แผนวิชาเคมี 2

1

2

คำนำ

แผนการจดั การเรยี นรูเ้ ล่มน้ี จัดทำขน้ึ เพ่อื เปน็ เอกสารคู่มือประกอบการจดั กจิ กรรม
การเรยี นรู้ รหสั วิชา ว30222 รายวชิ าเคมี 2 ช้นั มธั ยมศึกษาปีท่ี 4 หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 4 เร่อื ง โมลและ
สูตรเคมี หน่วยการเรียนรู้ท่ี 5 เรอ่ื ง สารละลาย และหนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ 6 เรื่อง ปรมิ าณสัมพนั ธ์ ภาค
เรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2564 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขน้ั พ้นื ฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบบั
ปรับปรงุ พ.ศ. 2560) โดยจดั กจิ กรรมการเรยี นรทู้ ีเ่ นน้ ผู้เรยี นเป็นสำคัญ จำนวน 5 แผน ในแตล่ ะ
แผนการจัดการเรยี นรู้ ประกอบดว้ ย มาตรฐานการเรียนรู้ ตวั ชี้วดั สาระสำคัญ จุดประสงคก์ ารเรียนรู้
สาระการเรยี นรู้ กจิ กรรมการจดั การเรยี นร้ทู ่ีหลากหลาย ส่อื และแหลง่ การเรียนรู้ และการวดั และ
ประเมนิ ผล การเรยี นรู้ตามสภาพจริง และบันทึกหลงั การจัดการเรียนรู้

แผนการจัดการเรยี นร้เู ล่มนี้สามารถนำไปใช้เปน็ แนวทางสำหรับครผู ู้สอนในกลุ่มสาระ
การเรยี นรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี สำหรับวางแผนการจดั การเรยี นรู้ การเตรียมการสอน และการ
จัดกจิ กรรมการเรยี นรู้ให้เปน็ ไปอยา่ งมีประสทิ ธภิ าพและประสทิ ธิผล และยังช่วยยกระดับมาตรฐาน
ดา้ นวชิ าการให้สงู ขน้ึ อกี ดว้ ย ผูจ้ ดั ทำหวังเปน็ อยา่ งยง่ิ ว่าแผนการจดั การเรียนรู้เล่มนจี้ ะเป็นประโยชน์
ต่อการเรยี นการสอนอย่างแท้จรงิ

ขอขอบคุณผู้อำนวยการโรงเรียน รองผอู้ ำนวยการโรงเรยี น และคณะครูกลมุ่ สาระ
การเรยี นรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนปทมุ เทพวิทยาคาร ทกุ ทา่ นที่ให้ความสะดวก
สนับสนนุ และให้กำลงั ใจในการจัดทำแผนการจดั การเรยี นรู้มาโดยตลอด

กลุ สตรี สตั ถาผล
12 พฤศจกิ ายน 2564

3

สารบญั

เรอ่ื ง หน้า
คำนำ............................................................................................................................................... ก
สารบัญ............................................................................................................................................ ข
หลักสตู รแกนกลางการศึกษาขนั้ พื้นฐาน พ.ศ. 2551 (ฉบบั ปรับปรุง พ.ศ. 2560)
กลมุ่ สาระการเรียนรู้………………...................................................................................................... 1
คำอธิบายรายวิชา……………………………………………………………........................................................ 3
โครงสร้างรายวิชา………………………………........................................................................................ 4
วเิ คราะห์หนว่ ยการเรยี นรู้................................................................................................................ 7
กำหนดการสอน............................................................................................................................... 13
แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 1 เร่ืองมวลอะตอมและมวลอะตอมเฉล่ีย.................................................. 15
แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 2 เรื่องมวลต่อโมลและมวลโมเลกุล.......................................................... 34
แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ 3 เรอ่ื งโมล มวลและปริมาตรของแกส๊ ...................................................... 50
แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 4 เรื่องกฎสัดสว่ นคงท่ีและร้อยละโดยมวลของธาตุ................................... 69
แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 5 เรือ่ งสตู รเอมพิริคัลและสูตรโมเลกุล………………………………………………. 86
แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 6 เร่ืองความเขม้ ขน้ ของสารละลายในหน่วยร้อยละ…………………………… 103
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 7 เร่อื งความเขม้ ขน้ ในหนว่ ยสว่ นในล้านสว่ นและส่วนในพนั ลา้ นส่วน….. 120
แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 8 เรอื่ งความเข้มขน้ ในหน่วยโมลารติ ี และโมแลลิตี…………………………... 137
แผนการจัดการเรยี นรู้ที่ 9 เรือ่ งความเข้มขน้ ในหนว่ ยเศษส่วนโมล…………………………….……….…. 153
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 10 เรื่องการเตรยี มสารละลาย…………………………….…………………………. 170
แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 11 เรอ่ื งสมบตั ิบางประการของสารละลาย…………………………….………… 192
แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 12 เรือ่ งสมการเคมี…………………………….…………………………….………….. 213
แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 13 เรื่องการคำนวณปริมาณสารท่ีเก่ยี วข้องกับมวล………………………….. 229
แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 14 เร่อื งการคำนวณปรมิ าณสารท่ีเกย่ี วข้องกบั ความเขม้ ข้น………………. 245
แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 15 เรอ่ื งการคำนวณปริมาณสารที่เกย่ี วกบั ปริมาตรของแก๊ส………………. 264
แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 16 เร่ืองคำนวณปริมาณของสารในปฏิกริ ยิ าเคมีหลายขัน้ ตอน……………. 281
แผนการจัดการเรยี นรู้ที่ 17 เรื่องสารกำหนดปริมาณ……………….…………………………….…………….. 297
แผนการจัดการเรยี นรู้ที่ 18 เร่อื งผลที่ได้ร้อยละ……………….…………………………….………………….… 313
บรรณานกุ รม................................................................................................................................... 330

1

หลักสตู รแกนกลางการศึกษาขน้ั พนื้ ฐาน พ.ศ. 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560)
กลมุ่ สาระการเรียนรวู้ ทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพน้ื ฐานพุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรงุ พ.ศ. 2560)
ได้กล่าวถงึ ความสำคัญของกลุ่มสาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี วิสัยทศั น์การเรยี นรู้
คุณภาพผเู้ รียนสาระการเรียนร้มู าตรฐานการเรียนรตู้ วั ชี้วัดและสาระการเรยี นรู้แกนกลางไวด้ งั น้ี
1. ความสำคัญของกลุ่มสาระการเรยี นรูว้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง
พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 นี้ ได้กำหนดสาระการ
เรยี นรอู้ อกเป็น 4 สาระ ไดแ้ ก่ สาระที่ 1 วิทยาศาสตรช์ วี ภาพ สาระที่ 2 วิทยาศาสตรก์ ายภาพ สาระที่
3 วิทยาศาสตรโ์ ลกและอวกาศ และสาระท่ี 4 เทคโนโลยี มีสาระเพ่มิ เติม 4 สาระ ได้แก่ สาระชีววทิ ยา
สาระเคมี สาระฟิสิกส์ สาระโลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ ซึ่งองค์ประกอบของหลักสูตร ทั้งในด้าน
ของเนอ้ื หา การจดั การเรียนการสอน และการวัดและประเมนิ ผลการเรียนรู้น้ัน มีความสำคัญอย่างย่ิง
ในการวางรากฐานการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ของผู้เรียนในแต่ละระดับชั้น ให้มี ความต่อเนื่องเชื่อมโยง
กัน ตง้ั แตช่ ั้นประถมศกึ ษาปีที่ 1 จนถึงชน้ั มธั ยมศึกษาปีท่ี 6 สำหรบั กลุ่มสาระ การเรียนร้วู ทิ ยาศาสตร์
ได้กำหนดตวั ชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง ทผ่ี เู้ รยี นจำเป็นต้องเรียนเป็นพื้นฐาน เพ่ือให้สามารถ
นำความรู้นี้ไปใช้ในการดำรงชีวิตหรือศึกษาต่อในวิชาชีพที่ต้องใช้วิทยาศาสตร์ได้ โดยจัดเรียงลำดับ
ความยากง่ายของเนื้อหาแต่ละสาระในแต่ละระดับชั้นให้มีการเชือ่ มโยงความรู้กับกระบวนการเรียนรู้
และการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนพัฒนาความคิด ทั้งความคิด เป็นเหตุเป็นผล คิด
สร้างสรรค์ คิดวิเคราะห์วิจารณ์ มีทักษะที่สำคัญทั้งทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตรแ์ ละทกั ษะใน
ศตวรรษที่ 21 ในการค้นคว้าและสร้างองค์ความรู้ด้วยกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ สามารถ
แก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ สามารถตัดสินใจ โดยใช้ข้อมูลหลากหลายและประจักษ์พยานที่ตรวจสอบ
ได้

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ตระหนักถึงความสำคัญของ
การจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ที่มุ่งหวังให้เกิดผลสัมฤทธิ์ต่อผู้เรียนมากที่สุด จึงได้จัดทำตัวชี้วัดและ
สาระการเรียนรู้แกนกลาง กลมุ่ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบบั ปรับปรงุ พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตร
แกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551 ขึ้น เพื่อให้สถานศึกษา ครูผู้สอน ตลอดจน
หน่วยงานตา่ ง ๆ ไดใ้ ช้เปน็ แนวทางในการพัฒนาหนังสือเรยี น คู่มอื ครู ส่อื ประกอบการเรียน การสอน
ตลอดจนการวัดและประเมินผล โดยตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้
วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช
2551 ที่จัดทำขึ้นนี้ได้ปรับปรุง เพื่อให้มีความสอดคล้องและเชื่อมโยงกันภายในสาระการเรียนรู้
เดียวกันและระหว่างสาระการเรียนรู้ในกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ตลอดจนการเชื่อมโยง

2
เนอื้ หาความรู้ทางวิทยาศาสตร์กับคณิตศาสตร์ดว้ ย นอกจากนยี้ ังได้ปรับปรุงเพื่อให้มีความทันสมัยต่อ
การเปลี่ยนแปลง และความเจริญก้าวหนา้ ของวทิ ยาการต่าง ๆ และทัดเทียมกับนานาชาติ กลุ่มสาระ
การเรยี นรูว้ ิทยาศาสตร์ สรปุ เปน็ แผนภาพได้ ดังน้ี

2. วสิ ัยทัศน์การเรียนรู้
ในการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์มุ่งเน้นให้ผู้เรียนได้ค้นพบความรู้ด้วยตนเองมากที่สุด

เพื่อใหไ้ ดท้ ้ังกระบวนการและความรู้ จากวธิ ีการสงั เกต การสำรวจตรวจสอบ การทดลอง แลว้ นำผลท่ี
ไดม้ าจดั ระบบเปน็ หลักการ แนวคิด และองค์ความรู้

3

คำอธบิ ายรายวิชาโครงสรา้ งอะตอมและสมบตั ิของธาตุ

รหัสวชิ า ว30222 รายวิชา เคมี 2

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์ โรงเรียนปทุมเทพวิทยาคาร

ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี 4 ภาคเรียนท่ี 2 เวลา 60 ช่ัวโมง จำนวน 1.5 หน่วยกิต

เพ่อื ศกึ ษาความหมายและคำนวณมวลอะตอมมวลอะตอมสัมพัทธ์มวลอะตอมเฉลี่ยของ
ธาตโุ มลมวลต่อโมลมวลโมเลกุลและมวลสตู รศึกษาความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งจำนวนโมลอนุภาคมวลและ
ปริมาตรของแกส๊ ท่ี STP ศึกษากฎสัดสว่ นคงท่คี ำนวณอตั ราส่วนโดยมวลอตั ราสว่ นโดยโมลรอ้ ยละโดย
มวลสตู รโมเลกลุ และสตู รเอมพิรคิ ลั

ศึกษาหน่วยความเขม้ ข้นและการคำนวณความเข้มขน้ ของสารละลายในหนว่ ยร้อยละส่วน
ในลา้ นสว่ นส่วนในพนั ล้านสว่ นโมลารติ โมแลลิตีและเศษสว่ นโมลศึกษาการเตรียมสารละลายจากสาร
บรสิ ุทธิแ์ ละจากการเจอื จางสารละลายเขม้ ข้นเปรียบเทียบจดุ เดือดและจุดหลอมเหลวของสารบรสิ ทุ ธ์ิ
และสารละลาย

ศกึ ษาการเขยี นและดุลสมการเคมอี ัตราส่วนโดยโมลของสารในปฏิกิรยิ าเคมีแปล
ความหมายสญั ลกั ษณใ์ นสมการเคมคี ำนวณปริมาณของสารในปฏิกิรยิ าเคมตี ามกฎทรงมวลศกึ ษากฎ
การรวมปริมาตรแก๊สของเกย์-ลสู แซกและสมมติฐานของอาโวกาโดรคำนวณปริมาณของสารใน
ปฏกิ ริ ิยาเคมโี ดยใชค้ วามสมั พันธ์ระหวา่ งโมลมวลความเขม้ ข้นและปรมิ าตรแก๊สคำนวณปรมิ าณสารใน
ปฏิกิรยิ าเคมหี ลายขน้ั ตอนปริมาณสารเม่ือมสี ารกำหนดปริมาณและผลได้ร้อยละ

โดยใชก้ ระบวนการทางวทิ ยาศาสตรก์ ารสืบเสาะหาความรู้การสืบค้นข้อมูลการสงั เกต
วิเคราะหเ์ ปรียบเทยี บอธบิ ายอภปิ รายและสรุปเพอื่ ใหเ้ กดิ ความรคู้ วามเข้าใจมคี วามสามารถในการ
ตัดสนิ ใจมีทกั ษะปฏบิ ัตกิ ารทางวทิ ยาศาสตร์รวมทัง้ ทักษะแหง่ ศตวรรษที่ ๒๑ ในดา้ นการใชเ้ ทคโนโลยี
สารสนเทศดา้ นการคดิ และการแก้ปัญหาดา้ นการสื่อสารสามารถส่ือสารสงิ่ ที่เรียนรู้และนำความรู้ไปใช้
ในชีวิตของตนเองมีจิตวิทยาศาสตรจ์ ริยธรรมคุณธรรมและคา่ นิยมทีเ่ หมาะสม

4

รหสั วชิ า ว30222 โครงสรา้ งรายวชิ า ชื่อวิชา เคมี 2
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ วิทยาศาสตร์ ผลการเรยี นรู้ ช้ันมธั ยมศึกษาปีท่ี 4
ภาคเรยี นที่ 2 เวลา 60 ชั่วโมง จำนวน 1.5 หน่วยกิต
ลำดบั หนว่ ยการเรยี นรู้
เวลา คะแนน
ที่
(ชวั่ โมง)

4 โมลและสตู รเคมี 1. บอกความหมายของมวลอะตอม 15 20

- มวลอะตอมและมวล ของธาตุ และคำนวณมวลอะตอมเฉลย่ี

อะตอมเฉลีย่ ของธาตุ มวลโมเลกุลและมวลสตู ร

- มวลตอ่ โมลและมวล 2. อธบิ ายและคำนวณปรมิ าณใด
โมเลกุล ปริมาณหน่ึงจากความสมั พนั ธ์ของโมล
จำนวนอนภุ าค มวลและปรมิ าตรของ
- โมล มวลและปริมาตร แก๊สท่ี STP
ของแก๊ส 3. คำนวณอตั ราสว่ นโดยมวลของธาตุ

- กฎสัดสว่ นคงทแ่ี ละร้อย องคป์ ระกอบของสารประกอบตามกฎ

ละโดยมวลของธาตุ สดั สว่ นคงที่
4. คำนวณสตู รอยา่ งงา่ ยและสูตร

- สตู รเอมพิรคิ ลั และสูตร โมเลกลุ ของสาร
โมเลกลุ

5 สาระละลาย 5. คำนวณความเข้มขน้ ของสารละลาย 18 40

- ความเข้มขน้ ของ ในหน่วยต่าง ๆ

สารละลายในหนว่ ยรอ้ ย 6. อธิบายวธิ กี ารและเตรียม

ละ สารละลายท่มี ีความเขม้ ข้นในหน่วยโม

- ความเข้มขน้ ในหนว่ ย ลารติ ี และปริมาตรของสารละลาย
ส่วนในลา้ นส่วนและสว่ น ตามที่กำหนด
ในพันลา้ นส่วน 7. เปรียบเทียบจุดเดือดและจุดเยอื ก
แข็งของสารละลายกับสารบริสทุ ธิ์

5

ลำดับ หน่วยการเรยี นรู้ ผลการเรียนรู้ เวลา คะแนน
ที่ (ชั่วโมง)

- ความเขม้ ขน้ ในหน่วยโม รวมท้ังคำนวณจุดเดือดและจุดเยือก
ลารติ ี และโมแลลิตี แขง็ ของสารละลาย

- ความเขม้ ขน้ ในหนว่ ย
เศษสว่ นโมล

- การเตรียมสารละลาย

- สมบัติบางประการของ
สารละลาย

6 ปริมาณสมั พันธ์ 1. แปลความหมายสญั ลักษณ์ใน 21 40

- สมการเคมี สมการเคมี เขียนและดลุ สมการเคมี
ของปฏกิ ริ ยิ าเคมบี างชนิด

- การคำนวณปริมาณสาร 2. คำนวณปรมิ าณของสารในปฏิกริ ยิ า

ทีเ่ กี่ยวข้องกบั มวล เคมที ่เี กย่ี วข้องกับมวลสาร

- การคำนวณปรมิ าณสาร 3. คำนวณปรมิ าณของสารในปฏิกริ ิยา
ทีเ่ กี่ยวข้องกบั ความ เคมีที่เกีย่ วข้องกบั ความเขม้ ข้นของ
เขม้ ข้น สารละลาย

4. คำนวณปรมิ าณของสารในปฏกิ ิรยิ า
- การคำนวณปรมิ าณสาร เคมที เ่ี ก่ยี วข้องกับปรมิ าตรแก๊ส
ทเ่ี ก่ียวกับปรมิ าตรของ 5. คำนวณปริมาณของสารในปฏิกริ ิยา
แก๊ส เคมหี ลายขนั้ ตอน

- คำนวณปรมิ าณของ 6. ระบสุ ารกำหนดปรมิ าณและ

สารในปฏิกิริยาเคมหี ลาย คำนวณปรมิ าณสารตา่ ง ๆ ในปฏกิ ริ ยิ า

ขัน้ ตอน เคมี

6

ลำดบั หน่วยการเรียนรู้ ผลการเรียนรู้ เวลา คะแนน
ท่ี (ชั่วโมง)

- สารกำหนดปริมาณ 7. คำนวณผลไดร้ ้อยละของผลติ ภณั ฑ์
- ผลท่ไี ด้รอ้ ยละ ในปฏิกิริยาเคม

รวมท้งั สิ้นตลอดภาคเรียน 60 100

7

วเิ คราะห์หนว่ ยการเรียนรู้

รายวิชาเคมี 2 รหสั วชิ า ว30222 ชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ 4

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 4 เรอื่ ง โมลและสูตรเคมี

จำนวน 15 ชว่ั โมง

สาระการเรียนรู้ สาระสำคญั จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้

หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 โมล มวลอะตอมเป็นมวลของธาตุ 1 1. บอกความหมายของมวล

และสตู รเคมี อะตอม แต่อะตอมมีขนาดเล็กมาก อะตอมของธาตุ มวลอะตอม

ไม่สามารถชัง่ ไดโ้ ดยตรง จึงนิยมใช้ สมั พทั ธ์ และมวลอะตอมเฉลีย่

มวลอะตอมสัมพทั ธ์ ซึง่ ไดจ้ ากการ ของธาตุ

เปรยี บเทียบมวลอะตอมกบั มวล 2. คำนวณมวลอะตอมของธาตุ
ของธาตุมาตรฐาน ซง่ึ ปจั จบุ นั ใช้ และมวลอะตอมสัมพัทธ์
12C เปน็ มาตรฐานในการ

เปรียบเทียบมวล มวลอะตอมเฉลี่ย 3. คำนวณมวลอะตอมเฉล่ียของ

ของธาตุเป็นค่าเฉล่ียจากค่ามวล ธาตุ

อะตอมของแตล่ ะไอโซโทปของ 4. อธบิ ายความหมายของโมล
ธาตชุ นิดน้นั ตามปริมาณที่มใี น และเลขอาโวกาโดร
ธรรมชาติ มวลโมเลกลุ และมวล
สูตรเป็นผลรวมของมวลอะตอม 5. คำนวณมวลโมเลกุลและมวล
เฉล่ยี ของธาตุทเี่ ปน็ องคป์ ระกอบ สูตร

ของสารน้ันโมลเปน็ ปรมิ าณสารที่มี 6. อธบิ ายความสมั พนั ธ์ของโมล

จำนวนอนุภาคเท่ากับเลขอาโวกา มวล จำนวนอนภุ าค และ

โดรหรือค่าคงตัวอาโวกาโดร คอื ปริมาตรของแกส๊ ที่ STP

6.02 × 1023 อนุภาค มวลของสาร 7. คำนวณปริมาณสารจาก
1 โมล ท่มี ีหน่วยเปน็ กรัม เรียกวา่ ความสัมพันธข์ องโมล มวล
มวลต่อโมล ซึง่ มคี า่ ตัวเลขเท่ากับ จำนวนอนุภาค และปริมาตรของ

แก๊สที่ STP

8

สาระการเรียนรู้ สาระสำคัญ จุดประสงค์การเรยี นรู้

มวลอะตอม มวลโมเลกลุ หรือมวล 8. คำนวณอัตราส่วนโดยมวล
สูตรของสารนัน้ สำหรบั สารที่มี ของธาตุองค์ประกอบของ
สถานะแกส๊ 1 โมล จะมปี รมิ าตร สารประกอบตามกฎสัดสว่ นคงท่ี

เท่ากบั 22.4 ลิตรที่ STP 9. อธบิ ายความหมายของสูตร

สารประกอบเกิดจากการรวมตัว อยา่ งง่ายและสตู รโมเลกลุ ของ
ของธาตุตง้ั แต่ 2 ชนดิ ข้ึนไป โดยมี สาร

อตั ราสว่ นโดยมวลของธาตุ 10. คำนวณมวลเปน็ รอ้ ยละของ

อตั ราสว่ นโดยมวลของธาตุ ธาตอุ งค์ประกอบ

องคป์ ระกอบในสารประกอบ 11. คำนวณสตู รอยา่ งงา่ ยจาก

สามารถแสดงในรูปของรอ้ ยละโดย อัตราส่วนโดยโมลของธาตุ

มวลประกอบคงทเี่ สมอตามกฎ องคป์ ระกอบ

สัดสว่ นคงที่ สตู รเคมสี ามารถแสดง 12. คำนวณสตู รโมเลกลุ ของสาร
ได้ด้วยสตู รเอมพิริคลั หรือสตู ร จากสตู รอยา่ งงา่ ยและมวล
อยา่ งงา่ ย และสตู รโมเลกุล ซง่ึ สตู ร โมเลกุลของสาร
อยา่ งง่ายสามารถคำนวณได้จาก

อัตราสว่ นโดยโมลของธาตุ

องค์ประกอบ และถ้าทราบมวล

โมเลกุลของสารจะสามารถ

คำนวณสตู รโมเลกุลได้

9

วิเคราะห์หนว่ ยการเรียนรู้

รายวิชาเคมี 2 รหัสวชิ า ว30222 ชนั้ มัธยมศึกษาปีที่ 4

หน่วยการเรียนร้ทู ี่ 5 เรอื่ ง สารละลาย

จำนวน 18 ชวั่ โมง

สาระการเรียนรู้ สาระสำคัญ จดุ ประสงค์การเรียนรู้

หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ 5 สารทพ่ี บในชวี ติ ประจำวันจำนวน 1. อธบิ ายความหมายของหน่วย
ความเขม้ ข้นของสารละลายใน
เรื่อง สารละลาย มากอยู่ในรปู ของสารละลาย ซง่ึ หน่วยรอ้ ยละ ส่วนในลา้ นสว่ น

ประกอบด้วยตัวทำละลาย

และตวั ละลาย การบอกปริมาณ สว่ นในพนั ล้านส่วน โมลารติ ี โม
ของสารในสารละลายบอกเป็น แลลิตี และเศษส่วนโมล
ความเข้มขน้ ในหนว่ ยต่าง ๆ เชน่
2.คำนวณความเขม้ ขน้ ของ
ร้อยละ สว่ นในล้านส่วน สว่ นใน สารละลายในหนว่ ยร้อยละ ส่วน
พันลา้ นสว่ น โมลารติ ี โมแลลติ ี ในลา้ นส่วน ส่วนในพันลา้ นส่วน
และเศษสว่ นโมล การเตรยี ม
สารละลายให้มคี วามเขม้ ขน้ และ โมลาริตีโมแลลิตี และเศษสว่ น
ปรมิ าตรตามท่ีกำหนด ทำได้โดย โมล
การละลายตวั ละลายทีเ่ ป็นสาร
บรสิ ุทธ์ิในตัวทำาละลาย หรือนำ 3. อธบิ ายวิธีการและเตรียม
สารละลายที่มคี วามเข้มข้นมาเจือ สารละลายทมี่ ีความเขม้ ข้นใน
จางด้วยตวั ทำละลาย โดยปริมาณ หน่วยโมลารติ ีและปรมิ าตร
ของสารที่ใช้ขน้ึ อยู่กับความเข้มขน้ ตามทก่ี ำหนดจากสารบรสิ ทุ ธิ์
และปริมาตรของสารละลายที่
ต้องการ สารละลายมจี ดุ เดือดและ 4. อธิบายวธิ กี ารและเตรียม
จุดเยือกแขง็ แตกตา่ งไปจากสาร สารละลายท่ีมคี วามเข้มขน้ ใน
บริสุทธ์ิทเี่ ป็นตัวทำละลายใน หนว่ ยโมลารติ ีและปริมาตร
ตามท่กี ำหนดด้วยวธิ กี ารเจอื จาง

10

สาระการเรียนรู้ สาระสำคัญ จุดประสงคก์ ารเรียนรู้

สารละลาย โดยสมบัติท่ี 5. อธบิ ายความแตกตา่ งระหวา่ ง

เปล่ยี นแปลงไปเป็นสมบัติคอลลเิ ก จุดเดอื ดและจดุ เยือกแขง็ ของ

ทีฟ ซ่งึ ข้นึ อยู่กับชนดิ ของตัวทำ สารละลายกบั สารบรสิ ุทธ์ิ

ละลายและความเขม้ ข้นในหน่วยโม 6.บอกความหมายของค่าคงท่ี
แลลที่บอกปริมาณของตัวละลายใน ของการเพิ่มขน้ึ ของจดุ เดือด
ตวั ทำละลาย
(Kb) และคา่ คงที่ของการลดลง

ของจดุ เยือกแข็ง (Kf)

7.คำนวณจดุ เดอื ดและจดุ เยือก
แขง็ ของสารละลาย

11

วเิ คราะห์หนว่ ยการเรียนรู้

รายวิชาเคมี 2 รหัสวชิ า ว30222 ช้นั มัธยมศกึ ษาปีที่ 4

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 6 เรอ่ื ง ปรมิ าณสัมพันธ์

จำนวน 21 ชัว่ โมง

สาระการเรียนรู้ สาระสำคัญ จุดประสงค์การเรยี นรู้

หนว่ ยการเรยี นรูท้ ี่ 6 ปฏกิ ริ ยิ าเคมีเป็นการเปลีย่ นแปลง 1.เขียนและดลุ สมการเคมีของ
เรอ่ื ง ปรมิ าณสมั พนั ธ์
ทม่ี สี ารใหมเ่ กดิ ขึ้นโดยชนดิ และ ปฏิกริ ยิ าเคมีบางชนดิ เม่ือทราบ

จำนวนอะตอมของธาตุไม่ สารต้ังต้นและผลติ ภัณฑ์

เปลี่ยนแปลง ปฏกิ ริ ิยาเคมีเขียน 2. แปลความหมายสัญลักษณ์
แสดงไดด้ ้วยสมการเคมี ซึ่ง ในสมการเคมี
ประกอบดว้ ยสตู รเคมีของสารต้งั

ตน้ และผลิตภณั ฑ์ โดยมีลูกศร 3.ระบอุ ตั ราสว่ นโดยโมลจาก

แสดงทิศทางของการเกดิ ปฏกิ ิรยิ า สมการเคมี

และเลขสมั ประสิทธ์ิทีไ่ ด้จากการ 4. คำนวณปริมาณของสารใน

ดลุ สมการเคมีซ่งึ แสดง ปฏกิ ริ ิยาเคมที ี่เกี่ยวข้องกับมวล

ความสัมพนั ธ์ของปริมาณต่าง ๆ สาร

ของสารท่ีทำปฏกิ ริ ิยาพอดีกัน
และผลติ ภัณฑท์ เ่ี กิดขน้ึ และ 5.คำนวณปริมาณของสารใน
อาจมีสญั ลกั ษณแ์ สดงสถานะของ ปฏิกิริยาเคมที ี่เก่ียวข้องกบั
สาร หรือปจั จยั อน่ื ท่ีเก่ียวข้องใน ความเขม้ ขน้ ของสารละลาย

ปฏิกิริยาเคมเี ลขสัมประสทิ ธิ์ใน 6.คำนวณปรมิ าณของสารใน

สมการเคมีบอกถงึ จำนวนโมลของ ปฏกิ ริ ยิ าเคมที ่ีเกยี่ วข้องกับ

สารในปฏกิ ริ ิยาเคมี และสามารถ ปรมิ าตรแก๊ส

นำมาใช้ในการคำนวณปรมิ าณ 7.คำนวณปรมิ าณของสารใน
ต่าง ๆ ของสาร เช่น มวล ความ ปฏกิ ิรยิ าเคมี โดยใช้
เข้มข้นของสารละลาย ปรมิ าตร ความสมั พันธ์ระหว่างโมล มวล
ของแก๊ส และใช้ในการคำนวณ

12

สาระการเรียนรู้ สาระสำคัญ จุดประสงค์การเรียนรู้

ปริมาณสารในปฏกิ ิริยาเคมที ่ีมี ความเขม้ ข้น และปริมาตรของ

หลายขัน้ ตอนได้สำหรับปฏกิ ริ ิยา แก๊ส

เคมีที่สารตัง้ ตน้ ทำปฏกิ ริ ยิ าไม่ 8.คำนวณปรมิ าณของสารใน
พอดีกนั ปริมาณผลิตภัณฑ์ ปฏิกริ ิยาเคมหี ลายขน้ั ตอน
พจิ ารณาจากสารกำหนดปริมาณ
ซ่ึงเปน็ สารตงั้ ตน้ ที่ทำปฏกิ ิริยา 9. ระบสุ ารกำาหนดปริมาณ

หมด ในปฏิกริ ยิ าเคมีส่วนใหญ่มี 10.คำนวณปรมิ าณสารใน

ผลิตภณั ฑท์ ่เี กิดขน้ึ จรงิ ปฏิกิริยาเคมีท่เี ก่ยี วข้องกบั สาร

นอ้ ยกว่าผลไดต้ ามทฤษฎที ี่ กำหนดปริมาณ

คำนวณไดจ้ ากสารกำหนด
ปริมาณตามสมการเคมี ผลได้ร้อย 11.คำนวณผลไดร้ ้อยละของ
ละคอื การเปรียบเทียบผลได้จริง ผลิตภณั ฑใ์ นปฏิกริ ิยาเคมี

กับผลได้ตามทฤษฎเี ป็นร้อยละ

ซึง่ สามารถบอกถึงประสิทธิภาพ

ของการทำปฏกิ ิริยา

13

กำหนดการสอน

รายวชิ า เคมี 2 รหัสวชิ า ว30222
รายวิชา เพ่ิมเติม กลุ่มสาระการเรยี นรู้ วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
ระดบั ชั้นมธั ยมศึกษาปีที่ 4 จำนวน 1.5 หน่วยกติ จำนวน 60 ชั่วโมง

หนว่ ย สปั ดาห์ แผน จำนวน สาระการเรียนรู้ รูปแบบ /
ท่ี ท่ี ท่ี ชั่วโมง เทคนิค / วิธีการ

สอน

4 1 1 3 เรอ่ื ง มวลอะตอมและมวลอะตอมเฉลย่ี 5Es

4 2 2 3 เรื่อง มวลต่อโมลและมวลโมเลกุล 5Es

4 3 3 3 เรือ่ ง โมล มวลและปรมิ าตรของแก๊ส 5Es

4 4 4 3 เรื่อง กฎสัดส่วนคงทแ่ี ละร้อยละโดย 5Es
มวลของธาตุ

4 5 5 3 เรอ่ื ง สูตรเอมพิริคลั และสูตรโมเลกุล 5Es

5 6 6 2 เร่อื ง ความเขม้ ข้นของสารละลายใน 5Es
หนว่ ยรอ้ ยละ

5 6 7 1 เรื่อง ความเข้มข้นในหน่วยส่วนในล้าน 5Es
ส่วนและสว่ นในพันลา้ นสว่ น

5 7 8 3 เรื่อง ความเขม้ ขน้ ในหน่วยโมลาริตี 5Es
และโมแลลิตี

5 8 9 1 เรอ่ื ง ความเขม้ ข้นในหน่วยเศษส่วน 5Es
โมล

สอบกลางภาค

14

หน่วย สปั ดาห์ แผน จำนวน สาระการเรียนรู้ รูปแบบ /
ท่ี ท่ี ท่ี ชัว่ โมง เทคนคิ / วธิ กี าร

สอน

5 9 10 6 เรื่อง การเตรยี มสารละลาย 5Es

5 11 11 5 เร่อื ง สมบตั บิ างประการของ 5Es
สารละลาย

6 12 12 3 เรอ่ื ง สมการเคมี 5Es

6 13 13 3 เรอ่ื ง การคำนวณปรมิ าณสารที่ 5Es
เก่ยี วขอ้ งกับมวล

6 14 14 3 เรื่อง การคำนวณปรมิ าณสารที่ 5Es
เก่ียวขอ้ งกับความเขม้ ขน้

6 15 15 3 เรอ่ื ง การคำนวณปรมิ าณสารทีเ่ ก่ยี วกับ 5Es
ปริมาตรของแกส๊

6 16 16 3 เรือ่ ง คำนวณปริมาณของสารใน 5Es
ปฏิกริ ิยาเคมหี ลายข้ันตอน

6 17 17 3 เรื่อง สารกำหนดปริมาณ 5Es

6 18 18 3 เรอ่ื ง ผลที่ไดร้ ้อยละ 5Es

สอบปลายภาค

15

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 1

โดยจดั กิจกรรมการเรยี นรู้ แบบสืบเสาะหาความรู้ 5E

รหัสวิชา ว 30222 รายวิชา เคมี 2 ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 4

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่ 4 โมลและสูตรเคมี เวลา 15 ชัว่ โมง

เรื่อง มวลอะตอมและมวลอะตอมเฉล่ีย เวลา 3 ชวั่ โมง

ภาคเรียนที่ 2 ปีการศกึ ษา 2564 ผสู้ อน นางสาวกุลสตรี สตั ถาผล

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนปทุมเทพวทิ ยาคาร

มาตรฐานการเรยี นรู้และตัวช้ีวัด
มาตรฐานการเรียนรู้ (สาระเพม่ิ เตมิ เคมี)
ขอ้ 3 เข้าใจหลกั การทำปฏิบัติการเคมี การวัดปริมาณสาร หนว่ ยวดั และการเปลี่ยนหนว่ ย

การคำนวณปริมาณของสาร ความเขม้ ขน้ ของสารละลาย รวมท้ังการบูรณาการความร้แู ละทกั ษะใน
การอธบิ ายปรากฏการณ์ในชวี ติ ประจำวนั และการแก้ปัญหาทางเคมี

ตวั ช้ีวัด
ม.4/5 บอกความหมายของมวลอะตอมของธาตุ และคำนวณมวลอะตอมเฉลี่ยของธาตุ มวล

โมเลกุลและมวลสูตร
ผลการเรยี นรู้
บอกความหมายของมวลอะตอมของธาตุ และคำนวณมวลอะตอมเฉลย่ี ของธาตุ มวลโมเลกุล

และมวลสตู ร
สาระสำคัญ

มวลอะตอมเปน็ มวลเปรยี บเทียบทบ่ี อกใหท้ ราบวา่ มวลของธาตุ 1 อะตอม หนักเปน็ กเี่ ท่า
ของมวลของธาตุมาตรฐาน 1 อะตอม ส่วนมวลโมเลกลุ เป็นมวลเปรียบเทียบทีบ่ อกใหท้ ราบว่าสารน้นั
1 โมเลกลุ มมี วลเปน็ ก่เี ท่าของธาตุมาตรฐาน 1 อะตอม
จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้ หลังจบกจิ กรรมการจัดการเรยี นรู้ นกั เรียนสามารถ
ด้านความรู้ (K)

1. บอกความหมายของมวลอะตอมของธาตุ มวลอะตอมสัมพัทธ์และมวลอะตอมเฉลย่ี ของธาตุ
ดา้ นทกั ษะ/กรกะบวนการ (P)

2. คำนวณมวลอะตอมของธาตแุ ละมวลอะตอม และมวลอะตอมเฉลี่ยของธาตุ
ดา้ นคณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ (A)

16

3. ทำงานรว่ มกับผู้อน่ื มีส่วนรว่ มในการแสดงความคิดเห็นภายในกลมุ่ ยอมรบั ฟงั ความคิดเห็น
ของผู้อนื่ และรบั ผิดชอบตอ่ หนา้ ทท่ี ไี่ ดร้ ับมอบหมาย

สาระการเรยี นรู้
• มวลอะตอมของธาตุ เปน็ มวลของธาตุ ๑ อะตอมซงึ่ เปน็ ผลรวมของมวลโปรตอน นวิ ตรอน และ
อเิ ลก็ ตรอน แต่เน่ืองจากอเิ ลก็ ตรอนมมี วลน้อยมากเมือ่ เทยี บกบั โปรตอนและนวิ ตรอน ดังนัน้
มวลอะตอมจงึ มคี า่ ใกล้เคียงกับผลรวมของมวลโปรตอนและนิวตรอน
• มวลอะตอมเฉลยี่ ของธาตเุ ป็นคา่ เฉลยี่ จากค่ามวลอะตอมของแตล่ ะไอโซโทปของธาตชุ นิดนั้น
ตามปริมาณท่มี ใี นธรรมชาติ
• มวลโมเลกลุ และมวลสูตรเปน็ ผลรวมของมวลอะตอมเฉล่ยี ของธาตทุ ่ีเปน็ องคป์ ระกอบของสารน้ัน
สมรรถนะ

1. ความสามารถในการสื่อสาร
2. ความสามารถในการคิด

1) ทกั ษะการสงั เกต
2) ทกั ษะการสำรวจคน้ หา
3) ทกั ษะการวิเคราะห์
3. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์
1. มวี นิ ัย
2. ใฝ่เรยี นรู้
3. มงุ่ มั่นในการทำงาน
กจิ กรรมการเรียนรู้
วิธีสอนแบบสบื เสาะหาความรู้ 5Es (Inquiry Method : 5E)
1.ขนั้ สร้างความสนใจ (Engagement)
1.1 ทบทวนความรู้นักเรียน เรอื่ ง อะตอม โดยใหน้ กั เรียนตอบคำถามจากแอพพลเิ คชนั่
Qiuzziz
1.2 ครูตั้งคำถามเพ่ือนำเขา้ สู่บทเรียน โดยใชแ้ นวคำถาม ดังน้ี
- มวลอะตอมของธาตุ หาได้อย่างไรและมีค่าเทา่ ใด
(แนวคำตอบ : นกั เรียนควรตอบได้วา่ หาได้จากผลรวมของมวลโปรตอน นิวตรอน และอิเลก็ ตรอน
แตอ่ เิ ลก็ ตรอนมีมวลนอ้ ยมาก มวลอะตอมจงึ มีคา่ ใกล้เคยี งกับผลรวมของมวลโปรตอนและนวิ ตรอน
ซึง่ มี คา่ น้อยมากในหน่วยกรมั หรือกโิ ลกรัม

17

- อะตอมของแตล่ ะธาตมุ ีมวลเทา่ กนั หรอื ไม่ เพราะเหตุใด
(แนวคำตอบ : นกั เรียนควรตอบได้วา่ ไมเ่ ท่ากนั เน่ืองจากธาตุแตล่ ะชนดิ มจี ำนวนโปรตอนและ
นวิ ตรอนไมเ่ ทา่ กนั จากน้นั ครูและนกั เรยี นอภิปรายรว่ มกนั เกี่ยวกับการหามวลอะตอมซ่ึงไม่สามารถ
หาได้ดว้ ยวิธีการ ชั่งมวล เพือ่ นำเข้าสวู่ ธิ กี ารหามวลอะตอมสมั พทั ธโ์ ดยเปรยี บเทยี บกับธาตุมาตรฐาน)
2. ขนั้ สำรวจคน้ หา (Exploration)

2.1 นักเรยี นแบ่งเป็น 9 กลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน
2.2 ครผู สู้ อนแจ้งจดุ ประสงค์การเรยี นรู้ในคาบนี้ จากนน้ั ครแู ละนักเรียนอภปิ รายร่วมกัน
เกยี่ วกบั การหามวลอะตอมซึ่งไมส่ ามารถหาได้ด้วยวธิ ีการชั่งมวล เพือ่ นำเข้าสู่วธิ ีการหามวลอะตอม
สมั พัทธ์โดยเปรียบเทียบกบั ธาตุมาตรฐาน
2.3 ครใู หค้ วามรู้เก่ียวกับมวลอะตอมสมั พัทธซ์ ง่ึ เปน็ คา่ ท่ีไม่มีหน่วยกำกบั และวธิ กี าร
เปรียบเทียบมวลอะตอมของธาตกุ บั ธาตุมาตรฐาน โดยปจั จุบันใช้ 12C ทเ่ี ป็นไอโซโทปหลักของ
คาร์บอนเป็นธาตุมาตรฐานในการเปรยี บเทียบจากนัน้ ครูอธบิ ายการคำนวณโดยยกตัวอย่างประกอบ
2.4 ครทู บทวนความรู้เดิมเกยี่ วกับไอโซโทปของธาตุ แล้วให้ความรูเ้ กีย่ วกบั มวลอะตอมและ
ปรมิ าณของไอโซโทปในธรรมชาติ เชน่ คาร์บอนมี 3 ไอโซโทป คือ 12C มมี วลอะตอม 12.0000 ใน
ธรรมชาติมอี ยู่ รอ้ ยละ 98.930 13C มมี วลอะตอม 13.0034 ในธรรมชาติมอี ยู่ร้อยละ 1.070 ส่วน
14C เปน็ ไอโซโทปกมั มนั ตรังสีมปี รมิ าณน้อยมาก แล้วอภิปรายร่วมกันเกย่ี วกับวิธีการหามวลอะตอม
เฉลีย่ ของธาตุ ซึง่ หาได้จาก

มวลอะตอมเฉลี่ยของธาตุ = ผลรวมของ [(%ไอโซโทป)(มวลอะตอมของไอโซโทป)]

100

จากนั้นคำนวณมวลอะตอมเฉลย่ี ของคาร์บอน ซ่งึ คำนวณได้เท่ากับ 12.011
2.5 ครูใหโ้ จทยค์ ำถามเรือ่ งมวลอะตอมของธาตุและมวลอะตอมเฉลยี่ ของธาตจุ ำนวน 2 ข้อ
ให้แต่ละกลุ่มชว่ ยกันหาคำตอบโดยการแสดงวิธที ำใสก่ ระดาษ A4
3. ขั้นอธบิ ายความรู้ (Explanation)
3.1 ครูสุ่มตวั แทนบางกล่มุ ออกมานำเสนอวธิ กี ารหาคำตอบของโจทยค์ ำถามบนหนา้ กระดาน
และนักเรยี นท่ีเหลอื ช่วยกนั อภิปรายและตรวจคำตอบ
3.2 ครูให้นกั เรียนพจิ ารณามวลอะตอมในตารางธาตุ เพื่ออภิปรายและลงข้อสรปุ ว่า คา่ มวล
อะตอมท่ปี รากฎในตารางธาตุเป็นค่ามวลอะตอมเฉลย่ี ซงึ่ นยิ มเรยี กวา่ มวลอะตอม ซง่ึ สังเกตได้คา่ มวล
อะตอมของคารบ์ อนในตารางธาตุไมเ่ ทา่ กบั 12.0000 แต่เท่ากบั 12.01 จากนัน้ ยกตัวอย่างมวล
อะตอมของธาตุอ่นื ๆ ท่ปี รากฏในตารางธาตเุ ปรยี บเทยี บกับคา่ มวลอะตอมเฉลยี่ ในตาราง 4.1 ใน
หนงั สอื เรยี นเคมี เล่ม 2

18

3.3 ครูถามคำถามเดมิ จากข้ันสรา้ งความสนใจ โดยคำถามมีดงั น้ี
- อะตอมของแตล่ ะธาตุมีมวลเท่ากันหรือไม่ เพราะเหตุใด
ให้นักเรยี นตรวจสอบคำตอบของตนเองหลังจากสำรวจหรือทำกิจกรรมเรยี บร้อยแล้ว ว่าตรง
กับทีต่ วั เองตอบไว้หรอื ไม่ ( แนวคำตอบ : ไมเ่ ท่ากัน เน่ืองจากธาตแุ ตล่ ะชนดิ มจี ำนวนโปรตอนและ
นวิ ตรอนไม่เท่ากัน) และครูอธิบายเพิ่มเติมในส่วนนัน้
4. ขั้นขยายความเข้าใจ (Elaboration)
4.1 ครูเปิดโอกาสใหน้ ักเรยี นสอบถามในสว่ นของเนื้อหาท่ีนกั เรยี นยังไม่เขา้ ใจ และครูอธิบาย
เพม่ิ เติมในสว่ นนัน้
4.2 นักเรยี นทำแบบฝึกหัด เรอ่ื ง มวลอะตอมและมวลอะตอมเฉลีย่
5. ข้นั ประเมิน (Evaluation)
5.1 ครปู ระเมนิ ผลโดยการสงั เกตการตอบคำถาม และการร่วมกนั ทำผลงาน
5.2 ครูตรวจสอบผลจากการทำแบบฝึกหดั เร่ือง มวลอะตอมและมวลอะตอมเฉลี่ย
สอ่ื การเรยี นรแู้ ละแหล่งการเรียนรู้
1. หนงั สอื เรยี นรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเตมิ เคมี เล่ม 2 สสวท (ฉบับปรบั ปรุง พ.ศ. 2560)
2. แบบฝึกหดั เรือ่ ง มวลอะตอมและมวลอะตอมเฉลยี่
3. แอพพลเิ คชั่น Quizziz

19

การวดั และประเมินผลการเรยี นรู้

จดุ ประสงค์ วธิ ีวดั เคร่ืองมอื เกณฑก์ ารประเมนิ
ร้อยละ 80 ผ่าน
ดา้ นความรู้ (K)
เกณฑ์
1. บอกความหมายของมวล - การตอบคำถาม - ถามตอบ
ร้อยละ 80 ผ่าน
อะตอมของธาตุ มวลอะตอม - Socrative เกณฑ์

สัมพัทธ์และมวลอะตอมเฉล่ีย ได้เกณฑใ์ นระดับ
ดขี ึ้นไป
ของธาตุ

ด้านทกั ษะ/กระบวนการ (P)

2. คำนวณมวลอะตอมของ - ตรวจใบงาน - แบบประเมนิ

ธาตุและมวลอะตอม และมวล เรอื่ ง มวลอะตอม แบบฝกึ หัด/ใบ

อะตอมเฉล่ยี ของธาตุ และมวลอะตอม งาน/ชน้ิ งาน

เฉลีย่

ด้านคุณลกั ษณะ (A)

3.ทำงานรว่ มกบั ผู้อืน่ มสี ่วนรว่ ม - สงั เกต - แบบสังเกต

ในการแสดงความคดิ เหน็ พฤติกรรมการ พฤติกรรม

ภายในกลุ่มยอมรับฟังความ ทำงาน การทำงาน

คิดเหน็ ของผอู้ ื่น และ

รบั ผดิ ชอบตอ่ หนา้ ท่ีท่ีไดร้ บั

มอบหมาย

20

21

22

แบบประเมินผลการทำแบบฝกึ หดั
คำชี้แจง ใหผ้ ู้ประเมินกรอกคะแนนในชอ่ งรายการทีป่ ระเมินโดยพจิ ารณาตามคำอธิบายคุณภาพที่
กำหนด โดยใส่ตวั เลข 1-3 ลงในชอ่ งทตี่ รงกบั ระดบั คะแนน
เกณฑก์ ารประเมิน ผเู้ รียนต้องได้คะแนนตงั้ แต่ 5 คะแนน จงึ ผ่านเกณฑ์

รายการประเมิน

เลข ช่อื -สกุล ความ ูถก ้ตองของเน้ือหา รวม คา่ สรปุ
ที่ ความคิดส ้รางสรรค์ เฉลยี่ คุณภาพ
ความตรง ่ตอเวลา

(3) (3) (3)

1 นายธญั พสิ ษิ ฐ์ สงิ หานิล
2 นายนนั ทิพฒั น์ จติ เพียร
3 นายพีรพัฒน์ อนิ ทะวงษ์
4 นายเจษฎาภรณ์ ปราบพินาศ
5 นายชนะชน ปักอนิ ทรยี ์
6 นายธนกร ศาลารกั ษ์
7 นายธนวชิ ญ์ บตุ รดี
8 นายนเรนทร์ฤทธิ์ โทสาลี
9 นายปรเมษฐ์ ศรเี กต
10 นายวรภัทร เบ้าแดง
11 นายสจั จะพงษ์ ไชยเดือน
12 น.ส.รตั นาภรณ์ จันเทพา
13 น.ส.อาทิมา ไพวงศา
14 น.ส.กมลวรรณ โหราฤทธิ์
15 น.ส.ศริ ินภา ศิริกาญจน์
16 น.ส.ขนิษฐา วีระบตุ ร
17 น.ส.อรนชิ หสั สา
18 น.ส.ธนารยี ์ วนั คาม
19 น.ส.แสนรัก ยอดไธสง
20 น.ส.ชญานิษฐ์ อินทรเกษม
21 น.ส.วชิ ญาภรณ์ สารกิ า

23

รายการประเมิน

เลข ชื่อ-สกุล ความ ูถก ้ตองของเน้ือหา รวม ค่า สรปุ
ท่ี ความคิดส ้รางสรรค์ เฉลี่ย คณุ ภาพ
ความตรง ่ตอเวลา

(3) (3) (3)

22 น.ส.อนัญญา ผาทอง
23 น.ส.ศภุ าพชิ ญ์ ศรเี ชยี งสา
24 น.ส.ศภุ รดา สกี ะมุท
25 น.ส.สพุ ชิ ฌา องั คศภุ ณิชย์
26 น.ส.กญั ญาณฐั ชูหนู
27 น.ส.กาญจนณ์ อร ผสมประโยชน์
28 น.ส.นรี ชา จนั ทรเสนา
29 น.ส.ปณุ ิกา พรหมสุข
30 น.ส.พทุ ธิชา อาสนานิ
31 น.ส.วนดิ า จรสั ฤทธ์ิ
32 น.ส.อลิศรา ฤทธฺจ์ รญู
33 น.ส.วิรยิ าพร จนั ทะราช
34 น.ส.อนญั ญา ผาทอง

ลงช่ือ...................................................ผปู้ ระเมนิ
(นางสาวกุลสตรี สัตถาผล)

............./.................../..............

24

เกณฑ์การให้คะแนนแบบประเมินแบบฝกึ หัด

รายการประเมนิ เกณฑ์การใหค้ ะแนน
1. ความถกู ต้อง
ของเน้ือหา 32 1
2. ความคิด
สรา้ งสรรค์ เนื้อหาสาระของผลงาน เนือ้ หาสาระของผลงาน เนือ้ หาสาระของผลงาน

3. ความตรงตอ่ ถูกต้องครบถ้วน ถูกต้องเปน็ สว่ นใหญ่ ถกู ต้องเปน็ บางส่วน
เวลา
ผลงานแสดงออกถึง ผลงานแสดงออกถึง ผลงานมีความน่าสนใจ

ความคิดสรา้ งสรรค์ ความคิดสร้างสรรค์ แตย่ งั ไม่มคี วามแปลก

แปลกใหมแ่ ละเปน็ แปลกใหม่แตไ่ ม่เปน็ ใหม่

ระบบ ระบบ

ส่งช้นิ งานภายในเวลาท่ี สง่ ชน้ิ งานชา้ กว่าเวลาท่ี สง่ ชน้ิ งานชา้ กวา่ เวลาท่ี

กำหนด กำหนด 1 วนั กำหนด 2 วนั ขึ้นไป

เกณฑ์การตัดสนิ คณุ ภาพ
0 - 2 คะแนน หมายถึง 0 (ปรับปรงุ )
3 - 4 คะแนน หมายถึง 1 (พอใช้)
5 - 7 คะแนน หมายถึง 2 (ดี)
8 - 9 คะแนน หมายถึง 3 (ดเี ย่ยี ม)

25

แบบประเมนิ พฤติกรรมระหว่างเรยี นตามคณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์
คาํ ช้ีแจง ใหผ้ ู้ประเมนิ กรอกคะแนน ในช่องทตี่ รงกับความเปน็ จริง
เกณฑ์การประเมนิ ผ้เู รียนตอ้ งไดค้ ะแนนตง้ั แต่ 5 คะแนน จึงผ่านเกณฑ์

รายการประเมิน

เลขที่ ช่อื -สกุล ใ ่ฝเ ีรยน ู้ร รวม คา่ สรปุ
มุ่งมั่นในการทำงาน เฉลย่ี คุณภาพ
1 นายธญั พสิ ษิ ฐ์ สงิ หานิล ทำงาน ่รวมกับ ู้ผ ่ือนไ ้ด
2 นายนนั ทิพัฒน์ จติ เพียร
3 นายพีรพฒั น์ อนิ ทะวงษ์ (3) (3) (3)
4 นายเจษฎาภรณ์ ปราบพนิ าศ
5 นายชนะชน ปักอินทรยี ์
6 นายธนกร ศาลารักษ์
7 นายธนวิชญ์ บตุ รดี
8 นายนเรนทร์ฤทธิ์ โทสาลี
9 นายปรเมษฐ์ ศรเี กต
10 นายวรภัทร เบ้าแดง
11 นายสัจจะพงษ์ ไชยเดอื น
12 น.ส.รัตนาภรณ์ จันเทพา
13 น.ส.อาทมิ า ไพวงศา
14 น.ส.กมลวรรณ โหราฤทธิ์
15 น.ส.ศิรินภา ศริ กิ าญจน์
16 น.ส.ขนิษฐา วีระบุตร
17 น.ส.อรนิช หัสสา
18 น.ส.ธนารยี ์ วนั คาม
19 น.ส.แสนรกั ยอดไธสง
20 น.ส.ชญานิษฐ์ อินทรเกษม
21 น.ส.วชิ ญาภรณ์ สารกิ า
22 น.ส.ลลิษา สทิ ธปิ ระชา

26

รายการประเมนิ

เลขท่ี ช่ือ-สกุล ใ ่ฝเ ีรยน ู้ร รวม ค่า สรปุ
มุ่งมั่นในการทำงาน เฉล่ีย คุณภาพ
ทำงาน ่รวมกับ ู้ผ ่ือนไ ้ด

(3) (3) (3)

23 น.ส.อนัญญา ผาทอง
24 น.ส.ศุภาพิชญ์ ศรีเชียงสา
25 น.ส.ศภุ รดา สกี ะมทุ
26 น.ส.สุพิชฌา องั คศุภณชิ ย์
27 น.ส.กญั ญาณัฐ ชูหนู
28 น.ส.กาญจน์ณอร ผสมประโยชน์
29 น.ส.นรี ชา จันทรเสนา
30 น.ส.ปุณิกา พรหมสขุ
31 น.ส.พทุ ธชิ า อาสนานิ
32 น.ส.วนิดา จรัสฤทธ์ิ
33 น.ส.อลศิ รา ฤทธ์จฺ รูญ
34 น.ส.วริ ิยาพร จนั ทะราช

ลงช่อื ...................................................ผู้ประเมิน
(นางสาวกลุ สตรี สตั ถาผล)
............./.................../..............

27

เกณฑ์การให้คะแนนการประเมนิ คณุ ลักษณะท่พี ึงประสงค์

รายการประเมิน 3 เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน 1
2

1. ใฝเ่ รียนรู้ ตงั้ ใจเรยี น สนใจเรียน ตั้งใจเรยี น สนใจเรียน ต้งั ใจเรยี น สนใจเรียน
กลา้ ซกั ถาม ปรากฎ กลา้ ซักถาม ปานกลาง กล้าซกั ถาม ไม่ชดั เจน
ชดั เจน

2. มุ่งมนั่ ในการ ตง้ั ใจและรบั ผิดชอบใน ตง้ั ใจและรบั ผิดชอบใน ตัง้ ใจและรับผิดชอบใน
ทำงาน
การปฏบิ ัติหน้าทท่ี ่ีได้รบั การปฏบิ ัตหิ นา้ ที่ที่ไดร้ บั การปฏบิ ตั ิหน้าที่ที่ไดร้ บั

มอบหมายใหส้ ำเรจ็ มอบหมายใหส้ ำเรจ็ มอบหมายให้สำเรจ็ ลุล่วง

ลุลว่ งทกุ ครัง้ ลุลว่ งเปน็ สว่ นใหญ่ เป็นบางครั้ง

3. ทำงานรว่ มกบั สามารถปฏบิ ตั หิ นา้ ทท่ี ี่ สามารถปฏิบตั ิหน้าท่ี สามารถปฏิบัติหน้าทท่ี ี่

ผอู้ ่ืนได้ ไดร้ บั มอบหมายร่วมกับ ท่ไี ดร้ ับมอบหมาย ได้รับมอบหมายรว่ มกับ
ผอู้ ื่นได้ไดส้ ำเรจ็ ลุลว่ ง รว่ มกับผู้อ่ืนไดไ้ ดส้ ำเร็จ ผ้อู ื่นได้ไดส้ ำเร็จลลุ ว่ ง
ทกุ คร้งั ลลุ ่วงเปน็ สว่ นใหญ่ เป็นบางครั้ง

เกณฑ์การตัดสินคณุ ภาพ หมายถงึ 0 (ปรับปรุง)
0 - 2 คะแนน หมายถึง 1 (พอใช)้
3 - 4 คะแนน หมายถึง 2 (ดี)
5 - 7 คะแนน หมายถึง 3 (ดเี ยย่ี ม)
8 - 9 คะแนน

28

แบบฝึกหัด
เรอ่ื ง มวลอะตอมและมวลอะตอม

1. มวลอะตอมสัมพัทธข์ องไฮโดรเจนเทา่ กับ 1.01 ไฮโดรเจน 1 อะตอม มีมวลก่ีกรัม

2. มวลอะตอมสัมพัทธ์ของโซเดยี มเทา่ กับ 22.99 โซเดยี ม 1 อะตอมมีมวลเป็นกเี่ ทา่ ของ 1 มวลของ
12
คาร์บอน –12 1 อะตอม

3. จงหามวลอะตอมสัมพทั ธข์ อง 32S เม่ือ 32S 1 อะตอมมมี วล 53.05 × 10-24 กรัม และค่าที่คำนวณ
ไดม้ ากกวา่ หรือน้อยกวา่ คา่ ที่ปรากฏในตารางธาตุ อธบิ ายไดอ้ ยา่ งไร

29

4. ธาตุออกซิเจนมมี วลอะตอมสมั พทั ธ์ 16.00 ธาตุ A 1 อะตอมมีมวลเปน็ 4 เทา่ ของมวลของ
ออกซเิ จน 2 อะตอม ธาตุ A จะมีมวลอะตอมสัมพัทธเ์ ทา่ ใด

5. จงหามวลอะตอมเฉลย่ี ของธาตอุ ิรเิ ดียม (Ir) จากขอ้ มูลต่อไปนี้

ไอโซโทปไอโซโทป มวลอะตอมของไอโซโทป ปริมาณรอ้ ยละในธรรมชาติ
37.30
Ir – 191 191.961 62.70

Ir – 193 192.963

6. ธาตซุ ลิ คิ อน (Si) ท่ีพบในธรรมชาติมี 3 ไอโซโทป มีมวลอะตอมของแตล่ ะไอโซโทปเท่ากับ 27.98
28.98 และ 29.97 โดยมีปริมาณร้อยละ 92.21 4.70 และ 3.09 ตามลำดับ จงหามวลอะตอมเฉลี่ย
ของธาตุซลิ ิคอน

30
7. ธาตเุ งิน (Ag) ท่ีพบในธรรมชาตมิ ี 2 ไอโซโทปคือ 107Ag มมี วลอะตอมเทา่ กับ 106.91 และ109Ag
พบในธรรมชาตริ อ้ ยละ 48.16 ถ้าธาตเุ งนิ มมี วลอะตอมเฉลีย่ เท่ากับ 107.87จงคำนวณหามวลอะตอม
ของ 109Ag

8. ธาตยุ ูโรเพยี ม (Eu) พบในธรรมชาติ 2 ไอโซโทปคือ 151Eu มีมวลอะตอมเท่ากบั 150.92 และ 153Eu
มีมวลอะตอมเทา่ กับ 152.92 ถา้ มวลอะตอมเฉลี่ยของธาตยุ ูโรเพียม เทา่ กบั 151.96 จงหาปริมาณ
รอ้ ยละของธาตยุ โู รเพยี มแต่ละไอโซโทป

31

เฉลย แบบฝกึ หัด
เรอื่ งเฉมลยวแลบอบะฝตกึ อหมดั แ4ล.ะ1มวลอะตอม

1. มวลอะตอมสัมพัทธ์ของไฮโดรเจนเท่ากบั 1.01 ไฮโดรเจน 1 อะตอม มีมวลกีก่ รมั
มวลอะตอมสมั พัทธข์ องไฮโดรเจน = มวลของไฮโดรเจน 1 อะตอม
1.66 × 10-24 g
มวลของไฮโดรเจน 1 อะตอม = มวลอะตอมสมั พัทธ์ของไฮโดรเจน × 1.66 × 10-24 g
= 1.01 × 1.66 × 10-24 g
= 1.68 × 10-24 g
ดงั นน้ั ไฮโดรเจน 1 อะตอมมีมวล 1.68 × 10-24 กรมั

2. มวลอะตอมสัมพัทธ์ของโซเดียมเทา่ กับ 22.99 โซเดียม 1 อะตอมมีมวลเปน็ ก่เี ท่าของ 1/12 มวล
ของคาร์บอน–12 1 อะตอม

มวลอะตอมสมั พทั ธ์ของโซเดียม = มวลของโซเดียม 1 อะตอม (g)
1/12 มวลของ 12C 1 อะตอม (g)

22.99 = มวลของโซเดยี ม 1 อะตอม (g)
1/12 มวลของ 12C 1 อะตอม (g)

มวลของโซเดยี ม 1 อะตอม (g) = 22.99 × 1/12 มวลของ 12C 1 อะตอม (g)
ดงั น้ัน โซเดียม 1 อะตอมมมี วลเปน็ 22.99 เทา่ ของ 1/12 มวลของ 12C 1 อะตอม

3. จงหามวลอะตอมสัมพัทธ์ของ 32S เม่ือ 32S 1 อะตอมมีมวล 53.05 × 10-24 กรมั และค่าทีค่ ำนวณ
ได้มากกวา่ หรือน้อยกว่าค่าที่ปรากฏในตารางธาตุ อธบิ ายได้อย่างไร

มวลอะตอมสมั พทั ธ์ของ 32S = มวลอะตอมของ 32S (g)
1.66 × 10-24 g

= 53.05 × 10-24 g
1.66 × 10-24 g

= 31.96
ดงั น้นั มวลอะตอมสัมพทั ธข์ อง 32S เทา่ กบั 31.96 ซึ่งมคี ่าน้อยกวา่ มวลอะตอมในตารางธาตุ
ท่ีมคี ่าเทา่ กับ 32.06 เน่ืองจากคา่ นีเ้ ปน็ มวลอะตอมสมั พัทธ์ของไอโซโทป 32S แต่มวลอะตอมในตาราง
ธาตเุ ป็นมวลอะตอมเฉลี่ย แสดงว่าในธรรมชาตมิ ีกำมะถันไอโซโทปอ่นื ท่ีมีมวลอะตอมของไอโซโทป
มากกวา่ 32.06

32

4. ธาตอุ อกซิเจนมีมวลอะตอมสมั พทั ธ์ 16.00 ธาตุ A 1 อะตอมมีมวลเป็น 4 เทา่ ของมวลของ
ออกซเิ จน 2 อะตอม ธาตุ A จะมีมวลอะตอมสมั พัทธเ์ ท่าใด

หามวลของ O
มวลของ O 1 อะตอม = มวลอะตอมสัมพัทธ์ของ O × 1.66 × 10-24 g
= 16.00 × 1.66 × 10-24 g

หามวลอะตอมของ A หรือ มวลของ A 1 อะตอม
มวลของ O 2 อะตอม = 2 × 16.00 × 1.66 × 10-24 g
มวลอะตอมของ A = 4 × 2 × 16.00 × 1.66 × 10-24 g

หามวลอะตอมสัมพัทธข์ อง A
มวลอะตอมสัมพทั ธ์ของ A = มวลอะตอมของ A (g)
1.66 × 10-24 g
= 4 × 2 × 16.00 × 1.66 × 10-24 g
1.66 × 10-24 g
= 128

ดงั นั้น มวลอะตอมสมั พัทธข์ อง A เท่ากับ 128

5. จงหามวลอะตอมเฉล่ยี ของธาตุอริ เิ ดียม (Ir) จากข้อมลู ต่อไปน้ี

ไอโซโทปไอโซโทป มวลอะตอมของไอโซโทป ปรมิ าณรอ้ ยละในธรรมชาติ
37.30
Ir – 191 191.961 62.70

Ir – 193 192.963

มวลอะตอมของ Ir = (191.961 × 37.300) + (192.963 × 62.700)
100

= 192.22
ดงั น้ัน มวลอะตอมของ Ir เท่ากับ 192.22
6. ธาตุซลิ ิคอน (Si) ท่ีพบในธรรมชาติมี 3 ไอโซโทป มีมวลอะตอมของแต่ละไอโซโทปเท่ากับ 27.98
28.98 และ 29.97 โดยมปี ริมาณร้อยละ 92.21 4.70 และ 3.09 ตามลำดับ จงหามวลอะตอมเฉลย่ี
ของธาตซุ ิลิคอน
มวลอะตอมเฉล่ียของซลิ ิคอน = (92.21 × 27.98) + (4.70 × 28.98) + (3.09 × 29.97)

100
= 28.09
ดงั นน้ั มวลอะตอมของซิลคิ อนเทา่ กับ 28.09

33

7. ธาตุเงนิ (Ag) ท่ีพบในธรรมชาตมิ ี 2 ไอโซโทปคือ 107Ag มีมวลอะตอมเท่ากับ 106.91 และ109Ag
พบในธรรมชาติรอ้ ยละ 48.16 ถ้าธาตุเงินมีมวลอะตอมเฉลี่ยเท่ากับ 107.87จงคำนวณหามวลอะตอม
ของ 109Ag

กำหนดให้
มวลอะตอมของ 109Ag = Z
ปรมิ าณเป็นร้อยละของ 109Ag = 51.82

ดังนนั้ ปรมิ าณร้อยละของ 107Ag = 100 – 51.82 = 48.18
มวลอะตอมเฉล่ยี ของ Ag = (48.18 × 106.91) + (51.82 × Z)
100
107.87 = 5150 + 51.82 Z
100
Z = 108.8

ดังน้นั มวลอะตอมของ 109Ag เท่ากับ 108.8

8. ธาตุยูโรเพียม (Eu) พบในธรรมชาติ 2 ไอโซโทปคือ 151Eu มีมวลอะตอมเทา่ กับ 150.92 และ 153Eu
มมี วลอะตอมเทา่ กับ 152.92 ถ้ามวลอะตอมเฉลยี่ ของธาตุยูโรเพียม เท่ากบั 151.96 จงหาปรมิ าณ
รอ้ ยละของธาตุยูโรเพียมแต่ละไอโซโทป

กำหนดให้
ปรมิ าณร้อยละของ 151Eu ในธรรมชาติ = A
ดงั น้ัน ปรมิ าณร้อยละของ 153Eu ในธรรมชาติ = 100 – A

มวลอะตอมเฉลี่ยของ Eu = (A × 150.92) + [(100 - A) × (152.92)]
100

151.96 = 150.92 A + 15292 - 152.92 A
100

A = 48.00
ดังนนั้ ปริมาณของ 151Eu ในธรรมชาติมรี อ้ ยละ 48.00 และปรมิ าณของ 153Eu ในธรรมชาติ
มีรอ้ ยละ 52.00

34

แผนการจัดการเรียนร้ทู ี่ 2

โดยจดั กจิ กรรมการเรียนรู้ แบบสืบเสาะหาความรู้ 5E

รหัสวิชา ว 30222 รายวิชา เคมี 2 ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี 4

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่ 4 โมลและสตู รเคมี เวลา 15 ชวั่ โมง

เร่อื ง มวลต่อโมลและมวลโมเลกุล เวลา 3 ชว่ั โมง

ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศึกษา 2564 ผู้สอน นางสาวกลุ สตรี สตั ถาผล

กล่มุ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนปทุมเทพวิทยาคาร

มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชว้ี ัด

มาตรฐานการเรียนรู้ (สาระเพ่มิ เติมเคมี)

ข้อ 3 เข้าใจหลกั การทำปฏบิ ัตกิ ารเคมี การวดั ปริมาณสาร หน่วยวัดและการเปลี่ยนหนว่ ย

การคำนวณปริมาณของสาร ความเขม้ ข้นของสารละลาย รวมทั้งการบูรณาการความร้แู ละทกั ษะใน

การอธบิ ายปรากฏการณ์ในชีวติ ประจำวนั และการแกป้ ัญหาทางเคมี

ตวั ชวี้ ัด

ม.4/6 อธิบายและคำนวณปริมาณใดปริมาณหน่งึ จากความสัมพันธข์ องโมล จำนวนอนภุ าค

มวล และปริมาตรของแก๊สท่ี STP

ผลการเรยี นรู้
อธิบายและคำนวณปริมาณใดปรมิ าณหนึง่ จากความสัมพันธ์ของโมล จำนวนอนุภาค มวล

และปรมิ าตรของแกส๊ ที่ STP

สาระสำคัญ

โมลเปน็ ปรมิ าณสารทม่ี จี ำนวนอนภุ าคเทา่ กับเลขอาโวกาโดร คือ 6.02 × 1023 อนุภาค
มวลของสาร 1 โมล ที่มีหน่วยเป็นกรัม เรียกว่า มวลต่อโมล ซึ่งมีค่าตัวเลขเท่ากับมวลอะตอม มวล
โมเลกุล หรือมวลสูตรของสารนั้น สำหรับสารที่มีสถานะแก๊ส 1 โมล จะมีปริมาตรเท่ากับ 22.4
ลกู บาศก์เดซเิ มตรที่ STP
จดุ ประสงค์การเรียนรู้ หลงั จบกิจกรรมการจัดการเรยี นรู้ นักเรียนสามารถ

ด้านความรู้ (K)

1. อธิบายความหมายของโมลและเลขอาโวกาโดร

ด้านทักษะ/กรกะบวนการ (P)

2. คำนวณมวลโมเลกุลและมวลสูตร

ดา้ นคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ (A)

35

3. ทำงานร่วมกบั ผู้อน่ื มีสว่ นรว่ มในการแสดงความคดิ เหน็ ภายในกลมุ่ ยอมรบั ฟังความคิดเห็น
ของผู้อ่นื และรบั ผดิ ชอบตอ่ หน้าท่ีท่ีไดร้ บั มอบหมาย

สาระการเรยี นรู้
โมลเป็นปริมาณสารที่มีจำนวนอนุภาคเท่ากับเลขอาโวกาโดร คือ 6.02 × 1023 อนุภาค

มวลของสาร 1 โมล ที่มีหน่วยเป็นกรัม เรียกว่า มวลต่อโมล ซึ่งมีค่าตัวเลขเท่ากับมวลอะตอม มวล
โมเลกุล หรือมวลสูตรของสารนั้น สำหรับสารที่มีสถานะแก๊ส 1 โมล จะมีปริมาตรเท่ากับ 22.4
ลกู บาศกเ์ ดซเิ มตรที่ STP
สมรรถนะ

1. ความสามารถในการสอ่ื สาร
2. ความสามารถในการคิด

1) ทักษะการสังเกต
2) ทกั ษะการสำรวจค้นหา
3) ทักษะการวิเคราะห์
3. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
คุณลักษณะอันพงึ ประสงค์
1. มวี ินยั
2. ใฝเ่ รียนรู้
3. ม่งุ มัน่ ในการทำงาน
กจิ กรรมการเรยี นรู้
วธิ ีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5Es (Inquiry Method : 5E)
1.ข้นั สรา้ งความสนใจ (Engagement)
1.1 ครูกระตนุ้ ความสนใจของนักเรยี นเกย่ี วกับเรื่อง ปริมาณของสิ่งของในชวี ิตประจำวันวา่ มี
มวลและปริมาตรเป็นอย่างไรบ้าง โดยใหน้ ักเรยี นยกตัวอยา่ ง เพ่ือนำเขา้ สู่กิจกรรมขน้ั สำรวจค้นหา
และใชค้ ำถามเพ่ือกระตุ้นนักเรียน ดงั น้ี
- นักเรียนทราบหรือไม่ว่าหน่วยของการบอกจำนวนปริมาตรและมวลในชีวิตประจำวันมี
อะไรบ้าง พรอ้ มยกตัวอย่างประกอบ
(แนวตอบ : หน่วยของปริมาตร เช่น แกลลอน มิลลิลติ ร ลิตร ซซี ี หรอื ลูกบาศก์เซนติเมตร หน่วยของ
มวล เช่น มลิ ลิกรมั กรัม กิโลกรมั หรอื ตัน)
- ครถู ามคำถามหน่วยวดั ปริมาตรของสารคือหน่วยใด
(แนวตอบ : หน่วยวดั ปริมาตรของสารมีอยูห่ ลายหนว่ ย เช่น ลูกบาศกเ์ มตร ลกู บาศก์
เซนติเมตร ลิตร เป็นต้น)

36

2. ขัน้ สำรวจคน้ หา (Exploration)
2.1 ครูอธิบายอธิบายความหมายของโมลท่สี มั พันธก์ ับเลขอาโวกาโดร หรือคา่ คงตวั อาโวกา

โดร และใหส้ ังเกตวา่ เลขอาโวกาโดรเปน็ ส่วนกลบั ของ 1.66 × 10-24 ซ่ึงเท่ากบั 1 หนว่ ย มวลอะตอม
2.2 ครูใหน้ ักเรยี นพจิ ารณาตารางท่ี 4.2 จำนวนอนุภาคของสารปริมาณ 1 โมล (หนงั สือเรียน

รายวิชาวิทยาศาสตรเ์ พิ่มเติมเคมี เลม่ 2 สสวท (ฉบบั ปรบั ปรงุ พ.ศ. 2560) หนา้ 9) เพ่ือใหไ้ ด้ข้อสรุป
วา่ หน่วยโมลสามารถใชใ้ นการบอกจำนวน อนภุ าคซง่ึ อาจเปน็ อะตอม โมเลกุล ไอออน หรืออนื่ ๆ
ขึ้นอยูก่ ับประเภทของสาร

2.3 ใหน้ ักเรียนตอบคำถามเพื่อตรวจสอบความเข้าใจ
- นำ้ (H2O) 0.5 โมล ประกอบด้วยไฮโดรเจน (H) และออกซเิ จน (O) อยา่ งละกี่โมลและคดิ เป็นอย่าง
ละกอ่ี ะตอม

- แคลเซียมฟอสเฟต (Ca3(PO4)2) 2 โมล ประกอบด้วยแคลเซยี มไอออน (Ca2+) และ
ฟอสเฟตไอออน (PO43-) อยา่ งละก่ีไอออน

3. ขัน้ อธบิ ายความรู้ (Explanation)
3.1 ครูสุ่มนักเรียนบางกลุ่มออกมานำเสนอเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างจำนวนโมลและจำนวน
อนุภาค หน้าชั้นเรียน แล้วร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับความหมายของปริมาณสาร 1 โมล เพื่อให้ได้ข้อสรุป
วา่ “สาร 1 โมล หมายถึง ปรมิ าณสารที่มจี ำนวนอนุภาคเท่ากบั จำนวนอะตอมของคารบ์ อน-12 ทม่ี ีมวล
12 กรัม และมจี ำนวนอนภุ าคเท่ากบั 6.02 x 1023 อนุภาค และเรียกจำนวน 6.02 x 1023 น้ีวา่ เลขอาโว
กาโดร” หรือเขยี นความสัมพันธใ์ นรปู อัตราสว่ นได้ ดงั น้ี

x110m2o3lอนภุ าค54..หรือ 6.02 x 1023 อนุภาค
1 mol
6.02

จากนัน้ ครูอธบิ ายการคำนวณเก่ียวกบั มวล และโมลโดยยกตัวอย่าง 1 และ 2 ประกอบการ

อธิบาย

ตวั อยา่ ง 1 C-12 1 โมล จะมีมวลในหนว่ ยกรมั เปน็ เทา่ ใด

C-12 1 โมล = 12.00 x 1.66 x10-24 g x 6.02 x1023 อะตอม C
1 อะตอม C

= 12.00 g

ตัวอย่าง 2 เหล็ก 10.0 กรัม มีจำนวนอะตอมเท่าใด

อะตอมของ Fe = 10.0 g Fe x 1 mol Fe x 6.02 x 1023 atom Fe
55.85 g Fe 1 mol Fe
= 1.08 x 1023 atom Fe

37

3.2 ครูอธบิ ายเกย่ี วกับวธิ ีคำนวณมวลโมเลกุลและมวลสูตรของสาร ซ่ึงหาได้จากผลรวมของ
มวลอะตอมของธาตุองค์ประกอบตามสตู รเคมี จากนน้ั ครูอธิบายการคำนวณโดยยกตวั อยา่ ง 3 และ 4
ประกอบ

มวลโมเลกลุ ของสารใด ๆ = ผลบวกของมวลอะตอมในสตู รเคมี

ตัวอยา่ ง 3 มวลโมเลกุล CuSO4.5 H2O = 63.5 + 32 + (4 x 16) + (5 x 18)
= 249.5 กรมั

ตัวอยา่ ง 4 จงหามวลต่อโมลของ H2O
มวลโมเลกลุ H2O = (2 x มวลอะตอม H ) + (1 x มวลอะตอมของ O)

= (2 x 1) + 16
= 18 กรมั
เน่อื งจาก มวลตอ่ โมลของสารที่เป็นโมเลกุลมีค่าเป็นตวั เลขเทา่ กับมวลโมเลกลุ ของสารนนั้ ดังน้นั มวล
ตอ่ โมลของน้ำเท่ากบั 18 กรัมตอ่ โมล
4. ข้ันขยายความเข้าใจ (Elaboration)
4.1 ครใู ห้นักเรียนแตล่ ะคนพิจารณาวา่ จากหัวข้อทเ่ี รียนมา และหากส่วนใดทน่ี ักเรียนยังมีข้อ
สงสยั ให้ครูอธิบายเพ่ิมเติมเพื่อให้นกั เรียนเขา้ ใจ แลว้ ซุ่มถามนักเรียนดังนี้ เช่น
- ในการคำนวณหาเหลก็ 10.0 กรัม มีจำนวนอะตอมเท่าใดเร่ิมตน้ จากส่งิ ใดก่อน

(แนวคำตอบ: g Fe ----> mole Fe -----> atom Fe)
- การหาจำนวนมวลต่อโมลมคี ่าเท่ากบั มวลอะตอมของธาตุนั้นหรอื ไม่อย่างไร

(แนวคำตอบ: ใช่ เม่ือพจิ ารณาจากตารางท่ี 4.3 ในหนังสือเรยี นจะหน็ ได้วา่
มวลต่อโมลมีคา่ เท่ากบั มวลอะตอมของธาตนุ ั้นๆ)

4.2 ครูให้นักเรียนทำแบบฝึกหัดที่ 4.2 เรื่อง มวลต่อโมลและมวลโมเลกุล แล้วซุ่มตัวแทน
ออกมาเฉลยหน้าชัน้ เรยี น

4.3 ครูเฉลยแบบฝกึ หดั บางสว่ นทน่ี กั เรียนยงั ไมเ่ ขา้ ใจ
5. ข้ันประเมนิ (Evaluation)

5.1 การถามตอบในชัน้ เรยี น (โดยการถามนักเรยี นก่อนหลังจากนัน้ เรยี กชอ่ื นักเรยี นเพื่อให้ผ้เู รยี น
ตอบ)

5.2 การทำแบบฝึกหัด เรื่อง มวลต่อโมลและมวลโมเลกุล
5.3 ครูประเมนิ พฤติกรรมโดยการสังเกต จากการทำกจิ กรรมรว่ มกบั การเรียนของผเู้ รียน

38

สอ่ื การเรียนร้แู ละแหลง่ การเรียนรู้
1. หนังสือเรยี นรายวชิ าวทิ ยาศาสตร์เพิม่ เตมิ เคมี เลม่ 2 สสวท (ฉบบั ปรบั ปรุง พ.ศ. 2560)
2. แบบฝึกหดั เรือ่ ง มวลตอ่ โมลและมวลโมเลกลุ

การวัดและประเมนิ ผลการเรยี นรู้

จุดประสงค์ วธิ วี ดั เครอ่ื งมอื เกณฑ์การประเมนิ

ด้านความรู้ (K) รอ้ ยละ 80 ผ่าน
เกณฑ์
1. อธิบายความหมายของ - การตอบคำถาม - ถามตอบ

โมลและเลขอาโวกาโดร - Socrative

ดา้ นทักษะ/กระบวนการ (P)

2. คำนวณมวลโมเลกุลและ - ตรวจใบงาน - แบบประเมนิ ร้อยละ 80 ผ่าน
แบบฝกึ หัด/ใบ เกณฑ์
มวลสูตร เรื่อง มวลต่อโมล งาน/ช้ินงาน
ได้เกณฑใ์ นระดบั
และมวลโมเลกลุ - แบบสงั เกต ดขี ้นึ ไป
พฤติกรรม
ด้านคณุ ลกั ษณะ (A) การทำงาน

3.ทำงานรว่ มกับผู้อ่นื มีส่วนร่วม - สังเกต

ในการแสดงความคดิ เห็น พฤติกรรมการ

ภายในกลุ่ม ยอมรบั ฟังความ ทำงาน

คิดเห็นของผูอ้ ่ืน และ

รับผิดชอบต่อหน้าที่ท่ีไดร้ ับ

มอบหมาย

39

40

41

แบบประเมินผลการทำแบบฝกึ หดั

คำชี้แจง ใหผ้ ู้ประเมินกรอกคะแนนในชอ่ งรายการทีป่ ระเมินโดยพจิ ารณาตามคำอธิบายคุณภาพที่
กำหนด โดยใส่ตวั เลข 1-3 ลงในชอ่ งทตี่ รงกบั ระดบั คะแนน
เกณฑก์ ารประเมิน ผเู้ รียนต้องได้คะแนนตงั้ แต่ 5 คะแนน จงึ ผ่านเกณฑ์

รายการประเมิน

เลข ช่อื -สกุล ความ ูถก ้ตองของเน้ือหา รวม คา่ สรปุ
ที่ ความคิดส ้รางสรรค์ เฉลยี่ คุณภาพ
ความตรง ่ตอเวลา

(3) (3) (3)

1 นายธญั พสิ ษิ ฐ์ สงิ หานิล
2 นายนนั ทิพฒั น์ จติ เพียร
3 นายพีรพัฒน์ อนิ ทะวงษ์
4 นายเจษฎาภรณ์ ปราบพินาศ
5 นายชนะชน ปักอนิ ทรยี ์
6 นายธนกร ศาลารกั ษ์
7 นายธนวชิ ญ์ บตุ รดี
8 นายนเรนทร์ฤทธิ์ โทสาลี
9 นายปรเมษฐ์ ศรเี กต
10 นายวรภัทร เบ้าแดง
11 นายสจั จะพงษ์ ไชยเดือน
12 น.ส.รตั นาภรณ์ จันเทพา
13 น.ส.อาทิมา ไพวงศา
14 น.ส.กมลวรรณ โหราฤทธิ์
15 น.ส.ศริ ินภา ศิริกาญจน์
16 น.ส.ขนิษฐา วีระบตุ ร
17 น.ส.อรนชิ หสั สา
18 น.ส.ธนารยี ์ วนั คาม
19 น.ส.แสนรัก ยอดไธสง
20 น.ส.ชญานิษฐ์ อินทรเกษม
21 น.ส.วชิ ญาภรณ์ สารกิ า

42

รายการประเมิน

เลข ชื่อ-สกุล ความ ูถก ้ตองของเน้ือหา รวม ค่า สรปุ
ท่ี ความคิดส ้รางสรรค์ เฉลี่ย คณุ ภาพ
ความตรง ่ตอเวลา

(3) (3) (3)

22 น.ส.อนัญญา ผาทอง
23 น.ส.ศภุ าพชิ ญ์ ศรเี ชยี งสา
24 น.ส.ศภุ รดา สกี ะมุท
25 น.ส.สพุ ชิ ฌา องั คศภุ ณิชย์
26 น.ส.กญั ญาณฐั ชูหนู
27 น.ส.กาญจนณ์ อร ผสมประโยชน์
28 น.ส.นรี ชา จนั ทรเสนา
29 น.ส.ปณุ ิกา พรหมสุข
30 น.ส.พทุ ธิชา อาสนานิ
31 น.ส.วนดิ า จรสั ฤทธ์ิ
32 น.ส.อลิศรา ฤทธฺจ์ รญู
33 น.ส.วิรยิ าพร จนั ทะราช
34 น.ส.อนญั ญา ผาทอง

ลงช่ือ...................................................ผปู้ ระเมนิ
(นางสาวกุลสตรี สัตถาผล)

............./.................../..............

43

เกณฑ์การให้คะแนนแบบประเมินแบบฝกึ หัด

รายการประเมนิ เกณฑ์การใหค้ ะแนน
1. ความถกู ต้อง
ของเน้ือหา 32 1
2. ความคิด
สรา้ งสรรค์ เนื้อหาสาระของผลงาน เนือ้ หาสาระของผลงาน เนือ้ หาสาระของผลงาน

3. ความตรงตอ่ ถูกต้องครบถ้วน ถูกต้องเปน็ สว่ นใหญ่ ถกู ต้องเปน็ บางส่วน
เวลา
ผลงานแสดงออกถึง ผลงานแสดงออกถึง ผลงานมีความน่าสนใจ

ความคิดสรา้ งสรรค์ ความคิดสร้างสรรค์ แตย่ งั ไม่มคี วามแปลก

แปลกใหมแ่ ละเปน็ แปลกใหม่แตไ่ ม่เปน็ ใหม่

ระบบ ระบบ

ส่งช้นิ งานภายในเวลาท่ี สง่ ชน้ิ งานชา้ กว่าเวลาท่ี สง่ ชน้ิ งานชา้ กวา่ เวลาท่ี

กำหนด กำหนด 1 วนั กำหนด 2 วนั ขึ้นไป

เกณฑ์การตัดสนิ คณุ ภาพ
0 - 2 คะแนน หมายถึง 0 (ปรับปรงุ )
3 - 4 คะแนน หมายถึง 1 (พอใช้)
5 - 7 คะแนน หมายถึง 2 (ดี)
8 - 9 คะแนน หมายถึง 3 (ดเี ย่ยี ม)

44

แบบประเมนิ พฤติกรรมระหว่างเรยี นตามคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์
คาํ ช้ีแจง ใหผ้ ู้ประเมนิ กรอกคะแนน ในช่องทีต่ รงกับความเป็นจริง
เกณฑ์การประเมนิ ผ้เู รียนตอ้ งไดค้ ะแนนตง้ั แต่ 5 คะแนน จงึ ผ่านเกณฑ์

รายการประเมิน

เลขที่ ช่อื -สกุล ใ ่ฝเ ีรยน ู้ร รวม คา่ สรุป
มุ่งม่ันในการทำงาน เฉลย่ี คุณภาพ
1 นายธญั พสิ ษิ ฐ์ สงิ หานิล ทำงาน ่รวมกับ ู้ผ ื่อนไ ้ด
2 นายนนั ทิพัฒน์ จติ เพียร
3 นายพีรพฒั น์ อนิ ทะวงษ์ (3) (3) (3)
4 นายเจษฎาภรณ์ ปราบพนิ าศ
5 นายชนะชน ปักอินทรยี ์
6 นายธนกร ศาลารักษ์
7 นายธนวิชญ์ บตุ รดี
8 นายนเรนทร์ฤทธิ์ โทสาลี
9 นายปรเมษฐ์ ศรเี กต
10 นายวรภัทร เบ้าแดง
11 นายสัจจะพงษ์ ไชยเดอื น
12 น.ส.รัตนาภรณ์ จันเทพา
13 น.ส.อาทมิ า ไพวงศา
14 น.ส.กมลวรรณ โหราฤทธิ์
15 น.ส.ศิรินภา ศริ กิ าญจน์
16 น.ส.ขนิษฐา วีระบุตร
17 น.ส.อรนิช หัสสา
18 น.ส.ธนารยี ์ วนั คาม
19 น.ส.แสนรกั ยอดไธสง
20 น.ส.ชญานิษฐ์ อินทรเกษม
21 น.ส.วชิ ญาภรณ์ สารกิ า
22 น.ส.ลลิษา สทิ ธปิ ระชา

45

รายการประเมนิ

เลขท่ี ชือ่ -สกลุ ใ ่ฝเ ีรยน ู้ร รวม คา่ สรุป
มุ่งม่ันในการทำงาน เฉล่ยี คณุ ภาพ
ทำงาน ่รวมกับ ู้ผ ื่อนไ ้ด

(3) (3) (3)

23 น.ส.อนัญญา ผาทอง
24 น.ส.ศุภาพิชญ์ ศรเี ชียงสา
25 น.ส.ศุภรดา สีกะมุท
26 น.ส.สุพชิ ฌา องั คศุภณชิ ย์
27 น.ส.กญั ญาณฐั ชูหนู
28 น.ส.กาญจน์ณอร ผสมประโยชน์
29 น.ส.นรี ชา จนั ทรเสนา
30 น.ส.ปณุ กิ า พรหมสุข
31 น.ส.พทุ ธิชา อาสนานิ
32 น.ส.วนดิ า จรสั ฤทธ์ิ
33 น.ส.อลิศรา ฤทธ์ฺจรูญ
34 น.ส.วริ ยิ าพร จนั ทะราช

ลงชอ่ื ...................................................ผปู้ ระเมิน
(นางสาวกุลสตรี สตั ถาผล)
............./.................../..............

46

เกณฑ์การให้คะแนนการประเมนิ คณุ ลักษณะท่พี ึงประสงค์

รายการประเมิน 3 เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน 1
2

1. ใฝเ่ รียนรู้ ตงั้ ใจเรยี น สนใจเรียน ตั้งใจเรยี น สนใจเรียน ต้งั ใจเรยี น สนใจเรียน
กลา้ ซกั ถาม ปรากฎ กลา้ ซักถาม ปานกลาง กล้าซกั ถาม ไม่ชดั เจน
ชดั เจน

2. มุ่งมนั่ ในการ ตง้ั ใจและรบั ผิดชอบใน ตง้ั ใจและรบั ผิดชอบใน ตัง้ ใจและรับผิดชอบใน
ทำงาน
การปฏบิ ัติหน้าทท่ี ่ีได้รบั การปฏบิ ัตหิ นา้ ที่ที่ไดร้ บั การปฏบิ ตั ิหน้าที่ที่ไดร้ บั

มอบหมายใหส้ ำเรจ็ มอบหมายใหส้ ำเรจ็ มอบหมายให้สำเรจ็ ลุล่วง

ลุลว่ งทกุ ครัง้ ลุลว่ งเปน็ สว่ นใหญ่ เป็นบางครั้ง

3. ทำงานรว่ มกบั สามารถปฏบิ ตั หิ นา้ ทท่ี ี่ สามารถปฏิบตั ิหน้าท่ี สามารถปฏิบัติหน้าทท่ี ี่

ผอู้ ่ืนได้ ไดร้ บั มอบหมายร่วมกับ ท่ไี ดร้ ับมอบหมาย ได้รับมอบหมายรว่ มกับ
ผอู้ ื่นได้ไดส้ ำเรจ็ ลุลว่ ง รว่ มกับผู้อ่ืนไดไ้ ดส้ ำเร็จ ผ้อู ื่นได้ไดส้ ำเร็จลลุ ว่ ง
ทกุ คร้งั ลลุ ่วงเปน็ สว่ นใหญ่ เป็นบางครั้ง

เกณฑ์การตัดสินคณุ ภาพ หมายถงึ 0 (ปรับปรุง)
0 - 2 คะแนน หมายถึง 1 (พอใช)้
3 - 4 คะแนน หมายถึง 2 (ดี)
5 - 7 คะแนน หมายถึง 3 (ดเี ยย่ี ม)
8 - 9 คะแนน

47

แบบฝึกหดั
เรื่อง มวลต่อโมลและมวลโมเลกลุ

1. จงคำนวณจำนวนโมลของสารต่อไปนี้
1.1 ฮีเลยี ม 1.02 × 1022 อะตอม

1.2 แก๊สแอมโมเนยี 3.01 × 1025 โมเลกลุ

1.3 เหลก็ 3.61 × 1020 อะตอม

2. จงคำนวณจำนวนอนุภาคของสารตอ่ ไปน้ี
2.1 อารก์ อน 3.00 โมล

2.2 เหลก็ 8.50 โมล

2.3 ไนเทรตไอออน 1.0 × 10-5 โมล

3. จงหามวลโมเลกุลของสารต่อไปนี้ 3.5 CO2 …………...………...………………..
3.1 H2SO4 ……………………...……… 3.6 NaOH ………………….……………………
3.2 NaCl ………………………………… 3.7 C12H22O11 ………………………………....
3.3 HNO3 ………………………………. 3.8 NaCl.3H2O ……………………………….
3.4 SO2 ………………………………….

4. สาร A 1 โมเลกลุ มีมวล 18 x 1.66 x 10-24 g จงหาว่าสาร A มีมวลโมเลกลุ เทา่ ใด