แผนวิชาเคมี 2

48

เฉลย แบบฝึกหัด
เรอื่ ง มวลต่อโมลและมวลโมเลกลุ

1. จงคำนวณจำนวนโมลของสารต่อไปน้ี

1.1 ฮเี ลียม 1.02 × 1022 อะตอม

จำนวนโมลของ He = 1.02 x1022 อะตอม x 1 โมล
6.02 x1023 อะตอม
= 0.0169 โมล

1.2 แกส๊ แอมโมเนีย 3.01 × 1025 โมเลกุล

จำนวนโมลของ NH3 = 3.01 × 1025 โมเลกลุ x 1 โมล
6.02 x1023 โมเลกลุ
= 50.0 โมล

1.3 เหลก็ 3.61 × 1020 อะตอม

จำนวนโมลของ Fe = 3.61 × 1020 อะตอม x 1 โมล
6.02 x1023 อะตอม
= 6.0 × 10-4 โมล

2. จงคำนวณจำนวนอนุภาคของสารต่อไปน้ี

2.1 อารก์ อน 3.00 โมล = 3.61 × 1020 โมล x 6.02 x1023 อะตอม
จำนวนอะตอมของ Ar 1 โมล

= 1.81 × 1024 อะตอม

2.2 เหล็ก 8.50 โมล = 8.50 โมล x 6.02 x1023 อะตอม
จำนวนอะตอมของ Ar 1 โมล

= 5.12 × 1024 อะตอม

2.3 ไนเทรตไอออน 1.0 × 10-5 โมล

จำนวนอะตอมของ NO3- = 1.0 × 10-5 โมล x 6.02 x1023 อะตอม
1 โมล
= 6.0 × 1018 อะตอม

3. จงหามวลโมเลกุลของสารต่อไปน้ี

3.1 H2SO4 ……………66………...……… 3.5 CO2 …………...……….44..………………....
3.2 NaCl …………….58.5………..…… 3.6 NaOH ………………….40……………………

3.3 HNO3 ……………63..………………. 3.7 C12H22O11 ……………342………………....
3.4 SO2 ……………….64.....……………. 3.8 NaCl.3H2O …………112.5……...……….

49

4. สาร A 1 โมเลกุล มีมวล 18 x 1.66 x 10-24 กรมั จงหาว่าสาร A มมี วลโมเลกลุ เทา่ ใด

มวลโมเลกุลของสาร A = มวลตอ่ โมลของสาร A

= 18 x 1.66 x 10-24 กรัม x 6.02 x1023 โมเลกุล
1 โมเลกลุ 1 โมล
= 154 กรมั ต่อโมล

50

แผนการจดั การเรียนรูท้ ี่ 3

โดยจัดกจิ กรรมการเรยี นรู้ แบบสบื เสาะหาความรู้ 5E

รหัสวชิ า ว 30222 รายวิชา เคมี 2 ชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี 4

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 4 โมลและสูตรเคมี เวลา 15 ชวั่ โมง

เรื่อง โมล มวลและปริมาตรของแก๊ส เวลา 3 ช่วั โมง

ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศกึ ษา 2564 ผู้สอน นางสาวกลุ สตรี สตั ถาผล

กล่มุ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นปทุมเทพวิทยาคาร

มาตรฐานการเรยี นร้แู ละตัวชีว้ ดั

มาตรฐานการเรยี นรู้ (สาระเพิม่ เติมเคมี)

ขอ้ 3 เขา้ ใจหลักการทำปฏิบัตกิ ารเคมี การวัดปรมิ าณสาร หนว่ ยวัดและการเปลย่ี นหนว่ ย

การคำนวณปริมาณของสาร ความเข้มขน้ ของสารละลาย รวมทั้งการบรู ณาการความรู้และทักษะใน

การอธิบายปรากฏการณ์ในชีวติ ประจำวันและการแก้ปัญหาทางเคมี

ตวั ช้ีวัด

ม.4/6 อธิบายและคำนวณปริมาณใดปริมาณหน่งึ จากความสมั พันธ์ของโมล จำนวนอนุภาค

มวล และปริมาตรของแกส๊ ท่ี STP

ผลการเรยี นรู้
อธบิ ายและคำนวณปริมาณใดปรมิ าณหน่ึงจากความสมั พนั ธ์ของโมล จำนวนอนุภาค มวล

และปรมิ าตรของแก๊สท่ี STP

สาระสำคัญ

โมลเป็นปริมาณสารท่มี จี ำนวนอนุภาคเทา่ กบั เลขอาโวกาโดร คือ 6.02 × 1023 อนุภาค
มวลของสาร 1 โมล ที่มีหน่วยเป็นกรัม เรียกว่า มวลต่อโมล ซึ่งมีค่าตัวเลขเท่ากับมวลอะตอม มวล
โมเลกุล หรือมวลสูตรของสารนั้น สำหรับสารที่มีสถานะแก๊ส 1 โมล จะมีปริมาตรเท่ากับ 22.4
ลูกบาศกเ์ ดซเิ มตรที่ STP
จดุ ประสงค์การเรยี นรู้ หลงั จบกิจกรรมการจัดการเรียนรู้ นักเรยี นสามารถ

ดา้ นความรู้ (K)

1. อธบิ ายความสัมพนั ธข์ องโมล มวล จำนวนอนุภาค และปริมาตรของแก๊สที่ STP

ดา้ นทักษะ/กรกะบวนการ (P)

2. คำนวณปริมาณสารจากความสมั พนั ธข์ อง โมล มวล จำนวนอนุภาค และปริมาตรของแก๊สท่ี

STP

ด้านคณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ (A)

51

3. ทำงานรว่ มกับผู้อื่น มีสว่ นรว่ มในการแสดงความคดิ เหน็ ภายในกลมุ่ ยอมรับฟังความคิดเห็น
ของผู้อ่นื และรับผดิ ชอบต่อหนา้ ท่ที ่ีได้รับมอบหมาย

สาระการเรยี นรู้
โมลเป็นปริมาณสารที่มีจำนวนอนุภาคเท่ากับเลขอาโวกาโดร คือ 6.02 × 1023 อนุภาค มวลของ

สาร 1 โมล ที่มีหน่วยเป็นกรัม เรียกว่า มวลต่อโมล ซึ่งมีค่าตัวเลขเท่ากับมวลอะตอม มวลโมเลกุล
หรือมวลสูตรของสารนั้น สำหรับสารที่มีสถานะแก๊ส 1 โมล จะมีปริมาตรเท่ากับ 22.4 ลูกบาศก์
เดซิเมตรท่ี STP
สมรรถนะ

1. ความสามารถในการสอ่ื สาร

2. ความสามารถในการคิด

1) ทักษะการสังเกต

2) ทกั ษะการสำรวจคน้ หา

3) ทักษะการวเิ คราะห์

3. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์

1. มีวินัย

2. ใฝ่เรียนรู้

3. ม่งุ มน่ั ในการทำงาน

กจิ กรรมการเรียนรู้
วธิ ีสอนแบบสบื เสาะหาความรู้ 5Es (Inquiry Method : 5E)

1.ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement)
1.1 ครูทบทวนความร้เู ดิมท่ีไดเ้ รียนในชว่ั โมงท่แี ล้ว และให้ความรทู้ ี่เชือ่ มโยงเกย่ี วใน

ชีวติ ประจำวันของนักเรยี นเอง เช่น
- นักเรียนทราบหรือไมว่ ่ามีมีธาตุหรอื โมเลกุลไหนบ้างที่สถานะเป็นแกส๊
(แนวคำตอบ: ฮเี ลยี ม มีเทน ไนโตรเจน ออกซิเจน ฟลอู อรีน)
1.2 ครูกระตนุ้ ความสนใจของนกั เรยี นเกี่ยวกับเร่ือง ปริมาณของสิ่งของในชีวิตประจำวนั วา่ มี

มวลและปริมาตรเป็นอยา่ งไรบา้ ง โดยใหน้ ักเรยี นยกตวั อย่าง เพ่อื นำเข้าส่กู จิ กรรมข้ันสำรวจคน้ หา
และใช้คำถามเพ่ือกระต้นุ นักเรยี น

- นักเรียนทราบหรไื มว่ า่ ปริมาณสารในสถานะแกส๊ นิยมบอกในหนว่ ยใด

52

(แนวคำตอบ: ใช้หนว่ ยปริมาตรเนอื่ งจากแก๊สมีมวลน้อยมากเมื่อเทยี บกับปรมิ าตร)
2. ขนั้ สำรวจคน้ หา (Exploration)
2.1 ครูอธบิ ายเก่ียวกับการวัดปริมาณสารท่ีมีสถานะแก๊สซ่ึงนิยมวดั ในหนว่ ยปรมิ าตร โดยใช้ส่อื
ICT ประเภท PowerPoint เร่ือง โมล มวลและปริมาตรของแก๊ส ซึง่ ต้องระบุ อณุ หภูมิและความดนั
รวมท้งั อณุ หภมู ิและความดนั ที่ภาวะมาตรฐานของแกส๊ หรอื ที่ STP
2.2 ครูแบ่งกลุ่มนักเรียน กลุ่มละ 5-6 คนประมาณ 6 กลุม่ โดยจัดกล่มุ ตามความพึงพอใจของ
ผเู้ รยี น หรอื ตามครูผสู้ อน
2.3 ครใู ห้นกั เรียนทำกจิ กรรมท่ี 4.1 ความสมั พนั ธร์ ะหว่างโมล มวล จำนวนอนภุ าค ความ
หนาแนน่ และปริมาตรของแก๊สท่ี STP โดยให้ผ้เู รียนทำกจิ กรรมดังน้ี
- ทำแบบลกู บาศก์ แลว้ ตัดกระดาษตามแบบทจ่ี ัดทำขึ้น
- เขียนขอ้ ความของปรมิ าณสารในแต่ละหน้าของลูกบาศกต์ ามที่ครกู ำหนดให้
- ระบสุ ูตรเคมีของแก๊สท่ีได้ จากนั้นเตมิ จำนวนโมล จำนวนอนภุ าค มวล และปรมิ าตรท่ี STP ท่ีไดจ้ าก
การคำนวณ
3. ขนั้ อธบิ ายความรู้ (Explanation)

3.1 ครูสุ่มนักเรียนบางกลุ่มออกมานำเสนอเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างโมลกับปริมาตรของ
แก๊ส หนา้ ชั้นเรยี น แลว้ ร่วมกันอภปิ รายเก่ียวกับความหมายของปริมาตรของแก๊สใด ๆ 1 โมล ที่ STP

3.2 ครูและนักเรยี นรว่ มกนั อภิปรายและหาข้อสรุปจากการนำเสนอหน้าชัน้ เรยี น โดยใช้แนว
คำถาม ดังน้ี

- แกส๊ ไนโตรเจนจำนวน 1 โมล และแกส๊ ออกซิเจนจำนวน 1 โมล จะมีปริมาตรท่ี STP
เทา่ กันหรอื ไม่
(แนวตอบ : เท่ากนั เพราะแก๊สใด ๆ จำนวน 1 โมล จะมีปรมิ าตรเท่ากับ 22.4 ลกู บาศก์เดซเิ มตร ที่ STP)

- แกส๊ ฮีเลยี มจำนวน 2 โมล จะมีปรมิ าตรก่ีลิตร ที่ STP
(แนวตอบ : 44.8 ลิตร ท่ี STP)
- นกั เรยี นคดิ ว่าสารชนดิ เดยี วกนั ที่อยู่ในสถานะต่างกนั จะมีปริมาตรต่อโมลเท่ากนั หรือไม่
(แนวตอบ : สารชนิดเดยี วกันทอ่ี ยู่ในสถานะตา่ งกันจะมปี ริมาตรต่อโมลไมเ่ ท่ากัน)
3.3 ครแู ละนกั เรียนรว่ มกนั สรปุ ผลจากการตอบคำถาม เพอื่ ให้ไดแ้ นวขอ้ สรปุ ดังนี้ “แก๊สใด ๆ
จำนวน 1 โมล จะมปี รมิ าตรเท่ากับ 22.4 ลกู บาศกเ์ ดซิเมตร หรอื 22.4 ลิตร ที่ STP”
3.4 ครอู ธบิ ายเพ่มิ เติมเกีย่ วกบั การคำนวณเกย่ี วกบั ปริมาณสารในหนว่ ยตา่ งๆ โดยใช้ส่ือ ICT
ประเภท PowerPoint เรอื่ ง โมล มวลและปรมิ าตรของแก๊ส โดยการให้ความรู้เกีย่ วกับ เชน่
- วธิ กี ารคำนวณมวลตอ่ โมล
- วธิ กี ารคำนวณอนุภาคต่อโมล

53

- วธิ กี ารคำนวณปรมิ าตรต่อโมลของแก๊สท่ี STP

พร้อมยกตัวอยา่ งการคำนวณ

ตัวอยา่ งท่ี 1 แกส๊ H2 0.089 กรัม มปี รมิ าตร 1 ลิตร ท่ี STP แก๊ส H2 2 กรัม จะมปี ริมาตรก่ี
ลติ ร ท่ี STP

วธิ ที ำ แก๊ส H2 0.089 กรมั มีปริมาตร 1 ลติ ร

แก๊ส H2 2 กรัม มีปรมิ าตร 1x2 = 22.4 ลติ ร
0.089
ตัวอย่างท่ี 2 แกส๊ NH3 1.518 กรัม มีปริมาตร 2 ลติ ร ที่ STP แกส๊ NH3 17 กรัม จะมี

ปริมาตรก่ลี ติ ร ที่ STP

วิธีทำ แก๊ส NH3 1.518 กรัม มปี รมิ าตร 2 ลิตร

แก๊ส NH3 17 กรมั มีปริมาตร 2 x 17 = 22.4 ลิตร
1.518

4. ข้ันขยายความเขา้ ใจ (Elaboration)

4.1 ครูให้นักเรียนทำแบบฝึกหัดที่ เรื่อง โมล มวลและปริมาตรของแก๊ส แล้วซุ่มตัวแทน

ออกมาเฉลยหน้าชัน้ เรยี น

4.2 ครเู ฉลยแบบฝึกหดั บางส่วนที่นักเรียนยังไมเ่ ข้าใจ

5. ขน้ั ประเมนิ (Evaluation)

5.1 ครปู ระเมินการเรียนรู้ของนกั เรียนดังนี้

- การถามตอบในชั้นเรยี น (โดยการถามนักเรยี นก่อนหลังจากนัน้ เรยี กช่ือนกั เรียนเพื่อใหผ้ เู้ รยี น

ตอบ)

- การทำแบบฝึกหัด เร่อื ง โมล มวลและปริมาตรของแก๊ส

- ครูประเมนิ พฤติกรรมโดยการสังเกต จากการทำกิจกรรมรว่ มกบั การเรียนของผเู้ รยี น

54

สอ่ื การเรยี นร้แู ละแหล่งการเรียนรู้
1. หนงั สอื เรยี นรายวิชาวทิ ยาศาสตรเ์ พิ่มเตมิ เคมี เล่ม 2 สสวท (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560)
2. แบบฝกึ หดั เรือ่ ง โมล มวลและปริมาตรของแกส๊
3. PowerPoint เรื่อง โมล มวลและปริมาตรของแก๊ส

การวดั และประเมนิ ผลการเรยี นรู้

จดุ ประสงค์ วิธวี ัด เครอื่ งมอื เกณฑ์การประเมนิ
ร้อยละ 80 ผา่ น
ด้านความรู้ (K)
เกณฑ์
1. อธิบายความสัมพันธ์ของ - การตอบคำถาม - ถามตอบ
รอ้ ยละ 80 ผา่ น
โมล มวล จำนวนอนุภาค และ - Socrative เกณฑ์

ปริมาตรของแกส๊ ที่ STP ได้เกณฑใ์ นระดบั
ดีข้ึนไป
ด้านทกั ษะ/กระบวนการ (P)

2. คำนวณปริมาณสารจาก - ตรวจใบงาน - แบบประเมนิ

ความสัมพันธ์ของ โมล มวล เร่อื ง โมล มวล แบบฝกึ หัด/ใบ

จำนวนอนุภาค และปริมาตร และปริมาตรของ งาน/ช้ินงาน

ของแกส๊ ท่ี STP แกส๊

ดา้ นคุณลกั ษณะ (A)

3.ทำงานร่วมกับผู้อ่นื มสี ว่ นรว่ ม - สงั เกต - แบบสงั เกต

ในการแสดงความคดิ เหน็ พฤติกรรมการ พฤติกรรม

ภายในกลุ่ม ยอมรบั ฟงั ความ ทำงาน การทำงาน

คิดเหน็ ของผอู้ นื่ และ

รบั ผดิ ชอบต่อหน้าท่ีที่ไดร้ ับ

มอบหมาย

55

56

57

แบบประเมินผลการทำแบบฝกึ หดั
คำชี้แจง ใหผ้ ู้ประเมินกรอกคะแนนในชอ่ งรายการทีป่ ระเมินโดยพจิ ารณาตามคำอธิบายคุณภาพที่
กำหนด โดยใส่ตวั เลข 1-3 ลงในชอ่ งทตี่ รงกบั ระดบั คะแนน
เกณฑก์ ารประเมิน ผเู้ รียนต้องได้คะแนนตงั้ แต่ 5 คะแนน จงึ ผ่านเกณฑ์

รายการประเมิน

เลข ช่อื -สกุล ความ ูถก ้ตองของเน้ือหา รวม คา่ สรปุ
ที่ ความคิดส ้รางสรรค์ เฉลยี่ คุณภาพ
ความตรง ่ตอเวลา

(3) (3) (3)

1 นายธญั พสิ ษิ ฐ์ สงิ หานิล
2 นายนนั ทิพฒั น์ จติ เพียร
3 นายพีรพัฒน์ อนิ ทะวงษ์
4 นายเจษฎาภรณ์ ปราบพินาศ
5 นายชนะชน ปักอนิ ทรยี ์
6 นายธนกร ศาลารกั ษ์
7 นายธนวชิ ญ์ บตุ รดี
8 นายนเรนทร์ฤทธิ์ โทสาลี
9 นายปรเมษฐ์ ศรเี กต
10 นายวรภัทร เบ้าแดง
11 นายสจั จะพงษ์ ไชยเดือน
12 น.ส.รตั นาภรณ์ จันเทพา
13 น.ส.อาทิมา ไพวงศา
14 น.ส.กมลวรรณ โหราฤทธิ์
15 น.ส.ศริ ินภา ศิริกาญจน์
16 น.ส.ขนิษฐา วีระบตุ ร
17 น.ส.อรนชิ หสั สา
18 น.ส.ธนารยี ์ วนั คาม
19 น.ส.แสนรัก ยอดไธสง
20 น.ส.ชญานิษฐ์ อินทรเกษม
21 น.ส.วชิ ญาภรณ์ สารกิ า

58

รายการประเมิน

เลข ชื่อ-สกุล ความ ูถก ้ตองของเน้ือหา รวม ค่า สรปุ
ท่ี ความคิดส ้รางสรรค์ เฉลี่ย คณุ ภาพ
ความตรง ่ตอเวลา

(3) (3) (3)

22 น.ส.อนัญญา ผาทอง
23 น.ส.ศภุ าพชิ ญ์ ศรเี ชยี งสา
24 น.ส.ศภุ รดา สกี ะมุท
25 น.ส.สพุ ชิ ฌา องั คศภุ ณิชย์
26 น.ส.กญั ญาณฐั ชูหนู
27 น.ส.กาญจนณ์ อร ผสมประโยชน์
28 น.ส.นรี ชา จนั ทรเสนา
29 น.ส.ปณุ ิกา พรหมสุข
30 น.ส.พทุ ธิชา อาสนานิ
31 น.ส.วนดิ า จรสั ฤทธ์ิ
32 น.ส.อลิศรา ฤทธฺจ์ รญู
33 น.ส.วิรยิ าพร จนั ทะราช
34 น.ส.อนญั ญา ผาทอง

ลงช่ือ...................................................ผปู้ ระเมนิ
(นางสาวกุลสตรี สัตถาผล)

............./.................../..............

59

เกณฑ์การให้คะแนนแบบประเมินแบบฝกึ หัด

รายการประเมนิ เกณฑ์การใหค้ ะแนน
1. ความถกู ต้อง
ของเน้ือหา 32 1
2. ความคิด
สรา้ งสรรค์ เนื้อหาสาระของผลงาน เนือ้ หาสาระของผลงาน เนือ้ หาสาระของผลงาน

3. ความตรงตอ่ ถูกต้องครบถ้วน ถูกต้องเปน็ สว่ นใหญ่ ถกู ต้องเปน็ บางส่วน
เวลา
ผลงานแสดงออกถึง ผลงานแสดงออกถึง ผลงานมีความน่าสนใจ

ความคิดสรา้ งสรรค์ ความคิดสร้างสรรค์ แตย่ งั ไม่มคี วามแปลก

แปลกใหมแ่ ละเปน็ แปลกใหม่แตไ่ ม่เปน็ ใหม่

ระบบ ระบบ

ส่งช้นิ งานภายในเวลาท่ี สง่ ชน้ิ งานชา้ กว่าเวลาท่ี สง่ ชน้ิ งานชา้ กวา่ เวลาท่ี

กำหนด กำหนด 1 วนั กำหนด 2 วนั ขึ้นไป

เกณฑ์การตัดสนิ คณุ ภาพ
0 - 2 คะแนน หมายถึง 0 (ปรับปรงุ )
3 - 4 คะแนน หมายถึง 1 (พอใช้)
5 - 7 คะแนน หมายถึง 2 (ดี)
8 - 9 คะแนน หมายถึง 3 (ดเี ย่ยี ม)

60

แบบประเมนิ พฤติกรรมระหว่างเรยี นตามคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์
คาํ ชแ้ี จง ใหผ้ ู้ประเมนิ กรอกคะแนน ในช่องทีต่ รงกับความเป็นจริง
เกณฑก์ ารประเมนิ ผ้เู รียนตอ้ งไดค้ ะแนนตง้ั แต่ 5 คะแนน จงึ ผ่านเกณฑ์

รายการประเมิน

เลขที่ ช่อื -สกุล ใ ่ฝเ ีรยน ู้ร รวม คา่ สรุป
มุ่งม่ันในการทำงาน เฉลย่ี คุณภาพ
1 นายธญั พสิ ษิ ฐ์ สงิ หานิล ทำงาน ่รวมกับ ู้ผ ื่อนไ ้ด
2 นายนนั ทิพัฒน์ จติ เพียร
3 นายพีรพฒั น์ อนิ ทะวงษ์ (3) (3) (3)
4 นายเจษฎาภรณ์ ปราบพนิ าศ
5 นายชนะชน ปักอินทรยี ์
6 นายธนกร ศาลารักษ์
7 นายธนวิชญ์ บตุ รดี
8 นายนเรนทร์ฤทธิ์ โทสาลี
9 นายปรเมษฐ์ ศรเี กต
10 นายวรภัทร เบ้าแดง
11 นายสัจจะพงษ์ ไชยเดอื น
12 น.ส.รัตนาภรณ์ จันเทพา
13 น.ส.อาทมิ า ไพวงศา
14 น.ส.กมลวรรณ โหราฤทธิ์
15 น.ส.ศิรินภา ศริ กิ าญจน์
16 น.ส.ขนิษฐา วีระบุตร
17 น.ส.อรนิช หัสสา
18 น.ส.ธนารยี ์ วนั คาม
19 น.ส.แสนรกั ยอดไธสง
20 น.ส.ชญานิษฐ์ อินทรเกษม
21 น.ส.วชิ ญาภรณ์ สารกิ า
22 น.ส.ลลิษา สทิ ธปิ ระชา

61

รายการประเมนิ

เลขท่ี ชือ่ -สกลุ ใ ่ฝเ ีรยน ู้ร รวม คา่ สรุป
มุ่งม่ันในการทำงาน เฉล่ยี คณุ ภาพ
ทำงาน ่รวมกับ ู้ผ ื่อนไ ้ด

(3) (3) (3)

23 น.ส.อนัญญา ผาทอง
24 น.ส.ศุภาพิชญ์ ศรเี ชียงสา
25 น.ส.ศุภรดา สีกะมุท
26 น.ส.สุพชิ ฌา องั คศุภณชิ ย์
27 น.ส.กญั ญาณฐั ชูหนู
28 น.ส.กาญจน์ณอร ผสมประโยชน์
29 น.ส.นรี ชา จนั ทรเสนา
30 น.ส.ปณุ กิ า พรหมสุข
31 น.ส.พทุ ธิชา อาสนานิ
32 น.ส.วนดิ า จรสั ฤทธ์ิ
33 น.ส.อลิศรา ฤทธ์ฺจรูญ
34 น.ส.วริ ยิ าพร จนั ทะราช

ลงชอ่ื ...................................................ผปู้ ระเมิน
(นางสาวกุลสตรี สตั ถาผล)
............./.................../..............

62

เกณฑ์การให้คะแนนการประเมนิ คณุ ลักษณะท่พี ึงประสงค์

รายการประเมิน 3 เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน 1
2

1. ใฝเ่ รียนรู้ ตงั้ ใจเรยี น สนใจเรียน ตั้งใจเรยี น สนใจเรียน ต้งั ใจเรยี น สนใจเรียน
กลา้ ซกั ถาม ปรากฎ กลา้ ซักถาม ปานกลาง กล้าซกั ถาม ไม่ชดั เจน
ชดั เจน

2. มุ่งมนั่ ในการ ตง้ั ใจและรบั ผิดชอบใน ตง้ั ใจและรบั ผิดชอบใน ตัง้ ใจและรับผิดชอบใน
ทำงาน
การปฏบิ ัติหน้าทท่ี ่ีได้รบั การปฏบิ ัตหิ นา้ ที่ที่ไดร้ บั การปฏบิ ตั ิหน้าที่ที่ไดร้ บั

มอบหมายใหส้ ำเรจ็ มอบหมายใหส้ ำเรจ็ มอบหมายให้สำเรจ็ ลุล่วง

ลุลว่ งทกุ ครัง้ ลุลว่ งเปน็ สว่ นใหญ่ เป็นบางครั้ง

3. ทำงานรว่ มกบั สามารถปฏบิ ตั หิ นา้ ทท่ี ี่ สามารถปฏิบตั ิหน้าท่ี สามารถปฏิบัติหน้าทท่ี ี่

ผอู้ ่ืนได้ ไดร้ บั มอบหมายร่วมกับ ท่ไี ดร้ ับมอบหมาย ได้รับมอบหมายรว่ มกับ
ผอู้ ื่นได้ไดส้ ำเรจ็ ลุลว่ ง รว่ มกับผู้อ่ืนไดไ้ ดส้ ำเร็จ ผ้อู ื่นได้ไดส้ ำเร็จลลุ ว่ ง
ทกุ คร้งั ลลุ ่วงเปน็ สว่ นใหญ่ เป็นบางครั้ง

เกณฑ์การตัดสินคณุ ภาพ หมายถงึ 0 (ปรับปรุง)
0 - 2 คะแนน หมายถึง 1 (พอใช)้
3 - 4 คะแนน หมายถึง 2 (ดี)
5 - 7 คะแนน หมายถึง 3 (ดเี ยย่ี ม)
8 - 9 คะแนน

กจิ กรรมที่ 4.1 63

เร่อื ง ความสัมพันธ์ระหว่างโมล มวล จำนวนอนภุ าค ความหนาแนน่

วนั ท่.ี ......../........................./.....แ...ล..ะ..ป. ริมาตรของแกส๊ ท่ี STP

ผู้ร่วมทำปฏบิ ตั กิ ารทดลอง

1 ) ...................................................เลขท.ี่ .......... 2 ) .....................................................เลขท่.ี .........

3 ) ...................................................เลขท.่ี .......... 4 ) .....................................................เลขท.ี่ ..........

5 ) ...................................................เลขท่.ี .......... 6 ) .....................................................เลขท.่ี ..........

กลุม่ ท่ี : ……………………หอ้ ง : ....................... วัน/เดอื น/ปี : …………………….. สถานท่ี ……………………

จดุ ประสงคก์ ารทดลอง

1. เพอื่ ศึกษาความสัมพนั ธ์ระหวา่ งโมล มวล จำนวนอนุภาค ความหนาแนน่ และปริมาตร

ของแกส๊ ท่ี STP

2. คำนวณปริมาณสารจากความสัมพนั ธ์โมล มวล จำนวนอนุภาค ความหนาแนน่ และ

ปริมาตรของแก๊สท่ี STP

อุปกรณ์

1. กรกะดาษแข็ง 3. กรรไกร

2. ปากกา 4. กาว

หลักการ

โมล คอื หน่วยนับปรมิ าณของสาร หรือปริมาณสารท่ีมจี ำนวนอนภุ าคเท่ากับจำนวนอะตอม

ของ C-12 ทม่ี ีมวล 12 กรัม ซ่ึงมีค่าเท่ากับ 6.02 x 1023 อะตอม “นักเคมจี ึงมีการกำหนดหนว่ ยแสดง

จำนวนอนุภาคของสาร โดยให้ช่ือว่า โมล (mole)” IUPAC ได้กำหนดวา่ สาร 1 โมล มจี ำนวนอนภุ าค

เท่ากับ 6.02 x 1023 อนุภาค และเรยี กจำนวนนวี้ ่า เลขอาโวกาโดร (Avogadro’s number)

และตอ่ มานักวิทยาศาสตร์กำหนดใหอ้ ุณหภูมิ 0 องศาเซลเซียส และความดัน 1 บรรยา
การศ เปน็ อุณหภมู ิและความดนั มาตรฐานของแก๊ส (Standard temperature and pressure)
“STP” จากการศึกษาข้อมลู ของ He ปริมาตร 1 L ท่ี STP 0.179 g He 1 โมล ที่ STP 4.00 g จะมี
ปรมิ าตรเท่ากบั 22.4 L He ดงั นน้ั จึงสรุปได้วา่

สาร 1 โมล มจี ำนวนอนภุ าค = 6.02 x 1023 อนุภาค (อนุภาค คือ โมเลกลุ อะตอม หรือไอออน)
สาร 1 โมล มีมวล (g) เท่ากับ มวลอะตอมหรือมวลโมเลกุล ของสารนน้ั พอดี
วแิธกกี ๊สาทรทุกชำกนิจดิ ก1รรโมม.ล มีปริมาตรโดยประมาณเท่ากบั 22.4 L ที่ STP

1. ทำแบบลูกบาศก์ แลว้ ตดั กระดาษตามแบบที่จัดทำขน้ึ
2. เขียนข้อความของปรมิ าณสารในแตล่ ะหนา้ ของลูกบาศก์ตามที่ครูกำหนดให้ ดงั ภาพ

64

ความหนาแน่นท่ี
STP (g/L)

จำนวนอนภุ ำค

สูตรเคมขี อง โมล ปรมิ าตร ท่ี
แก๊ส STP (L)

ความหนาแนน่
ที่ STP (g/L)

3. ระบสุ ูตรเคมขี องแก๊สท่ีได้ จากนน้ั เตมิ จำนวนโมล จำนวนอนภุ าค มวล และปริมาตรท่ี
STP ที่ไดจ้ ากการคำนวณ

4. จากนนั้ ใหต้ วั แทนแตล่ ะกลุ่มออกมานำเสนอผลงานหนา้ ช้ันเรยี น

สรุปและอภิปรายการทำกิจกรรม
............................................................................................................................. ...................................
................................................................................................ ................................................................
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................................................. ...
............................................................................................................................. ...................................
............................................................................................................................. ...................................
................................................................................................................................................................

65

แบบฝกึ หัด
เร่อื ง โมล มวลและปรมิ าตรของแก๊ส

1. MgCl2 5 โมล มีมวลกก่ี รัม

2. คำนวณมวล โมล จำนวนอนภุ าค และปรมิ าตรที่ STP ของสารตอ่ ไปนี้
แก๊ส มวล (g) โมล (mole) จำนวนอนภุ าค ปรมิ าตรที่ STP

O3 2.40 1.12
Cl2 2.40
CH4 3.01 x 1022
Ar

3. แก๊สออกซเิ จน (O2) 48.0 กรมั มีความหนาแนน่ เทา่ ใดที่ STP

4. คำนวณมวลโมเลกลุ ของแกส๊ ชนดิ หนงึ่ ซึ่งมีมวล 0.74 กรมั และมีปริมาตร 340.0 มิลลลิ ิตร ท่ี
STP

66

5. น้ำตาลซโู ครส C12H22O11 จำนวน 684 กรัม จงคำนวณหา
5.1 จำนวนโมลอะตอมทงั้ หมด

5.2 จำนวนโมลอะตอมของธาตุแต่ละชนิด

5.3 จำนวนอะตอมของธาตุแตล่ ะชนิด

67

เฉลย แบบฝึกหัด
เรอ่ื ง โมล มวลและปริมาตรของแกส๊

1. MgCl2 5 โมล มีมวลกี่กรัม

มวลของ MgCl2 = 5 โมล x 1 โมล
95 กรมั
= 0.05 กรัม

2. คำนวณมวล โมล จำนวนอนภุ าค และปรมิ าตรที่ STP ของสารต่อไปน้ี

แก๊ส มวล (g) โมล (mole) จำนวนอนุภาค ปริมาตรที่

STP

O3 2.40 0.05 3.01 x1022 1.12

Cl2 2.40 0.03 2.04 x1022 0.758

CH4 0.802 0.05 3.01 x1022 1.12

Ar 0.2 0.05 3.01 x 1022 1.12

3. แกส๊ ออกซิเจน (O2) 48.0 กรัม มคี วามหนาแนน่ เท่าใดที่ STP

ปริมาตรของ O2 = 48 กรัม x 1 โมล x 22.4 ลติ ร
32 กรมั 1 โมล
= 33.6 ลิตร

ความหนาแนน่ ของ O2 = 48 กรัม = 1.43 กรมั /ลิตร
33.6 ลิตร

4. คำนวณมวลโมเลกุลของแกส๊ ชนดิ หนึง่ ซึ่งมีมวล 0.74 กรมั และมีปริมาตร 340.0 มลิ ลิลติ ร ท่ี
STP

มวลโมเลกลุ = มวล = 0.74 กรัม x 1000 มลิ ลลิ ติ ร x 22.4 ลิตร
โมล 340 มลิ ลิลิตร 1 ลติ ร 1 โมล

= 49 กรมั /โมล

68

5. น้ำตาลซูโครส C12H22O11 จำนวน 684 กรัม จงคำนวณหา
5.1 จำนวนโมลอะตอมท้ังหมด

จำนวนโมลของ C12H22O11 = 684 กรัม x 1 โมล
342 กรมั
= 2 โมล

5.2 จำนวนโมลอะตอมของธาตแุ ตล่ ะชนิด

จำนวนโมลของ O = 2 โมล C12H22O11 x 11 โมล O
1 โมล C12H22O11
= 22 โมล O

จำนวนโมลของ H = 2 โมล C12H22O11 x 22 โมล H
1 โมล C12H22O11
= 44 โมล H

จำนวนโมลของ C = 2 โมล C12H22O11 x 12 โมล C
1 โมล C12H22O11
= 24 โมล C

5.3 จำนวนอะตอมของธาตุแตล่ ะชนดิ

จำนวนอะตอมของ O = 22 โมล x 6.02 x1023 อะตอม
1 โมล
= 1.32 × 1025 อะตอม

จำนวนอะตอมของ H = 44 โมล x 6.02 x1023 อะตอม
จำนวนอะตอมของ C 1 โมล
= 2.64 × 1025 อะตอม

= 24 โมล x 6.02 x1023 อะตอม
1 โมล
= 1.44 × 1025 อะตอม

69

แผนการจัดการเรียนรทู้ ่ี 4

โดยจัดกจิ กรรมการเรยี นรู้ แบบสบื เสาะหาความรู้ 5E

รหัสวชิ า ว 30222 รายวิชา เคมี 2 ชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 4

หนว่ ยการเรยี นร้ทู ี่ 4 โมลและสูตรเคมี เวลา 15 ชวั่ โมง

เร่ือง กฎสดั ส่วนคงที่และร้อยละโดยมวลของธาตุ เวลา 3 ชั่วโมง

ภาคเรียนท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2564 ผสู้ อน นางสาวกุลสตรี สตั ถาผล

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนปทุมเทพวทิ ยาคาร

มาตรฐานการเรยี นร้แู ละตวั ชวี้ ัด
มาตรฐานการเรยี นรู้ (สาระเพม่ิ เตมิ เคมี)
ขอ้ 3 เขา้ ใจหลกั การทำปฏบิ ัตกิ ารเคมี การวดั ปริมาณสาร หนว่ ยวัดและการเปลยี่ นหนว่ ย

การคำนวณปริมาณของสาร ความเขม้ ข้นของสารละลาย รวมทงั้ การบูรณาการความรูแ้ ละทกั ษะใน
การอธิบายปรากฏการณ์ในชวี ิตประจำวันและการแก้ปัญหาทางเคมี

ตัวชี้วดั
ม.4/7 คำนวณอัตราสว่ นโดยมวลของธาตุองคป์ ระกอบของสารประกอบตามกฎสัดส่วนคงท่ี

ผลการเรยี นรู้
คำนวณอตั ราสว่ นโดยมวลของธาตอุ งคป์ ระกอบของสารประกอบตามกฎสดั ส่วนคงที่

สาระสำคญั
สารประกอบเกดิ จากการรวมตวั ของธาตุ ตงั้ แต่ 2 ชนดิ ขนึ้ ไป โดยมีอตั ราส่วนโดยมวลของ

ธาตุองคป์ ระกอบคงทเี่ สมอ ตามกฎสดั ส่วนคงที่
จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้ หลงั จบกจิ กรรมการจดั การเรยี นรู้ นักเรียนสามารถ
ดา้ นความรู้ (K)

1. อธบิ ายความหมายกฎสัดสว่ นคงทีไ่ ด้
ด้านทักษะ/กรกะบวนการ (P)

2. คำนวณอตั ราสว่ นโดยมวลของธาตอุ งคป์ ระกอบของสารประกอบตามกฎสดั สว่ นคงที่
3. คำนวณมวลเปน็ ร้อยละของธาตุองค์ประกอบ
ดา้ นคุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ (A)
4. ทำงานรว่ มกับผู้อ่ืน มีสว่ นร่วมในการแสดงความคิดเห็นภายในกลุ่ม ยอมรบั ฟงั ความคิดเห็น

ของผู้อ่นื และรับผดิ ชอบต่อหนา้ ทท่ี ีไ่ ดร้ ับมอบหมาย

70

สาระการเรยี นรู้

โมลเปน็ ปริมาณสารท่ีมจี ำนวนอนภุ าคเทา่ กับเลขอาโวกาโดร คือ 6.02 × 1023 อนภุ าค
มวลของสาร 1 โมล ทีม่ ีหนว่ ยเปน็ กรมั เรยี กว่า มวลต่อโมล ซ่งึ มคี ่าตวั เลขเทา่ กบั มวลอะตอม มวล
โมเลกลุ หรือมวลสูตรของสารน้ัน สำหรับสารทม่ี สี ถานะแก๊ส 1 โมล จะมปี รมิ าตรเท่ากับ 22.4
ลกู บาศก์เดซิเมตรท่ี STP

สมรรถนะ
1. ความสามารถในการสอ่ื สาร
2. ความสามารถในการคดิ
1) ทกั ษะการสังเกต
2) ทกั ษะการสำรวจค้นหา
3) ทกั ษะการวเิ คราะห์

3. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์

1. มีวนิ ัย
2. ใฝ่เรียนรู้
3. มุ่งมั่นในการทำงาน
กิจกรรมการเรยี นรู้
วธิ สี อนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5Es (Inquiry Method : 5E)
1.ขนั้ สรา้ งความสนใจ (Engagement)
1.1 ครทู บทวนความรู้เกย่ี วกับธาตแุ ละสารประกอบ โดยครยู กตวั อยา่ งสูตรเคมีของธาตุและ
สารประกอบบางชนดิ เช่น Mg S8 CuSO4 CO2 แล้วใหน้ กั เรยี นระบวุ ่าสารทก่ี ำหนดให้เป็นธาตหุ รือ
สารประกอบ

1.2 ครกู ระต้นุ ความสนใจโดยใช้คำถามเพ่ือนำเข้าสู่บทเรียน โดยถามวา่ นกั วิทยาศาสตร์
ทราบเกย่ี วกบั อัตราสว่ นโดยโมลของอะตอมธาตไุ ด้อย่างไร
(แนวคำตอบ: นกั เรียนตอบตามความเขา้ ใจ)

2. ขน้ั สำรวจค้นหา (Exploration)

2.1 ครูให้นักเรียนวิเคราะห์ข้อมูลในตาราง 4.5 เพื่อศึกษาอัตราส่วนโดยมวลของธาตุ
องค์ประกอบของสารประกอบคอปเปอร์ (II) ซัลไฟด์ แล้วใหน้ ักเรียนตอบคำถามชวนคิด

71

การทดลองท่ี มวลของทองแดง (g) มวลของกำมะถัน (g)

1 1.0 0.5

2 1.9 1.0

3 2.9 1.5

4 4.0 2.0

5 4.9 2.5

- ในการทดลองแต่ละคร้ัง อัตราสว่ นระหว่างมวลของทองแดงต่อมวลของกำมะถันมคี า่ เท่าใด และ

มีค่าเฉลีย่ เท่าใด

(แนวคำตอบ: อตั ราส่วนโดยมวลเทา่ กับ 2 : 1)

- อตั ราส่วนโดยโมลของทองแดงต่อกำมะถันทำปฏกิ ิริยาพอดีกนั เป็นสารประกอบคอปเปอร์ (II)

ซลั ไฟด์ มีคา่ เฉลี่ยเท่าใด

(แนวคำตอบ: อัตราส่วนโดยโมลเท่ากบั 1 : 1)

3. ข้ันอธิบายความรู้ (Explanation)

3.1 ครูและนกั เรียนร่วมกันอภิปรายและลงข้อสรปุ ว่า มวลของทองแดงท่ีทำปฏิกิรยิ ากบั

กำมะถัน เพิ่มขน้ึ ตามมวลของกำมะถัน โดยเมื่อคำนวณอัตราสว่ นระหว่างมวลของทองแดงกับ

กำมะถันแตล่ ะครง้ั มีค่าประมาณ 2 : 1 จึงกล่าวไดว้ ่าทองแดงทำปฏกิ ริ ยิ ากบั กำมะถนั ได้สารประกอบ

คอปเปอร์ (II) ซลั ไฟด์ ด้วยอัตราสว่ นโดยมวลเทา่ กับ 2 : 1

3.2 จากนั้นครูอธิบายเพิ่มเติมว่า อัตราส่วนโดยโมลของสารประกอบหน่ึงๆ จะมีค่าคงที่

เช่นเดยี วกบั อัตราสว่ นโดยมวล ซ่งึ การคำนวณอัตราสว่ นโดยโมลนเ้ี ป็นขนั้ ตอนสำคญั ในการหาสูตรเคมี

ของสารประกอบ

3.3 ครูใหค้ วามรวู้ า่ ถา้ ทำการสังเคราะห์สารประกอบคอปเปอร์ (II) ซลั ไฟด์ โดยใช้สารละลายท่ีมี

คอปเปอร์ (II) ซัลไฟด์ ทำปฏิกิริยากับสารละลายที่มีซัลไฟด์ไอออน จะไดอัตราส่วนโดยมวลของ

ทองแดง กับกำมะถันที่ทำปฏิกิริยาพอดีกันเท่ากับ 2 : 1 เช่นเดียวกัน จึงสรุปได้ว่าการเตรียมคอป

เปอร์ (II) ซัลไฟด์ ด้วยวิธีใดก็ตาม อัตราส่วนโดยมวลของทองแดงที่ทำปฏิกิริยาพอดีกับกำมะถันจะ

เป็น 2 : 1 เสมอ ซึง่ เป็นไปตามกฎสัดส่วนคงท่ี

3.4 ครูอธบิ ายเพิ่มเติมเกย่ี วกับวิธีการคำนวณรอ้ ยละโดยมวลของธาตอุ งค์ประกอบของสาร 1

โมเลกุล โดยแสดงตวั อยา่ งประกอบการอธิบาย โดยใชส้ ่ือ ICT ประเภท PowerPoint

4. ข้นั ขยายความเข้าใจ (Elaboration)

4.1 ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายความรู้ เร่ือง กฎสัดสว่ นคงท่ี จนนักเรียนเกิดความเข้าใจที่

ตรงกัน

4.2 ครูให้นักเรียนทำแบบฝึกหัด ในแบบฝึกหัดเคมีที่ เรื่อง กฎสัดส่วนคงที่และร้อยละโดย

มวลของธาตุ

72

5. ข้ันประเมนิ (Evaluation)
5.1 ครปู ระเมินการเรยี นร้ขู องนกั เรียนดังนี้

- การถามตอบในชั้นเรียน (โดยการถามนักเรยี นก่อนหลังจากนน้ั เรยี กชือ่ นักเรยี นเพือ่ ใหผ้ เู้ รียน
ตอบ)

- การทำแบบฝกึ หดั เรอื่ ง กฎสัดสว่ นคงที่และรอ้ ยละโดยมวลของธาตุ
- ครปู ระเมินพฤติกรรมโดยการสงั เกต จากการทำกิจกรรมร่วมกบั การเรียนของผ้เู รียน

ส่อื / อุปกรณ์ / แหลง่ การเรียนรู้
1. หนังสือเรียนรายวิชาวทิ ยาศาสตร์เพมิ่ เติมเคมี เล่ม 2 สสวท (ฉบบั ปรบั ปรุง พ.ศ. 2560)
2. แบบฝกึ หัด 4.4 เร่ือง กฎสัดสว่ นคงทีแ่ ละร้อยละโดยมวลของธาตุ
3. PowerPoint เรือ่ ง กฎสัดสว่ นคงที่และร้อยละโดยมวลของธาตุ

73

การวดั และประเมนิ ผลการเรยี นรู้

จดุ ประสงค์ วิธวี ัด เครือ่ งมือ เกณฑก์ ารประเมนิ
ร้อยละ 80 ผ่าน
ด้านความรู้ (K)
เกณฑ์
1. อธิบายความหมายกฎ - การตอบคำถาม - ถามตอบ
ร้อยละ 80 ผ่าน
สัดสว่ นคงทไี่ ด้ - Socrative เกณฑ์

ดา้ นทักษะ/กระบวนการ (P) ไดเ้ กณฑใ์ นระดับ
ดขี ึน้ ไป
2.คำนวณอัตราส่วนโดยมวล - ตรวจใบงาน - แบบประเมนิ

ของธาตุองค์ประกอบของ เร่อื ง กฎสัดส่วน แบบฝึกหดั /ใบ

สารประกอบตามกฎสัดส่วน คงทีแ่ ละร้อยละ งาน/ชนิ้ งาน

คงที่ โดยมวลของธาตุ

3.คำนวณมวลเป็นร้อยละของ

ธาตุองค์ประกอบ

ดา้ นคุณลักษณะ (A)

4. ทำงานร่วมกับผู้อื่นมีส่วน - สังเกต - แบบสังเกต

ร่วมในการแสดงความคิดเห็น พฤติกรรมการ พฤติกรรม

ภายในกลุ่ม ยอมรับฟังความ ทำงาน การทำงาน

คิดเห็นของผู้อื่น และ

รับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับ

มอบหมาย

74

75

76

แบบประเมินผลการทำแบบฝกึ หดั
คำชี้แจง ใหผ้ ู้ประเมินกรอกคะแนนในชอ่ งรายการทีป่ ระเมินโดยพจิ ารณาตามคำอธิบายคุณภาพที่
กำหนด โดยใส่ตวั เลข 1-3 ลงในชอ่ งทตี่ รงกบั ระดบั คะแนน
เกณฑก์ ารประเมิน ผเู้ รียนต้องได้คะแนนตงั้ แต่ 5 คะแนน จงึ ผ่านเกณฑ์

รายการประเมิน

เลข ช่อื -สกุล ความ ูถก ้ตองของเน้ือหา รวม คา่ สรปุ
ที่ ความคิดส ้รางสรรค์ เฉลยี่ คุณภาพ
ความตรง ่ตอเวลา

(3) (3) (3)

1 นายธญั พสิ ษิ ฐ์ สงิ หานิล
2 นายนนั ทิพฒั น์ จติ เพียร
3 นายพีรพัฒน์ อนิ ทะวงษ์
4 นายเจษฎาภรณ์ ปราบพินาศ
5 นายชนะชน ปักอนิ ทรยี ์
6 นายธนกร ศาลารกั ษ์
7 นายธนวชิ ญ์ บตุ รดี
8 นายนเรนทร์ฤทธิ์ โทสาลี
9 นายปรเมษฐ์ ศรเี กต
10 นายวรภัทร เบ้าแดง
11 นายสจั จะพงษ์ ไชยเดือน
12 น.ส.รตั นาภรณ์ จันเทพา
13 น.ส.อาทิมา ไพวงศา
14 น.ส.กมลวรรณ โหราฤทธิ์
15 น.ส.ศริ ินภา ศิริกาญจน์
16 น.ส.ขนิษฐา วีระบตุ ร
17 น.ส.อรนชิ หสั สา
18 น.ส.ธนารยี ์ วนั คาม
19 น.ส.แสนรัก ยอดไธสง
20 น.ส.ชญานิษฐ์ อินทรเกษม
21 น.ส.วชิ ญาภรณ์ สารกิ า

77

รายการประเมิน

เลข ชื่อ-สกุล ความ ูถก ้ตองของเน้ือหา รวม ค่า สรปุ
ท่ี ความคิดส ้รางสรรค์ เฉลี่ย คณุ ภาพ
ความตรง ่ตอเวลา

(3) (3) (3)

22 น.ส.อนัญญา ผาทอง
23 น.ส.ศภุ าพชิ ญ์ ศรเี ชยี งสา
24 น.ส.ศภุ รดา สกี ะมุท
25 น.ส.สพุ ชิ ฌา องั คศภุ ณิชย์
26 น.ส.กญั ญาณฐั ชูหนู
27 น.ส.กาญจนณ์ อร ผสมประโยชน์
28 น.ส.นรี ชา จนั ทรเสนา
29 น.ส.ปณุ ิกา พรหมสุข
30 น.ส.พทุ ธิชา อาสนานิ
31 น.ส.วนดิ า จรสั ฤทธ์ิ
32 น.ส.อลิศรา ฤทธฺจ์ รญู
33 น.ส.วิรยิ าพร จนั ทะราช
34 น.ส.อนญั ญา ผาทอง

ลงช่ือ...................................................ผปู้ ระเมนิ
(นางสาวกุลสตรี สัตถาผล)

............./.................../..............

78

เกณฑ์การให้คะแนนแบบประเมินแบบฝกึ หัด

รายการประเมนิ เกณฑ์การใหค้ ะแนน
1. ความถกู ต้อง
ของเน้ือหา 32 1
2. ความคิด
สรา้ งสรรค์ เนื้อหาสาระของผลงาน เนือ้ หาสาระของผลงาน เนือ้ หาสาระของผลงาน

3. ความตรงตอ่ ถูกต้องครบถ้วน ถูกต้องเปน็ สว่ นใหญ่ ถกู ต้องเปน็ บางส่วน
เวลา
ผลงานแสดงออกถึง ผลงานแสดงออกถึง ผลงานมีความน่าสนใจ

ความคิดสรา้ งสรรค์ ความคิดสร้างสรรค์ แตย่ งั ไม่มคี วามแปลก

แปลกใหมแ่ ละเปน็ แปลกใหม่แตไ่ ม่เปน็ ใหม่

ระบบ ระบบ

ส่งช้นิ งานภายในเวลาท่ี สง่ ชน้ิ งานชา้ กว่าเวลาท่ี สง่ ชน้ิ งานชา้ กวา่ เวลาท่ี

กำหนด กำหนด 1 วนั กำหนด 2 วนั ขึ้นไป

เกณฑ์การตัดสนิ คณุ ภาพ
0 - 2 คะแนน หมายถึง 0 (ปรับปรงุ )
3 - 4 คะแนน หมายถึง 1 (พอใช้)
5 - 7 คะแนน หมายถึง 2 (ดี)
8 - 9 คะแนน หมายถึง 3 (ดเี ย่ยี ม)

79

แบบประเมนิ พฤติกรรมระหว่างเรยี นตามคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์
คาํ ชแ้ี จง ใหผ้ ู้ประเมนิ กรอกคะแนน ในช่องทีต่ รงกับความเป็นจริง
เกณฑก์ ารประเมนิ ผ้เู รียนตอ้ งไดค้ ะแนนตง้ั แต่ 5 คะแนน จงึ ผ่านเกณฑ์

รายการประเมิน

เลขที่ ช่อื -สกุล ใ ่ฝเ ีรยน ู้ร รวม คา่ สรุป
มุ่งม่ันในการทำงาน เฉลย่ี คุณภาพ
1 นายธญั พสิ ษิ ฐ์ สงิ หานิล ทำงาน ่รวมกับ ู้ผ ื่อนไ ้ด
2 นายนนั ทิพัฒน์ จติ เพียร
3 นายพีรพฒั น์ อนิ ทะวงษ์ (3) (3) (3)
4 นายเจษฎาภรณ์ ปราบพนิ าศ
5 นายชนะชน ปักอินทรยี ์
6 นายธนกร ศาลารักษ์
7 นายธนวิชญ์ บตุ รดี
8 นายนเรนทร์ฤทธิ์ โทสาลี
9 นายปรเมษฐ์ ศรเี กต
10 นายวรภัทร เบ้าแดง
11 นายสัจจะพงษ์ ไชยเดอื น
12 น.ส.รัตนาภรณ์ จันเทพา
13 น.ส.อาทมิ า ไพวงศา
14 น.ส.กมลวรรณ โหราฤทธิ์
15 น.ส.ศิรินภา ศริ กิ าญจน์
16 น.ส.ขนิษฐา วีระบุตร
17 น.ส.อรนิช หัสสา
18 น.ส.ธนารยี ์ วนั คาม
19 น.ส.แสนรกั ยอดไธสง
20 น.ส.ชญานิษฐ์ อินทรเกษม
21 น.ส.วชิ ญาภรณ์ สารกิ า
22 น.ส.ลลิษา สทิ ธปิ ระชา

80

รายการประเมนิ

เลขท่ี ชือ่ -สกลุ ใ ่ฝเ ีรยน ู้ร รวม คา่ สรุป
มุ่งม่ันในการทำงาน เฉล่ยี คณุ ภาพ
ทำงาน ่รวมกับ ู้ผ ื่อนไ ้ด

(3) (3) (3)

23 น.ส.อนัญญา ผาทอง
24 น.ส.ศุภาพิชญ์ ศรเี ชียงสา
25 น.ส.ศุภรดา สีกะมุท
26 น.ส.สุพชิ ฌา องั คศุภณชิ ย์
27 น.ส.กญั ญาณฐั ชูหนู
28 น.ส.กาญจน์ณอร ผสมประโยชน์
29 น.ส.นรี ชา จนั ทรเสนา
30 น.ส.ปณุ กิ า พรหมสุข
31 น.ส.พทุ ธิชา อาสนานิ
32 น.ส.วนดิ า จรสั ฤทธ์ิ
33 น.ส.อลิศรา ฤทธ์ฺจรูญ
34 น.ส.วริ ยิ าพร จนั ทะราช

ลงชอ่ื ...................................................ผปู้ ระเมิน
(นางสาวกุลสตรี สตั ถาผล)
............./.................../..............

81

เกณฑ์การให้คะแนนการประเมนิ คณุ ลักษณะท่พี ึงประสงค์

รายการประเมิน 3 เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน 1
2

1. ใฝเ่ รียนรู้ ตงั้ ใจเรยี น สนใจเรียน ตั้งใจเรยี น สนใจเรียน ต้งั ใจเรยี น สนใจเรียน
กลา้ ซกั ถาม ปรากฎ กลา้ ซักถาม ปานกลาง กล้าซกั ถาม ไม่ชดั เจน
ชดั เจน

2. มุ่งมนั่ ในการ ตง้ั ใจและรบั ผิดชอบใน ตง้ั ใจและรบั ผิดชอบใน ตัง้ ใจและรับผิดชอบใน
ทำงาน
การปฏบิ ัติหน้าทท่ี ่ีได้รบั การปฏบิ ัตหิ นา้ ที่ที่ไดร้ บั การปฏบิ ตั ิหน้าที่ที่ไดร้ บั

มอบหมายใหส้ ำเรจ็ มอบหมายใหส้ ำเรจ็ มอบหมายให้สำเรจ็ ลุล่วง

ลุลว่ งทกุ ครัง้ ลุลว่ งเปน็ สว่ นใหญ่ เป็นบางครั้ง

3. ทำงานรว่ มกบั สามารถปฏบิ ตั หิ นา้ ทท่ี ี่ สามารถปฏิบตั ิหน้าท่ี สามารถปฏิบัติหน้าทท่ี ี่

ผอู้ ่ืนได้ ไดร้ บั มอบหมายร่วมกับ ท่ไี ดร้ ับมอบหมาย ได้รับมอบหมายรว่ มกับ
ผอู้ ื่นได้ไดส้ ำเรจ็ ลุลว่ ง รว่ มกับผู้อ่ืนไดไ้ ดส้ ำเร็จ ผ้อู ื่นได้ไดส้ ำเร็จลลุ ว่ ง
ทกุ คร้งั ลลุ ่วงเปน็ สว่ นใหญ่ เป็นบางครั้ง

เกณฑ์การตัดสินคณุ ภาพ หมายถงึ 0 (ปรับปรุง)
0 - 2 คะแนน หมายถึง 1 (พอใช)้
3 - 4 คะแนน หมายถึง 2 (ดี)
5 - 7 คะแนน หมายถึง 3 (ดเี ยย่ี ม)
8 - 9 คะแนน

82

แบบฝกึ หัด
เรอื่ ง กฎสดั สว่ นคงท่แี ละร้อยละโดยมวลของธาตุ

1. การทดลองแตล่ ะครัง้ อัตราส่วนระหวา่ งมวลของทองแดงตอ่ มวลของกำมะถนั มคี ่าเทา่ ใดและมี
คา่ เฉล่ียเท่าใด

การทดลองท่ี มวลของทองแดง (g) มวลของกำมะถนั อัตราส่วนโดยมวล
(g) ของ Cu : S

1 1.0 0.5

2 1.9 1.0

3 2.9 1.5

4 4.0 2.0

5 4.9 2.5

3. คารบ์ อน 1.20 g ทำปฏิกริ ิยากับแกส๊ ออกซิเจน 3.20 g ไดแ้ กส๊ ไมม่ ีสี ชนดิ หน่งึ แกส๊ ชนิดเดียวกันน้ี
สามารถเตรียมไดจ้ ากปฏิกิริยาระหว่างกรด HCl กับ CaCO3 ซึง่ วเิ คราะหแ์ ล้วพบวา่ แกส๊ ท่ีเกดิ ขึน้ 100
กรมั ประกอบดว้ ยคารบ์ อน 27.25 g ข้อมลู เหล่าน้ีเปน็ ไปตามกฎสัดสว่ นคงที่หรอื ไม่ เพราะเหตุใด

3. ในการเผาเหลก็ (Fe) 11.17 กรัม กำมะถัน (S) 9.00 กรัม พบว่ามีกำมะถันเหลอื อยู่ 2.59 กรัม จง
คำนวณอตั ราส่วนโดยมวล และอตั ราสว่ นโดยโมลของสารประกอบท่เี กดิ ขนึ้

83
4. ฟอรม์ าลดีไฮรป์ ระกอบด้วยธาตคุ ารบ์ อน (C) ไฮโดรเจน (H) และออกซเิ จน (O) ใช้มากใน
อตุ สาหกรรมพลาสติกและการดองสตั วถ์ ้าฟอร์มาลดไี ฮร์ 300 g มคี ารบ์ อนและไฮโดรเจนเปน็
องค์ประกอบ 120 g และ 20 g ตามลำดับ จงคำนวณร้อยละโดยมวลของธาตุองคป์ ระกอบแตล่ ะชนดิ
ในฟอร์มาลดไี ฮร์

5. จงคำนวณมวลเป็นกรมั ของออกซิเจนในแรค่ วอตซ์ (SiO2) และหนิ ปูน (CaCO3) อย่างละ 1.00
กโิ ลกรมั

6. จงคำนวณมวลเปน็ รอ้ ยละของธาตุแตล่ ะชนดิ ในสารทนิ (II)ฟูลออไรด์ (SnF2) ซ่ึงเป็นสว่ นผสมของยา
สีฟันบางชนิด

เฉลย แบบฝึกหดั 84
เรื่อง กฎสัดส่วนคงท่ีและร้อยละโดยมวลของธาตุ

1. การทดลองแต่ละคร้งั อัตราสว่ นระหว่างมวลของทองแดงตอ่ มวลของกำมะถันมีค่าเทา่ ใดและมี

ค่าเฉล่ียเทา่ ใด

การทดลองที่ มวลของทองแดง (g) มวลของกำมะถนั อัตราส่วนโดยมวล

(g) ของ Cu : S

1 1.0 0.5 2 : 1

2 1.9 1.0 2 : 1

3 2.9 1.5 2 : 1

4 4.0 2.0 2 : 1

5 4.9 2.5 2 : 1

3. คารบ์ อน 1.20 g ทำปฏิกริ ิยากบั แกส๊ ออกซเิ จน 3.20 g ได้แก๊สไม่มีสี ชนิดหนงึ่ แกส๊ ชนิดเดียวกนั น้ี

สามารถเตรยี มได้จากปฏิกริ ยิ าระหว่างกรด HCl กับ CaCO3 ซึง่ วิเคราะหแ์ ลว้ พบว่าแกส๊ ที่เกดิ ข้นึ 100
กรัม ประกอบดว้ ยคาร์บอน 27.25 g ข้อมลู เหล่านเ้ี ป็นไปตามกฎสดั สว่ นคงทห่ี รอื ไม่ เพราะเหตใุ ด

แก๊สไม่มสี ีชนดิ หนง่ึ เกดิ จาก C 1.20 g ทำาปฏกิ ริ ิยาพอดีกับ O 3.20 g

น่ันคอื แก๊สนี้มีอตั ราส่วนโดยมวลของ C : O = 1.20 : 3.20

= 1.00 : 2.67

แกส๊ ชนดิ นเ้ี ม่อื เตรียมจากปฏิกิรยิ าระหว่างกรดไฮโดรคลอริกกบั แคลเซียมคาร์บอเนต

พบว่า แก๊ส 100 g ประกอบด้วย C 27.25 g ดงั นัน้ จึงมี O 72.75 g

น่ันคือ อัตราส่วนโดยมวลของ C : O ในแก๊สน้ี = 27.25 : 72.75

= 1.000 : 2.670

ดังนน้ั อตั ราสว่ นโดยมวลของธาตุองคป์ ระกอบของสารประกอบชนดิ นมี้ ีค่าเท่ากนั แม้

จะเตรยี มดว้ ยวิธตี ่างกนั จงึ เป็นไปตามกฎ

3. ในการเผาเหล็ก (Fe) 11.17 กรัม กำมะถัน (S) 9.00 กรัม พบว่ามกี ำมะถันเหลอื อยู่ 2.59 กรัม จง

คำนวณอตั ราสว่ นโดยมวล และอัตราสว่ นโดยโมลของสารประกอบท่ีเกดิ ขน้ึ

เมอื่ เผาเหล็ก 11.17 g กับกำามะถัน 9.00 g มีกำามะถนั เหลอื อยู่ 2.59 g

กำามะถนั ท่ีใชเ้ ม่อื เกดิ ปฏิกิรยิ าเทา่ กับ 9.00 g – 2.59 g = 6.41 g

อตั ราส่วนโดยมวลของ Fe : S = 11.17 : 6.41

= 1.74 : 1.00

อัตราสว่ นโดยโมลของ Fe : S = 1.74 : 1.00
= 0.312 : 0.312 55.85 32.06

= 1.00 : 1.00

85

ดังนั้น สารประกอบท่ีเกดิ ข้นึ มีอตั ราสว่ นโดยมวลของ Fe : S เท่ากบั 1.74 : 1.00 และ

อัตราส่วนโดยโมลของ Fe : S เท่ากบั 1 : 1

4. ฟอรม์ าลดีไฮร์ประกอบด้วยธาตุคาร์บอน (C) ไฮโดรเจน (H) และออกซิเจน (O) ใช้มากใน

อุตสาหกรรมพลาสตกิ และการดองสตั ว์ถ้าฟอร์มาลดีไฮร์ 300 g มคี ารบ์ อนและไฮโดรเจนเป็น

องคป์ ระกอบ 120 g และ 20 g ตามลำดับ จงคำนวณร้อยละโดยมวลของธาตุองค์ประกอบแต่ละชนิด

ในฟอร์มาลดีไฮร์

รอ้ ยละโดยมวลของ C = 120 g x 100 = 40 g
300 g
ร้อยละโดยมวลของ H 20 g
ร้อยละโดยมวลของ O = 300 g x 100 = 6.7 g

= 100.0 – 40.00 – 6.7 = 53.3

5. จงคำนวณมวลเป็นกรมั ของออกซิเจนในแรค่ วอตซ์ (SiO2) และหนิ ปนู (CaCO3) อยา่ งละ 1.00
กิโลกรมั

มวลของ O ในแรค่ วอตซ์ 1.00 kg

มวลตอ่ โมลของ SiO2 = 60.08 g/mol

มวลของ O = 1000 g SiO2 x 1 mol SiO2 x 2 mol O x 16 g O
60.08 g SiO2 1 mol SiO2 1 mol O
= 532 g O

มวลของ O ในหนิ ปนู 1.00 kg

มวลต่อโมลของ CaCO3 = 100.09 g/mol

มวลของ O = 1000 g CaCO3 x 1 mol CaCO3 x 3 mol O x 16 g O
100.09 g CaCO3 1 mol CaCO3 1 mol O
= 479.6 g O

6. จงคำนวณมวลเป็นรอ้ ยละของธาตแุ ต่ละชนดิ ในสารทนิ (II) ฟูลออไรด์ (SnF2) ซ่ึงเป็นส่วนผสมของ

ยาสีฟันบางชนิด

ร้อยละโดยมวลของ Sn = 119 g x 100 = 76 g
157 g
38 g
รอ้ ยละโดยมวลของ F = 157 g x 100 = 27 g

86

แผนการจดั การเรียนร้ทู ี่ 5

โดยจัดกจิ กรรมการเรียนรู้ แบบสบื เสาะหาความรู้ 5E

รหสั วิชา ว 30222 รายวิชา เคมี 2 ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี 4

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 4 โมลและสูตรเคมี เวลา 15 ชั่วโมง

เร่อื ง สตู รเอมพริ ิคัลและสูตรโมเลกลุ เวลา 3 ช่ัวโมง

ภาคเรียนท่ี 2 ปีการศึกษา 2564 ผสู้ อน นางสาวกุลสตรี สัตถาผล

กลุ่มสาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนปทุมเทพวทิ ยาคาร

มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด
มาตรฐานการเรียนรู้ (สาระเพิม่ เติมเคมี)
ขอ้ 3 เขา้ ใจหลักการทำปฏิบัตกิ ารเคมี การวดั ปรมิ าณสาร หน่วยวดั และการเปลีย่ นหน่วย

การคำนวณปริมาณของสาร ความเข้มข้นของสารละลาย รวมทัง้ การบูรณาการความรู้และทกั ษะใน
การอธบิ ายปรากฏการณ์ในชวี ิตประจำวันและการแกป้ ญั หาทางเคมี

ตัวช้ีวัด
ม.4/8 คำนวณสตู รอย่างง่ายและสูตรโมเลกลุ ของสาร

ผลการเรยี นรู้
คำนวณสูตรอย่างง่ายและสตู รโมเลกุลของสาร

สาระสำคัญ
สูตรเคมีสามารถแสดงไดด้ ้วยสูตรเอมพิริคลั หรอื สตู รอย่างง่ายและสตู รโมเลกลุ ซ่ึงสูตรอย่าง

ง่าย คำนวณได้จากร้อยละโดยมวลและมวลอะตอมของธาตุองคป์ ระกอบ และถ้าทราบมวลโมเลกลุ
ของสารจะสามารถคำนวณสูตรโมเลกลุ ได้
จุดประสงค์การเรียนรู้ หลงั จบกจิ กรรมการจดั การเรียนรู้ นักเรยี นสามารถ
ดา้ นความรู้ (K)

1. อธิบายความหมายของสูตรอยา่ งง่าย และสตู รโมเลกลุ ของสาร

ดา้ นทกั ษะ/กรกะบวนการ (P)
2. คำนวณสูตรอย่างงา่ ยจากอัตราส่วนโดยโมลของธาตอุ งค์ประกอบ
3. คำนวณสตู รโมเลกลุ ของสารจากสตู รอย่างงา่ ยและมวลโมเลกลุ ของสาร

ดา้ นคณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์ (A)
4. ทำงานร่วมกับผู้อืน่ มสี ่วนร่วมในการแสดงความคดิ เหน็ ภายในกลมุ่ ยอมรับฟังความคิดเห็น
ของผู้อื่น และรบั ผดิ ชอบตอ่ หนา้ ทีท่ ี่ไดร้ บั มอบหมาย

87

สาระการเรยี นรู้

สูตรโมเลกุล (molecular formula) เป็นสตู รทแ่ี สดงจำนวนอะตอมของธาตุองคป์ ระกอบทมี่ ี
อยจู่ รงิ ใน 1 โมเลกลุ ของสาร เชน่ น้ำ มีสตู รโมเลกลุ เป็น H2O แสดงว่า 1 โมลประกอบด้วยไฮโดรเจน
2 อะตอม และออกซิเจน 1 อะตอม

สูตรอย่างง่ายหรือสูตรเอมพิริคัล (empirical formula) เป็นสูตรที่แสดงอัตราส่วนอย่างต่ำ
ของจำนวนอะตอมของธาตุที่เป็นองค์ประกอบ เช่น กลูโคส มีสูตรโมเลกุลเป็น C6H12O6 อัตราส่วน
ของจำนวนอะตอมหรือโมลของ C : H : O เทา่ กบั 1 : 2 : 1 กลูโคสจึงมสี ตู รเอมพิรคิ ัลเป็น CH2O
สมรรถนะ

1. ความสามารถในการสือ่ สาร
2. ความสามารถในการคิด

1) ทกั ษะการสงั เกต
2) ทกั ษะการสำรวจคน้ หา
3) ทักษะการวิเคราะห์
3. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์
1. มีวินยั
2. ใฝเ่ รยี นรู้
3. มุ่งมัน่ ในการทำงาน
กจิ กรรมการเรียนรู้
วธิ สี อนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5Es (Inquiry Method : 5E)
1.ขน้ั สร้างความสนใจ (Engagement)
1.1 ครูทบทวนความรเู้ ดิมที่เรยี นไปเมอ่ื ช่ัวโมงทแี่ ล้ว เรื่อง สตู รเคมี เช่น
- สูตรโครงสรา้ งคืออะไร พร้อมเขยี นตัวอย่างประกอบ
(แนวตอบ : สูตรโครงสร้าง คอื สูตรที่แสดงการจดั เรียงอะตอมของธาตุองคป์ ระกอบท่ีมอี ยจู่ ริงใน 1
โมเลกุลของสารนนั้ ตัวอย่างเชน่

1.2 ครนู ำอภปิ รายเพื่อเชื่อมโยงกฏสดั สว่ นคงทก่ี ับสูตรเคมี โดยใชค้ ำถามว่า อตั ราสว่ นโดย
โมล ของทองแดงกบั กำมะถนั ในสารประกอบคอปเปอร(์II)ซัลไฟด์ สัมพันธ์กับสตู รเคมี CuS อย่างไร

88

(แนวคำตอบ: จำนวนโมลของธาตใุ นอัตราสว่ นโดยโมลเท่ากับจำนวนอะตอมของธาตุในสูตรเคมี )

2. ข้ันสำรวจค้นหา (Exploration)

2.1 ครอู ธบิ ายโดยใช้ส่ือ ICT ประเภท PowerPoint โดยการให้ความรู้เกย่ี วกับ ความหมาย

ของสูตรอยา่ งง่ายหรือสตู รเอมพิรคิ ัลและสูตรโมเลกลุ พร้อมยกตวั อยา่ งประกอบการอธิบาย

2.2 ครใู ห้นกั เรียนพิจารณาสูตรโมเลกุลและสตู รเอมพิริคัลของสารบางชนิดในตาราง 4.6

แลว้ อภิปรายร่วมกันเก่ยี วกบั สูตรโมเลกลุ และสูตรเอมพริ คิ ัลของสารโคเวเลนต์และสารประกอบไอออ

นิก ซึ่งควรได้ข้อสรปุ ดังนี้

– สารโคเวเลนต์มที ้ังสูตรโมเลกุลและสตู รเอมพิริคลั ซง่ึ อาจเหมือนกนั หรือต่างกนั

- สารประกอบไอออนกิ มีแตส่ ูตรเอมพริ คิ ลั

- สารโคเวเลนต์บางชนดิ มสี ตู รโมเลกุลต่างกนั แต่มสี ูตรเอมพิริคัลเหมือนกัน

3. ขนั้ อธิบายความรู้ (Explanation)

3.1 ครอู ธิบายโดยใช้สอ่ื ICT ประเภท PowerPoint โดยการใหค้ วามรู้เกี่ยวกับ การคำนวณ

สูตรอยา่ งงา่ ยหรือสตู รเอมพิริคลั และสตรู โมเลกุลพร้อมยกตัวอยา่ งประกอบการอธบิ าย เช่น

- การหาสตู รเอมพิริคัล

- การหาสตู รโมเลกุล

3.2 ครูให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับการคำนวณมวลเป็นร้อยละจากสูตร และการ

คำนวณสูตรเอมพิริคัลและสูตรโมเลกลุ โดยยกตัวอย่างคำถาม เชน่

- จงคำนวณหาสูตรเอมพิริคลั ของสารประกอบที่ประกอบดว้ ยธาตตุ า่ ง ๆ ดงั น้ี

โพแทสเซียมร้อยละ 31.90 โดยมวล คลอรีนร้อยละ 28.93 โดยมวล และออกซิเจนร้อยละ 39.17

โดยมวล และ ถา้ สารประกอบชนิดน้มี วลโมเลกุล 271.5 จงหาสตู รโมเลกุลของสารประกอบน้ี

(แนวตอบ : อัตราส่วน K : Cl : O

31.90 : 28.93 : 39.17 โดยมวล

31.90 : 28.93 : 39.17 โดยโมล
39 35.5 16 โดยโมล
0.818 : 0.815 : 2.448

0.818 : 0.815 : 2.448 โดยโมล
โดยมวล
0.815 0.815 0.815

1: 1 : 3

ดังนนั้ สตู รเอมพิรคิ ัลของสารประกอบน้ี คอื KClO3
มวลโมเลกุล = (มวลของสูตรเอมพิริคลั ) × n

271.5 = (KClO3)n
271.5 = (39 + 35.5 + 48)n

271.5 = 90.5n

89

n=3
ดงั น้ัน สตู รโมเลกุลของสารประกอบน้ี คือ K3Cl3O9
4. ข้นั ขยายความเข้าใจ (Elaboration)

4.1 ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายความรู้ เร่ือง สูตรเอมพริ ิคัลและสูตรโมเลกุล จนนักเรยี น
เกิดความเข้าใจท่ีตรงกนั

4.2 ครใู ห้นักเรียนทำแบบฝึกหดั ในแบบฝึกหัดเคมีที่ เร่ือง สตู รเอมพิรคิ ัลและสตู รโมเลกุล
5. ขั้นประเมิน (Evaluation)

5.1 ครูประเมินการเรยี นรขู้ องนกั เรียนดังน้ี
- การถามตอบในช้ันเรยี น (โดยการถามนักเรยี นก่อนหลังจากนนั้ เรยี กชื่อนกั เรียนเพื่อใหผ้ ้เู รยี น
ตอบ)
- การทำแบบฝกึ หัด เร่อื ง สตู รเอมพิรคิ ลั และสตู รโมเลกลุ
- ครปู ระเมินพฤติกรรมโดยการสังเกต จากการทำกจิ กรรมร่วมกับการเรียนของผเู้ รยี น
ส่ือ / อุปกรณ์ / แหล่งการเรียนรู้

1. หนงั สือเรยี นรายวิชาวิทยาศาสตรเ์ พ่ิมเติมเคมี เล่ม 2 สสวท (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560)
2. แบบฝกึ หดั เร่ือง สตู รเอมพริ คิ ัลและสตู รโมเลกลุ
3. PowerPoint เร่ือง สูตรเอมพริ คิ ลั และสูตรโมเลกุล

90

การวัดและประเมินผลการเรียนรู้

จุดประสงค์ วิธีวัด เคร่อื งมอื เกณฑ์การประเมนิ
รอ้ ยละ 80 ผ่าน
ด้านความรู้ (K)
เกณฑ์
1. อธิบายความหมายของ - การตอบคำถาม - ถามตอบ
รอ้ ยละ 80 ผ่าน
สูตรอย่างง่าย และสูตรโมเลกุล - Socrative เกณฑ์

ของสาร ได้เกณฑใ์ นระดับ
ดีข้นึ ไป
ด้านทักษะ/กระบวนการ (P)

2. คำนวณสูตรอย่างง่ายจาก - ตรวจใบงาน - แบบประเมิน

อัตราส่วนโดยโมลของธาตุ เร่ือง สตู รเอมพริ ิ แบบฝกึ หดั /ใบ

องค์ประกอบ คลั และสตู ร งาน/ชิน้ งาน

3. คำนวณสูตรโมเลกุลของสาร โมเลกลุ

จากสูตรอย่างง่ายและมวล

โมเลกุลของสาร

ดา้ นคณุ ลกั ษณะ (A) - แบบสงั เกต
4. ทำงานร่วมกับผู้อื่นมีส่วน - สังเกต

ร่วมในการแสดงความคิดเห็น พฤติกรรมการ พฤติกรรม

ภายในกลุ่ม ยอมรับฟังความ ทำงาน การทำงาน

คิดเห็นของผู้อื่น และ

รับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับ

มอบหมาย

91

92

93

แบบประเมินผลการทำแบบฝกึ หดั
คำชี้แจง ใหผ้ ู้ประเมินกรอกคะแนนในชอ่ งรายการทีป่ ระเมินโดยพจิ ารณาตามคำอธิบายคุณภาพที่
กำหนด โดยใส่ตวั เลข 1-3 ลงในชอ่ งทตี่ รงกบั ระดบั คะแนน
เกณฑก์ ารประเมิน ผเู้ รียนต้องได้คะแนนตงั้ แต่ 5 คะแนน จงึ ผ่านเกณฑ์

รายการประเมิน

เลข ช่อื -สกุล ความ ูถก ้ตองของเน้ือหา รวม คา่ สรปุ
ที่ ความคิดส ้รางสรรค์ เฉลยี่ คุณภาพ
ความตรง ่ตอเวลา

(3) (3) (3)

1 นายธญั พสิ ษิ ฐ์ สงิ หานิล
2 นายนนั ทิพฒั น์ จติ เพียร
3 นายพีรพัฒน์ อนิ ทะวงษ์
4 นายเจษฎาภรณ์ ปราบพินาศ
5 นายชนะชน ปักอนิ ทรยี ์
6 นายธนกร ศาลารกั ษ์
7 นายธนวชิ ญ์ บตุ รดี
8 นายนเรนทร์ฤทธิ์ โทสาลี
9 นายปรเมษฐ์ ศรเี กต
10 นายวรภัทร เบ้าแดง
11 นายสจั จะพงษ์ ไชยเดือน
12 น.ส.รตั นาภรณ์ จันเทพา
13 น.ส.อาทิมา ไพวงศา
14 น.ส.กมลวรรณ โหราฤทธิ์
15 น.ส.ศริ ินภา ศิริกาญจน์
16 น.ส.ขนิษฐา วีระบตุ ร
17 น.ส.อรนชิ หสั สา
18 น.ส.ธนารยี ์ วนั คาม
19 น.ส.แสนรัก ยอดไธสง
20 น.ส.ชญานิษฐ์ อินทรเกษม
21 น.ส.วชิ ญาภรณ์ สารกิ า

94

รายการประเมิน

เลข ชื่อ-สกุล ความ ูถก ้ตองของเน้ือหา รวม ค่า สรปุ
ท่ี ความคิดส ้รางสรรค์ เฉลี่ย คณุ ภาพ
ความตรง ่ตอเวลา

(3) (3) (3)

22 น.ส.อนัญญา ผาทอง
23 น.ส.ศภุ าพชิ ญ์ ศรเี ชยี งสา
24 น.ส.ศภุ รดา สกี ะมุท
25 น.ส.สพุ ชิ ฌา องั คศภุ ณิชย์
26 น.ส.กญั ญาณฐั ชูหนู
27 น.ส.กาญจนณ์ อร ผสมประโยชน์
28 น.ส.นรี ชา จนั ทรเสนา
29 น.ส.ปณุ ิกา พรหมสุข
30 น.ส.พทุ ธิชา อาสนานิ
31 น.ส.วนดิ า จรสั ฤทธ์ิ
32 น.ส.อลิศรา ฤทธฺจ์ รญู
33 น.ส.วิรยิ าพร จนั ทะราช
34 น.ส.อนญั ญา ผาทอง

ลงช่ือ...................................................ผปู้ ระเมนิ
(นางสาวกุลสตรี สัตถาผล)

............./.................../..............

95

เกณฑ์การให้คะแนนแบบประเมินแบบฝกึ หัด

รายการประเมนิ เกณฑ์การใหค้ ะแนน
1. ความถกู ต้อง
ของเน้ือหา 32 1
2. ความคิด
สรา้ งสรรค์ เนื้อหาสาระของผลงาน เนือ้ หาสาระของผลงาน เนือ้ หาสาระของผลงาน

3. ความตรงตอ่ ถูกต้องครบถ้วน ถูกต้องเปน็ สว่ นใหญ่ ถกู ต้องเปน็ บางส่วน
เวลา
ผลงานแสดงออกถึง ผลงานแสดงออกถึง ผลงานมีความน่าสนใจ

ความคิดสรา้ งสรรค์ ความคิดสร้างสรรค์ แตย่ งั ไม่มคี วามแปลก

แปลกใหมแ่ ละเปน็ แปลกใหม่แตไ่ ม่เปน็ ใหม่

ระบบ ระบบ

ส่งช้นิ งานภายในเวลาท่ี สง่ ชน้ิ งานชา้ กว่าเวลาท่ี สง่ ชน้ิ งานชา้ กวา่ เวลาท่ี

กำหนด กำหนด 1 วนั กำหนด 2 วนั ขึ้นไป

เกณฑ์การตัดสนิ คณุ ภาพ
0 - 2 คะแนน หมายถึง 0 (ปรับปรงุ )
3 - 4 คะแนน หมายถึง 1 (พอใช้)
5 - 7 คะแนน หมายถึง 2 (ดี)
8 - 9 คะแนน หมายถึง 3 (ดเี ย่ยี ม)

96

แบบประเมนิ พฤติกรรมระหว่างเรยี นตามคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์
คาํ ชแ้ี จง ใหผ้ ู้ประเมนิ กรอกคะแนน ในช่องทีต่ รงกับความเป็นจริง
เกณฑก์ ารประเมนิ ผ้เู รียนตอ้ งไดค้ ะแนนตง้ั แต่ 5 คะแนน จงึ ผ่านเกณฑ์

รายการประเมิน

เลขที่ ช่อื -สกุล ใ ่ฝเ ีรยน ู้ร รวม คา่ สรุป
มุ่งม่ันในการทำงาน เฉลย่ี คุณภาพ
1 นายธญั พสิ ษิ ฐ์ สงิ หานิล ทำงาน ่รวมกับ ู้ผ ื่อนไ ้ด
2 นายนนั ทิพัฒน์ จติ เพียร
3 นายพีรพฒั น์ อนิ ทะวงษ์ (3) (3) (3)
4 นายเจษฎาภรณ์ ปราบพนิ าศ
5 นายชนะชน ปักอินทรยี ์
6 นายธนกร ศาลารักษ์
7 นายธนวิชญ์ บตุ รดี
8 นายนเรนทร์ฤทธิ์ โทสาลี
9 นายปรเมษฐ์ ศรเี กต
10 นายวรภัทร เบ้าแดง
11 นายสัจจะพงษ์ ไชยเดอื น
12 น.ส.รัตนาภรณ์ จันเทพา
13 น.ส.อาทมิ า ไพวงศา
14 น.ส.กมลวรรณ โหราฤทธิ์
15 น.ส.ศิรินภา ศริ กิ าญจน์
16 น.ส.ขนิษฐา วีระบุตร
17 น.ส.อรนิช หัสสา
18 น.ส.ธนารยี ์ วนั คาม
19 น.ส.แสนรกั ยอดไธสง
20 น.ส.ชญานิษฐ์ อินทรเกษม
21 น.ส.วชิ ญาภรณ์ สารกิ า
22 น.ส.ลลิษา สทิ ธปิ ระชา

97

รายการประเมิน

เลขท่ี ช่ือ-สกุล ใ ่ฝเ ีรยน ู้ร รวม คา่ สรุป
มุ่งม่ันในการทำงาน เฉลี่ย คณุ ภาพ
ทำงาน ่รวมกับ ู้ผ ื่อนไ ้ด

(3) (3) (3)

23 น.ส.อนัญญา ผาทอง
24 น.ส.ศุภาพิชญ์ ศรีเชียงสา
25 น.ส.ศภุ รดา สกี ะมทุ
26 น.ส.สุพิชฌา องั คศุภณชิ ย์
27 น.ส.กญั ญาณัฐ ชูหนู
28 น.ส.กาญจน์ณอร ผสมประโยชน์
29 น.ส.นรี ชา จันทรเสนา
30 น.ส.ปุณิกา พรหมสขุ
31 น.ส.พทุ ธชิ า อาสนานิ
32 น.ส.วนิดา จรัสฤทธ์ิ
33 น.ส.อลศิ รา ฤทธ์จฺ รูญ
34 น.ส.วริ ิยาพร จนั ทะราช

ลงชื่อ...................................................ผปู้ ระเมิน
(นางสาวกลุ สตรี สตั ถาผล)
............./.................../..............