İSLAM TARİHİ [TOPLUCA]

✓ Abbâsî hilâfetinin resmen ortadan kaldırılmaya teşebbüs edildiği bu sıralarda İran’da Sünnî

inancı benimsemiş Selçuklular yeni bir güç olarak ortaya çıktı. Selçuklu Sultanı Tuğrul
Bey, 1055 yılında Bağdat’ı Arslan el-Besâsîrî’den [Büveyhîler’in son devrinde yaşayan bir
Türk kumandanı] kurtararak halifeye dinî itibarını iade etti.

✓ Moğollar Cengiz Han idaresinde Çin’e karşı yaptıkları başarılı akınlardan sonra, 1218

yılından itibaren batıya yönelerek İslâm dünyasını istilâ etmeye başladılar.

✓ Cengiz Han’dan sonra da Moğol istilâsı devam etti. Onun torunlarından Hülâgû, İran’da son

mukavemetleri kırarak 1258 yılının Ocak ayında Bağdat önlerine geldi ve şehri kuşattı. Barış
teşebbüslerinden de hiçbir olumlu sonuç alınamayınca son Abbâsî Halifesi Müsta‘sım,
devlet erkânı ile birlikte teslim olmak mecburiyetinde kaldı. Hülâgû, teslim olanların hepsini
idam ettirdi; beş asırdan beri İslâm dünyasının başşehri durumunda olan Bağdat tahrip
edildi.

✓ 750-1258 yılları arasında hüküm süren Abbâsîler, İslâm tarihinde Osmanlılar’dan sonra en

uzun ömürlü hânedandır.

Mehmet N TÜRKEŞ & [email protected]

✓ Moğol felâketi 1260 yılında Aynicâlût’ta Memlük kumandanı Baybars tarafından

durduruldu. Baybars aynı yıl Memlük Sultanı Kutuz’u öldürerek kendisi tahta geçti.

✓ Sultan Baybars, Abbâsîler’den Ahmed’i Kahire’ye getirerek parlak bir merasimle

halifeliğini ilân ve ona biat etti (1261). Böylece beş asırdan beri İslâm âleminin mânevî
liderliğini yapmış olan Abbâsî hilâfeti üç yıllık bir aradan sonra yeniden kurulmuş oldu.

✓ Kahire’deki Abbâsî halifeleri bazı Müslüman hükümdarlara hükümdarlık menşuru

gönderiyorlar, pek az da olsa fırsat buldukları takdirde siyasî hadiselere de karışıyorlardı.

✓ 1517 yılında Osmanlı Hükümdarı Yavuz Sultan Selim Mısır’ı zaptedince, son halife

Mütevekkil’i beraberinde İstanbul’a getirdi; böylece Mısır’daki Abbâsî hilâfeti de sona
ermiş oldu.

Mehmet N TÜRKEŞ & [email protected]

[email protected]

Mehmet N TÜRKEŞ & [email protected]