะเด็ก
จะเก็บข8อมูลในลักษณะของการรับรู8 เรียนรู8 และ การคิดแล8วแสดงออกเปVนคำพูดหรือการกระทำออกมาเอง
เมื่อเด็กพร8อมที่จะตอบสนองหรืออยากที่จะโต8ตอบการเรียนรู8ด8านภาษาของเด็กวัยนี้จะเริ่มมีพัฒนาการที่
รวดเร็วขึ้น เริ่มมีการใช8ภาษาเพื่อการสื่อสารมากขึ้นและมีความเข8าใจในสัญลักษณM เครื่องหมายและรูปภาพ
มากขึ้น ดังนั้นการใช8เสียงดนตรีหรือเสียงเพลงประกอบจะยิ่งชDวยทำให8กระบวนการเรียนรู8ได8ผลสัมฤทธิ์เพ่ิม
มากข้ึน เชนD การรอ8 งเพลง แลว8 ใสชD ่ือของเดก็ เข8าไป เชนD “Baby ฟาÖ ใส Baby ฟÖาใส , Where are you? Here,
I am. Here, I am. How do you do? ” หรือการเลDนดนตรปี ระกอบการเรียนรูส8 ่ิงตDาง ๆ ที่เปVน รูปภาพทำซ้ำ
ไปซ้ำมาทุกวัน พยายามใช8ดนตรีประกอบในทุกกิจกรรมการเรียนรู8ของเด็กในวัยนี้ เพื่อ กระตุ8นในเกิดการสนใจ
และมีสมาธิกับกิจกรรรมการเรียนรู8ที่กำลังทำอยูD ซึ่งอยDาลืมวDาบรรยากาศของการเรียนรู8ที่ดีจะชDวยสDงเสริม
ทัศนคติเชิงบวกตDอกระบวนการเรียนรู8โดยองคMรวมและเปVนการเตรียมความพร8อมของเด็กสำหรับการเรียนรู8ท่ี
จะมีความสลับซับซ8อนมากขนึ้ เมอ่ื เด็กเจรญิ เติบโตขนึ้ ตามวัย

สำหรับเด็กที่เข8าสูDระบบการเรียนการสอนที่เปVนแบบแผนและยDางเข8าสูDชDวงอายุ 4 – 7 ปÇ
เด็กในชDวงวัยนี้จะมีพฤติกรรมที่เริ่มฉายแววให8เห็นพัฒนาการทางด8านการรับรู8 เรียนรู8 และการคิดอยDางเห็นได8
ชัดเจน กลDาวคือ จะมีความเปVนตัวของตัวเองมากขึ้น ชอบที่จะทำอะไรด8วยตัวเองมีความมั่นใจมากขึ้นและเริ่ม
ฉายแววความคิดเชิงสร8างสรรคMและความโดดเดDนเฉพาะด8าน โดยทั่วไปเด็กวัยน้ี มักจะใช8เวลากับของเลDน
หรือสิ่งที่ตัวเองชอบนานขึ้น รวมทั้งมีการใช8จินตนาการและความคิด สร8างสรรคMในกิจกรรมหรือการเลDนนั้น ๆ
โดยเด็กจะมีการแสดงออกทางอารมณMมากขึ้น ไมDวDาจะดีใจ เสียใจ ตื่นเต8น ตกใจกลัว หรือวิตกกังวล การตอบ
โต8ทางด8านภาษาพูดจะมีการพัฒนาขึ้นอยDางเปVน รูปธรรม เพราะเด็กจะเรียนรู8คำศัพทMและความหมาย
ของคำศัพทMมากขึ้น สามารถเข8าใจประโยคำถามงDาย ๆ และสามารถตอบคำถามได8อยDางมีเหตุมีผล
มีพัฒนาการทางด8านอารมณMและเริ่มมีความรู8สึกที่ละเอียดอDอน มีความเข8าใจความต8องการของตัวเองมากข้ึน
สามารถแยกแยะได8วDาสิ่งใดที่ชอบและสิ่งใดที่ไมDชอบ และจะเริ่มแสดงความรู8สึกและทัศนคติตDอประสบการณM
ทางดนตรีอยDางตรงไปตรงมาไมDปzดบังไมDวDาดนตรีหรือเพลงนั้นจะสื่ออารมณMเศร8าหรืออารมณMสดใส สนุกสนาน
รื่นเริง โดยจะยืนสงบนิ่งเมื่อฟ$งเพลงที่มีทDวงทำนองที่ช8าและเสียงดนตรีที่ฟ$งแล8วไมDสนุกครื้นเครง แตDจะกระโดด
โลดเต8นเมื่อได8ฟ$งเสียงดนตรีหรือบทเพลงที่มีทDวงทำนองที่รDาเริง หรือเพลงที่มีจังหวะเร็ว เด็กในวัยนี้จะสามารถ
ร8องพึมพำตามเพลงที่มีทDวงทำนองงDาย ๆ หรือแม8กระทั่งสามารถจดจำเนื้อร8องของเพลงได8 ความสนใจเกี่ยวกับ

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา - 15 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

เครื่องดนตรีและอยากที่จะลองเลDนก็มักจะเกิดขึ้นในชDวงวัยนี้ การท่ี จะสDงเสริมให8เด็กได8มีโอกาสลองเพ่ือให8เกิด
ประสบการณMด8านการเรียนดนตรีก็สามารถทำได8โดยเริ่มต8นจากการให8เด็กได8ทดลองเรียนรู8เกี่ยวกับเครื่อง
ดนตรีที่ตนเองสนใจโดยการเข8าเรียนกับครูเปVนชDวงเวลาสั้น ๆ ไมDเกิน 30 นาที โดยอาจจะแบDงออกเปVน
ชDวงเวลาเรียน 15 นาที พัก 15 นาทีหรืออาจเปลี่ยนไปทำกิจกรรมอื่นเพื่อสDงเสริมพัฒนาการทางดนตรีในชDวง
พัก เชDน ระบายสีตัวโน8ตหรือรูปภาพที่อยูDในหนังสือเพลงและเรียนตDออีก 15 นาทีแล8วแตDสมาธิของเด็ก
และคDอย ๆ เพิ่มระยะเวลาเรียนเมื่อ เด็กมีความพร8อมมากขึ้น ซึ่งกิจกรรมดนตรีที่เหมาะสมกับเด็กวัยนี้คือ
การฝàกการออกเสียงร8องเพลงงDาย ๆ การเต8นหรือเคลื่อนไหวตามจังหวะของเพลง การเรียนเครื่องสายไวโอลิน
(Suzuki Method) การเรียนเปÇยโนเบอื้ งตน8 (Piano for Kids) เปนV ตน8

การเรียนดนตรีตDอเนื่องและจริงจังตามความสนใจของเด็กจะเริ่มสDอแสดงให8เห็นความสามารถ
และศักยภาพของตัวเด็กอยDางเปVนรูปธรรมชัดเจน เพียเจตMได8อธิบายวDา เด็กในชDวงอายุ วัย 7 – 12 ปÇ
จะสามารถคิดอยDางเปVนเหตุเปVนผลและสามารถแก8ป$ญหาตDาง ๆ ได8โดยใช8หลักของเหตุและผลมีกระบวนการ
คิดแก8ป$ญหาที่เริ่มใช8ประสาทสัมผัสตDาง ๆ เปVนตัวชDวย สามารถสร8างกฎเกณฑMสามารถคิดย8อนกลับไปกลับมา
และมีความเข8าใจเกี่ยวกับความสัมพันธMของสิ่งตDาง ๆ ตามสภาพที่แตกตDางกันได8 ซึ่งหากได8รับการสDงเสริม
และพัฒนาความสามารถเชิงดนตรีตามที่ตัวเองชอบและสนใจก็จะชDวยสร8างกรอบทางความคิดและวิธีการที่จะ
ทำให8ตัวเองสามารถที่จะบรรลุความสำเร็จตามจุดมุDงหมายที่ตัวเองตั้งไว8ตามหลักการของความเปVนเหตุเปVนผล
ซึ่งจะเปVนพื้นฐานที่ดีตDอพัฒนาการเชิงเชาวนMป$ญญา สร8างวินัยและความรับผิดชอบตDอการตัดสินใจของตนเอง
และเมื่อตัวเองทำได8สำเร็จตามที่ตั้งใจ ก็จะเกิดความมั่นใจ ความภาคภูมิใจ และทัศนคติที่ดีตDอตัวเองและเด็ก
ในชDวงวัยนี้จะมีการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพคDอนข8างเร็ว พัฒนาการทางรDางกายและกล8ามเนื้อจะมีความ
แข็งแรงมากขึ้น การที่จะพัฒนาความสามารถเชิงดนตรีในภาคปฏิบัติหรือการแสดงจะเปǵยมด8วยพลัง
และศักยภาพมีความเข8มแข็งและแมDนยำกวDาเดิมพร8อมที่จะเรียนรู8และพัฒนาแก8ไขปรับปรุงให8ดียิ่งขึ้นตาม
คำแนะนำหรือการอบรมชี้แนะจากผู8รู8หรือผู8สอนความเข8าใจในการสื่อสารทางการฟ$ง การพูด การอDาน
และการเขียน มีประสิทธิมากขึ้น ทำให8กระบวนการเรียนรู8เปVนไปอยDางรวดเร็วและก8าวกระโดด สำหรับเด็ก
ที่ได8รับการสDงเสริมพัฒนาทักษะทางดนตรีอยDางตDอเนื่องก็จะสามารถเลDนแสดงเดี่ยวดนตรีบนเวทีตDอหน8า
สาธารณชนได8 สามารถเลDนดนตรีรDวมวงกับผู8อื่นได8ด8วยความมั่นใจและมี ความเปVนตัวของตัวเองอยDางนDาท่ึง
กิจกรรมทางดนตรีตDาง ๆ เหลDานี้จะคDอย ๆ สั่งสมเพิ่มพูนความ มั่นใจและสDงเสริมให8เด็กมีความมุDงมั่น ตั้งใจ
และมีสมาธิกับสิ่งที่ทำ ตลอดจนมีความภาคภูมิใจใน ศักยภาพของตัวเองสร8างเสริมบุคลิกภาพที่ดี
และมศี รัทธาตอD กระบวนการพฒั นาทางเชาวนM ป$ญญาโดยใชก8 จิ กรรมทางดนตรีเปนV ตวั ชDวย

เมื่อเด็กเจริญวัยเข8าสูDชDวงอายุ 12 – 15 ปÇ เพียเจตMได8อธิบายวDา พัฒนาการทางการรู8คิดของเด็ก
ในระยะนี้จะเข8าสูDระดับวุฒิภาวะสูงสุด กลDาวคือ จะมีความคิดเหมือนผู8ใหญD ความคิดแบบเด็ก ๆ จะคDอย ๆ
หายไป สามารถคิด หรือแก8ป$ญหาได8อยDางมีเหตุผล เด็กในวัยนี้เริ่มที่จะค8นพบตัวตนของ ตัวเองวDาชอบอะไร
หรือไมDชอบอะไร โตขึ้นอยากจะเปVนไร รวมทั้งเริ่มมีการวางเปÖาหมายอนาคตของตัวเองเอาไว8ลDวงหน8าตาม
ความฝ$นหรือความอยากจะเปVน เริ่มแสวงหาแนวทางเฉพาะของตนค8นหาสิ่งที่คิดวDาดีและเหมาะสมกับตัวเอง
โดยมีกระบวนการคิดที่ใช8หลักของเหตุและผลรองรับ ใช8ประสบการณMในวัยเยาวMตลอดจนสภาวะแวดล8อม

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา - 16 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

การเลี้ยงดูและการเติบโตเปVนฐานทางความคิดมีความต8องการที่อยากจะทดลองอะไรใหมD ๆ ที่ท8าทาย
ความสามารถและศักยภาพเด็กในชDวงอายุนี้ถือวDาเปVนวัยหัวเลี้ยวหัวตDอของชีวิตหรือที่เรียกวDา วัยรุDน
ซึ่งเปVนชDวงชีวิตที่สำคัญของการที่จะพัฒนาและตDอยอดทางเชาวนMป$ญญาเพื่อมุDงไปสูDเปÖาหมายของชีวิตที่
เปVนความสำเร็จยิ่งใหญDที่รออยูDในอนาคตข8างหน8าการแสวงหาประสบการณMการเรียนรู8ใหมDๆ เปVนสิ่งที่จะตอบ
โจทยMความอยากร8ูอยากเห็นหรือความกระหายใครDรู8 สภาพแวดล8อมที่ดีตลอดจนคนรอบตัวที่คอยเปVนแรง
สนับสนุนสDงเสริม รวมถึงคอยชี้แนะแนวทางที่เหมาะสมชDวยเติมเต็มและตอบสนองตDอความฝ$นและความท8า
ทายที่ซDอนอยูDภายในใจของเด็กและเปVนพลังขับเคลื่อนสำคัญของชีวิต สำหรับกิจกรรมเรียนรู8ทางดนตรี
ที่สอดคล8องกับการพัฒนาดังกลDาวคือ การสนับสนุนให8เด็กกล8าที่จะตั้งเปÖาหมายเพื่อเปVนการท8าทายให8เกิด
ความพยายามที่จะทำให8สำเร็จ สDงเสริมให8เด็กได8มีโอกาสสัมผัสกับประสบการณMแปลกใหมD
เข8ารDวมกิจกรรมการแขDงขันเชิงความสามารถตDาง ๆ เข8ารDวมการฝàกอบรมพัฒนาศักยภาพในการแสดงเครื่อง
ดนตรีที่ตัวเองถนัดกับผู8เชี่ยวชาญเฉพาะเครื่องเฉพาะด8าน การนำเสนอผลงานการแสดงที่ตัวเองมีสDวนรDวมใน
การคิด เชิงสร8างสรรคM ซึ่งเด็กในวัยนี้เปVนวัยที่มีพลังและศักยภาพเพียงแตDต8องการแรงบันดาลใจ การกระต8ุน
การสDงเสริมจากครอบครัว บุคคลใกล8ชิด ครู อาจารยM เพื่อนและคนในสังคมที่รDวมกันให8โอกาสและเปVนกำลังใจ
พร8อมทั้งชDวยสนับสนุนกระบวนการพัฒนาทางเชาวนMป$ญญาของเด็กในชDวงวัยอันสำคัญ ยิ่งนี้ตามบทบาทหน8าที่
และกำลงั ความสามารถของแตDละฝõายอยาD งเต็มทแ่ี ละสร8างสรรคM

บทสรปุ
ถึงแม8กระบวนการพัฒนาทางเชาวนMป$ญญา (Cognitive Development) ของมนุษยMจะเปVน

กระบวนการรับรู8ที่เกิดขึ้นตามกลไกทางธรรมชาติและวิวัฒนาการทางการเติบโตของมนุษยMตามวัย
ที่เปลี่ยนแปลงไปแตDกระบวนการพัฒนาดังกลDาวนั้นมีป$จจัยรอบด8านที่เปVนตัวกระตุ8นและสDงเสริมอยDางมี
นัยสำคัญ นักจิตวิทยาผู8มีชื่อเสียงของโลกอยDาง ฌอง เพียเจตM (Jean Piaget) เจ8าของทฤษฎี Cognitive
Development Theory ได8แบDงกระบวนการพัฒนาทางเชาวนMป$ญญาออกเปVน 4 ลำดับขั้นด8วยกัน ซึ่งแตDละชDวงวัย
ตDางจำต8องออกแบบกิจกรรมทางดนตรีที่สอดคล8อง เพื่อชDวยสDงเสริมการรับรู8 เรียนรู8 การคิด
และการตอบสนองเชงิ บวกตลอดจนการพัฒนาทางเชาวนปM $ญญาของเดก็ แตลD ะคน

บรรณานุกรม
กรมสขุ ภาพจติ . (ม.ป.ท). ค^มู อื สง^ เสริมพฒั นาการเดก็ แรกเกิด-5 ปSสำหรับผปู> กครอง. สบื คน8 จาก

http://www.thaichilddevelopment.com/images/doc/Ebook1.pdf.
จริ าภา เต็งไตรรตั น.M (2554). จติ วทิ ยาทว่ั ไป. พิมพMครั้งท่ี 7. กรงุ เทพฯ: มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตร.M
พรรณี ชูชัย เจนจติ . (2545). จิตวทิ ยาการเรยี นการสอน. พิมพคM รง้ั ที่ 5. กรงุ เทพฯ: เมธที ปิ ส.M
ณรุทธM สทุ ธจติ ตM. (2541). จิตวทิ ยาการสอนดนตรี. กรุงเทพฯ: จฬุ าลงกรณมM หาวทิ ยาลัย.
ณรุทธM สุทธจิตตM. (2555). ดนตรีศกึ ษา หลกั การและสาระสำคัญ. พมิ พMครั้งที่ 9. กรงุ เทพฯ: จุฬาลงกรณมM หาวิทยาลัย.
สรุ างคM โค8วตระกลู . (2559). จติ วทิ ยาการศึกษา. พิมพMคร้งั ท่ี 12. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณมM หาวิทยาลัย.
วิทยา ถิฐาพันธM. (2553). อยากกระต>ุนให>ลูกฉลาดต้งั แต^อยูใ^ นทอ> ง [เวบ็ ไซต]< . สบื ค8นจาก

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา - 17 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

http://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/articledetail.asp?id=425
Boeree, C. G. (2006). Jean Piaget. Retrieved from http://webspace.ship.edu/cgboer/piaget.html

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา - 18 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

การประยุกต=ใชeดนตรีในชีวติ ประจำวัน
application of music in daily life

กาญจนกK ิตติ กลMอมเกลีย้ ง3
Kankitti Klomkleang
หลกั สูตรการศึกษาศาสตรบัณฑิต (4 ป5) คณะศิลปศึกษา สถาบนั บัณฑติ พัฒนศิลป=
Bachelor of Education Program (4 years), Faculty of Art Education, Bundipatnasilpa Institute.

บทคัดยUอ
ป$จจุบันดนตรีจะมีความสัมพันธMกับชีวิตมนุษยMอยDางมากตั้งแตDเริ่มแรกของการกำเนิดชีวิต
จนกระทั่งถึงเสียชีวิต จะเห็นวDาในตลอดชีวิตของคนจะต8องมีดนตรีเข8ามาเกี่ยวข8องอยูDเสมอ ทั้งนี้จะเปVนไปตาม
ความเชื่อ วัฒนธรรมหรือวิถีชีวิตของมนุษยMแตDละชนชาติ ดนตรีมีสDวนเสริมสร8างความเข8มแข็ง ความสุขความ
สนุกสนาน เพื่อให8มนุษยMคลายจากความกลัว ความกังวล ความเหน็ดเหนื่อย หรือความทุกขMทั้งปวง ดนตรี
นับวDามีคุณคDาตDอชีวิตมนุษยMมากมายแตDกDอนที่นักเรียนจะใช8ประโยชนMจากดนตรีได8อยDางแท8จริง นักเรียนต8อง
รู8จักร8ูวิธกี ารสรา8 งสรรคผM ลงานจากดนตรเี สียกDอน แล8วจงึ นำไปใชป8 ระโยชนตM อD ไป

คำสำคญั : ดนตรีในชวี ิตประจำวนั

Abstract
Today, music is strongly associated with human life from the beginning of life until
death. It can be seen that in a person's life, there must always be music involved. This will be
according to belief. culture or way of life of each nation Music plays a part in strengthening joy,
fun To free people from fear, anxiety, tiredness. or all suffering Music has a lot of value to human
life, but before students can really use it. Students must first know how to create works of music.
and then use it for further use.

Keywords : music in daily life

3 นกั ศกึ ษาสาขาดนตรศี ึกษา, หลักสตู รศกึ ษาศาสตรบัณฑิต (4 ป): คณะศลิ ปศึกษา สถาบนั บณั ฑติ พัฒนศิลปA
E – mail : [email protected]

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา - 19 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

บทนำ
ดนตรีเปVนศาสตรMอยDางหนึ่งที่อยูDคูDกับมนุษยMมาช8านานลให8ทั้งความบันเทิงการผDอนคลาย

ความเครียดและสามารถใช8เปVนเครื่องมือในการพัฒนาบุคคลได8ทั้งรDางกายสติป$ญญาอารมณMสังคมเจตคติ และ
บุคลิกภาพวิชาดนตรีจึงได8ถูกจัดอยูDในหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2544 กลุDมสาระการเรียนร8ู
ศิลปะเพื่อให8ผู8เรียนเกิดพัฒนาการทางด8านรDางกายอารมณMสังคมและสติป$ญญาในด8านหลักสูตรวิชาดนตรีของ
ระดับมัธยมศึกษาตอนต8นได8เน8นเนื้อหาสาระดนตรีเข8ารDวมกับนาฏศิลป¹และทัศนศิลป¹รวมเรียกวDากลุDมสาระการ
เรียนรู8ศิลปะโดยมีจุดประสงคMใหญD ๆ คือให8นักเรียนเข8าใจและแสดงออกทางดนตรีอยDางสร8างสรรคMวิเคราะหM
วิพากษMวิจารณMคุณคDาทางดนตรีถDายทอดความรู8สึกนึกคิดตDอดนตรีอยDางอิสระชื่นชมและประยุกตMใช8 ใน
ชีวิตประจำวัน (กรมวิชาการ 2546, หน8า 57) รวมทั้งให8ผู8เรียนรู8จักและเข8าใจลักษณะของดนตรีสามารถนำไปใช8
ประโยชนMในชีวิตประจำวันหรือนำไปเปVนพื้นฐานสำหรับการศึกษาดนตรีในขั้นสูงตDอไปได8ซึ่งสอดคล8องกับ
พระราชบัญญัติการศึกษาแหDงชาติ พ.ศ. 2542 ในหมวด 1 มาตรา 6 กลDาวคือการจัดการศึกษาต8องเปVนไปเพื่อ
พัฒนาคนไทยให8เปVนมนุษยMที่สมบูรณMทั้งรDางกายและจิตใจสติป$ญญาความรู8 และ คุณธรรมมีจริยธรรม และ
วัฒนธรรมในการดำรงชีวติ สามารถอยรูD Dวมกบั ผู8อ่นื ได8อยาD งมีความสุข (กรมวิชาการ 2546, หนา8 1) เคร่ืองดนตรี
และวิธีเลDนเครื่องดนตรีเปVนกิจกรรมที่ผู8เรียนให8ความสนใจเพราะ เปVนการแสดงความสามารถความภาคภูมิใจ
ให8กับผู8เรียนรู8สึกวDาตนมีความสามารถในการปฏิบัติทักษะดนตรีการเลDนดนตรีไมDวDาจะเปVนในห8องเรียนหรือ
นอกห8องเรียนผลจากการเลDนดนตรีคือผู8เรียนมีโอกาสได8เรียนรู8พัฒนาแนวคิดทางดนตรีโดยใช8ทักษะการเลDน
เปVนสื่อซึ่งผู8เลDนต8องเรียนรู8เกี่ยวกับองคMประกอบของดนตรีไปด8วยอยDางหลีกเลี่ยงไมDได8 การเลDนดนตรีเปVน
กิจกรรมท่ีวิทยสำคญั ทผี่ เ8ู รยี นควรไดป8 ฏิบัติ

ทุกวันนี้ดนตรีมิใชDเปVนเพียงสิ่งสวยงามหรือมีความไพเราะในแงDของเสียงเทDานั้น แตDดนตรีมีบทบาท
ที่แนDนอนและสำคัญกับชีวิตประจำวันเชDนเดียวกับเสื้อผ8าอาหารและป$จจัยอื่น ๆ ที่จำเปVนตDอการดำรงอยDู
ของชีวิตศันสนียM จะสุวรรณM (2542, หน8า 2) กลDาววDามนุษยMเราใช8ดนตรีเพื่อสื่อสารอารมณMตDาง ๆ แหDงความเปVน
มนุษยMไมDวDาจะเปVนอารมณMแหDงความรักความหDวงหาอาลัยความอึดอัดกระวนกระวายใจความโศกเศร8า
และความสุขการที่มนุษยMสามารถสื่อสารอารมณMตDาง ๆ เหลDานี้ผDานทางดนตรีไมDวDาเราจะเปVนผู8สร8างสรรคMดนตรี
ขึ้นเองหรือจัดการแสดงดนตรีที่ผู8อื่นมีอารมณMรDวมกับเราเปVนผู8สร8างสรรคMขึ้นก็ทำให8เราเกิดความพอใจ
และร8สู กึ วDาชีวติ มีคุณคDายิ่งนัก

ความหมายของดนตรี
สมโภช รอดบุญ (2518) ได8สรุปความหมายของดนตรีไว8วDาดนตรีเปVนศาสตรMแขนงหนึ่ง

ที่แสดงออกทางสุนทรียภาพ (Estheics) เปVนความงามที่เราไมDสามารถมองเห็นด8วยตา แตDเปVนความงาม
ที่มองเห็นด8วยจิตใจและพลังความนึกคิดโดยที่คีตกวีตDางๆได8บรรจงประพันธMไว8อยDางวิจิตรงดงามเมื่อผู8ฟ$งได8ฟ$ง
แล8วเกิดความประทับใจอันเปVนความประทับใจอันเกิดจากเสียงที่บรรเลงตามตัวโน8ตโดยผDานเครื่องดนตรี หรือ
คนรอ8 งมิใชอD ันเกิดจากการแลเหน็ ตวั โน8ตทเ่ี รียงกันสูง ๆ ต่ำ ๆ

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา - 20 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

ดนตรใี นชวี ิตประจำวนั
ดนตรีเปVนสิ่งที่อยูDคูDกับมนุษยMมานาน ซึ่งเราไมDอาจปฏิเสธได8เลยวDา “ดนตรีเปVนสDวนหน่ึง

ของชีวิตประจำวัน” วันนี้เรามาดุกันดีกวDาวDา ดนตรีที่อยูDในชีวิตเรานั้นมีอะไรบ8าง ดนตรีในชีวิตประจำวัน
ดนตรเี ปVนส่งิ ทอี่ ยูDคDูกับมนุษยMมานาน ซง่ึ เราไมDอาจปฏิเสธได8 (thebandmusicschool.com)

1. ดนตรี กับศาสนา และพิธีกรรม
ในศาสนา และพิธีกรรมตามความเชื่อ ดนตรีได8ถูกนำมาใช8 เชDน ใช8ในบทสวดหรืออธิษฐานขอพร

การบวงสรวง บชู า ปด$ เปõาสง่ิ ช่วั รา8 ย ใช8ทำสมาธิ และใชเ8 ปนV สวD นประกอบของพิธกี ารตาD ง ๆ เชนD การเปzดงาน ปดz งาน
2. ดนตรี กับวัฒนธรรมประเพณี
แตDละท8องถิ่น ก็จะมีวัฒนธรรมประเพณีที่แตกตDางกันไปดนตรีก็จะมีรูปแบบที่แตกตDางกันไป

สำหรับประเพณีไทยดนตรีจะถูกนำมาใช8ทั้งงานรื่นเริงและงานที่แสดงถึงความโศกเศร8า หรือแม8แตDประเพณี
ท่ีเกี่ยวกับพระราชพิธีตาD ง ๆ กล็ 8วนมดี นตรีมาเปVนสวD นประกอบท้งั ส้ิน

3. ดนตรี กับการศึกษา
ในการเรียนการสอนได8นำดนตรีมาใช8เปVนสื่อให8ผู8เรียนเกิดความคิดสร8างสรรคMและจินตนาการ

เกิดความสนุกสนาน พัฒนาสติป$ญญา ความรู8 ความเข8าใจในการเรียน ได8ดียิ่งขึ้น นอกจากนี้ดนตรียังชDวย
พัฒนาผ8ูเรียนให8มีความสามารถพิเศษทางด8านดนตรี นาฏศลิ ป¹ และการขับรอ8 งอีกดว8 ย

4. เรียนรู8จากสือ่ การเรยี นรตู8 Dาง
ในป$จจุบันการหาสื่อตDาง ๆ ในการศึกษาในเรื่องดนตรีไมDใชDเรื่องยากแล8ว มีผู8รู8ด8านดนตรี

หลายทDานได8ทำรีววิ บทวิเคราะหMดี ๆ ลงตามเวบ็ ไซดM
5. ดนตรกี บั สขุ ภาพ
ดนตรีมีผลตDอ สุภาพรDางกายของคนเรา ชDวยให8รDางกายเจริญเติบโต และระบบตDาง ๆ

ของรDางกายทำงานได8ดีขึ้น ชDวยบำบัดอาการเจ็บปõวยตDาง ๆ และยังลดหรือบรรเทาความเจ็บปวดของรDางกาย
ได8ดอี กี ด8วย

6. ดนตรีกบั สงั คมและสถาบนั ตาD ง ๆ
ดนตรีชDวยให8เราเกิดความรัก ความสามัคคี มีความยึดมั่น เคารพเทิดทูนในสถาบันของตนเอง

เปVนเครื่องบำรุงจิตใจและเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน รDวมกับผู8อื่นได8ดี และยังชDวยสร8างความสัมพันธMอันดี
ระหวDางกันอีกด8วย

7. ดนตรี กับจิตวทิ ยา
ดนตรีมีผลอยDางมากตDอจิตใจเราเปลี่ยนจากนิสัยที่ก8าวร8าว เปVนอDอนโยนลงได8 ทำให8เรามีสติ

มสี มาธิมากขึน้ ชDวยจรรโลงใจ สงD เสรมิ สุขภาพจิตและชวD ยยกระดบั จิตใจให8สูงขนึ้

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา - 21 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

8. ดนตรกี ับอาชีพธรุ กิจ
ดนตรีชDวยให8เรา สามารถสื่อสารกับผู8รับได8ดี มากกวDาการสื่อสารโดยการพูด หรือการบรรยาย

ชDวยให8ธุรกิจของเราเปVนที่นDาสนใจมากยิ่งขึ้น เชDน ใช8ประกอบการประชาสัมพันธM หรือการโฆษณา ชDวยกระตุ8นให8
เราสามารถทำงาน ได8อยDางมปี ระสิทธิภาพ และทำให8เรามโี อกาสประสบผลสำเร็จ ในการประกอบอาชพี ได8มากย่ิงขนึ้

9. ดนตรีกบั กีฬา
ดนตรีได8ถูกนำมาใช8เปVนสDวนประกอบของการเลDนกีฬา ตDาง ๆ เพราะทำให8เกิดความครึกคร้ืน

สนุกสนาน สร8างความฮึกเหิม ในการแขDงขันสร8างความเปVนอันหนึ่งอันเดียวกันของทีมและชDวยให8ผู8เลDน
มีกำลังใจในการแขDงขนั มากขึน้

บทสรุป
ดนตรีเรามักจะได8ยินหรือได8นำมาใช8ในชีวิตประจำของแตDละบุคบลไมDวDาจะทำอะไรที่ไหนเราก็

จะได8ยินเสียงดนตรีในทุกที่ ดนตรีเปVนสิ่งที่มนุษยMไมDสามารถขาดได8เนื่องจากดนตรีสามารถเปVนที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ
บรรเทาอาการเหนื่อย ความเครียดหรือทำให8มนุษยMเราสนุก ทุกอยDางนั้นมาจากดนตรี ดนตรีกลายเปVนสDวนนึง
ในชีวิตประจำวันของเรา

บรรณานุกรม
กรมวชิ าการ. 2546. หลักสูตรการศึกษาขนั้ พน้ื ฐานพุทธศักราช 2546. กรุงเทพฯ: โรงพิมพคM ุรสุ ภา
โรงเรียนเดอะแบรMนมิวซิค จังหวัดกรุงเทพมหานคร. (2020). ดนตรีในชีวิตประจำวัน ดนตรีเปrนสิ่งที่อยู^คู^กับ

มนษุ ย<มานาน ซึง่ เราไมอ^ าจปฏเิ สธได>. thebandmusicschool.com.
ศันสนียM จะสุวรรณM. 2542. ดนตรีกับการรักษาโรค. กรุงเทพฯ: คณะมนุษยศาสตรMและสังคมศาสตรMสถาบัน

ราชภฏั สวนสุนนั ทา.
สมโภช รอดบญุ . 2518. สังคีตนยิ มเบอ้ื งต>นวา^ ด>วยเพลงคลาสสกิ . กรงุ เทพฯ: นำอกั ษรการพิมพ.M

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา - 22 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

การใชeกิจกรรมสัญลกั ษณ=แทนรปู แบบจงั หวะของคำศพั ท=ภาษาอังกฤษ
เพ่ือพัฒนาความรดeู eานคำศัพท=ภาษาองั กฤษและดนตรขี น้ั พ้นื ฐาน

Using symbolic activities instead of English vocabulary rhythm patterns to
develop knowledge of music skills and basic English vocabulary

นายสหสุกฤษฏ์ิ ชนะสงคราม4
Sahasukrit Chanasongkram
หลักสูตรศึกษาศาสตรบณั ฑิต ( 4 ป5 ) คณะศิลปศึกษา สถาบนั บณั ฑิตพฒั นศิลป=
Bachelor of Education Program (4 years), Faculty of Art Education, Bundipatnasilpa Institute.

บทคัดยอU

ภาษาดนตรีเปVนอีกภาษาหนึ่ง ซึ่งมีคำศัพทMเฉพาะมากมาย มีทั้งในรูปแบบเสียงและสัญลักษณM
ที่บDงบอกถึงความเปVนดนตรี เชDนเดียวกันกับภาษาอังกฤษหรือภาษาอื่น ๆ ที่มีความเฉพาะตัว และมีคำศัพทMเฉพาะ
ที่บDงบอกถึงความเปVนเอกลักษณMที่แตกตDางกัน ต8องอาศัยการเรียนรู8เพื่อที่จะใช8ในการสื่อสารในสิ่งที่ตัวบุคคล
ต8องการถDายทอดออกไป เราจงึ จำเปVนตอ8 งอาD นโน8ตและเคร่อื งหมายตDาง ๆ ในโนต8 ได8 ซึ่งดนตรีทั่วโลกจะใช8เหมือนกัน
ทั้งอDานและเขียน จึงมีคำกลDาววDา โน8ตดนตรีเปVนหนึ่งในภาษาสากลของโลก ซึ่งการอDานโน8ตโดยใช8เทคนิคการอDาน
สัญลักษณMจังหวะ เปVนอีกหนึ่งวิธี ที่สามารถชDวยให8เราสามารถอDานโน8ตได8 และสามารถสร8างสรรคMให8มีความ
นDาดึงดูดและแปลกใหมDได8เพื่อเปVนการกระตุ8นการเรียนรู8 โดยจะวิธีการอDานสัญลักษณMจังหวะของโคดายเปVนแบบ
แผนสากล เมอ่ื มที กั ษะการอาD นโนต8 ทดี่ ยี Dอมสามารถพฒั นาทกั ษาทางดนตรีไดด8 ีข้ึนดว8 ย

คำสำคัญ : สัญลกั ษณMจงั หวะ, การอาD นโนต8 สากล, คำศัพทเM ฉพาะ

Abstract

Music is another language. which has many specific words There are both in sound
and symbolic form that indicates the music. The same is true for English or any other unique language.
And there are specific terms that indicate different uniqueness. It takes learning to communicate
what a person wants to convey. We therefore need to be able to read the notes and the marks
in the notes, which are used by music all over the world for both reading and writing. Therefore it is said
Musical notes are one of the universal languages of the world.The reading of notes using the technique
of reading rhythm symbols. is another way that can help us to read notes And can be creative to be

4 นกั ศกึ ษาสาขาดนตรศี ึกษา, หลักสูตรศกึ ษาศาสตรบณั ฑติ (4 ป:) คณะศลิ ปศึกษา สถาบันบณั ฑิตพัฒนศลิ ปA
E – mail : [email protected]

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา - 23 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

attractive and new to stimulate learning. By reading the rhythmic symbols of Kodai as a universal pattern.
With good note reading skills, you can develop your musical proficiency better.

Keywords : Rhythm symbols, international note reading, terminology

บทนำ

ด8านการศึกษาของประเทศไทยกระทรวงศึกษาธิการได8ตระหนักถึงความจำเปVนและเล็งเห็น
ความสำคัญของภาษาอังกฤษจึงมีการปรับเปลี่ยนหลักสูตรการเรียนภาษาอังกฤษให8เปVนไปตามกระแส
ของสังคมโดยหลักสูตรภาษาอังกฤษพุทธศักราช 2544 ได8กำหนดให8ภาษาอังกฤษเปVนภาษาตDางประเทศตั้งแตD
ระดับชั้นประถมศึกษาปÇที่ 1 เปVนต8นไปซึ่งเปVนหลักสูตรที่มุDงพัฒนาความสามารถทางภาษาอังกฤษของคนไทย
และพัฒนาผู8เรียนให8มีความสามารถใช8ภาษาอังกฤษ โดยเน8นความรู8ความสามารถของผู8เรียนด8านวัฒนธรรม
และทักษะทางภาษาทั้ง 4 ด8านคือทักษะการฟ$ง ทักษะการพูด ทักษะการอDาน และทักษะการเขียนไปพร8อม ๆ
กัน (กรมวิชาการ, 2545: 1-2) ซึ่งการเรียนภาษาใดก็ตาม ทุกภาษามีองคMประกอบที่สำคัญเหมือนกัน คือ เสียง
คำศัพทM และ ไวยากรณM การเรียนภาษาที่จะชDวยให8เข8าใจภาษาได8ดียิ่งขึ้น คือ ความเข8าใจโครงสร8างของภาษา
และ การรคู8 วามหมายของคำศัพทM (ดวงเดือน จังพานิช, 2542: 3 ; อา8 งองิ Long and Richards. 1987 : 305)
การจำคำศัพทMได8มากเทDาใดก็ยDอมได8เปรียบมากเทDานั้น และเมื่อยิ่งรู8หน8าที่การใช8คำศัพทMนั้น ๆ ก็ถือวDา
ได8เปรียบมากอีกท้งั ยังเกิดทักษะในการใช8ภาษาและจำได8ตลอดไป (นเรศ สุรสิทธ,์ิ 2544: 221)

สัญลักษณMของจังหวะ นอกจากโคดายจะใช8สัญญาณมือแทนระดับเสียงแล8ว โคดายยังมีการใช8
ระบบสัญลักษณMตDาง ๆ แทนจังหวะเพื่อทำให8การเรียนรู8เรื่องจังหวะเปVนรูปธรรม โดยในระยะแรกการใช8
สัญลักษณMแทนจังหวะเปVนลักษณะของรูปภาพ ในระยะตDอมาเปลี่ยนเปVนสัญลักษณMคล8ายตัวโน8ตในที่สุดตัวโน8ต
แทนจังหวะจึงนำมาใช8 อยDางไรก็ตาม สัญลักษณMคล8ายตัวโน8ตก็ยังสามารถใช8ได8อยูDเมื่อผู8สอนต8องการเน8นเฉพาะ
จังหวะนอกจากกำหนดสัญลักษณMแทนจังหวะแล8วโคดายยังได8กำหนดเสียงใช8ในการเรียกสัญลักษณMตDาง ๆ
ไวเ8 พ่อื ใหผ8 เ8ู รยี นใช8พดู แทนการตบมอื ได8ดว8 ยสญั ลกั ษณสM ำหรบั สัญลักษณตM าD ง ๆ ทใ่ี ช8 (ภิรญา นยิ มเดชา. 2557)

ด8วยเหตุนี้จึงมีความสนใจในการศึกษาการใช8สัญลักษณMแทนรูปแบบจังหวะควบคูDกับการทอด
แทรกคำศัพทMภาษาอังกฤษขั้นพื้นฐานที่นำไปใช8ในการสอนเด็ก เพื่อให8เด็กได8เรียนรู8วิธีการอDานโนØตดนตรี
ขั้นพื้นฐานในรูปแบบที่นDาสนใจและมีความดึงดูดมากยิ่งขึ้นและได8รับความรู8ในเรื่องของคำศัพทMภาษาอังกฤษ
ควบคDไู ปดว8 ย

การใชeกิจกรรมสญั ลกั ษณแ= ทนรปู แบบจงั หวะ

สัญลักษณMเปVนภาพ (ผู8สอนอาจใช8สัญลักษณMใด ๆ แทนก็ได8) โดยมีหลัก คือขนาดใหญDจะแทน
จังหวะยาว ขนาดเล็กแทนจงั หวะสั้น

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา - 24 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

หลักการสอนของโคดาย มักเน8นให8ลงมือปฏิบัติ แก8ป$ญหา คิดสร8างสรรคM เพื่อฝàกให8อDานโน8ต
และปฏิบัติดนตรีได8 ซึ่ง จากหลักการดังกลDาว ควรเน8นให8ฝàกการปฏิบัติจริง กระบวนการเรียนรู8ที่ตDอเนื่องกัน
ของกลุDมคน เล็ก ๆ เพื่อรDวมกันขบคิด แลกเปลี่ยน แบDงป$นความรู8 และประสบการณMแนวคิดใหมD ๆ
ทำความเข8าใจ รDวมกันพัฒนาแก8ไขป$ญหาที่แท8จริงเกี่ยวกับงาน และนำไปลงมือปฏิบัติการแก8ไขป$ญหาจริง
โดยลักษณะเฉพาะของการเรยี นรจ8ู ากการปฏิบัติ (Action Learning) (ภิรญา นิยมเดชา. 2557)

รูปแบบจังหวะของคำศพั ทภ= าษาองั กฤษ

เกี่ยวกับลักษณะโน8ตและตัวหยุด โดยนำเสนอโน8ตที่มีความแตกตDางพื้นฐาน คือ โน8ตตัวดำ
ซึ่งตั้งชื่อในการอDานวDา ทา (ta) และโน8ตตัวเขบ็ต 1 ชั้นวDา ทิ (ti) และโน8ตเขบ็ต 1 ชั้นที่เรียงตDอกัน 2 ตัววDา
ทิ-ทิ (ti-ti) ซึ่งเมื่อนำมาเรียงติดตDอสลับกันระหวDางโน8ตตัวดำกับตัวเขบ็ตก็สามารถสร8างรูปแบบจังหวะได8
หลากหลาย และในลำดับตDอมาผู8วิจัยได8รวมความคิดในเรื่องการอDานโน8ตตามระดับเสียง รวมถึงคุณลักษณะ
ของโน8ตทา และโน8ตท-ิ ทิ เพื่อให8เกิดเปVนรูปแบบทำนองพื้นฐานขึ้น (melody patterns) และสร8างแบบฝàกหัด
และบทเพลงให8เด็กได8ฝàกปฏิบัติเมื่อเด็กเกิดความคุ8นชินกับรูปแบบจังหวะพื้นฐานข8างต8น ผู8วิจัยได8ใสDลักษณะ
การหยุดตัวดำเข8าไปด8วย เนื่องจากตัวดำสามารถทำให8เกิดวรรคตอนและวลีของทำนองได8หลากหลาย
สามารถสร8างเอกลักษณMของทำนองเพลงให8เดDนชัด โดยให8เด็กมีความคิดเกี่ยวกับตัวหยุดวDาไมDต8องออกเสียง
และสามารถสร8างรูปแบบใหมD ๆ เพม่ิ ขึ้นได8โดยให8เชอ่ื มโยงกบั สัญลักษณMตาD ง ๆ ทเ่ี ลือกมา เชDน

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา - 25 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

สรปุ

การใช8กิจกรรมสัญลักษณMแทนรูปแบบจังหวะของคำศัพทMภาษาอังกฤษ จะฝàกการอDานสัญลักษณM
แทนคDาตัวโนØต เพื่อเปVนการปูพื้นฐานจากงDายไปหายาก เน8นกระบวนการเรียนรู8จากการปฏิบัติจริง
ให8ฝàกแก8ป$ญหา สำรวจป$ญหาของการอDานโนØต เพื่อให8เห็นลักษณะอยDางชัดเจนของป$ญหา โดยระหวDางทาง
จะเปVนการทอดแทรกความรู8ในเรื่องของคำศัพทMภาษาอังกฤษขั้นพื้นฐาน ไปในตัวระหวDางการฝàกฝนและเปzด
โอกาสให8ได8ใช8ความคิดสร8างสรรคMในการเลือกสัญลักษณMที่จะมาแทนอัตราจังหวะของตัวโนØตตDาง ๆ
โดยกำหนดให8ใช8ภาษาอังกฤษในการสร8างสรรคMเพ่อื เสรมิ สรา8 งทกั ษะทางด8านภาษาไปในตวั

บรรณานกุ รม

กรมวิชาการ. 2545. คู^มือการจัดการสาระการเรียนรู>กลุ^มสาระการเรียนรู>ภาษาต^างประเทศ ตามหลักสูตร
การศกึ ษาขั้นพ้นื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2544. กรงุ เทพฯ :องคMการรบั สDงสนิ ค8าและพสั ดภุ ณั ฑM (ร.ส.พ.).

ดวงเดือน จังพานิช. 2542. การศึกษาเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์และความคงทนในการจำคำศัพท<ภาษาอังกฤษของ
นักเรียนชั้นประถมมศึกษาปSที่ 5 ที่เรียนโดยวิธีสอนแบบสัมพันธืขอบข^ายความหมายและวิธีสอนปกติ.
วทิ ยานพิ นธM ปรญิ ญามหาบณั ฑติ . นครปฐม : มหาวิยาลัยศลิ ปากร. ถาD ยเอกสาร.

นเรศ สรุ สทิ ธ์.ิ 2544. การแปลภาษาองั กฤษดว> ยเทคนคิ งา^ ย ๆ. พมิ พMครั้งท่ี 2. กรุงเทพฯ: พี.เอส.เพรส.
ภริ ญา นยิ มเดชา. 2557. การเรยี นรจู> ากการปฏบิ ตั ิ (Action Learning). (Online).

www.phatthalung2.go.th/myoffice/2557/data/tkk3/25571204_170621_9384.docx .
สบื คน8 วันท่ี 19 พ.ค. 2561

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา - 26 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

กิจกรรมรา( งกายสรeางจงั หวะสำหรบั นกั เรยี นชน้ั ประถมศกึ ษา
Rhythm-building body activity for elementary school students

ทักษดK นยั ไชยรัตน5K
Thakdanai Chairat
หลักสูตรศึกษาศาสตรบณั ฑิต (4 ป5) คณะศิลปศึกษา สถาบันบัณฑิตพัฒนศลิ ป=
Bachelor of Education Program (4 years), Faculty of Art Education, Bundipatnasilpa Institute.

บทคัดยอU

ในป$จจุบันการเรียนการสอนดนตรีในประเทศไทยมีป$ญหาหลายด8าน ซึ่งป$ญหาการขาดแคลน
กิจกรรมทางดนตรีเปVนหนึ่งในป$ญหาที่มีความสำคัญ เนื่องจากกิจกรรมทางดนตรีที่หลากหลายจะมีสDวนใน
การเสริมสร8างพัฒนาการด8านตDาง ๆ ทางดนตรี สDงผลให8ผู8เรียนเกิดความสนใจและมีความเข8าใจในเนื้อหาดนตรี
มากขึ้น อีกทั้งยังเปVนเปVนพื้นฐานในการเรียนดนตรีทุก ๆ ประเภทและผู8เรียนสามารถพัฒนาตDอยอดในการ
ปฏบิ ตั ิทักษะดนตรีไดใ8 นอนาคต

คำสำคญั : กจิ กรรมดนตร,ี กจิ กรรมรDางกายสรา8 งจังหวะ

Abstract

At present, music teaching in Thailand has many problems. The shortage of music
activities is one of the important problems. Because a variety of musical activities will play a
role in enhancing the development of various aspects of music, resulting in learners more
interested in and understanding the content of music. It is also the basis for learning all types
of music and students can develop further in the practice of music skills in the future.
Keywords : Music activity, Body Percussion

5 นักศึกษาสาขาดนตรีศึกษา, หลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิต (4 ป): คณะศลิ ปศกึ ษา สถาบันบัณฑิตพัฒนศลิ ปA
E – mail : [email protected]

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา - 27 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

บทนำ
ในป$จจุบันการเรียนการสอนดนตรีในประเทศไทยมีป$ญหาหลายด8าน เชDน 1) การขาดแคลน

ผู8เชี่ยวชาญ 2) ป$ญหาด8านหลักสูตรดนตรี 3) การขาดแคลนของเครื่องดนตรี 4) ระบบการบริการ
5) ขาดแคลนงบประมาณ 6) ขาดแคลนกิจกรรมดนตรี และ 7) ป$ญหาด8านหัวหน8าสถานศึกษา
(Chuppunnarat, Laovanich, Laovanich and Saibunmi, 2020) ซึ่งป$ญหาการขาดแคลนกิจกรรม
ทางดนตรีเปVนหนึ่งในป$ญหาที่มีความสำคัญเนื่องจาก กิจกรรมทางดนตรีที่หลากหลายจะมีสDวนใน
การเสริมสร8างพัฒนาการด8านตDาง ๆ ทางดนตรีให8เปVนไปในทิศทางที่ถูกต8องสDงผลให8ผู8เรียนเกิดความสนใจ
และมคี วามเข8าใจในเนื้อหาดนตรีมากขึ้น (Dechakupt, 1999)

กิจกรรมทางดนตรีที่มีความสำคัญและเปVนพื้นฐานในการเรียนดนตรีทุก ๆ ประเภท เปVนกิจกรรม
ที่เกี่ยวข8องกับจังหวะ (Rhythm) เนื่องจากจังหวะเปVนสDวนควบคุมให8การบรรเลงดนตรีนั้นเกิดความพร8อม
เพรียงและเปVนระเบียบ ทั้งการร8องเพลง การเลDนดนตรี การฟ$งเพลง และการทำกิจกรรมเคลื่อนไหวที่เกี่ยวข8อง
กับจังหวะ เพราะหากในการเริ่มต8นผู8เรียนมีความเข8าใจถึงความแตกตDางของลักษณะจังหวะในแตDละบทเพลง
ได8ดี ยDอมจะเปVนพื้นฐานการพัฒนาทักษะทางดนตรีด8านอื่นด8วยเชDนกัน เครื่องดนตรีที่มีความสัมพันธMเกี่ยวข8อง
กับการเรียนรู8และพัฒนาทักษะจังหวะโดยตรงคือเครื่องดนตรีประเภทเครื่องกระทบ (Percussion)
การนำกจิ กรรมเข8ามาชDวยเสรมิ ใหผ8 8เู รียนเกดิ ความเข8าใจมากข้นึ จึงเปVนส่ิงสำคญั

รDางกายสร8างจังหวะ (Body Percussion) นั้นถือเปVนกิจกรรมดนตรีที่เสริมสร8างความรู8ด8าน
จังหวะโดยไมDใช8เครื่องดนตรี ชDวยในการพัฒนาการด8านการแยกประสาทของรDางกายและการเคลื่อนไหว อีกทั้ง
ยังชDวยทำให8สนุกกับเสียงที่สร8างสรรคMได8จากรDางกาย โดยในประเทศไทยกิจกรรมรDางกายสร8างจังหวะนั้นยังไมD
เปVนที่นิยม อีกทั้งบทเพลงหรือหนังสือที่ใช8สDวนใหญDนำมาจากตDางประเทศ เพราะในตDางประเทศ
Body Percussion มักจะอยูDในหลักสูตรวิชาดนตรี เพื่อสอนให8นักเรียนเข8าใจในเรื่องของ "จังหวะ" และสอน
ให8สรา8 งสรรคเM สียงท่ีเกิดจากรDางกายได8งาD ย ๆ

จากความเปVนมาของป$ญหาข8างต8น ผู8ศึกษาจึงเห็นถึงความสำคัญของกิจกรรมรDางกายสร8าง
จังหวะสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษา เนื่องจากเปVนพื้นฐานในการเรียนดนตรีทุก ๆ ประเภท และยังพัฒนา
ทักษะทางดนตรีด8านอื่นอีกด8วย บทความฉบับนี้จึงมีวัตถุประสงคMเพื่อเปVนสDวนหนึ่งในการทำความเข8าใจเรื่อง
ทักษะเครื่องกระทบขั้นพื้นฐานและให8ผู8เรียนเกิดความเข8าใจในองคMประกอบดนตรีที่สำคัญตDาง ๆ โดยเฉพาะ
องคMประกอบด8านจังหวะ จะชDวยให8ผู8เรียนสามารถพัฒนาตDอยอดในการปฏิบัติทักษะดนตรีได8ในอนาคตได8เปVน
อยDางดี

ความเปlนมาและความหมายของรUางกายสราK งจังหวะ (Body Percussion)
เปVนการทำให8เกิดเสียงจากการใช8รDางกายของเรา ในรDางกายของเราสามารถทำให8เกิดเสียง

ได8อยDางหลากหลายตามลักษณะการกระทบกัน ของอวัยวะตDาง ๆ เชDน การตบมือ การดีดนิ้ว การกระทืบเท8า
และการตบตักหรือตบหน8าขา ซึ่งทำให8เกิดเสียงที่มีความแตกตDางกัน บางเสียงเปVนเสียงเล็กแหลม บางเสียง

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา - 28 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

เปVนเสยี งทมุ8 เม่ือนำมาเลนD ตDอกันอยาD งเปVนระบบก็จะเกดิ จงั หวะและสามารถสร8างสรรคMเปVนรูปแบบจงั หวะตDาง ๆ
ไดอ8 ยDางหลากหลาย (วิทยา ไลท8 อง, 2557)

รDางกายสร8างจังหวะ (Body Percussion) เปVนศิลปะการใช8รDางกายเพื่อสร8างลักษณะเสียงให8มี
ความเปVนเอกลักษณM โดยอดีตมนุษยMนำมาพัฒนาเปVนการติดตDอสื่อสารกันในสังคม ถือเปVนสDวนหนึ่งใน
ของวัฒนธรรมแตDละท8องที่ รDางกายสร8างจังหวะถูกพบในบริบทที่หลากหลายซึ่งบางวิธีการยากที่
จะตีความหมายและอาจถูกจัดอยูDในรูปแบบของพิธี กรรมการแสดง ของชนเผDาตDาง ๆ ที่ใช8ในการเต8นและร8อง
เพลงถDายทอดความรู8สึกในด8านความบันเทิงแกDเผDาของตน เชDน การตบมือที่มีพลังมีความแมDนยำและมั่นคง
เต็มเปǵยมไปด8วยความมั่นใจมักจะถูกพบในชนชาติอาฟริกัน อเมริกัน การตบมือแบบซับซ8อนและมีจังหวะขัด
อยูDในการตบมือนั้นถูกพบในดนตรีของฟลาเมนโก การตบมือแบบกาเมลันของชาวจาวา ในประเทศอินโดนีเซีย
การทุบหน8าอกของชนเผDาเมารีและการดีดนิ้วของนักดนตรีแจØส มีการค8นพบการปรบมือและใช8รDางกายใน
การแสดงที่หลากหลาย (Goodkin, 2002) สิ่งเหลDานี้ไมDได8แสดงให8เห็นเพียงที่มาของการใช8รDางกายสร8างจังหวะ
แตยD งั แสดงใหเ8 หน็ ถงึ ความสำคญั ของวฒั นธรรมตามท่ีตDาง ๆ ที่ทรงคณุ คาD ในแตลD ะท่อี ีกด8วย

Narkwong (1999) ได8กลDาวถึงวิธีการสร8างเสียงจากรDางกายหลากหลายรูปแบบของมนุษยM
โดยระบุเสียงจากรDางกายที่เปVนสากล 4 รูปแบบ ดังนี้คือ 1) การตบมือ (Clap หรือ Clapping Hand)
2) การตบตัก (Pat หรือ Knee – Patting) 3) การย่ำเท8า (Stomp หรือ Stamping) 4) การดีดน้ิว
(Snap หรือ Snapping the Fingers) มีนักการศึกษาด8านดนตรีจำนวนมากได8นำกิจกรรมรDางกายสร8างจังหวะ
มาประยุกตMใช8โดยสามารถสรุปข8อดีคือ 1) สามารถเข8าถึงได8งDายทำความเข8าใจและปฏิบัติได8สะดวก
(Accessible) 2) ไมDมีคDาใช8จDายสำหรับเครื่องดนตรี (Inexpensive) 3) เคลื่อนไหวได8สะดวก (Mobile)
4) สงD เสริมความสามารถดา8 นการแสดงออกทางความคดิ สรา8 งสรรคM (Creative Expression) (Ahokas, 2015)

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา - 29 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

ชดุ กิจกรรมราU งกายสรKางจังหวะสำหรับนักเรียนระดบั ประถมศึกษา
รูปแบบของชุดกิจกรรมนี้เปVนรูปแบบของหนังสือ เนื่องจากมีลักษณะทางกายภาพที่จับต8องงDาย

สามารถนำไปใช8ในห8องเรียนได8อยDางสะดวก สอดคล8องกับงานวิจัยและผลงานหนังสือดรุณดุริยางคMที่มีแนวคิด
ในการจัดทำแบบเรียนเปÇยโนโดยใช8เพลงไทยสำหรับเด็กในรูปแบบหนังสือเพื่อเปVนประโยชนMแกDผู8สอน
และผู8เรียนในการนำไปใช8ที่สะดวกและมีสีสันรูปรDางที่สวยงามนDาชม (Phattanawerangkul, 2016)
โดยในหนังสอื ชุดกิจกรรมราD งกายสร8างจงั หวะน้ันประกอบดว8 ย 4 องคปM ระกอบ ดังนี้

องคIประกอบที่ 1 โครงการสอนระยะยาว ประกอบด8วย 7 หัวข8อ โดยจัดเรียงข8อมูลอยDาง
เปVนระบบเพ่อื ใหเ8 ปVนสอ่ื การจดั การเรยี นรู8ทเี่ ปVนประโยชนMตDอผใ8ู ช8งานสูงสุด โดยมรี ายละเอยี ด ดงั ภาพที่ 1

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา - 30 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

องคIประกอบที่ 2 แผนการสอนรายคาบ โดยมีการกำหนดระยะเวลา 8 สัปดาหM ผู8สอนสามารถ
นำเนื้อหามาปรับใช8เปVนกิจกรรมเสริมในห8องเรียนได8โดย เนื้อหาจะแตกตDางกันไปในแตDละสัปดาหM เชDน
การเคลื่อนไหวและจังหวะกับเสียงเพลง การสร8างสรรคMทDาทางและดนตรี การออกกำลังกาย การละเลDน
เด็กไทย การรDายรำ และการเลDานิทาน เปVนต8น สDวนแผนการจัดการเรียนรู8ทั้ง 8 แผน ใช8ชื่อตามเพลง
ไทยแตDละเพลงโดยเนื้อหาผDานการใช8รDางกายสร8างจังหวะสร8างรูปแบบทำนองและทDาทางตามบทเพลง
ท่ีแตกตาD งกัน ดงั ภาพที่ 2

องคIประกอบที่ 3 เนื้อหาดนตรี แบDงเปVน 2 องคMประกอบที่สำคัญ คือ 1) เนื้อหาด8านดนตรี
ประกอบด8วย รูปแบบทำนอง (Melodic Pattern) รูปแบบจังหวะ (Rhythmic Pattern) และ 2) เนื้อหาด8าน
ทักษะเครื่องกระทบขั้นพื้นฐาน ประกอบด8วยทักษะการเลือกใช8มือ (Sticking) เพื่อให8ผู8เรียนได8รู8จักการแยก
ประสาทสัมผัสระหวDางมือทั้งสองข8าง อีกทั้งผู8เรียน ยังสังเกตความแตกตDางของเสียงทั้งสองมือได8
ทักษะซิงเกิลสโตรคโรล (Single Stroke Roll) คือทักษะที่ใช8มือขวาและซ8ายตี สลับลงบนตักในความเร็วที่มาก
ขึ้นจนกลายเปVนเหมือนการรัวกลองลงบนตัก ซึ่งมีผลตDอพัฒนาการการปฏิบัติเครื่องกระทบในอนาคต เชDน
การตีบองโกและคองกา หรือใช8ไม8รัวลงบนกลอง ซึ่งทักษะที่กลDาวมานี้เปVนสDวนหนึ่งในรูดิเมนทM (Rudiments)
หรือโน8ตสั้น ๆ ที่นักตีกลองใช8สำหรับฝàกมือ (Percussive Art Socity, 1984; Peebung, 2016) สอดคล8องกับ
แนวคิดในวิจัยที่นำเอาทักษะรDายกายสร8างจังหวะมาเปVนสDวนประกอบสำคัญในการสอนพื้นฐานดนตรี
ให8นักเรียนวงโยธวาธิต (Laithong, 2017) ซึ่งการคัดเลือกทักษะทางดนตรีเปVนสิ่งสำคัญและสอดคล8องกับ
งานวิจัยที่มีคำอธิบายการใช8ทักษะเครื่องกระทบขั้นพื้นฐานอยDางละเอียดเพื่อให8ผู8เริ่มต8นสามารถทำความเข8าใจ
ได8และงDายตDอการฝàกซ8อม (Peebung, 2016) โดยการจัดทำชุดกิจกรรมนี้ถือเปVนสDวนหนึ่งที่ทำให8ผู8เรียน
และผสู8 อนเข8าถงึ ทกั ษะท่อี าจดยู ากแตDไมไD ดเ8 ข8าใจยากอยDางทีค่ ดิ โดยตัวอยาD งทักษะเครื่องกระทบพน้ื ฐาน ดงั ภาพที่ 3

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา - 31 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

องคIประกอบที่ 4 บทเพลงไทยโดยเนื้อหาในแตDละแผนการจัดการเรียนรู8จะประกอบไปด8วย
เพลงไทยทั้งหมด 8 บทเพลง ประกอบด8วย 1) เพลงกำมือ 2) เพลงกรรไกร ไขD ผ8าไหม 3) เพลงเตDา 4) เพลงลิง
5) เพลงมอญซDอนผ8า 6) เพลง ดั่งดอกไม8บาน 7) เพลงงูกินหาง และ 8) เพลงลาวกระทบไม8 เปVนเพลงที่ใช8
ภาษาไทย เนื้อหา และคำร8องแสดงถึงเอกลักษณMความเปVนไทย มีจุดเดDนของแตDละเพลงที่ชัดเจน เข8าใจงDาย
ทำนองมีความสนุกสนาน เหมาะสมสำหรับการเรียบเรียงเสียงประสานและเรียบเรียงจังหวะในรูปแบบใหมD
ให8ตรงกับพัฒนาการในการเรียนรู8ดนตรีของเด็กและสัญลักษณMรDางกายสร8างจังหวะ อีกทั้งยังชDวยเสริมสร8าง
ประโยชนMในบทบาทตDาง ๆ ที่นอกเหนือจากการเรียนรู8วิชาดนตรี สามารถแบDงความสัมพันธMของเพลงและวิชา
อื่น ๆ ได8 4 กลุDม คือ 1) กลุDมการบูรณาการกับวิชาพละศึกษา โดยใช8บทเพลงกำมือเพื่อสDงเสริมการออกกำลังกาย
ผู8สอนสามารถปรับเปลี่ยนรูปแบบและสถานที่ในการจัดกิจกรรมเปVนการออกกำลังกายในสนามกีฬาได8
2) กลุDมการฝàกความคิดสร8างสรรคMเสริมสร8างไหวพริบโดยใช8เพลงเตDาและเพลงลิงเพื่ออธิบายลักษณะทDาทาง
ของสัตวM 3) กลุDมการนำเพลงประกอบการละเลDนไทย เชDน เพลงกรรไกร ไขD ผ8าไหม เพลงมอญซDอนผ8า
และเพลงงูกินหาง เพื่อสอดแทรกความรู8ในเรื่องการละเลDนเด็กไทยและยังทำให8ผู8เรียนรู8จักวิธีการเลDนของคน
ไทยสมัยกDอนโดยผู8สอน สามารถนำเอาเครื่องกระทบมาใช8ในการสร8างจังหวะประกอบการละเลDนและยัง
แนะนำให8ผู8เรียนรู8จักเอกลักษณMของเครื่องกระทบชนิดตDาง ๆ ที่ผู8สอนต8องการนำเสนอได8 และ
4) กลุDมการแนะนำและเอกลักษณMของเครื่องหมายกำหนดจังหวะ โดยนำ เพลงดั่งดอกไม8บานที่ต8นฉบับใช8
เครื่องหมายกำหนดโดยทุกกิจกรรมมีความสอดคล8องกับแผนการจัดการเรียนรู8ในแตDละแผน อีกทั้งยังเปzดกว8าง

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา - 32 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

ให8ผู8สอนเพิ่มความคิดสร8างสรรคMให8แกDผู8เรียน สร8างความสนุกสนานในการทำกิจกรรม เรียนรู8การฝàกซ8อม
และทำงานรDวมกับผู8อื่นและยังได8รับความรู8ความเข8าใจด8านองคMประกอบดนตรีด8านสาระทางดนตรี
มีพัฒนาการด8านทักษะเครื่องกระทบขั้นพื้นฐาน ซึ่งสอดคล8องกับหนังสือและงานวิจัยเกี่ยวกับการนำเพลง
ที่คุ8นเคยมาใช8สร8างความเข8าใจในการสอนดนตรี (Thuntawech, 2014 ; Phattanawerangkul, 2016)
โดยครูมีหน8าที่เปVนผู8แนะนำให8ผู8เรียนรู8จักสัญลักษณM ทำให8เข8าใจองคMประกอบดนตรีและทักษะเครื่องกระทบ
ขั้นพื้นฐานเทDานั้น ผู8เรียนจะเกิดการเรียนรู8ที่รวดเร็วจากการเข8าใจบทเพลง อีกทั้งหาครูผู8สอนเลDาเรื่องราว
หรอื ประวตั ิเพลงใหผ8 8ูเรียนฟ$งจะทำให8ผูเ8 รียนเกิดความสนใจในการเลDนเพลงน้นั ๆ

สรุป
กิจกรรมรDางกายสร8างจังหวะชDวยสามารถเข8าถึงได8งDายทำความเข8าใจและปฏิบัติได8สะดวก

และไมDมีคDาใช8จDายสำหรับเครื่องดนตรีอีกทั้งยังชDวยสDงเสริมความสามารถด8านการแสดงออกทางความคิด
สร8างสรรคM ปลูกฝง$ ทศั นคติที่ดตี Dอดนตรีให8กบั ผ8เู รียน เปนV พ้ืนฐานในการเรยี นดนตรีทุก ๆ ประเภทและยงั พัฒนา
ทักษะทางดนตรีด8านอื่น ทำให8ผู8เรียนเข8าใจเรื่องทักษะเครื่องกระทบขั้นพื้นฐานและให8ผู8เรียนเกิดความเข8าใจ
ในองคMประกอบดนตรีที่สำคัญตDาง ๆ โดยเฉพาะองคMประกอบด8านจังหวะจะชDวยให8ผู8เรียนสามารถพัฒนา
ตอD ยอดในการปฏิบตั ิทักษะดนตรีได8ในอนาคตได8เปVนอยาD งดี

บรรณานกุ รม

กัญฐิตา โกมลพันธุMและวิชฏาลัมพกM เหลDาวานิช, 2654. การพัฒนาชุดกิจกรรมร^างกายสร>างจังหวะสำหรับนักเรียน
ระดับประถมศึกษาเพื่อเสริมสร>างทักษะเครื่องกระทบขั้นพื้นฐานโดยใช>เพลงไทย สืบค8นจาก
https://so03.tci-thaijo.org/index.php/npuj/article/download/247339/170184/915640

วิทยา ไล8ทอง. 2557. การสอนดนตรีตามแนวคิดของออร<ฟ : การสอนดนตรีแบบสร>างสรรค< สืบค8นจาก
http://pws.npru.ac.th/silapachai/data/files/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A
3%E0%B8%AA%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%94%E0%B8%95%E0%B8%A3
%E0%B8%B5/%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%AA%E0%B8%B2
%E0%B8%A3%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AA%E0%B8%AD%
E0%B8%99%E0%B8%94%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0
%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%AD%E0%B8%AD%E0%B8%9F.pdf

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา - 33 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

ธุรกิจดนตรีในระบบส่อื สงั คมออนไลน=
Music business in social media

อภิสทิ ธิ์ ธรรมโร6
Apisit Thammaro
หลกั สตู รศึกษาศาสตรบณั ฑติ (4 ป5) คณะศิลปศึกษา สถาบนั บณั ฑติ พฒั นศลิ ป=
Bachelor of Education Program (4 years), Faculty of Art Education, Bundipatnasilpa Institute.

บทคัดยUอ
ในยุคป$จจุบันจะปฏิเสธไมDได8เลยวDาทุก ๆ อาชีพต8องมีการปรับตัวให8เข8ากับยุคเทคโนโลยีที่ก8าวกระโดด
อยDางรวดเร็ว ทุกคนสามารถทำทุกสิ่งทุกอยากได8ในโทรศัพทMเครื่องเดียว สามารถสั่งอาหารโดยแอปพลิเคชัน
ให8มาสDงถึงที่ได8 สามารถเรียกรถโดยสารผDานแอปพลิเคชันให8มาสDงถึงที่ได8 สามารถชื้อขายสินค8าตDาง ๆ ผDานระบบ
สื่อสังคมออนไลนMได8ด8วยความสะดวกสบาย และสามารถทำธุรกรรมการเงินผDานแอปพลิเคชันของแตDละธนาคารได8
อยDางสะดวกสบายเปVนต8น ดังนั้น ธุรกิจดนตรีจึงจำเปVนต8องมีการปรับตัวสูDยุคสื่อสังคมออนไลนM ไมDวDาจะเปVนธุรกิจ
ร8านอาหารรวมไปถึงผับบารMตDาง ๆ จำเปVนต8องใช8สื่อสังคมออนไลนMในการสร8างแรงดึงดูดลูกค8าประชาสัมพันธM
รวมไปถึงโปรโมชั่นตDาง ๆ ของทางร8านให8ลูกค8าได8ทราบถึงรายละเอียดตDาง ๆ ธุรกิจร8านอาหาร ผับบารM สDวนมาก
จะใช8แฟนเพจในชDองทางของเฟซบุØกในการประชาสัมพันธM เพราะผู8คนเข8าถึงได8งDาย สามารถค8นหาเส8นทาง
ได8สะดวกสบาย งDายแกกD ารคน8 หาขอ8 มูลตาD ง ๆ ของทางรา8 น
คำสำคญั : ธรุ กจิ ดนตรี, ส่อื สงั คมออนไลน,M เทคโนโลยี

Abstract

In today's era, it is undeniable that every profession has to adapt to the fast-paced
technological era. Everyone can do anything and everything they want. one phone can order food by
application to deliver can call a bus through the application to deliver to the place Able to sell various
products through social media systems with ease. and can conveniently conduct financial transactions
through the application of each bank, etc. Therefore, the music business needs to adapt to the social
media era. Whether it's a restaurant business or a pub and bar business, social media needs to be used
to attract customers to public relations. Including various promotions of the shop, allowing customers to
know the details of the restaurant business, pubs, bars, most of them use fan pages in the Facebook
channel in public relations. because people are easily accessible can easily find the route Easy to find
information about the shop.
Keywords : Music Business, Social Media, Technology

6 นักศึกษาสาขาดนตรีศกึ ษา, หลกั สูตรศกึ ษาศาสตรบัณฑติ (4 ป:) คณะศลิ ปศกึ ษา สถาบันบณั ฑติ พฒั นศลิ ปA
E – mail : [email protected]

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา - 34 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

บทนำ
ประเภทของธุรกิจดนตรีท่ีมีการปรบั ตวั สUูยุคสือ่ สงั คมออนไลนI
ในยุคป$จจุบันจะปฏิเสธไมDได8เลยวDาทุก ๆ อาชีพต8องมีการปรับตัวให8เข8ากับยุคเทคโนโลยี

ที่ก8าวกระโดดอยDางรวดเร็ว ทุกคนสามารถทำทุกสิ่งทุกอยากได8ในโทรศัพทMเครื่องเดียว สามารถสั่งอาหาร
โดยแอปพลิเคชันให8มาสDงถึงที่ได8 สามารถเรียกรถโดยสารผDานแอปพลิเคชันให8มาสDงถึงที่ได8 สามารถชื้อขาย
สินค8าตDาง ๆ ผDานระบบ สื่อสังคมออนไลนMได8ด8วยความสะดวกสบาย และสามารถทำธุรกรรมการเงินผDานแอป
พลิเคชันของแตDละธนาคารได8อยDางสะดวกสบายเปVนต8น ดังนั้น ธุรกิจดนตรีจึงจำเปVนต8องมีการปรับตัวสูD
ยุคสื่อสังคมออนไลนM ไมDวDาจะเปVนธุรกิจร8านอาหารรวมไปถึงผับบารM ตDาง ๆ จำเปVนต8องใช8สื่อสังคมออนไลนM
ในการสร8างแรงดึงดูดลูกค8าประชาสัมพันธM รวมไปถึงโปรโมชั่นตDาง ๆ ของทางร8านให8ลูกค8าได8ทราบถึง
รายละเอียดตDาง ๆ ธุรกิจร8านอาหาร ผับบารM สDวนมาก จะใช8แฟนเพจในชDองทางของเฟซบุØก
ในการประชาสัมพันธM เพราะผู8คนเข8าถึงได8งDาย สามารถค8นหาเส8นทางได8สะดวกสบาย งDายแกDการค8นหาข8อมูล
ตDาง ๆ ของทางรา8 น

การเรียนการสอนดนตรีออนไลนMในโรงเรียนดนตรีในภาคเอกชนตDาง ๆ ได8หันมาใช8สื่อสังคม
ออนไลนMในการสอนหรือประชาสัมพันธMธุรกิจการเรียนการสอนดนตรีมากขึ้น นักเรียนจึงไมDจำเปVนต8องมาเรียน
ที่โรงเรียนสามารถเรียนที่บ8านได8 รวมไปถึงสามารถบอกรายละเอียดการเรียนการสอนได8 ไมDวDาจะเปVนคอรMส
การเรียนดนตรีตDาง ๆ ชั่วโมงในการเรียนการสอน รวมไปถึงราคาในการเรียนการสอน สิ่งเหลDานี้สามารถ
บงD บอกถงึ ความนาD เชื่อถอื ให8แกDสถาบนั นน้ั ๆ ได8 รวมถงึ ผู8เรยี นก็จะสามารถเลอื กตดั สนิ ใจในการหาทเ่ี รียนได8

ธุรกิจขายเครื่องดนตรีเปVนอีกหนึ่งธุรกิจที่มีการลงทุนอยDางมากและต8องมีการปรับตัว
ให8เข8ากับยุคสมัยในป$จจุบันสื่อสังคมออนไลนMจึงเปVนอีกหนึ่งชDองทางที่ทำให8ธุรกิจขายเครื่องดนตรีมีการซื้อขาย
ได8มากยิ่งขึ้น เชDน การแนะนำสินค8าตDาง ๆ บDงบอกราคาที่ชัดเจนทำให8ผู8ซื้อได8ตัดสินใจในงบประมาณที่ตัวเอง
มใี นการซอ้ื สามารถสร8างความเช่อื ถือให8กับผูบ8 ริโภคได8 ส่อื สงั คมออนไลนจM ำเปนV อยDางมากตDอธุรกจิ ขายเครอ่ื งดนตรี

ธุรกิจรับจ8างบรรเลงดนตรีในงานตDาง ๆ เชDน วงดนตรีลูกทุDง ลิเก หมอลำ วงกลองยาว
รถแสดงดนตรีสดเคลื่อนที่ (รถแหD) เปVนต8น สิ่งที่กลDาวมาข8างต8นจำเปVนต8องใช8สื่อสังคมออนไลนM
ในการประชาสัมพันธMธุรกิจวงดนตรีของตัวเองให8เปVนที่รู8จักของผู8คน เพื่อให8ผู8วDาจ8างเล็งเห็นในคุณสมบัติ
ของวงดนตรีเหลDานั้น เพื่อความเหมาะสมในแตDละงาน ป$จจุบันธุรกิจรับจ8างบรรเลงดนตรีในงานตDาง ๆ
ได8มีการบันทึกการแสดงสดผDานสื่อ สื่อสังคมออนไลนMทำให8ผู8คนได8รู8จักวงดนตรีและเข8าถึงได8มากยิ่งขึ้น
สวD นใหญDธุรกจิ รับจา8 งบรรเลงดนตรีในงานตาD ง ๆ จะมอี อแกไนซMเซอรMจา8 งพร8อมกบั ธุรกิจให8เชDาเคร่อื งเสยี งนอกสถานท่ี

ธุรกิจห8องบันทึกเสียง เปVนธุรกิจโดยตรงที่จำเปVนต8องใช8สื่อ สื่อสังคมออนไลนM
ในการประชาสัมพันธMให8นักดนตรีหรือศิลปzนมาใช8บริการเชDาห8องบันทึกเสียง หรือแม8กระทั้งงานที่เกี่ยวกับ
บันทึกเสียงเพลงประจำโรงเรียน งานประชาสัมพันธMบริษัทตDาง ๆ จึงจำเปVนต8องใช8ห8องบันทึกเสียง
เพ่ือสรา8 งสรรคMผลงาน เปVนธุรกิจที่ลงทนุ มากพอสมควรสำหรับห8องบันทึกเสียงท่มี มี าตรฐานสากล

ธุรกิจคDายเพลง ป$จจุบันนี้ผู8คนหันมาทำธุรกิจคDายเพลง คDายเพลงเปVนจำนวนมากบางคDายเพลง
ก็ประสบความสำเร็จ บางคDายเพลงก็ไมDประสบความสำเร็จ ขึ้นอยูDกับการนำเสนอตัวตนของศิลปzนในคDายเพลง

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา - 35 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

นั้น ๆ ป$จจุบันแนวเพลงอีสานได8รับความนิยมเปVนอยDางสูงทำให8เกิดศิลปzนหน8าใหมDมากขึ้น สื่อสังคมออนไลนM
เปVนตัวแปร สำคัญที่ทำให8ศิลปzนยุคป$จจุบันไมDจำเปVนต8องพึ่งคDายเพลงอีกตDอไป สามารถนำเสนอแนวเพลงที่เปVน
ตัวของตัวเองมากขึ้น โดยไมDต8องถูกจำกัดแนวเพลงตามคDายเพลงกำหนด ศิลปzนสDวนมากจึงนำเสนอตัวเองผDาน
ชDองทางสื่อ เว็บไซตMยูทูบ โดยเปVนชDองของตัวศิลปzนเองไมDมีคDายเพลงมากำหนด ในยุคป$จจุบันที่ธุรกิจดนตรี
ปรับรูปโฉมในการแสวงหารายได8ของตนเอง จากดั้งเดิมที่ให8ความสำคัญกับการขายเพลงผDานชDองทางค8าปลีก
ในรูปของซีดีหรือแผDนบันทึกเสียง มาสูDการนำเพลงออกจำหนDายผDานระบบดิจิตอลให8แฟนเพลงได8สั่งซ้ือ
และดาวนMโหลดเพลงออนไลนM โดยผลการศึกษาพฤติกรรมการฟ$งเพลงของคนไทยของนิลสัน (Neilson) พบวDา
ผู8บริโภคชาวไทยถึงร8อยละ 88 ฟ$งเพลงผDานมิวสิคแอปพลิเคชันและเว็บไซตMบนคอมพิวเตอรM ถึงร8อยละ 61
และสมารMทโฟนรอ8 ยละ 65 (WP, 2017)

วิวฒั นาการของธุรกจิ เพลงไทยสยูU ุคสอื่ สงั คมออนไลนI
จากยุคสมัยรับฟ$งเพลงโดยใช8แผDนเสียงในการฟ$งเพลงพัฒนาเข8ามาสูDยุคเทปคลาสเซ็ตตM

แบบทั้งเต็มอัลบั้มและเปVนการออกอัลบั้มยDอยในปÇ พ.ศ. 2526 ในยุคนี้เปVนการสร8างรายได8เปVนกำไรให8
คDายเพลงหรือบริษัทผลิตเพลง เปVนอยDางมากเพราะในยุคนี้ ตDอมาเปVนยุคเทคโนโลยีการผลิตเพลงผDานรูปแบบ
แผDนซีดี (Audio CD) ในปÇ พ.ศ. 2536 ในยุคนี้ระบบเทคโนโลยีเริ่มเจริญเติบโตเปVนอยDางมาก ทำให8คDายเพลง
หรือบริษัทผลิตเพลงมีการขาดทุนเปVนอยDางมาก เพราะเกิดการคัดลอกเพลงได8งDาย สามารถคัดลอกเพลง
ได8 จากคอมพิวเตอรMได8อยDางงDายและมีการขายเทปผีซีดีเถื่อนเปVนอยDางสูง ตDอมาคDายเพลงหรือบริษัทผลิตเพลง
ได8ปรับเปลี่ยนกลยุทธMเปVนการดาวนMโหลดเพลง เปVนซิงเกิ้ลทดแทนการออกอัลบั้ม เพราะเปVนการลดต8นทุน
การผลิตเพลงในปÇ พ.ศ. 2556 และยุคนี้คDายเพลงหรือบริษัทผลิตเพลงก็ไมDสามารถต8านทานเทคโนโลยีท่ี
เปลย่ี นแปลงเจริญเตบิ โตไปอยDางรวดเร็ว การฟง$ เพลงแบบดจิ ิทัล(การดาวนMโหลดเพลง) เริ่มเข8ามาแบDงพ้ืนทีก่ าร
ฟ$งเพลงแบบซีดีอยDางเห็นได8ชัด นอกจากนั้นยังมีการฟ$งเพลงแบบใหมD เรียกวDาระบบ Streaming คือการฟ$ง
เพลงผDานระบบออนไลนM (ณทิตา ทรัพยMสินวิวัฒนM, 2560) ป$จจุบันได8เกิดปรากฏการณMที่ไมDมีคนคาดคิดวDา
จะสามารถฟ$งเพลงทุกเพลงในโลกใบนี้ นน้ั ก็คอื ส่อื เวบ็ ไซตยM ทู ูบ (YouTube)

ชอU งทางโฆษณาทจ่ี UายเงินใหทK างเว็บไซตยI ทู บู (YouTube)
รายได8ของเว็บไซตMยูทูบคือโฆษณาเปVนรายได8หลักในการสนับสนุนเว็บไซตMยูทูบ การโฆษณา

บนเว็บไซตM ยูทูบในประเทศไทย ในป$จจุบันเมื่อมีการเปzดให8บริการของผู8ใช8งานเว็บไซตMยูทูบทำให8สามารถพบ
เห็นโฆษณาได8ในหลายตำแหนDง ซึ่งถือวDาเปVนอีกชDองทางหนึ่งในการสื่อสารระหวDางตราสินค8ากับผู8บริโภค
โดยรูปแบบโฆษณาที่เพิ่มเข8ามาหลังจากที่ได8มีการเปzดให8บริการบนเว็บไซตMยูทูบและเปVนที่นิยมอยDางมากคือ
โฆษณาทรูวิวอินสตรีมบนเว็บไซตMยูทูบที่เลDนกDอนวีดีโอหลักแบบข8ามได8และข8ามไมDได8 เนื่องจากมีรูปแบบที่
ผู8ใช8งานสามารถพบเห็นโฆษณาได8งDายและมีผู8พบเห็นเปVนจำนวนมาก นอกจากนี้ยังมีโฆษณาอีกหลายตำแหนDง
ภายในเว็บไซตMยูทูบที่เปzดให8ผู8ที่สนใจใช8บริการ ทำให8การทำการตลาดออนไลนMของประเทศไทยเพิ่มชDองทางที่มี
ความหลากหลายมากยงิ่ ข้ึนและเปนV สง่ิ แปลกใหมทD างการสื่อสารการตลาด

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา - 36 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

บทสรุป
สื่อสังคมออนไลนMในยุคป$จจุบันสDงผลโดยตรงตDอธุรกิจดนตรีเปVนอยDางมาก อยDางที่กลDาวไปข8างต8น

เชDน การเรียนการสอนดนตรอี อนไลนM ธุรกิจขายเครือ่ งดนตรี ธุรกิจรบั จ8างบรรเลงดนตรีในงานตDางๆ ธรุ กิจหอ8 ง
บันทึกเสียง ธุรกิจคDายเพลง เปVนต8น มีผลตDอการนำเสนอธุรกิจในรูปแบบใหมD ๆ เพื่อที่จะพัฒนาไปสูDยุคดิจิตอล
โดยธุรกิจดนตรีแตDละในยุคสมัยมีการเปลี่ยนแปลงไปทั้งเนื้อหา กลวิธี และรูปแบบนำเสนอเพลงที่เกิดจาก
ความคิดมนุษยM จัดเปVนหนึ่งในเศรษฐกิจสร8างสรรคMจากยุคเริ่มต8นที่งานเพลงถูกถDายทอดผDานชDองทางผู8ที่เกิด
กDอน พ.ศ.2530 จะคุ8นเคยเปVนอยDางดีในรูปแบบเทปคาสเซ็ทและซีดี กDอนที่เทคโนโลยีจะเข8ามาเปลี่ยนแปลงจน
สDงผลกระทบ อยDางรุนแรงตั้งแตDยุคมี Mp 3 (เครื่องเลDนเพลงแบบไฟลMดิจิทัล) จวบจนป$จจุบันมีการฟ$งเพลง
ผDานระบบสตรีมมิ่ง (Streaming) ซึ่งเปVนการเปลี่ยนแปลงโดยพัฒนาให8ฟ$งเพลงงDายขึ้นในมุมมองผู8บริโภค
เชDนเดียวกันมุมมองของ ผู8ผลิตเพลงต8องมีการเปลี่ยนแปลงตามยุคสมัยเพื่อความอยูDรอดเชDนกัน บทความน้ี
จึงเปVนการรวบรวมข8อมูลธุรกิจดนตรีที่เข8าสูDยุคป$จจุบัน โดยเกิดจากความคิดสร8างสรรคMอันเกิดจากความคิด
มนุษยM กDอให8เกิดการสร8างรายได8เมื่อถูกเผยแพรDสูDสาธารณชน สDงผลให8เกิดการเปลี่ยนแปลงหลายประการใน
วงการเพลง ท้งั บรษิ ัทผ8ูผลติ ศลิ ปzนและพฤติกรรมผู8บริโภคท่มี กี ารเปลยี่ นแปลงในยคุ สือ่ สังคมออนไลนM

บรรณานกุ รม
ณฐั พัชญM วงษเM หรียญทอง. 2557. เลา^ ให>คลิก พลิกแบรนด<ให>ดงั .Content marketing. กรงุ เทพฯ: เนชัน่ บคØุ ส.M
ดุษฎี มีปÖอม และนลิ วรรณ ถมงั รกั สตั วM. 2551. ดนตรี-นาฏศิลปÅ กรุงเทพมหานคร: ไทย วัฒนาพานชิ
ธญั ญธร สารสทิ ธ์.ิ 2558. พฤตกิ รรมการใช>งานและการคัดเลอื กข^าวจากเครือขา^ ยสังคมออนไลนข< องผสู> ือ่ ข^าว

โทรทศั น.M สืบค8นจาก http://www.spu.ac.th/commarts/files/2013/.docx. [15 กันยายน 2565].
ณทติ า ทรพั ยสM ินวิวฒั น.M 2560. อุตสาหกรรมเพลงไทยในยคุ ประเทศไทย 4.0: วารสารวิชาการนวตั กรรมสอื่ สาร

สงั คม. กรงุ เทพฯ: มหาวทิ ยาลัย ศรีนครินทรวโิ รฒ
นภดล ย่งิ ยงสกลุ . 2553. ประวัตแิ ละทม่ี าของ youtube.

สืบค8นจาก https://www.sornordon.wordpress.com. [15 กนั ยายน 2565].
พรทิพยM กองชนุ . 2557. อ^านใหช> ดั ! เปáด “ยทู ูป ประเทศไทย”เจ>าของวีดโี อจะได>เงินเขา> กระเปäาจากคลปิ อย^างไร.

มติชนออนไลนM. สืบค8นจาก http://www. matichon.co.th [15 กนั ยายน 2565].
ชรภรณM ไกรชุมพล. 2555. ทัศนคตแิ ละพฤติกรรมการสอื่ สารผ^านเครือขา^ ยสงั คมออนไลน<ในการสรา> งชื่อเสยี ง.

กรณศี กึ ษายูทูบ (YouTube). วิทยานพิ นธM ปรญิ ญามหาบณั ฑติ . มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตรM.
มานิต หลอD พนิ ิจ. 2547 ดนตรีไทย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพMหจกทพิ ยMวิสุทธ์.ิ สมาคมโฆษณาดจิ ทิ ัล.(2558).

ประเทศไทยและทีเอน็ เอส. สมาคมโฆษณา ดจิ ิทัล (ประเทศไทย)(DAAT).
สืบคน8 จาก http://www.daat.in.th/index. php/daat-aw/. [15 กนั ยายน 2565].
สุดทวี ัล สขุ ใส และ ณัฐชญา อคั รยรรยง. สถิติการใชอ> นิ เทอร<เน็ตของคนทว่ั โลก (ออนไลน<).
สบื คน8 จาก http://www.ryt9.com/s/iqry/1360553 [15 กนั ยายน 2565].
สุรพล สวุ รรณ. 2549. ดนตรไี ทยในวัฒนธรรมไทย. กรุงเทพฯ: สำนกั พิมพM บรษิ ทั แอคทีฟพร้ิน จำกดั

วารสารดนตรีศึกษา คณะศิลปศึกษา - 37 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.

อุไรพร ชลสริ ริ งDุ สกลุ . 2555. Digital Commerce: Turn buyers to buyers. กรุงเทพฯ: ดับพลวิ บีเอส.
WP. 2017. Reveal "music listening behavior of Thai consumers" with JOOK success formula, the music

platform that rock the music industry. Retrieved from
http://www.brandbuffet.in.th/2017/01/ joox-the-way-to-success-in-music-industry/.
[15 September 2022].

วารสารดนตรศี ึกษา คณะศิลปศึกษา - 38 - Vol. 1 No. 1 (2022)
Journal of Fed Music Ed.