รายงานการวิจัยชุมชน(RECAP)

๔๓

ชุมชน ทุนทางสังคม ความเชีย่ วชาญเรอ่ื งเด่นหรือ กจิ กรรมของทนุ
ทางสังคม (ระบรุ ายละเอียด)

๒๑) นางอารยา เบ็ญโส฿ะ - ติดต฽อประสานงานด฾านการควบคุมโรค ดูแล

สุขภาพของคนในชุมชน

- มีความชานาญด฾านการประสานงานและการ

ให฾ขอ฾ มลู บุคคล

- แม฽ครัวชมุ ชน

- มีจติ อาสาช฽วยเหลือกิจกรรมตา฽ งๆ

๒๒) นายววิ ัฒนแ บลิ ลา฽ เตะ฿ - ติดต฽อประสานงานด฾านการควบคุมโรค ดูแล

สุขภาพของคนในชมุ ชน

- มจี ิตอาสาชว฽ ยเหลอื กิจกรรมต฽างๆ

- ช฽วยงานปูองกนั และบรรเทาสาธารณะภยั

๒๓) นางมนชยา แก฾วนาแค - ติดต฽อประสานงานด฾านการควบคุมโรค ดูแล

สุขภาพของคนในชมุ ชน

- มจี ติ อาสาช฽วยเหลอื กิจกรรมตา฽ งๆ

- การจดั ดอกไมส฾ ดในงานพธิ ีตา฽ งๆ

- จัดสวัสดกิ ารให฾สมาชิกในกลมุ฽ สัจจะวันละบาท

๒๔) นางสณุ ี แซต฽ ้นั - ติดต฽อประสานงานด฾านการควบคุมโรค ดูแล

สขุ ภาพของคนในชมุ ชน

- มีจิตอาสาช฽วยเหลือกิจกรรมตา฽ งๆ

๒๕) นางสมจิตร จนั ทโร - ติดต฽อประสานงานด฾านการควบคุมโรค ดูแล

สุขภาพของคนในชุมชน

- มจี ิตอาสาชว฽ ยเหลอื กจิ กรรมตา฽ งๆ

๒๖) นางนาฎนดา แกว฾ สมบรู ณแ - ติดต฽อประสานงานด฾านการควบคุมโรค ดูแล

สุขภาพของคนในชุมชน

- มจี ิตอาสาชว฽ ยเหลือกจิ กรรมต฽างๆ

๒๗) นางกานดา แดงแกว฾ - ติดต฽อประสานงานด฾านการควบคุมโรค ดูแล

สขุ ภาพของคนในชมุ ชน

- มจี ิตอาสาชว฽ ยเหลือกิจกรรมตา฽ งๆ

๒๘) นายเกษม เบ็ญมสุ า - ปราชญชแ าวบ฾าน ชานาญการนวดแผนไทย

- ทาการรักษาผู฾ปุวยในชุมชนโดยคิดค฽ารักษา

เพียงเลก็ น฾อย

๒๙) รท.สวสั ดิ์ สกลุ หงสแ - ชานาญการวางแผนและการบรหิ ารจัดการ

- มจี ติ อาสาชว฽ ยเหลอื กจิ กรรมต฽างๆ

- ทากจิ กรรมส฽งเสริมอาชพี ผ฾สู งู อายุและผ฾พู กิ าร

๓๐) นายอาทร อนมุ าตร - ใหก฾ ารช฽วยผปู฾ ระสบภัยพิบตั ิ

- มจี ติ อาสาชว฽ ยเหลือกิจกรรมตา฽ งๆ

๓๑) นางปวิณา บญุ เกษม - ตดิ ตอ฽ ประสานงาน

- จัดเก็บขอ฾ มูลประปาเทศบาลตาบลปริก

- มจี ิตอาสาช฽วยเหลอื กจิ กรรมตา฽ งๆ

๓๒) นายสมบูรณแ บญุ เกษม - มีความรูเ฾ รอ่ื งไฟฟาู

- มีจติ อาสาช฽วยเหลอื กิจกรรมต฽างๆ

๓๓) นางกนกวรรณเหยบ็ หมดั - มีความร฾ทู างวชิ าการ

- มีจิตอาสาชว฽ ยเหลือกจิ กรรมตา฽ งๆ

๔๔

ชุมชน ทุนทางสงั คม ความเชีย่ วชาญเรอ่ื งเด่นหรอื กิจกรรมของทนุ
ทางสงั คม (ระบรุ ายละเอียด)

๓๔) นางหัสนียแ เหลม็ หมดั - มคี วามรู฾ทางวชิ าการ

- มีจติ อาสาช฽วยเหลอื กิจกรรมตา฽ งๆ

๓๕) นายอุดร เทียมเมอื ง - การจัดระเบยี บจราจรในชมุ ชน

- การช฽วยเหลือผู฾ประสบภัยพิบตั ิ

- มีจติ อาสาชว฽ ยเหลอื กจิ กรรมต฽างๆ

๓๖) นางสาวทรงพร แซเ฽ งา฽ - มีความรด฾ู า฾ นการคัดแยกขยะ

- มีความรู฾เรือ่ งเกษตรอนิ ทรยี แ

- มจี ิตอาสาชว฽ ยเหลอื กจิ กรรมตา฽ งๆ

๓๗) นางสาวสุภาวดี หนิมสุ า - ติดต฽อประสานงานด฾านการควบคุมโรค ดูแล

สุขภาพของคนในชุมชน

- แม฽ครัวชุมชน

- มจี ิตอาสาช฽วยเหลอื กิจกรรมตา฽ งๆ

๓๘) นายศภุ ชยั ชูเชิด - ช฽างตัดผม

- มคี วามรด฾ู า฾ นพลังงานทางเลอื ก

- มคี วามรเ฾ู รือ่ งการคดั แยกขยะ

- มคี วามรเ฾ู ร่อื งเกษตรอนิ ทรียแ

- มจี ิตอาสาช฽วยเหลอื กจิ กรรมต฽างๆ

- ทากิจกรรมตัดผมฟรีให฾แก฽เด็กและเยาวชนใน

โครงการกจิ กรรมเทศบาลพบประชาชน

๓๙) นางฝาหรดี ะ฿ ฮแ มเุ สม็ สะเดา - มีความรเ฾ู รอ่ื งระเบียบและการบริหารจดั การ

- ทาหน฾าที่ควบคุมการปฏิบัติหน฾าท่ีในการ

ปอู งกนั ภัยพบิ ัตใิ นเขตเทศบาล

- เปน็ กรรมการไกลเ฽ กลี่ยกรณีมีข฾อพิพาทในเขต

เทศบาล

- มีจิตอาสาช฽วยเหลือกจิ กรรมตา฽ งๆ

๔๐) นายชาญชัย ธนาเจรญิ วงศแ - การช฽วยเหลอื ผป฾ู ระสบภยั พิบัติ

- การจดั ระเบยี บจราจรในชุมชน

- มจี ิตอาสาชว฽ ยเหลือกิจกรรมตา฽ งๆ

๔๑) นายวทิ ยา สันหมาด - หมอต฽อกระดูก

- รับรักษาผ฾ปู วุ ยด฾านกระดูก

๔๒) นางสุณียแเจ฿ะจาโรจนแ - การเงนิ และบญั ชี

- มจี ิตอาสาชว฽ ยเหลือกิจกรรมต฽างๆ

๔๓) นายต๊กิ เซ฽ง วชริ ยางกรู - บริหารจัดการกิจกรรมของศาลเจา฾

- มจี ติ อาสาชว฽ ยเหลือกิจกรรมต฽างๆ

๔๔) นายนาถ ยมิ้ เยื้อน - ติดต฽อประสานงานด฾านการควบคุมโรคและ

ดแู ลสขุ ภาพ

- มีความรูด฾ ฾านการสาธารณสขุ

- มีจติ อาสาช฽วยเหลือกจิ กรรมตา฽ งๆ

๔๕) นางปรพิ ันธแ เหมอื นหนู - ชานาญวชิ าภาษาอังกฤษ

- มีจติ อาสาช฽วยเหลอื กจิ กรรมตา฽ งๆ

๔๖) นายอาภรณแ ตันธนา - ติดต฽อประสานงานในชุมชน

- มีจติ อาสาชว฽ ยเหลือกจิ กรรมต฽างๆ

๔๕

ชุมชน ทนุ ทางสังคม ความเชีย่ วชาญเรอื่ งเด่นหรือ กิจกรรมของทุน
ทางสงั คม (ระบุรายละเอยี ด)

๔๗) นางพวงพร ทพิ ยสแ วุ รรณ - ติดต฽อประสานงานด฾านการควบคุมโรค ดูแล

สขุ ภาพของคนในชมุ ชน

- มีจติ อาสาช฽วยเหลือกิจกรรมตา฽ งๆ

๔๘) นางออ฾ ย แย฾มยิ้ม - มีความรทู฾ างวิชาการ

- มีจิตอาสาชว฽ ยเหลือกจิ กรรมตา฽ งๆ

๔๙) นางสาวสกุลรตั นแ ตันธนา - มีความรู฾ทางวชิ าการ

- มจี ติ อาสาช฽วยเหลือกิจกรรมตา฽ งๆ

๕๐) นายวโิ รจนแ ใจโต - มีความรู฾ความชานาญด฾านกฏหมายจราจร

- เล้ียงววั ชน

- มจี ติ อาสาช฽วยเหลือกจิ กรรมต฽างๆ

๕๑) นายอนุพงศแ สันตธิ นารกั ษแ - มีความร฾ูเร่ืองการปูองกันและบรรเทาสา

ธารณภยั

- มจี ติ อาสาชว฽ ยเหลือกิจกรรมตา฽ งๆ

๕๒) นายชาญณรงคแ ตปนียะพงศแ - ชานาญเร่อื งการไฟฟูา

- มีจิตอาสาชว฽ ยเหลือกิจกรรมต฽างๆ

๕๓) นายกมล หมดั เลยี ด - มีความรเู฾ ร่อื งระเบยี บกฎหมาย

- มีความชานาญในการบรหิ ารจัดการพ้นื ที่

- มจี ิตอาสาช฽วยเหลอื กจิ กรรมตา฽ งๆ

๕๔) นางปริศนา หมัดเลยี ด - มีความรู฾เรอื่ งระเบยี บกฎหมาย

- มคี วามชานาญในการบริหารจดั การพ้นื ที่

- มีจิตอาสาชว฽ ยเหลือกิจกรรมตา฽ งๆ

๕๕) นายดลเหล฿ะ หนิมุสา - การจัดระเบียบจราจรในชุมชน

- มีจิตอาสาชว฽ ยเหลือกจิ กรรมต฽างๆ

๕๖) นายสน่ัน เกตวุ งศแ - มคี วามรท฾ู างด฾านวิชาการ

- มีจติ อาสาชว฽ ยเหลอื กิจกรรมตา฽ งๆ

๕๗) นายบุญลาภ ถาวรภักดี - มีความรท฾ู างด฾านวชิ าการ

- มีจิตอาสาช฽วยเหลือกิจกรรมตา฽ งๆ

๕๘) นายรตั นพล ทิพยแสวุ รรณ - มคี วามรคู฾ วามชานาญดา฾ นคอมพิวเตอรแ

- มีจติ อาสาช฽วยเหลือกิจกรรมตา฽ งๆ

๕๙) นางวรวี หมี วงศแ - มีความร฾ทู างดา฾ นวชิ าการ

- มีจิตอาสาช฽วยเหลอื กจิ กรรมต฽างๆ

๖๐) นางสาวดารณี ทิพยสแ วุ รรณ - การดูแลสุขภาพ

- มจี ิตอาสาช฽วยเหลอื กิจกรรมตา฽ งๆ

๖๑)นางศภุ ลกั ษณแ แซต฽ งั้ - มคี วามรู฾ทางดา฾ นวิชาการ

- มีจิตอาสาช฽วยเหลอื กจิ กรรมต฽างๆ

๖๒) พันตรีณฐั เศรฐ สกลุ หงสแ - การวางแผนและการบริหารพนื้ ที่

- มจี ติ อาสาชว฽ ยเหลือกจิ กรรมต฽างๆ

๖๓) นายนฤดล สกุลหงสแ - มคี วามรู฾ด฾านทรพั ยากรน้า

- มี จิตอาสาชว฽ ยเหลอื กิจกรรมตา฽ งๆ

๖๔) นายไชยงคแ รุ฽งมณีสกุล - เช่ียวด฾านการขา฽ ว

๖๕) นายประเวท กายจนสุวทิ ยแ - บริหารจดั การกจิ กรรมของศาลเจ฾า

- มจี ติ อาสาชว฽ ยเหลอื กจิ กรรมต฽างๆ

๔๖

ชุมชน ทุนทางสงั คม ความเช่ียวชาญเรื่องเด่นหรือ กจิ กรรมของทุน
ทางสังคม (ระบุรายละเอียด)

๖๖) นายพงศศแ ักดิ์ แซฉ฽ ่ี - บริหารจัดการกจิ กรรมของศาลเจา฾

- มจี ิตอาสาชว฽ ยเหลอื กิจกรรมต฽างๆ

๖ ๗ ) น า ย ภ า นุ วั ฒนแ ข จ รกุ ล - บรหิ ารจดั การกจิ กรรมของศาลเจ฾า

วาณิชยแ - มีจิตอาสาชว฽ ยเหลือกจิ กรรมตา฽ งๆ

๖๘) นายวโิ รจนแ สรรคพแ ฤกษสแ นิ - บริหารจดั การกจิ กรรมของศาลเจา฾

- มีจติ อาสาช฽วยเหลือกจิ กรรมต฽างๆ

๖๙) นายรเมศ ไพบลู ยสแ มบตั ิ - มีจติ อาสาช฽วยเหลือกิจกรรมต฽างๆ

- มคี วามเชย่ี วชาญด฾านการจัดการงานช฽างตา฽ งๆ

๗๐) นางนฤมล กาจญนกาเหนดิ - มีจติ อาสาชว฽ ยเหลอื กจิ กรรมต฽างๆ

- มคี วามเช่ียวชาญในการจัดการดา฾ นภัยพิบัติ

๗๑) นายอาทร อนุมาต - มีจติ อาสาชว฽ ยเหลือกิจกรรมต฽างๆ

๗๒) นายอภชิ าต ประสงพงศแ - มจี ติ อาสาช฽วยเหลือกิจกรรมตา฽ งๆ

๗๓) นายสชุ าติ บลิ ดุเหลม็ - มจี ติ อาสาช฽วยเหลือกิจกรรมต฽างๆ

๗๔) นายชาญชัย ชนาเจรญิ วงคแ - มีจติ อาสาช฽วยเหลือกจิ กรรมตา฽ งๆ

๗๕) นายอนพุ งศแ สนั ติธนารักษแ - มจี ิตอาสาชว฽ ยเหลอื กจิ กรรมต฽างๆ

๗๖) นายนฤดล สกลุ หงสแ - มีจติ อาสาชว฽ ยเหลอื กจิ กรรมตา฽ งๆ

๗๗) อารยา เบน็ โสะ฿ - มจี ิตอาสาชว฽ ยเหลือกจิ กรรมตา฽ งๆ

๗๘) นายจรญั ทิพยแสวุ รรณ - มีจิตอาสาช฽วยเหลอื กิจกรรมตา฽ งๆ

๗๙) นายอภิรักษแ ยขี นุ - มีจติ อาสาชว฽ ยเหลอื กจิ กรรมต฽างๆ

๘๐) นายภานเุ ดช มหาเทพ - มีจิตอาสาชว฽ ยเหลือกิจกรรมตา฽ งๆ

๘๑) นายนรากร เตชะตนั ตวิ งศแ - บริหารจัดการกจิ กรรมของศาลเจา฾

- มจี ิตอาสาชว฽ ยเหลอื กจิ กรรมต฽างๆ

๘๒) นางดารา โตะ฿ หมี - นักจัดรายการวทิ ยุชุมชน

- มจี ติ อาสาช฽วยเหลอื กจิ กรรมต฽างๆ

๒. รัดับกลุม่ ทางสังคม องค์กรชมุ ชน

๒.๑ กลุ่มทางสังคม - ก฽อตัง้ ปี ๒๕๔๙ มีสมาชิก ๑๕ คน กิจกรรมการ

๑) กล฽ุมจัดดอกไมส฾ ด จดั ดอกไม฾สดในงานพิธีต฽างๆ ให฾บริการสมาชิก

ของกลุ฽มในราคาถูกกว฽าลกู คา฾ ท่ัวไป

๓.ระดบั หน่วยงานและแหล่งประโยชน์

๓.๑ หนว่ ยงาน

๑) เทศบาลตาบลปริก - เป็นส฽วนราชการรูปแบบการปกครองส฽วน

ทอ฾ งถ่ินทีม่ ีการบริหารจัดการชุมชนแบบมีส฽วน

รว฽ มและบูรณาการกบั องคแกรเครือข฽ายและภาค

ส฽วนต฽างๆ เพ่ือให฾บริการประชาชนได฾อย฽างมี

ประสิทธภิ าพและเกิดความพึงพอใจสูงสุดของ

ประชาชน

- ILC1 สานักงานสีเขียว สานักงานเทศบาล

ตาบลปริก มกี ารคัดแยกขยะ อาคารสานักงาน

เทศบาลตาบลปริก เป็นสถานท่ีประชุม/

ฝึกอบรม สร฾างองคแความร฾ูเร่ืองพลังงาน

ทางเลอื กแก฽พนักงานเทศบาล และบุคลท่ัวไป

๔๗

ชุมชน ทุนทางสงั คม ความเชี่ยวชาญเร่ืองเดน่ หรือ กจิ กรรมของทนุ
ทางสงั คม (ระบรุ ายละเอยี ด)

๒) โรงเรียนเทศบาลตาบล - ก฽อต้ังเมื่อ ปี ๒๕๔๙ มีการบริหารจัดการโดย

ปริก เปิดการเรียนการสอนต้ังแต฽ชั้นอนุบาล ๑

จนถงึ มัธยมปีที่ ๓ ปัจจุบันมีครูจานวน ๓๔ คน

เด็กนกั เรียนจานวน ๔๙๔ คน

- ILC2 แหลง฽ เรยี นรูบ฾ ูรณาการโรงเรียนเทศบาล

ปรกิ เริ่มต้ังเม่ือ ปี ๒๕๕๙ มีกิจกรรมการจัดทา

หลักสูตรพลังงานเพื่อชีวิต การจัดตั้งศูนยแ

เรียนร฾ูบูรณาการเพ่ือจัดกิจกรรมชุมนุมของ

นักเรยี นช้ันมัธยม

๔. ระดับหมูบ่ ้านหรือชุมชน

๕. ระดับตาบล (ระบุช่ือหมู่บ้าน ท่เี ก่ียวขอ้ ง)

๑) กองทุนสัจจะ - บรหิ ารจดั การเร่อื งสวสั ดิการใหแ฾ กส฽ มาชิกด฾าน

ตา฽ งๆ เชน฽ เกิด แก฽ เจบ็ เสยี ชีวติ

๒ ) ศู น ยแ พั ฒ น า คุ ณ ภ า พ ชี วิ ต - การจัดสวัสดิการช฽วยเหลือผ฾ูสูงอายุและผ฾ู

ผสู฾ งู อายุ คนพิการ พิการกรณีเสียชวี ติ และเจบ็ ปุวย

๒) กู฾ชพี EMS - จัดการเร่ืองให฾กา รช฽วยเหลือผ฾ูประสบ

อุบัติเหตุทางถนน ผู฾ปุวยท่ีช฽วยเหลือตัวเอง

ไม฽ได฾ เพ่อื ลดการสญู เสียชีวิต

๔) ศูนยยแ ุติธรรม - เริ่มตั้งเมื่อ ปี ๒๕๕๕ นายอุสมาน หวันละเบ฿ะ

เป็นประธาน มีภารกิจในการเฝูาระวังและ

ปูองกันปัญหาอาชญากรรม รับเรื่องร฾องเรียน

ร฾องทุกขแในชุมชน ไกล฽เกล่ียและประนอมข฾อ

พพิ าทในชมุ ชน

๕) ตลาดตน฾ ปริก - เป็นสถานท่ีพบปะของคนในชุมชนในการซ้ือ

ขายสนิ ค฾าทีถ่ ูกสุขลกั ษณะ พชื ผักปลอดสารพิษ

๖) กล฽ุมดูแลผู฾สูงอายุระยะยาว - เรมิ่ ต้ังเมือ่ ปี ๒๕๔๙ เปาู หมายเพื่อทาแผนการ

(LCT) ดูแลผู฾สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง และลงเยี่ยม

กลุ฽มเปูาหมายและดูแลกิจกรรมบริการ ตาม

แผนการดูแลผ฾สู ูงอายทุ ี่มภี าวะพึง่ พงิ

๗) สถานวี ทิ ยุ - เร่ิมตั้งเม่ือ ปี ๒๕๕๑ นายสุมิตร ยีขุน เป็น

ประธาน มีการทดลองออกอากาศในนามวิทยุ

ชุมชนเพ่ือการศึกษา เมื่อปี ๒๕๕๒ เจ฾าหน฾าที่

และคนในชมุ ชนรว฽ มเป็นผจู฾ ดั รายการ และมีการ

พัฒนาอย฽างต฽อเนื่อง รวมท้ังมีกิจกรรมในการ

ประชาสัมพันธแข฽าวสาร มีการพัฒนาทาวิทยุ

ออนไลนใแ นเวปไซดแ

๘) กล฽ุมดูแลผู฾ปุวยเร้ือรัง - ดูแลผู฾สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง และลงเย่ียม

กล฽ุมเปูาหมายและดูแลกิจกรรมบริการ ตาม

แผนการดูแลผ฾ูสงู อายุทีม่ ีภาวะพ่งึ พิง

๖. ระดบั เครือข่าย (ระบุชอื่ เครอื ข่าย ตาบล อาเภอ จังหวดั ทเ่ี ก่ียวข้อง)

๑) ศูนยแปฎิบัติฉุกเฉินอุทกภัยฯ - เร่ิมตั้งเม่ือปี ๒๕๕๔ เปูาหมายเพ่ือบริหาร

เครือข฽ายอาเภอสะเดา จังหวัด จัดการพืน้ ท่ีภัยพิบัติ สร฾างเครือขา฽ ยการจัดการ

๔๘

ชมุ ชน ทุนทางสงั คม ความเช่ยี วชาญเร่อื งเด่นหรอื กจิ กรรมของทุน
สงขลา ทางสังคม (ระบรุ ายละเอียด)
๒) อาสาบา฾ นภัยพบิ ตั ิ
ภัยพิบัติกับพ้ืนที่ ในระดับ ตาบล อาเภอ
๓) รพสต. จงั หวดั
- เร่ิมต้ังเมื่อ ปี ๒๕๔๗ มีสมาชิก ๒๐ คน
กิจกรรมเป็นอาสาสมัครช฽วยเหลือสนับสนุน
ส฽วนราชการในการปูองกันและบรรเทาสา
ธารณภยั
- บริการดจุ ญาตมิ ิตร

๒.๒ ทุนทางสังคม ๖ ระดับ และศักยภาพในการจดั การตนเอง ๕ ด้าน

๒.๒.๑ ทุนทางสังคม ๖ ระดับในภาพรวมของเทศบาลตาบลปริก
ทุนทางสังคม ๖ ระดับในภาพรวมของเทศบาลตาบลปริกปรากฏในรูปแบบงานและกิจกรรมที่
ดาเนินการอย฽างโดดเด฽นอยใ฽ู นพน้ื ที่เทศบาลตามีรายละเอียดดงั ตารางท่ี ๒.๒

ตารางท่ี ๒.๒ สรปุ ภาพรวมจานวนทนุ ทางสังคม ๖ ระดับ ตามรายชุมชนในพื้นที่เทศบาลตาบลปรกิ

ศักยภาพชุมชน (ภาพรวมตาบล) หมบู่ า้ นหรอื ชุมชน (ระบุจานวน)
๑ ๒๓ ๔๕ ๖๗
รวม
๑. ระดบั บุคคลและครอบครัว (คน) ๗๑ ๙๔ ๓๑ ๑๐๗ ๖๒ ๙๕ ๘๒ ๕๔๒
๒. ระดับกลม฽ุ ทางสังคม องคกแ รชุมชน ๑ ๕๑ ๑๑ ๔๑ ๑๔

๓. ระดบั หน฽วยงานแ ละแหลง฽ ประโยชนแ ๑ ๒ ๒๒ ๒ ๒
๓.๑ ระดบั หน฽วยงาน ๒ ๔๑ ๑
๑ ๘
๓.๒ ระดับแหล฽งประโยชนแ ๘ ๑๔
๔. ระดับชมุ ชน หรือหมบู฽ า฾ น ๓ ๕
(จานวนทุนทางานระดับชมุ ชนหรือ ๕๘๕
หมู฽บา฾ น)
๕. ระดบั ตาบล (จานวนทนุ ทางานระดบั
ตาบล)
๖. ระดบั เครือข฽าย (จานวนทุนทางานระดับ
เครือขา฽ ย)

รวมทั้งหมด ๗๕ ๑๐๕ ๓๓ ๑๑๐ ๖๖ ๑๐๐ ๙๖

หมายเหต:ุ กาหนดให฾ ๑ ชุมชนร฾านใน, ๒ ชมุ ชนตลาดใต฾, ๓ ชุมปริกใต,฾ ๔ ชมุ ชนสวนหมอ฽ ม, ๕ ชมุ ชนทุง฽ ออก, ๖ ชมุ ชน
ปริกตก, ๗ ชุมชนตลาดปริก,

จากตารางท่ี ๒.๒ ทุนทางสังคมระดับบุคคล และครัวเรือน ในพื้นที่เทศบาลตาบลปริกมีงานและ
กิจกรรมท่ีดาเนินการ รวม ๕๔๑ คน ได฾แก฽ การดาเนินงานของกลุ฽มจิตอาสา คณะกรรมการกองทุนชารีกัต
คณะกรรมการฌาปนกิจ อาสาบ฾านภัยพิบัติ เป็นต฾น ระดับกล฽ุมทางสังคมและกลุ฽มองคแกร ในพื้นท่ีเทศบาล

ตาบลปรกิ มงี านและกิจกรรมที่ดาเนินการ รวม ๑๔ แหล฽ง ระดับหน฽วยงาน ในพื้นท่ีเทศบาลตาบลปริกมีงาน
และกิจกรรมที่ดาเนินการ รวม ๒ แหล฽ง ระดับชุมชน หรือหม฽ูบ฾าน ในพ้ืนท่ีเทศบาลตาบลปริกมีงานและ

๔๙

กจิ กรรมที่ดาเนินการ รวม ๘ แหลง฽ ระดบั ตาบล ในพ้ืนทีเ่ ทศบาลตาบลปรกิ มีงานและกิจกรรม รวม ๑๔ แหล฽ง
และ ระดับเครอื ขา฽ ย ในพื้นท่เี ทศบาลตาบลปรกิ มงี านและกิจกรรม รวม ๕ แหล฽ง โดยเป็นงานและกิจกรรมท่ีมี
ผลกระทบโดยตรงต฽อการจดั การตนเองตามโครงสรา฾ งพืน้ ฐาน ๕ ด฾าน

๒.๒.๒ ทุนทางสงั คม ๖ ระดบั ของชมุ ชนทม่ี ีศักยภาพในการจดั การตนเองดา้ นสังคม
ศกั ยภาพชุมชนด฾านสงั คมของเทศบาลตาบลปรกิ ปรากฏในรูปแบบการบริการ ช฽วยเหลือเกื้อกูลกัน
ของคนในชมุ ชน โดยจาแนกเป็นระดับทุนทางสงั คมดังตารางที่ ๒.๓

ตารางที่ ๒.๓ สรุปศกั ยภาพชุมชนในการจดั การตนเองด฾านสงั คม

ศักยภาพชมุ ชนที่ส่งผลต่อโครงสรา้ งของ หมบู่ า้ นหรือชมุ ชน (ระบจุ านวน) ๗ รวม
๑๒ ๓๔๕ ๖
ชมุ ชนทอ้ งถิน่
ด้านสังคม

๑. ระดบั บคุ คลและครอบครวั (คน) ๑๒ ๔๙ ๒๑ ๘๔ ๒๘ ๖๑ ๔๘ ๓๐๓
๑๑
๒. ระดับกลุม฽ ทางสงั คม องคแกรชุมชน
๓. ระดบั หนว฽ ยงานและแหล฽งประโยชนแ

๓.๑ ระดบั หนว฽ ยงาน

๓.๒ ระดับแหล฽งประโยชนแ

๔. ระดบั ชุมชน หรือหม฽บู ฾าน

(จานวนทุนทางานระดับชุมชนหรือหมูบ฽ ฾าน) ๑ ๑๒๑ ๑ ๖

๕. ระดับตาบล (จานวนทุนทางานระดบั

ตาบล) ๑ ๒ ๓

๖. ระดบั เครือข฽าย (จานวนทุนทางานระดับ

เครอื ขา฽ ย) ๒๒

รวมท้ังหมด ๑๓ ๕๐ ๒๒ ๘๖ ๒๙ ๖๒ ๕๓ ๓๑๕

หมายเหต:ุ กาหนดให฾ ๑ ชุมชนร฾านใน, ๒ ชมุ ชนตลาดใต,฾ ๓ ชมุ ปริกใต,฾ ๔ ชุมชนสวนหมอ฽ ม, ๕ ชุมชนท฽งุ ออก, ๖ ชุมชน
ปริกตก, ๗ ชมุ ชนตลาดปรกิ ,

จากตารางท่ี ๒.๓ ทุนทางสังคมระดับบุคคล และครัวเรือน ในพ้ืนท่ีเทศบาลตาบลปริกมีงานและ
กิจกรรมทม่ี ีผลกระทบทางด฾านสังคม รวม ๓๐๓ คน โดยเปน็ งานที่มีผลกระทบโดยตรงในด฾านสังคม ได฾แก฽ การ
ดาเนนิ งานของกล฽ุมจิตอาสา คณะกรรมการกองทุนชารีกัต คณะกรรมการกลุ฽มฌาปนกิจ กลุ฽มอาสาบ฾านภัย
พิบัติ เป็นต฾น ระดับสังคมและกลุ฽มองคแกร ในพ้ืนที่เทศบาลตาบลปริกมีงานและกิจกรรมกระทบด฾านสังคม
รวม ๔ กลม฽ุ ซงึ่ มผี ลกระทบโดยตรงในด฾านสงั คม ได฾แก฽ งานในส฽วนของการช฽วยเหลือเก้ือกูลและบริการสังคม
คือ มสั ยดิ ดาหรน฽ อาหมนั (มัสยดิ ครบวงจร) มสั ยดิ กลางทุง฽ ออก (มัสยิดส฽งเสริมสุขภาพ) และมัสยิดมูฮิบบีน
เป็นการดาเนนิ การบรหิ ารจัดการมสั ยดิ ตามหลักการของศาสนาอสิ ลามอย฽างบูรณาการในทุกๆ มิติ นอกจากนี้
การช฽วยเหลือเก้ือกลู และบรกิ ารสงั คมยงั มกี ล฽ุมกองทนุ ชารกี ัตดารลุ เราะหมแ ะ และกลุ฽มฌาปนกิจชุมชนปริกตก
ท่ีเป็นการระดมทุนเพื่อช฽วยเหลือเก้ือกูลกันของประชาชนในเร่ืองการจัดการงานศพ เม่ือมีสมาชิกในชุมชน
เสียชีวิต ระดับตาบล ในพื้นท่ีเทศบาลตาบลปริกมีงานและกิจกรรมท่ีมีผลกระทบด฾านสังคมรวม ๑ กลุ฽ม ซ่ึง
เป็นการดาเนินงานของ สถานีวิทยุชุมชน ระดับเครือข฽าย ในพ้ืนที่เทศบาลตาบลปริกมีงานและกิจกรรมที่มี
ผลกระทบด฾านสงั คมรวม ๒ กลุม฽ เปน็ การทางานของศูนยแปฏิบัติการภัยพิบัติและอุทกภัยฯ และอาสาบ฾านภัย

๕๐

พบิ ตั ิตาบลปริก เป็นการช฽วยเหลือสังคมในยามปกติ ยามเกิดภัยพิบัติ และการฟ้ืนฟูหลังจากเกิดภัยพิบัติใน
พ้นื ที่

๒.๒.๓ ทนุ ทางสงั คม ๖ ระดับของชุมชนที่มีศกั ยภาพในการจัดการตนเองด้านเศรษฐกจิ
ศักยภาพชุมชนด฾านเศรษกิจของเทศบาลตาบลปริกปรากฏในรูปแบบของการส฽งเสริมอาชีพให฾กับ
ชุมชน เพมิ่ รายได฾ให฾กบั สมาชิกในชมุ ชน และเป็นการใชเ฾ วลาว฽างให฾เกิดประโยชนแ รวมถึงสถาบนั การเงินในชุมชน

โดยจาแนกเปน็ ระดับทนุ ทางสังคมดงั ตารางท่ี ๒.๔

ตารางท่ี ๒.๔ สรุปศกั ยภาพชุมชนท่ีในการจดั การตนเองด฾านเศรษฐกิจ

ศกั ยภาพชมุ ชนทสี่ ่งผลต่อโครงสร้างของ หมู่บา้ นหรือชมุ ชน (ระบจุ านวน)
๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ รวม
ชมุ ชนท้องถน่ิ
ด้านเศรษฐกิจ

๑. ระดบั บุคคลและครอบครัว (คน) ๑๖ ๒๙ ๒ ๑๔ ๑๗ ๓ ๘๑
๑ ๑๔
๒. ระดบั กลม฽ุ ทางสังคม องคแกรชมุ ชน ๑๕๑๑๑ ๔
๑ ๑
๓. ระดับหน฽วยงานและแหล฽งประโยชนแ ๕ ๙๖

๓.๑ ระดับหน฽วยงาน

๓.๒ ระดับแหลง฽ ประโยชนแ

๔. ระดับชุมชน หรอื หมูบ฽ ฾าน

(จานวนทุนทางานระดบั ชุมชนหรอื

หมู฽บา฾ น)

๕. ระดบั ตาบล (จานวนทุนทางานระดับ

ตาบล)

๖. ระดับเครอื ข฽าย (จานวนทนุ ทางานระดบั

เครือข฽าย)

รวมทั้งหมด ๑๗ ๓๔ ๓ ๑ ๑๕ ๒๑

หมายเหต:ุ กาหนดให฾ ๑ ชุมชนร฾านใน, ๒ ชุมชนตลาดใต฾, ๓ ชมุ ปรกิ ใต฾, ๔ ชมุ ชนสวนหมอ฽ ม, ๕ ชุมชนทง฽ุ ออก, ๖ ชุมชน
ปรกิ ตก, ๗ ชุมชนตลาดปรกิ ,

จากตารางท่ี ๒.๔ ทุนทางสังคมระดับบุคคลและครัวเรือน ในพื้นท่ีเทศบาลตาบลปริกมีงานและ
กิจกรรมท่ีกระทบด฾านเศรษฐกิจรวม ๘๐ คน เป็นงานที่ส฽งผลกระทบต฽อด฾านเศรษฐกิจโดยตรง ได฾แก฽ การ
ดาเนนิ งานของสมาชกิ กลม฽ุ อาชพี ตา฽ งๆ และคณะกรรมการกล฽ุมสถาบันการเงินการเงินต฽างๆ ระดับสังคมและ
กลม฽ุ องคแกร ในพืน้ ทเ่ี ทศบาลตาบลปรกิ มงี านและกจิ กรรมกระทบด฾านเศรษฐกจิ รวม ๑๔ กลุ฽ม ซึ่งเป็นงานด฾าน
การประกอบอาชีพเสริม เช฽น กล฽ุมขนมไทยและเบเกอรี กล฽ุมพืชสมุนไพร กล฽ุมน้าพริกแห฾ง กลุ฽มออมทรัพยแ
เทศบาลปริก บ฾านพัก B&B (ชุมชนตลาดใต฾) กล฽ุมเครื่องแกง กล฽ุมดอกไม฾จันทนแ (ชุมชนปริกใต฾) กลุ฽มสาน
กระเป฻าพลาสติก กองทุนออมทรัพยแ (ชุมชนทุ฽งออก) กล฽ุมขนมกล฾วยม฾วน กลุ฽มเลี้ยงแพะ กล฽ุมน้ายางสด
(ชุมชนบ฾านปริกตก) กล฽ุมดอกไม฾สด (ชุมชนตลาดปริก) เกษตรแปลงใหญ฽และเกษตรปลอดภัย ระดับชุมชน
และหม฽บู า฾ น ในพ้นื ที่เทศบาลตาบลปริกมีงานและกิจกรรมท่กี ระทบด฾านเศรษฐกิจ ๒ กล฽ุม งานและกิจกรรมที่
กระทบดา฾ นเศรษฐกิจ ๒ กล฽ุม ออมทรัพยแปริกใต฾ และมัสยิดส฽งเสริมสุขภาพทุ฽งอกที่มีกล฽ุมออมทรัพยแท฽ุงออก
ระดับตาบล ในพื้นท่ีเทศบาลตาบลปริกที่มีงานและกิจกรรมกระทบด฾านเศรษฐกิจรวม ๓ กล฽ุม มีทางานและ
กจิ กรรมทก่ี ระทบดา฾ นเศรษฐกจิ กลม฽ุ ออมทรัพยแเทศบาลปริก กองทุนสัจจะ และตลาดตน฾ ปรกิ

๕๑

๒.๒.๔ ทนุ ทางสงั คม ๖ ระดบั ของชุมชนท่ีมีศกั ยภาพในการจัดการตนเองด้านสง่ิ แวดล้อม

ศักยภาพชุมชนด฾านสิ่งแวดล฾อมของเทศบาลตาบลปริกปรากฏในรูปแบบการจัดการขยะต฾นทาง
กลางทาง ปลายทาง สง฽ เสรมิ การคัดแยกขยะในระดับครัวเรือนและชุมชน ร฽วมถึงการใช฾พลังงานทางเลือกใน
ชมุ ชน โดยจาแนกเป็นระดบั ทุนทางสังคมดงั ตารางที่ ๒.๕

ตารางที่ ๒.๕ สรปุ ศักยภาพชุมชนในการจัดการตนเองดา฾ นส่งิ แวดล฾อม

ศักยภาพชุมชนทีส่ ่งผลต่อโครงสรา้ งของ หมบู่ า้ นหรอื ชมุ ชน (ระบุจานวน)
ชุมชนทอ้ งถนิ่ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ รวม
ดา้ นส่ิงแวดลอ้ ม

๑. ระดับบคุ คลและครอบครวั (คน) ๗๑ ๙๓ ๓๑ ๑๐๗ ๖๒ ๙๕ ๘๒ ๕๔๑
๒. ระดับกลม฽ุ ทางสงั คม องคกแ รชมุ ชน ๑ ๘๒ ๑

๓. ระดับหน฽วยงานและแหลง฽ ประโยชนแ ๑๑ ๒
๓.๑ ระดับหน฽วยงาน ๒ ๒
๓.๒ ระดับแหล฽งประโยชนแ ๒ ๒
๗๓ ๙๗ ๓๑ ๑๐๗ ๖๓ ๙๕ ๕๔๘
๔. ระดับชมุ ชน หรือหมู฽บ฾าน (จานวนทนุ
ทางานระดบั ชมุ ชนหรือหมบ฽ู า฾ น)
๕. ระดับตาบล (จานวนทนุ ทางานระดับ
ตาบล)
๖. ระดับเครอื ขา฽ ย (จานวนทุนทางานระดับ
เครือขา฽ ย)

รวมทงั้ หมด

หมายเหต:ุ กาหนดให฾ ๑ ชมุ ชนรา฾ นใน, ๒ ชมุ ชนตลาดใต,฾ ๓ ชมุ ปรกิ ใต,฾ ๔ ชมุ ชนสวนหมอ฽ ม, ๕ ชุมชนท฽งุ ออก, ๖ ชมุ ชน
ปริกตก, ๗ ชุมชนตลาดปริก,

จากตารางที่ ๒.๕ ทุนทางสังคมระดับบุคคลและครวั เรือน ในพ้ืนทเี่ ทศบาลตาบลปริกมีครัวเรือนที่มี
งานและกจิ กรรมคัดแยกขยะ๕๔๒ คน และมีครัวเรือนแกนนาท่ีมีงานและกิจกรรมท่ีกระทบด฾านส่ิงแวดล฾อม
รวม ๑๓ คน เป็นงานที่สร฾างผลกระทบต฽อด฾านสิ่งแวดล฾อมโดยตรง ได฾แก฽ ครัวเรือนจัดการขยะส฽ูพลังงาน
ทดแทน และคณะกรรมการกองทุนขยะมบี ญุ เปน็ ตน฾ ระดับสังคมและกล฽ุมองคแกร มีงานและกิจกรรมกระทบ
ด฾านส่งิ แวดล฾อมรวม ๓ กลุ฽ม ซึ่งเป็นงานด฾านการจัดการขยะ และงานด฾านพลังงานทางเลือก ได฾แก฽ กล฽ุมการ
จัดการขยะสู฽พลังงานทดแทน กลุ฽มการจัดการส่ิงแวดล฾อมสู฽พลังงานทดแทน และเกษตรปลอดภัย ระดับ
แหล฽งประโยชนแ มีงานและกิจกรรมท่ีกระทบด฾านส่ิงแวดล฾อม ๑ แหล฽ง ได฾แก฽ โรงเรียนเทศบาลตาบลปริก
ระดับชุมชนและหมู฽บ฾าน มีงานและกิจกรรมที่กระทบด฾านสิ่งแวดล฾อม ๓ กล฽ุม ได฾แก฽ ขยะมีบุญชุมชนท฽ุงออก
ขยะมบี ญุ ชุมชนร฾านใน ขยะมีบญุ ชมุ ชนตลาดใต฾ ระดับตาบล ที่มีงานและกิจกรรมกระทบด฾านสิ่งแวดล฾อมรวม
๔ กลมุ฽ มีทางานและกจิ กรรมทีก่ ระทบดา฾ นสงิ่ แวดล฾อมของ ศูนยแเรยี นร฾ูบรู ณาการ เศรษฐกจิ พอเพียง เทศบาล
ตาบลปริก (ILC1) ศูนยแเรียนรู฾บูรณาการ เศรษฐกิจพอเพียง เทศบาลตาบลปริก (ILC2) ฐานการจัดการ
เรียนร฾ูครัวเรือนอาสาและศาสนสถาน (มัสยิดต฾นแบบ) ในเขตเทศบาลตาบลปริก (ILC4) ฐานการจัดการ
เรียนรู฾ประปาชุมชนเทศบาลตาบลปริก (ILC5) และระดับเครือข฽าย การทางานของศูนยแเรียนรู฾บูรณาการ
เศรษฐกจิ พอเพียง เทศบาลตาบลปริก การจัดการขยะปลายทาง (ILC3) และกล฽มุ อนุรกั ษแคลองอ฽ูตะเภา

๕๒

๒.๒.๕ ทนุ ทางสงั คม ๖ ระดบั ของชุมชนทีม่ ศี กั ยภาพในการจดั การตนเองดา้ นสขุ ภาพ

ศักยภาพชุมชนด฾านสุขภาพของเทศบาลตาบลปริกปรากฏในรูปแบบการส฽งเสริมการมีสุขภาพที่ดี
ใหก฾ บั ประชาชน โดยการแนะนาใหค฾ าปรึกษา และตรวจสุขภาพเบื้องต฾น โดยจาแนกเป็นระดับทุนทางสังคมดัง
ตารางท่ี ๒.๖

ตารางที่ ๒.๖ สรปุ ศักยภาพชุมชนในการจัดการตนเองดา฾ นสุขภาพ

ศักยภาพชมุ ชนทสี่ ่งผลต่อโครงสร้างของ หมู่บา้ นหรือชมุ ชน (ระบจุ านวน)
ชมุ ชนทอ้ งถนิ่ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ รวม
ดา้ นสขุ ภาพ

๑. ระดับบคุ คลและครอบครัว (คน) ๒๕ ๑๒ ๕ ๙ ๑๐ ๑๑ ๒๒ ๙๔

๒. ระดับกลุม฽ ทางสงั คม องคกแ รชมุ ชน ๗
๓. ระดับหนว฽ ยงานและแหล฽งประโยชนแ ๑
๑๐๑
๓.๑ ระดับหนว฽ ยงาน

๓.๒ ระดับแหล฽งประโยชนแ ๑ ๒๔
๔. ระดับชมุ ชน หรอื หมบู฽ ฾าน ๑
(จานวนทุนทางานระดบั ชุมชนหรือหม฽บู า฾ น)

๕. ระดบั ตาบล (จานวนทุนทางานระดับ
ตาบล)
๖. ระดบั เครอื ข฽าย (จานวนทนุ ทางานระดบั
เครอื ข฽าย)

รวมท้งั หมด ๒๕ ๑๓ ๕ ๙ ๑๑ ๑๑ ๒๗

หมายเหต:ุ กาหนดให฾ ๑ ชุมชนร฾านใน, ๒ ชมุ ชนตลาดใต฾, ๓ ชุมปรกิ ใต,฾ ๔ ชมุ ชนสวนหมอ฽ ม, ๕ ชุมชนทุ฽งออก, ๖ ชุมชน
ปรกิ ตก, ๗ ชุมชนตลาดปริก,

จากตารางท่ี ๒.๖ ทุนทางสังคมระดับบุคคลและครัวเรือน ในพ้ืนท่ีเทศบาลตาบลปริกมีงานและ
กิจกรรมท่ีกระทบด฾านสุขภาพ รวม ๙๔ คน เป็นงานท่ีสร฾างผลกระทบต฽อด฾านสุขภาพของประชาชนในพ้ืนท่ี
เทศบาลตาบลปริกโดยตรง ไดแ฾ ก฽ สมาชกิ อสม. อาสาสมคั ร เจ฾าหน฾าที่สาธารณะสุข ระดับชุมชน หรือหม฽ูบ฾าน
ทีส่ ง฽ ผลกระทบต฽อด฾านสขุ ภาพ ๑ กลมุ฽ ได฾แก฽ มสั ยิดส฽งเสริมสุขภาพชุมชนท฽ุงออก ระดับตาบล ท่ีส฽งผลกระทบ
ต฽อด฾านสุขภาพมีทั้งหมด ๗ กลุ฽ม ได฾แก฽ แม฽อาสาชุมชนตลาดใต฾ กลุ฽มดูแลผ฾ูสูงอายุและผู฾ปุวยจิตเวช มัสยิด
สุขภาพชุมชนทุ฽งออก ศูนยแพัฒนคุณภาพชีวิตผู฾สูงอายุและผ฾ูพิการ ก฾ูชีพ EMS กล฽ุมดูแลผ฾ูสูงอายุระยะยาว
(LCT) กลุ฽มดูแลผ฾ูปุวยเรื้อรัง ซึ่งมีการทางานและกิจกรรมของกล฽ุมเหล฽าน้ีกระทบด฾านสุขภาพโดยตรงท้ัง ๔
กล฽มุ

๒.๒.๖ ทุนทางสงั คม ๖ ระดับของชุมชนที่มีศกั ยภาพในการจดั การตนเองดา้ นการเมือง การ
ปกครอง

ศักยภาพชุมชนด฾านการเมืองการปกครองของเทศบาลตาบลปริกปรากฏในรูปแบบการขับเคลื่อน
สนับสนุนในชมุ ชนสามารถพงึ่ พาตนเองได฾ โดยมีศักยภาพด฾านการเมือง การปกครอง เพ่ือให฾เกิดความสมดุล
ในสังคม โดยจาแนกเป็นระดบั ทนุ ทางสังคมดงั ตารางที่ ๒.๗

๕๓

ตารางที่ ๒.๗ สรปุ ศักยภาพชมุ ชนในการจดั การตนเองดา฾ นการเมอื ง การปกครอง

ศักยภาพชมุ ชนท่สี ง่ ผลต่อโครงสรา้ งของ หมบู่ า้ นหรือชุมชน (ระบจุ านวน)
ชุมชนทอ้ งถิน่ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ รวม

ด้านการเมอื ง การปกครอง

๑. ระดับบุคคลและครอบครวั (คน) ๑๘ ๒ ๒ ๑๓ ๖ ๖ ๔ ๕๑
๑
๒. ระดับกลม฽ุ ทางสังคม องคกแ รชุมชน
๑
๓. ระดบั หน฽วยงานและแหลง฽ ประโยชนแ ๕๓

๓.๑ ระดบั หน฽วยงาน ๑

๓.๒ ระดบั แหลง฽ ประโยชนแ

๔. ระดบั ชมุ ชน หรอื หมบู฽ ฾าน

(จานวนทุนทางานระดบั ชุมชนหรือหมู฽บ฾าน)

๕. ระดับตาบล (จานวนทนุ ทางานระดบั

ตาบล) ๑

๖. ระดับเครอื ข฽าย (จานวนทุนทางานระดับ

เครือข฽าย)

รวมท้งั หมด ๑๘ ๒ ๒ ๑๓ ๖ ๖ ๖

หมายเหต:ุ กาหนดให฾ ๑ ชมุ ชนรา฾ นใน, ๒ ชุมชนตลาดใต,฾ ๓ ชมุ ปรกิ ใต฾, ๔ ชมุ ชนสวนหมอ฽ ม, ๕ ชุมชนทง฽ุ ออก, ๖ ชมุ ชน
ปรกิ ตก, ๗ ชุมชนตลาดปรกิ ,

จากตารางท่ี ๒.๗ ทุนทางสังคมระดับบุคคลและครัวเรือน ในพื้นที่เทศบาลตาบลปริกมีงานและ
กิจกรรมกระทบด฾านการเมอื ง การปกครองรวม ๕๑ คน ซ่ึงมีผลกระทบต฽อด฾านการเมืองการปกครองโดยตรง
ได฾แก฽ สมาชิกสภาเทศบาล ผู฾นาชุมชน ผู฾นาศาสนา เป็นต฾น ระดับหน฽วยงาน ท่ีส฽งผลกระทบต฽อการเมือง การ
ปกครองรวม ๑ องคแกร ไดแ฾ ก฽ เทศบาลตาบลปริก ระดบั ตาบล ท่มี ผี ลกระทบตอ฽ การเมือง การปกครอง รวม ๑
กลม฽ุ ไดแ฾ ก฽ ศูนยแยุติธรรมตาบลปริก เป็นหน฽วยงานท่ีรับเรื่องรอ฾ งทกุ ขแจากประชาชน

๒.๓ ศกั ยภาพในการจดั การตนเองเพ่ือการพฒั นาอย่างยังยนื

ภาพรวมศกั ยภาพในการจัดการตนเองเพอ่ื การพัฒนาอย฽างยังยืนของเทศบาลตาบลปริกน้ัน ทุนทาง
สังคมทใ่ี ชข฾ ับเคลอื่ นในการจัดการตนเองตามโครงสรา฾ งพ้ืนฐาน ๕ ด฾าน คือ ศักยภาพด฾านสังคม ศักยภาพด฾าน
เศรษฐกิจ ศักยภาพด฾านสิง่ แวดล฾อม ศักยภาพด฾านการดูแลสุขภาพ และศักยภาพด฾านการเมืองการปกครอง
จาแนกตามทุนทางสงั คม ๖ ระดับ คือ ระดบั ทุนบคุ คลและครัวเรอื น ระดับดับกลม฽ุ ทางสังคมและองคแกรชุมชน
ระดับหน฽วยงานและแหล฽งประโยชนแ ระดับหม฽ูบ฾าน ระดับตาบลและระดับเครือข฽าย สามารถนามาวิเคราะหแ
ศักยภาพชุมชนไดด฾ งั นี้

ศักยภาพการจัดการตนเองของชุมชนวิเคราะหแตามแนวทางการดาเนินงานและกิจกรรม รวมท้ัง
ผลกระทบทเี่ กิดข้ึนในชุมชน สามารถสรุปได฾ว฽า การดาเนินงานและกิจกรรมของชุมชนในพ้ืนท่ีเทศบาลตาบล
ปริกน้ันเกี่ยวข฾องกับโครงสร฾างพ้ืนฐานด฾านเศรษฐกิจมากท่ีสุด รองลงมาคืองานและกิจกรรมในด฾านการ
จดั การสงิ่ แวดลอ฾ ม ด฾านสังคม ดา฾ นสขุ ภาพ และด฾านการเมืองการปกครองตามลาดบั ทั้งน้ใี นด฾านเศรษฐกิจนน้ั
ส฽วนใหญ฽เป็นไปในรปู แบบของการสง฽ เสริมอาชีพให฾กับประชาชนในชมุ ชน โดยมีการจัดตั้งกลุ฽มอาชีพต฽างๆ เช฽น
กล฽ุมเล้ียงแพะ กล฽ุมทาเครื่องแกง กลุ฽มกล฾วยม฾วน ฯลฯ เป็นต฾น เพ่ือเพ่ิมช฽องทางในการหารายได฾เสริม ลด
รายจา฽ ยให฾กบั ประชาชนในชุมชน และการมีสถาบันการเงินในชุมชน เช฽น กลุ฽มออมทรัพยแ กองทุนชารีกัต เป็น

๕๔

ต฾น ด฾านการจดั การสิ่งแวดล฾อม ซ่ึงกิจกรรมของชุมชนส฽วนใหญ฽จะเป็นการจัดการขยะ โดยการคัดแยกขยะใน

ครวั เรอื น และการใช฾พลังงานทดแทน เพ่ือลดรายจ฽ายในครัวเรือน ด฾านสังคมกิจกรรมของชุมชนส฽วนใหญ฽จะ
เป็นการบริการ และการช฽วยเหลือเกื้อกูลกันของคนในชุมชนแต฽ละชุมชนในยามปกติ และยามจาเป็นฉุกเฉิน
โดยเฉพาะเรื่องการจัดต้ังกองทุนชารีกัตเพื่อเป็นแหล฽งทุนสาหรับการจัดการงานศพเม่ือมีสมาชิกในชุมชน
เสยี ชีวติ รว฽ มถึงการจดั การดา฾ นสุขภาพ งานและกิจกรรมของคนในชมุ ชนเปน็ การบรกิ าร ช฽วยเหลือ เย่ียมเยีอน
และแนะนาเก่ียวกับปัญหาสุขภาพเบ้ืองตนในแก฽ประชาชนในพื้นท่ีเทศบาลตาบลปริก และศักยภาพด฾าน

การเมืองการปกครอง สมาชิกสภาเทศบาล ผู฾นาชุมชน ผู฾นาศาสนา ศูนยแยุติธรรมตาบล เป็นหน฽วยงานท่ีรับ
เร่อื งร฾องทกุ ขแจากประชาชน และเทศบาลตาบลปรกิ เป็นองคกแ รทีค่ อยขับเคลื่อนกลไกต฽างๆ ของชุมชนในพื้นท่ี
เทศบาลตาบลปริกให฾ดาเนินไปสกู฽ ารพฒั นาอยา฽ งย่งั ยนื ดงั ตารางท่ี ๒.๘

ตารางที่ ๒.๘ สรปุ ภาพรวมจานวนทุนทางสังคมที่สะท฾อนถึงศกั ยภาพชุมชน (งานและกจิ กรรม) ในการจดั การ
ตนเองตามโครงสร฾างพ้ืนฐาน ๕ ดา฾ น

ชุมชน จานวนทนุ ทางสังคมท่ีสะทอ้ นศักยภาพชุมชนรายดา้ น (ลาดับ)

ชมุ ชนรา฾ นใน สังคม เศรษฐกจิ สภาวะ สขุ ภาพ การเมอื งการ
ชมุ ชนตลาดใต฾
ชมุ ชนปริกใต฾ แวดลอ้ ม ปกครอง
ชมุ ชนสวนหม฽อม
ชมุ ชนท฽งุ ออก ๑๑ ๒ ๐ ๐
ชุมชนปริกตก
ชุมชนตลาดปรกิ (๒) (๓) (๑) (๔) (๕)
รวม
๑๕ ๔ ๑ ๐

(๔) (๑) (๒) (๓) (๕)

๑๑ ๐ ๐ ๐

(๒) (๑) (๓) (๔) (๕)

๒๑ ๐ ๐ ๐

(๑) (๒) (๓) (๔) (๕)

๑๑ ๑ ๑ ๐

(๒) (๔) (๓) (๑) (๔)

๑๔ ๐ ๐ ๐

(๒) (๑) (๓) (๔) (๕)

๒๕ ๐ ๕ ๒

(๔) (๒) (๑) (๓) (๕)

๙ ๑๘ ๗ ๗ ๒

หมายเหตุ: การเรยี งลาดบั ในวงเล็บศกั ยภาพ ๕ ด฾านใหเ฾ ทียบเคยี งภายในหมบู฽ า฾ นเทา฽ น้ัน โดยจัดเป็นลาดับท่ี ๑
ถงึ ลาดับที่ ๕ ซึง่ ลาดับท่ี ๑ คอื จานวนมากทสี่ ดุ และลาดบั ท่ี ๕ คือ จานวนนอ฾ ยท่สี ุด

๒.๔ ภาพรวมงานและกิจกรรมของทุนทางสงั คมกบั ๗ คณุ ลักษณะการจดั การตน

ตารางท่ี ๒.๙ สรุปภาพรวมระดับการจดั การตนเองของทนุ ทางสงั คม ๖ ระดบั ราย
คาชี้แจง: ใหน฾ าผลการเทียบเคียงงานและกิจกรรมของทุนทางสงั คมกับ ๗ คณุ ลัก

มีครบท้ัง ๗  การจัดการตนเองระดบั ดี มี ๔-๖ 
คุณลกั ษณะ มาก คุณลกั ษณะ

หมู่ บุคคลและครอบครวั กลมุ่ ทางสังคม ระดับทนุ ทางสังคม
ที่ องคก์ รชมุ ชน หนว่ ยงาน แหลง่ หมบู่
  
หมู่ที่ ๑ ๗ ๕ ๕๙ ๑๐๐ ประโยชน์
หมู่ท่ี ๒ ๔ ๕๕ ๓๕ ๒๐ ๓   
หมทู่ ี่ ๓ ๑ ๖ ๒๔ ๐๑๐
หมู่ที่ ๔ ๔๔ ๔๔ ๑๙ ๑๐๐ ๐ ๐๐๑
หมทู่ ี่ ๕ ๑๙ ๔๑ ๒ ๐๐๑ ๐ ๐๐๑
หมทู่ ี่ ๖ ๖ ๕๒ ๓๗ ๓๑๐ ๐ ๐๐๐
หมู่ท่ี ๗ ๖ ๖๔ ๑๒ ๐๑๐ ๐ ๐๐๑
รวม ๘๗ ๒๖๗ ๑๘๘ ๗๓ ๔ ๐ ๐๐๒
รวมแต่ ๕๔๒ ๐ ๐๐๑
ละทุน ๑๔ ๒ ๐๐๐
ร้อยละ ๑๕.๓๕ ๔๙.๓๕ ๓๔.๕๖ ๒ ๐๐๖
ของแต่ ๕๐.๐๐ ๒๑.๔๒ ๒๘.๕๗
ละทุน ๒

๑๐๐.๐ ๐ ๐ ๗๒.๗๗

หมายเหตุ: การคานวนร฾อยละของแต฽ละทุน = [(ผลรวมของแตล฽ ะ , ,)× 1

๕๕

นเอง

ยชุมชน
กษณะการจดั การตนเอง มาสรปุ ในตารางดังต฽อไปน้ี

 การจัดการตนเอง นอ้ ยกวา่ ๔  การจัดการตนเองระดับกาลัง
ระดับดี คณุ ลักษณะ พฒั นา

ม ตาบล เครอื ขา่ ย ภาพรวมตาบล
บา้ นจดั การตนเอง

         

๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๒ ๐ ๐ ๑๑ ๕ ๕๙

๐ ๑ ๔ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๑๑ ๕๕ ๓๙

๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๑ ๗ ๒๔

๐ ๑ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๔๖ ๔๔ ๒๐

๐ ๐ ๐ ๐ ๑ ๐ ๐ ๐ ๒๑ ๔๑ ๔

๐ ๐ ๑ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๑๑ ๕๓ ๓๗

๐ ๐ ๘ ๐ ๐ ๓ ๐ ๐ ๑๙ ๖๕ ๑๒

๐ ๒ ๑๓ ๐ ๑ ๕ ๐ ๐ ๑๒๐ ๒๗๐ ๑๙๕

๘ ๑๔ ๕ ๕๘๕

๗ ๐ ๒๗.๒๗ ๙๒.๘๕ ๐ ๗.๑๔ ๑๐๐.๐ ๐ ๐ ๒๐.๕๔ ๔๖.๒๑ ๓๓.๒๑

100]/ ผลรวมของแตล฽ ะทนุ

๕๖

จากตารางท่ี ๒.๙ การจดั การตนเองของชุมชนในพ้นื ท่ีเทศบาลตาบลปรกิ สรุปไดจ฾ ากการเทียบเคียง
การดาเนนิ งานและกจิ กรรมของทนุ ทางสังคม เพื่อนาไปสู฽การพัฒนาอย฽างยังยืน ท้ังนี้ศักยภาพในการจัดการ
ตนเองของแตล฽ ะชมุ ชน และคณุ ลักษณะการจัดการตนเองของชมุ ชนมี ๗ ประการ ดงั นี้

คุณลักษณะท่ี ๑. กระบวนการสร฾างการเรียนรู฾ ในการแก฾ไขปัญหาและค฾นหาความต฾องการของ
ชุมชนท฾องถิ่น รวมท้ังการจัดการของเทศบาลตาบลปริกมีเปูาหมายการดาเนินงานเพ่ือให฾เทศบาลเป็นศูนยแ
ฝกึ อบรมด฾านการบริหารจัดการเพ่ือการพัฒนาอย฽างยั่งยืน โดยการริเริ่มสร฾างฐานเรียนร฾ูขึ้นในพ้ืนที่เทศบาล
ได฾แก฽ ILC1 สานักงานสีเขียว, ILC2 ศูนยแเรียนร฾ูบูรณาการโรงเรียนเทศบาล, ILC3 ศูนยแเรียนรู฾บูรณาการ
เศรษฐกจิ พอเพยี ง, ILC4 การใชพ฾ ลังงานทดแทนในการผลิตน้าประปา, ILC5 แหลง฽ เรยี นรูก฾ ารใชพ฾ ลังงานจาก
โซลา฽ เซล ซ่ึงเรมิ่ มาจากปัญหาขยะล฾นชมุ ชน จนขยายผลตอ฽ ยอดส฽ูชุมชนและครัวเรือน เช฽น ILC2 โดยมีการจัด
หลกั สตู รการจดั การขยะใหก฾ บั เยาวชนและประชาชนในพ้ืนท่ี ให฾สามารถนากลับไปปรับใช฾ที่บ฾านตัวเองได฾ เช฽น
การเลอื กใชผ฾ ลิตภณั ฑแประหยดั พลังงานไฟฟูาเบอรแ ๕ การเลือกใช฾หลอดประหยัดไฟ และการกาหนดเวลาปิด/
เปดิ ไฟ เป็นต฾น ILC3 เทศบาลตาบลปริดาเนนิ การนารอ฽ งให฾มกี ารนาขยะอนิ ทรยี มแ าแปรรูปเป็นป฻ุยหมัก และน้า
หมักอินทรียแ เพ่ือใช฾แปลงเกษตร โดยตั่งช่ือว฽า “เกษตรปลอดภัย” โดยส฽งเสริมให฾เป็นแหล฽งเรียนรู฾ทางการ
เกษตรให฾กบั ประชาชนในพนื้ ท่ี รวมถงึ ดาเนินการการคัดแยกขยะและสามารถเพ่มิ มลู ค฽าของขยะการดาเนนิ งาน
ดงั กล฽าว สง฽ ผลสืบเน่ืองทาให฾ชุมชนในพ้ืนท่ีเทศบาลตาบลปริกสามารถจัดต้ังกองทุนขยะมีบุญขึ้นในชุมชนได฾
โดยมีกระบวนการรบั บริจาคขยะท่ีสามารถขายได฾ เชน฽ ขวดแก฾ว ขวดพลาสตกิ แล฾วนาไปขาย โดยรายได฾ทไี่ ดจ฾ าก
การขายขยะจะนามาพัฒนามัสยิด และบริจาคให฾ผ฾ูยากไร฾ในชุมชนต฽อไป ท้ังนี้ทุนทางสังคมอ่ืนๆ ในพื้นที่
เทศบาลตาบลปริก จะมีแนวทางในการจัดการเรียนรู฾ในรูปแบบของตนเองอย฽างเป็นระบบตามบริบททาง
สงั คมของทุนทางสงั คม ซ่งึ คณุ ลักษณะนจ้ี ะพบไดอ฾ ย฽างชดั เจนในทกุ ๆ ชุมชนในพน้ื ทเ่ี ทศบาลตาบลปริก

คุณลักษณะท่ี ๒. การมีกลไกผลักดันการจัดการตนเองในทุกระดับ เทศบาลตาบลปริกสามารถ
ผลกั ดนั กลไกในการพัฒนาและการบรหิ ารจัดการตนเองใหเ฾ กิดข้ึนในทุกระดับได฾ เช฽น ระดับตาบล ระดับชุมชน
ระดับครัวเรือน โดยเทศบาลตาบลปริก ผู฾นาชุมชน ผ฾ูนาศาสนา และประชาชน ร฽วมสร฾างกฎกติกาการอย฽ู
รวมกัน โดยเทศบาลตาบลปริกจะสนับสนุนการพัฒนาในทุกด฾านให฾กับชุมชนและประชาชนในพ้ืนท่ี และ
ผลกั ดันให฾ชุมชนและประชาชนสามารถจัดการตนเองได฾ เช฽น การสนับสนุนด฾านสุขภาพ มีโครงการแม฽อาสาท่ี
คอยให฾บริการให฾คาแนะนาแกค฽ ุณแมม฽ ือใหม฽ การดแู ลสุขภาพผ฾สู งู อายแุ ละผ฾พู ิการ โดยศนู ยพแ ัฒนาคุณภาพชวี ติ
ผู฾สงู อายแุ ละคนพกิ าร เปน็ ตน฾ ด฾านเศรษฐกิจ เทศบาลตาบลปรกิ มีการการสนับสนนุ ให฾ประชาชนสามารถสร฾าง
กลุ฽มอาชีพขน้ึ มาเพื่อให฾ประชาชนในพ้ืนท่มี รี ายได฾เสริมจากการใช฾เวลาว฽างจากการประกอบอาชีพหลัก โดยใน
แต฽ละชมุ ชนสมารถมกี ล฽มุ อาชพี ที่เปน็ รูปธรรมและสามารถสร฾างรายไดเ฾ สริมให฾กบั ประชาชนในพน้ื ท่ีได฾เป็นอย฽าง
ดี และสามารถบริหารจัดการกนั เองภายในกลมุ฽ ได฾อย฽างมีประสิทธิภาพ โดยมีกล฽ุมอาชีพเกิดขึ้นอย฽างมากมาย
เช฽น กลมุ฽ กล฽มุ เล้ยี งแพะ กล฽ุมกลว฾ ยมว฾ น กลมุ฽ ดอกไม฾จันทนแ กลุ฽มดอกไม฾สด กลุ฽มเคร่ืองแกง กลุ฽มน้าพริกแห฾ง
ฯลฯ เป็นต฾น ด฾านส่ิงแวดล฾อม มีการส฽งเสริมให฾เกิดการจัดการขยะตั้งแต฽ต฾นทาง กลางทาง ปลายทาง เช฽น
กองทุนขยะมีบุญ เป็นการดาแนงานที่ชุมชนสามารถบริหารจัดการกันเองได฾ภายในชุมชน การจัดการขยะส฽ู
พลงั งานทดแทน เป็นการดาเนงิ านทปี่ ระชาชนสามารถบริหารจดั การตนเองได฾ภายในครัวเรือน ด฾านการเมือง
การปกครอง เทศบาลตาบลปริก ได฾ดาเนินการเปิดศูนยแยุติธรรมชุมชน เพ่ือรับเรื่องร฾องทุกขแของประชาชนใน
พ้ืนที่เทศบาลตาบลปริกเพื่อสร฾างความเท฽าเทียมและความเป็นธรรมให฾กับประชาชนทุกๆ ชุมชนในพื้นที่
เทศบาลตาบลปรกิ ทง้ั น้ีจะเห็นได฾ชัดวา฽ เทศบาลตาบลปรกิ สามารถผลักดันกลไกในการพัฒนาและการบริหาร
จัดการตนเองให฾เกิดข้ึน ทั้งในระดับตาบล ระดับชุมชน ระดบั ครัวเรอื น โดยจะเห็นได฾จากทุนทางสังคมในแต฽ละ
ด฾านท่ีกระจายอยูต฽ ามชมุ ชนในพน้ื ทเี่ ทศบาลตาบลปริก

คณุ ลักษณะท่ี ๓. การสรา฾ งคนใหม฾ ีขีดความสามารถในการจัดการตัวเองได฾ เทศบาลตาบลปริก เปิด
โอกาสให฾ประชาชนได฾เขา฾ มามสี ว฽ นรว฽ มในกิจกรรมของเทศบาล เพื่อพัฒนาศักยภาพและเพิ่มขีดความสามารถ
ให฾บุคคลสามารถเป็นผ฾ูนาส฽ูการเปลี่ยนแปลงได฾ ซึ่งจากการตรวจสอบทุนทางสังคมที่อยู฽ในระดับบุคคลและ
ครอบครวั ในพ้นื ที่เทศบาลตาบลปริกพบว฽ามีทั้งหมด ๕๔๑ คน ส฽วนใหญ฽บุคคลเหล฽านี้จะเป็นจิตอาสา ที่คอย
ชว฽ ยเหลือชุมชน จนเกิดการเรยี นร฾ูจนนาไปส฽ูการพัฒนาชุมชนในพื้นท่ีเทศบาลตาบลปริก เช฽น การจัดการขยะ
ในครวั เรือนสพ฽ู ลงั งานทดแทน ปัจจุบันกลายเป็นฐานการเรียนร฾ูสาหรับชุมชน และครัวเรือนต฾นแบบเรื่องคัด

๕๗

แยกขยะในครัวเรือนนามาสร฾างมูลค฽า อาสาสมัครดูและผ฾ูสูงอายุ ผ฾ูพิการ และผู฾ปุวยจิตเวช โดยมีการพัฒนา
ศักยภาพของกล฽ุมอาสาสมัครดูและผ฾ูสูงอายุ อาสาสมัครดูแลผู฾พิการและผ฾ูปุวยจิตเวช โดยร฽วมมือกับ
โรงพยาบาลสะเดา ดาเนินการเพ่ิมทักษะความรู฾เกี่ยวกับการดูแลผู฾ปุวยจิตเวชและผู฾พิการแต฽ละประเภท เช฽น
การดแู ลช฽วยเหลอื กิจวัตรประจาวัน การออกกาลังกาย การรับประทานยา กล฽ุมผ฾ูปุวยจิตเวช เช฽น ทักษะการ
ประเมินสุขภาพ การใหค฾ วามช฽วยเหลือ การให฾คาปรึกษา การให฾คาแนะนาในการรับประทานยา เป็นต฾น กล฽ุม
แม฽อาสา เป็นกลุ฽มท่ีคอยดูแลหญิงต้ังครรภแ หญิงหลังคลอดและเด็กแรกเกิด– ๗๒ เดือน โดยมีการพัฒนา
ศักยภาพคณะทางานแม฽อาสาและจดั ระบบการดาเนินการกิจกรรมของกลุ฽มอย฽างต฽อเนื่อง อาสาบ฾านภัยพิบัติ
มีการพัฒนาศกั ยภาพโดยการฝกึ อบรบอาสาภยั พบิ ัติ ร฽วมกบั วทิ ยาลัยปูองกันและบรรเทาสาธารณภัย เพื่อให฾
กลุม฽ อาสาสามารถเตรยี มพร฾อมพื้นทเ่ี พื่อรบั กับเหตุการณแภยั พบิ ตั ิ และสามารถเตรียมอุปกรณแให฾พร฾อมใช฾งาน
อยตู฽ ลอดเวลา เป็นต฾น ทง้ั นี้จะเห็นได฾อย฽างชัดว฽าเทศบาลตาบลปริกสามารถสร฾างคนให฾มีขีดความสามารถใน
การจัดการตัวเองได฾ ใหเ฾ กดิ ข้ึนใน ท้งั ในระดับตาบล ระดับชุมชน ระดับครัวเรอื น โดยจะเห็นได฾จากทนุ ทางสังคม
ในแต฽ละด฾านที่กระจายอยู฽ตามชุมชนในพืน้ ท่เี ทศบาลตาบลปริก

คุณลักษณะที่ ๔. การสร฾างการมีส฽วนร฽วม ทุกมิติและทุกรูปแบบ เทศบาลตาบลปริกดาเนินงาน
บูรณาการรว฽ มกบั ประชาชนที่รวมตวั กันจดั ต้ัง กลมุ฽ อนรุ กั ษคแ ลองอตู฽ ะเภา พรอ฾ มทง้ั ร฽วมมอื กับโรงงานในพื้นท่ีท่ี
ตัง้ อยูใ฽ กล฾คลองอตู฽ ะเภา เพื่อแกไ฾ ขป฾ ัญหาน้าเสียในคลองอต฽ู ะเภา เพ่ือแก฾ไขปัญหาดังกล฽าวได฾สาเร็จ และมีการ
รว฽ มมอื กับโรงพยาบาลสะเดาในการให฾ความรอู฾ าสาสมคั รดแู ลผสู฾ งู อายุ ผ฾พู ิการ และผป฾ู วุ ยจิตเวช การฝึกอบรม
แมอ฽ าสา และการดูแลผส฾ู ูงอายุระยะยาว เพ่อื ให฾อาสาสมัครไดม฾ คี วามร฾ูในการดูแลผ฾ูปุวยเบ้ืองต฾น มีการร฽วมกัน
ทางานกจิ กรรม ๑ ตาบล ๑ กชู฾ ีพ กบั อบจ.สงขลา เพ่อื แก฾ไขปญั หาขาดแคลนอุปกรณแช฽วยเหลือนการเกิดเหตุ
ฉกุ เฉนิ

คุณลักษณะท่ี ๕. สามารถระดมเงินและทรัพยากรณแเพื่อแก฾ไขปัญหาและพัฒนา ในพ้ืนท่ีเทศบาล
ตาบลปรกิ ทกุ ชมุ ชนมกี ารสรา฾ งองคแกรการเงิน กองทุนต฽างๆ ของชุมชน ให฾เป็นแหล฽งเงินทุนสาคัญของชุมชน
ทกุ ชมุ ชนมีกองทนุ เงินหมนุ เวยี น เพ่ือพัฒนาเศรษฐกิจชมุ ชน และสามารถพ่ึงพาตนเองได฾ มกี ารตอ฽ ยอดในระยะ
ยาว เช฽น ส฽งเสริมการออม เพอ่ื ลดหน้สี นิ ในครัวเรอื น การจัดสวสั ดกิ ารใหแ฾ ก฽สมาชิกชุมชนในยามเจ็บ ยามปุวย
ยามเสียชวี ติ หรอื สามารถกยู฾ ืมเงนิ เพื่อไปลงทุนในกิจการต฽างๆ ได฾ นับเป็นการเพิ่มศักยภาพของกลุ฽มแกนนา
ชุมชน และเปน็ การช฽วยเหลอื กนั เองของคนในชมุ ชน คณุ ลักษณะนี้ พบว฽ามีโดดเด฽นในพ้ืนที่เทศบาลตาบลปริก
โดยมกี ลุม฽ กองทุนตา฽ งๆ กระจายอยใ฽ู นทุกๆ ชุมชม เชน฽ กลม฽ุ ออมทรัพยแเทศบาลตาบลปริก กองทุนสัจจะวันละ
บาท กล฽ุมออมทรัพยแชุมชนปริกใต฾ จะส฽งเสริมการออม ลดหนี้สินครัวเรือน กองทุนชารีกัตชุมชนทุ฽งออก
กองทุนชารีกตั มสั ยดิ มฮู บิ บีน กองทุนชารีกัตมัสยิดดารุลเราะหแมะ กลุ฽มฌาปนกิจชุมชนปริกตก เป็นการการจัด
สวัสดิการช฽วยเหลอื กรณีเสียชีวิต และกลุ฽มออมทรัพยแชุมชนท฽ุงออก การช฽วยเหลือคนในชุมชน หลีกเลี่ยงเงินกู฾
นอกระบบ

คุณลักษณะที่ ๖. การมขี อ฾ ตกลงร฽วมเพ่ือการสร฾างความยังยืนและความสัมพันธแแนวราบ เทศบาล
ตาบลปริกได฾มีการทาข฾อตกลงท้ังในระดบั บุคคลและครวั เรอื น มีขอ฾ ตกลงการอย฽รู ว฽ มกันของประชาชนในชุมชน
ระดับกลุ฽ม และองคแกรชุมชม มีกติกาข฾อตกลงของกล฽ุมอาชีพในกล฽ุมต฽างๆ เช฽น การสมัครสมาชิก การลงทุน
การทากิจกรรมร฽วมกนั ขอ฾ ตกลงกนั ระหวา฽ งสมาชิก ระดับหน฽วยงาน เทศบาลปริกมีเทศบัญญัติในการบริการ
จัดการชมุ ชน ระดบั หมู฽บา฾ น มกี ติกาขอ฾ ตกลงของกลุม฽ ชารกี ัตในการจ฽ายสวัสดกิ าร และการสมัครสมาชิก ระดับ
ตาบล มีกติกาขอ฾ ตกลงของกลุ฽มออมทรัพยใแ นการจ฽ายสวสั ดิการ อตั ราดอกเบ้ียการกู฾ยืม อัตราการถือหุ฾น และ
เครือข฽าย มีกติกาข฾อตกลงของศูนยแปฎิบัติการภัยพิบัติและอุทกภัยฯ เช฽นการประชุมร฽วมกัน จัดทาแผนการ
จดั การ และการชว฽ ยเหลือ คณุ ลักษณะนจ้ี ะพบไดช฾ ัดเจนในพ้ืนที่เทศบาลตาบลปิก ในทกุ ชุมชน ทั้งชุมชมร฾านใน
ชุมชนตลาดใต฾ ชมุ ชนปรกิ ใต฾ ชมุ ชนสวนหมอ฽ ม ชุมชนท฽งุ ออก ชมุ ชนปริกตก และชุมชนตลาดปริก

คุณลักษณะที่ ๗. จัดการการความร฽วมมือระหว฽างองคแกร ภาครัฐ ภาคเอกชน และหน฽วยงาน
ท฾องถ่ินต฽างๆ เทศบาลตาบลปริกมีการจัดการด฾านความร฽วมมือระหว฽างองคแกรภาครัฐ ภาคเอกชน และ
หน฽วยงานท฾องถิ่นต฽างๆ หน฽วยงาน เช฽น การจัดต้ังศูนยแเรียนร฾ูบูรณาการ (Integrated Learning Center:
ILC) โดยการสร฾างพนั ธมิตรเพอื่ รว฽ มมอื กันแกไ฾ ขปญั หาขยะในพืน้ ที่ รว฽ มกับ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทรแ และ
บริษัท ปตท. จากัด มหาชน เพ่ือจัดทาเครื่องคัดแยกขยะ โรงอบขยะ และเครื่องสะบัดขยะ เพ่ือให฾สามารถ
จัดการกับปัญหาขยะในพ้ืนท่ีได฾อย฽างยั่งยืน มีการดาเนินการโครงการมัสยิดครบวงจร โดยทางานร฽วมกับ

๕๘

แผนงานสรา฾ งเสริมสขุ ภาวะมุสลิมไทยเพื่อการพัฒนา (สสม.) คณะเศรษฐศาสตรแ จุฬาลงกรณแมหาวิทยาลัย
ในการดูแลเก่ียวกับการดูแลสุขภาวะของคนในชุมชนและส่ิงแวดล฾อมในชุมชน ดาเนินการโครงการมัสยิด
ส฽งเสริมสุขภาพ โดยได฾รับงบประมาณสนับสนุนจาก ศูนยแบริหารการพัฒนาสุขภาพจังหวัดชายแดนภาคใต฾
(ศบ.สต.) เพ่ือดาเนินงานในมัสยิดโดยการรับตรวจสุขภาพประจาเดือน จัดการพ้ืนท่ีในบริเวณภายใน และ
บรเิ วณภายนอกมสั ยิด เพ่ือเป็นมัสยิดปลอดบุหรี่ นอกจากนี้เทศบาลตาบลปริกได฾ร฽วมมือกับ สสส. สานัก ๓
(สานักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน) และได฾รับงบประมาณสนับสนุนจากกรมส฽งเสริมการปกครองท฾องถ่ิน เพื่อ
ดาเนินการสร฾างสนามเด็กเล฽นสร฾างปัญญา โดยความร฽วมมือของคนในชุมชน ให฾สร฾าง “สนามเด็กเล฽นสร฾าง
ปญั ญา” ของโรงเรยี นเทศบาลตาบลปริก เปน็ ตน฾

๕๙

ส่วนท่ี ๓

ทุนทางสงั คมแตล่ ะระดับเสนอเป็นรายละเอยี ดรายทนุ และรายชมุ ชน
๓.๑ ศักยภาพการจดั การตนเองทุนทางสังคมในเทศบาลตาบลปริก
ตารางที่ ๓.๑ การจัดกล่มุ ศักยภาพและความพรอ้ มสาหรับการพฒั นากลมุ่ และแหล่งเรียนรู้

ทุนทางสังคม ทีต่ งั้ ระดบั ทุน สถานะ สถานะการ ระดับของการ งานและกิจกรรมเด่น
(ชมุ ชน) ทางสงั คม กจิ กรรม
(น/อ/ร) จดั การตนเอง จดั การตนเอง
(ใสส่ ัญลกั ษณ)์
(ใสส่ ญั ลกั ษณ์)


๑.สงั คมคนดี ระดบั อ  เป็นแนวคิดการทางานของอี

๑ . ๑ มั ส ยิ ด ค ร บ ชมุ ชน ชมุ ชน หม่ามและกรรมการมัสยิดชมุ ชน
วงจร ร้านใน หมู่บ้าน ร้านใน ต้องการทากิจกรรมใน

๑.๒ มสั ยดิ กลางทุ่ง ชุมชน ระดบั ร  ชุมชน เพ่ือพัฒนาชุมชนร่วมกับ
ออก ท่งุ ออก ชุมชน คนในชุมชน และหน่วยงา น
ภายนอก โดยไดร้ บั ความร่วมมือ
หมบู่ ้าน
จากแผนงา นสร้างสุขภาวะ
มสุ ลมิ ไทย (สสม.) และเทศบาล
ตาบลปริก เก่ียวกับการดูแล

สุขภาพ โดยนาหลักการศาสนา
มาปรับใช้ในวิถีชุมชน โดยจัดตั้ง

กองทุนซากาต กองทุนขยะมี
บญุ การจัดการศึกษาในทกุ ช่วง
วัย การช่วยเหลือพ่ีน้องเม่ือ

เสยี ชีวิต เป็นมัสยดิ ต้นแบบด้าน
ก า ร จั ด ก า ร ต า ม ห ลั ก ศ า ส น า
อิสลาม เป็นมัสยิดปลอดบุหร่ี

และมีการออกเย่ียมผู้ปุวยและ
คนชราภายในชุมชน

ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร มั ส ยิ ด เ ป็ น
ต้นแบบการเป็นคนดี โดยได้รับ
งบประมาณสนับสนุนจาก ศูนย์

บ ริ ห า ร ก า ร พั ฒน า สุ ข ภ า พ
จังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศบ.

สต.) จานวน ๑๒๐,๐๐๐บาท
เพ่ือดาเนินงานในมัสยิด โดย

๖๐

ทนุ ทางสงั คม ทต่ี ั้ง ระดับทุน สถานะ สถานะการ ระดับของการ งานและกิจกรรมเด่น
(ชุมชน) ทางสงั คม กิจกรรม จัดการตนเอง
(น/อ/ร) จดั การตนเอง (ใสส่ ัญลักษณ์)

(ใสส่ ัญลกั ษณ์)


๑.๓ มัสยดิ มูฮิบบีน ชุมชน ระดบั ร  ก า ร รั บ ต ร ว จ สุ ข ภ า พ
ประจาเดือน จัดการศึกษาด้าน
สวน ชมุ ชน
หมอ่ ม หมบู่ า้ น ศาสนา ทงั้ สองชว่ งวัย มีกองทนุ
ขยะมีบุญคัดแยกขยะ และนา
๑.๔ โรงเรยี น ชมุ ชน ระดบั ร 
ออกจาหน่ายทุกวันที่ ๑๗ ของ
เทศบาลตาบลปรกิ ตลาด หน่วยงาน เดือน โดยเงินท่ไี ด้ จะแบ่งเปน็ ๓
สว่ น เขา้ มสั ยดิ จัดกิจกรรมของ
ปรกิ
มัสยิด และ เข้ากองทุนของ
มสั ยิดเป็นสวัสดกิ ารให้กับคนใน
ชุ ม ช น มี ก อ ง ทุ น ช า รี กั ต มี

ครัวเรือนท่ีเป็นสมาชิก จาก ๓
ชุมชน ได้แก่ ชุมชนทุ่งออก ชุน

ตลาดใต้บ้านกลาง ชุมชนตลาด
ปรกิ มีเงินทุนหมนุ เวียน จานวน
๒๐,๐๐๐.บาท กลุ่มออมทรัพย์

ทุง่ ออก เปน็ กองทนุ ท่ใี ห้กู้ยืมซ้ือ
สนิ คา้ โดยใหใ้ นรปู แบบสินคา้

ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร มั ส ยิ ด เ ป็ น

ต้ น แ บ บ ก า ร เ ป็ น ค น ดี จั ด
การศึกษาด้านศาสนา ทั้งสอง

ช่วงวัย มีกองทุนขยะมีบุญคัด
แยกขยะ นาขยะท่ีชาวบ้านบริจาค

มาออกจาหน่าย ๓ เดือนต่อคร้ัง

และนาเงินทั้งหมดที่ได้มอบให้กับ

มสั ยดิ เพื่อใช้ในกิจการของมัสยิดมี
กองทุนชารีกัต ช่วยเหลือค่าใช่
จ่า ยในการจัดกา รศพเมื่อมี

สมาชกิ ชุมชนเสียชวี ติ

การบริหารจัดการโดยเปิดการ
เรียนการสอนต้ังแต่ชั้นอนุบาล

๑ จนถึงมัธยมปีที่ ๓ ปัจจุบันมี
ค รู จ า น ว น ๓ ๔ ค น เ ด็ ก

นกั เรียนจานวน ๔๙๔ คน
ILC2 พลังงานเพ่ือการศึกษา มี
กิ จ ก ร ร ม ก า ร จั ด ท า ห ลั ก สู ต ร

พลังงานเพื่อชีวิต มีการจัดต้ัง

๖๑

ทนุ ทางสงั คม ท่ีตง้ั ระดับทุน สถานะ สถานะการ ระดับของการ งานและกิจกรรมเด่น
(ชุมชน) ทางสงั คม กจิ กรรม จัดการตนเอง
(น/อ/ร) จัดการตนเอง (ใสส่ ญั ลกั ษณ)์

(ใสส่ ัญลักษณ์)


๒.สงั คมสันติสุข น  ศูนย์เรียนรู้บูรณาการ เพื่อจัด
กิจกรรมชุมนุมของนักเรียนใน
๒.๑ เทศบาลตาบล ชุมชน ระดบั ร ะ ดั บ มั ธ ย ม ข อ ง โ ร ง เ รี ย น
ปรกิ ตลาด หน่วยงาน เทศบาลตาบลปริก

ปริก สานักงานเทศบาลตาบลปริก มี
ก า ร คั ด แ ย ก ข ย ะ อ า ค า ร
๒.๒ ศูนย์ยุติธรรม ชมุ ชน ระดับ น  สานักงานเทศบาลตาบลปริก
ตาบล ตลาด ตาบล เป็นสถานท่ีประชุม/ ฝึกอบรม
สร้างองค์ความรู้เรื่องพลังงาน
ปริก ทางเลือกแก่พนักงานเทศบาล
แ ล ะ บุ ค ล ท่ั ว ไ ป พ นั ก ง า น
๒.๓ สถานีวิทยุ ชุมชน ระดับ อ  เ ท ศ บ า ล ช่ ว ย กั น คิ ด ค้ น ห า วิ ธี
ตลาด ตาบล ประหยัดพลังงานภายในอาคาร
โดยกาหนดเป็นกติการ่วมของ
ปรกิ องค์กร เปลี่ยนหลอดไฟฟูา
ภ า ย ใ น อ า ค า ร ม า ใ ช้ ห ล อ ด ไ ฟ
LED แทนหลอดฟลูออเรสเซนต์
เร่ิมตั้งเม่ือ ปี ๒๕๕๕ นายอุ
สมาน หวันละเบะ๊ เป็นประธาน
มีภารกิจในการเฝูาระวังและ
ปอู งกันปัญหาอาชญากรรม รับ
เรื่องร้องเรียนร้องทุกข์ในชุมชน
ไกล่เกล่ยี และประนอมข้อพิพาท
ในชมุ ชน
มกี ารทดลองออกอากาศในนาม
วิทยุชุมชนเพ่ือการศึกษา เมื่อปี
๒๕๕๒ เจ้า หน้า ท่ีและคนใน
ชมุ ชนร่วมเปน็ ผจู้ ดั รายการ และ
มีกา รพัฒนา อย่า งต่อเนื่อง
ร ว ม ท้ั ง มี กิ จ ก ร ร ม ใ น ก า ร
ประชาสัมพันธ์ข่าวสาร มีการ
พัฒนาทาวิทยุออนไลน์ในเวป
ไซด์

๖๒

ทนุ ทางสงั คม ท่ตี ั้ง ระดับทุน สถานะ สถานะการ ระดบั ของการ งานและกิจกรรมเด่น
(ชุมชน) ทางสงั คม กิจกรรม จดั การตนเอง
(น/อ/ร) จดั การตนเอง (ใสส่ ัญลกั ษณ์)

(ใสส่ ญั ลกั ษณ์)


๒.๔ กลุ่มอนุรักษ์ ชมุ ชน ระดบั อ  กล่มุ อนรุ ักษ์คลองอู่ตะเภามีการ
คลองอตุ ะเภา รา้ นใน เครือข่าย สารวจความอุดมสมบูรณ์ของ
ค ล อ ง อู่ ต ะ เ ภ า เ ป็ น ป ร ะ จ า อ ยู่
๓.สังคมสวสั ดกิ าร เสมอ มีการเฝูาระวังตรวจ
คุ ณ ภ า พ น้ า ใ น ค ล อ ง แ บ บ วิ ถี
๓.๑ กลุ่มสัจจะวัน ตลาด ระดบั น  ชาวบา้ น
ตาบล 
ละบาท ปรกิ  บริหารจัดการเรื่อง ฝาก-ถอน
 และกู้เ งิน ส วัส ดิกา รให้แ ก่
๓ . ๒ ก ลุ่ ม อ อ ม ตลาด ระดบั น สมาชิกด้านต่างๆ เช่น เกิด แก่
ตาบล น เจ็บ เสยี ชีวติ
ท รั พ ย์ แ ม่ บ้ า น ใต้ จัดหาสมาชิกในชุมชนเข้าร่วม
เทศบาลปริก กลุ่ม และเก็บเงนิ จากสมาชิกทุก
เดือน มจี า่ ยสวัสดิการตามสิทธิ
๓ . ๓ ก ลุ่ ม อ อ ม ชมุ ชน ระดับ ประโยชน์
มีความสามรถด้านการบริหาร
ทรพั ย์ปริกใต้ ปริกใต้ ชมุ ชน จัดการเงนิ เพอ่ื การจัดสวสั ดิการ
ยามเจ็บปุวย เสียชีวิต และการ
๓.๔ กลุ่มชา รีกัต ชมุ ชน ระดบั อ ก้ยู มื ประกอบอาชพี
ชมุ ชน มีสมาชิกจานวน ๒๑๘ คน โดย
ดารลุ เราะห์มะ สวน สมาชิกจะต้องจ่ายเงินแรกเข้า
๑๖๐ บาท และต้องจ่ายเงิน
หมอ่ ม จานวน ๘๐ บาทเมื่อสมาชิก
เสียชวี ติ ต่อ ๑ ราย โดยสมาชิกท่ี
๓.๕ กลุ่มฌาปนกิจ ชุมชน ระดับ อ  เสียชีวิตจะได้รับสวัสดิการเป็น
เงินจานวน ๑๗,๑๖๐ บาท เพ่ือ
ปรกิ ตก ปริกตก ชมุ ชน ใช้ในการจดั การศพ
ต้องกา รช่วย เหลือ พ่ีน้อง ที่
ย า ก จ น เ ป็ น ค่ า ใ ช้ จ่ า ย ใ น ก า ร
จดั การศพ (ฝังศพและพิธี) โดย
การเกบ็ เงินเม่ือมีผู้เสียชีวิต ศพ
ละ ๕๐ บาท ปัจจุบันมีสมาชิก
๒๗๗ ครัวเรือน มีเงินให้ต่อศพ
๑๑,๐๕๐ บาท เพื่อใช้ในการ
จดั การศพ

๖๓

ทนุ ทางสังคม ท่ีตง้ั ระดับทุน สถานะ สถานะการ ระดับของการ งานและกิจกรรมเด่น
(ชมุ ชน) ทางสงั คม กจิ กรรม จดั การตนเอง
(น/อ/ร) จัดการตนเอง (ใสส่ ัญลกั ษณ์)

(ใสส่ ญั ลักษณ์)


๔.สงั คมรกั ษโ์ ลก

๔.๑ กองทุนขยะมี ตลาด ระดับ อ  สาธิตการคัดแยกขยะ และนา
ชุมชน  ขยะไปเปลี่ยนเป็นมูลค่า และ
บุญตลาดใต้ ใต้ เงินมาบริจาคให้กับมัสยิดเพื่อ
นาไปพัฒนามสั ยิด
๔.๒ ILC3 การ ร้านใน แหล่ง อ เปน็ แหล่งเรียนรู้ท่ีพัฒนาข้ึนมา
จดั การขยะที่ เครือขา่ ย จากสถานที่ทิ้งขยะ โดยเป็น
แหล่งเรียนรู้ด้านการจัดการ
ปลายทาง ส่ิ ง แ ว ด ล้ อ ม ด้ า น เ ก ษ ต ร
ป ล อ ด ภั ย ด้ า น พ ลั ง ง า น
๔.๓ ILC4 พลงั ง ตลาด ระดบั อ  ทา งเ ลือก และ กา รบ ริหา ร
งานทางเลือกโซลา ใต้ ตาบล อ  จดั การพน้ื ที่
เซล  เป็นแหล่งเรียนรู้ในการสาธิต
ตลาด ระดบั  การใช้พลังงานทางเลือก และ
๔.๔ ILC5 โซลาเซล ปริก ตาบล  ประหยัดพลังงาน
เพอื่ การผลติ ประปา  เป็นแหล่งเรียนรู้ในการสาธิต
 การใช้พลังงานทางเลือก และ
๔.๕ การจัดการ- ทงุ่ ออก ระดับ อ ประหยัดพลังงาน และใช้ในการ
อ ผลติ น้าประปา
ข ย ะ พ ลั ง ง า น ชมุ ชน น มีการจัดการขยะอินทรีย์ โดย
น นาไปทาให้เกิดมลู ค่า มีการปลูก
ทดแทน ผักไว้กินเอง เป็นแหล่งเรียนรู้
จากหน่วยงานตา่ งๆ
๑.๖ การจดั การขยะ ตลาด ระดับ เป็นฐานการเรียนรู้ในเร่ืองการ
สพู่ ลงั งานทดแทน ใต้ ชุมชน จดั การขยะสู่พลังงานทดแทน

๕.สังคมเออ้ื อาทร ตลาด ระดับ ก า ร จั ด ส วั ส ดิ ก า ร ช่ ว ย เ ห ลื อ
ปริก ตาบล ผู้ สู ง อ า ยุ แ ล ะ ผู้ พิ ก า ร ก ร ณี
๕.๑ ศูนย์พัฒนา เสียชีวติ และเจบ็ ปวุ ย
คณุ ภาพชวี ติ ตลาด ระดับ
ผู้สงู อายุและคน ใต้ ตาบล เ ป็ น แ ห ล่ ง เ รี ย น รู้ ใ น ก า ร ดู แ ล
พิการ หญิงต้ังครรภ์ และเด็กแรก
๕.๒ กลุ่มแม่อาสา เกิด– ๗๒ เดือน เพื่อเก็บข้อมูล
ด้านสขุ ภาพ
๕.๓ LCT อาสาดแู ล ตลาด ระดับ น ทาแผนการดูแลผู้สูงอายุท่ีมี

๖๔

ทุนทางสงั คม ทต่ี ง้ั ระดับทุน สถานะ สถานะการ ระดับของการ งานและกิจกรรมเด่น
(ชมุ ชน) ทางสงั คม กจิ กรรม จดั การตนเอง
(น/อ/ร) จัดการตนเอง (ใสส่ ัญลักษณ)์

(ใสส่ ัญลกั ษณ)์


ผสู้ งู อายุระยะยาว ปริก ตาบล ภ า ว ะ พ่ึ ง พิ ง แ ล ะ ล ง เ ย่ี ย ม
กลุ่มเปาู หมายและดูแลกิจกรรม
๕.๔ กล่มุ ทุ่งออก ระดบั น  บริ ก า ร ต า ม แ ผ นก า ร ดู แ ล
อาสาสมคั รดแู ลผู้ ตาบล น  ผสู้ ูงอายทุ มี่ ีภาวะพึ่งพิง
พกิ าร และผ้ปู วุ ย  เป็นกลุ่มดูแลผู้พิการและผู้ปุวย
 จิตเวชทั้งหมดในเขตเทศบาล
จติ เวช ตาบลปรกิ โดยการลงเย่ยี มบ้าน
 แ ล ะ ใ ห้ ค า แ น ะ น า ใ น ก า ร ดู แ ล
๕.๕ กลุ่มกู้ชพี EMS ตลาด ระดบั  สขุ ภาพเบื้อต้น
ปริก ตาบล  จัดการเร่ืองให้การช่วยเหลือผู้
 ประสบอุบตั ิเหตุทางถนน ผ้ปู ุวย
๕ . ๖ ก ลุ่ ม ดู แ ล ตลาด ระดับ น ท่ีช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ เพื่อลด
การสญู เสยี ชีวติ
ผู้ปวุ ยเร้ือรงั ปริก ตาบล ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง
และลงเยี่ยมเยียน และดูแล
๕.๗ โรงพยาบาล ตลาด ระดบั อ กิจกรรมบริการตามแผนการ
ส่ง เ ส ริ มสุ ข ภ า พ ปริก เครือข่าย ดูแลผ้สู งู อายทุ ม่ี ภี าวะพ่ึงพิง
ตาบลปรกิ น ให้บริการด้านสาธารณสุขกับ
อ ประชาชนในเขตเทศบาลตาบล
๖. สังคมปรับตัว อ ปริกและพื้นที่ใกล้เคียง โดยการ
อ บริการดจุ ญาตมิ ติ ร
๖.๑ ศูนย์ ชมุ ชน ระดบั
บ ริ ห า ร จั ด ก า ร พ้ื น ท่ี ภั ย พิ บั ติ
ปฏิบัติการภัยพิบัติ ตลาด เครือขา่ ย สร้างเครือข่ายการจัดการภัย
พิบัติ ในระดับ ตาบล อาเภอ
และอทุ กภยั ฯ ปริก จังหวัด
เป็ น อ า ส า ส มั ค ร ช่ว ย เ ห ลื อ
๖.๒ อาสาบ้านภัย ชุมชน ระดบั ส นั บ ส นุ น ส่ ว น ร า ช ก า ร ใ น ก า ร
พิบัติ ตลาด เครือขา่ ย ปูองกนั และบรรเทาสาธารณภยั

ปรกิ ระดบั เ ป็ น ส ถ า น ที่ พ บ ป ะ ข อ ง ค น ใ น
๗.สังคมไมเ่ ดือดร้อน ตาบล ชุมชนในการซื้อขายสินค้าท่ีถูก
สุขลักษณะ พืชผกั ปลอดสารพิษ
๗.๑ ตลาดต้นปรกิ ชุมชน ปลอดภัยต่อสุขภาพ
ตลาด ใช้เวลาวา่ งให้เกดิ ประโยชน์และมี
ปริก

๗.๒ กล่มุ ชมุ ชน ระดบั

๖๕

ทุนทางสงั คม ที่ต้งั ระดบั ทุน สถานะ สถานะการ ระดบั ของการ งานและกิจกรรมเด่น
(ชุมชน) ทางสงั คม กจิ กรรม จัดการตนเอง
(น/อ/ร) จดั การตนเอง (ใสส่ ญั ลักษณ)์

(ใสส่ ัญลกั ษณ)์


เครื่องแกง สวน องคก์ ร รายไดเ้ สริมให้กับครัวเรือน โดย
หมอ่ ม ชมุ ชน มีนางกัลยา ดาอี เป็นประธาน
กลุ่ม ซ่ึงวัตถุดิบจะเน้นให้คนใน
๗.๓ กลุม่ เกษตร ชมุ ชน ระดับ อ  ชุมชนปลูกและนามาขายให้กับ
แปลงใหญ่ ร้านใน องคก์ ร กลุ่ม เชน่ ตะไคร้
 ร ว ม ก ลุ่ ม จ า ห น่ า ย ผ ล ผ ลิ ต
ชุมชน  ทางการเกษตร ศึกษาความรู้
 ด้านการดูแลผลผลิตทางการ
๗.๔ กลมุ่ ขนมไทย ชมุ ชน ระดับ อ เกษตรเพ่ิมเติม ส่งจาหน่ายไป
อ  ยังภาคอื่นๆ
และเบเกอรี่ ตลาด องค์กร อ  สง่ เสริมใหค้ วามรู้ และสาธติ การ
ทาขนมให้แก่ผู้สนใจ จัดส่งขนม
ใต้ ชุมชน  ให้กับหน่วยงานท้ังภายในและ
ภายนอก
๗.๕ กลมุ่ สาน ชุมชน ระดบั ผลติ งานจะสานกระเปา๋ ตามออร์
กระเปา๋ ทงุ่ ออก กลมุ่ เดอรแ์ ละออกแบบเอง
สงั คม
๗.๖ เกษตร ชุมชน เป็นการปลูกผักแบบไม่ใช้ดิน
ปลอดภัย ตลาด ระดับ และเป็นการปลูกแบบอินทรีย์
ใต้ องคก์ ร ใช้ปุ๋ยหมักจากขยะอินทรีย์ เป็น
ชุมชน แ ห ล่ ง ศึ ก ษ า ดู ง า น ท า ง
การเกษตร
๗.๗ บา้ นพกั B&B ชุมชน ระดับ อ รับข้ึนทะเบียน และจัดบริการ
ตลาด องค์กร อ บ้านพกั ใหก้ บั ผูม้ ารับบริการและ
ใต้ ชมุ ชน มาศกึ ษาเรียนร้ใู นชมุ ชน
สง่ เสริมใหค้ วามรู้ และสาธติ การ
๗.๘ กลมุ่ นา้ พริก ชมุ ชน ระดับ ท า น้ า พ ริ ก แ ห้ ง ใ ห้ แ ก่ ผู้ ส น ใ จ
แห้ง ตลาด องค์กร จั ด ส่ ง น้ า พ ริ ก แ ห้ ง ใ ห้ กั บ
ห น่ ว ย ง า น ท้ั ง ภ า ย ใ น แ ล ะ
ใต้ ชุมชน ภายนอกและร้านค้าทัว่ ไป
ส่งเสริมใหค้ วามรู้ และสาธิตการ
๗.๙ กล่มุ พชื ชมุ ชน ระดบั อ ท า ผ ลิ ต ภั ณ ฑ์ ส มุ น ไ พ ร ใ ห้ แ ก่
สมนุ ไพร ตลาด องคก์ ร ผู้สนใจ จัดส่งผลิตภัณฑ์พืช
ส มุ น ไ พ ร ใ ห้ กั บ ห น่ ว ย ง า น ท้ั ง
ใต้ ชมุ ชน ภายในและภายนอก เพื่อใช้

๖๖

ทุนทางสงั คม ท่ีต้งั ระดบั ทุน สถานะ สถานะการ ระดับของการ งานและกิจกรรมเด่น
(ชุมชน) ทางสงั คม กจิ กรรม จดั การตนเอง
(น/อ/ร) จัดการตนเอง (ใสส่ ญั ลักษณ)์

(ใสส่ ญั ลกั ษณ)์


๗.๑๐ ร้านคา้ ชมุ ชน ชุมชน ระดับ อ  รักษาโรค
ปรกิ ตก กลมุ่ ทาง
สงั คม เ ป็ น ร้ า น ค้ า ข า ย ข อ ง ช า ทั่ ว ไ ป
บ ริ ห า ร จั ด ก า ร โ ด ย
๗.๑๑ กลุ่มนา้ ยาง ชมุ ชน ระดบั อ  คณะกรรมการ มีพนักงาน ๒
สด ปริกตก กลมุ่ ทาง คน มีสมาชิกจานวน ๑๐๓ คน
เงินทุนหมุนเวียน ๓๒๐,๐๐๐
สงั คม บาท เปิดโอกาสให้ครัวเรือนใน
ชมุ ชนถอื หุ้น ครวั เรอื นละไม่เกนิ
๗.๑๒ กลมุ่ ชุมชน ระดบั อ  ๕๐ หนุ้ ๆละ ๑๐๐ บาท
ดอกไมจ้ นั ทน์ ปรกิ ใต้ กลุ่มทาง อ 
สังคม อ  เปน็ การรวมตวั ของประชาชนทมี่ ี
๗.๑๓ จดั กลุ่ม ชมุ ชน อาชีพทาสวนยางพารา ที่ไม่
ดอกไมส้ ด ตลาด ระดบั ต้องการขายน้ายางให้แก่พ่อค้า
ปรกิ กลุ่มทาง คนกลา ง ปัจจุบันมีส มา ชิก
๗.๑๔ กลุม่ เลยี้ ง ชมุ ชน สังคม จานวน ๗๐ คน ได้น้ายางสด
แพะ ปรกิ ตก เฉล่ียวันละ ๘๐ ถัง เร่ิมแรก
ระดับ สมาชิกต้องลงหุ้น คนละ ๕๐๐
กลมุ่ ทาง บาท
สังคม
มคี วามสามารถและชานาญการ
๗.๑๕ กลุ่มกล้วย ชุมชน ระดบั อ  ทาดอกไม้จันทน์เป็นรูปดอกกุ
ลาบทส่ี วยและประณีต
มว้ น ปริกตก กล่มุ ทาง
สังคม กิ จ ก ร ร ม ก า ร จั ด ด อ ก ไ ม้ ส ด ใ น
งานพิธีต่างๆ ให้บริการสมาชิก
ของกลมุ่ ในราคาถูกกว่า

ได้รับงบประมาณจากเกษตร
อาเภอ จากโครงการอบรม
อาชพี เสริม ใหแ้ ก่ผู้มีรายได้น้อย
โดยเร่ิมต้นการจัดซ้ือพันธ์แพะ
๑๒ ตวั จัดทาโรงเรือน ปัจจุบัน
มีสมาชิกหมุนเวียนไปดูแลแพะ
สัปดาห์ละ ๗ คน จากสมาชิก
ทั้งหมด ๒๕ คน

มีการจัดตั้งกลุ่มเพื่อให้คนใน
ชมุ ชนมอี าชพี เสรมิ หลังจากกรีด
ยางเสร็จ ในการทาขนมกล้วย
มว้ น

๖๗

การจัดการตนเองของทุนทางสังคมท่ีใช้ในการขับเคลื่อนการสร้างการเรียนรู้ เพื่อการพัฒนาทอย่าง
ยั่งยนื ภายในพนื้ ทเ่ี ทศบาลตาบลปรกิ สามารถแบง่ ออกเปน็ ๗ กลมุ่ สังคม ได้แก่ สังคมคนดี สันคมสันติสุข สังคม
สวัสดิการ สงั คมรกั ษ์โลก สังคมเอ้อื อาทร สังคมปรับตัว และสังคมไม่เดือดไม่ร้อน มีศักยภาพการจัดการตนเอง
ดังนี้

๑. สงั คมคนดี มแี หล่งทุนท้งั หมด ๔ แหลง่ จัดอยู่ในทนุ ระดับหมบู่ า้ น ๓ แหลง่ และทุนระดับหน่วยงาน
๑ แหล่ง จัดอยู่ในการจัดการตนเองระดับดาว ๔ แหล่ง ได้แก่ มัสยิดครบวงจร (มัสยิดดาหรนอาหม้น ร้านใน)
มสั ยิดส่งเสรมิ สุขภาพ (มัสยิดกลางทุ่งออก) มัสยิดมูฮิบบีน และโรงเรียนเทศบาลตาบลปริก กิจกรรมเด่นของ
สังคมคนดี มีดังน้ี การส่งเสริมการเรียนรู้ในแบบวิถีชุมชน มัสยิดครบวงจร มัสยิดส่งเสริมสุขภาพ เป็น มัสยิด
ปลอดบุหร่ี มวี ิธีการดาเนนิ งานโดยให้ขอ้ มูลความรเู้ ก่ียวกับพิษภยั ของการสูบบุหรี่ อหิ ม่ามอ่านคุตบะเก่ียวกับโทษ
ของบหุ รี่ ขอความร่วมมือผู้ทม่ี ามัสยิดไมใ่ หส้ บู บหุ รใ่ี นเขตมัสยิด และจัดตัง้ เปน็ มสั ยิดปลอดบุหร่ี กองทุ่งขยะมีบุญ
กองทุนชารกี ตั กล่มุ ออมทรพั ย์ กองทนุ ซากาต และส่งเสริมการเรียนรู้ศาสนาสองช่วงวัย กิจกรรมปรับภูมิทัศน์
มสั ยิด ดื่มนา้ ชาประเดือนเพื่อหารายได้ โรงเรียนเทศบาลตาบลปรกิ มีการจัดการเรยี นการสอนวชิ าศาสนาทัง้ พุทธ
และอิสลาม เช่น การจา้ งครูที่เรียนจบทางด้านศาสนาโดยตรง มาสอนวิชาศาสนา ได้แก่ วิชาอิสลามศึกษา เช่น
การอา่ นคัมภรี ์อลั กุรอาน การศึกษาวชิ าอัลฮาดษิ (คาสอนของศาสดา) วิชาศาสนบญั ญัติ ในสว่ นของศาสนาพุทธ
หลกั ธรรมคาสอนของพระพุทธเจา้ ประวตั ิสาคัญของศาสนาพุทธ และสง่ เสรมิ ให้นักเรยี นไดป้ ฏบิ ัตศิ าสนกิจ

๒. สังคมสันตสิ ุข มีแหลง่ ทนุ ทงั้ หมด ๔ แหลง่ จัดอยู่ในทนุ ระดับตาบล ๒ แหล่ง ทุนระดับเครือข่าย ๒
แหล่ง อยู่ในการจัดการตนเองระดับดาว ๓ แหล่ง ได้แก่ เทศบาลตาบลปริก ศูนย์ยุติธรรม และสถานีวิทยุชุมชน
กจิ กรรมเดน่ ของสังคมสนั ตสิ ขุ การบรหิ ารจัดการเทศบาลตาบลปรกิ บริหารงานแบบมีส่วนร่วม โดยใช้หลัก CTP
ดาเนินงานตาม วิสยั ทศั น์ เศรษฐกจิ พอเพยี ง ร้อยเรยี งวถิ ชี มุ ชน คนเปน็ ศนู ย์กลางการพฒั นา ประชาสงั คมสนั ตสิ ขุ
ดาเนินงานตามนโยบายทงั้ ๘ ดา้ น ๑.ดา้ นการเมอื งและการบรหิ ารจัดการแบบมีส่วนร่วม๒.ด้านการพัฒนาสังคม
และเสริมพลังชุมชน๓.ดา้ นการพฒั นาการศกึ ษา ศาสนา ศิลปะ วฒั นธรรม๔.ดา้ นสาธารณสุขและส่งเสรมิ คณุ ภาพ
ชวี ิต๖.ด้านการพัฒนาเศรษฐกจิ ชมุ ชนบนพน้ื ฐาน เศรษฐกิจพอเพียง๗.ด้านการพัฒนาโครงสร้างพ้ืนฐาน ๘.ด้าน
การพัฒนาธรรมชาติส่งิ แวดล้อมและพลงั งาน โดยยึดหลกั การพัฒนาทย่ี ง่ั ยืน SDG นอกจากนีก้ ารดาเนินงานของ
เปน็ การรว่ มกนั แกไ้ ขปัญหาในพน้ื ทช่ี มุ ชน และดแู ลซ่งึ กนั และกัน โดย ศูนย์ยุติธรรมตาบล มีกิจกรรม การประชุม
รว่ มของคณะกรรมการทกุ ชุดเป็นประจาทุกเดือนเพ่อื ปรึกษาหารือเรอ่ื งการดาเนนิ งานของศูนย์ยุติธรรมชุมชน ใน
การรบั เรื่องรอ้ งเรียน การชว่ ยเหลือผู้ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้ง การกระทาความผิดและอาชญากรรม มี
กองทุนชว่ ยเหลือ คือ กองทนุ ยุตธิ รรม มตี ัวแทนทาเรื่องขอรับเงนิ ชว่ ยเหลอื จากสานักงานยุตธิ รรมจังหวัด ซง่ึ เป็น
แหลง่ เงินทุนสาหรับคา่ ใชจ้ ่ายเกี่ยวกบั การช่วยเหลือประชาชน ในการดาเนินคดี การปล่อยช่ัวคราวผู้ต้องหาหรือ
จาเลย การชว่ ยเหลือผู้ถูกละเมดิ สิทธมิ นษุ ยชนหรือผู้ไดร้ บั ผลกระทบจากการถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน และการให้
ความรทู้ างกฎหมายแกป่ ระชาชน สง่ เสริมและเผยแพร่ความรู้ทางกฎหมาย สิทธิและเสรีภาพ และกระบวนการ
ยุตธิ รรมใหแ้ กป่ ระชาชนในชมุ ชน สนับสนนุ งานศูนยด์ ารงธรรม สานักงานยุตธิ รรมจงั หวดั รวมถึงสว่ นราชการอ่นื ๆ
ทีเ่ กย่ี วข้องกับกระบวนการยุติธรรม สถานวี ทิ ยุชุมชนเทศบาลตาบลปริก มีการประชุมคณะกรรมการเป็นประจา
เพ่ือพัฒนาผงั รายการ และการดาเนนิ งานในด้านตา่ งๆ นาข้อมลู ขา่ วสารทเี่ ป็นประโยชน์มาสอดแทรกบรู ณาการไป
กบั การจดั ความบันเทิงใหแ้ กผ่ รู้ บั ฟัง มกี ารจัดอบรมให้แกน่ กั จัดรายการวทิ ยุ เพ่ือสรา้ งความร้เู พม่ิ ความเช่ียวชาญ
ด้านการจดั รายการวทิ ยุ มกี ารตอบปัญหาทั้งหน้าไมล์ และหลังไมล์ เปน็ ต้น

๓. สังคมสวัสดิการ มีแหล่งทุนทั้งหมด ๕ แหล่ง จัดอยู่ในระดับหมู่บ้าน ๓ แหล่ง ทุนระดับตาบล ๒
แหล่ง และจัดอยู่ ในการจัดการตนเองระดับดาว ๓ แหล่ง ได้แก่ กลุ่มสัจจะ กลุ่มออมทรัพย์ปริกใต้ กลุ่มชารีกัต
ดารุลเราะหม์ ๊ะ กิจกรรมเด่นของสังคมสวัสดกิ าร คือการช่วยเหลอื กันของคนในชุมชน โดยมแี หลง่ เงินทนุ ในการจัด
สวัสดิการใหก้ บั ชมุ ชน เชน่ กลมุ่ ออมทรัพยป์ ริกใตม้ กี ารจัดสวัสดกิ ารตา่ ง (เกิด ปุวย ตาย) เมื่อเป็นสมาชิกครบ ๑
ปี สมาชิกจะไดร้ บั สวัสดิการ โดยสมาชิกคลอดบตุ รรับขวัญ ๕๐๐ บาท กรณีปุวยนอนโรงพยาบาล คืนละ ๑๐๐
บาท ไม่เกิน ๕ คืน กรณีสมาชิกเสียชีวิต มอบเงิน ๒,๐๐๐ บาท และมีการ แบ่งเงินปันผลปีละ ๑ คร้ัง โดย

๖๘

พจิ ารณาจากยอดผลกาไร ของแต่ละปี ซึ่งปี ๒๕๖๑ สมาชิกจะได้รบั เงนิ ปนั ผล หนุ้ ละ ๒๒ บาท โดยจะจา่ ยเงินปัน
ผลให้ในวนั ที่ประชมุ ประจาปี คือเดือน ธันวาคม ของทุกปี กลมุ่ ชารกี ัตดารุลเราะหม์ ๊ะ มีการจัดสวสั ดิการชว่ ยเหลือ
กรณีเสียชีวิต ซึง่ สมาชิกที่เสยี ชวี ิตจะได้รบั สวัสดิการ เปน็ เงินจานวน ๑๘,๑๖๐ บาท และมีการช่วยเหลือเก้ือกูล
กัน ในกรณีสมาชิกเสียชวี ติ จะมีคณะกรรมการดาเนินงานคอยอานวยความสะดวกให้กับครอบครัวของสมาชิกท่ี
เสยี ชวี ติ โดยการจดั การศพทั้งการขุดหลมุ การจัดหาไม้กระดาน การจดั หาเตน็ ท์ การจัดเตรียมอาหารรบั แขก เมื่อ
สมาชกิ เสยี ชวี ติ โดยไมใ่ ห้เป็นภาระกบั เจ้าภาพ

๔. สงั คมรักษ์โลก มแี หล่งทนุ ทัง้ หมด ๖ แหล่ง จัดอยูใ่ นระดับทนุ กลุ่มสงั คม ๒ แหล่ง ระดับทุนหมู่บ้าน
๑ แหล่ง ระดับทุนตาบล ๒ แหล่ง และระดับเครือข่าย ๑ แหล่ง จัดอยู่ในระดับการจัดการตนเองระดับดาว ๔
แหลง่ ไดแ้ ก่ ILC3, ILC4 ,ILC5 และการจดั การขยะในครัวเรือนสู่พลังงานทดแทน กิจกรรมเด่น ของสังคมรักษ์
โลกส่วนใหญ่จะเป็นกิจกรรมการใช้พลังงานทดแทน โดยใช้โซล่าเซลล์ กิการจัดการขยะ การคัดแยกขยะ เช่น
กองทุนขยะมีบญุ มีกจิ กรรมคัดแยกขยะ ท้ังในครัวเรือนและมัสยิด เพ่ือนารายได้มาบริหารจัดการมัสยิด บริจาค
ให้กับผู้ด้อยโอกาสลาบากยากจน และช่วยเหลือผู้ปุวยติดเตียงโดยการซื้อของใช้จาเป็นตามความเหมาะสม
กิจกรรม ILC3 จัดโครงสร้างการทางานในศูนย์เรียนรู้บูรณาการเศรษฐกิจพอเพียง จัดทาแผนการดาเนินงาน
และแผนการตดิ ตามงาน เชน่ แผนการจัดเก็บขยะแตล่ ะประเภท แผนการปลกู ตน้ ไม้ แผนการผลิตปุ๋ยหมักชีวภาพ
และน้าหมักชีวภาพ แผนการคัดแยกขยะในบ่อขยะ และแผนการดูแลรักษาความสะอาดในบริเวณศูนย์เรี ยนรู้
บูรณาการเศรษฐกจิ พอเพยี ง เทศบาลตาบลปรกิ เป็นตน้

๕. สงั คมเอ้อื อาทร มแี หลง่ ทุนทงั้ หมด ๗ แหล่ง จดั อยใู่ นทุนระดบั ตาบล ๖ แหลง่ อยใู่ นระดับหนว่ ยงาน
๑ แหล่ง และอยู่ในการจัดการตนเองระดบั ดาว ๖ แหลง่ ไดแ้ ก่ ศนู ย์พฒั นาคุณภาพชวี ติ ผสู้ ูงอายุและผพู้ กิ าร, กลุ่ม
อาสาดูแลผสู้ งู อายรุ ะยะยาว, กลุ่มอาสาดูแลผู้สูงอายุ ผพู้ ิการและผู้ปวุ ยจติ เวช, กชู้ พี EMS ,กล่มุ ดูแลผปู้ ุวยเร้ือรัง
และ รบสต.ปริก กิจกรรมเด่นของสังคมเอ้ืออาทรเป็นกิจกรรมท่สี ่งเสริมพฒั นายกระดับการจดั การสุขภาวะชุมชน
แบบองคร์ วม เช่น ศูนยพ์ ัฒนาคณุ ภาพชวี ติ ผู้สูงอายุและผพู้ ิการ มีระเบียบศนู ย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุและ
คนพกิ ารเทศบาลตาบลปรกิ มีคณะกรรมการฝาุ ยตา่ งๆ คือ คณะกรรมการที่ปรึกษา คณะกรรมการบริหาร คณะ
การฝุายดาเนินงาน และคณะกรรมการสนับสนุน จัดต้ังที่ทาการศูนย์ ตั้งอยู่สานักงานเทศบาลตาบลปริก อาคาร
สงขลา-ไทรบุรี มีการดาเนนิ การกิจกรรมตา่ งๆ ตามความต้องการของผู้สูงอายุเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ
และคนพกิ าร เชน่ อบรมการดแู ลสขุ ภาพ อบรมอาชีพ ปรับสภาพท่ีอยู่อาศัยผู้สงู อายุ เปน็ ต้น การดาเนินงานของ
กลุ่มอาสากชู้ ีพ EMS เป็นการช่วยเหลอื เพ่อื นาผทู้ ่ีเจ็บปวุ ยฉกุ เฉิน ผ้ปู วุ ยเร้อื รงั และผปู้ ระสบภัยส่งโรงพยาบาล มี
วิทยากรอบรมให้ความรู้แก่ประชาชนและหน่วยงานองค์กรในพื้นท่ี เช่น สถานศึกษา ศูนย์พัฒนาเด็ก สถานท่ี
ราชการต่างๆ และหน่วยงานเอกชน สถานประกอบการในพ้ืนท่ี โดยการร่วมเป็นทีมในระดับภูมิภาคเพ่ือ
เตรียมพร้อมสาหรับการกู้ชีพกรณีฉุกเฉินและอุบัติเหตุหมู่ มีการสร้างกฎกติกาในชุมชนในการช่วยเหลือผู้ท่ี
เจบ็ ปุวยฉกุ เฉิน ผปู้ วุ ยตดิ เตยี ง และผ้ทู ีป่ ระสบภัย โดยการกาหนดแนวทางในการใช้บริการ การติดต่อเจ้าหน้าท่ี
และมีการจัดทาแผนที่ชุมชนเพื่อใช้ในการดาเนินงาน และระบุตาแหน่งครัวเรือนท่ีมีผู้ปุวยติดเตียง ผู้พิการที่
ต้องการความชว่ ยเหลอื เป็นตน้

๖. สังคมปรับตัว มีแหล่งทุนท้ังหมด ๒ แหล่ง เป็นทุนระดับเครือข่าย ๒ แหล่ง จัดอยู่ในการจัดการ
ตัวเองระดับดาว ๒ แหล่ง ได้แก่ ศูนย์ปฏิบัติการภัยพิบัติอุทกภัยฯ อาสาบ้านภัยพิบัติ กิจกรรมเด่นของสังคม
ปรบั ตวั เป็นการเตรียมความพร้อมในการรับมือภัยพิบัติ และสามารถฟื้นฟูได้อย่างรวดเร็ว เช่น การจัดต้ังศูนย์
ปฏิบัติการฉุกเฉินอุทกภัย วาตภัย และดินโคลนถล่ม โดยมีแนวทางเตรียมความพร้อมรับมือภัยพิบัติทาง
ธรรมชาติ มี ๓ ขัน้ ตอน ดงั นี้ (๑) ก่อนเกิดเหตุ (๒) ขณะเกิดภัย (๓) หลังเกิดภัย มีการฝึกซ้อมแผนปูองกันและ
บรรเทาสาธารณภัย ฝกึ อบรมอาสาสมัครปอู งกนั ภยั ฝุายพลเรือน (อปพร.) ครัวเรือนอาสาปูองกันภัยพิบัติ การ
จัดทาแผนที่ทามอื เพื่อใชเ้ ปน็ เคร่ืองมือสาหรบั การชว่ ยเหลอื ผปู้ ระสบภัย และการจัดทาหลักสูตรเพื่อให้นักเรียนได้
เรียนรู้ และมคี วามพร้อมในการเอาตัวรอดหากมีภัยเกิดขึ้น ขณะเกิดภัย การเปิดศูนย์ปฏิบัติการฉุกเฉินอุทกภัย
วาตภัยและดนิ โคลนถลม่ และแตง่ ต้ังเจา้ หน้าที่ประจาศนู ย์ ณ สานักงานเทศบาลตาบลปริก และบริหารจัดการใน
ภาวะฉุกเฉินระหว่างเกิดภัย ตามแผนปูองกันและบรรเทาสาธารณภัย อย่างมีระบบจัดต้ังศูนย์ช่วยเหลือ

๖๙

ผ้ปู ระสบภยั จัดตั้งศนู ยอ์ าหารช่วยเหลือผูป้ ระสบภยั ติดตาม รับฟังข่าวสาร ข้อมูล ประชาสัมพันธ์ แจ้งเตือนภัย
เป็นระยะ ๆ อพยพเคล่ือนย้ายผู้ประสบภัย ไปยังศูนย์พักพิงที่ปลอดภัย การประชาสัมพั นธ์เตือนภัย อพยพ
เคลื่อนย้าย จัดศูนย์อาหารช่วยเหลือ หลังเกิดภัย การดูแลสุขภาพผู้ประสบภัย และผู้ที่ได้รับผลกระทบ สารวจ
และจัดทาข้อมูลสรุปความเสียหาย รายงานความเสียหายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทราบ ประสานงานเพ่ือ
ช่วยเหลอื ผทู้ ไ่ี ด้รับความเดอื ดร้อน ฟืน้ ฟูบรู ณะสาธารณประโยชน์ ที่ชารุดเสียหายให้กลับคืนสู่สภาพเดิม โดยเร็ว
ทสี่ ุด จัดทาโครงการ/แผนงานการปูองกันในระยะยาว เปน็ ต้น

๗. สังคมไมเ่ ดอื ดรอ้ น มีแหลง่ ทุนทั้งหมด ๑๕ แหล่ง จดั อยูใ่ นระดับกล่มุ ทางสังคมและองคก์ รชุมชน ๑๔
แหล่ง และทนุ ระดับตาบล ๑ ทนุ จัดอย่ใู นการจดั การตนเองเองระดบั ดาว ๑๐ แหล่ง ได้แก่ ตลาดต้นปริก เกษตร
แปลงใหญ่ กลมุ่ ขนมไทยและเบเกอรี่ กลุม่ สานกระเปา๋ เกษตรปลอดภัย บ้านพัก B&B ร้านค้าชุมชน กลุ่มน้ายาง
สด กลุ่มเล้ียงแพะ กลมุ่ ขนมกล้วยม้วน กจิ กรรมเด่นของสังคมไม่เดือดร้อน คือการส่งเสริมทางด้านอาชีพให้กับ
ประชาชนในชุมชนได้ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ เช่น กลุ่มน้ายางสดมีการรวมกลุ่มรับซื้อน้ายางสดในชุมชน โดย
ราคาทเ่ี ป็นธรรม ผา่ นการบรหิ ารจดั การโดยคนในชุมชน และมบี ัญชรี ายรบั รายจ่าย เพ่ือปันผลกาไรให้แก่สมาชิก
ตลาดต้นปริกมกี ารจดั สถานทเ่ี พ่ือจาหน่ายสินคา้ อุปโภคบริโภคในราคาต่ากว่าท้องตลาดและเป็นแหล่งจาหน่าย
ผลติ ผลทางการเกษตรในชมุ ชนทปี่ ลอดสารเคมี ช่วยลดโลกรอ้ นโดยเป็นตลาดปลอดโฟม ปลอดควันบุหร่ีบริหาร
จัดการ โดยภาคประชาชนมกี ารทาบญั ชรี ายรบั รายจ่าย ตามกฎเกณฑข์ องตลาดตน้ ปรกิ ได้รบั การตรวจมาตรฐาน
อาหารปลอดภัยจากสานักงานสาธารณสขุ อาเภอสะเดา รวมทัง้ เปิดโอกาสให้เด็ก เยาวชนมีสถานที่ในการหารายได้
เสรมิ จากการแสดงดนตรหี รือความสามารถของตนเอง เป็นต้น

๗๐

สว่ นท่ี ๔

การจัดรวมเงินทนุ หมุนเวียนของสถาบันการเงนิ เงนิ กองทนุ และกลุม่ อาชีพของเทศบาลตาบลปรกิ

๔.๑ การจัดรวมเงนิ ทนุ หมุนเวยี นของสถาบันการเงนิ เงินกองทนุ และกลุม่ อาชีพของเทศบาลตาบลปรกิ

ตารางท่ี ๔.๑ การจดั รวมเงนิ ทนุ หมนุ เวียนของสถาบนั การเงนิ กองทุน กลุม่ อาชพี ของตาบล
คำชแ้ี จง ให้ทาการเติมข้อมูลเงนิ ทนุ หมุนเวียนของแต่ละหม่โู ดยแยกชอ่ งสถาบนั การเงิน กองทุน กลุม่ อาชพี

หมบู่ า้ น สถาบนั การเงิน ยอดเงนิ กล่มุ อาชีพ ยอดเงนิ ยอดเงินรวมของ
กองทุน หมู่บ้าน

ชมุ ชนร้านใน ๑. กองทุนซากาต ๑๖๑,๐๐๐ บาท ๒๗๑,๐๐๐ บาท
๒.กองทุนขยะมบี ุญ ๑๑๐,๐๐๐ บาท ๕๒๖,๖๑๐.๗๓บาท
๑,๓๐๕,๐๐๐ บาท
รวม จานวน ๒ แหล่ง ๒๗๑,๐๐๐ บาท
๗๑,๐๐๐ บาท
ชมุ ชนตลาด ๑. กลุ่มออมทรัพย์ ๕๑๘,๖๑๐.๗๓ ๑. กลุ่มขนมไทย ๓,๐๐๐ บาท ๙๕,๒๐๐ บาท
ใต้ เทศบาลตาบล บาท และเบเกอร่ี ๒,๐๐๐ บาท
ปรกิ ๓,๐๐๐ บาท
รวม ๒. กลุ่มพืช ๘,๐๐๐ บาท
จานวน ๑ แหลง่ ๕๑๘,๖๑๐.๗๓ สมุนไพร
บาท ๕,๐๐๐ บาท
๓. กลุ่มน้าพรกิ ๕,๐๐๐ บาท
แหง้
๕,๐๐๐ บาท
จานวน ๒ แหล่ง ๓,๒๐๐ บาท

ชุมชนปรกิ ใต้ ๑.กลุ่มออมทรัพย์ ๑,๓๐๐,๐๐๐ ๑.กลุ่ม ๓,๒๐๐ บาท
บาท ดอกไม้จันทน์

รวม จานวน ๑ แหลง่ ๑,๓๐๐,๐๐๐
บาท

ชุมชนสวน ๑. ชารกี ัตมัสยิด ๕๐,๐๐๐ บาท ๑. กลุ่ม
หมอ่ ม ดารุลเราะมะ ๔,๐๐๐ บาท เคร่อื งแกง
๑๒,๐๐๐ บาท
รวม ๒. ชารกี ัตมสั ยิดมู จานวน ๒ แหล่ง
ฮิบบนี ๖๖,๐๐๐ บาท

๓. ขยะมบี ุญสวน
หมอ่ ม

จานวน ๓
แหล่ง

ชุมชนทงุ่ ๑. กองทุนออม ๗๐,๐๐๐ บาท ๑. กลุ่มสาน
ออก ทรัพย์มสั ยิด กระเปา๋
กลางทงุ่ ออก พลาสติก
รวม
๒. กองทนุ ชารีกัต ๒๐,๐๐๐ บาท จานวน ๑ แหล่ง

๓. กองทนุ ขยะมี ๒,๐๐๐ บาท
บญุ

จานวน ๓ แหลง่ ๙๒,๐๐๐ บาท

๗๑

หม่บู า้ น สถาบนั การเงิน ยอดเงิน กลุ่มอาชีพ ยอดเงนิ ยอดเงนิ รวมของ
ชมุ ชนปรกิ หมู่บ้าน
ตก กองทนุ ๑๑,๐๕๐ บาท ๑. กลมุ่ สหกรณ์ ๑๕๐,๐๐๐
น้ายางสด บาท ๔๗๕,๕๕๐ บาท
รวม ๑. กองทนุ
ฌาปนกิจ
สงเคราะห์
ชุมชนปรกิ ตก

๒. กลุ่มขนม ๕,๐๐๐ บาท
กลว้ ยทองมว้ น

๓. กล่มุ เลย้ี งแพะ ๔,๐๐๐ บาท

๔. ร้านคา้ ชุมชน ๓๐๕,๕๐๐

ปริกตก บาท

จานวน ๑ แหล่ง ๑๑,๐๕๐ บาท จานวน ๕ แหลง่ ๔๖๔,๕๐๐

บาท

ชุมชนตลาด ๑. กองทุนสัจจะวัน ๒,๓๑๗,๐๑๘.๐๔ ๑. ตลาดต้นปรกิ ๑๗,๕๐๐ บาท
ปรกิ
ละบาท บาท ๒. กลุ่มจัดดอกไม้ ๓,๐๐๐ บาท
รวม สดใน
ภาพรวม จานวน ๑ แหล่ง ๒,๓๑๗,๐๑๘.๐๔ งานพิธี ๒๐,๕๐๐ ๒,๓๓๗,๕๑๘.๐๔
ตาบล บาท บาท บาท
จานวน ๒ แหล่ง
จานวน ๑๒ ๔,๕๗๕,๖๗๘.๗๗ ๕๐๖,๒๐๐ ๕,๐๘๑,๘๗๘.๗๗
แหลง่ บาท จานวน ๑๑ แหล่ง บาท บาท

จากตารางท่ี ๔.๑ เงนิ ทุนหมุนเวยี นของสถาบนั การเงิน กองทนุ กล่มุ อาชพี ในพ้ืนท่เี ทศบาลตาบล
ปรกิ มรี ายละเอยี ดดังนี้ ชมุ ชนรา้ นใน มสี ถาบนั การเงนิ ๒ แหลง่ มเี งนิ หมุนเวียนในชุมชน ๒๗๑,๐๐๐ บาท

ชุมชนตลาดใต้ มสี ถาบันการเงิน ๑ แหลง่ และกลุ่มอาชพี ๓ แหลง่ มเี งินหมุนเวยี นในชมุ ชน ๕๒๖,๖๑๐.๗๓
บาท ชุมชนปรกิ ใต้ มสี ถาบันการเงนิ ๑ แหล่ง และกลมุ่ อาชพี ๑ แหลง่ มเี งนิ หมนุ เวียนในชุมชน ๑,๓๐๕,๐๐๐
บาท ชุมชนสวนหมอ่ ม มสี ถาบนั การเงนิ ๓ แหล่ง และกลุ่มอาชพี ๑ แหลง่ มเี งินหมุนเวยี นในชมุ ชน ๗๑,๐๐๐

บาท ชุมชนทุง่ ออก มสี ถาบนั การเงิน ๓ แหล่ง และกลมุ่ อาชพี ๑ แหลง่ มเี งนิ หมนุ เวียนในชมุ ชน ๙๕,๒๐๐ บาท
ชุมชนปริกตก มสี ถาบนั การเงนิ ๑ แหล่ง และกลมุ่ อาชพี ๔ แหล่ง มเี งินหมุนเวียนในชุมชน ๔๗๕,๕๕๐ บาท
และชมุ ชนตลาดปริกมสี ถาบันการเงิน ๑ แหลง่ และกลุม่ อาชพี ๒ แหล่ง มเี งนิ หมุนเวยี นในชุมชน

๒,๓๓๗,๕๑๘.๐๔ บาท รวมเงนิ ทนุ หมนุ เวียนของสถาบันการเงิน กองทุน กลมุ่ อาชพี ในพ้ืนทเี่ ทศบาลตาบล
ปริก มสี ถาบันการเงินและกองทนุ ๑๒ แหลง่ และมีกล่มุ อาชพี ๑๑ แหลง่ รวมเงินหมุนเวยี นทง้ั หมด

๕,๐๘๑,๘๗๘.๗๗ บาท
ทั้งน้ีเป็นท่ีน่าสังเกตว่าเงินทุนหมุนเวียนของสถาบันการเงิน กองทุน กลุ่มอาชีพในพื้นท่ีเทศบาล

ตาบลปริกมีไม่สูงมากนัก เน่ืองจากสถาบันการเงิน กองทุน กลุ่มอาชีพในพ้ืนที่ส่วนใหญ่ดาเนินการโดย

ประชาชนท่ีนบั ถือศาสนาอิสลาม สง่ ผลให้สถาบนั การเงิน กองทนุ กลุ่มอาชพี ไมม่ ดี อกเบี้ยที่ทาให้กองทุนน้ันมี
เงินงอกเงยข้นึ มา ทว่าส่วนใหญ่เงินกองทุนจะมีจานวนที่ไม่มากนัก จะเป็นกรณีได้มาแล้วใช้ไป เช่น กองทุน
ชารกี ัต จะเกบ็ เงินจากสมาชกิ กล่มุ สมาชิกก็ตอ่ เมื่อมสี มาชกิ เสียชวี ิต หรือกองทนุ ขยะมีบุญ เม่ือขายขยะได้เงิน

มากจ็ ะนาไปใชใ้ นกจิ การของมสั ยิด หรือช่วยเหลอื กลุม่ ผูย้ ากไร้ และกล่มุ อาชีพก็เป็นรายได้เสริมให้สมาชิกกลุ่ม
ได้นาไปใช้จ่ายในครวั เรอื น เหลือเพยี งแตก่ ล่มุ ออมทรัพยเ์ ท่านน้ั ทม่ี ีเงนิ หมุนเวียนอยูม่ าก

๗๒

สว่ นท่ี ๕
สรปุ รวมระบบหลกั ระบบรอง ๗ สงั คม

๕.๑ หลกั การพัฒนาในการสรา้ งเครือข่ายการพฒั นาอย่างยง่ั ยืนโดยชุมชนท้องถน่ิ เทศบาลตาบลปรกิ

แผนภาพท่ี ๕.๑ หลกั การพฒั นาในการสรา้ งเครือขา่ ยการพัฒนาอยา่ งยั่งยืนโดยชุมชนท้องถ่ินเทศบาลตาบล
ปริก

จากแผนภาพท่ี ๕.๑ หลักการพัฒนางานของเทศบาลตาบลปริก เทศบาลตาบลปริกมีแนวคิด
เกีย่ วกบั การดาเนนิ งานด้านการบริหารจัดการอย่างยัง่ ยนื การพฒั นาทกุ อย่างตอ้ งตอบสนองตอ่ ความเปน็ อยู่
ที่ดีของประชาชนและการพัฒนานั้นต้องมาจากประชาชนเอง ดังนั้นการดาเนินงานทุกอย่างของเทศบาล
ตาบลปรกิ จึงมุ่งสรา้ งคน ให้เป็นพลเมืองทม่ี ีความกระตือรือร้น (Active Citizens) ด้วยการจัดกระบวนการ
เรียนรใู้ นทุกกลมุ่ คน มีระบบการบริหารจัดการตาบลทมี่ ีการสรา้ งผู้นา การวางแผนท่ตี อบสนองตอ่ การแก้ไข
ปญั หา และจัดระบบการทางานในลักษณะพหุภาคี เพ่ือให้เกิดความเขม้ แขง็ ของประชาชนและสังคม โดยการ
น้อมนาศาสตรพ์ ระราชาและหลักการบริหารกจิ การบ้านเมืองที่ดี เพื่อมุ่งให้เกิดประโยชน์สุขแก่ประชาชนใน
ท้องถ่ินอย่างยัง่ ยืน

๗๓

๑. น้อมนาศาสตร์พระราชา เทศบาลตาบลปริกได้น้อมนาพระราชดารัสของพระบาทสมเด็จพระ
ปรมนิ ทรมหาภมู พิ ลอดุลยเดช ในหลวงรัชกาลที่ ๙ มาเป็นแนวทางในการพฒั นาพน้ื ที่ ดงั น้ี (๑) เข้าใจ เข้าถึง
พัฒนา มาใชใ้ นการบรหิ ารงาน เช่น การสรา้ งความเข้าใจสถานการณ์ปญั หาการจดั การขยะ เทศบาลตาบลปรกิ
นาใชข้ อ้ มลู TCNAP ในการวิเคราะห์พฤติกรรมการจัดการขยะของชาวบ้าน ในระยะแรกมีกลุ่มคนเล็กๆ ท่ีมี
แนวคดิ ตรงกัน มองเห็นปัญหาขยะทนี่ บั วนั ยิ่งมีปรมิ าณมากขึน้ แตย่ ังขาดความรูด้ า้ นการจดั การขยะอย่างถกู
วธิ ี และทส่ี าคัญประชาชนสว่ นใหญย่ งั ขาดการมสี ว่ นรว่ มและไม่เหน็ ถึงความสาคัญของการคัดแยกขยะ การ
จัดการขยะในครัวเรอื น การเขา้ ถึงในระยะเร่ิมตน้ ม่งุ เนน้ การปรับเปลยี่ นความคดิ ทศั นคติ สู่การปลุกจติ สานกึ
รักษ์สิ่งแวดล้อม ด้วยเหตุดังกล่าวเทศบาลตาบลปริกจึงได้ออกแบบการจัดการส่ิงแวดล้อมโดยเฉพาะการ
จัดการขยะแบบครบวงจร ต้ังแต่ระยะต้นทาง กลางทาง และปลายทาง โดยมีกิจกรรมการเคาะประตูบ้าน
เพอื่ ใหค้ วามรคู้ วามเขา้ ใจแก่ครัวเรือน เปน็ การลงพืน้ ท่ใี นการทาความเขา้ ใจการคัดแยกขยะเป็นรายครัวเรือน
การพัฒนา ระยะแห่งการเรียนรู้ หลักจากท่ีคนในชุมชนเริ่มมองเห็นปัญหาท่ีเกิดข้ึน และมองว่า ขยะเป็น
ปัญหาของทกุ คนในชมุ ชนไดม้ ีการเรียนรวู้ ิธีการจดั การขยะ ๒) ระเบิดจากข้างใน เทศบาลตาบลปริกพฒั นาและ
เตรยี มความพรอ้ มแก่บคุ ลากรในองคก์ รให้เกิดชุดความรู้ สามารถในการทางานได้อย่างมที กั ษะ มีความเข้าใจใน
ประเด็นปญั หาในการพัฒนาองค์กรและการพฒั นาชุมชนท้องถนิ่ ในมิติตา่ งๆ โดยใช้นโยบายของเทศบาลและ
นโยบายชาติเปน็ ตัวนาทางปัญญา มกี ารฝึกอบรมและสร้างความรคู้ วามเข้าใจแก่พนักงาน ข้าราชการ อยูเ่ ปน็
ประจาทุก ๓ เดอื น เพอ่ื ใหพ้ นักงานมีความรู้ในนโยบายแตล่ ะด้านขององคก์ รมีความสามารถในการนานโยบาย
กาหนดใหพ้ นักงานนานโยบายไปสู่การปฏบิ ตั ใิ หเ้ หน็ เปน็ ตวั อย่างแกค่ นในชมุ ชน เช่น นโยบายด้านการจัดการ
สงิ่ แวดลอ้ ม และการจดั การขยะ นโยบายดา้ นเศรษฐกิจชมุ ชน เพือ่ ใหพ้ นกั งานได้มีความเข้าใจและปฏิบัติจริง
อย่างได้ผลเป็นรูปธรรมด้วยการปฏิบัติจริงในองค์กรและบ้านพักอาศัยของตนเอง หลังจากนั้นพนักงาน
เทศบาลและลกู จา้ งในฐานะเจ้าหนา้ ประจาชุมชนได้ทาหนา้ ทีเ่ ปน็ พเ่ี ลีย้ งแกพ่ นี่ อ้ งประชาชนในชมุ ชน จะลงไปทา
ความเข้าใจกบั ชุมชนเปน็ รายบคุ คลและรายครัวเรือน เพื่อให้เกิดการขยายผลองค์ความรู้จากภายในองค์กร
และนโยบายการพัฒนาท้องถนิ่ ไปสภู่ ายนอก ไดแ้ ก่ ชมุ ชนของเทศบาลตาบลปริก และการสร้างภาคีเครือข่าย
เป็นต้น และ ๓) ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คนเทศบาลตาบลปริก ไม่ได้มองเร่ืองเศรษฐกิจเป็นการ
แสวงหารายได้เพยี งตวั เงินเปน็ หลักหรอื การประกอบอาชพี หลกั แตเ่ พียงอย่างเดียว แต่เศรษฐกิจพอเพียงใน
ความหมายของชุมชนเทศบาลตาบลปรกิ มมี มุ มองถึงการมีชีวติ พ่งึ ตนเอง มีเงนิ เหลือสาหรับการออม มกี ารจัด
สวัสดิการสาหรับสมาชิกของชุมชนอย่างครบวงจรต้งั แตเ่ กิด แก่ เจ็บปุวย จนกระทงั่ เสียชวี ติ และเปน็ ชุมชนที่
เอื้ออาทร ใสใ่ จสงิ่ แวดล้อม ทุกคนมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชนนาไปสเู่ ปูาหมายการพัฒนาอยา่ งยัง่ ยนื

๒. โปร่งใสตรวจสอบได้ กระบวนการปฏิบัติงานของเทศบาลตาบลปริก อาศัยหลักการบริหาร
จัดการบา้ นเมอื งที่ดมี าเป็นแนวทางในการปฏิบัติงาน เป็นองค์กรที่มีความโปร่งใส โดยมีการเปิดเผยข้อมูล
การปฏิบัติงานทุกข้ันตอน เปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งจากภายในและภายนอกหน่วยงานสามารถ
เข้าถึงข้อมลู ได้หลายชอ่ งทาง เชน่ เวบ็ ไซต์ เฟสบคุ๊ ไลน์ วิทยชุ ุมชน บอรด์ ประชาสมั พนั ธ์ เป็นต้น การให้ชุมชน
เข้ามามีส่วนร่วมในการปฏิบัติงานทุกข้ันตอน การแสดงความรบั ผดิ ชอบในการปฏบิ ัตงิ าน พร้อมให้ผูม้ ีส่วนได้
ส่วนเสียจากภายในและภายนอกตรวจสอบการปฏิบัติงาน รวมท้ังมีกระบวนการในการติ ดตามและ
ประเมนิ ผลที่ไดร้ ับการยอมรบั วา่ เทย่ี งตรงและเชอ่ื ถือได้

๓. สร้างหุ้นส่วนในการทางาน เทศบาลตาบลปริกมีแนวคิดว่าการทางานให้เกิดการขับเคล่ือนใน
ตาบลนน้ั ไม่ได้เป็นหนา้ ท่ขี องเทศบาลฝุายเดยี ว แตต่ ้องเป็นการทางานของทีมท่ีมาจากทง้ั ท้องถิ่น ท้องที่ คน
ในพนื้ ที่ สมาชกิ สภาเทศบาล พนักงาน ขา้ ราชการ และต้องมีการทางานแบบระบบพีส่ อนน้อง ช่วยกนั ทา โดย
ทกุ คนในตาบลมสี ทิ ธเิ ท่าเทียมกนั ในการแสดงความคิดเห็น รว่ มลงมอื ปฏบิ ตั กิ ารรว่ มกัน ติดตามการทางาน
ที่เกดิ ข้นึ ในสังคมรว่ มกนั และรับผลประโยชน์ทีเ่ กดิ ขึน้ จากการทางานรว่ มกนั

๗๔

๔. ยึดหลักคุณธรรม คณะผู้บริหาร สมาชิกสภา ข้าราชการ พนักงานในเทศบาลตาบลปริก เป็น
แบบอย่างในการปฏิบตั งิ านดว้ ยความซ่อื สัตย์ สจุ ริต เสียสละ มีความอดทน ขยันหม่ันเพียร ยึดม่ันในความ
ถกู ตอ้ งดงี าม ประกอบกบั เปิดพ้นื ทแ่ี ละโอกาสใหท้ ุกคนสามารถแสดงออกทางความคิดอย่างสรา้ งสรรค์ เพ่ิม
ศักยภาพและขีดความสามารถของชุมชนในการจัดการปัญหาของชุมชนด้วยตนเอง รณรงค์ส่งเสริม
กระบวนการสร้างเสรมิ คุณธรรม จรยิ ธรรม การสร้างวินยั และจิตสาธารณะของคนในชุมชนเพื่อเป็นพลังทาง
สังคม ของชุมชนทอ้ งถน่ิ เทศบาลตาบลปรกิ ตลอดจนพัฒนาองค์ความรู้สู่ชุมชน สร้างชุมชนเทศบาลตาบล
ปริกให้เปน็ สังคมแห่งการเรียนรู้ ทมี่ ุ่งเนน้ คนเป็นศูนย์กลางการพัฒนา มีส่วนร่วมในเชิงเศรษฐกิจ สังคม และ
การเมอื งได้อย่างมคี ุณคา่ และมีศกั ด์ศิ รี

๕. พัฒนาผ่านปฏิบัติการจริง ค้นหาวิธีการโดยการลองผิด ลองถูก ส่งเสริมการทางานแบบการ
รวมกลมุ่ ดึงความเด่นที่มอี ยู่มาสร้างเป็นประเด็นแห่งการเรียนรู้ ซ่ึงจุดเด่นท่ีมีอยู่ไม่เพียงแต่เป็นจุดขายให้
ผอู้ ืน่ มาเรียนรู้ แต่เป็นการนาจดุ เด่นมาเป็นเครือ่ งมือในการสรา้ งคนของตนเองให้เกิดการเรยี นรู้ การเรียนรู้ที่
เกดิ บนพ้นื ฐานความเขา้ ใจในวิถชี ีวิต มีแบบอย่างให้เห็น มีความภาคภูมิใจในท้องถิ่นบ้านเกิด ทาให้เกิดการ
เรียนรู้จากการปฏิบัติ และเป็นการเรียนรู้อย่างต่อเน่ือง ต่อเน่ือง โดยเฉพาะเม่ือบริบทของท้องถิ่น
เปรยี บเสมอื นแบบฝึกหัด มีพอ่ แม่ ครู และผ้รู ใู้ นชมุ ชนเป็นผ้สู นบั สนนุ

การบรหิ ารจัดการพนื้ ที่
การทางานของเทศบาลตาบลปรกิ ใชร้ ูปแบบการทางานเชิงบูรณาการโดยใชพ้ นื้ ทีเ่ ป็นตัวตั้งซ่งึ ทางาน

รว่ มกันกับภาคเี ครือข่ายต่างๆ ทั้งภาคสว่ นทอ้ งที่ ชุมชน หนว่ ยงานรฐั สถาบันทางการศึกษามาหนุนเสริม ใน
ขณะเดยี วกนั ไดอ้ อกแบบการจัดการบุคลากรเปน็ ๓ กลมุ่ ดงั นี้

๑) การสรา้ งพลังในการเป็นพีเ่ ลีย้ งแกก่ นั และกนั (Coaching) เป็นการนาหลักการอาวุโสมาปรับใช้
โดยกาหนดให้บุคลากรที่มีประสบการณ์การทางานทั้งในระบบราชการ หน่วยงาน หรือองค์กรเอกชน
โดยเฉพาะอยา่ งยิ่ง ผบู้ รหิ าร ประกอบด้วย คณะผ้บู รหิ าร สมาชกิ สภา ปลัดเทศบาล ผูอ้ านวยการกอง ซ่ึงเป็น
ผทู้ ี่มีประสบการณ์ในการทางาน มากกวา่ เจา้ หน้าท่ีในระดบั ปฏบิ ัติการนั้น จะเป็นกลุ่มบุคคลท่จี ะต้องทาหนา้ ท่ี
สอนงาน ใหค้ าแนะนากับเพ่ือนร่วมงาน น้องท่ีมีประสบการณ์ในการทางานน้อยกว่า และผู้ที่อยู่ใต้สายการ
บงั คบั บัญชา เพือ่ ใหส้ ามารถทางานร่วมกนั ได้อย่างเป็นระบบ

๒) การสร้างพลังของความเป็นเพ่ือนร่วมงานเพื่อช่วยกันขับเคลื่อนองค์กรแบบเพ่ือนหนุนพี่นา
(Tandem) เป็นแนวคิดของการเปล่ียนแปลงการบริหารจัดการท่ีประกอบด้วยวางแผน ปรับภาพลักษณ์
ขององค์กร สร้างเสริมกระบวนการพัฒนางานบุคลากรให้เกิดระบบการทางานร่วมกันระหว่างข้าราชการ
ลกู จ้าง นักบริหาร หวั หน้างาน จนเกิดการปรับตัว ยอมรับซึ่งกันและกัน ท่ีสามารถทางานกันเป็นหมู่คณะ
(TEAM WORK) ไดเ้ พอ่ื ก้าวสูก่ ารสร้างองค์กรธรรมาภิบาลและการมสี ว่ นรว่ มของภาคีเครือขา่ ย

๓) การสรา้ งพลงั ด้วยความเข้าใจ การใหค้ วามรู้ และการสรา้ งจิตสานกึ ความเปน็ พลเมือง เรียกว่า “
ภูมบิ ุตรา” (Phummibuttra) เกดิ จากความเชอ่ื ว่าพลังของการบริหารจัดการน้ันสามารถทาให้เกิดขึ้นจาก
การขยับและระเบดิ จากข้างในได้ โดยเทศบาลตาบลปรกิ ที่ไดร้ ับสมคั รคนทอ้ งถิน่ กลับภูมิลาเนาและว่าจ้างคน
ในท้องถน่ิ เขา้ มาเปน็ พนกั งาน และลกู จ้าง เพ่อื เปน็ ส่วนหนึ่งของพลงั ในการขับเคล่ือนด้วยแนวคิดท่ีเน้นการ
ทดแทนคุณแผน่ ดนิ โดยเชือ่ วา่ คนในท้องถิ่นสามารถปรับตัวให้เข้ากับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นได้อย่าเป็น
พลวตั และมคี วามเตม็ ใจในการทางานอกี ทัง้ เข้าใจบรบิ ทของชุมชน สามารถกาหนดทศิ ทางสร้างงานให้ตนเอง
และบ้านเกิด ค้นหาสิ่งท่ีดีและพัฒนาสิ่งที่ดี ให้เกิดข้ึนที่บ้านของตนเองด้วยตนเองจนขยายผลเป็นการ
ให้บรกิ ารแก่สาธารณะดว้ ยสานกึ ของความเป็นพลเมอื งปรกิ
รูปธรรมการสรา้ งการเรียนร้ตู ลอดชีวติ ๗ กลมุ่ งานพัฒนา

๗๕

๑. สงั คมคนดี : การเรยี นร้เู ร่อื งศาสนา จากนโยบายการพัฒนาการศึกษา ศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรม
ของเทศบาลตาบลปริก ส่งเสริมสนับสนุนการพฒั นากระบวนการทางการศึกษาทั้งในระบบ นอกระบบ และ
ตามอัธยาศัย หรือการจัดการศึกษาทางเลือกอื่นๆ สาหรับเด็กและเยาวชน ด้วยการจัดการศึกษาตาม
รฐั ธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจกั รไทยปี ๒๕๖๐ สาหรบั เด็ก เยาวชน และประชาชน ได้มีโอกาสเรียนฟรี เรียนดี
และเรียนอยา่ งมคี ุณภาพ ท้ังนี้เพื่อจัดเป็นรัฐสวัสดิการทางการศึกษาให้กับชุมชนท้องถิ่น โดยเฉพาะพ่อแม่
ผปู้ กครอง ที่ไมต่ ้องเดอื ดรอ้ นและลาบากกบั ภาวะทางเศรษฐกจิ ของครอบครวั ทุกคน สามารถส่งบุตรหลาน
เขา้ เรยี นในโรงเรียนเทศบาลได้อยา่ งทัว่ ถึงและเทา่ เทยี มกนั ท่ีสาคญั คือ พอ่ แม่ พ่ีนอ้ งประชาชนทม่ี ีฐานะทาง
เศรษฐกิจระดบั กลางลงมา และไมค่ ่อยมีโอกาสในการเขา้ ถึงการบรกิ ารทางดา้ นการศกึ ษาท่ีเป็นอยู่ในปัจจุบัน
จะได้มโี อกาสเข้าถงึ การศึกษา เชน่ เดยี วกับผู้ทม่ี ีฐานะทางครอบครัวทด่ี กี วา่ เปน็ ตน้ สง่ เสรมิ สนับสนุนใหม้ ีการ
จดั การศึกษาแบบบรู ณาการ ทเี่ น้นการสร้างพลงั เดก็ และเยาวชนใหเ้ กดิ สานึกความเปน็ พลเมอื ง ของเทศบาล
ตาบลปรกิ และเช่ือมโยงกิจกรรมการเรียนการสอนใหส้ อดคล้องกบั การขับเคลื่อนภารกิจของเทศบาลตาบล
ปริก ตลอดจนสรา้ งกระบวนการเชื่อมโยงโรงเรียนสู่ชุมชน ด้วยการกาหนดหลักสูตรท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วม
และนาเอาสาระสาคญั ท่เี ก่ยี วขอ้ งกับการขบั เคลอื่ นในชุมชนเทศบาลตาบลปรกิ มาเป็นแนวทางประกอบ ได้แก่
เร่ืองเกี่ยวกับการเรียนการสอนศาสนา ส่งเสริมสนับสนุนกิจกรรมต่างๆ ที่เก่ียวข้องกับศาสนศึกษา การ
ปฏบิ ัติกิจกรรมทางศาสนา และการพัฒนาศาสนสถาน เทศบาลตาบลปริกส่งเสริมการเรียนรู้วิถีชุมชน ให้
ประชาชนดาเนินชีวิตตามหลักศาสนา ที่ตนเองมีความเช่ือและนับถือ ในโรงเรียนเทศบาลตาบลปริกมี
หลักสตู รการเรยี นการสอนหลักสูตรวถิ ีพทุ ธ และหลักสตู รอสิ ลามศึกษา ประกอบกับในชุมชนมีมัสยิดที่เป็น
ศนู ยร์ วมจิตใจของพนี่ อ้ งผู้นับถือศาสนาอสิ ลาม มีการส่งเสริมการเรียนการสอนศาสนาทุกกลุ่มวัย ทั้งภาค
กลางวันและกลางคืน ทาให้คนในชุมชนนาหลักศาสนามาขัดเกลาจิตใจ ก่อให้เกิดสังคมคนดี ปรากฏเป็น
รปู ธรรมทุนทางสงั คมเดน่ ได้แก่ มัสยดิ กลางทุ่งออก มัสยิดมูฮบิ บีน มสั ยิดดาหรนอาหมัน โรงเรยี นเทศบาล
ปรกิ

๒. สังคมสันติสุข : การร่วมแก้ปัญหาความขัดแย้งในชุมชน จากวิสัยทัศน์ของเทศบาลตาบลปริก
ท่ีว่า “เศรษฐกิจพอเพียง ร้อยเรียงวิถีชุมชน คนเป็นศูนย์กลางการพัฒนา ประชาสังคมสันติสุข” สามารถ
ขยายความไดว้ ่า คนในเทศบาลตาบลปรกิ จะต้องมีสัมมาชีพที่ปลอดภัยต่อตนเองและสังคม พ่ึงตนเองได้ มี
ความพอประมาณ อยกู่ นิ กันอย่างเรียบง่ายบนพ้ืนฐานความเป็นชุมชนบ้าน ดารงวิถีแห่งชุมชนอันมีศาสนา
และวัฒนธรรมชุมชนเป็นเคร่ืองมือในการดาเนินชีวิต คนในสังคมมีความเอ้ืออาทรต่อกันและกันร่วมแก้ไข
ปัญหาความขดั แยง้ ในชมุ ชน เทศบาลตาบลปริกเป็นสังคมเอ้อื อาทร ทัง้ นี้การพฒั นาทุกอยา่ งต้องตอบสนอง
ตอ่ ความเปน็ อย่ทู ด่ี ขี องประชาชนและพัฒนานนั้ ต้องมาจากประชาชน การดาเนนิ งานทกุ อย่างของเทศบาลจึง
ม่งุ สรา้ งคนให้เป็นพลเมืองทกี่ ระตอื รือรน้ การอาศัยอยู่แบบสังคมเครอื ญาติ ดแู ลซึ่งกันและกันเพื่อไม่ให้เกิด
ความขัดแยง้ เกดิ ขึน้ และหากมคี วามขดั แย้งเกดิ ขึ้นบา้ งในชุมชนหรือครัวเรือนจะมีองค์กรที่ประกอบด้วยผู้นา
ชมุ ชน ผ้นู าทางศาสนา ผ้นู าทอ้ งท่ี ทอ้ งถิน่ หนว่ ยงานของรัฐ รว่ มด้วยช่วยกันในการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทผ่าน
ศนู ย์ยตุ ธิ รรมชมุ ชนเทศบาลตาบลปริก ทาให้สังคมอยดู่ ้วยกันแบบสนั ติสุข ปรากฏเป็นรปู ธรรมทุนทางสังคม
เด่น ไดแ้ ก่ เทศบาลตาบลปริก ศนู ย์ยตุ ิธรรมชมุ ชนเทศบาลตาบลปริก สถานีวิทยุ กลุ่มอนุรักษ์คลองอู่ตะเภา
เปน็ ตน้

๓. สังคมสวัสดิการ : การช่วยเหลือกัน จากพระราชดารัสสู่การปฏิบัติการจริง การนาแนวคิด
เศรษฐกิจพอเพียงมาใช้เป็นแนวทางในการพัฒนา การพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนเทศบาลตาบลปริกนั้น
สะท้อนให้เห็นไดจ้ ากการกาหนดหลกั วสิ ยั ทศั น์ “เศรษฐกจิ พอเพยี ง รอ้ ยเรียงวถิ ีชมุ ชน คนเป็นศูนย์กลางการ
พัฒนา ประชาสังคมสันติสุข” ตลอดจนยุทธศาสตร์ในการพัฒนาเทศบาลตาบลปริก ท่ีต่างเน้นย้าถึงการ
จดั การชมุ ชนแบบมีสว่ นรว่ มโดยนอ้ มนาหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งของพระบาทพระปรมนิ ทรมหาภมู ิ
พลอดลุ ยเดช ในหลวงรชั กาลที่ ๙ มาใชใ้ นการพัฒนาควบค่กู บั การส่งเสริมสนับสนุน การจัดสวัสดิการชุมชน

๗๖

โดยมีนโยบายหลักได้แก่ เร่งส่งเสริมให้ความรู้ด้านการเกษตร เพื่อเพิ่มผลผลิต และยกระดับรายได้ของ
ประชาชน เร่งส่งเสริมให้ประชาชนมีการรวมตัวเป็นกลุ่มอาชีพ มีแหล่งเงินทุน มีกองทุนต่างๆ สู่การพึ่งพา
ตนเองในท่ีสดุ เพ่ือเป็นการสรา้ งหลักประกันให้แก่คนในชุมชน มีการจัดสวัสดิการสาหรับสมาชิกของชุมชน
อย่างครบวงจรต้ังแตเ่ กิด แก่ เจ็บปวุ ย จนกระทั่งเสียชวี ติ ซงึ่ มแี หลง่ เรียนรู้ จานวน ๕ แหล่ง ได้แก่ ๑) กลุ่ม
ออมทรัพย์แม่บ้านเทศบาลตาบลปริก ๒) กลุ่มออมทรัพย์ชุมชนปริกใต้ ๓) กลุ่มสัจจะวันละบาทเทศบาล
ตาบลปริก ๔)กล่มุ ฌาปนกจิ ชมุ ชนปริกตก และ ๕) ซารีกสั ดารุลเราะห์มะ

๔. สังคมรักษ์โลก : การอยู่ร่วมกันกับธรรมชาติ เทศบาลตาบลปริกใช้หลักคิดการจัดการทรัพยากร
ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รณรงค์ส่งเสริมการสร้างจิตสานึกสาธารณะทางด้านการบริหารจัดการ
ทรัพยากรธรรมชาติ สงิ่ แวดลอ้ มและพลงั งานแกป่ ระชาชน และชุมชนพัฒนากระบวนการองค์กรชุมชน ประชาชน
และเยาวชน และการสร้างเครือข่ายการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ ส่ิงแวดล้อมและพลังงานโดยชุมชน เพื่อ
ชุมชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการจัดการขยะแบบมีส่วนร่วม ตั้งแต่ต้นทาง กลางทางและปลายทางอันนาไปสู่การ
จดั การขยะฐานศูนย์ และหนนุ เสริมใหม้ คี รัวเรือนจัดการขยะด้วยตนเองเพิ่มขึ้นต่อยอดการพัฒนาแนวทางและ
รูปแบบการเปล่ียนขยะเป็นพลังงานแก๊สชีวภาพ และการพัฒนา ค้นหาพลั งงานทางเลือกในระดับชุมชน
นอกจากน้ีในพ้ืนที่เทศบาลตาบลปริก มีคลองอู่ตะเภา และคลองปริก คลองทั้งสองสายมีความสาคัญต่อการ
ดารงชีวิตของคนในชุมชนใช้คลองอู่ตะเภาเป็นแหล่งผลิตน้าประปา ดังน้ันเพ่ือเป็นการอนุรักษ์
ทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดล้อมของชุมชนโดยอาศัยความร่วมมือของประชาชนในพ้ืนท่ีจึงทาให้การดาเนิน
กิจกรรมดงั กล่าวก่อให้เกดิ แหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ ในชุมชน จานวน ๖ แหล่ง) การใช้พลังงานทดแทนในระบบการ
ผลติ น้าประปา (ILC๔) กจิ กรรมขยะมบี ญุ ชมุ ชนตลาดใต้บา้ นกลาง การจดั การสิง่ แวดลอ้ มในครวั เรอื นสู่พลังงาน
ทดแทนครอบครัวนายซาการียา การจัดการส่ิงแวดล้อมในครัวเรือนสู่พลังงานทดแทนครอบครัวนายอาหลี
ศูนย์เรยี นรู้บูรณาการเศรษฐกิจพอเพยี ง (ILC๓) การจดั การพลงั งานระดับครัวเรือน มัสยิด และโรงเรียนต่าง ๆ
(ILC๕)

๕. สังคมปรบั ตัว : การจัดการภัยพิบัติ ลักษณะภูมิประเทศของเทศบาลตาบลปริกส่วนใหญ่เป็นที่
ราบ มีลาคลอง ไหลผ่านพื้นท่ี ๗ ชุมชน จานวน ๒ สาย ในฤดูฝนเมื่อฝนตกติดต่อกันจะมีน้าไหลหลากและ
ท่วมขังเป็นประจาทุกปีเทศบาลจึงต้องเตรียมพร้อมพื้นที่เพื่อรับกับเหตุการณ์น้าท่วมและลดการเกิดการ
สญู เสียโดยสง่ เสรมิ ใหค้ นในชุมชนมาเรียนรู้วิธีการจัดการภัยพิบัติ พร้อมจัดทาแผนปูองกันและบรรเทาสา
ธารณภัย และจัดทาข้อมูลพ้ืนท่ีเส่ียงกาหนดเปูาหมายกลุ่มเส่ียง จัดทาแผนที่ทามือเพ่ือใช้เป็นเครื่องมือ
สาหรับการช่วยเหลือผู้ประสบภัย ฝึกอบรมอาสาสมัครปูองกันภัยฝุายพลเรือน (อปพร.) ครัวเรือนอาสา
ปูองกันภยั พบิ ตั ิ ฝึกซ้อมแผน ปอู งกันและบรรเทาสาธารณภัย ประชาสัมพันธ์เตือนภัย จัดตั้งศูนย์ช่วยเหลือ
ผปู้ ระสบภัย และอพยพเคล่อื นย้าย จดั ศนู ย์อาหารช่วยเหลือ สารวจความเสียหาย รายงานความเสียหายให้
หนว่ ยงานเกย่ี วข้องทราบ ดแู ลสุขภาพผู้ประสบภัย และผู้ได้รับผลกระทบ จัดทาหลักสูตรเพื่อให้นักเรียนได้
เรียนรู้และมีความพร้อมในการเอาตัวรอดหากมีภัยเกิดขึ้น การดาเนินกิจกรรมดังกล่าวก่อให้เกิดสังคมมี
ภมู คิ ุ้มกันปรบั ตัวเมื่อเกิดเหตฉุ ุกเฉินและมีความปลอดภยั ปรากฏเป็นรูปธรรมทุนทางสังคมเด่น ได้แก่ ศูนย์
ปฏิบัตกิ ารฉุกเฉิน อุทกภัย วาตภยั และดินโคลนถล่มเทศบาลตาบลปรกิ กลมุ่ บา้ นอาสาสมคั รภยั พบิ ัติ เป็นต้น

๖. สังคมเอ้ืออาทร : การดูแลกัน เทศบาลตาบลปริกเน้นกิจกรรมเพ่ือการส่งเสริมการพัฒนา
ยกระดับงานด้านการจัดการสุขภาวะชุมชนแบบองค์รวม กาย จิต อารมณ์ สังคม และสิ่งแวดล้อม ให้
ประชาชนเกิดความตระหนักรู้ และต่ืนตวั ต่อการจัดการสุขภาวะ ประกอบกับคนในชุมชนมีการช่วยเหลือดูแล
ซึ่งกันและกัน เป็นพื้นท่ีพหุวัฒนธรรม อยู่ร่วมกันแบบเครือญาติ มีการพ่ึงพาอาศัย โดยมีหน่วยงาน
รับผิดชอบหลักของเทศบาลคือ กองสาธารณสุขและส่ิงแวดล้อม และกองสวัสดิการสังคม ที่ทาหน้าท่ี
ส่งเสริมสุขภาพ การปูองกันโรค การฟื้นฟูสุขภาพ และพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน ครอบคลุม
กลุ่มเปาู หมาย ได้แก่ กลุ่มแม่และเด็ก กลุ่มผู้สูงอายุ กลุ่มผู้ท่ีต้องการความช่วยเหลือและด้อยโอกาส กลุ่ม

๗๗

ผู้ปุวยโรคเร้ือรัง และกลุ่มผู้ปุวยจิตเวช เป็นต้น นอกจากน้ี เทศบาลตาบลปริกจัดให้มีระบบฐานข้อมูลด้าน
สุขภาพสาหรับนาไปใช้เพ่ือคิดกิจกรรมการดูแลสุขภาพชุมชนให้สอดคล้องกับสภาพความจริง และมีการ
ปรับปรุงข้อมูลให้เป็นปัจจุบันอยู่สม่าเสมอ ส่งเสริมการดาเนินกิจกรรมด้านการสร้างเสริมสุขภาพของ
ประชาชน และการบริการสาธารณสุขข้ันพื้นฐาน มุ่งเน้นยุทธศาสตร์การสร้างนาซ่อม โดยใช้กระบวนการด้าน
จัดการความรู้ (Knowledge Management) เป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อน และมีแหล่งเรียนรู้ในการดูแล
สขุ ภาพคนในชมุ ชน จานวน ๗ แหลง่ ดงั นี้ ๑) กลมุ่ อาสาดูแลผปู้ ุวยโรคเรอ้ื รัง ๒) กล่มุ อาสาดแู ลผู้ปุวยจิตเวช
๓) กลุ่มแม่อาสา ๔) กลุ่ม Care Manager และ Care Giver ๕) กลุ่ม อาสากู้ชีพ (EMS) ๖) โรงพยาบาล
สง่ เสรมิ สุขภาพตาบล ๗) ศูนยพ์ ฒั นาคณุ ภาพชีวิตผู้สงู อายแุ ละคนพกิ าร

๗. สังคมไมเ่ ดือดร้อน : การเรียนรู้เพ่ือการประกอบอาชีพ คนในชุมชนเทศบาลตาบลปริก มีความ
เก่ียวโยงถึงการพัฒนาระบบสวัสดิการชุมชนและส่งผลให้ประชาชนหันมาทาเกษตรแบบผสมผสาน ใช้ปุ๋ย
อนิ ทรีย์ ใชน้ า้ หมักชวี ภาพ แทนการใช้ปยุ๋ เคมี สารเคมี และยาฆ่าแมลง โดยคนในชุมชนให้ความหมายของคา
ว่า เศรษฐกจิ ของชมุ ชนคือ การลดรายจา่ ย เพิม่ รายได้ ทาเองใช้เอง แบง่ ปันเพ่ือนบา้ น เหลอื แล้วจึงจาหน่าย
การประกอบอาชีพหลกั ของคนในชมุ ชน ได้แก่ การทาสวนยางพารา การทาสวนลองกอง ร่วมกับการประกอบ
อาชีพเสริม รวมกลุม่ ผลติ ของกินของใช้ ตามความถนัด และทรัพยากรท่ีมีอยู่ในชุมชน ซ่ึงมีแหล่งเรียนรู้ใน
ชุมชนจานวน ๑๕ แหลง่ ได้แก่ ๑) กลุม่ วสิ าหกิจชุมชนสวนหมอ่ ม (กลุม่ เคร่ืองแกงตามอื ) ๒) กลุ่มกล้วยม้วน
บานานา่ สโตน ๓) กลุ่มน้าพริกแหง้ ๔) กลุ่มขนมไทยและเบเกอร่ี ๕) กลุ่มพืชสมุนไพร ๖) บ้านพัก B&B ๗)
กลมุ่ เล้ียงแพะ ๘) กลุ่มสานกระเป๋าจากเส้นพลาสติก ๙) กลมุ่ จัดดอกไม้สนในงานพิธี ๑๐) กลุ่มดอกไม้จันทน์
๑๑) สหกรณ์ร้านคา้ ชมุ ชน ๑๒) สหกรณน์ ้ายางสด ๑๓) เกษตรแปลงใหญ่ ๑๔) เกษตรทฤษฎีใหม่ ๑๕)ขนม
ไทยและเบเกอรี่ เป็นต้น การดาเนินกิจกรรมดังกล่าว ส่งให้ผลคนในชุมชนเทศบาลตาบลปริกอยู่อย่างไม่
ลาบาก ไม่เดอื นร้อน ดาเนินตามหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง โดยมีแหลง่ เรียนรูท้ ี่พฒั นาเป็นทนุ ทางสงั คม
เดน่ ได้แก่ กลมุ่ วิสาหกจิ ชมุ ชนสวนหม่อม (กลมุ่ เครื่องแกงตามือ) กลุ่มกล้วยทองม้วน บานาน่าสโตน กลุ่ม
นา้ พรกิ แหง้ เปน็ ต้น

เมือ่ นารปู ธรรมการสร้างการเรียนรู้ตลอดชีวิต ๗ กลุ่มงานพัฒนา มาวิเคราะห์กับกรอบความคิดที่
มองการพฒั นาเป็นมติ ิ (Dimensions) ของเศรษฐกิจ สงั คม และส่ิงแวดล้อม ให้มีความเช่ือมโยงกนั เรยี กว่า
เปูาหมายการพัฒนาท่ียั่งยืน หรือ Sustainable Development Goals (SDGs) พบว่า รูปธรรมสร้างการ
เรียนรตู้ ลอดชีวิต ๗ กล่มุ สอดคล้องกบั SDGs ดังนี้ ๑) ด้านเศรษฐกิจ คอื สงั คมรกั ษ์โลก สงั คมสวัสดิการ และ
สงั คมไมเ่ ดอื ดร้อน ๒) ดา้ นสงั คม คือ สังคมเอือ้ อาทร สงั คมสวสั ดิการ สังคมไม่เดอื ดร้อน สังคมคนดี สังคม
สนั ตสิ ขุ และสังคมปรับตัว และ ๓) ด้านส่งิ แวดล้อม คือ สงั คมรกั ษ์โลก สังคมสันติสขุ และสังคมปรับตัว

เปาู หมายพัฒนาท่ียัง่ ยืน
การนาเปาู หมายการพัฒนาอยา่ งย่ังยืนสู่ท้องถิ่น ตั้งแต่วิกฤตเศรษฐกิจในปี ๒๕๔๐ ปรัชญาเศรษฐกิจ

พอเพยี งถูกใช้เป็นหลักการสาคญั ในความพยายามเพื่อการพฒั นาความยง่ั ยนื ของประเทศไทย ปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพียงเน้นความสมดุลในการใช้ทุนทางเศรษฐกิจ สังคม ส่ิงแวดล้อมและวัฒนธรรม ปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพียงเน้นการเดินทางสายกลางสาหรับคนไทยทุกระดับ ต้ังแต่ระดับครอบครัว สู่ระดับชุมชนและสู่
ระดบั ประเทศ

๑. ด้านเศรษฐกิจ เทศบาลตาบลปริก มีกรอบการพัฒนาของตนเองท่ีกาลังใช้อยู่ เพ่ือให้บรรลุ
เปาู หมายของการพฒั นาอย่างยั่งยืนตามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง โดยอาศยั หลักภมู ปิ ญั ญา และความ
ซือ่ สตั ย์ สุจรติ ตลอดจนหลกั การเดินทางสายกลาง ความสมเหตุสมผล และความรอบคอบตามแนวคิดของ
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ลอดุลยเดช จดุ เน้นของปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียงคือความย่ังยืนและ
ได้รับการยอมรับวา่ เป็นหลักการสาคญั ของแผนพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาตขิ องประเทศไทยมาต้ังแต่

๗๘

อดีต เมื่อนารูปธรรมการสร้างการเรียนรู้ตลอดชีวิต ๗ กลุ่มงานพัฒนา มาวิเคราะห์ตามกรอบการพัฒนา
อย่างยั่งยนื ในดา้ นเศรษฐกิจ พบว่า สอดคลอ้ งกับกิจกรรมของ สงั คมรักษโ์ ลก เชน่ การสง่ เสริมให้มีตลาดนัด
สีเขียว เปน็ การเปิดช่องทางใหม้ ีพื้นทีจ่ าหน่ายสนิ คา้ เกษตรและอาหารท่ีผลิตจากชุมชนท่ีสะอาดและมีความ
ปลอดภัยสงั คมสวสั ดิการ เชน่ การจดั ตงั้ กลมุ่ ออมทรัพย์ กลุ่มฌาปนกจิ กล่มุ ซากาต เป็นการช่วยเหลือดูแล
กนั ในด้านการรักษาพยาบาล การเยี่ยมเยยี นและใหก้ าลังใจสมาชิกท่ีเจ็บปุวย และสังคมไม่เดือดรอ้ น เช่น การ
รวมกล่มุ ผลิตของกินของใช้ ตามความถนดั และทรัพยากรที่มอี ยใู่ นชุมชน และจากการวเิ คราะห์เปูาหมายการ
พฒั นาที่ย่งั ยืน พบวา่ กจิ กรรมดา้ นเศรษฐกจิ ของเทศบาลตาบลปริกสนองตอบตอ่ SDGs รวม ๒ เปูาหมาย
ประกอบด้วย เปูาหมายที่ ๘ การจ้างงานท่ีมีคุณค่าและการเติมโตทางเศรษฐกิจ และเปูาหมายท่ี ๙
อุตสาหกรรม นวัตกรรม โครงสร้างพื้นฐาน

๒. ดา้ นสังคม เทศบาลตาบลปริกมีแนวคิดพน้ื ฐานในการพฒั นาสังคมตาบลปริกบนความเรียบง่าย
และอยู่บนฐานความเป็นชุมชนบ้าน อยู่แบบพี่น้องเป็นเครือญาติ มีการช่วยเหลือเก้ือกูลกัน จึงมีทุนทาง
สงั คมทห่ี ลากหลาย ท่เี ข้ามามสี ว่ นรว่ มในการขบั เคล่ือนงานตาบล และมกี ารนาทนุ ทางสงั คมที่มอี ยู่ในพ้นื ทีม่ า
ใช้ใหเ้ กดิ ประโยชน์สูงสุด โดยพบวา่ เทศบาลตาบลปริกมีทุนทางสงั คมดังน้ี

๑) ทุนบุคคล จานวน ๕๔๑ คน เทศบาลตาบลปริกมีผู้นาที่เข้มแข็ง มีวิสัยทัศน์ในการพัฒนา
ตาบลโดยใช้หลักให้คนเป็นศูนย์กลางในการพัฒนา จงึ ทาใหด้ ึงเอาทุนทางสงั คมในตาบลมาร่วมทางานอย่างเต็ม
พ้ืนท่ี ท้งั ผูน้ าทางการ และผ้นู าภาคประชาชนท่ีมใี จเปน็ จติ อาสา เข้ามามสี ว่ นร่วมในการขบั เคลอ่ื นงานของพืน้ ท่ี

๒) ทนุ องคก์ ร จานวน ๔๓ แหง่ เทศบาลตาบลปริกเปน็ องค์กรในพ้ืนท่ที ี่มีส่วนสาคัญในการ
สนับสนุนการดาเนินงานของกลมุ่ อาสาเพ่อื การดแู ลสขุ ภาพ ท้ังในส่วนของการสนับสนุนวิธีการทางาน การ
พัฒนาศักยภาพ งบประมาณ ตลอดจนวสั ดอุ ุปกรณ์ต่างๆ ในการดาเนินงาน

๓) ทนุ ภูมปิ ัญญา จานวน ๖๗ คน เทศบาลตาบลปรกิ มีคนเกง่ และมีผ้เู ชีย่ วชาญหลายด้าน
สามารถใชภ้ ูมิปัญญาทอ้ งถน่ิ ทีม่ อี ยเู่ ดมิ มาพัฒนาต่อยอดการทางานด้านตา่ งๆ ไดเ้ ป็นอย่างดี

เมื่อนารูปธรรมการสร้างการเรยี นรู้ตลอดชีวติ ๗ กลุ่มงานพัฒนา มาวิเคราะห์ตามกรอบการ
พัฒนาอย่างยั่งยืนในด้านสังคม พบว่าสอดคล้องกับกิจกรรมของสังคมเอื้ออาทร เทศบาลตาบลปริกเน้น
กิจกรรมเพื่อการสง่ เสรมิ การพฒั นายกระดับงานดา้ นการจัดการสขุ ภาวะชมุ ชนแบบองค์รวม สงั คมสวัสดกิ าร
เช่น การจัดต้ังกลุ่มออมทรัพย์ กลุ่มฌาปนกิจ กลุ่มซากาต เป็นการช่วยเหลือดูแลกันในด้านการ
รักษาพยาบาล การเย่ียมเยียนและให้กาลังใจสมาชิกที่เจ็บปุวย สังคมไม่เดือดร้อน มีการแบ่งปันผลผลิต
ทางการเกษตรแก่เพ่ือนบา้ น เมอ่ื เหลือแลว้ จงึ จาหนา่ ย สังคมคนดี สง่ เสรมิ การเรียนการสอนศาสนาทุกกลุ่ม
วยั ท้ังภาคกลางวนั และกลางคืน ทาใหค้ นในชมุ ชนนาหลกั ศาสนามาขดั เกลาจติ ใจ ก่อให้เกิดสงั คมคนดี สงั คม
สันติสุขสร้างคนใหเ้ ปน็ พลเมอื งท่กี ระตือรอื ร้น การอาศยั อยูแ่ บบสังคมเครือญาติ ดแู ลซง่ึ กันและกันเพื่อไม่ให้
เกิดความขดั แย้งเกดิ ขึ้น และสงั คมปรบั ตัว สร้างเครือข่ายการจดั การภัยพิบตั ิในพน้ื ที่ เพ่อื เป็นภูมิคุม้ กัน สร้าง
การปรับตัวเมื่อเกิดเหตุฉกุ เฉนิ และมีความปลอดภัย และจากการวเิ คราะหเ์ ปาู หมายการพัฒนาท่ยี ง่ั ยนื พบว่า
กจิ กรรมด้านสงั คมของเทศบาลตาบลปรกิ สนองตอบตอ่ SDGs รวม ๙ เปูาหมาย ประกอบดว้ ย เปูาหมายท่ี
๑ ขจัดความยากจน เปูาหมายท่ี ๒ ขจัดความหิวโหย เปูาหมายที่ ๓ การมีสุขภาพและความเป็นอยู่ท่ีดี
เปาู หมายท่ี ๔การศกึ ษาทเี่ ท่าเทียม เปาู หมายที่ ๕ ความเทา่ เทียมทางเพศ เปาู หมายที่ ๘ ส่งเสริมการเติบโต
ทางเศรษฐกิจท่ีต่อเน่ืองครอบคลุมและย่ังยืนการจ้างงานท่ีมีคุณค่า เปูาหมายที่ ๑๐ ลดความเหล่ือมล้า
เปูาหมายท่ี ๑๑ เมืองและถน่ิ ฐานมนุษยอ์ ย่างยง่ั ยนื เปาู หมายท่ี ๑๒ แผนการบริโภคและการผลติ ที่ย่งั ยืน และ
เปูาหมายที่ ๑๖ สังคมสนั ตสิ ุข สังคมสงบสขุ ยตุ ิธรรม ไม่แยง่ แยก

๓. ด้านส่ิงแวดล้อม การจัดการสิง่ แวดลอ้ มชุมชนเป็นเรือ่ งหลกั ท่ีเทศบาลตาบลปริกให้ความสาคัญ
ซ่ึงแสดงให้เห็นความโดดเด่นในเรื่องการจัดการ “คนและสิ่งแวดล้อม” สู่การพัฒนาท้องถิ่นอย่างย่ังยืน
ม่งุ เนน้ การสร้างทศั นคตกิ ารปลูกจิตสานึกผา่ นกระบวนการเรียนร้จู ากการเห็นรูปธรรมตัวอย่างที่ดีจากแกน

๗๙

นา เพ่ือนบ้าน หรือกลุ่มเครือญาติสู่การทดลองนามาปฏิบัติจริง และสัมผัสได้ถึงผลลัพธ์ที่ดีท่ีเกิดขึ้นกับ
ตนเองและครอบครวั นามาสู่ชุมชนที่ดี ส่ิงแวดล้อมที่ดี สะอาด น่าอยู่ และท่ีสาคัญการจัดการส่ิงแวดล้อม
อย่างมีระบบและมีการวางแผนการดาเนินการท่ีดียังนามาซ่ึงการสร้างมูลค่าและคุณค่าได้อีกด้วย เมื่อนา
รปู ธรรมการสร้างการเรยี นร้ตู ลอดชีวิต ๗ กลุ่มงานพัฒนา มาวิเคราะห์ตามกรอบการพัฒนาอย่างยั่งยืนใน
ด้านสิ่งแวดล้อม พบว่า สอดคล้องกับกิจกรรมของ สังคมรักษ์โลก รณรงค์ส่งเสริมการสร้างจิตสานึก
สาธารณะทางด้านการบรหิ ารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ ส่งิ แวดล้อมและพลังงานแก่ประชาชน สังคมสันติ
สุข เช่น การร่วมกันจัดต้ังกลุ่มอนรุ ักษ์คลองอู่ตะเภา เพื่อเป็นการเฝูาระวังคุณภาพน้าของคลองอู่ตะเภา ซึ่ง
เปน็ แหลง่ ตน้ นา้ สาคัญสาหรับผลติ น้าประปาของคนจังหวดั สงขลา และสังคมปรับตัว เทศบาลตาบลปริกมี
การเตรียมพร้อมพ้ืนท่ีเพ่ือรับกับเหตุการณ์น้าท่วมและลดการเกิดการสูญเสียโดยส่งเสริมให้คนในชุมชน
มารว่ มเป็นอาสาสมัครและเรียนร้วู ธิ ีการจัดการภัยพิบัติ และจากการวิเคราะห์เปูาหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน
พบวา่ กิจกรรมด้านส่งิ แวดล้อมของเทศบาลตาบลปรกิ สนองตอบต่อ SDGs รวม ๔ เปูาหมาย ประกอบด้วย
เปาู หมายท่ี ๖ การจัดการนา้ และสุขาภิบาล เปูาหมายที่ ๗ พลังงานสะอาดที่ทุกคนเข้าถึงได้ เปูาหมายท่ี ๑๓
การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และเปูาหมายที่ ๑๕ การใช้ประโยชน์จากระบบนิเวศทางบก
เปูาหมายท่ี ๑๗ สร้างพลงั แหง่ การเปน็ หุ้นสว่ น ความร่วมมือระดบั สากลต่อการพัฒนาทย่ี ัง่ ยนื
๕.๒ สรปุ โครงสรา้ งพืน้ ฐานชมุ ชน ๕ มิติ

แผนภาพที่ ๕.๒ สรปุ โครงสร้างพื้นฐานของชมุ ชน ๕ ระบบ

๘๐

๑) ระบบการเมืองการปกครอง
ทุนทางสงั คมในพ้ืนทเี่ ทศบาลตาบลปรกิ ท่ีจดั อยู่ในระบบการเมืองการปกครองประกอบไปด้วย ทุน
ทางสงั คม ๒ ทุน ได้แก่ เทศบาลตาบลปริก และศนู ย์ยตุ ธิ รรมชุมชน

เทศบาลตาบลปริก เป็นองค์กรท้องถิ่นที่มีการดาเนินงานสอดคล้องกับแนวความคิดในการ
พัฒนาชุมชนแบบพ่ึงตนเอง โดยยดึ หลกั การกระจายอานาจ ส่งผลใหเ้ กิดการพฒั นาชุมชนแบบพึ่งตนเอง ท้ัง
ทางการเมอื ง สงั คม เศรษฐกิจ สิง่ แวดลอ้ ม และสุภาวะ ทง้ั นีใ้ นอดีตประชาชน ซึ่งการพฒั นาชุมชนจะสัมฤทธิ์
ผลและย่งั ยนื ได้น้นั ต้องมาจากการริเร่ิมของประชาชน ซ่ึงก่อให้เกิดการมีส่วนร่วมในทุกกระบวนการในการ
พัฒนา เทศบาลตาบลปริกมีการบริหารจัดการพ้ืนที่ โดยเน้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน มุ่งให้เกิด
ประโยชน์สขุ แกป่ ระชาชน โดยยดึ ประชาชนเปน็ ศูนยก์ ลาง เพอื่ ตอบสนองความตอ้ งการใหเ้ กิดความผาสุกและ
ความเปน็ อยู่ที่ดขี องประชาชน สอดคลอ้ งกบั วสิ ัยทัศนท่ีเทศบาลตาบลปรกิ กาหนดไว้คือ “เศรษฐกิจพอเพียง
รอ้ ยเรยี งวถิ ีชุมชน คนเปน็ ศนู ย์กลางการพัฒนา ประชาสังคมสนั ตสิ ุข” การพัฒนาทุกด้านต้องตอบสนองต่อ
ความเป็นอยู่ที่ดีของประชาชนและการพัฒนาน้ันต้องมาจากประชาชนเอง มีการสร้างผู้นาการวางแผนท่ี
ตอบสนองต่อการแก้ไขปัญหา และจัดระบบการทางานในลักษณะพหุภาคี เพ่ือให้เกิดความเข้มแข็งของ
ประชาชนและสงั คม โดยการนอ้ มนาศาสตร์พระราชาและหลักการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี เพ่ือมุ่งให้เกิด
ประโยชนส์ ุขแก่ประชาชนในทอ้ งถนิ่ อยา่ งยั่งยืน ใชร้ ปู แบบเชิงบูรณาการ ใชพ้ นื้ ทีเ่ ปน็ ตวั ต้ัง โดยทางานร่วมกัน
กบั ภาคเี ครือข่ายตา่ งๆ ทัง้ ภาคส่วนทอ้ งที่ ชุมชน หน่วยงานรฐั สถาบนั ทางการศึกษามาหนุนเสรมิ โดยเน้นการ
มีสว่ นรว่ ม ในขณะเดยี วกนั ไดอ้ อกแบบการจดั การบุคลากรเปน็ ๓ กล่มุ ไดแ้ ก่ (๑) การสร้างพลังในการเป็นพี่
เล้ยี งแกก่ ันและกนั (Coaching) (๒) การสร้างพลงั ของความเป็นเพ่อื นรว่ มงานเพอ่ื ช่วยกันขับเคลอื่ นองค์กร
แบบเพือ่ นหนนุ พี่นา (Tandem) เป็นแนวคิดของการเปลยี่ นแปลงการบริหารจดั การท่ีประกอบด้วยวางแผน
ปรบั ภาพลกั ษณ์ขององค์กร (๓) การสร้างพลังด้วยความเข้าใจ การให้ความรู้ และการสร้างจิตสานึกความ
เป็นพลเมอื ง เรียกว่า “ภมู บิ ุตรา” (Phummibuttra)

ศูนย์ยุติธรรมชุมชน มีแนวคิดและการดาเนินงานรับเรื่องราวร้องทุกข์ ไกล่เกลี่ยและประนอมข้อ
พิพาท ในพนื้ ท่ีเทศบาลตาบลปรกิ เป็นการอานวยความยุติธรรม สร้างความเป็นธรรมและความสงบสุขใน
พ้นื ท่ี ภายใต้ภารกจิ หลกั ของกระทรวงยตุ ธิ รรม ท่จี ะตอ้ งดาเนินการให้เกิดข้ึนแก่ประชาชนในทุกพื้นท่ีและทุก
ระดับ ภารกิจดังกล่าวรัฐไม่อาจดาเนินการเพียงฝุายเดียว จาเป็นต้องอาศัยคนในชุมชนร่วมดาเนินการซ่ึง
ชุมชนเป็นผู้ใกล้ชิดปัญหา มีส่วนได้ส่วนเสียกับความยุติธรรม ความเป็นธรรม และความสงบสุขในชุมชน
นอกจากนีย้ ังเป็นโอกาสและช่องทางในการเข้ามามีสว่ นร่วมกบั ภาครัฐในการแก้ปัญหาของชุมชนด้วยตนเอง
โดยมีโอกาสในการร่วมคิด ร่วมวางแผน ร่วมดาเนินการ และร่วมรับประโยชน์จากการแก้ปัญหาร่วมกันใน
ลกั ษณะของการเป็น "หนุ้ สว่ น"เพื่อบรรลผุ ลอยา่ งยง่ั ยนื

๒) ระบบสงั คม การดาเนินงานเทศบาลตาบลปรกิ เนน้ การดาเนินงานโดยให้ประชาชน เข้ามามีส่วน
รว่ มในการพัฒนาการศกึ ษา ศาสนา ศลิ ปะและวฒั นธรรม รวมถงึ การสร้างกระบวนการศึกษาและเรยี นรู้อย่าง
ต่อเนอื่ งตลอดชวี ติ และการให้เกิดบูรณาการแห่งสังคมและคนในสังคมที่มีความรู้คู่คุณธรรมอย่างแท้จริง
พร้อมพลักดนั ฐานแนวคิดในการพัฒนา โดยเน้นความเรยี บงา่ ยและอยบู่ นฐานของความเปน็ ชมุ ชน อยู่แบบพ่ี
แบบน้องเป็นเครือญาติ ช่วยเหลือเกื้อกูลซ่ึงกันและกัน มีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนงานพัฒนา เป็นส่ิงท่ี
สามารถนาพาไปสกู่ ารพฒั นาอย่างยง่ั ยนื

โดยเทศบาลตาบลปริกส่งเสริมนโยบายทางการศึกษา ศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรม โดยในด้าน
การศกึ ษา ส่งเสริมให้ โรงเรียนเทศบาลตาบลปริก มีการจัดการเรียนการสอนวิชาศาสนาท้ังพุธและอิสลาม
ส่งเสริมให้นักเรียนได้ปฏิบัติศาสนกิจ พร้อมท้ังปลูกฝังระเบียบวินัย การเคารพกฎหมาย ทาให้นักเรียนมี
ระเบยี บวินัย และเปน็ คนดี เช่น การมีกฎเกณฑข์ องโรงเรยี นให้นกั เรยี นต้องปฏิบัติตาม มีเวรทาความสะอาด
เคารพในความแตกต่างของความเชอื่ ทางศาสนา โดยมีการสอดแทรกไปพรอ้ มกบั การเรียนการสอน พลักดัน

๘๑

ฐานแนวคดิ ในการพัฒนาโดยเน้นความเรียบง่ายและอยบู่ นฐานของความเป็นชุมชน อยู่แบบพ่ีแบบน้องเป็น
เครือญาติ ชว่ ยเหลือเกือ้ กูลซ่ึงกันและกนั มีส่วนรว่ มในการขับเคล่ือนงานพัฒนา ในพื้นท่ีเทศบาลตาบลปริก
ยังมที ุนทางสังคมทเ่ี ป็นมสั ยิดที่คอยผลักดันส่งเสริมและยกระดับ ความรู้ทางศาสนา คุณธรรม จริยธรรม
ใหก้ บั ประชาชนในพืน้ ทที่ ุกช่วงวยั ทงั้ เยาวชน ผู้ใหญ่ ทั้งหญิงและชาย เพื่อใช้ในการดาเนินชีวิตอย่างบูรณา
การในทกุ มติ ิ นอกจากน้ีการสรา้ งหลักประกนั เพอื่ ความม่ันใจแก่ประชาชนในพื้นท่ี ซึ่งหมายความรวมถึงทุก
สิ่งทกุ อยา่ งท่ที าให้สมาชกิ ในชมุ ชนดขี ้ึน อาจอยใู่ นรูปส่ิงของ เงนิ ทอง น้าใจ การช่วยเหลือเก้ือกูล เป็นเรื่องท่ี
เก่ยี วข้องกบั วิถีชีวิตตง้ั แต่เกิดจนตาย ผลของการจัดสวัสดิการชุมชนที่สาคัญ เช่น ก่อให้เกิดการเพิ่มรายได้
ลดรายจ่าย เกดิ ความสมั พนั ธ์ เกิดมติ รไมตรที ่ีดีของสมาชิกในชุมชน รู้สกึ มั่นคง ภาคภูมิใจ อยู่อย่างมีศักดิ์ศรี
และมีความสขุ ทั้งนี้สวัสดกิ ารชุมชนตอ้ งสอดคลอ้ งกับวถิ ีของแต่ละพน้ื ท่ี ดาเนินการแบบค่อยเป็นค่อยไป ให้
ทกุ คนได้รับผลประโยชน์ แต่มุ่งเน้นคนยากจนและดอ้ ยโอกาส ทุกคนสามารถเข้ามามสี ่วนร่วมโดยตกลงกติกา
และใช้รว่ มกนั ทุนทางสังคมในพื้นที่เทศบาลตาบลปริกที่จัดอยู่ในระบบสังคมประกอบไปด้วย ทุนทางสังคม
๑๕ ทนุ ได้แก่ มสั ยดิ ดาหรนอาหมนั (มสั ยิดครบวงจร) มัสยิดกลางทุ่งออก (มสั ยดิ ส่งเสริมสุขภาพ) มัสยิดมู
ฮิบบนี และโรงเรยี นเทศบาลตาบลปริก กลุม่ ออมทรพั ยเ์ ทศบาลตาบลปรกิ กองทุนสจั จะวนั ละบาท กลุ่มออม
ทรัพย์ชุมชนปริกใต้ สง่ เสรมิ การออมลดหนี้สนิ ครัวเรอื น กองทุนชารีกัตทุง่ ออก กองทนุ ชารกี ตั มัสยิดมูฮิบบีน
กองทนุ ชารกี ัตมัสยดิ ดารลุ เราะห์มะ กลุ่มฌาปนกจิ ชมุ ชนปริกตก เปน็ การการจดั สวัสดิการช่วยเหลือกรณีเสียชีวิต
และกลุ่มออมทรัพย์ชุมชนทุ่งออก การช่วยเหลือคนในชุมชน หลีกเล่ียงเงินกู้นอกระบบ กลุ่มอาสาบ้านภัย
พบิ ตั ิ และศนู ยป์ ฏิบตั กิ ารภยั พบิ ตั ิและอุทกภัยฯ เป็นตน้

กล่าวคือระบบสังคมในพื้นท่ีเทศบาลตาบลปริกทางด้านการศึกษา ศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม
รวมถงึ การสร้างกระบวนการศกึ ษาและเรยี นรอู้ ยา่ งต่อเน่ืองตลอดชีวิต และการให้เกิดบูรณาการแห่งสังคม
และคนในสังคมที่มีความรู้คู่คุณธรรมอย่างแท้จริง พร้อมพลักดันฐานแนวคิดในการพัฒนา โดยเน้นความ
เรยี บงา่ ยและอย่บู นฐานของความเปน็ ชมุ ชน อย่แู บบพ่แี บบนอ้ งเป็นเครอื ญาติ ช่วยเหลอื เกือ้ กลู ซึง่ กันและกนั
มีสว่ นรว่ มในการขับเคล่ือนงานพัฒนา ถือเป็นกลไกสาคญั ในการขับเคลื่อนงานในพ้นื ที่เทศบาลตาบลปริกให้
มกี ารพฒั นาอย่างย่ังยืน

๓) ระบบพลังและส่ิงแวดล้อม เทศบาลตาบลปริกผลักดันโยบายการจัดการส่ิงแวดล้อม
ทรัพยากรธรรมชาติและพลังงานให้เกิดเป็นรูปธรรม มุ่งเน้นเก่ียวกับการใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับธรรมชาติ
โดยเฉพาะในเรอื่ งการจัดการขยะและพลงั งานทดแทน จงึ ได้กาหนดยทุ ธศาสตรก์ ารขบั เคล่ือนไปสู่การปฏิบัติ
อย่างจริงจังโดยเรมิ่ ตน้ ทีเ่ ทศบาลซ่ึงบคุ ลากรเทศบาลทกุ คนประกอบดว้ ยคณะผ้บู รหิ าร สมาชิกสภาเทศบาล
ข้าราชการ พนักงานจ้าง จาเป็นต้องเรียนรู้และเข้าใจวิธีการ ข้ันตอนการจัดการขยะและลงมือปฏิบัติจริง
เพ่ือใหเ้ กดิ แรงขับเคลอ่ื นจากภายในท่เี ป็นไปตามหลักทรงงานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลท่ี ๙
หลัก “ระเบดิ จากขา้ งใน” คอื เราตอ้ งสร้างความเขม้ แข็งใหค้ นในเทศบาลให้มีสภาพพร้อมท่ีจะรับการพัฒนา
เสียกอ่ นแล้วจงึ ค่อยออกไปสู่ชมุ ชนหรอื สงั คมภายนอก ทาตามลาดบั ขนั้ นอกจากน้ีเทศบาลมีความเช่ือมั่นว่า
การทางานจะก่อเกิดผลสาเร็จได้ก็ต้องเริ่มลงมือปฏิบัติ นโยบายการจัดการขยะของเทศบาลตาบลปริ กก็
เชน่ เดยี วกนั จงึ เร่ิมลงมอื ปฏบิ ัตโิ ดยบุคคลเทศบาลท้งั ท่เี ป็นนายกเทศมนตรี รองนายกเทศมนตรี สมาชกิ สภา
เทศบาล และพนักงานเทศบาลท่ีเป็นบุคลากiของเทศบาลตาบลปริก ได้นาร่องปฏิบัติการจัดการขยะใน
ครวั เรือน และสรา้ งพลงั งานทางเลือก เช่น ลงมอื คัดแยกขยะในครวั เรอื น จัดการขยะแต่ละประเภทตามตาม
วธิ ีการท่ีไดเ้ รียนรมู้ า การใช้พลงั งานจากแก็ซชีวภาพ และการใช้โซล่าเซลล์ ส่งผลให้เกิดการเปล่ียนแปลงใน
ระดับชุมชนและในระดบั เทศบาล ทง้ั นี้ทนุ ทางสังคมในพ้นื ที่เทศบาลตาบลปริกท่สี อดคล้องกับระบบพลังและ
สง่ิ แวดลอ้ ม คือ ILC1 ศูนยเ์ รยี นรู้บรู ณาการ เศรษฐกจิ พอเพยี ง เทศบาลตาบลปรกิ ILC2 ศนู ย์เรียนรู้บูรณา
การ เศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนเทศบาลตาบลปริก ILC3 การจัดการขยะท่ีปลายทาง ILC4 พลังงงาน

๘๒

ทางเลือกโซลาเซล ILC5 โซลาเซลเพื่อการผลิตประปา กองทุนขยะมีบุญทุ่งออก กองทุนขยะมีบุญตลาดใต้
กองทนุ ขยะมบี ุญร้านใน กองทุนขยะมีบญุ สวนหม่อม และศูนเรียนรู้การจดั การขยะพลงั งานทดแทน ๒ แหลง่

กล่าวคือระบบพลังและสิ่งแวดล้อม ในพื้นที่เทศบาลตาบลปริกถือเป็นกิจกรรมที่สาคัญ ในการ
ขับเคลอ่ื นชุมชนให้สามารถใช้ชีวิตอยูร่ ว่ มกับธรรมชาติ ในพ้นื ที่เทศบาลตาบลปรกิ ได้อย่างยง่ั ยนื

๔) ระบบเศรษฐกิจชุมชน ในพื้นท่ีเทศบาลตาบลปริก เน้นดาเนินการตามปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพยี ง และศาสตร์พระราชาด้านต่างๆ มาเป็นทางนา และในขณะเดียวกันประชาชนในชุมชนเข้ามามีส่วน
รว่ มในการแกไ้ ขปญั หาความเดือดร้อนของของชุมชนที่มาหนุนเสริมการดาเนินงานในพ้ืนที่ เช่น มีกิจกรรม
ด้านเศรษฐกจิ ในรูปแบบของการรวมกลมุ่ ทั้งภาคเกษตรกรรม และภาคบรกิ าร ท่ีสมาชิกในชุมชนมีส่วนร่วม
คิด รว่ มทา รว่ มรับผลประโยชน์ และร่วมเป็นเจ้าของ โดยการพฒั นาจากทุนท่ีพ้ืนที่เทศบาลตาบลปริก หรือ
“ทนุ ในชุมชน” ซ่ึงรว่ มถงึ เงินทุน แรงงาน วัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถ่ิน ศาสนสถาน ที่ดิน แหล่งน้า ความ
หลากหลายทางชวี ภาพ สภาพภูมปิ ระเทศ ลกั ษณะภูมิอากาศ เป็นต้น โดยมีเปูาหมาย เพื่อพัฒนาศักยภาพ
ตง้ั แต่ระดบั บุคคล ครอบครวั และชุมชน โดยใช้กิจกรรมทางด้านเศรษฐกิจสร้าง กระบวนการเรียนรู้ในชุมชน
ซึ่งจะทาให้ชุมชนสามารถพ่ึงตนเองได้ หรืออีกนัยหนึ่ง เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนอย่างบูรณาการ ท้ังนี้
กิจกรรมทางเศรษฐกจิ ชุมชนในพ้ืนท่เี ทศบาลตาบลปรกิ ประกอบไปดว้ ย การสรา้ งตลาดตน้ ปริก การรวมกลุ่ม
ของกลุ่มอาชีพตา่ งๆ คอื กลมุ่ เครือ่ งแกง กลุม่ เกษตรแปลงใหญ่ กลุ่มขนมไทยและเบเกอรี่ กลุ่มสานกระเป๋า
เกษตรปลอดภัย บ้านพัก B&B กลุ่มน้าพริกแห้ง กลุ่มพืชสมุนไพร สหกรณ์ร้านค้าชุมชน กลุ่มน้ายาง กลุ่ม
ดอกไมจ้ ันทน์ กลุ่มดอกไมส้ ด กลมุ่ เลี้ยงแพะ และกล่มุ กลว้ ยมว้ น เปน็ ต้น

กล่าวโดยสรปุ การพัฒนาระบบเศรษฐกจิ ชุมชนในพื้นท่ีเทศบาลตาบลปริกให้ความสาคัญต่อการ
สรา้ งกระบวนการเรียนรู้ใหแ้ ก่ประชาชน เนน้ การพัฒนากระบวนการมากกวา่ รูปแบบ และสรา้ งความต่อเนื่อง
ในการปฏิบตั ิ โดยมีฐานมาจากปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง ฐานทรัพยากรในพ้ืนท่ี ตลอดจนการมีส่วนร่วมของ
พหภุ าคีเครือข่าย ต่างๆ เพอ่ื นาไปสูก่ ารพฒั นาชุมชนท้องถน่ิ อยา่ งยง่ั ยืน

๕) ระบบสุขภาพชมุ ชน ในพ้ืนท่ีเทศบาลตาบลปริกประกอบด้วยองค์ประกอบต่างๆ ท่ีสัมพันธ์กัน
และทาใหเ้ กดิ กลุ่มที่คอยช่วยเหลือดูแลปัญหาด้านสุขภาวะของประชาชนในชุมชน โดยความร่วมมือกันของ
สมาชกิ กลุ่มตา่ งๆ ในชุมชน อยา่ งมโี ครงสรา้ ง และหลกั เนน้ การมีส่วนรว่ มของสมาชิกในชุมชน มุ่งเน้นพัฒนา
ระบบบริการสุขภาพระดับปฐมภมู ิ ระบบการจัดการ เพือ่ ยกระดับคณุ ภาพชีวติ ของคนในชมุ ชน ระบบการดูแล
ตนเองและช่วยเหลอื กัน เพื่อทาให้เกิดการพง่ึ ตนเองดา้ นสขุ ภาพของชุมชน โดยกลุ่มคนตา่ งๆ ในชุมชนจะไดร้ ับ
การดูแลอย่างเหมาะสมและตอ่ เน่ืองเช่น ผูพ้ กิ าร ผสู้ งู อายุ ผูป้ วุ ยโรคเรอื้ รงั เดก็ และสตรี ท่ีจะต้องมีระบบการ
ดูแลฉกุ เฉนิ

ระบบสุขภาพชุมชนเป็นการดูแลสุขภาพ และส่งเสริมคุณภาพชีวิต โดยมีกลุ่มต่างๆ ที่อยู่ในพ้ืนที่
เทศบาลตาบลปริก ไดแ้ ก่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบลปริก ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุและคน
พิการ กล่มุ แม่อาสา กล่มุ LCT อาสาดูแลผู้สูงอายุระยะยาว กลุ่มอาสาสมัครดูแลผู้พิการ และผู้ปุวยจิตเวช
กลุ่มกู้ชีพ EMS และกล่มุ ดแู ลผู้ปุวยเรอ้ื รัง

กล่าวโดยสรุประบบสุขภาพชุมชนในพื้นที่เทศบาลตาบลปริก คือการสร้างเครือข่ายในพื้นที่ และ
นอกพน้ื ท่ี เพอื่ เปาู หมายในการดูแลสขุ ภาพและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพน้ื ทเี่ ทศบาลตาบลปริก
โดยเน้นการมีส่วนร่วม และการชว่ ยเหลอื กันเองได้ในประเด็นปญั หาสุขภาพ

๘๓
๕.๓ วิเคราะห์ระบบหลกั ระบบรอง ๗ สังคม

ทุนทางสังคมของเครือขา่ ยการพัฒนาอย่างยั่งยืนโดยชุมชนในพ้ืนท่ีเทศบาลตาบลปริก หรือมหา
วชิ ชาลยั ปรกิ เพอ่ื การพัฒนาอยา่ งยั่งยืน ประกอบไปด้วยทุนทางสังคม ๗ สังคม โดยมี ทุนระบบหลัก ได้แก่
สังคมคนดี ทนุ ระบบรอง ได้แก่ สังคมสันติสขุ สังคมสวัสดกิ าร สังคมรกั ษโ์ ลก สงั คมเอ้อื อาทร สังคมปรับตัว
และสังคมไม่เดอื ดรอ้ น ตามลาดบั ดงั แผนภาพที่ ๕.๓

แผนภาพท่ี ๕.๓ ทนุ ทางสงั คมเทศบาลตาบลปริก

๘๔
๕.๓.๑ ทุนทางสงั คมระบบหลัก

(๑) สังคมคนดี
(๑.๑) Typology สังคมคนดี

แผนภาพท่ี ๕.๔ Typology สงั คมคนดี

๑. มั ส ยิ ด ทุ่ ง          ลาดบั ทนุ ทางสงั คม ตารางที่ ๕.๑ วเิ คราะห์คณุ ลักษณะสังคมคนดี (๑.๒) การวเิ คราะหค์ ณุ ลกั ษณะสงั คมคนดี
กลางออก
ประพฤติชอบ ชว่ ยเหลอื สงั คม ๑. ปฏบิ ตั ิ
๒. มัสยดิ ดาหรน          ตามหลกั
อาหมัน ให้เกียรติผูอ้ ่นื ไม่เบยี ดเบียน
ผู้อนื่ ศาสนาอยา่ ง
๓. มั ส ยิ ด มู ฮิ บ          เครง่ ครัด
บนี เรยี นในหลักสตู รท้องถิ่น
ศาสนา พลงั งานและภยั พบิ ตั ิ ๒. บ่มเพาะ ใหเ้ ขา้ ถงึ หลักศาสนา
๔. โ ร ง เ รี ย น       x  x เหศลรักษสฐตู กรจิ มพาอตเรพฐยี างน เนน้
เทศบาล คณุ ธรรม จรยิ ธรรม ๓. ร่วมก
แล
ตาบลปรกิ เรียนรู้หลักการและแนวปฏบิ ตั ิ
ตามหลักศาสนา
รวม ๔ ๔ ๔ ๔ ๔ ๔ ๓ ๔ ๓
พัฒนาศกั ยภาพ เข้ารบั การ
อบรมเปน็ ผถู้ ่ายทอดและสอน
เครุณียนธรรรู้ตมลอจดรชิยีวธติ รรแมสวงหา
ความรเู้ ป็นวาญิบ

เขา้ ร่วมตามหลกั ศาสนา

ร่วมหาวิธีการแกป้ ญั หายาเสพ

      X  x   x x x ตบกบาดิหทุ หลรบนี่งุหดโทรก่ีษฎสรกา้ ตงมกิ ัสายสดิ งั ปคมลอด ละการอยูร่ ว่ มกัน กจิ กรรมเพ่ือความสุข ๔. บรจิ าคตามหลกั ๕.มจี ิตสาธารณะ ๘๕
        x   x x x สร้างความรับผิดชอบสานกึ รัก
      x  x   x x x บา้ นเกดิ ศาสนา
   X x x  x       ปฏบิ ตั ติ ามหลักศาสนา
“มสุ ลมิ เปรียบเสมอื นเรอื นรา่ ง รบั ผดิ ชอบตอ่ ชุมชน
๔ ๔ ๔ ๓ ๓ ๓ ๓ ๓ ๑ ๔๔ ๔ ๑ ๑ ๑ เจดดั ยี ตว้ังกกันอ”งทนุ ซากัด กองทนุ
ขยะมีบุญ กองทนุ ซารีกัด การจดั การความรว่ มมือระหวา่ ง
องคก์ ร หนว่ ยงานภาครฐั และ
จัดกิจกรรมของมสั ยดิ เพอื่ นา
เงินบริจาคมาใช้ในกจิ กรรม หน่วยงานต่างๆ ในพื้นท่ี
จศัดาสใหนม้ าีตูบ้ รจิ าค ซอดาเก๊าะ
ภายใน ภายนอก
ชมุ ชนร่วมเปน็ คณะกรรมการ
โรงเรียน
คณะกรรมการมสั ยิดชน้ี าการ
ดาเนินกจิ กรรมเพอ่ื สาธารณะ

ชมุ ชนรว่ มสร้าง กาหนด
แนวทางการใช้ ละการดูแล
เสทนศาบมาเดล็กตเาลบน่ ลปริก

ผู้นาชุมชน แกนนา

ชุมชน

รพสต.

สถ

สสส

๘๖

(๑.๓) สรุปการวิเคราะห์คุณลักษณะสงั คมคนดีเทศบาลตาบลปรกิ
คุณลักษณะสังคมคนดี แสดงถึงสังคมที่มีการพัฒนาความสามารถของคนบนพ้ืนฐานของ
จรยิ ธรรม ศีลธรรม เพื่อทาประโยชนต์ อ่ สังคม ในขณะเดียวกันสังคมก็เห็นคุณค่าของคนดี ทาให้สังคมนั้นมี
การชว่ ยเหลือซง่ึ กันและกนั มคี วามสามคั คีกัน ประกอบอาชีพท่ีสุจริต ส่งผลให้สังคมเกิดความผาสุก สังคม
คนดใี นมุมมองของเทศบาลตาบลปริก มีทุนทางสังคมที่ดาเนินงานและกิจกรรมสอดคล้องกับคุณลักษณะ
สงั คมดี ๔ ทุนทางสังคม ไดแ้ ก่ โรงเรียนเทศบาลตาบลปริก มัสยิดกลาง ชุมชนทุ่งออก มัสยิดมูอีบิน ชุมชน
สวนหมอ่ น และมัสยดิ ดาหรน อาหมัน ชุมชนร้านใน ซึ่งคุณลักษณะสังคมคนดีประกอบด้วย ๕ คุณลักษณะ
ไดแ้ ก่ ปฏิบัติตามหลักศาสนาอยา่ งเครง่ ครวั บม่ เพาะให้เขา้ ถึงหลักศาสนา ร่วมกจิ กรรมเพื่อความสุขและการ
อย่รู ่วมกัน บรจิ าคตามหลกั ศาสนา มจี ิตสาธารณะ รายละเอียดดังน้ี
คุณลักษณะที่ ๑ ปฏิบัติตามหลักศาสนาอย่างเคร่งครัด ในพื้นท่ีเทศบาลตาบลปริก ส่วนใหญ่
ประชาชนนบั ถอื ศาสนาอสิ ลาม ลกั ษณะของคนดตี ามหลักศาสนาอิสลามจึงมีการปฏิบัติตามหลักศาสนา ๒
ลักษณะ ๑) ประพฤติชอบ ตามหลักศรัทธา ยึดมั่นในคาสอนอันเป็นครอบคลุมวิถีแห่งการดาเนินชีวิตของ
มนษุ ยใ์ นทกุ ๆ ดา้ น ทุกกระบวนการและกิจกรรมแห่งชีวิต อันหมายถึงความเช่ือทางจิตวิญญาณ ร่างกาย
การปฏิบัติศาสนกิจ พิธีกรรม การอบรม ครอบครัว เรื่องส่วนตัว สังคม บ้านเมือง และโลก ปฏิบัติตาม
บทบัญญตั อิ ยา่ งเคร่งครดั เชน่ ผู้ท่ีนับถอื ศาสนาอสิ ลามตอ้ งทาการละหมาด วันละ ๕ ครัง้ กลา่ วคาปฏิญาณ
ตอ่ พระเจ้า บวชในเดือนรอมฎอน ไปประประกอบพธิ ีฮชั ศึกษาคัมภีร์อลั กรอุ าน เปน็ ต้น ขณะท่ีบุคคลที่นับถือ
ศาสนาอ่ืนต้องเป็นผู้ท่ีปฏิบัติตามหลักคุณธรรม จริยธรรม และหลักศาสนาน้ันๆ ๒) ให้เกียรติผู้อื่น ไม่
เบยี ดเบียนผู้อื่น ดว้ ยการคดิ ดี ทาดีโดยยึดหลกั ศาสนาเปน็ เครือ่ งนาทางในการใหค้ วามเคารพคนในครอบครัว
เล้ยี งดสู มาชิกในครอบครวั ชว่ ยเหลอื ผู้ยากไร้ ผู้สูงอายุ การดแู ลคนในชมุ ชน เปน็ ต้น
คุณลักษณะที่ ๒ บ่มเพาะให้เข้าถึงหลักศาสนา เป็นกระบวนการปลูกฝัง ปรับเปล่ียนความคิด
ต้ังแตว่ ัยเดก็ มีเปูาหมายเพือ่ ใหป้ ระชาชนเทศบาลตาบลปริกเข้าถึงหลักศาสนา กระบวนการบ่มเพาะช้ีให้ ๕
ลักษณะ ดังนี้ ๑) เรียนรู้ในหลักสูตรมาตรฐาน เน้นคุณธรรม จริยธรรม เป็นการจัดการเรียนการสอนใน
โรงเรียนเพื่อให้เป็นพลเมืองท่ีมีความรับผิดชอบต่อตนเองและส่วนร่วมอย่างกระตือรือร้น ๒) เรียนใน
หลักสูตรทอ้ งถนิ่ วิชาวิถีชุมชน เรียนรู้ วัฒนธรรม ศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรม โดยโรงเรียนจัดให้นักเรียนได้
เรียนวิชาศาสนาท้ังพุทธและอิสลาม ซ่ึงวิชาอิสลามศึกษา สอนการอ่านคัมภีร์อัลกุรอาน การศึกษาวิชาอัล
ฮาดิษ (คาสอนของศาสดา) ส่วนวิชาศาสนบัญญัติ สอนหลักธรรมของศาสนาพุทธ วันสาคัญทางศาสนา
ประวตั พิ ระพทุ ธเจา้ และส่งเสริมให้นักเรียนได้ปฏิบัติศาสนกิจ ๓) เรียนรู้หลักการและแนวปฏิบัติตามหลัก
ศาสนา ดาเนนิ การโดยมัสยดิ ได้จดั การสอนศาสนา เช่น โรงเรียนตาดีกา โตะ๊ อหิ ม่ามนาประชาชนปฏบิ ตั ิศาสนา
กิจในมสั ยดิ เปน็ ตน้ ๔) การพัฒนาศกั ยภาพ เพ่อื เขา้ รบั การอบรมเป็นผู้ถ่ายทอดและสอนคุณธรรม จริยธรรม
เชน่ การอบรมประชาชนทั่วไปเพอ่ื เผยแพรศ่ าสนา เปน็ ต้น และ ๕) การเรียนรู้ตลอดชีวิต ในหลักคาสอนของ
ศาสนาอสิ ลามสอนให้บคุ คตอ้ งแสวงหาความร้เู ปน็ วาญิบ (ข้อบังคบั ) เหนือมสุ ลมิ ทุกคน (ศึกษาต้ังแต่อยู่ใน
เปล จนถึงหลุมฝังศพ) เป็นกระบวนการที่การปลูกฝังเร่ืองการมีระเบียบวินัย และการเคารพกฎหมาย
บ้านเมอื ง เคารพในความแตกต่างของความเชอ่ื ทางศาสนา ต้ังแต่เด็กจนตาย โดยมีการสอดแทรกไปพร้อม
กับการเรียนการสอนในหลักสูตรมาตรฐาน ๘ กลุ่มวิชาหลัก รวมทั้งให้เด็กได้เรียนรู้การร่วมกิจกรรมเพ่ือ
ความสขุ และการอย่รู ่วมกนั ผ่านการเรยี นในหลักสตู รทอ้ งถน่ิ ๔ กลุ่มวิชา
คณุ ลักษณะท่ี ๓ รว่ มกิจกรรมเพื่อความสุขและการอยู่ร่วมกัน เทศบาลตาบลปริกมุ่งเน้นการอยู่
ร่วมกันฉันเครือญาติ และการอยู่ร่วมกนั แสดงให้เหน็ ๕ ลกั ษณะ คอื ๑) เข้าร่วมปฏิบตั ิตามหลักศาสนา ชาว
มุสลิมจึงต้องมีความรู้ด้านศาสนาท่ีครอบคลุมวิถีแห่งการดาเนินชีวิตของมนุษย์ในทุก ๆ ด้าน เช่น การ
ละหมาด เปน็ ต้น ๒) ร่วมหาวิธีการแก้ปัญหายาเสพติด บุหรี่ สร้างมัสยิดปลอดบุหร่ี ด้วยให้ข้อมูลความรู้
เกี่ยวกบั พิษภยั ของการสูบบุหร่ี อิหม่ามอา่ นคตุ บะเกี่ยวกบั โทษของบหุ ร่ี ขอความร่วมมอื ผทู้ ีม่ ามัสยิดไม่ให้สูบ

๘๗

บุหรีใ่ นเขตมสั ยิด ๓) กาหนดกฎ กตกิ า สังคม บทลงโทษ คอื ชุมชนมีกฎระเบียบ กติกาท่ีสอดคล้องกับหลัก
ศาสนาเพ่อื ให้คนในชมุ ชนไดป้ ฏิบัติตามและเปน็ ทีย่ อมรับของสมาชกิ ในชมุ ชน เชน่ กฎ กติกาการงดสูบบุหร่ีใน
มสั ยิด ซ่งึ ในปจั จุบันมัสยิด ดาหรนอาหมัน และมัสยิดทุ่งออกกลายเป็นมัสยิดปลอดบุหร่ี ๑๐๐ เปอร์เซนต์
เปน็ ตน้ เทศบาลตาบลปรกิ ปลูกฝังให้คนในชุมชนมรี ะเบียบวินัย เคารพ กฎ กตกิ าของชมุ ชน ตั้งแต่วัยเด็ก ซ่ึง
เหน็ ได้จากการจัดการเลน่ ในสนามเด็กเล่นสร้างปญั ญา ให้เดก็ ไดเ้ รยี นรู้การสรา้ งวินัย รู้จกั แบ่งปัน ช่วยเหลือ
เก้ือกลู ซึ่งกนั และกัน ไมแ่ ก่งแย่ง ยอมรับซึง่ กนั และกัน เด็กรู้จักการยอมรับกฎ กติกา มีกระบวนการคิด การ
วางแผน การตดั สนิ ใจในการเล่น นอกจากนี้ยังสอนให้รู้จักการเป็นพี่เลี้ยงในการเล่น (coaching) และเป็น
แบบอยา่ งท่ดี ีอีกด้วย ๔) สรา้ งความรับผิดชอบสานกึ รกั บา้ นเกดิ โดยเทศบาลรับพนักงานที่มีภูมิลาเนาอยู่ใน
เทศบาลปริกเข้าทางาน เพือ่ เปน็ ส่วนหนง่ึ ของพลังในการขบั เคลื่อนด้วยแนวคิดทีเ่ นน้ การทดแทนคุณแผ่นดิน
โดยเช่อื ว่าคนในทอ้ งถ่นิ สามารถปรับตัวใหเ้ ขา้ กบการเปล่ยี นแปลงทีเ่ กดิ ข้นึ ได้อยา่ งเปน็ พลวตั และมีความเต็ม
ใจในการทางานอกี ทง้ั เข้าใจบริบทชมุ ชน สามารถกาหนดทศิ ทางการสร้างงานใหต้ นเองและบา้ นเกิด ค้นหาสง่ิ
ท่ดี แี ละพัฒนาสิ่งทดี่ ใี หเ้ กดิ ขึ้นทบ่ี ้านของตนเองดว้ ยตนเองจนขยายผลเป็นให้บริการแก่สาธารณะด้วยสานึก
ของความเป็นพลเมืองปริก ๕) ปฏิบัติตามหลักศาสนา “มุสลิมเปรียบเสมือนเรือนร่างเดียวกัน จึงต้อง
ช่วยเหลอื กนั ” เนอื่ งจากหลกั ของศาสนาอิสลามวา่ ด้วยการชว่ ยเหลือซ่ึงกันและกัน กาชับให้สมาชิกในสังคม
พยงุ สังคมและสงเคราะหผ์ ู้ด้อยกวา่ ปลูกจิตสานึกรับผิดชอบต่อสังคม คือ การคิด ทาดีโดยยึดหลักศาสนา
เป็นเคร่อื งนาทางในการปฏิบตั ติ อ่ ตนเองด้วยการไม่ทาร้ายตนเอง ไม่นาสิง่ ทลี่ ายสขุ ภาพเข้าสตู่ นเอง เชน่ การ
สูบบุหรี่ การคิดดีทาดีตอ่ ครอบครวั ด้วยการให้ความเคารพคนในครอบครัว ดูสมาชิกในครอบครัว สามีดูแล
ภรรยาและบุตร เป็นต้น นอกจากนี้การดาเนินกิจกรรมมัสยิดปลอดบุหร่ี ร่วมกับ สสส. และกองสาธารณสุขฯ
เทศบาลตาบลปรกิ ดาเนินงานภายใต้คาสอนทว่ี า่ “การให้เกียรตบิ า้ นของอลั ลอฮ์ เราตอ้ งไม่ทาบาปในบ้านของ
พระองค”์ การสบู บหุ ร่ถี ือเป็นสิง่ ตอ้ งหา้ ม เพราะอิสลามมหี ลักคาสอนที่ว่า “การทาร้ายตัวเองถอื เป็นบาป” ทา
ใหอ้ ัตราการสบู บุหรใ่ี นพื้นทมี่ สั ยิดลดลง และกลายเป็นมัสยิดปลอดบหุ ร่ีในท่สี ุด

คุณลักษณะท่ี ๔ บริจาคตามหลักศาสนา ในพ้ืนที่เทศบาลตาบลปริก ประชาชนส่วนใหญ่นับถือ
ศาสนาอสิ ลาม มุสลิมต้องมกี ารบรจิ าคอย่างนอ้ ยมี ๓ ลกั ษณะ ได้แก่ ๑) การจัดต้งั กองทนุ ซากัด กองทุนขยะ
มีบุญ กองทุนซารกี ัด คณะกรรมกรรมมสั ยดิ กลางและชุมชนได้จัดตั้งกองทุนซารีกัตข้ึน เพื่อช่วยเหลือคนใน
ชมุ ชนที่มีฐานะยากจน กรณคี นในครอบครวั เสยี ชวี ติ ท่ไี ม่มีคา่ ใชจ้ ่ายในการทาศพ จัดให้มีสวัสดิการช่วยเหลือ
ในการจดั การศพ ในการนาเงนิ มาใช้ซ้ืออุปกรณ์ในการจัดการศพ (มายตั ) เช่น ผา้ ขาว ไมก้ ระดาน และอ่ืน ๆ ท่ี
เก่ียวข้องกบั พิธศี พ รวมทงั้ คนในชมุ ชนมสี ่วนรว่ มในการช่วยเหลือกนั ซงึ่ กนั และกนั และช่วยเป็นกาลังใจให้กับ
ญาตผิ เู้ สยี ชีวิต ในการดาเนินการระยะแรกมีจานวนผเู้ ขา้ รว่ ม ๘๐ ครัวเรือน มเี งนิ บรจิ าค จานวน ๗,๕๐๐ บาท
หลังจากน้ันจึงมีการขยายการดาเนินงานและมีสมาชิกเข้าร่วมกองทุนเพิ่มมากขึ้น และมีการแต่งต้ัง
คณะกรรมการดาเนินงานกองทุน สบื เนือ่ งจากหลักการของศาสนาอิสลามวา่ ดว้ ยการช่วยเหลือซง่ึ กันและกัน
การกาชบั ใหส้ มาชิกในสังคมพยุงสังคมและสงเคราะห์ผู้ด้อยกว่า นอกจากน้ีมัสยิดกลางจึงได้จัดต้ังกองทุน
ขยะมีบุญข้ึน ภายใต้การสนับสนุนของกองสาธารณสุขและส่ิงแวดล้อม เทศบาลตาบลปริก โดยแกนนา
คณะกรรมการชุมชนท่งุ ออกและคณะกรรมการมัสยิดฝุายมสุ ลมิ ะห์ ร่วมกนั ขับเคล่ือนดาเนินการให้ชาวบ้านในเขต
ชมุ ชนรวบรวมขยะทส่ี ามารถขายได้มาบรจิ าคใหก้ บั มสั ยดิ และนาเงนิ ท่ีไดไ้ ปใช้จา่ ยในกิจการต่าง ๆ ของมัสยิด
จากการดาเนินการดงั กล่าวทาให้ชาวบ้านไดส้ ่วนรว่ มในการจัดการสงิ่ แวดลอ้ ม อกี ท้ังยงั ทาให้การบริจาคเป็น
เรื่องง่ายและไม่จาเป็นต้องอยู่ในรูปแบบตัวเงินเพียงอย่างเดียว งานและกิจกรรมดังกล่าวมาดาเนินการ
ตอ่ เนือ่ งมาจนถงึ ปัจจุบัน ๒) จัดกิจกรรมของมัสยิด เพื่อนาเงินบริจาคมาใช้ในกิจกรรมศาสนา เช่น จัดการ
สอนศาสนา ประเพณบี ญุ ต่าง ๆ เป็นต้น ๓) จดั ให้มีตู้บริจาค ซอดาเก๊าะ ท่ีมีการบริจาคในรูปของเงิน และ
วากัฟเปน็ การบริจาคทรพั ย์สินเช่นที่ดนิ สงิ่ กอ่ สร้าง เชน่ ชาวบา้ นบริจาคท่ดี ินใหก้ บั มัสยิด เปน็ ต้น

๘๘
คณุ ลักษณะที่ ๕ มีจิตสาธารณะรับผดิ ชอบตอ่ ชมุ ชน การมจี ติ สาธารณะชี้ใหเ้ หน็ ๓ ลกั ษณะ คอื ๑) ชมุ ชนรว่ ม
เป็นคณะกรรมการโรงเรียน โดยร่วมในการบริหารจัดการโรงเรียนและร่วมในการจัดการเรียนการสอน
หลักสูตรท้องถิ่น ๔ วิชาเป็นต้น ๒) คณะกรรมการมัสยิดชี้นาการดาเนินกิจกรรมเพ่ือสาธารณะ โดยมีจิต
อาสามาสอนหลักปฏิบัติในชีวิตประจาวัน ช่วยเหลือสังคม เช่น ทาความสะอาดมัสยิด เป็นต้น ในส่วนของ
กจิ กรรม “ขยะมีบุญ” เป็นการสรา้ งปลูกจติ สานึกความรบั ต่อสังคมของคณะกรรมการมัสยิด ซึ่งดาเนินการ
โดยนาหลักศาสนาทบ่ี ญั ญัตใิ ห้ผศู้ รทั ธาทั้งหลายรักษาความสะอาดโดยกาหนดวา่ “ความสะอาดเปน็ หน่ึงของ
การศรทั ธา” ดังน้นั มสั ยิดมีรปู ธรรมงานทด่ี าเนินการผา่ นการประชมุ คณะกรรมการมสั ยิด และปลูกจิตสานึก
ความรับผดิ ชอบต่อสังคม ๓) ชมุ ชนรว่ มสร้าง กาหนดแนวทางการใช้การดูแลสนามเด็กเล่น ภาครัฐ เอกชน
ประชาชน มสี ว่ นร่วมในการสร้างสนามเดก็ เล่นสร้างปญั ญา
๕.๓.๒ ทุนระบบรอง

(๒) สังคมสันติสขุ
(๒.๑) Typology สงั คมสันตสิ ขุ

แผนภาพท่ี ๕.๕ Typology สังคมสนั ติสขุ

๔ กลุม่ ๓. ศนู ย์ ๒. ศูนย์วิทยุ x  x    x x ๑. เทศบา ล         ลาดบั

รวม ๓ ๓ ๑ ๓ ตะเภา คลองอู่ อนรุ ักษ์ ชุมชน ยตุ ิธรรม ชมุ ชน ปรกิ ตาบล ทุนทาง ตารางที่ ๕.๒ วเิ คราะห์คุณลกั ษณะสงั คมสนั ตสิ ุข (๒.๒) การวิเคราะห์คุณลักษณะสงั คมสนั ติสขุ
สังคม

๓๒๓  x x x x x x  x   x  ประชาชนรวมตวั กนั พูดคยุ ปัญหา การสอื่ สาร การแกป้ ัญหา พัฒนาทักษะ ความรว่ มมอื ทกุ ภาค ๑. ใช้ขอ้ มูลสนบั สนุน ๒. การ ๓. สร้างความเขา้ ใจและ
ปลาตายในคลองอตู่ ะเภา
เรทอ้ ศงเบราียลนจโัดรงหงาาขน้อปมลลู ่อแยลนะช้าเ่อสงีย สว่ นในพื้นท่ี
ทางการสอื่ สารกับประชาชน
๒
ใช้ขอ้ มลู ประกอบการจัดประชาคม
 สญั จรรบั เร่อื งรอ้ งเรียนและ
 ตฝึกรวอจบสรอมบนขัก้อจมดั ลู รายการวิทยุ ใหม้ ี
 ทกั ษะในการนาเสนอข้อมูล การให้
 ขบา่คุ วลากรและแกนนาชมุ ชน ผรู้ ว่ ม
ไกลเ่ กล่ียหรอื เปน็ กรรมการร่วม
๔ กจิศฝขใชกดักึึกห้วรแษอิทลรยบามยกั ดง้รชุศปงูมสแมุ าาญัรลสชน้าะนนหแงอคาลายเมควพะูร่ าาเวือ่่วขแมามปา้ มกเรกขร้ปขับ้าะนั ัดัญชใกแจแาาหบงสยราาบัมง้ นคพเควแนั ารลมธือะ์ ลด
ดญาาเนติินงานจดั การความขดั แยง้ ใน
รปู แบบคณะกรรมการทม่ี าจากทกุ ๔.จ
ภาคส่วนทเ่ี กี่ยวข้องในพนื้ ท่ี

ร่วมสร้างแนวทางการดาเนินงาน
จัดการเร่ืองรอ้ งเรยี นชัดเจน

๓๔  ใชห้ ลกั ศาสนามาแก้ปัญหาความ จดั การความขัดแยง้ โดยกติกาและ ๘๙
ขดั แยง้ และอยรู่ ว่ มกนั แบบเครือ ความเหน็ ร่วมของชุมชน
 ญาติ
x สร้างข้อตกลงระหวา่ งกล่มุ กับ
โรงงานหรอื ผู้ประกอบการ เชน่
 ต้องบาบดั นา้ เสยี กอ่ นจงึ จะปลอ่ ย
ลสงรสา้ งู่คขลอ้ อตงกอลตู่ งะรเภะหาวไดา่ ้งกลมุ่ กับ
 โรงงานหรอื ผู้ประกอบการ เชน่
ตอ้ งบาบัดนา้ เสียก่อนจึงจะปล่อย
x ลงสู่คลองอตู่ ะเภาได้
x ผู้นา แกนนา ผู้นาศาสนา

ทต.ปริก
๒ ๒๒ ๒ ๔๔๔๓๒๒๑ xxx x  x ๕. ใชศ้ ักยภาพ
Xx หน่วยงานรัฐและเอกชน ชุมชนในการไกล่
มหาวทิ ยาลัยมอ.
เกลยี่ เรอื่ งรอ้ งเรยี น
เทศบาลตาบลปรกิ
x x x  x x x ๖.การจดั การความรว่ มมอื ระหวา่ งองคก์ ร
x ผ้นู าชุมชน แกนนา หนว่ ยงานภาครฐั และหนว่ ยงานตา่ งๆ

ชมุ ชน ในพ้ืนที่

รพสต. ภายใน ภายนอก

ยตุ ิธรรมจงั หวัด

ตารวจ

มอ.