แผนวิชาเคมี 2

98

เกณฑ์การให้คะแนนการประเมนิ คณุ ลักษณะท่พี ึงประสงค์

รายการประเมิน 3 เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน 1
2

1. ใฝเ่ รียนรู้ ตงั้ ใจเรยี น สนใจเรียน ตั้งใจเรยี น สนใจเรียน ต้งั ใจเรยี น สนใจเรียน
กลา้ ซกั ถาม ปรากฎ กลา้ ซักถาม ปานกลาง กล้าซกั ถาม ไม่ชดั เจน
ชดั เจน

2. มุ่งมนั่ ในการ ตง้ั ใจและรบั ผิดชอบใน ตง้ั ใจและรบั ผิดชอบใน ตัง้ ใจและรับผิดชอบใน
ทำงาน
การปฏบิ ัติหน้าทท่ี ่ีได้รบั การปฏบิ ัตหิ นา้ ที่ที่ไดร้ บั การปฏบิ ตั ิหน้าที่ที่ไดร้ บั

มอบหมายใหส้ ำเรจ็ มอบหมายใหส้ ำเรจ็ มอบหมายให้สำเรจ็ ลุล่วง

ลุลว่ งทกุ ครัง้ ลุลว่ งเปน็ สว่ นใหญ่ เป็นบางครั้ง

3. ทำงานรว่ มกบั สามารถปฏบิ ตั หิ นา้ ทท่ี ี่ สามารถปฏิบตั ิหน้าท่ี สามารถปฏิบัติหน้าทท่ี ี่

ผอู้ ่ืนได้ ไดร้ บั มอบหมายร่วมกับ ท่ไี ดร้ ับมอบหมาย ได้รับมอบหมายรว่ มกับ
ผอู้ ื่นได้ไดส้ ำเรจ็ ลุลว่ ง รว่ มกับผู้อ่ืนไดไ้ ดส้ ำเร็จ ผ้อู ื่นได้ไดส้ ำเร็จลลุ ว่ ง
ทกุ คร้งั ลลุ ่วงเปน็ สว่ นใหญ่ เป็นบางครั้ง

เกณฑ์การตัดสินคณุ ภาพ หมายถงึ 0 (ปรับปรุง)
0 - 2 คะแนน หมายถึง 1 (พอใช)้
3 - 4 คะแนน หมายถึง 2 (ดี)
5 - 7 คะแนน หมายถึง 3 (ดเี ยย่ี ม)
8 - 9 คะแนน

แบบฝกึ หดั 99
เร่อื ง สตู รเอมพริ ิคัลและสูตรโมเลกุล

1. เมอ่ื ฟอสฟอรสั (P) 9.29 กรมั เกิดการเผาไหม้จะได้สารประกอบออกไซด์หนัก 21.29 กรัม จงหา
สตรู เอมพิริคลั ของสารประกอบออกไซด์

2. สารประกอบชนิดหนึง่ ประกอบดว้ ยธาตุคารบ์ อน (C) ไฮโดรเจน (H) และออกซิเจน (O) เท่าน้ัน
จากการวเิ คราะห์พบวา่ มคี าร์บอนร้อยละ 48.83 และไฮโดรเจนรอ้ ยละ 8.12 โดยมวล จงหาสตรู เอมพิ
ริคัลของสารประกอบน้ี

100

3. สารประกอบชนดิ หนงึ่ ประกอบดว้ ยกำมะถัน (S) และไนโตรเจน (N) เทา่ นัน้ ถา้ สารประกอบนี้ มี
กำมะถนั เป็นองคป์ ระกอบร้อยละ 69.60 โดยมวล และมมี วลโมเลกลุ เทา่ กบั 184 จงหา สตูรโมเลกุล
ของสารประกอบนี้

101

เฉลย แบบฝึกหัด
เร่ือง สูตรเอมพิรคิ ลั และสูตรโมเลกลุ

1. เม่อื ฟอสฟอรัส (P) 9.29 กรมั เกดิ การเผาไหมจ้ ะได้สารประกอบออกไซดห์ นัก 21.29 กรัม จงหา

สตรู เอมพริ ิคลั ของสารประกอบออกไซด์

หามวลของ O

จากโจทย์เมือ่ เผาฟอสฟอรสั 9.29 g ไดส้ ารประกอบออกไซด์ 21.29 g

ดังน้ัน มวลของ O = 21.29 – 9.29 = 12.00 g

อัตราส่วน P:O

9.29 : 12.00 โดยมวล

9.29 : 12.00 โดยโมล
โดยโมล
30.97 16.00

0.300 : 0.750

0.300 : 0.750 โดยโมล
โดยมวล
0.300 0.300

2: 5

ดงั น้ัน สูตรเอมพริ ิคลั ของสารประกอบนี้ คือ P2O5

2. สารประกอบชนิดหน่งึ ประกอบดว้ ยธาตุคารบ์ อน (C) ไฮโดรเจน (H) และออกซเิ จน (O) เท่าน้นั

จากการวเิ คราะห์พบว่ามคี าร์บอนรอ้ ยละ 48.83 และไฮโดรเจนรอ้ ยละ 8.12 โดยมวล จงหาสตรู เอมพิ

ริคัลของสารประกอบนี้

อตั ราสว่ น C:H:O

48.83 : 8.12 : 43.05 โดยมวล

48.83 : 8.12 : 43.05 โดยโมล
12 1 16 โดยโมล
4.07 : 8.12 : 2.69

4.07 : 8.12 : 2.69 โดยโมล
โดยมวล
2.69 2.69 2.69

3: 6 : 2

ดังนนั้ สูตรเอมพิริคัลของสารประกอบน้ี คอื C3H6O2

102

3. สารประกอบชนิดหนงึ่ ประกอบดว้ ยกำมะถัน (S) และไนโตรเจน (N) เท่านนั้ ถา้ สารประกอบนี้ มี

กำมะถนั เปน็ องคป์ ระกอบร้อยละ 69.60 โดยมวล และมมี วลโมเลกุลเทา่ กบั 184 จงหา สตรู โมเลกลุ

ของสารประกอบน้ี

อัตราสว่ น S:N

69.60 : 30.40 โดยมวล

69.60 : 30.40 โดยโมล
โดยโมล
32 12

2.71 : 2.71

2.71 : 2.71 โดยโมล
โดยมวล
2.71 2.71

1: 1

ดงั นั้น สูตรเอมพิริคลั ของสารประกอบนี้ คอื SN

มวลโมเลกุล = (มวลของสตู รเอมพิรคิ ลั ) × n

184 = (SN)n

184 = (32 + 14)n

184 = 46n

n=4

ดังน้นั สตู รโมเลกลุ ของสารประกอบน้ี คือ S4N4

103

แผนการจดั การเรยี นรูท้ ่ี 6

โดยจดั กิจกรรมการเรียนรู้ แบบสืบเสาะหาความรู้ 5E

รหัสวชิ า ว 30222 รายวชิ า เคมี 2 ชัน้ มัธยมศึกษาปีที่ 4

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 5 สารละลาย เวลา 18 ช่ัวโมง

เร่อื ง ความเข้มข้นของสารละลายในหน่วยรอ้ ยละ เวลา 2 ชั่วโมง

ภาคเรียนที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564 ผูส้ อน นางสาวกุลสตรี สตั ถาผล

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นปทุมเทพวทิ ยาคาร

มาตรฐานการเรยี นรแู้ ละตัวช้วี ัด
มาตรฐานการเรียนรู้ (สาระเพิ่มเตมิ เคมี)
ข้อ 3 เขา้ ใจหลักการทำปฏิบัติการเคมี การวัดปริมาณสาร หนว่ ยวัดและการเปลี่ยนหน่วย

การคำนวณปริมาณของสาร ความเขม้ ขน้ ของสารละลาย รวมทัง้ การบรู ณาการความรูแ้ ละทกั ษะใน
การอธบิ ายปรากฏการณ์ในชีวติ ประจำวันและการแกป้ ญั หาทางเคมี

ตัวชวี้ ัด
ม.4/9 คำนวณความเข้มข้นของสารละลายในหน่วยต่าง ๆ

ผลการเรียนรู้
คำนวณความเข้มข้นของสารละลายในหนว่ ยตา่ ง ๆ

สาระสำคัญ
สารทีพ่ บในชวี ติ ประจำวนั จำนวนมากอยู่ในรูปของสารละลาย การบอกปริมาณของสารใน

สารละลายสามารถบอกเปน็ ความเขม้ ขน้ ในหน่วยร้อยละ ส่วนในล้านส่วนส่วนในพนั ล้านส่วน โมลารติ ี
โมแลลิตีและเศษส่วนโมล
จุดประสงคก์ ารเรียนรู้ หลังจบกจิ กรรมการจัดการเรียนรู้ นักเรยี นสามารถ
ด้านความรู้ (K)

1. อธิบายความหมายของหนว่ ยความเข้มข้นของสารละลายในหน่วยรอ้ ยละ
ดา้ นทักษะ/กรกะบวนการ (P)

2. คำนวณความเข้มขน้ ของสารละลายในหน่วยร้อยละ
ด้านคณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ (A)

3. ทำงานรว่ มกับผู้อน่ื มสี ว่ นร่วมในการแสดงความคิดเหน็ ภายในกลมุ่ ยอมรบั ฟังความคิดเห็น
ของผู้อื่น และรบั ผดิ ชอบต่อหนา้ ทท่ี ่ไี ดร้ บั มอบหมาย

104

สาระการเรียนรู้

รอ้ ยละ (percents) เป็นการระบุปรมิ าณของตัวถูกละลายในสารละลายทง้ั หมด 100 ส่วน
แบ่งออกเป็น

1. รอ้ ยละโดยมวล (w/w) หมายถึง มวลของตัวถูกละลายตอ่ มวลของสารละลาย
100 หนว่ ย มกั ใช้กับตวั ถกู ละลายทีเ่ ป็นของแข็ง

2. รอ้ ยละโดยปริมาตร (v/v) หมายถึง ปรมิ าตรของตัวถกู ละลายตอ่ ปริมาตรท้งั หมด
ของสารละลาย 100 หน่วย มักใช้กับตวั ถูกละลายและตวั ทำละลายท่ีเปน็ ของเหลว

3. ร้อยละโดยมวลต่อปริมาตร (w/v) หมายถึงมวลของตวั ถูกละลายในสารละลายทง้ั หมด
100 หนว่ ยปรมิ าตรหนว่ ยชนิดนมี้ กั ใชก้ ับสารละลายท่ีตวั ถูกละลายเปน็ ของแข็งละลายในตวั ทำละลาย
ทเี่ ป็นของเหลวเช่น สารละลาย NaOH เขม้ ข้นร้อยละ 10 โดยมวลต่อปรมิ าตร หมายความวา่ ใน
สารละลายมีปรมิ าตร 100 cm3 มี NaOH ละลายอยู่ 10 กรัม
สมรรถนะ

1. ความสามารถในการสือ่ สาร
2. ความสามารถในการคดิ

1) ทกั ษะการสงั เกต
2) ทักษะการสำรวจค้นหา
3) ทกั ษะการวิเคราะห์
3. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
คุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์
1. มวี นิ ัย
2. ใฝ่เรียนรู้
3. มุ่งมัน่ ในการทำงาน
กจิ กรรมการเรียนรู้
วธิ สี อนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5Es (Inquiry Method : 5E)
1.ข้ันสร้างความสนใจ (Engagement)
1.1 ครใู ห้นกั เรียนทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี น เร่ือง สารละลาย
1.2 ครูช้ีแจงจุดประสงค์ในการเรียนรู้ อธิบายถึงวิธีการ ขั้นตอนการเรียนรู้ การวัด
และประเมินผลการเรียนรู้ด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบร่วมมือ เทคนคิ STAD
1.3 ครูทบทวนความรเู้ ดิมของนักเรยี นโดยใช้คำถาม ดงั น้ี
- สารละลายคอื อะไร

105

(แนวตอบ : ของผสมเนอ้ื เดยี วล้วน ซึง่ ประกอบด้วยสารตา่ งชนิดกนั ตั้งแต่ ๒ ชนดิ ขนึ้ ไป แผ่
กระจายออกเปน็ อนุภาคเล็ก ๆ ผสมรวมกนั อยู่อยา่ งสมำ่ เสมอ โดยไม่มีปฏกิ ิริยาเคมเี กดิ ข้ึน)

- ตวั ทำละลายคืออะไร
(แนวตอบ : สารท่มี ีความสามารถในการทำให้สารอ่นื ๆ ละลายได้ โดยไมท่ ำปฏกิ ริ ิยาเคมี)

- ตัวละลายคืออะไร
(แนวตอบ : สารทถ่ี ูกตวั ทำละลายทำให้ละลาย)

1.4 นกั เรยี นแบง่ กลมุ่ กล่มุ ละ 4-5 คน ตามความเหมาะสม
1.5 ครูแสดงตวั อย่างรูปหรอื แกว้ ที่ใส่นำ้ แดง 3 แก้ว ต่อไปน้ี
1) น้ำแดงเตม็ แก้ว 2) น้ำแดงครึง่ แก้ว 3) น้ำแดงผสมนำ้ เตม็ แก้ว ดังรปู

1.6 ครตู ั้งคำถามว่า น้ำแดงทัง้ 3 แกว้ เป็นสารบรสิ ุทธหิ์ รือสารละลาย ซึ่งควรไดค้ ำตอบว่าน้ำ

แดงทั้ง 3 แก้วเป็นสารละลาย จากนั้นครูให้นักเรียนเปรียบเทียบความเข้มข้นและปริมาตรของ

น้ำแดงท้งั 3 แกว้

1.7 ครูใหน้ ักเรียนอภิปรายรว่ มกนั เกี่ยวกับความหมายของความเขม้ ข้น เพื่อใหไ้ ด้ข้อสรุปว่า

ความเข้มข้นของสารละลายส่วนใหญ่เป็นอัตราส่วนของปริมาณตัวละลายต่อปริมาณสารละลาย

จากน้นั ใช้คำถามว่า นักเรียนทราบหน่วยความเข้มข้นใดบ้าง

(แนวตอบ : หน่วยรอ้ ยละ)

1.8 ครทู บทวนความหมายของความเขม้ ข้นของสารละลายในหนว่ ยร้อยละ ท้งั

ร้อยละโดยมวล (w/w) = มวลของตัวละลาย x 100%
มวลของสารละลาย
ปรมิ าตรของตัวละลาย
ร้อยละโดยปริมาตร (v/v) = ปรมิ าตรของสารละลาย x 100%

รอ้ ยละโดยมวลต่อปริมาตร (w/v) = มวลของตวั ละลาย x 100%
ปริมาตรของสารละลาย
โดยใช้สื่อ ICT ประเภท PowerPoint เรื่อง สารละลาย จากนั้นครูยกตัวอย่างสารละลายที่พบใน

ชีวิตประจำวันเช่น แอลกอฮอล์เข้มข้นร้อยละ 70 โดยปริมาตร แล้วให้นักเรียนระบุชนิดและปริมาณ

ของตวั ละลายและตวั ทำละลาย

(แนวตอบ : ในสารละลาย 100 มลิ ลิลติ ร ตัวละลายคือ นำ้ ปรมิ าตร 30 มลิ ลิลิตร และ

106

ตวั ทำละลายคือ แอลกอฮอลป์ ริมาตร 70 มิลลิลติ ร)

1.9 ครูยกตวั อยา่ งการคำนวณโจทย์

ตัวอย่างที่ 1 คำนวณความเข้มข้นเป็นร้อยละโดยมวลของสารละลายโซเดียมคลอไรด์ (NaCl) 50.0

กรมั ในน้ำ 200.0 กรมั

ร้อยละโดยมวลของสารละลาย Nacl = มวลของ NaCl (g) x 100%
มวลของสารละลาย (g)

= 50.0 g NaCl x 100%
(50.0+200.0) g Soln

= 20%
ดงั น้ัน สารละลายโซเดียมคลอไรดม์ ีความเขม้ ขน้ ร้อยละ 20 โดยมวล (w/w)
2 ขนั้ กจิ กรรมกลุม่ หรือศกึ ษากลุ่มยอ่ ย (Team Study)

2.1 ครูใหน้ กั เรียนเขา้ กลุม่ ตามทจ่ี ดั ไวเ้ รียบร้อยแลว้ ประกอบด้วยคนเก่ง 1 คน ปานกลาง 2–

3 คน และอ่อน 1 คน

2.2 ครูให้นักเรยี นทำใบงาน เรื่องความเข้มข้นของสารละลายในหน่วยร้อยละ เมื่อสมาชิกใน
กลุ่มทำแบบฝึกทักษะเสร็จให้ตรวจคำตอบจากเฉลยพร้อมกัน หากมีข้อผิดให้ปรึกษากันในกลุ่มก่อน

ถ้าทำไมไ่ ดใ้ หป้ รึกษาครแู ล้วแก้ไขคำตอบให้ถกู ต้อง ทบทวนจนแนใ่ จว่าสมาชกิ ทุกคนในกลมุ่ สามารถที่

จะตอบคำถามและอธิบายคำตอบได้ทุกคำถามในใบงาน เพื่อเป็นการเตรียมสมาชิกให้พร้อมสำหรับ

การทำแบบทดสอบยอ่ ยท่ี 1 ความเขม้ ข้นของสารละลายในหน่วยร้อยละ
2.3 ครูคอยสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่มของนักเรียน ขณะที่นักเรียนทำกิจกรรม

พร้อมท้งั คอยอธบิ ายและให้คำแนะนำเพิม่ เตมิ ส่วนท่ีนักเรียนไม่เขา้ ใจ

2.4 ครแู ละนกั เรยี นร่วมกนั สรุปเก่ยี วกบั ความเข้มข้นของสารละลายในหน่วยร้อยละวา่ ร้อย
ละ (percents) เป็นการระบุปริมาณของตวั ถูกละลายในสารละลายท้ังหมด 100 ส่วน แบ่งออกเป็น

1. รอ้ ยละโดยมวล (w/w) หมายถงึ มวลของตัวถกู ละลายต่อมวลของสารละลาย
100 หน่วย มักใชก้ ับตัวถกู ละลายท่ีเป็นของแข็ง

2. ร้อยละโดยปริมาตร (v/v) หมายถึง ปริมาตรของตัวถูกละลายต่อปริมาตรทั้งหมดของ
สารละลาย 100 หนว่ ย มกั ใชก้ บั ตัวถูกละลายและตัวทำละลายท่ีเป็นของเหลว

3. ร้อยละโดยมวลต่อปริมาตร (w/v) หมายถึงมวลของตัวถูกละลายในสารละลายทั้งหมด
100 หน่วยปรมิ าตรหน่วยชนดิ นีม้ ักใช้กบั สารละลายที่ตัวถกู ละลายเป็นของแข็งละลายในตวั ทำละลาย
ที่เป็นของเหลวเช่น สารละลาย NaOH เข้มข้นร้อยละ 10 โดยมวลต่อปริมาตร หมายความว่า ใน
สารละลายมปี ริมาตร 100 cm3 มี NaOH ละลายอยู่ 10 กรัม

107

3 ขน้ั ทดสอบย่อย (Test)
3.1 ครูให้นักเรียนทุกคนทำแบบทดสอบย่อยที่ 1 ความเข้มข้นของสารละลายในหน่วยร้อย

ละ ซึ่งนกั เรยี นตอ้ งทำแบบทดสอบยอ่ ยเปน็ รายบุคคล ไมใ่ ห้ชว่ ยเหลือกัน ภายในเวลาท่ีกำหนด
3.2 ครนู ำแบบทดสอบยอ่ ยที่ 1 ไปตรวจให้คะแนน โดยนักเรยี นต้องผา่ นเกณฑร์ อ้ ยละ 75 ถ้า

ไม่ผ่านต้องกลับไปศึกษาแล้วทำใหม่อีกครั้ง แล้วบันทึกคะแนนจากแบบทดสอบย่อยของนักเรียนแต่
ละคน
4 ขั้นให้คะแนนความก้าวหนา้ ของแตล่ ะคน (Individual Improvement Score)

4.1 ครูใชค้ ะแนนการทดสอบก่อนเรยี น สารละลาย เป็นคะแนนฐานของการทดสอบย่อยที่ 1
เพื่อนำไปคิดคะแนนพัฒนาการของแต่ละคน (พิจารณาจากความแตกต่างระหว่างคะแนนของการ
ทดสอบย่อยที่ 1 กับคะแนนที่ได้จากการทดสอบก่อนเรียน) เมื่อได้คะแนนพัฒนาการของนักเรียนแต่
ละคนแล้วจึงหาคะแนนพฒั นาการของกลุ่ม (นำคะแนนพฒั นาการของสมาชิกแตล่ ะคนมารวมกันแล้ว
หาค่าเฉลี่ยคะแนนพัฒนาการของสมาชิกทุกคน) นำไปเทียบกับคะแนนเกณฑ์ ซึ่งคิดเทียบกับเกณฑ์
คะแนนพฒั นาการเฉล่ียของกลมุ่
5 ข้ันรับรองผลงานของกลุ่ม (Team Recognition)

5.1 ครูติดประกาศคะแนนพัฒนาการเฉลี่ยของกลุ่มให้นักเรียนทราบ พร้อมกับแจ้งคะแนน
ฐานของนักเรียนแต่ละคนและคะแนนฐานของกลุ่ม จากนั้นให้คำชมเชยและรางวัลกับกลุ่มที่ได้
คะแนนพัฒนาการสูงสุด

ส่ือ / อุปกรณ์ / แหลง่ การเรียนรู้
1. หนงั สือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตรเ์ พ่ิมเตมิ เคมี เลม่ 1 สสวท. (ฉบับปรบั ปรงุ พ.ศ. 2560)
2. ใบงาน เร่อื ง ความเข้มข้นของสารละลายในหนว่ ยร้อยละ
3. PowerPoint เรอื่ ง สารละลาย
4. แบบทดสอบยอ่ ยท่ี 1 ความเขม้ ข้นของสารละลายในหน่วยรอ้ ยละ

108

การวัดและประเมินผลการเรยี นรู้

จดุ ประสงค์ วธิ วี ดั เคร่อื งมอื เกณฑ์การประเมนิ
รอ้ ยละ 75 ผ่าน
ดา้ นความรู้ (K)
เกณฑ์
1. อธิบายความหมายของ - การตอบคำถาม - ถามตอบ
ร้อยละ 75 ผา่ น
หน่วยความเข้มข้นของ - Socrative เกณฑ์

สารละลายในหน่วยรอ้ ยละ ได้เกณฑ์ในระดบั
ดีขนึ้ ไป
ดา้ นทกั ษะ/กระบวนการ (P) - แบบประเมิน
2. คำนวณความเข้มข้นของ - ตรวจใบงาน แบบฝกึ หดั /ใบ
สารละลายในหน่วยรอ้ ยละ เร่อื ง ความ งาน/ชน้ิ งาน

เข้มข้นของ - แบบสงั เกต
สารละลายใน พฤติกรรม
หนว่ ยรอ้ ยละ การทำงาน
ด้านคณุ ลกั ษณะ (A)
3. ทำงานร่วมกับผู้อื่นมีส่วน - สังเกต
ร่วมในการแสดงความคิดเห็น พฤติกรรมการ
ภายในกลุ่ม ยอมรับฟังความ ทำงาน
คิดเห็นของผู้อื่น และ
รับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับ
มอบหมาย

109

110

111

แบบประเมนิ ผลการทำแบบฝึกหัด
คำช้แี จง ให้ผู้ประเมนิ กรอกคะแนนในชอ่ งรายการทป่ี ระเมนิ โดยพิจารณาตามคำอธบิ ายคณุ ภาพท่ี
กำหนด โดยใส่ตัวเลข 1-3 ลงในชอ่ งทต่ี รงกับระดับคะแนน
เกณฑก์ ารประเมิน ผเู้ รยี นต้องได้คะแนนต้ังแต่ 5 คะแนน จงึ ผ่านเกณฑ์

รายการประเมิน

เลข ช่ือ-สกุล ความ ูถก ้ตองของเน้ือหา รวม ค่า สรปุ
ท่ี ความคิดส ้รางสรรค์ เฉลีย่ คณุ ภาพ
ความตรง ่ตอเวลา

(3) (3) (3)

1 นายธญั พสิ ษิ ฐ์ สงิ หานิล
2 นายนันทิพัฒน์ จติ เพยี ร
3 นายพีรพัฒน์ อินทะวงษ์
4 นายเจษฎาภรณ์ ปราบพนิ าศ
5 นายชนะชน ปักอนิ ทรยี ์
6 นายธนกร ศาลารกั ษ์
7 นายธนวชิ ญ์ บตุ รดี
8 นายนเรนทร์ฤทธิ์ โทสาลี
9 นายปรเมษฐ์ ศรเี กต
10 นายวรภทั ร เบา้ แดง
11 นายสจั จะพงษ์ ไชยเดอื น
12 น.ส.รตั นาภรณ์ จนั เทพา
13 น.ส.อาทมิ า ไพวงศา
14 น.ส.กมลวรรณ โหราฤทธ์ิ
15 น.ส.ศริ ินภา ศริ กิ าญจน์
16 น.ส.ขนิษฐา วรี ะบตุ ร
17 น.ส.อรนชิ หัสสา
18 น.ส.ธนารยี ์ วนั คาม
19 น.ส.แสนรัก ยอดไธสง
20 น.ส.ชญานิษฐ์ อนิ ทรเกษม
21 น.ส.วชิ ญาภรณ์ สารกิ า

112

รายการประเมนิ

เลข ชื่อ-สกุล ความ ูถก ้ตองของเน้ือหา รวม ค่า สรปุ
ท่ี ความคิดส ้รางสรรค์ เฉล่ยี คุณภาพ
ความตรง ่ตอเวลา

(3) (3) (3)

22 น.ส.อนัญญา ผาทอง
23 น.ส.ศภุ าพชิ ญ์ ศรีเชียงสา
24 น.ส.ศภุ รดา สีกะมทุ
25 น.ส.สุพชิ ฌา อังคศภุ ณชิ ย์
26 น.ส.กญั ญาณฐั ชูหนู
27 น.ส.กาญจนณ์ อร ผสมประโยชน์
28 น.ส.นรี ชา จันทรเสนา
29 น.ส.ปณุ กิ า พรหมสขุ
30 น.ส.พทุ ธิชา อาสนานิ
31 น.ส.วนิดา จรัสฤทธ์ิ
32 น.ส.อลิศรา ฤทธฺ์จรญู
33 น.ส.วิรยิ าพร จันทะราช
34 น.ส.อนญั ญา ผาทอง

ลงช่ือ...................................................ผู้ประเมนิ
(นางสาวกุลสตรี สตั ถาผล)

............./.................../..............

113

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนนแบบประเมนิ แบบฝึกหดั

รายการประเมนิ เกณฑ์การให้คะแนน
1. ความถกู ต้อง
ของเน้ือหา 32 1
2. ความคิด
สรา้ งสรรค์ เนื้อหาสาระของผลงาน เนือ้ หาสาระของผลงาน เนอื้ หาสาระของผลงาน

3. ความตรงตอ่ ถูกต้องครบถว้ น ถกู ต้องเป็นส่วนใหญ่ ถกู ต้องเปน็ บางส่วน
เวลา
ผลงานแสดงออกถึง ผลงานแสดงออกถึง ผลงานมีความน่าสนใจ

ความคดิ สร้างสรรค์ ความคิดสร้างสรรค์ แตย่ งั ไม่มคี วามแปลก

แปลกใหมแ่ ละเป็น แปลกใหม่แต่ไมเ่ ปน็ ใหม่

ระบบ ระบบ

ส่งชน้ิ งานภายในเวลาที่ ส่งชิน้ งานชา้ กวา่ เวลาท่ี ส่งชน้ิ งานช้ากว่าเวลาท่ี

กำหนด กำหนด 1 วัน กำหนด 2 วันขึน้ ไป

เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ
0 - 2 คะแนน หมายถึง 0 (ปรับปรงุ )
3 - 4 คะแนน หมายถึง 1 (พอใช้)
5 - 7 คะแนน หมายถึง 2 (ดี)
8 - 9 คะแนน หมายถึง 3 (ดเี ยยี่ ม)

114

แบบประเมนิ พฤติกรรมระหวา่ งเรยี นตามคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์
คําช้แี จง ใหผ้ ปู้ ระเมินกรอกคะแนน ในช่องทีต่ รงกบั ความเป็นจริง
เกณฑก์ ารประเมนิ ผูเ้ รยี นต้องไดค้ ะแนนตง้ั แต่ 5 คะแนน จงึ ผ่านเกณฑ์

รายการประเมนิ

เลขที่ ชอื่ -สกุล ใ ่ฝเ ีรยน ู้ร รวม คา่ สรปุ
มุ่งม่ันในการทำงาน เฉลย่ี คุณภาพ
1 นายธัญพสิ ษิ ฐ์ สิงหานิล ทำงาน ่รวมกับ ู้ผ ื่อนไ ้ด
2 นายนันทิพฒั น์ จิตเพียร
3 นายพรี พัฒน์ อนิ ทะวงษ์ (3) (3) (3)
4 นายเจษฎาภรณ์ ปราบพินาศ
5 นายชนะชน ปักอินทรีย์
6 นายธนกร ศาลารกั ษ์
7 นายธนวชิ ญ์ บุตรดี
8 นายนเรนทร์ฤทธิ์ โทสาลี
9 นายปรเมษฐ์ ศรเี กต
10 นายวรภัทร เบ้าแดง
11 นายสัจจะพงษ์ ไชยเดอื น
12 น.ส.รตั นาภรณ์ จันเทพา
13 น.ส.อาทมิ า ไพวงศา
14 น.ส.กมลวรรณ โหราฤทธ์ิ
15 น.ส.ศริ นิ ภา ศิรกิ าญจน์
16 น.ส.ขนษิ ฐา วีระบุตร
17 น.ส.อรนชิ หัสสา
18 น.ส.ธนารยี ์ วนั คาม
19 น.ส.แสนรัก ยอดไธสง
20 น.ส.ชญานษิ ฐ์ อินทรเกษม
21 น.ส.วิชญาภรณ์ สาริกา
22 น.ส.ลลษิ า สิทธปิ ระชา

115

รายการประเมิน

เลขที่ ชอ่ื -สกุล ใ ่ฝเ ีรยน ู้ร รวม คา่ สรปุ
มุ่งม่ันในการทำงาน เฉลี่ย คณุ ภาพ
ทำงาน ่รวมกับ ู้ผ ื่อนไ ้ด

(3) (3) (3)

23 น.ส.อนัญญา ผาทอง
24 น.ส.ศุภาพิชญ์ ศรีเชียงสา
25 น.ส.ศภุ รดา สีกะมุท
26 น.ส.สุพชิ ฌา องั คศุภณชิ ย์
27 น.ส.กญั ญาณฐั ชหู นู
28 น.ส.กาญจนณ์ อร ผสมประโยชน์
29 น.ส.นีรชา จันทรเสนา
30 น.ส.ปุณกิ า พรหมสขุ
31 น.ส.พทุ ธชิ า อาสนานิ
32 น.ส.วนิดา จรัสฤทธ์ิ
33 น.ส.อลศิ รา ฤทธจฺ์ รญู
34 น.ส.วริ ิยาพร จนั ทะราช

ลงช่ือ...................................................ผู้ประเมิน
(นางสาวกลุ สตรี สัตถาผล)
............./.................../..............

116

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนนการประเมินคุณลักษณะท่ีพึงประสงค์

รายการประเมนิ 3 เกณฑ์การใหค้ ะแนน 1
2

1. ใฝ่เรยี นรู้ ต้ังใจเรียน สนใจเรียน ตัง้ ใจเรยี น สนใจเรยี น ตั้งใจเรยี น สนใจเรียน
กลา้ ซกั ถาม ปรากฎ กลา้ ซักถาม ปานกลาง กล้าซกั ถาม ไม่ชดั เจน
ชดั เจน

2. ม่งุ มนั่ ในการ ต้ังใจและรบั ผดิ ชอบใน ตงั้ ใจและรบั ผดิ ชอบใน ตง้ั ใจและรบั ผดิ ชอบใน
ทำงาน
การปฏบิ ัติหนา้ ที่ท่ีได้รับ การปฏบิ ัติหน้าท่ที ี่ได้รบั การปฏิบตั ิหน้าทที่ ่ีไดร้ บั

มอบหมายใหส้ ำเร็จ มอบหมายใหส้ ำเร็จ มอบหมายให้สำเร็จลุลว่ ง

ลลุ ่วงทกุ ครงั้ ลลุ ่วงเป็นส่วนใหญ่ เปน็ บางครั้ง

3. ทำงานร่วมกบั สามารถปฏบิ ตั หิ น้าที่ท่ี สามารถปฏิบตั ิหนา้ ที่ สามารถปฏบิ ัติหน้าทท่ี ี่

ผ้อู ืน่ ได้ ไดร้ บั มอบหมายร่วมกบั ทไ่ี ด้รับมอบหมาย ได้รบั มอบหมายรว่ มกับ
ผูอ้ ืน่ ได้ไดส้ ำเร็จลุล่วง ร่วมกับผ้อู น่ื ไดไ้ ดส้ ำเร็จ ผอู้ ่ืนได้ไดส้ ำเรจ็ ลลุ ่วง
ทุกคร้ัง ลุล่วงเป็นส่วนใหญ่ เปน็ บางครงั้

เกณฑ์การตัดสินคณุ ภาพ หมายถงึ 0 (ปรบั ปรงุ )
0 - 2 คะแนน หมายถงึ 1 (พอใช)้
3 - 4 คะแนน หมายถึง 2 (ดี)
5 - 7 คะแนน หมายถึง 3 (ดเี ยีย่ ม)
8 - 9 คะแนน

117

ใบงาน เรื่อง ความเขม้ ข้นของสารละลายในหนว่ ยรอ้ ยละ

1. คำนวณความเข้มข้นเปน็ ร้อยละโดยมวลของสารละลายต่อไปนี้
1.1 โซเดียมคลอไรด์ (NaCl) 50.0 กรมั ในน้ำ 200.0 กรัม

1.2 กรดแอซตี ิก (C2H4O2) 0.50 โมลในนำ้ 3.0 โมล

2. สารละลายนำ้ ตาลทราย (C12H22O11) เข้มขน้ ร้อยละ 22.0 โดยมวลมคี วามหนาแน่น 1.09 กรมั ต่อ
มิลลิลิตรในสารละลาย 1.0 มลิ ลลิ ิตรมีน้ำตาลทรายละลายอยกู่ ่ีกรัม

3. สารละลายกรดซัลฟวิ ริก (H2SO4) เข้มขน้ รอ้ ยละ 35 โดยมวลมีความหนาแนน่ 1.26 กรมั ตอ่
มลิ ลิลติ รที่ 20 องศาเซลเซยี สท่ี
3.1 ในสารละลาย 100 ลติ รมีกรดซัลฟวิ ริกละลายอยู่กี่กรมั

3.2 สารละลายท่ีมีกรดซัลฟวิ ริกละลายอยู่ 500 กรัมมปี ริมาตรลิตร

118

ข้อสอบย่อย 1 ความเขม้ ข้นของสารละลายในหนว่ ยร้อยละ

1. มีสารอยู่ 3 ชนดิ ผสมกนั อยู่ สาร A 20% สาร B 10% สาร C 50% สารใดเปน็ ตัวทำละลาย
ก. สาร A เท่าน้ัน
ข. สาร B เทา่ น้นั
ค. สาร C เทา่ นั้น
ง. สาร A และสาร B

2. สารละลาย NaCl เขม้ ขน้ ร้อยละ 30 โดยมวลตอ่ ปริมาตร หมายความวา่ อย่างไร
ก. NaCl 30 g ละลายอยู่ในสารละลาย 100 cm3
ข. NaCl 30 g ละลายอยใู่ นสารละลาย 70 cm3
ค. NaCl 30 g ละลายอยู่ในน้ำ 100 cm3
ง. NaCl 30 g ละลายอยู่ในน้ำ 70 cm3

3. เด็กชายธนาธปิ ต้องการเตรยี มสารละลายแอลกอฮอล์ โดยนำแอลกอฮอล์ 40 cm3 มา
ละลายในน้ำ 160 cm3 สารละลายทเี่ ตรียมไวม้ คี วามเข้มข้นร้อยละเท่าไหร่
ก. 16 %w/w ข. 16 %v/v ค. 20 %w/v ง. 20 %v/v

4. ร้อยละโดยมวลคืออะไร
ก. สารละลาย 150 กรัม มีตัวถกู ละลาย 50 กรัม
ข. สารละลาย 150 ลกู บาศก์เซนติเมตร มตี วั ถูกละลาย 50 กรัม
ค. สารละลาย 150 ลกู บาศกเ์ ซนตเิ มตร มีตวั ถกู ละลาย 50 ลูกบาศก์เซนติเมตร
ง. สารละลาย 1 โมล มีตัวถกู ละลาย 100 ลกู บาศก์เซนติเมตร

5. ร้อยละโดยมวลต่อปริมาตรคืออะไร
ก. สารละลาย 100 กรมั มีตัวถูกละลาย 50 กรัม
ข. สารละลาย 100 ลกู บาศกเ์ ซนตเิ มตร มีตวั ถูกละลาย 50 กรัม
ค. สารละลาย 100 ลูกบาศก์เซนติเมตร มีตัวถกู ละลาย 50 ลูกบาศก์เซนติเมตร
ง. สารละลาย 1 โมล มตี ัวถกู ละลาย 100 ลกู บาศกเ์ ซนติเมตร

6. มสี ารละลาย NaCl เขม้ ข้น ร้อยละ 12 โดยมวลตอ่ ปริมาตร จำนวน 200 ลกู บาศก์เซนติเมตร
ถ้าต้องการเปลี่ยนสารละลายนี้ให้มีความเข้มข้นเป็นร้อยละ16 (ในหน่วยความเข้มข้นเดิม)
จำนวน 250 ลกู บาศก์เซนติเมตร จะตอ้ งเติม NaCl อกี ก่กี รมั
ก. 8 กรมั ข. 12 กรมั ค. 16 กรัม ง. 20 กรัม

119

7. ถ้าท่านต้องการเตรียมสารละลาย Hg(NO)2 1000 ลูกบาศก์เซนติเมตร มีโลหะ Hg อยู่เป็น

ปริมาณร้อยละ 2 มวล/ปริมาตร จะต้องใช้ Hg(NO)2 กี่กรัมละลายในน้ำ 1000 ลูกบาศก์

เซนติเมตร

ก. 20.0 กรัม ข. 27.6 กรมั ค. 32.4 กรมั ง. 55.2กรมั

8. ในการเตรียมสารละลาย CaCl2 ร้อยละ 5 โดยน้ำหนัก/ปริมาตร จำนวน 100 ลูกบาศก์

เซนติเมตร ตอ้ งใช้ CaCl2.H2O และน้ำอย่างละก่ีกรัม ตามลำดับ

ก. 2.5, 97.5 กรมั ข. 5, 95 กรมั ค. 5.6, 94.4 กรมั ง. 9.9, 90.1 กรมั

9. เมื่อนำกรดเบนโซอิกจำนวน 50 กรัม ละลายในน้ำ 150 กรัม สารละลายที่ได้เข้มข้นร้อยละ

โดยมวลเปน็ เทา่ ใด

ก. 0.25 ข. 0.33

ค. 25 ง. 33

10. กลูโคสปริมาตร 10 g ละลายอยู่ในสารละลายน้ำตาลกลูโคส 100 mL สารละลายดังกล่าวมี

ความเขม้ ขน้ ร้อยละโดยมวลตอ่ ปริมาตรเท่าใด

ก. 0.01 ข. 0.10

ค. 1.00 ง. 10.0

120

แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 7

โดยจัดกจิ กรรมการเรียนรู้ แบบร่วมมือ เทคนิค STAD

รหสั วชิ า ว 30222 รายวิชา เคมี 2 ช้ันมัธยมศกึ ษาปที ่ี 4

หน่วยการเรียนร้ทู ี่ 5 สารละลาย เวลา 18 ช่ัวโมง

เรอื่ ง ความเข้มข้นในหน่วยส่วนในล้านสว่ นและสว่ นในพันลา้ นสว่ น เวลา 1 ช่วั โมง

ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2564 ผสู้ อน นางสาวกุลสตรี สัตถาผล

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นปทุมเทพวิทยาคาร

มาตรฐานการเรยี นรู้และตัวช้ีวัด
มาตรฐานการเรยี นรู้ (สาระเพิ่มเติมเคมี)
ข้อ 3 เขา้ ใจหลักการทำปฏิบัติการเคมี การวัดปรมิ าณสาร หน่วยวดั และการเปลย่ี นหนว่ ย

การคำนวณปริมาณของสาร ความเข้มข้นของสารละลาย รวมท้ังการบรู ณาการความรู้และทักษะใน
การอธิบายปรากฏการณ์ในชวี ิตประจำวนั และการแก้ปญั หาทางเคมี

ตวั ช้ีวัด
ม.4/9 คำนวณความเข้มข้นของสารละลายในหนว่ ยตา่ ง ๆ

ผลการเรยี นรู้
คำนวณความเข้มขน้ ของสารละลายในหนว่ ยตา่ ง ๆ

สาระสำคญั
สารทพ่ี บในชีวติ ประจำวันจำนวนมากอย่ใู นรูปของสารละลาย การบอกปรมิ าณของสารใน

สารละลายสามารถบอกเปน็ ความเข้มขน้ ในหนว่ ยร้อยละ ส่วนในล้านสว่ นส่วนในพันลา้ นสว่ น โมลารติ ี
โมแลลิตแี ละเศษสว่ นโมล
จดุ ประสงค์การเรียนรู้ หลังจบกิจกรรมการจดั การเรยี นรู้ นักเรยี นสามารถ
ด้านความรู้ (K)

1. อธบิ ายความหมายของความเข้มข้นในหนว่ ยสว่ นในล้านส่วน (ppm) และหนว่ ยส่วนในพันลา้ น
ส่วน (ppb)
ด้านทกั ษะ/กรกะบวนการ (P)

2. คำนวณความเข้มข้นในหนว่ ยส่วนในลา้ นส่วน (ppm) และหน่วยสว่ นในพนั ลา้ นสว่ น (ppb)
ดา้ นคุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ (A)

3. ทำงานร่วมกับผู้อืน่ มีสว่ นรว่ มในการแสดงความคิดเห็นภายในกลมุ่ ยอมรบั ฟังความคิดเห็น
ของผู้อืน่ และรบั ผดิ ชอบตอ่ หนา้ ที่ทไ่ี ด้รับมอบหมาย

121

สาระการเรยี นรู้

การบอกปรมิ าณของสารในสารละลายสามารถบอกเปน็ ความเข้มข้น ส่วนในล้านสว่ น (ppm)
และส่วนในพนั ลา้ นส่วน(ppb) เป็นการบอกปริมาณของตวั ละลายต่อลา้ นและพนั ลา้ นสว่ นของ
สารละลาย
สมรรถนะ

1. ความสามารถในการส่ือสาร
2. ความสามารถในการคดิ

1) ทักษะการสงั เกต
2) ทกั ษะการสำรวจค้นหา
3) ทกั ษะการวเิ คราะห์
3. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์
1. มีวินัย
2. ใฝเ่ รียนรู้
3. มงุ่ มัน่ ในการทำงาน
กิจกรรมการเรียนรู้ (วิธีสอนแบบรว่ มมือ เทคนิค STAD)
1. ขัน้ นำเสนอบทเรียนทง้ั ชั้น (Class Presentation)
1.1 ครูชี้แจงจุดประสงค์ในการเรียนรู้ อธิบายถึงวิธีการ ขั้นตอนการเรียนรู้ การวัด
และประเมนิ ผลการเรยี นรู้ด้วยกิจกรรมการเรยี นรู้แบบร่วมมือ เทคนคิ STAD
1.2 ครูทบทวนความรู้เรื่องสารละลายในประเด็นของ ความหมาย องค์ประกอบของ
สารละลาย สถานะของสารละลาย ตวั อย่างของสารละลายในชีวิตประจำวัน เป็นตน้
1.3 รูนำเสนอ รายงานการศึกษาในโครงการรณรงค์เพื่ออนาคตอันปลอดสารปรอท
เครือข่ายระหว่างประเทศว่าด้วยการกําจัดสารพิษตกคางยาวนานในสิ่งแวดล้อม (International
POPs Elimination Network - IPEN) ในพ้ีนที่ปนเปื้อนสารปรอทของประเทศไทย แหล่งโรงไฟฟ้า
ถ่านหินและโรงผลิตเยื่อกระดาษ ตำบลทา่ ตูม อำเภอศรีมหาโพธ์ิ จงั หวัดปราจนี บุรี มีการเก็บตัวอย่าง
เนื้อเยื่อปลาจากคลองปลาก้ังเพื่อวิเคราะห์ปริมาณแคดเมียม ตะกั่ว และปรอท ซึ่งผลการวิเคราะห์
ตัวอย่างไม่พบแคดเมียมหรือตะกั่ว ปนเปื้อน แต่พบสารปรอทในปริมาณต้ังแต่น้อยกว่า 0.024 ไป
จนถึง 0.075 สว่ นในลา้ นสว่ น (ppm)
1.4 ครูถามคำถามเพอ่ื นำเข้าสบู่ ทเรยี น

122

- “สารปรอทในปริมาณตั้งแต่น้อยกว่า 0.024 ไปจนถึง 0.075 ส่วนในล้านส่วน (ppm)”

นักเรยี นเขา้ ใจอยา่ งไร

(นักเรียนตอบตามความเขา้ ใจ)

- หนว่ ยส่วนในล้านสว่ น (ppm) และหนว่ ยสว่ นในพนั ล้านส่วน (ppb) หรอื ไม่ คอื อะไร

(นกั เรียนตอบตามความเขา้ ใจ)

1.5 ครอู ธบิ ายโดยใชส้ ่ือ ICT ประเภท PowerPoint โดยการให้ความรู้เกย่ี วกับสว่ นในลา้ น

สว่ นและสว่ นในพนั ลา้ นสว่ น พร้อมยกตัวอยา่ งประกอบการอธิบาย

สว่ นในล้านส่วน (ppm) = มวลหรือปรมิ าตรของตวั ละลาย x 106
มวลหรือปรมิ าตรของสารละลาย

สว่ นในพันลา้ นสว่ น (ppb) = มวลหรอื ปรมิ าตรของตัวละลาย x 109
มวลหรอื ปริมาตรของสารละลาย

1.6 จากนัน้ นำเสนอโจทยป์ ญั หาใหก้ บั นกั เรยี นทัง้ ชัน้ แล้วให้ครูและนักเรียนร่วมกันอ่านโจทย์

และแกป้ ญั หา

1) สารละลาย Hg(NO3)2 ซึ่งมี Hg(NO3)2 อยู่ 3.24 g และน้ำ 100 g สารละลายนี้มีความ

เขม้ ขน้ เทา่ ใดในหนว่ ยสว่ นในลา้ นสว่ น (ppm)

ความเข้มขน้ ของสารละลาย = g g Hg(NO3)2 H2O x 106 ppm
Hg(NO3)2 + g
3.24 g Hg(NO3)2
= 3.24 g Hg(NO3)2 +100 g H2O x 106 ppm

= 3.14 x 104 ppm

ดังนน้ั สารละลาย Hg(NO3)2 มีความเขม้ ข้นเท่ากบั 3.14 x 104 ppm

2) ในอากาศ 100 mL มี N2O อยู่ 3.30 x 10-5 mL ความเข้มข้นของ N2O ในหน่วย ppb มี

คา่ เทา่ ใด

ความเขม้ ข้นของสารละลาย = mL N2O x 109 ppb
mL อากาศ
3.30x10-5 mL N2O
= 100 mL อากาศ x 109 ppb

= 330 ppb

ดงั น้ัน สารละลาย N2O มีความเข้มขน้ 330 ppb
2 ขน้ั กจิ กรรมกล่มุ หรอื ศกึ ษากลมุ่ ยอ่ ย (Team Study)

123

2.1 ครูใหน้ กั เรยี นเขา้ กลมุ่ ตามท่ีจดั ไว้เรยี บร้อยแลว้ ประกอบด้วยคนเก่ง 1 คน ปานกลาง 2–

3 คน และออ่ น 1 คน

2.2 ครูให้นักเรียนทำใบงาน เรื่องความเข้มข้นในหน่วยส่วนในล้านส่วนและส่วนในพันล้าน

ส่วน เมื่อสมาชิกในกลุ่มทำแบบฝึกทักษะเสร็จให้ตรวจคำตอบจากเฉลยพร้อมกัน หากมีข้อผิดให้

ปรึกษากนั ในกลุ่มก่อน ถา้ ทำไมไ่ ด้ให้ปรึกษาครแู ล้วแก้ไขคำตอบให้ถกู ต้อง ทบทวนจนแนใ่ จว่าสมาชิก

ทุกคนในกลุ่มสามารถที่จะตอบคำถามและอธิบายคำตอบได้ทุกคำถามในใบงาน เพื่อเป็นการเตรียม

สมาชกิ ให้พร้อมสำหรับการทำแบบทดสอบย่อยท่ี 2 ความเขม้ ข้นในหน่วยส่วนในลา้ นส่วนและส่วนใน

พนั ลา้ นสว่ น

2.3 ครูคอยสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่มของนักเรียน ขณะที่นักเรียนทำกิจกรรม

พร้อมทง้ั คอยอธบิ ายและให้คำแนะนำเพม่ิ เตมิ ส่วนทีน่ ักเรียนไม่เขา้ ใจ

2.4 ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปเกี่ยวกับความเข้มข้นในหน่วยส่วนในล้านส่วนและส่วนใน

พันล้านสว่ น ว่าการบอกปรมิ าณของสารในสารละลายสามารถบอกเป็นความเข้มขน้ ส่วนในล้านส่วน

(ppm) และส่วนในพนั ลา้ นส่วน(ppb) เปน็ การบอกปริมาณของตวั ละลายต่อลา้ นและพันลา้ นส่วนของ

สารละลาย

สว่ นในล้านสว่ น (ppm) = มวลหรือปรมิ าตรของตวั ละลาย x 106
มวลหรอื ปรมิ าตรของสารละลาย

ส่วนในพันล้านสว่ น (ppb) = มวลหรอื ปริมาตรของตัวละลาย x 109
มวลหรือปรมิ าตรของสารละลาย

3 ขนั้ ทดสอบยอ่ ย (Test)

3.1 ครูให้นักเรียนทุกคนทำแบบทดสอบย่อยที่ 2 ความเข้มข้นในหน่วยส่วนในล้านส่วนและ

สว่ นในพันลา้ นส่วนซึ่งนักเรยี นต้องทำแบบทดสอบย่อยเป็นรายบุคคล ไมใ่ ห้ชว่ ยเหลือกัน ภายในเวลา

ท่กี ำหนด

3.2 ครูนำแบบทดสอบย่อยที่ 2 ไปตรวจใหค้ ะแนน โดยนกั เรยี นตอ้ งผา่ นเกณฑ์ร้อยละ 75 ถ้า

ไม่ผ่านต้องกลับไปศึกษาแล้วทำใหม่อีกครั้ง แล้วบันทึกคะแนนจากแบบทดสอบย่อยของนักเรียนแต่

ละคน

4 ข้นั ใหค้ ะแนนความก้าวหน้าของแตล่ ะคน (Individual Improvement Score)

4.1 ครูใชค้ ะแนนการทดสอบก่อนเรยี น สารละลาย เป็นคะแนนฐานของการทดสอบย่อยท่ี 2

เพื่อนำไปคิดคะแนนพัฒนาการของแต่ละคน (พิจารณาจากความแตกต่างระหว่างคะแนนของการ

ทดสอบย่อยที่ 2 กับคะแนนที่ได้จากการทดสอบก่อนเรียน) เมื่อได้คะแนนพัฒนาการของนักเรียนแต่

ละคนแล้วจงึ หาคะแนนพัฒนาการของกลุ่ม (นำคะแนนพฒั นาการของสมาชิกแตล่ ะคนมารวมกันแล้ว

124

หาค่าเฉลี่ยคะแนนพัฒนาการของสมาชิกทุกคน) นำไปเทียบกับคะแนนเกณฑ์ ซึ่งคิดเทียบกับเกณฑ์
คะแนนพฒั นาการเฉล่ยี ของกล่มุ

5 ขัน้ รบั รองผลงานของกล่มุ (Team Recognition)
5.1 ครูติดประกาศคะแนนพัฒนาการเฉลี่ยของกลุ่มให้นักเรียนทราบ พร้อมกับแจ้ง

คะแนนฐานของนักเรียนแต่ละคนและคะแนนฐานของกลุ่ม จากนั้นให้คำชมเชยและรางวัลกับกลุ่มท่ี
ไดค้ ะแนนพฒั นาการสงู สุด

ส่อื / อุปกรณ์ / แหล่งการเรียนรู้
1. หนงั สือเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมเคมี เล่ม 1 สสวท. (ฉบับปรบั ปรุง พ.ศ. 2560)
2. ใบงาน เรื่อง ความเข้มข้นในหนว่ ยส่วนในล้านส่วนและส่วนในพนั ล้านส่วน
3. PowerPoint เรอ่ื ง สารละลาย
4. แบบทดสอบยอ่ ย 2 ความเขม้ ข้นในหนว่ ยส่วนในล้านสว่ นและส่วนในพนั ลา้ นสว่ น

125

การวัดและประเมนิ ผลการเรยี นรู้

จดุ ประสงค์ วธิ ีวัด เครื่องมอื เกณฑก์ ารประเมนิ
ร้อยละ 75 ผ่าน
ดา้ นความรู้ (K)
เกณฑ์
1. อธิบายความหมายของ - การตอบคำถาม - ถามตอบ
ร้อยละ 75 ผา่ น
ความเข้มข้นในหน่วยส่วนใน - Socrative เกณฑ์

ล้านส่วน (ppm) และหน่วย ได้เกณฑใ์ นระดบั
ดขี ้ึนไป
ส่วนในพนั ล้านสว่ น (ppb)

ดา้ นทักษะ/กระบวนการ (P) - ตรวจใบงาน

2. คำนวณความเข้มข้นใน เร่อื ง ความ - แบบประเมิน

หน่วยส่วนในล้านส่วน (ppm) เขม้ ขน้ ในหนว่ ย แบบฝึกหดั /ใบ

และหน่วยส่วนในพันล้านส่วน ส่วนในลา้ นส่วน งาน/ชิ้นงาน

(ppb) และสว่ นใน

พนั ลา้ นสว่ น

ดา้ นคณุ ลักษณะ (A) - แบบสังเกต
3. ทำงานร่วมกับผู้อื่นมีส่วน - สงั เกต

ร่วมในการแสดงความคิดเห็น พฤติกรรมการ พฤติกรรม

ภายในกลุ่ม ยอมรับฟังความ ทำงาน การทำงาน

คิดเห็นของผู้อื่น และ

รับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับ

มอบหมาย

126

127

128

แบบประเมนิ ผลการทำแบบฝึกหัด
คำช้แี จง ให้ผู้ประเมนิ กรอกคะแนนในชอ่ งรายการทป่ี ระเมนิ โดยพิจารณาตามคำอธบิ ายคณุ ภาพท่ี
กำหนด โดยใส่ตัวเลข 1-3 ลงในชอ่ งทต่ี รงกับระดับคะแนน
เกณฑก์ ารประเมิน ผเู้ รยี นต้องได้คะแนนต้ังแต่ 5 คะแนน จงึ ผ่านเกณฑ์

รายการประเมิน

เลข ช่ือ-สกุล ความ ูถก ้ตองของเน้ือหา รวม ค่า สรปุ
ท่ี ความคิดส ้รางสรรค์ เฉลีย่ คณุ ภาพ
ความตรง ่ตอเวลา

(3) (3) (3)

1 นายธญั พสิ ษิ ฐ์ สงิ หานิล
2 นายนันทิพัฒน์ จติ เพยี ร
3 นายพีรพัฒน์ อินทะวงษ์
4 นายเจษฎาภรณ์ ปราบพนิ าศ
5 นายชนะชน ปักอนิ ทรยี ์
6 นายธนกร ศาลารกั ษ์
7 นายธนวชิ ญ์ บตุ รดี
8 นายนเรนทร์ฤทธิ์ โทสาลี
9 นายปรเมษฐ์ ศรเี กต
10 นายวรภทั ร เบา้ แดง
11 นายสจั จะพงษ์ ไชยเดอื น
12 น.ส.รตั นาภรณ์ จนั เทพา
13 น.ส.อาทมิ า ไพวงศา
14 น.ส.กมลวรรณ โหราฤทธ์ิ
15 น.ส.ศริ ินภา ศริ กิ าญจน์
16 น.ส.ขนิษฐา วรี ะบตุ ร
17 น.ส.อรนชิ หัสสา
18 น.ส.ธนารยี ์ วนั คาม
19 น.ส.แสนรัก ยอดไธสง
20 น.ส.ชญานิษฐ์ อนิ ทรเกษม
21 น.ส.วชิ ญาภรณ์ สารกิ า

129

รายการประเมนิ

เลข ชื่อ-สกุล ความ ูถก ้ตองของเน้ือหา รวม ค่า สรปุ
ท่ี ความคิดส ้รางสรรค์ เฉล่ยี คุณภาพ
ความตรง ่ตอเวลา

(3) (3) (3)

22 น.ส.อนัญญา ผาทอง
23 น.ส.ศภุ าพชิ ญ์ ศรีเชียงสา
24 น.ส.ศภุ รดา สีกะมทุ
25 น.ส.สุพชิ ฌา อังคศภุ ณชิ ย์
26 น.ส.กญั ญาณฐั ชูหนู
27 น.ส.กาญจนณ์ อร ผสมประโยชน์
28 น.ส.นรี ชา จันทรเสนา
29 น.ส.ปณุ กิ า พรหมสขุ
30 น.ส.พทุ ธิชา อาสนานิ
31 น.ส.วนิดา จรัสฤทธ์ิ
32 น.ส.อลิศรา ฤทธฺ์จรญู
33 น.ส.วิรยิ าพร จันทะราช
34 น.ส.อนญั ญา ผาทอง

ลงช่ือ...................................................ผู้ประเมนิ
(นางสาวกุลสตรี สตั ถาผล)

............./.................../..............

130

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนนแบบประเมนิ แบบฝึกหดั

รายการประเมนิ เกณฑ์การให้คะแนน
1. ความถกู ต้อง
ของเน้ือหา 32 1
2. ความคิด
สรา้ งสรรค์ เนื้อหาสาระของผลงาน เนือ้ หาสาระของผลงาน เนอื้ หาสาระของผลงาน

3. ความตรงตอ่ ถูกต้องครบถว้ น ถกู ต้องเป็นส่วนใหญ่ ถกู ต้องเปน็ บางส่วน
เวลา
ผลงานแสดงออกถึง ผลงานแสดงออกถึง ผลงานมีความน่าสนใจ

ความคดิ สร้างสรรค์ ความคิดสร้างสรรค์ แตย่ งั ไม่มคี วามแปลก

แปลกใหมแ่ ละเป็น แปลกใหม่แต่ไมเ่ ปน็ ใหม่

ระบบ ระบบ

ส่งชน้ิ งานภายในเวลาที่ ส่งชิน้ งานชา้ กวา่ เวลาท่ี ส่งชน้ิ งานช้ากว่าเวลาท่ี

กำหนด กำหนด 1 วัน กำหนด 2 วันขึน้ ไป

เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ
0 - 2 คะแนน หมายถึง 0 (ปรับปรงุ )
3 - 4 คะแนน หมายถึง 1 (พอใช้)
5 - 7 คะแนน หมายถึง 2 (ดี)
8 - 9 คะแนน หมายถึง 3 (ดเี ยยี่ ม)

131

แบบประเมนิ พฤติกรรมระหว่างเรียนตามคณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์
คําชแ้ี จง ใหผ้ ้ปู ระเมินกรอกคะแนน ในช่องท่ตี รงกบั ความเปน็ จริง
เกณฑก์ ารประเมนิ ผูเ้ รยี นต้องไดค้ ะแนนตง้ั แต่ 5 คะแนน จึงผ่านเกณฑ์

รายการประเมิน

เลขท่ี ชอื่ -สกุล ใ ่ฝเ ีรยน ู้ร รวม ค่า สรุป
มุ่งมั่นในการทำงาน เฉล่ยี คุณภาพ
1 นายธัญพสิ ษิ ฐ์ สิงหานิล ทำงาน ่รวมกับ ู้ผ ่ือนไ ้ด
2 นายนันทิพฒั น์ จิตเพียร
3 นายพรี พัฒน์ อนิ ทะวงษ์ (3) (3) (3)
4 นายเจษฎาภรณ์ ปราบพินาศ
5 นายชนะชน ปักอินทรีย์
6 นายธนกร ศาลารกั ษ์
7 นายธนวชิ ญ์ บุตรดี
8 นายนเรนทร์ฤทธิ์ โทสาลี
9 นายปรเมษฐ์ ศรเี กต
10 นายวรภัทร เบ้าแดง
11 นายสัจจะพงษ์ ไชยเดอื น
12 น.ส.รตั นาภรณ์ จันเทพา
13 น.ส.อาทมิ า ไพวงศา
14 น.ส.กมลวรรณ โหราฤทธ์ิ
15 น.ส.ศริ นิ ภา ศิรกิ าญจน์
16 น.ส.ขนษิ ฐา วีระบุตร
17 น.ส.อรนชิ หัสสา
18 น.ส.ธนารยี ์ วนั คาม
19 น.ส.แสนรัก ยอดไธสง
20 น.ส.ชญานษิ ฐ์ อินทรเกษม
21 น.ส.วิชญาภรณ์ สาริกา
22 น.ส.ลลษิ า สิทธปิ ระชา

132

รายการประเมิน

เลขที่ ชอ่ื -สกุล ใ ่ฝเ ีรยน ู้ร รวม คา่ สรปุ
มุ่งมั่นในการทำงาน เฉลี่ย คณุ ภาพ
ทำงาน ่รวมกับ ู้ผ ่ือนไ ้ด

(3) (3) (3)

23 น.ส.อนัญญา ผาทอง
24 น.ส.ศุภาพิชญ์ ศรีเชียงสา
25 น.ส.ศภุ รดา สีกะมุท
26 น.ส.สุพชิ ฌา องั คศุภณชิ ย์
27 น.ส.กญั ญาณฐั ชหู นู
28 น.ส.กาญจนณ์ อร ผสมประโยชน์
29 น.ส.นีรชา จันทรเสนา
30 น.ส.ปุณกิ า พรหมสขุ
31 น.ส.พทุ ธชิ า อาสนานิ
32 น.ส.วนิดา จรัสฤทธ์ิ
33 น.ส.อลศิ รา ฤทธจฺ์ รญู
34 น.ส.วริ ิยาพร จนั ทะราช

ลงช่ือ...................................................ผู้ประเมิน
(นางสาวกลุ สตรี สัตถาผล)
............./.................../..............

133

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนนการประเมินคุณลักษณะท่ีพึงประสงค์

รายการประเมนิ 3 เกณฑ์การใหค้ ะแนน 1
2

1. ใฝ่เรยี นรู้ ต้ังใจเรียน สนใจเรียน ตัง้ ใจเรยี น สนใจเรยี น ตั้งใจเรยี น สนใจเรียน
กลา้ ซกั ถาม ปรากฎ กลา้ ซักถาม ปานกลาง กล้าซกั ถาม ไม่ชดั เจน
ชดั เจน

2. ม่งุ มนั่ ในการ ต้ังใจและรบั ผดิ ชอบใน ตงั้ ใจและรบั ผดิ ชอบใน ตง้ั ใจและรบั ผดิ ชอบใน
ทำงาน
การปฏบิ ัติหนา้ ที่ท่ีได้รับ การปฏบิ ัติหน้าท่ที ี่ได้รบั การปฏิบตั ิหน้าทที่ ่ีไดร้ บั

มอบหมายใหส้ ำเร็จ มอบหมายใหส้ ำเร็จ มอบหมายให้สำเร็จลุลว่ ง

ลลุ ่วงทกุ ครงั้ ลลุ ่วงเป็นส่วนใหญ่ เปน็ บางครั้ง

3. ทำงานร่วมกบั สามารถปฏบิ ตั หิ น้าที่ท่ี สามารถปฏิบตั ิหนา้ ที่ สามารถปฏบิ ัติหน้าทท่ี ี่

ผ้อู ืน่ ได้ ไดร้ บั มอบหมายร่วมกบั ทไ่ี ด้รับมอบหมาย ได้รบั มอบหมายรว่ มกับ
ผูอ้ ืน่ ได้ไดส้ ำเร็จลุล่วง ร่วมกับผ้อู น่ื ไดไ้ ดส้ ำเร็จ ผอู้ ่ืนได้ไดส้ ำเรจ็ ลลุ ่วง
ทุกคร้ัง ลุล่วงเป็นส่วนใหญ่ เปน็ บางครงั้

เกณฑ์การตัดสินคณุ ภาพ หมายถงึ 0 (ปรบั ปรงุ )
0 - 2 คะแนน หมายถงึ 1 (พอใช)้
3 - 4 คะแนน หมายถึง 2 (ดี)
5 - 7 คะแนน หมายถึง 3 (ดเี ยีย่ ม)
8 - 9 คะแนน

134
ใบงาน เร่ือง ความเขม้ ข้นในหน่วยส่วนในล้านสว่ นและส่วนในพันล้านส่วน
1.จงตอบคำถามต่อไปน้ใี นหน่วย ppm หรอื ppb
1.1 Hg 1 mg ละลายน้ำ 1 kg คดิ ว่าเป็นหน่วยความเข้มข้นเทา่ ใดโดยน้ำหนกั

1.2 SO2 0.1 cm3 ละลายนำ้ 105 L คิดเปน็ ความเข้มข้นเท่าใดโดยปรมิ าตร

1.3 O2 10 mg ละลายนำ้ 100 L คิดเป็นความเขม้ ขน้ เทา่ ใดโดยนำ้ หนักต่อปริมาตร

2. สินแร่ตวั อย่างชนิดหนง่ึ 0.456 กรัม เมอ่ื นำมาวิเคราะห์พบว่ามโี ครเมยี ม(III)ออกไซด์ (Cr2O3) อยู่

0.560 มลิ ลิกรมั สินแร่ตวั อย่างมโี ครเมียม(III)ออกไซด์ อยู่ก่ีสว่ นในล้านสว่ น

3. ในการตรวจสอบนำ้ จากแหล่งน้ำแห่งหนง่ึ พบวา่ มปี ริมาณของเลด(II)ไอออน (Pb2+) 0.20 สว่ นใน
ล้านส่วน และมซี งิ ค์(II)ไอออน (Zn2+) 3.00 สว่ นในล้านส่วน ถา้ แหลง่ นำ้ น้ีมคี วามกว้างเท่ากับ 3.00
เมตร มีความยาวเท่ากบั 10.00 เมตร และมีน้ำอยลู่ ึกประมาณ1.50 เมตร ในแหลง่ น้ำน้ีมีเลด
(II)ไอออนและซงิ ค์(II)ไอออน ปนเป้อื นอยู่ก่กี รัม

135

ข้อสอบย่อย 2 ความเขม้ ขน้ ในหน่วยส่วนในลา้ นสว่ นและส่วนในพันล้านส่วน

1. จากการตรวจสอบน้ำเสีย พบว่ามตี ะก่ัวเจือปน 100 ppb หมายความวา่ อย่างไร

ก. ตะก่ัว 100 ส่วน ละลายในนำ้ เสยี 1 ลา้ นสว่ น

ข. ตะกว่ั 100 สว่ น ละลายในน้ำเสยี 1 พันล้านสว่ น

ค. ตะกวั่ 100 สว่ น ละลายในตัวทำละลาย 1 ลา้ นสว่ น

ง. ตะก่วั 100 สว่ น ละลายในตัวทำละลาย 1 พันล้านสว่ น

2. ppm มปี ริมาณหน่วยเท่าไร

ก. 103 ข. 106 ค. 109 ง. 1012

3. ppb มปี ริมาณหน่วยเท่าใด

ก. 103 ข. 106 ค. 109 ง. 1012

4. ปรอท 10 g ละลายในน้ำ 1000 g สารละลายดงั กลา่ วมคี วามเข้มข้นก่ี ppb

ก. 1 X 10-4 ข. 1 X 101

ค. 1 X 104 ง. 1 X 107

5. ข้อใดใชส้ ัญลกั ษณ์ หนว่ ยส่วนในล้านส่วน ได้อยา่ งถูกต้อง

ก. ppt ข. ppb ค. ppm ง. ppx

6. ขอ้ ใดใช้สัญลักษณ์ หนว่ ยสว่ นในพนั ลา้ นส่วน ได้อย่างถูกต้อง

ก. ppt ข. ppb ค. ppm ง. Ppx

7. สารละลาย Hg(NO3)2 ซง่ึ มี Hg(NO3)2 อยู่ 3.24 กรมั และน้ำ 100 กรมั สารละลายนี้มีความ

เขม้ ขน้ เท่าใดในหนว่ ยส่วนในลา้ นสว่ น

ก. 1.14 x 104 ppm

ข. 2.14 x 104 ppm

ค. 3.14 x 104 ppm

ง. 4.14 x 104 ppm

8. จากการตรวจสอบน้ำทิ้งจากโรงงานแห่งหนึ่ง พบว่ามีปรอทเจือปนอยู่ 3 ppm หากนำน้ำท้ิง

จากโรงงานแหง่ น้ีมา 100 g จะมีปรอทเจือปนกี่กรัม

ก. 3 X 10-4 กรัม ข. 3 กรัม

ค. 3 X 104 กรัม ง. 3 X 108 กรัม

9. ในอากาศ 100 มิลลิลิตร มี N2O อยู่ 3.30 x 10-5 มิลลิลิตร ความเข้มข้นของ N2O ในหน่วย

ppb มคี ่าเท่าใด

136

ก. 130 ppb ข. 230 ppb ค. 330 ppb ง. 430 ppb

10. สนิ แร่ตวั อย่างชนดิ หนง่ึ 0.456 กรมั เมื่อนำมาวเิ คราะห์พบว่ามโี ครเมียม (III) ออกไซด์

(Cr2O3) อยู่ 0.560 มลิ ลกิ รัม สินแร่ตวั อยา่ งมโี ครเมียม (III) ออกไซด์อยู่ก่สี ่วนในลา้ นสว่ น
ก. 1.23 × 103 ppm

ข. 2.23 × 103 ppm

ค. 3.23 × 103 ppm

ง. 4.23 × 103 ppm

137

แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 8

โดยจดั กิจกรรมการเรียนรู้ แบบสืบเสาะหาความรู้ 5E

รหสั วชิ า ว 30222 รายวชิ า เคมี 2 ชัน้ มัธยมศึกษาปีที่ 4

หนว่ ยการเรยี นรูท้ ี่ 5 สารละลาย เวลา 18 ชวั่ โมง

เรือ่ ง ความเข้มขน้ ในหน่วยโมลาริตี และโมแลลิตี เวลา 3 ชวั่ โมง

ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564 ผสู้ อน นางสาวกุลสตรี สัตถาผล

กลมุ่ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรยี นปทุมเทพวทิ ยาคาร

มาตรฐานการเรยี นรแู้ ละตัวชี้วัด
มาตรฐานการเรียนรู้ (สาระเพิ่มเติมเคมี)
ขอ้ 3 เข้าใจหลักการทำปฏบิ ัติการเคมี การวัดปริมาณสาร หนว่ ยวัดและการเปลี่ยนหนว่ ย

การคำนวณปริมาณของสาร ความเขม้ ข้นของสารละลาย รวมท้ังการบรู ณาการความรแู้ ละทักษะใน
การอธบิ ายปรากฏการณ์ในชีวติ ประจำวนั และการแก้ปัญหาทางเคมี

ตวั ชวี้ ดั
ม.4/8 คำนวณความเข้มขน้ ของสารละลายในหน่วยต่าง ๆ

ผลการเรียนรู้
คำนวณความเข้มข้นของสารละลายในหน่วยตา่ ง ๆ

สาระสำคญั
สารท่ีพบในชวี ติ ประจำวนั จำนวนมากอยใู่ นรูปของสารละลาย การบอกปริมาณของสารใน

สารละลายสามารถบอกเป็นความเขม้ ข้นในหนว่ ยร้อยละ ส่วนในลา้ นสว่ นสว่ นในพนั ล้านสว่ น โมลารติ ี
โมแลลิตีและเศษสว่ นโมล
จุดประสงค์การเรียนรู้ หลังจบกิจกรรมการจัดการเรียนรู้ นกั เรยี นสามารถ
ดา้ นความรู้ (K)

1. อธบิ ายความหมายของความเข้มข้นในหนว่ ยโมลาริตี (Molarity) และโมแลลิตี (molality)
ด้านทกั ษะ/กรกะบวนการ (P)

2. คำนวณความเขม้ ขน้ ในหน่วยโมลาริตี (Molarity) และโมแลลิตี (molality)
ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A)

3. ทำงานรว่ มกบั ผู้อืน่ มีส่วนร่วมในการแสดงความคดิ เห็นภายในกล่มุ ยอมรับฟงั ความคิดเห็น
ของผู้อ่นื และรับผิดชอบตอ่ หน้าที่ทไี่ ดร้ บั มอบหมาย

138

สาระการเรียนรู้

การบอกปริมาณของสารในสารละลายสามารถบอกเป็นความเข้มข้น และการคำนวณ
ความเข้มข้นในหนว่ ยโมลารติ ี (Molarity) และโมแลลติ ี (molality)
สมรรถนะ

1. ความสามารถในการสอ่ื สาร
2. ความสามารถในการคดิ

1) ทกั ษะการสงั เกต
2) ทักษะการสำรวจคน้ หา
3) ทักษะการวิเคราะห์
3. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์
1. มีวนิ ยั
2. ใฝเ่ รยี นรู้
3. มุ่งมน่ั ในการทำงาน
กิจกรรมการเรียนรู้
วิธสี อนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5Es (Inquiry Method : 5E)
1. ขนั้ นำเสนอบทเรยี นทั้งชั้น (Class Presentation)
1.1 ครูชี้แจงจุดประสงค์ในการเรียนรู้ อธิบายถึงวิธีการ ขั้นตอนการเรียนรู้ การวัด
และประเมนิ ผลการเรียนรู้ด้วยกจิ กรรมการเรยี นรู้แบบร่วมมือ เทคนิค STAD

1.2 ครูชักชวนเด็กสนทนาเพื่อเชื่อมโยงความรู้เดิมของนักเรียน โดยให้นักเรียนตอบ
คำถามดงั น้ี

- ถ้าตอ้ งการบอกปรมิ าณของสารที่อยู่ในรปู สารละลายจะทำได้อย่างไร
(แนวตอบ : บอกเปน็ ความเขม้ ขน้ ของสารละลาย)
- ความเข้มข้นในหนว่ ยโมลารติ ี ( Molarity) โมแลลิตี (molality) คืออะไร
(แนวตอบ : นกั เรียนตอบตามความเข้าใจ)

1.3 ครอู ธบิ ายโดยใชส้ ่ือ ICT ประเภท PowerPoint โดยการใหค้ วามรู้เกี่ยวกบั ความ
เขม้ ขน้ ในหนว่ ยโมลาริตี และโมแลลิตี พรอ้ มยกตวั อยา่ งประกอบการอธิบาย

โมลารติ ี (M) = จำนวนโมลของตัวละลาย (mol)
ปรมิ าตรของสารละลาย (L หรือ dm3)

139

โมแลลิตี (m) = จำนวณโมลของตวั ละลาย (mol)
มวลของตวั ทำละลาย (kg)

1.4 จากนั้นนำเสนอโจทย์ปัญหาให้กับนักเรียนทั้งชั้น แล้วให้ครูและนักเรียนร่วมกันอ่าน

โจทย์

1) NaOH 15.0 กรมั ละลายในนำ้ ปริมาตร 250 mL มีความเข้มข้นกี่โมลาร์

ความเข้มข้นของสารละลาย = 15 g NaOH x410.m00olgNNaaOOHH x 1000 mL Solu
250 mL Solu 1 L Solu

= 1.5 mol/L

ดงั นนั้ สารละลาย NaOH มีความเข้มขน้ เทา่ กับ 1.5 โมลาร์

สารละลาย A มคี วามเขม้ ขน้ 2.5 โมล/กโิ ลกรัม ถา้ สารละลายนี้มี A 10 กรัม จง

2) คำนวณมวลของนำ้ ในสารละลายในหนว่ ยกิโลกรัม กำหนดให้ (A = 250 กรัม/โมล)

มวลของ H2O = 10 g A x 1 mol A x 1 kg A A = 1.6 x10-2 kg
250 g A 2.50 mol

ดังนน้ั มวลของนำ้ ในสารละลาย A เทา่ กับ 1.6 x10-2 กิโลกรมั

2 ขนั้ กจิ กรรมกล่มุ หรอื ศึกษากลุ่มย่อย (Team Study)

2.1 ครใู ห้นักเรยี นเข้ากลุ่มตามท่ีจัดไว้เรียบร้อยแล้ว ประกอบดว้ ยคนเกง่ 1 คน ปานกลาง

2–3 คน และออ่ น 1 คน

2.2 ครูให้นักเรียนทำใบงาน เรื่องความเข้มข้นในหนว่ ยโมลาริตี และโมแลลติ ี เมื่อสมาชิก

ในกลุม่ ทำแบบฝึกทกั ษะเสร็จให้ตรวจคำตอบจากเฉลยพร้อมกนั หากมีข้อผิดให้ปรกึ ษากนั ในกลุ่มก่อน

ถ้าทำไมไ่ ด้ใหป้ รกึ ษาครแู ล้วแก้ไขคำตอบให้ถูกต้อง ทบทวนจนแนใ่ จว่าสมาชกิ ทุกคนในกลุ่มสามารถท่ี

จะตอบคำถามและอธิบายคำตอบได้ทุกคำถามในใบงาน เพื่อเป็นการเตรียมสมาชิกให้พร้อมสำหรับ

การทำแบบทดสอบยอ่ ยท่ี 3 ความเข้มข้นในหนว่ ยโมลาริตี และโมแลลิตี

2.3 ครูคอยสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่มของนักเรียน ขณะที่นักเรียนทำกิจกรรม

พร้อมท้งั คอยอธบิ ายและให้คำแนะนำเพิ่มเติมส่วนท่นี ักเรียนไม่เขา้ ใจ

2.4 ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปเกี่ยวกับความเข้มข้นในหน่วยโมลาริตี และโมแลลิตี ว่า

การบอกปริมาณของสารในสารละลายสามารถบอกเป็นความเข้มขน้ และการคำนวณความเข้มข้นใน

หนว่ ยโมลาริตี (Molarity) และโมแลลติ ี (molality) ซ่งึ มีสตู ร

โมลาริตี (M) = จำนวนโมลของตวั ละลาย (mol)
ปริมาตรของสารละลาย (L หรอื dm3)

140

โมแลลติ ี (m) = จำนวณโมลของตัวละลาย (mol)
มวลของตวั ทำละลาย (kg)

3 ข้ันทดสอบย่อย (Test)
3.1 ครูให้นักเรยี นทกุ คนทำแบบทดสอบย่อยที่ 3 ความเข้มข้นในหนว่ ยโมลารติ ี และโมแล

ลติ ี ซงึ่ นักเรียนตอ้ งทำแบบทดสอบย่อยเป็นรายบุคคล ไม่ให้ช่วยเหลอื กนั ภายในเวลาทีก่ ำหนด
3.2 ครูนำแบบทดสอบย่อยที่ 3 ไปตรวจใหค้ ะแนน โดยนักเรียนต้องผา่ นเกณฑ์ร้อยละ 75

ถ้าไม่ผ่านต้องกลับไปศึกษาแล้วทำใหม่อีกครั้ง แล้วบันทึกคะแนนจากแบบทดสอบย่อยของนักเรียน
แต่ละคน

4 ข้ันใหค้ ะแนนความก้าวหนา้ ของแตล่ ะคน (Individual Improvement Score)
4.1 ครูใช้คะแนนการทดสอบก่อนเรียน สารละลาย เป็นคะแนนฐานของการทดสอบ

ย่อยที่ 3 เพื่อนำไปคิดคะแนนพัฒนาการของแต่ละคน (พิจารณาจากความแตกต่างระหว่างคะแนน
ของการทดสอบย่อยที่ 3 กับคะแนนที่ได้จากการทดสอบก่อนเรียน) เมื่อได้คะแนนพัฒนาการของ
นกั เรียนแตล่ ะคนแลว้ จึงหาคะแนนพัฒนาการของกลุ่ม (นำคะแนนพฒั นาการของสมาชิกแต่ละคนมา
รวมกันแล้วหาคา่ เฉล่ียคะแนนพัฒนาการของสมาชิกทุกคน) นำไปเทียบกบั คะแนนเกณฑ์ ซ่ึงคิดเทียบ
กับเกณฑค์ ะแนนพฒั นาการเฉลย่ี ของกล่มุ

5 ขนั้ รบั รองผลงานของกลุ่ม (Team Recognition)
5.1 ครูติดประกาศคะแนนพัฒนาการเฉลี่ยของกลุ่มให้นักเรียนทราบ พร้อมกับแจ้งคะแนน

ฐานของนักเรียนแต่ละคนและคะแนนฐานของกลุ่ม จากนั้นให้คำชมเชยและรางวัลกับ
กลมุ่ ทไ่ี ดค้ ะแนนพฒั นาการสงู สุด

สอ่ื / อุปกรณ์ / แหลง่ การเรียนรู้
1. หนงั สอื เรียนรายวชิ าวิทยาศาสตร์เพิ่มเตมิ เคมี เล่ม 1 สสวท. (ฉบับปรบั ปรุง พ.ศ. 2560)
2. ใบงาน เรอ่ื ง ความเข้มข้นในหน่วยโมลารติ ี และโมแลลิตี
3. PowerPoint เร่ือง สารละลาย
4. แบบทดสอบยอ่ ย 3 ความเขม้ ขน้ ในหนว่ ยโมลาริตี และโมแลลิตี

141

การวัดและประเมินผลการเรยี นรู้

จดุ ประสงค์ วธิ ีวัด เคร่ืองมือ เกณฑ์การประเมนิ
รอ้ ยละ 80 ผ่าน
ดา้ นความรู้ (K)
เกณฑ์
1. อธิบายความหมายของ - การตอบคำถาม - ถามตอบ
ร้อยละ 80 ผา่ น
สูตรอย่างง่าย และสูตรโมเลกุล - Socrative เกณฑ์

ของสาร ได้เกณฑใ์ นระดบั
ดีขน้ึ ไป
ดา้ นทกั ษะ/กระบวนการ (P)

2. คำนวณสูตรอย่างง่ายจาก - ตรวจใบงาน - แบบประเมิน

อัตราส่วนโดยโมลของธาตุ 4.5 เรอื่ ง สตู ร แบบฝกึ หัด/ใบ

องค์ประกอบ เอมพริ ิคัลและ งาน/ชนิ้ งาน

3. คำนวณสูตรโมเลกุลของสาร สตู รโมเลกุล

จากสูตรอย่างง่ายและมวล

โมเลกุลของสาร

ด้านคณุ ลกั ษณะ (A) - แบบสงั เกต
4. ทำงานร่วมกับผู้อื่นมีส่วน - สังเกต

ร่วมในการแสดงความคิดเห็น พฤติกรรมการ พฤติกรรม

ภายในกลุ่ม ยอมรับฟังความ ทำงาน การทำงาน

คิดเห็นของผู้อื่น และ

รับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับ

มอบหมาย

142

143

144

แบบประเมนิ ผลการทำแบบฝึกหัด
คำช้แี จง ให้ผู้ประเมนิ กรอกคะแนนในชอ่ งรายการทป่ี ระเมนิ โดยพิจารณาตามคำอธบิ ายคณุ ภาพท่ี
กำหนด โดยใส่ตัวเลข 1-3 ลงในชอ่ งทต่ี รงกับระดับคะแนน
เกณฑก์ ารประเมิน ผเู้ รยี นต้องได้คะแนนต้ังแต่ 5 คะแนน จงึ ผ่านเกณฑ์

รายการประเมิน

เลข ช่ือ-สกุล ความ ูถก ้ตองของเน้ือหา รวม ค่า สรปุ
ท่ี ความคิดส ้รางสรรค์ เฉลีย่ คณุ ภาพ
ความตรง ่ตอเวลา

(3) (3) (3)

1 นายธญั พสิ ษิ ฐ์ สงิ หานิล
2 นายนันทิพัฒน์ จติ เพยี ร
3 นายพีรพัฒน์ อินทะวงษ์
4 นายเจษฎาภรณ์ ปราบพนิ าศ
5 นายชนะชน ปักอนิ ทรยี ์
6 นายธนกร ศาลารกั ษ์
7 นายธนวชิ ญ์ บตุ รดี
8 นายนเรนทร์ฤทธิ์ โทสาลี
9 นายปรเมษฐ์ ศรเี กต
10 นายวรภทั ร เบา้ แดง
11 นายสจั จะพงษ์ ไชยเดอื น
12 น.ส.รตั นาภรณ์ จนั เทพา
13 น.ส.อาทมิ า ไพวงศา
14 น.ส.กมลวรรณ โหราฤทธ์ิ
15 น.ส.ศริ ินภา ศริ กิ าญจน์
16 น.ส.ขนิษฐา วรี ะบตุ ร
17 น.ส.อรนชิ หัสสา
18 น.ส.ธนารยี ์ วนั คาม
19 น.ส.แสนรัก ยอดไธสง
20 น.ส.ชญานิษฐ์ อนิ ทรเกษม
21 น.ส.วชิ ญาภรณ์ สารกิ า

145

รายการประเมนิ

เลข ชื่อ-สกุล ความ ูถก ้ตองของเน้ือหา รวม ค่า สรปุ
ท่ี ความคิดส ้รางสรรค์ เฉล่ยี คุณภาพ
ความตรง ่ตอเวลา

(3) (3) (3)

22 น.ส.อนัญญา ผาทอง
23 น.ส.ศภุ าพชิ ญ์ ศรีเชียงสา
24 น.ส.ศภุ รดา สีกะมทุ
25 น.ส.สุพชิ ฌา อังคศภุ ณชิ ย์
26 น.ส.กญั ญาณฐั ชูหนู
27 น.ส.กาญจนณ์ อร ผสมประโยชน์
28 น.ส.นรี ชา จันทรเสนา
29 น.ส.ปณุ กิ า พรหมสขุ
30 น.ส.พทุ ธิชา อาสนานิ
31 น.ส.วนิดา จรัสฤทธ์ิ
32 น.ส.อลิศรา ฤทธฺ์จรญู
33 น.ส.วิรยิ าพร จันทะราช
34 น.ส.อนญั ญา ผาทอง

ลงช่ือ...................................................ผู้ประเมนิ
(นางสาวกุลสตรี สตั ถาผล)

............./.................../..............

146

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนนแบบประเมนิ แบบฝึกหดั

รายการประเมนิ เกณฑ์การให้คะแนน
1. ความถกู ต้อง
ของเน้ือหา 32 1
2. ความคิด
สรา้ งสรรค์ เนื้อหาสาระของผลงาน เนือ้ หาสาระของผลงาน เนอื้ หาสาระของผลงาน

3. ความตรงตอ่ ถูกต้องครบถว้ น ถกู ต้องเป็นส่วนใหญ่ ถกู ต้องเปน็ บางส่วน
เวลา
ผลงานแสดงออกถึง ผลงานแสดงออกถึง ผลงานมีความน่าสนใจ

ความคดิ สร้างสรรค์ ความคิดสร้างสรรค์ แตย่ งั ไม่มคี วามแปลก

แปลกใหมแ่ ละเป็น แปลกใหม่แต่ไมเ่ ปน็ ใหม่

ระบบ ระบบ

ส่งชน้ิ งานภายในเวลาที่ ส่งชิน้ งานชา้ กวา่ เวลาท่ี ส่งชน้ิ งานช้ากว่าเวลาท่ี

กำหนด กำหนด 1 วัน กำหนด 2 วันขึน้ ไป

เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ
0 - 2 คะแนน หมายถึง 0 (ปรับปรงุ )
3 - 4 คะแนน หมายถึง 1 (พอใช้)
5 - 7 คะแนน หมายถึง 2 (ดี)
8 - 9 คะแนน หมายถึง 3 (ดเี ยยี่ ม)

147

แบบประเมนิ พฤติกรรมระหวา่ งเรยี นตามคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์
คําช้แี จง ใหผ้ ปู้ ระเมินกรอกคะแนน ในช่องทีต่ รงกบั ความเป็นจริง
เกณฑก์ ารประเมนิ ผูเ้ รยี นต้องไดค้ ะแนนตง้ั แต่ 5 คะแนน จงึ ผ่านเกณฑ์

รายการประเมนิ

เลขที่ ชอื่ -สกุล ใ ่ฝเ ีรยน ู้ร รวม คา่ สรปุ
มุ่งม่ันในการทำงาน เฉลย่ี คุณภาพ
1 นายธัญพสิ ษิ ฐ์ สิงหานิล ทำงาน ่รวมกับ ู้ผ ื่อนไ ้ด
2 นายนันทิพฒั น์ จิตเพียร
3 นายพรี พัฒน์ อนิ ทะวงษ์ (3) (3) (3)
4 นายเจษฎาภรณ์ ปราบพินาศ
5 นายชนะชน ปักอินทรีย์
6 นายธนกร ศาลารกั ษ์
7 นายธนวชิ ญ์ บุตรดี
8 นายนเรนทร์ฤทธิ์ โทสาลี
9 นายปรเมษฐ์ ศรเี กต
10 นายวรภัทร เบ้าแดง
11 นายสัจจะพงษ์ ไชยเดอื น
12 น.ส.รตั นาภรณ์ จันเทพา
13 น.ส.อาทมิ า ไพวงศา
14 น.ส.กมลวรรณ โหราฤทธ์ิ
15 น.ส.ศริ นิ ภา ศิรกิ าญจน์
16 น.ส.ขนษิ ฐา วีระบุตร
17 น.ส.อรนชิ หัสสา
18 น.ส.ธนารยี ์ วนั คาม
19 น.ส.แสนรัก ยอดไธสง
20 น.ส.ชญานษิ ฐ์ อินทรเกษม
21 น.ส.วิชญาภรณ์ สาริกา
22 น.ส.ลลษิ า สิทธปิ ระชา