หนังสือ 75 ชีวิต บนเส้นทาง ธปท.

ชีวิต





75
ชีวติ
บนเส้นทาง ธปท.

75 ชวี ติ บนเสน้ ทาง ธปท.

จัดพิมพโ์ ดย : ธนาคารแห่งประเทศไทย
พมิ พ์คร้งั ที่ 1 : 500 เลม่
พมิ พค์ รง้ั ท่ี 2 : 500 เลม่
ISBN : 978-616-485-188-7
พิมพ์ท่ี : จรัลสนทิ วงศก์ ารพมิ พ์

ค�ำนำ�

“๗๕ ชีวิต บนเส้นทาง ธปท.” เป็นหนังสือที่จัดท�ำข้ึนเน่ืองในโอกาสครบรอบ ๗๕ ปี
ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เม่ือวันที่ ๑๐ ธันวาคม ๒๕๖๐ คณะผู้จัดท�ำ ตั้งใจรวบรวมมุมมอง
แนวคิด ท่ีตกผลึกจากบคุ ลากรของ ธปท. อนั มีความหลากหลาย ท้ังประสบการณก์ ารท�ำงาน ตำ� แหน่งงาน
และอายุงาน ตั้งแต่อดีตพนักงานจนถึงพนักงานรุ่นปัจจุบัน เพ่ือถ่ายทอดเร่ืองราวผ่านบทความและ
การสมั ภาษณอ์ นั ล้ำ� ค่า ด้วยภาษาท่ีเข้าใจง่าย โดยน�ำเสนอเร่ืองเลา่ ของแตล่ ะท่านไลเ่ รียงตามเวลาเรม่ิ ตน้
บนเสน้ ทางการท�ำงานในร้วั ธปท.

ผู้เขยี นแตล่ ะทา่ นต้งั ใจและเต็มใจแบ่งปนั หลกั คดิ ประสบการณ์ และความภาคภมู ิใจในการท�ำงาน
ตงั้ แตว่ ธิ กี ารทำ� งาน ขอ้ คดิ ทสี่ ำ� คญั ทจี่ ะกา้ วขา้ มอปุ สรรคในการทำ� งาน และการยนื หยดั ในหลกั การทถี่ กู ตอ้ ง
ที่ทำ� ให้ทุกคนมีจุดยนื เดยี วกนั ในการดำ� เนนิ ภารกจิ ด้านตา่ ง ๆ ของ ธปท. ให้ส�ำเร็จลุล่วง เพราะเมอ่ื เราได้
เรยี นรจู้ ากเหตุการณใ์ นอดตี ก็จะสามารถนำ� มาเป็นบทเรียนมาปรบั การท�ำงานของตนเอง เพอ่ื ใหส้ ามารถ
ตอบสนองกบั สภาวะทเ่ี ปลย่ี นแปลงไดอ้ ยา่ งเหมาะสม ทา่ มกลางความทา้ ทายทงั้ จากปจั จยั ภายในประเทศ
และภาวะการเงินโลกในปัจจุบัน ดังคำ� กล่าวทว่ี ่า “ย่ิงมองยอ้ นกลบั ไปในประวตั ิศาสตรไ์ ด้นานเท่าใด ก็จะ
ทำ� ให้เหน็ ตัวตนในปัจจบุ ัน และสะท้อนภาพทจ่ี ะเกิดข้นึ ในอนาคตได้ดีย่ิงขนึ้ ”

ในนามของคณะผจู้ ดั ทำ� ขอขอบพระคณุ ทงั้ ๗๕ ทา่ น ทชี่ ว่ ยสะทอ้ นจติ วญิ ญาณของคน ธปท. ทม่ี งุ่ มน่ั
ดแู ลเสถยี รภาพทางเศรษฐกจิ ของประเทศใหม้ กี ารพฒั นาอยา่ งยง่ั ยนื และทวั่ ถงึ หนงั สอื เลม่ นเ้ี ปรยี บเสมอื น
คำ� สอนอนั ลำ�้ คา่ จากพสี่ นู่ อ้ ง ทจ่ี ะชว่ ยเพาะตน้ กลา้ ใหเ้ ตบิ โตอยา่ งแขง็ แรง เพอ่ื เปน็ กำ� ลงั ใหก้ บั ประเทศชาติ
ในอนาคต รวมทั้งสร้างแรงบันดาลใจให้ Stakeholders และบคุ ลากรรนุ่ หลังไดเ้ รียนรแู้ ละคน้ หาค�ำตอบ
ด้วยตนเองว่า อะไรท่ีท�ำให้องค์กรแห่งนี้ได้รับความน่าเช่ือถือและศรัทธาต่อสาธารณะ รวมทั้งสามารถ
ทำ� หนา้ ท่ใี นการยืนหยดั เพ่อื ส่วนรวมได้ตลอด ๗๕ ปี ท่ผี า่ นมา

คณะผู้จดั ทำ�
กุมภาพนั ธ์ ๒๕๖๒

สารบัญ

กรองทอง ชตุ มิ า ....................................................................................................................................................6
สวุ ตั ถิ์ รชั ไชยบญุ ..............................................................................................................................................10
อไุ ร เสนะวตั ....................................................................................................................................................14
สุรพล เยน็ อุรา ................................................................................................................................................20
ชศู รี แดงประไพ ..................................................................................................................................................26
ชาญ วงศส์ าทร ....................................................................................................................................................30
ประพาพมิ พ์ ศกนุ ตาภยั ......................................................................................................................................34
จมุ พล ศานตพิ งศ์ ..............................................................................................................................................38
ปกรณ์ มาลากลุ ณ อยุธยา .............................................................................................................................42
นวพร เรอื งสกลุ ..............................................................................................................................................46
ประไพ สวุ รรณรัฐ ...........................................................................................................................................50
สามารถ บูรณวฒั นาโชค .................................................................................................................................54
เชษฐทวี เจรญิ พทิ กั ษ์ ......................................................................................................................................58
เอกกมล ครี วี ฒั น์ ..............................................................................................................................................62
เตชะพทิ ย์ แสงสงิ แกว้ .....................................................................................................................................66
บณุ ยวรรณ หม่ันวชิ ชาชยั ...............................................................................................................................70
สถาพร ชนิ ะจิตร ............................................................................................................................................74
ทวี ตนั ติวงษ์ ...................................................................................................................................................78
สพุ นิ นกแกว้ ...................................................................................................................................................82
เสาวณี สวุ รรณชพี ............................................................................................................................................86
ชยั วฒั น์ วบิ ลู ยสวสั ด์ิ .......................................................................................................................................90
นพมาศ มโนลหี กลุ ...........................................................................................................................................94
ศภุ ชยั พานชิ ภกั ด์ิ ............................................................................................................................................98
สรสทิ ธ์ิ สนุ ทรเกศ ............................................................................................................................................102
ยอดชาย ชูศรี ...............................................................................................................................................106
เสนาะ อนู ากลู ..............................................................................................................................................110
ธาริษา วฒั นเกส ..........................................................................................................................................114
พงศ์อดลุ กฤษณะราช .................................................................................................................................118
พวงทพิ ย์ ปรมาพจน์ .........................................................................................................................................122
มงคล หงษ์เจริญ ..........................................................................................................................................126
ปรางทพิ ย์ บศุ ยศริ ิ ............................................................................................................................................130
ศริ ิ การเจรญิ ดี ..............................................................................................................................................134
ชาญชยั บญุ ฤทธไ์ิ ชยศรี ...............................................................................................................................138
สชุ าดา กริ ะกลุ ..............................................................................................................................................142
สมคดิ แสงเพชร ...........................................................................................................................................146
พิสฐิ ลอ้ี าธรรม ............................................................................................................................................150

ศริ ชิ ยั สาครรตั นกุล ......................................................................................................................................154
ธรี ะชัย ภูวนาถนรานุบาล .............................................................................................................................158
หลวงพอ่ จำ� นนั ท์ สมจติ โฺ ต (เหม็ จนั ทกึ ) .........................................................................................................162
นกุ ูล ประจวบเหมาะ ....................................................................................................................................166
ทองอุไร (ศริ วิ งศ์) ลิม้ ปติ ิ ..............................................................................................................................170
จติ ตมิ า ดุริยะประพันธ์ ................................................................................................................................174
สาลินี วังตาล ...............................................................................................................................................178
อมรา ศรพี ยคั ฆ์ ............................................................................................................................................182
ฉมิ ตันตยิ าสวสั ดกิ ุล ....................................................................................................................................186
บุญเลิศ ต้งั จิตเจริญ ......................................................................................................................................190
ประสาร ไตรรตั นว์ รกลุ .....................................................................................................................................194
ผอ่ งเพญ็ เรืองวรี ยุทธ ...................................................................................................................................202
ปริยวจั น์ ไชยนวุ ตั ิ ........................................................................................................................................206
ธวัชชัย หนนุ ภกั ดี .........................................................................................................................................210
ไพบูลย์ กติ ติศรีกังวาน .................................................................................................................................214
นภา จินดาชรนิ ............................................................................................................................................218
เมธี สภุ าพงษ์ .................................................................................................................................................222
นวพร มหารักขกะ ........................................................................................................................................226
จุฬาภรณ์ วฒั นสารวชิ ช ์ ................................................................................................................................230
อรรถพล เทยี นเกษม .....................................................................................................................................234
จนั ทวรรณ สุจรติ กุล .....................................................................................................................................238
เกตสุ ดุ า จิตประไพ .....................................................................................................................................242
ทพิ ยส์ ดุ า ถาวรามร .......................................................................................................................................246
รงุ่ ทอง ยวุ พนั ธ์ ..............................................................................................................................................250
รณดล นมุ่ นนท์ ............................................................................................................................................254
พีระศักด์ิ อัคครนิ ทร์ ....................................................................................................................................260
ตฤณ พริ้งประเสรฐิ ......................................................................................................................................264
ฤชกุ ร สริ โิ ยธนิ ...............................................................................................................................................268
จริ เทพ เสนวี งศ์ ณ อยธุ ยา ...........................................................................................................................272
วชริ า อารมยด์ ี ..............................................................................................................................................276
บณั ฑติ นจิ ถาวร ............................................................................................................................................282
เกรกิ วณกิ กุล ...............................................................................................................................................286
รงุ่ มลั ลกิ ะมาส ..............................................................................................................................................290
กอบศกั ดิ์ ภูตระกูล .......................................................................................................................................294
ม.ร.ว.จตั มุ งคล โสณกลุ .................................................................................................................................298
อจั นา ไวความดี ............................................................................................................................................302
ม.ร.ว.ปรดี ยิ าธร เทวกลุ ................................................................................................................................306
ดอน นาครทรรพ .........................................................................................................................................310
วิรไท สนั ตปิ ระภพ .......................................................................................................................................314

กรองทอง ชุตมิ า

6 75 ชวี ติ บนเส้นทาง ธปท.

เข้าทำ� งาน 2 กุมภาพนั ธ์ 2491

‘วยั หนง่ึ ศตวรรษ’

กรองทอง ชุตมิ า

หากถามผมวา่ ชอบเขยี น Weekly Mail ในหวั ขอ้ ใดมากทส่ี ดุ กค็ งจะหนไี มพ่ น้ การไดเ้ ขยี น
ถงึ เรอื่ งราวจากการสัมภาษณบ์ ุคคลต่าง ๆ โดยเฉพาะอดตี พนักงานแบงก์ชาติ เพราะนอกจาก
ผมจะได้เรยี นรู้แนวคิด วธิ ีการทำ� งาน และเขา้ ใจถึง “คนแบงกช์ าต”ิ ที่ถ่องแทม้ ากขน้ึ ผมยงั ได้
สมั ผสั ถงึ บรรยากาศการทำ� งานในสมยั กอ่ น ราวกบั วา่ ผมไดร้ ว่ มทำ� งานกบั ทา่ นเหลา่ นนั้ จรงิ ๆ
และที่ส�ำคัญ ผมได้มีโอกาสไปกราบเยี่ยมท่านเพื่อแสดงถึงการขอบคุณส�ำหรับส่ิงต่าง ๆ ท่ี
ทา่ นไดท้ ำ� ให้กับแบงก์ชาติ จนทำ� ใหส้ ถาบันแห่งนี้เป็นทย่ี อมรับและสร้างความภมู ิใจใหก้ ับพวกเรา
ตลอดระยะเวลา 75 ปีท่ีแบงกช์ าตกิ ่อต้ังมา

เร่ืองราวของอดีตพนักงานแบงก์ชาติผ่าน นางกิมฮ้อยังมีบุตรธิดารวม 6 คน ซึ่งหนึ่งในนั้น
สายตาผมมาโดยตลอด และเม่ือพ่ีสุทัศน์ ไกรวงศ์ คือ ท่านพิสทุ ธ์ิ นมิ มานเหมนิ ท์ ผู้วา่ การแบงก์ชาติ
ไดจ้ ดุ ประกายเรอื่ งของคณุ ยา่ กรองทอง ชตุ มิ า อดตี คนที่ 8
พนักงานท่ีปัจจุบันมีอายุถึง 100 ปี ถือเป็นอดีต
พนักงานทีม่ อี ายุมากทส่ี ุดท่านหนง่ึ ในสมัยนั้น บิดามารดาไม่นิยมที่จะส่งบุตร
สาวไปเล่าเรียนหนังสือ โดยมักจะสอนลูกให้เป็น
คุณย่ากรองทอง ชุติมา เกิดเมื่อวันท่ี 21 กุลสตรี แม่ศรีเรือน เพ่ือคอยดูแลครอบครัว
ธันวาคม 2459 ท่ีจังหวัดเชียงใหม่ เป็นบุตรสาว เมื่อแต่งงานแล้ว แต่ส�ำหรับบิดามารดาของคุณย่า
ของ หลวงอนุสารสุนทร (สุ่นฮ้ี ชัวย่งเสง) อดีต กรองทอง กลบั เห็นตา่ ง ส่งคุณยา่ ไปเข้าเรยี นตัง้ แต่
กรมการพิเศษเมืองนครเชียงใหม่ และนางอโนจา เยาว์วัย โดยเร่ิมต้นเรียนท่ีโรงเรียนในตัวเมือง
ชุติมา มีพี่น้องร่วมมารดาและต่างมารดา 6 คน เชยี งใหม่ รวมถงึ โรงเรยี นวฒั นาวทิ ยาลยั ในกรงุ เทพฯ
ซ่ึงหน่ึงในพี่น้องที่พวกเราอาจคุ้นชื่อคือ นางกิมฮ้อ และบดิ าไดต้ ดั สนิ ใจสง่ ไปเรยี นโรงเรยี นประจำ� ทปี่ นี งั
นิมมานเหมินท์ คหบดีท่ีชาวเชียงใหม่ยกย่อง และ และเรยี นตอ่ ทม่ี หาวทิ ยาลยั Bristol ประเทศองั กฤษ
เคารพนับถือมากคนหนึ่งในยุคนั้น โดยท่านกิมฮ้อ และเมื่อสงครามโลกครั้งที่สองปะทุข้ึน จึงย้ายไป
เป็นผู้บริจาคท่ีดินในการก่อต้ังมหาวิทยาลัย เรยี นตอ่ ทมี่ หาวทิ ยาลยั มนิ โิ ซตา้ สหรฐั อเมรกิ า จนจบ
เชยี งใหม่ และทดี่ นิ ในการตดั ถนนเขา้ สมู่ หาวทิ ยาลยั ปริญญาตรดี ้านบริหารธรุ กจิ ในปี พ.ศ. 2485 และ
(ถนนนิมมานเหมินท์ในปัจจุบัน) นอกจากน้ัน จบปริญญาโท MBA ที่มหาวิทยาลัย University

75 ชวี ิตบนเสน้ ทาง ธปท. 7

of Pennsylvania ในปี พ.ศ. 2487 นับเป็น มีแต่ความพอใจ มีอิสระอย่างมากในความคิดและ
ผู้หญิงไทยน้อยคนนักที่มีโอกาสได้รับการศึกษา เป็นอย่างฝัน ที่อยากท�ำงานท่ีเกี่ยวกับบ้านเมือง
จากตา่ งประเทศในยุคสมัยน้นั ย่ิงท�ำก็ย่ิงได้ความรู้ได้ประสบการณ์ ได้พบคนดีท้ัง
ในประเทศและต่างประเทศ”
ในชว่ งท่ีคณุ ยา่ กรองทองศกึ ษาอยู่ที่สหรัฐฯ
คุณย่าเป็นหน่ึงในเสรีไทยสายสหรัฐอเมริกา คุณย่าเข้าท�ำงานท่ีแบงก์ชาติใหม่ ๆ ในปี
ชว่ ยงานอคั รราชทตู ไทยประจำ� สหรฐั ฯ ม.ร.ว. เสนยี ์ พ.ศ. 2491 ซ่ึงในชว่ งเวลานนั้ แบงกช์ าติเพิ่งจะเริ่ม
ปราโมช เช่น แปลเอกสารและสอนภาษาไทยให้ จัดต้ัง มีพนกั งานประมาณ 150 คน สว่ นหนึ่งโอน
ทหารอเมรกิ นั เป็นต้น รวมท้งั เขา้ ท�ำงานท่ี Office มาจากสำ� นกั งานธนาคารชาตไิ ทยเดมิ และพนกั งาน
of War Information ทน่ี ครซานฟรานซสิ โก และ ทุกคนเริ่มเรียนรู้ถึงงานของธนาคารกลาง ยังขาด
Voice of America ทีน่ ครนวิ ยอร์กในชว่ งปี พ.ศ. บุคลากรทมี่ ีความรู้ความช�ำนาญในหลาย ๆ แขนง
2488 – 2489 วิชา และด้วยคุณย่ากรองทองจบวิชาด้านการเงิน
การธนาคาร ประกอบกับมีพื้นภาษาอังกฤษเป็น
จดุ เรมิ่ ตน้ ของการทำ� งานทแี่ บงกช์ าตเิ กดิ ขน้ึ อย่างดี ท�ำให้คุณย่าได้มีส่วนร่วมในการจัดระบบ
เมื่อคุณย่ากรองทองได้เขียนใบสมัครขอเข้าท�ำงาน กระบวนการและทิศทางการท�ำงาน เป็นรากฐาน
ที่แบงก์ชาติก่อนเดินทางกลับมาประเทศไทย ซึ่ง ส�ำคัญท่ีท�ำให้แบงก์ชาติด�ำเนินการตามพันธกิจมา
คุณย่ากรองทองได้เขียนเล่าไว้ในหนังสือที่ระลึก จนถงึ ทุกวันน้ี
60 ปี เสรไี ทยสายนสิ ติ จฬุ าลงกรณม์ หาวทิ ยาลัยว่า
“ดฉิ นั ไดก้ ลบั ประเทศไทยในปลายปี พ.ศ. 2490 โดย คุณยา่ กรองทองเลา่ ใหฟ้ ังว่า สถานทที่ ำ� งาน
ใช้เวลาเดนิ ทางนานมาก เพราะเป็นเรอื ขนสัมภาระ ของแบงก์ชาติในสมัยนั้นคือ วังบางขุนพรหมและ
ทแ่ี วะจอดตามทา่ เรอื ต่าง ๆ ในหลายประเทศ กอ่ น ตกึ ไมข้ า้ ง ๆ โดยทำ� งานอยบู่ นชนั้ 2 ของวงั ชน้ั เดยี ว
จะถึงกรุงเทพฯ ต่ืนเต้นมาก ยังไม่รู้ว่าอนาคตจะ กบั หอ้ งทำ� งานของผวู้ า่ การ พนกั งานทกุ คนมโี ตะ๊ นง่ั
เป็นอย่างไร เคยเขียนใบสมัครไปท�ำงานท่ีธนาคาร ใกล้ ๆ กนั โดยมี คุณสมหมาย ฮุนตระกูล หัวหน้า
แห่งประเทศไทย ซ่ึงเป็นธนาคารกลาง ที่รัฐบาล สว่ นค้นควา้ เปน็ หวั หนา้ คนแรกและน่งั อยขู่ ้างหลงั
จัดตงั้ ขึ้นมาไม่นาน…..” คุณย่าเสริมวา่ “ภารกจิ ของเราคือ ไพโอเนียร์จ๊อบ
ทกุ อยา่ งเพง่ิ เรม่ิ ตน้ เสรจ็ จากงานกต็ อ้ งไปชว่ ยกนั จดั
คุณย่ากรองทองกลับมาอยู่บ้านเพียง 2 หอ้ งสมดุ ทม่ี ตี ำ� ราตา่ ง ๆ อยเู่ พยี งไมก่ เ่ี ลม่ จนเดย๋ี วนี้
เดือน แบงกช์ าตกิ ็เรยี กเข้าทำ� งาน ซึ่งตามใบประวัติ กลายเป็นห้องสมุดท่ีกว้างใหญ่ ได้อยู่ทันเห็นการ
ของฝ่ายการพนักงานระบุว่า คุณย่าเร่ิมท�ำงาน เติบโตขององค์กรท่ีผูกพันและภาคภูมิใจในตลอด
วันแรกในวันท่ี 2 กุมภาพันธ์ 2491 ในต�ำแหน่ง ชีวติ การท�ำงาน”
“นายเวร” ระดับชั้น 5 ส่วนการค้นคว้า ฝ่าย
บญั ชาการ และเตบิ โตในหนา้ ทกี่ ารงานมาโดยตลอด นอกเหนือจากงานหลักที่ได้รับมอบหมาย
โดยต�ำแหนง่ สดุ ทา้ ยคอื ผู้ชว่ ยผวู้ ่าการ และเกษยี ณ ทั้งงานฝ่ายบัญชาการ ฝ่ายวิชาการ และฝ่ายการ
อายเุ มื่อวันที่ 22 ธนั วาคม 2519 รวมเวลาท�ำงาน ธนาคารภายในประเทศแล้ว คุณย่ากรองทองยัง
28 ปี 10 เดอื นกับ 20 วนั ได้รับมอบหมายให้ดูแลแขกต่างประเทศที่มาเยือน
ธนาคารจนสร้างความประทับใจกับผู้มาเยือนเป็น
คุณยา่ กรองทอง ไดเ้ ขยี นเพิม่ เติมในหนังสือ อย่างมาก เช่น การพา ดร.บาร์บ เจ้าหน้าท่ีของ
ดังกล่าวว่า “แรก ๆ ยังไม่รู้ว่างานท่ีจะต้องท�ำคือ ธนาคารโลกไปดูงานหลายแห่ง จนทำ� ให้ ดร.บาร์บ
อะไร หลังจากน้ัน ตลอดมาในการท�ำงานท่ีแห่งน้ี

8 75 ชวี ิตบนเสน้ ทาง ธปท.

มีความทรงจ�ำท่ีดีและเขียนจดหมายมาขอบคุณ ก็จะไปทานข้าวกับกลุ่มผู้หญิงที่ร้านแขกติดแม่น�้ำ
แบงก์ชาติ นอกจากน้ัน คุณย่ายังร่วมเดินทางไป และด้วยคุณย่าเป็นคนไม่ค่อยพูด ไม่พูดจาเอะอะ
ประชุมต่างประเทศกับผู้ว่าการในเวทีใหญ่ ๆ เช่น เสยี งดงั เพอ่ื น ๆ มกั จะชอบเขา้ มาพดู คยุ ดว้ ย คณุ ยา่
การประชุมประจ�ำปีของธนาคารโลกและกองทุน เขียนบันทึกไว้ว่า “หัวหน้างานคุณสมหมาย เป็น
การเงินระหวา่ งประเทศอกี ด้วย หัวหน้าที่ดีมาก เพอร์เฟ็กซ์ แม้คุณสมหมายจะ
ไมเ่ คยชมตอ่ หนา้ แตจ่ ะไปพดู ชมกบั ภรรยา ในขณะที่
“แรก ๆ ยงั ไมร่ ู้ว่างานทจ่ี ะต้องทำ� เพ่ือนร่วมงานมีความสัมพันธ์ที่ดีมาก ไม่มีการ
อจิ ฉากนั ทำ� งานรว่ มกนั ดว้ ยดี ชอบนง่ั คยุ กนั บางครง้ั
คืออะไร หลงั จากนนั้ ตลอดมาในการ กม็ เี พอ่ื นรว่ มงานผชู้ ายมาจบี ฉนั กร็ สู้ กึ เขนิ อาย และ
ทำ� งานทแ่ี ห่งนีม้ ีแตค่ วามพอใจ มอี สิ ระ กทั ลมี าบอกวา่ อยา่ ใสก่ ระโปรงยาว เพราะเด๋ยี วนี้
อยา่ งมากในความคดิ และเปน็ อยา่ งฝัน สมยั ใหม่ เขาใสส่ น้ั กนั แตฉ่ นั กย็ งั จะใสก่ ระโปรงยาว
อยู่ดี และตอนเย็นฉันจะใช้รถประจำ� ทางกลับบ้าน
ท่ีอยากท�ำงานท่เี ก่ียวกบั บ้านเมอื ง แถวบางรัก แต่บางวันน้องกัทลีมีรถมาก็จะอาศัย
ยิ่งท�ำกย็ ิง่ ได้ความรู้ได้ประสบการณ์ ตดิ รถและพาไปส่งบ้าน”
ไดพ้ บคนดีทง้ั ในประเทศและต่างประเทศ
ด้วยคุณงามความดีของคุณย่ากรองทอง
”ตามประวัติคุณย่าของฝ่ายการพนักงาน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ได้มอบปริญญาศิลปศาสตร์
ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักด์ิ โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ
ยงั ระบวุ า่ คณุ ยา่ ไดม้ โี อกาสไปอบรมดงู านทธ่ี นาคาร สยามบรมราชกมุ ารี ทรงเปน็ ผพู้ ระราชทานให้เมื่อ
กลางหลายแหง่ เช่น สหรฐั ฯ แคนาดา อิตาลี และ วันที่ 25 มกราคม 2559 ถือเป็นเกียรติประวัติท่ี
ตุรกี ในระหว่างปี พ.ศ. 2494 - 2495 เรยี กได้วา่ น่าภาคภูมิใจกับตัวท่านและวงศ์ตระกูล ถือได้ว่า
เป็นพนักงานแบงก์ชาติรุ่นบุกเบิกที่ได้ไปดูงานใน คุณย่ากรองทองเป็นคนไทยที่โชคดีเป็นคน 5
ธนาคารกลางเหล่านั้น รวมท้ังได้รับการแต่งต้ัง แผ่นดิน ได้ร่วมท�ำงานอย่างใกล้ชิดกับผู้ว่าการ
เป็นกรรมการธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์ แบงก์ชาติถงึ 7 ท่าน ต้ังแต่ผวู้ ่าการเล้ง ศรสี มวงศ์
การเกษตรในปี พ.ศ. 2513 และมบี ทบาทชว่ ยเหลอื จนถงึ ผวู้ า่ การเสนาะ อนู ากลู ถอื วา่ ทา่ นเปน็ แมแ่ บบ
สงั คมในมลู นธิ ติ า่ ง ๆ เชน่ มลู นธิ อิ นเุ คราะหค์ นพกิ าร ท้ังในด้านการท�ำงานและการด�ำรงชีวิต ที่สมควร
และมูลนิธิบูรณะชนบทแห่งประเทศไทยก่อน บนั ทึกไว้ในความทรงจ�ำของพวกเราตลอดไป
เกษียณอายุราชการ ย้อนกลับไปถึงบรรยากาศ
การทำ� งานในสมยั นน้ั คณุ ยา่ กรองทองเลา่ วา่ ทกุ ๆคน กอ่ นทผ่ี มจะกราบไหวล้ าทา่ น ผมไดส้ อบถาม
ท่ีท�ำงานจะรู้จักกันดีเกือบหมดเพราะมีพนักงาน ทา่ นวา่ จะฝากขอ้ คดิ อะไรใหก้ บั นอ้ ง ๆ ทแ่ี บงกช์ าติ
ไม่มากนัก แต่ก็จะแบ่งแยกคบกันเป็นกลุ่มผู้หญิง หรอื ไม่ คณุ ยา่ กรองทองยม้ิ กอ่ นจะพดู เพยี งสน้ั ๆ แต่
และกลุ่มผู้ชาย เพ่ือนร่วมงานท่ีสนิทด้วยคือ ลกึ ดว้ ยความหมายวา่ “ขอใหม้ คี วามตง้ั ใจทำ� งานให้
คณุ หญิงสภุ าพ ยศสนุ ทร คุณวารี พงษ์เวช คุณนุกูล ทนั กับเหตกุ ารณ์ เปน็ ทั้งคนเก่งและคนดี และจงมี
ประจวบเหมาะ และคณุ กทั ลี สมบตั ศิ ริ ิ ชว่ งพกั เทยี่ ง ความภมู ิใจกับการเปน็ คนแบงก์ชาต”ิ

รณดล น่มุ นนท์
ผเู้ รียบเรียง

14 กนั ยายน 2561

75 ชีวิตบนเส้นทาง ธปท. 9

สวุ ัตถ์ิ รชั ไชยบญุ

10 75 ชีวติ บนเสน้ ทาง ธปท.

เข้าท�ำงาน 17 สงิ หาคม 2492

‘เสน้ ทางศิลปะสะสม

อนั ทรงคุณค่าของ ธปท.’

สุวตั ถ์ิ รชั ไชยบุญ

แม้จะเกษียณอายุการท�ำงานจาก ธปท. มานานกว่า 30 ปี ต้ังแต่ปี 2527 แต่ภาพ
ความทรงจำ� ในอดตี ยงั คงแจม่ ชดั ราวกบั เพง่ิ เกดิ ขน้ึ ไมน่ านมานี้ จากวนั แรกทผี่ มกา้ วเขา้ สู่ ธปท.
เม่ือปี 2492 จนถึงขณะนี้ สิง่ หน่ึงท่เี ปลย่ี นแปลงอยา่ งชดั เจน คือ การกอ่ สรา้ งอาคารตา่ ง ๆ ที่
จัดสรรได้กว้างขวาง สวยงาม โอ่โถง จากเดิมที่การจดั สรรพื้นท่ีอาคารตา่ ง ๆ ท�ำได้ค่อนขา้ ง
จ�ำกดั ถงึ กบั มีการก�ำหนดพน้ื ทีท่ ำ� งานของพนักงานเป็นตารางเมตรกันเลย

วฒั นธรรมองค์กรและความภูมิใจ

ธปท. ในยุคท่ีผมท�ำงานนั้น พนักงานมีความสนิทสนมกลมเกลียวกันดี เปรียบเสมือนญาติพ่ีน้อง
ใกลช้ ดิ กนั มากประหนง่ึ คนในครอบครวั เดยี วกนั ลกู นอ้ งเรยี กชอ่ื หวั หนา้ นำ� หนา้ ดว้ ยคำ� วา่ “พ”่ี หรอื “คณุ ”
แทนต�ำแหน่ง สมัยนี้คงจะมีความสัมพันธ์แบบน้ันอยู่ แต่อาจเปลี่ยนแปลงไปบ้างในรายละเอียด ส่วน
โรงพิมพ์ธนบัตรเป็นสิ่งท่ีผมและพนักงานผู้ท่ีเกี่ยวข้องภาคภูมิใจเพราะเราบรรลุเป้าหมายว่า เราจะสร้าง
โรงพมิ พธ์ นบตั รทสี่ ามารถผลติ ธนบตั รทกุ ขน้ั ตอนไดเ้ อง โดยไมต่ อ้ งจา้ งโรงพมิ พธ์ นบตั รตา่ งประเทศอกี ตอ่ ไป

กว่าจะมาเปน็ ศิลปะสะสมชนิ้ เอกของ ธปท.

ดร.ป๋วย อึ๊งภากรณ์ เป็นผู้เสนอแนวคิด คณุ คา่ ในเชงิ สนุ ทรยี ศาสตรข์ องงานศลิ ปะ ทส่ี ามารถ
ให้ธนาคารสนับสนุนศิลปินในการสร้างผลงาน ตอ่ ยอดไปสกู่ ารพฒั นาในดา้ นตา่ ง ๆ ของพนกั งานได้
ต่อมา ธปท. ได้ทยอยสะสมผลงานของเหล่า
ศิลปินแห่งชาติและศิลปินที่มีชื่อเสียงเอาไว้เป็น ก่อนก�ำหนดการเปิดอาคารส�ำนักงานใหญ่
จ�ำนวนมาก จากวิสัยทัศน์ของท่านที่เล็งเห็นถึง หลังใหม่ (อาคาร 2 ในปัจจุบัน) ผมมีโอกาสได้
เรียนคุณนุกูล ประจวบเหมาะ ผู้ว่าการ ธปท.

75 ชีวิตบนเสน้ ทาง ธปท. 11

ในขณะน้ันว่า ธนาคารพาณิชย์หลายแห่ง เวลาจะ เป็นสมบัติทางศิลปะของธนาคารแห่งประเทศไทย
เปิดอาคารส�ำนักงานใหม่มักจะจัดงานนิทรรศการ ต่อไป แม้ว่าคุณอังคารและคุณถวัลย์จะล่วงลับ
ศิลปะ เพ่ือหาจิตรกรรมและประติมากรรม ไปแล้ว แต่ผลงานศิลปะของท่านท้ังสองยังคงอยู่
มาประดบั อาคาร หาก ธปท. จะมบี า้ งกค็ งจะดไี มน่ อ้ ย ภายใตก้ ารดแู ลรกั ษาของ ธปท. เปน็ อยา่ งดี และเปน็
เมื่อคุณนุกูล ซ่ึงมีความรักและสนใจในงานศิลปะ ต�ำนานเลา่ ขานสำ� หรบั ผรู้ ักงานศลิ ปท์ ุกคน
เช่นเดียวกัน เห็นชอบตามท่ีเสนอ ธนาคารจึงได้
แต่งต้ังคณะกรรมการจัดงานนิทรรศการและ สำ� หรบั ผม ธปท. ไมไ่ ดเ้ ปน็ เพยี งสถาบนั หลกั
ประกวดงานศิลปะ โดยผมได้รับมอบหมายให้มา ทางการเงนิ ของประเทศ หากแตย่ งั มแี งม่ มุ ทง่ี ดงาม
ดูแลงานด้านน้ี ธนาคารได้รับความช่วยเหลือจาก บริสุทธิ์ และสุนทรี ในปัจจุบันศิลปะสะสมของ
ศิลปนิ ที่มชี ือ่ เสยี ง เช่น คณุ หญงิ มีเซยี ม ยิบอินซอย ธปท. มจี ำ� นวนมากกวา่ 400 ช้นิ ท้งั จติ รกรรมและ
คุณถวัลย์ ดัชนี หม่อมเจ้าการวิก จักรพันธุ์ เป็น ประติมากรรม จัดแสดงอยภู่ ายใน ธปท. ทำ� หน้าที่
กรรมการตดั สนิ ภาพเขยี น และคดั เลอื กงานศลิ ปะท่ี เปน็ แรงบนั ดาลใจสำ� คญั ทที่ ำ� ใหพ้ นกั งาน ธปท. และ
เขา้ ประกวดไวเ้ ปน็ งานสะสมของธนาคารไดจ้ ำ� นวน ผพู้ บเหน็ หลายคนใหค้ วามสนใจ มอี ารมณร์ ว่ ม และ
พอสมควร เริม่ สะสมผลงานศิลปะ

เพอ่ื ใหธ้ นาคารไดม้ จี ติ รกรรมของศลิ ปนิ ไทย “ส�ำหรับผม ธปท. ไม่ไดเ้ ป็นเพยี ง
ที่มีชื่อเสียงสูงสุดไว้เป็นสมบัติของธนาคาร ผมได้
นำ� เสนอรายชอ่ื ศลิ ปนิ 2 ท่าน คือ คุณถวัลย์ ดัชนี สถาบันหลกั ทางการเงนิ ของประเทศ
และคุณอังคาร กัลยาณพงศ์ ให้ธนาคารเรียนเชิญ หากแต่ยงั มีแง่มมุ ท่ีงดงาม
ท้ังสองท่านร่วมสรรค์สร้างผลงานภาพวาด เพื่อ บริสุทธิ์ และสนุ ทรี
ตกแต่งในอาคารท่ีทรงคุณค่าท่ีสุดส�ำหรับการเงิน
ของประเทศ โดยไม่ได้ก�ำหนดว่าจะต้องเป็น ”
ภาพอะไร ศิลปินทั้ง 2 ได้ให้ความร่วมมือต่อ
ธนาคารอย่างดีย่ิง ดังปรากฏผลงานซ่ึงอาจนับ
ได้ว่าเป็นงานศิลปะช้ันเลิศ เหมาะสมที่จะรักษาไว้

“คำ� พีส่ อน” ... หนา้ ทีเ่ รา รกั ษาสืบไป

ในฐานะท่ีผมเป็นอดีตพนักงานบริหาร พวกเราปฏบิ ตั ิตามต่อ ๆ กนั มา ถอื เป็นส่งิ ท่ีถูกตอ้ ง
คนหนงึ่ ของ ธปท. ทที่ ำ� งานธนาคารมานานถงึ 35 ปี และสมควรถือปฏิบตั ิตามตอ่ ไป ท้ายนี้ ขอใหท้ กุ คน
จงึ ขอฝากคำ� แนะนำ� สน้ั ๆ ถงึ รนุ่ นอ้ ง ธปท. ทกุ คนวา่ ท�ำงานในหน้าท่ีของตัวเองให้ดีท่ีสุด ท่ีส�ำคัญต้อง
ที่นี่เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธ์ิ รวบรวมคนที่มีความรู้ ซ่ือสัตย์สุจริตและปฏิบัติต่อเพื่อนร่วมงานทุกคน
ความสามารถ มคี วามซือ่ สัตย์สุจริต มีความสามคั คี เสมอื นญาติ
เขา้ ไวด้ ว้ ยกนั ทา่ นผวู้ า่ การปว๋ ยเคยกลา่ ววา่ พนกั งาน
ธปท. ต้องม่ันคง มองไกล ย่ืนมือ และติดดิน สุวตั ถิ์ รชั ไชยบุญ
ทุกอย่างท่ีท่านผู้ว่าการป๋วยได้กล่าวไว้ง่าย ๆ และ 16 กรกฎาคม 2561

12 75 ชวี ิตบนเสน้ ทาง ธปท.

75 ชวี ิตบนเส้นทาง ธปท. 13

อไุ ร เสนะวตั

14 75 ชวี ิตบนเสน้ ทาง ธปท.

เขา้ ท�ำงาน 16 พฤษภาคม 2493

‘อดีตพนกั งาน

ทนี่ ่าจดจ�ำ’

อุไร เสนะวตั

ในงานวันสงกรานต์แบงก์ชาติเม่ือเดือนเมษายนท่ีผ่านมา ผมได้นั่งรับประทานอาหาร
กลางวันร่วมกับอดีตพนักงานท่ีเกษียณอายุท่ีได้เรียนเชิญมาร่วมพิธีรดน้�ำด�ำหัวและขอพร
จากทา่ น พรอ้ มกบั ไดม้ โี อกาสพบกบั อดตี พนกั งานทา่ นหนงึ่ ทพ่ี ดู คยุ กบั พวกเราอยา่ งเปน็ กนั เอง
ทกั ทายวา่ พวกเรายงั ดหู นา้ ตาเปน็ ลกู เปน็ หลาน เรยี กรอยยมิ้ ใหก้ บั ทกุ ๆ คน แถมมอี ารมณข์ นั
เล่าประวัติการท�ำงานของท่านท่ีแบงก์ชาติได้อย่างแม่นย�ำราวกับว่าเพิ่งเริ่มเข้ามาท�ำงาน และท่ี
นา่ สนใจคอื ทา่ นเป็นพนกั งานรนุ่ แรกท่ีต้องสอบคดั เลือกเข้ามา จนทำ� ใหผ้ มสนใจอยากจะทราบ
ประวตั ทิ า่ นเพม่ิ เตมิ และโชคกเ็ ขา้ ขา้ งเพราะทา่ นไม่ใช่ ใครอน่ื ไกลคอื คณุ ยา่ อไุ ร เสนะวตั เปน็ คณุ แม่
ของพ่ีนพพร ประโมจนีย์ อดีตผู้ช่วยผู้ว่าการ สายออกบัตรธนาคาร ที่ผมรู้จักดี ผมจึง
ขออนุญาตไปสัมภาษณท์ ่านถึงที่บา้ นในซอยลาดพรา้ ว 42

เช้าวันเสาร์ท่ีผ่านมา ผมได้ไปตามเวลาที่ พน่ี พพรกลา่ วเสรมิ วา่ คณุ แมต่ น่ื เตน้ มาก หากมเี วลา
นัดหมาย โดยพ่ีนพพรมาคอยต้อนรับอยู่หน้าบ้าน มากขึ้น ก็จะรอ้ื ฟนื้ ความหลังได้มากกว่าน้ี และเม่ือ
พร้อมกับคุณย่าอุไรท่ีแต่งชุดผ้าไหมไทยรออยู่ ผมได้อ่านที่คุณย่าอุไรเขียน ก็ถึงกับอ้ึงไปพักใหญ่
ในบ้าน หน้าตาอม่ิ เอบิ ทา่ ทางขะมักเขม้น แขง็ แรง เพราะท่านสามารถเขียนเล่าเร่ืองราวและจดจ�ำ
ไม่เหมือนกับคนที่อายุย่าง 92 ปี พร้อมจัดแจง รายละเอียดได้ทั้งหมด แม้ว่าช่วงเวลาดังกล่าวได้
น�ำขนมมาให้ทานก่อนพูดคุยกัน จนทราบว่า ผา่ นพน้ ไปนานแล้ว ดงั นั้น แทนท่ผี มจะถามคำ� ถาม
ท่านชอบท�ำขนมเค้กเป็นงานอดิเรก โดยเร่ิมเรียน ตามที่ได้ตระเตรียมไว้ จึงเป็นการพูดคุยกันเสีย
ตั้งแต่อยู่แบงก์ชาติและมักจะท�ำมาเลี้ยงเพ่ือน มากกว่า และเวลากว่า 2 ชัว่ โมงที่ไดส้ นทนาอยูก่ ับ
เสมอ ๆ ท่านและพ่ีนพพร ถือเป็นเวลาที่คุ้มค่าส�ำหรับเช้า
วันหยุด เพราะได้เรียนรู้ชีวิตของชาวแบงก์ชาติ
คุณย่าอุไรยื่นกระดาษ 2 แผ่นท่ีเขียนด้วย จากการถ่ายทอดของคุณย่าอุไรที่เริ่มต้นท�ำงานท่ี
ลายมอื ตนเองพร้อมบอกวา่ ใช้เวลาถึง 2 วนั เพอ่ื แบงก์ชาติเมอ่ื 68 ปีทีแ่ ล้ว
ที่จะตอบค�ำถามท่ีผมได้ส่งมาให้ก่อนหน้านี้ โดยที่
75 ชวี ิตบนเส้นทาง ธปท. 15

คุณย่าอุไรเล่าว่า ท่านเกิดเมื่อวันที่ 22 มอบหมายท�ำหน้าที่บันทึกบัญชีรายรับรายจ่าย
สิงหาคม 2469 เป็นบุตร ร.อ.หลวงสิทธิแพทย์ ทท่ี า่ นเรยี กวา่ “บญั ชยี ายแก”่ เพราะเปน็ การบนั ทกึ
ไพศาลและนางละมา้ ย เสนะวตั บดิ าเปน็ นายแพทย์ บญั ชที เี่ ปรยี บเสมอื นกบั การบนั ทกึ ความทรงจำ� ของ
ทหารและมพี น่ี อ้ ง 8 คน ดว้ ยเป็นผหู้ ญิง ครอบครัว คนสูงอายทุ ค่ี ณุ ยา่ อไุ รยอมรบั ว่าคอ่ นข้างจำ� เจ
จึงไม่สง่ เสรมิ ให้เรยี นหนงั สือต่อในระดบั อดุ มศึกษา
แต่ด้วยการเป็นผู้ใฝ่การศึกษา จึงตัดสินใจสอบเข้า จุดพลิกผันของชีวิตการท�ำงานของคุณย่า
โรงเรียนเตรียมอุดมภายหลังเรียนจบมัธยม 6 ท่ี อุไรเกิดขึ้นในปลายปี พ.ศ. 2492 เม่ือได้มีโอกาส
โรงเรยี นสวนสนุ นั ทา โดยสามารถสอบเขา้ เรยี นวชิ า กลบั ไปเยย่ี มอาจารยท์ จ่ี ฬุ าฯ และไดพ้ บกบั อาจารย์
บัญชีตามเพ่อื น ๆ ซึง่ สมยั น้ันรบั เข้าเรียนประมาณ สุภาพ ซ่ึงขณะนั้นเป็นหัวหน้าหน่วยการเงินท่ี
100 คน พอจบมัธยม 8 ก็ข้ามฟากไปเรียนที่ แบงก์ชาติ จึงได้ชักชวนให้สมัครสอบเข้าท�ำงาน
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยโดยไม่ต้องสอบคัดเลือก เพราะแบงก์ชาติก�ำลังรับสมัครผู้ที่จบปริญญาตรี
โดยเรียนต่อที่คณะบัญชีและพาณิชย์ศาสตร์ แต่ ในขณะนน้ั พอดี ซง่ึ ทา่ นใชเ้ วลาไมน่ านกอ่ นตดั สนิ ใจ
เรยี นไดเ้ พียง 1 ปี ก็ต้องพกั การเรยี นไปก่อนเพราะ ไปสมัครสอบพร้อม ๆ กับคนสมัครอีกกว่า 300
สงครามมหาเอเชียบูรพา จนเม่ือสงครามยุติในปี คน และสามารถสอบผ่านรว่ มกันเพ่ือน ๆ อกี เพียง
พ.ศ. 2488 จึงกลบั เข้าไปเรยี นตอ่ โดยมีนิสติ ทเี่ หลือ 10 คน (ปัจจบุ ันยังมชี วี ติ อยู่ 2 ท่านคือ อดตี ผชู้ ว่ ย
มาเรยี นตอ่ ไมถ่ ึง 100 คน ผู้ว่าการ นันท์ กิจจารักษ์ และคุณหญิงลมุรศรี
เลิศด�ำริการ) ถือเป็นพนักงานรุ่นแรกท่ีต้องสอบ
คณุ ยา่ อไุ รเสรมิ วา่ สมยั เรยี นหนงั สอื ทจี่ ฬุ าฯ เข้าทำ� งาน
จะเรียนที่ตึกจาก เรือนไม้หลังคาจากใกล้ตึกคณะ
อักษรศาสตร์ มีอาจารย์เจ้าคุณไชยยศสมบัติเป็น คุณย่าอุไรเริ่มต้นเข้าท�ำงานเมื่อวันที่ 16
คณบดี พรอ้ มคณาจารยท์ ที่ รงคณุ วฒุ ิ และยคุ สมยั น้ี พฤษภาคม 2493 ในตำ� แหนง่ รองเวร สว่ นการคน้ ควา้
ยังเป็นท่ีรู้จักกันดี เช่น อาจารย์สุภาพ ยศสุนทร ฝ่ายบัญชาการ ไดร้ บั เงินเดอื น 1,050 บาท โดยมี
อาจารย์ประกอบ หุตสิงห์ อาจารย์พจน์ สารสิน คุณวิชัย ทรรทรานนท์ เป็นหัวหน้าคนแรก ได้รับ
และอาจารย์สัญญา ธรรมศักด์ิ ซึ่งในสมัยนั้น มอบหมาย ให้เก็บสถิติเกี่ยวกับการค้าระหว่าง
การเรียนเป็นเรื่องจริงจัง ท่ีนอกจากจะเรียน ประเทศ ถือเป็นจุดเริ่มต้นการท�ำงานท่ีแบงก์ชาติ
วิชาบัญชีแล้วยังต้องเรียนวิชาอื่น ๆ ด้วย เช่น จนเกษียณเม่ือวันที่ 1 ตุลาคม 2529 รวมอายุ
เศรษฐศาสตรแ์ ละกฎหมาย เป็นต้น เรียกไดว้ า่ เปน็ การท�ำงาน 36 ปี ท่ีมีแต่ความภาคภูมิใจ ผมจะ
บรรยากาศใหเ้ กดิ การเรยี นรแู้ ละรอบรอู้ ยา่ งแทจ้ รงิ ขอพาพวกเราย้อนรอยตามคุณย่าอุไรไปต้ังแต่
วันแรกที่ท่านเข้ามาทำ� งานแบงก์ชาติ พร้อมซมึ ซบั
ด้วยในยุคสมัยน้ัน ขาดแคลนข้าราชการ บรรยากาศการท�ำงานในยคุ สมยั นน้ั
เป็นจ�ำนวนมาก ราชการจึงมีการประกาศให้ทุน
นักศึกษาปีท่ี 4 คนละ 1,500 บาทต่อปี ซึ่งเมื่อ คุณย่าอุไรเล่าให้ฟังว่า ตอนสอบคัดเลือก
ส�ำเร็จการศึกษาแลว้ จะไดร้ ับบรรจุเปน็ ข้าราชการ ต้องไปสอบท่ีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จึงยัง
โดยใช้ทุนเพียง 2 เท่า ซึ่งท่านตัดสินใจรับทุน ไม่ทราบว่าสถานที่ท�ำงานอยู่ท่ีใด จนวันแรกที่เข้า
ดังกล่าว และเม่ือเรียนจบในปี พ.ศ. 2491 จึงได้ ท�ำงานก็ต่ืนตาตื่นใจที่พบว่า ได้เข้ามาท�ำงานใน
เริ่มรับราชการที่กระทรวงศึกษาธิการ ในต�ำแหน่ง บริเวณวังบางขุนพรหมท่ีกว้างใหญ่ ร่มรื่นเพราะ
สมุห์บัญชี ได้รับเงินเดือน 447 บาท โดยได้รับ รายลอ้ มไปดว้ ยตน้ ไมใ้ หญ่ และหอ้ งทำ� งานของทา่ น
อยู่ในพระต�ำหนักชั้น 1 หลังบันไดใหญ่ ในขณะท่ี

16 75 ชีวติ บนเสน้ ทาง ธปท.

บริเวณต�ำหนักก็ถูกจับจองมีโต๊ะท�ำงานของ ช่วงชีวิตการท�ำงานที่แบงก์ชาติคือ ในช่วงปี พ.ศ.
หนว่ ยงานอนื่ ๆ ไปทั่วบริเวณ รวมถึงชน้ั สองทเ่ี ป็น 2508 เม่ือรัฐบาลได้อนุมัติให้ต้ังคณะกรรมการ
หอ้ งทำ� งานของท่านผูว้ ่าการและผู้บรหิ าร ตรวจสอบทรัพย์สินของจอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์
มีผู้ว่าการป๋วยเป็นกรรมการ จึงได้มอบหมายให้
นอกจากนั้น ยังมีอาคารไม้หลังวัง คณุ ประยรู จนิ ดาประดษิ ฐ์ เป็นผู้คัดเลือกพนักงาน
บางขุนพรหมท่ีเป็นสถานท่ีท�ำงานเพ่ิมเติมอีกด้วย อีก 3 คนร่วมงานตรวจสอบด้วย ซึ่งได้เลือก
“ห้องท�ำงานเป็นห้องใหญ่มีแต่พัดลม แต่ไม่รู้สึก คุณย่าอุไรพร้อมกับ คุณสำ� รอง วาณิชยานนท์ และ
ร้อน เพราะห้องสูง มีต้นไม้ใหญ่ร่มรื่น ริมระเบียง คุณไมตรี อารีรัตน์ ไปร่วมงาน และต้องไปท�ำงาน
มีต้นแก้วเก่าแก่ มีต้นตะลิงปลิงตรงบันไดหลัง อยูท่ ีท่ �ำเนยี บรัฐบาลกวา่ 1 ปีจนงานเสรจ็ สิน้
สภาพแวดล้อมน่าท�ำงาน” คุณย่าอุไรเล่าเสริมว่า
การแต่งกายของพนักงานดูเรียบร้อยมากผู้ชายใส่ “ตลอดระยะเวลาที่ทำ� งานท่แี บงก์ชาติ
เส้ือเช้ิตแขนสน้ั สีขาว ไมใ่ สเ่ นกไท ในขณะท่ีผูห้ ญงิ
จะใส่เสือ้ ขาวและกระโปรงยาว โดยไม่เคยคดิ วา่ จะ รสู้ ึกไดว้ ่า พนักงานแบงก์ชาติมีความ
ตอ้ งใสเ่ ครอ่ื งแบบเหมอื นกับขา้ ราชการ ซ่ือสตั ย์สจุ รติ และรกั ษาความลับของ

ดว้ ยในสมยั นน้ั พนกั งานมไี ม่มากนกั ทา่ นจงึ ธนาคารเปน็ อย่างดี และท่สี �ำคัญ
รู้จักแทบทุกคน แต่คุณย่าอุไรเป็นผู้หญิงคนเดียว ท�ำงานอย่างมหี ลกั การของการเป็น
ในหน่วยสถิติจึงมักจะไปคบหากับเพื่อนผู้หญิงใน นายธนาคารกลางท่ียดึ ความเปน็ อิสระ
หน่วยงานอื่น อย่างไรก็ดี ทุกคนจะเข้ามาทักทาย
เหมอื นกบั พนี่ อ้ ง พรอ้ มใหค้ วามเคารพออ่ นนอ้ มกบั ในการด�ำเนินนโยบายการเงิน
ผู้ใหญ่เปน็ ล�ำดบั ช้ัน โดยจะไหว้ทุก ๆ คร้ังทีผ่ ู้ใหญ่
เดินผ่าน ”ภายหลงั จากกลบั มาทแี่ บงก์ชาติ ผใู้ หญเ่ หน็

คุณย่าอุไรเล่าว่า ในสมัยนั้นเคร่ืองไม้ แววของการเปน็ ผูต้ รวจสอบ จึงให้กลับมาทำ� งานที่
เคร่ืองมือไม่ทันสมัยเหมือนสมัยน้ี ต้องบันทึกสถิติ หน่วยตรวจสอบธนาคารพาณิชย์ คุณย่าอุไรเล่าว่า
ด้วยลายมือลงสมุด และใช้ลูกคิดในการค�ำนวณ “ต้องตระเวนออกไปตรวจสอบตามสาขาของ
หาค่าสถิติต่าง ๆ เรียกว่าดุลการค้าถูกหรือผิด ธนาคารพาณชิ ย์ ไปแบบไมไ่ ด้บอกลว่ งหน้า ไปนับ
ก็อยู่ท่ีฝีมือการใช้ลูกคิดของคุณย่าอุไร ในขณะท่ี เงินสดว่าครบถ้วนหรือไม่ ไปจนถึงการตรวจสอบ
การท�ำงานเกิดจากการสอนงานและถ่ายทอด บัญชีรายรับรายจ่าย ท�ำให้ผู้จัดการและพนักงาน
ความรู้จากรนุ่ พีส่ ูร่ ุน่ น้อง หวั หนา้ หน่วยจะเอาใจใส่ สาขาเกร็งไปตาม ๆ กัน” ต่อมาได้เล่ือนต�ำแหน่ง
และสอนคุณย่าอุไรทุก ๆ ขั้นตอน พร้อม ๆ กับ เป็นหัวหน้าหน่วย ฝ่ายตรวจสอบกิจการภายใน
สง่ เสรมิ ใหท้ า่ นไดเ้ ปน็ คนเรยี นรแู้ ละรอบรู้ จนทำ� ให้ พร้อมได้มีโอกาสไปตรวจสอบส�ำนักงานภาคทั้ง
มพี นื้ ฐานดา้ นเศรษฐศาสตรเ์ พม่ิ เตมิ (ทง้ั ๆ ทตี่ นเอง สามแหง่ กอ่ นยา้ ยไปดำ� รงตำ� แหนง่ ผชู้ ว่ ยหวั หนา้ สว่ น
จบด้านบญั ช)ี

คุณย่าอุไรได้มีโอกาสท�ำงานในหลาย
หน่วยงานจากหน่วยสถิติ ส่วนค้นคว้า (ภายหลัง
เปลีย่ นเป็นฝา่ ยวชิ าการ) ไปหนว่ ยการคลังแล้วยา้ ย
ไปอยู่ที่ส่วนปริวรรต แต่งานท่ีท่านภูมิใจท่ีสุดใน

75 ชีวติ บนเส้นทาง ธปท. 17

สว่ นเงนิ ฝาก สำ� นกั งานสรุ วงศ์ กอ่ นเกษยี ณอายเุ มอื่
วันที่ 1 ตุลาคม 2529 รวมอายกุ ารทำ� งาน 36 ปี

คุณย่าอุไรกล่าวว่า “การท�ำงานหลาย
หน่วยงาน ท�ำให้ได้ศึกษางานใหม่ ๆ ไม่จ�ำเจ
ได้ศึกษาหาความรู้ และสนุกในการท�ำงาน
ตลอดระยะเวลาท่ีท�ำงานท่ีแบงก์ชาติรู้สึกได้ว่า
พนักงานแบงก์ชาติมีความซ่ือสัตย์สุจริตและรักษา
ความลบั ของธนาคารเปน็ อยา่ งดี และทส่ี ำ� คญั ทำ� งาน
อย่างมีหลักการของการเป็นนายธนาคารกลาง
ท่ียึดความเป็นอิสระในการด�ำเนินนโยบายการเงิน
และมีความภาคภูมิใจมากท่ีได้ช่วยงานของ
แบงก์ชาติ จนได้รับเคร่ืองราชอิสริยาภรณ์ คือ
เบญจมาภรณช์ า้ งเผือก”

ท้ายสุด ผมได้ขอให้ท่านฝากข้อคิดถึง
รนุ่ นอ้ ง ในการเปน็ พนกั งานแบงกช์ าติ ทา่ นไตรต่ รอง
ครู่ใหญ่ ก่อนบอกว่า “ขอให้น้อง ๆ เคารพบูชา
พระสยามเทวาธิราช ท่ีสถิตคุ้มครองพวกเรา
ตลอดมา และเป็นตราสัญลักษณ์ของแบงก์ชาติ
ขอให้ท�ำงานด้วยความซื่อสัตย์ อดทน จงรักภักดี
ไมท่ �ำให้เสอ่ื มเสียชือ่ รกั งาน ไม่เอาความลบั ในงาน
ไปเปิดเผย เพราะแบงก์ชาติเป็นสถาบันท่ีมีเกียรติ
สูงสุดแล้ว”

ปัจจุบันคุณย่าอุไรใช้ชีวิตอย่างมีความสุข
กับลูก ๆ ท่ีดูแลท่านเป็นอย่างดี ท่านกล่าวว่า
เพงิ่ เลกิ ขบั รถยนต์ เมอื่ อายุ 87 ปนี เี่ องเพราะเขา่ เจบ็
ผมเหน็ วา่ คณุ ยา่ อไุ รเปน็ คนทแี่ ขง็ แรงทงั้ กายและใจ
มีความจำ� แมน่ ยำ� ดูราวกบั คนที่เพ่งิ เกษียณ คงเป็น
เพราะท่านเป็นผู้ด�ำเนินชีวิตอย่างฉลาด มีคุณภาพ
ทันเหตุการณ์ คิดในเชิงบวก และท�ำตัวสบาย ๆ
เมื่อใครอยู่ใกล้ก็มีความสุขตามไปด้วย ถือได้ว่า
คุณย่าอุไร เสนะวัต เป็นอดีตพนักงานที่พวกเรา
ควรจดจ�ำอกี ทา่ นหนงึ่

รณดล นุ่มนนท์
ผ้เู รียบเรยี ง

18 มถิ ุนายน 2561

18 75 ชวี ิตบนเส้นทาง ธปท.

75 ชวี ิตบนเส้นทาง ธปท. 19

สรุ พล เยน็ อุรา

20 75 ชวี ิตบนเสน้ ทาง ธปท.

เขา้ ท�ำงาน 28 ธนั วาคม 2493

‘บุรุษหน้าห้อง

ผู้ว่าการป๋วย’

สรุ พล เยน็ อุรา

พ่ีที่เกษียณทุกคนต่างมีเรื่องราวดี ๆ ที่ผมสัมผัสได้จากการท�ำงานกับท่านด้วยตนเอง
และ ไดร้ บั ทราบจากการบอกเลา่ บา้ ง และผมยงั ไดน้ ำ� ขอ้ คดิ ของทา่ นมาประยกุ ต์ใชก้ บั การทำ� งาน
ของผมในหลาย ๆ ดา้ น และจากการสอบถามจากชมรมอดตี พนกั งาน ธปท. ทราบวา่ อดตี พนกั งาน
แบงก์ชาติ ท่ีมอี ายุเกนิ 90 ปี และยงั คงมีชีวติ อยู่ มีอยูถ่ ึง 30 ท่าน ถึงแม้ว่าผมจะไม่เคยไดท้ �ำงาน
รว่ มกบั ทา่ น (เพราะตอนเขา้ ทำ� งานแบงกช์ าติ ทา่ นเหลา่ นน้ั ไดเ้ กษยี ณอายไุ ปแลว้ ) แตช่ อื่ ของทา่ น
ค้นุ หหู ลายคนหนึง่ ในนน้ั คอื “คณุ ลุงสุรพล เยน็ อรุ า” เพราะเคยไดอ้ า่ นหลายบทความที่ท่านได้
เขียนไว้ในวารสารพระสยาม และทราบมากอ่ นว่า ท่านเคยท�ำงานอยูห่ น้าห้องทา่ นผวู้ า่ การปว๋ ย
อง๊ึ ภากรณ์ ทำ� ให้ผมนึกสนใจทจ่ี ะหาประวัติของท่านมาเลา่ สู่กันฟงั

งานค้นคว้าจึงเร่ิมต้นด้วยการอ่านบทความ ด้วยตนเอง ถือเป็น Weekly Mail ฉบับพิเศษที่
และหนังสือ 3 เลม่ ทท่ี า่ นได้เขียนไว้ ตงั้ แต่หนงั สือ ขอมอบใหก้ ับพ่ี ๆ ท่เี กษียณทุกท่าน
เรื่อง “12 ปี 2 เดือน 4 วัน ในต�ำแหน่งผู้ว่าการ
ธปท.” ที่ท่านได้เขียนในช่วงท่ีท�ำงานหน้าห้อง เช้าวันอาทิตย์ท่ี 14 สิงหาคม ผมขับรถไป
ผู้ว่าการป๋วย ไปจนถึงหนังสือ “สองรส” และ พบคณุ ลงุ สรุ พลถงึ หมบู่ า้ นยา่ นบางบอน ซงึ่ กเ็ ปน็ ไป
“สวนหลวง…เส้ียวหนึ่งของชีวิต” พร้อมกันน้ัน ตามคาดเพราะหลงทางอยู่พักหน่ึงก่อนที่จะไปถึง
ได้เขียนจดหมายไปถึงท่านเพื่อขอทราบประวัติ บา้ นของทา่ น โดยมีคณุ ปา้ มาลี ศรภี รรยาวัย 91 ปี
สว่ นตวั และประวตั กิ ารทำ� งาน ตลอดจนบรรยากาศ ออกมาตอ้ นรบั ดว้ ยความกระฉับกระเฉง จนนกึ ว่า
การทำ� งานในสมยั ทท่ี า่ นปฏบิ ตั งิ านทแี่ บงกช์ าตเิ พอื่ ทา่ นยงั อายสุ ัก 60 ปี ในขณะที่ คณุ ลงุ สรุ พล ยังดู
ขออนญุ าตน�ำมาเขียนลง Weekly Mail และไมถ่ งึ แข็งแรงแตก่ ็ต้องค่อย ๆ พยงุ มาน่งั ที่เกา้ อหี้ น้าบ้าน
2 สัปดาห์ ท่านก็มีเมตตาเขียนตอบกลับมาพร้อม เพื่อนั่งพูดคุยกับผมด้วยน้�ำเสียงท่ีค่อย ๆ โดยมี
เรื่องราวที่น่าสนใจ 3 หน้าเต็ม ท�ำให้ผมโทรศัพท์ คุณป้ามาลีคอยพูดส�ำทับให้ในช่วงท่ีได้ยินท่านพูด
ติดต่อกลับไปเพื่อขออนุญาตไปพบและสัมภาษณ์ ไมช่ ดั เจน

75 ชวี ิตบนเสน้ ทาง ธปท. 21

คุณลุงสุรพลเริ่มต้นเล่าด้วยรอยย้ิมและ ระยะเวลาที่ ดร.ป๋วย ด�ำรงต�ำแหน่งผู้ว่าการ
น�้ำเสียงที่รู้สึกถึงความภูมิใจว่า ท่านเกิดแถว จนท่านลาออกในปี 2514 และจากน้ันคุณลุง
คลองหลวง (สนามกีฬาแห่งชาติปัจจุบัน) เมื่อ สุรพลก็ได้มาเป็นเลขานุการของรองผู้ว่าการฉลอง
ปี 2469 สมัยสมเด็จพระปกเกล้าฯ พ่อแม่มีฐานะ ปงึ ตระกลู และสน้ิ สดุ ภาระหนา้ ทใี่ นแบงกช์ าติ ดว้ ย
ยากจน เปน็ ลกู คนทส่ี ใ่ี นพน่ี อ้ งเกา้ คน จบการศกึ ษา ต�ำแหน่งผู้ช่วยหัวหน้าส่วนสารบรรณและส่ือสาร
มัธยมปีท่ี 6 โรงเรียนมัธยมวัดปทุมคงคาและเร่ิม ฝา่ ยธรุ การดว้ ยอายุงานท่แี บงก์ชาติกวา่ 37 ปี
ท�ำงานคร้ังแรกที่กรมไปรษณีย์โทรเลข ที่บางรัก
เมื่ออายุเพียง 20 ปี ในต�ำแหน่งเสมียน กองพัสดุ นอกเหนอื จากงานประจำ� แล้ว คุณลงุ สรุ พล
และโรงงาน แต่ท�ำงานได้สองปีกว่าก็ต้องไปเป็น ยังรักในการเขียน ท่านเริ่มจับปากกาเขียนหนังสือ
ทหารเกณฑอ์ ยหู่ กเดือน แตด่ ว้ ยใจท่ีมงุ่ ม่ันต้องการ ตงั้ แตอ่ ายปุ ระมาณ 30 ปใี หก้ บั พมิ พไ์ ทย และ สยาม
พฒั นาตนเอง ทา่ นจงึ ฝกึ ฝนการพมิ พด์ ดี ทงั้ ภาษาไทย นิกร โดยเขยี นเร่ืองสั้น ๆ และชอบเขียนในเรื่องท่ี
และอังกฤษแบบเป็นที่หนึ่ง ไม่เป็นรองใคร แถม เกี่ยวกับความประพฤติของบุคคลท่ีควรยึดถือเป็น
ไปเรียนภาษาอังกฤษกับ British Chamber of แบบอย่าง นอกจากนัน้ คณุ ลุงสุรพลยังเป็นหนึ่งใน
Commerce จนได้รับประกาศนียบตั รจากมือของ ผรู้ ว่ มกอ่ ตงั้ วารสารธนาคาร “ธปท. ปรทิ รรศน”์ เมอ่ื
อคั รราชทตู องั กฤษโดยตรง และเมอ่ื กลบั เขา้ ทำ� งาน ปี 2516 ซง่ึ ดร.ปว๋ ย ไดเ้ ขยี นอนมุ ตั ใิ หค้ วามเหน็ ชอบ
ทกี่ รมไปรษณยี ฯ์ ไดอ้ กี ปเี ศษ วนั หนงึ่ พส่ี าวคนโตได้ ไว้ว่า “เม่ือชอบเขียนควรเขียนให้ชอบ” ซ่ึงต่อมา
โทรศัพท์มาแจ้งว่าแบงก์ชาติได้เปิดสอบคัดเลือก วารสารได้เปลี่ยนชื่อใหม่เป็น “พระสยาม” และ
พนกั งานใหม่ ซง่ึ เปน็ การเปดิ รบั สมคั รพนกั งานใหม่ คุณลุงสุรพล ได้เป็นบรรณาธิการคนแรก และเป็น
เป็นทางการคร้ังแรก ในปี 2493 โดยมตี �ำแหนง่ งาน วารสารท่ีเป็นท่ีนิยมอ่านของพนักงานแบงก์ชาติ
เปิดกว่า 20 ต�ำแหน่ง คุณลุงสุรพลเป็นคนเดียวท่ี ทกุ ระดับชั้นจนถึงทุกวนั นี้ ถอื เปน็ ช้ินงานทท่ี ่านท�ำ
ได้รับคัดเลือกจากรายช่ือใน Waiting List เพราะ และมคี วามภมู ใิ จมากทส่ี ุด
ม.ร.ว.เทวไทย เทวกุล หัวหน้าส่วนการเลขานุการ
พิจารณาว่าท่านสามารถใช้ภาษาอังกฤษได้ดี “ทกั ษะการเขยี นเปน็ พรสวรรค์
จงึ รบั เข้ามาเป็นเสมียนในส่วนเลขานุการ
ท่อี ยากให้พนกั งานรนุ่ น้อง ๆ ได้
เมื่อแบงก์ชาติมีการปรับปรุงงานของ ฝึกฝน และเป็นเสนห่ ์อยา่ งหนึง่
หน่วยงานต่าง ๆ ครั้งใหญใ่ นปี 2500 มีการโยกย้าย ของนายธนาคารกลางทจี่ ะต้อง
เจ้าหน้าท่ีในส�ำนักผู้ว่าการ และด้วยทักษะการ ส่อื สารให้คนรบั สารไดเ้ ขา้ ใจ
พิมพ์ดีดเร็ว ท่านจึงถูกเสนอช่ือให้เป็นเสมียน
พิมพ์ดีด โดยงานประจ�ำส่วนใหญ่คือพิมพ์เอกสาร ”“ไมท่ ราบวา่ บรรยากาศการทำ� งานในสมยั ท่ี
ของรองผู้ว่าการ และผ้ชู ว่ ยผ้วู ่าการ แต่ถ้าชว่ งไหน
ที่เลขานุการ รองผู้ว่าการ ไม่อยู่ท่านก็ท�ำงานแทน คณุ ลงุ ทำ� งานทแี่ บงกช์ าติ เปน็ อยา่ งไรบา้ งครบั ” ผม
และเม่ือท่านผู้ว่าการป๋วย ได้มาด�ำรงต�ำแหน่ง ตงั้ คำ� ถามแรกหลงั จากทที่ า่ นไดเ้ ลา่ ประวตั ขิ องทา่ น
ผวู้ ่าการแบงกช์ าติในปี 2502 คณุ วจิ ติ ร สจั จเุ วทะ
เลขาผู้ว่าการป๋วย จึงขอให้ท่านได้มาช่วยงาน
ด้านเลขานุการหรือเรียกว่าหน้าห้องผู้ว่า ตลอด

22 75 ชีวติ บนเสน้ ทาง ธปท.

ผ่านพ้นไป คุณลุงสุรพลใช้เวลาครุ่นคิดไม่นานนัก การท�ำงานในสมัยน้ัน มีการคัดกรองงาน
ก็เล่าให้ฟังด้วยน�้ำเสียงที่ภูมิใจว่า ห้องท�ำงานท่าน อย่างเปน็ ระบบ แตก่ ็มคี วามยืดหยุ่นพอสมควรจาก
อยชู่ นั้ 2 ของวงั บางขนุ พรหมตดิ กบั หอ้ งทา่ นผวู้ า่ การ เครอ่ื งไมเ้ ครอ่ื งมอื ทไี่ มส่ ะดวกสบายเหมอื นปจั จบุ นั
ซ่ึงในยุคสมัยน้ันถือได้ว่าเป็นห้องท�ำงานที่ดูภูมิฐาน เชน่ มกี ารนำ� เสนอจดหมายถงึ ผจู้ ดั การธนาคารแหง่
เม่ือเทียบกับสถานที่ท�ำงานอ่ืน ๆ และโดยเฉพาะ อเมรกิ าให้ ผวู้ า่ การปว๋ ยลงนาม โดยขน้ึ ตน้ วา่ “Dear
ส�ำหรับเด็กหนุ่มวัย 20 ต้น ๆ ที่เริ่มต้นจาก Mr. Moore” แต่ผู้ว่าการป๋วยใช้ปากกาขีดค�ำว่า
ต�ำแหน่งเสมียนในส่วนเลขานุการ ในสมัยน้ัน “Mr. Moore” ออก แลว้ เขียน “Wally” เหนือคำ�
พนักงานแบงก์ชาติมีประมาณร้อยกว่าคน ท�ำให้ น้ัน จากน้ันลงช่ือให้ส่งออก เม่ือคุณลุงสุรพลเห็น
รู้จักกันเกือบท้ังหมด เรียกว่าทักทายกันจนเสมือน จดหมายทแ่ี ก้ไขออกมาจากหอ้ ง จงึ เขา้ ไปสอบถาม
หนึ่งเป็นครอบครัวเดียวกัน แต่ในขณะเดียวกันก็มี วา่ จะให้พิมพ์ใหมห่ รือไม่ ผู้ว่าการปว๋ ยตอบว่า “ไม่
ความเคารพซ่งึ กนั และกนั ต้อง ส่งไปอย่างน้ันแหละ ปกติผมเรียกเขาอย่างน้ี
เขาอา่ นกร็ แู้ หละวา่ จดหมายทสี่ ง่ ไปใหเ้ ขาอา่ น กอ่ น
“อาคารในสมัยนั้นมีความโดดเด่น และนึก จะลงชอื่ ผมต้องอ่านก่อนเขาทกุ ฉบบั ”
เสยี ดายทถ่ี กู ทดแทนดว้ ยอาคารใหม่ ๆ และเรอื่ งหนง่ึ
ที่ผมยังนึกเสียดายคือ ตลอดเวลาการท�ำงานท่ี คุณลุงสุรพลได้เล่าถึงความโชคดีของท่าน
แบงก์ชาติ ผมไม่มีโอกาสไดถ้ ่ายรูปกับผวู้ า่ การป๋วย ท่ีได้ท�ำงานกับเพ่ือนร่วมงานที่เข้าใจกัน และโชคดี
ทง้ั ท่ีทำ� งานให้ท่านมากวา่ 12 ป”ี ข้ันที่สองคือการที่ท่านได้ท�ำงานกับผู้บริหารท่ีเป็น
ทั้งคนดีและคนเก่ง ต้ังแต่ ม.ร.ว.เทวไทย เทวกุล
คณุ ลงุ สรุ พลกลา่ วตอ่ วา่ ในสมยั นนั้ เครอื่ งไม้ หัวหน้าส�ำนักงานผู้ว่าการ ไปจนถึงการท�ำงาน
เครื่องมือในการท�ำงานไม่สะดวกเหมือนปัจจุบัน อย่างใกล้ชิดกับท่านผู้ว่าการป๋วย คุณลุงสุรพลได้
เครื่องพิมพ์ดีดยังเป็นรุ่นเล่ือนและยกแคร่ แต่ด้วย เรยี นรจู้ ากการสอนงานของทา่ นในหลายๆเหตกุ ารณ์
ทักษะการพิมพ์ดีดท่ีรวดเร็วและมีพื้นภาษาอังกฤษ เช่น มีอยูว่ นั หน่งึ ทผ่ี วู้ ่าการปว๋ ยฯ เรยี กประชมุ ช่วง
ทด่ี ี ทำ� ใหค้ ณุ ลงุ สรุ พลถกู มอบหมายใหพ้ มิ พห์ นงั สอื กลางวัน แต่นกั การไมอ่ ยู่จัดน�้ำด่มื ให้ คณุ ลงุ สุรพล
ภาษาอังกฤษอยู่เป็นเนื่องนิจ ซ่ึงการจะแก้ไข จงึ จดั การยกแกว้ นำ�้ ดมื่ มาวางใหก้ บั ผเู้ ขา้ รว่ มประชมุ
ตัวอักษรท่ีพิมพ์ไปแล้วเป็นเรื่องที่ไม่ง่ายเหมือน ปรากฏว่า คุณลุงสุรพลท�ำแก้วน้�ำหก ซ่ึงแทนท่ี
สมยั นี้ ต้องใช้หมกึ ขาวป้ายให้เนยี น ๆ และต้องเล็ง ผู้ว่าการป๋วยจะกล่าวต�ำหนิท่านกลับด�ำเนินการ
ให้ตัวอกั ษรทจ่ี ะพมิ พใ์ หมท่ ับกับตวั เก่าแบบพอดี ๆ ประชุมไปจนแล้วเสร็จ และออกมาบอกกับคุณลุง
ซ่ึงในบางคร้ังต้องพิมพ์ใหม่ท้ังฉบับ อย่างไรก็ตาม สรุ พลดว้ ยนำ้� เสยี งนงิ่ ๆ วา่ “คราวหนา้ หากเปน็ งาน
ทา่ นยงั จำ� ไดถ้ งึ สำ� นวนและความไพเราะของหนงั สอื ไม่ถนดั ก็ขอให้คนท่เี ขาถนัดท�ำเถอะนะ”
ภาษาอังกฤษที่พิมพ์ออกไป ซ่ึงในบางคร้ังถึงกับ
มีการใช้ภาษาละติน เช่น การแสดงความยินดี อีกเหตุการณ์หนึ่งคือ การไปแก้ไขส�ำนวน
กับ บริษัท โธมัสเดลลารู ท่ีจัดพิมพ์ธนบัตรซ่ึง ภาษาไทยที่แปลจากภาษาอังกฤษโดยพลการ
ดำ� เนนิ ธรุ กจิ มาครบ 100 ปี คณุ ลงุ สรุ พลไดก้ ลา่ ววา่ ซ่ึงเมื่อส่งไปให้ผู้ว่าการป๋วยท่านเรียกให้ไปพบ
“ทักษะการเขียนเป็นพรสวรรค์ท่ีอยากให้พนักงาน “คุณไปแก้ไขของเขาแล้วบอกเขาให้รู้หรือเปล่า?”
รุ่นน้อง ๆ ได้ฝึกฝน และเป็นเสน่ห์อย่างหน่ึงของ เป็นค�ำถามท่ีคุณลุงสุรพลไม่สบายใจเป็นอย่างย่ิง
นายธนาคารกลางท่ีจะต้องสื่อสารให้คนรับสาร โดยเฉพาะเมอื่ สงั เกตเหน็ สหี นา้ ของทา่ น “เปลา่ ครบั
ไดเ้ ข้าใจ” ผมแกเ้ อง”เปน็ คำ� ตอบสนั้ ๆซง่ึ ทา่ นกไ็ มไ่ ดต้ อ่ วา่ อะไร

75 ชวี ิตบนเส้นทาง ธปท. 23

และมาทราบภายหลงั วา่ ทา่ นไดเ้ พมิ่ ชอื่ คณุ ลงุ สรุ พล
เป็นหนึ่งในส่ีพนักงานผู้แปลภาษาอังกฤษ อย่างไร
กต็ ามคณุ ลงุ สรุ พลจดจำ� เหตกุ ารณน์ นั้ ไดอ้ ยา่ งแมน่ ยำ�
ถือเป็นบทเรียนท่ีท่านได้ให้สัญญากับตัวเองว่าจะ
ไมท่ ำ� เช่นนน้ั อีก

การสมั ภาษณผ์ า่ นไปชว่ั โมงกวา่ อยา่ งรวดเรว็
โดยท่ีผมฟังจนเพลิน แต่เมื่อเห็นคุณลุงสุรพลเริ่ม
มีอาการอ่อนล้า ผมจึงขอถามค�ำถามสุดท้ายว่า
“คุณลุงอยากฝากอะไรให้กับน้อง ๆ ท่ีแบงก์ชาติ
บา้ งครบั ” คณุ ลงุ สรุ พลตอบวา่ “แบงกช์ าตอิ ยมู่ าได้
จนถึงทุกวันน้ีก็เพราะผู้บริหารและพนักงานที่
อยู่ภายใต้อุดมการณ์เดียวกัน ต้องการจรรโลง
ให้สถาบันแห่งนี้เป็นธนาคารกลางอยู่คู่ประเทศ
ตลอดไป ที่ส�ำคัญผู้ใหญ่ต้องมีคุณธรรม เป็น
แบบอย่างท่ีดีให้กับรุ่นน้อง ๆ ในขณะเดียวกัน
รุ่นน้องต้องพยายามต่อไปในการปฏิบัติงาน
ตามหน้าที่อย่างเต็มที่ ไม่ว่าจะมีอุปสรรคอย่างไร
ก็จงหาวิธีให้บรรลุเป้าหมายให้สมกับการเป็น
นายธนาคารกลาง”

รณดล น่มุ นนท์
ผเู้ รยี บเรยี ง

14 สงิ หาคม 2561

24 75 ชวี ติ บนเส้นทาง ธปท.

75 ชวี ิตบนเส้นทาง ธปท. 25

ชูศรี แดงประไพ

26 75 ชีวิตบนเสน้ ทาง ธปท.

เขา้ ทำ� งาน 13 มิถนุ ายน 2498

‘ชีวติ ทีภ่ าคภมู ใิ จ

ทแ่ี บงกช์ าต’ิ

ชูศรี แดงประไพ

เร่ิมเข้ามาท�ำงานแบงก์ชาติ ตอนนั้นยังเรียนหนังสือไปด้วย เรียนที่คณะเศรษฐศาสตร์
มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์ เวลากลางวนั กไ็ มค่ อ่ ยไดอ้ อกไปทานขา้ วขา้ งนอก ทานขา้ วขา้ งหลงั ตกึ
ซึ่งปัจจุบันถูกร้ือไปแล้ว อยู่ตรงต้นพิกุล ด้านวังบางขุนพรหม ทานข้าวเสร็จก็อ่านหนังสือ
เยน็ ก็ไปเรียน ขยันมาก เรยี น 4 ปีจนจบคณะเศรษฐศาสตร์ก็มาอยู่ทสี่ ่วนการควบคมุ ปรวิ รรต
แล้วก็ท�ำงานอีกสักปีสองปี ก็ย้ายมาอยู่ท่ีฝ่ายวิชาการ เพราะว่าจบคณะเศรษฐศาสตร์ ส่วน
เพ่อื น ๆ ทีจ่ บบัญชกี ็แยกย้ายไปที่อ่ืนกัน

สรา้ งคณุ ค่าผ่านการทำ� งาน

ตอนเข้ามาท�ำงานที่แบงก์ชาติเข้ามาเป็น ในเรอ่ื งของราชาเงนิ ทนุ เขาตอ้ งการคนชว่ ยอกี เยอะ
ชนั้ 3 อยชู่ น้ั 3 นาน ยา้ ยมาเปน็ ชน้ั 3 อยทู่ ฝี่ า่ ยวชิ าการ ก็เลยย้ายไปอยู่ท่ีฝ่ายก�ำกับและพัฒนาสถาบัน
ตอนทำ� งานทฝ่ี า่ ยวชิ าการ ไดห้ วั หนา้ ดี เปน็ คนโชคดี การเงนิ ไมใ่ ชแ่ บงกช์ าติอย่างเดยี วท่ตี ้องรบั ผดิ ชอบ
ท่ีได้หัวหน้าดี แต่ไม่ใช่ไม่ดุ ดุมาก ท่านเป็นผู้ชาย กรณีบริษัทราชาเงินทุนล้ม ทางกระทรวงการคลัง
ชว่ งท่อี ยหู่ นว่ ยสนิ คา้ เข้าก็หวั หน้าดุ ไปอยวู่ ิชาการก็ ก็รับผิดชอบร่วมกัน เดิมก็ต่างคนต่างท�ำงานไป
หวั หนา้ ดุ ตอนเราเกษยี ณเรากเ็ ลยกลายเปน็ คนดุ แต่ ในหน้าท่ีของตัวเอง แต่เวลาพอมีวิกฤตข้ึนมา
ไมไ่ ดโ้ ทษหวั หนา้ เปน็ นสิ ยั ของเราเองวา่ เราเปน็ คนดุ ก็ต้องคุยกัน ถือว่ายุ่งหน่อย มีการจัดทัพ พอเวลา
ได้หัวหน้าดุเราก็ชักชอบ ชอบที่เหมือนเรา เราก็มี เราปิดสถาบันการเงินมันเป็นที่เร่ืองยากมากเลย
ความสขุ กบั การทำ� งานมาอยวู่ ชิ าการเนอ่ื งจากเรายงั เพราะว่ามันกระทบหลายอยา่ ง กระทบท้งั ปัจจุบัน
ไม่ได้เล่ือนเป็นช้ัน 4 ตามวุฒิ เราก็เลยขยันมาก อนาคต และคน กระทบไปหมด กระทบเศรษฐกจิ
จนกระทง่ั เป็นหวั หน้าหนว่ ยกย็ ังขยนั ของประเทศ เร่ืองใหญ่ ๆ มันก็กระทบไปด้วย
แต่ถึงยังไง ถ้ามันจำ� เปน็ กต็ อ้ งทำ�
พอดีตอนน้ันบริษัทราชาเงินทุนมีปัญหา
แบงก์ชาติก็เข้าไปเก่ียวข้องเกือบจะเต็มตัว

75 ชีวติ บนเส้นทาง ธปท. 27

หลกั คดิ ในการท�ำงาน

ในฐานะแบงก์ชาติ ซ่ึงโดยหน้าที่แล้ว เวลาท่ีเราเข้าไป เราแบกชื่อเสียงของ
แบงก์ชาติเป็นหน่วยงานทางเศรษฐกิจที่ส�ำคัญของ แบงก์ชาติมันก็แบกอยู่บนบ่า เพราะฉะน้ันการที่
ประเทศ เราก็ต้องด�ำรงตนให้ไม่ให้ใครว่าองค์กร เขา้ ไป การตดั สนิ ใจทยี่ ากลำ� บากมนั มี เราจะตดั สนิ ใจ
เราได้ อันนน้ั อันท่ีหนึ่ง เราระลกึ อยูเ่ สมอว่าเราเป็น ยังไงท่ีเราก็อยู่รอด สถาบันการเงินของเราก็พอได้
พนักงานแบงกช์ าติ ซงึ่ มนั ฝงั รากอยูใ่ นตัว อยใู่ นใจ สถาบนั ทเ่ี ราทำ� งานอยมู่ นั กอ็ ยดู่ ี ทกุ เรอื่ งทเี่ ราทำ� มนั
เราอยู่แล้ว อันท่ีสองก็คือ เราต้องด�ำเนินการอย่าง ตอ้ งมเี หตผุ ลประกอบอยใู่ นรายงานการประชมุ หมด
ตรงไปตรงมา คนจะไม่วา่ มาถงึ แบงกช์ าติได้ เพราะ
ฉะน้ันเราต้องท�ำอะไรให้ดีท่ีสุดกับสถาบันการเงิน “เราต้องดำ� เนนิ การ
ซ่ึงเราก็ต้องค�ำนึงว่าสถาบันการเงินเป็นส่วนส�ำคัญ
ของประเทศ มนั จะมปี ญั หาอะไรไมไ่ ด้ เพราะฉะนนั้ อย่างตรงไปตรงมา
การทเ่ี ราเข้าไปดแู ล ถึงเราจะไม่ช�ำนาญการในดา้ น คนจะไม่วา่ มาถึงแบงกช์ าตไิ ด้
การด�ำเนินธุรกิจปกติของสถาบันการเงิน แต่เรา
มองเห็น เปน็ คนมอง ทีนีเ้ ราก็รูว้ า่ คนทมี่ องต้องการ ”
อะไร เราก็พยายามตีกรอบให้เขามาในทิศทางที่ดี
ซง่ึ เราตอ้ งการ ซง่ึ ประเทศชาตแิ ละคนทวั่ ไปตอ้ งการ

ความภูมิใจท�ำงานที่ ธปท.

ภมู ใิ จมาก อยแู่ บงกช์ าติ ไมร่ ู้นะ เราเกิดมา ได้ท�ำงานแบงก์ชาติ เราก็ภูมิใจว่าเราได้ท�ำงาน
กเ็ คยท�ำงาน แตเ่ ราท�ำงานตอนเดก็ ๆ แตเ่ ราพอมา แบงกช์ าติ เกดิ มาไมเ่ สยี ชาตเิ กดิ ทอี่ นื่ มนั กส็ ำ� คญั นะ
ท�ำแบงก์ชาติ เราก็ทำ� เรยี กวา่ ท้ังชวี ติ ก็ถอื ว่าภมู ใิ จ แต่ว่าเน่ืองจากเราผูกพันกับแบงก์ชาติมาต้ังแต่
มาก แบงก์ชาติให้งานเราท�ำ ต้ังแต่เรายังไม่ค่อย อายุ 18 จนกระทั่งถึงอายุ 60 จนกระทัง่ ถึงปัจจบุ ัน
รู้อะไร จนกระท่ังเราโตเป็นผู้ใหญ่ ก็เรียกว่าเป็น แบงก์ชาตทิ ้ังน้ัน ภมู ิใจคะ่
ผู้ใหญ่พอสมควร รับผิดชอบงานมาหลายด้านของ
แบงกช์ าติ แลว้ แบงก์ชาติกเ็ ช่อื เรา นค่ี อื ความภูมิใจ ชูศรี แดงประไพ
มันเกิดขึ้นตรงน้ี ตรงท่ีเขาเชื่อเรา แบงก์ชาติให้มา 6 พฤศจิกายน 2561
ท้ังชีวิต นอกจากพ่อกับแม่แล้ว แบงก์ชาติเรียกว่า
ใหเ้ ราท้งั ชีวิต เราก็ภมู ิใจ เดยี๋ วน้ียังภูมใิ จอยู่ การที่

28 75 ชีวิตบนเสน้ ทาง ธปท.

75 ชวี ิตบนเส้นทาง ธปท. 29

ชาญ วงศส์ าทร

30 75 ชีวิตบนเส้นทาง ธปท.

เขา้ ทำ� งาน 13 มนี าคม 2501

‘จากนกั วิชาการ ธปท.

ก้าวสู่ IMF’

ชาญ วงศส์ าทร

ชวี ติ ของผมมกั เปน็ เรอื่ งบงั เอญิ ทง้ั นน้ั ยกเวน้ เพยี งเรอ่ื งการเขา้ ทำ� งานที่ ธปท. ยอ้ นไปใน
ชว่ งเวลาทผ่ี มศกึ ษาตอ่ ปรญิ ญาตรี คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั ลอนดอน ประเทศองั กฤษ
ในระหว่างน้นั เอง เป็นช่วงท่ี ดร.ป๋วย องึ๊ ภากรณ์ ถกู พิษทางการเมอื งและไปประจำ� ส�ำนกั งานที่
ประเทศองั กฤษ ในฐานะทปี่ รกึ ษาเศรษฐกจิ และการคลงั ผมไดส้ มคั รงานเปน็ ลกู จา้ งชว่ั คราวเพอื่
หาประสบการณ์ ทำ� ให้เมือ่ ส�ำเร็จการศึกษากลับมาเมอื งไทยในปี 2500 แมท้ ี่บา้ นจะตอ้ งการให้
ท�ำงานในบริษัทเอกชนตา่ งประเทศ แตก่ ็ปฏิเสธและตง้ั ใจมาสมคั รเข้าท�ำงานที่ ธปท.

เสน้ ทางการทำ� งานใน ธปท.

ผมเร่มิ ทำ� งานท่ฝี ่ายวิชาการ (เทยี บเทา่ ฝ่าย ของผวู้ า่ การ นบั เปน็ งานทที่ า้ ทายมาก เพราะเหมอื น
เศรษฐกิจมหภาคในปัจจุบัน) สมัยผู้ว่าการเกษม เป็นการกลั่นกรองงานที่ผ่านความเห็นชอบจาก
ศรพี ยคั ฆ์ ในปี2501มผี บู้ งั คบั บญั ชาคอื คณุ กรองทอง ผู้ใหญ่ระดับผู้อำ� นวยการฝา่ ยมาแลว้
ชุติมา ผมท�ำงาน มีหน้าที่หลักในการเตรียมข้อมูล
และขา่ วสารดา้ นเศรษฐกจิ ใหก้ บั เจา้ หนา้ ทขี่ อง IMF มีอยู่คร้ังหน่ึง ท่านผู้ว่าการโชติ คุณะเกษม
และ International Bank for Reconstruction ซึ่งขณะนั้นด�ำรงต�ำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวง
and Development: IBRD หรอื World Bank การคลังด้วย เรียกผมเข้าไปบอกว่า ท่านจะ
เปลยี่ นแปลงอตั ราเงนิ เดือนของทง้ั ประเทศ รวมถึง
ตอ่ มาในสมัยผวู้ า่ การโชติ คณุ ะเกษม ผมได้ ธปท. ท่านใหผ้ มหาข้อมลู ตัวเลขของต�ำรวจ ทหาร
รับมอบหมายให้เป็นหนึ่งในกลุ่ม “Brain Trust” และขา้ ราชการทงั้ หมด ซงึ่ ขอ้ มลู เหลา่ นเ้ี ปน็ ความลบั
ของผู้ว่าการ ร่วมกับเจ้าหน้าที่อีก 2 คน ได้แก่ ของประเทศ เม่ือรู้แล้วก็ต้องเก็บเป็นความลับ
คุณสมพงศ์ ธนะโสภณ (อดีตรองผู้ว่าการ ธปท.) เพราะเปน็ เรอ่ื งความมน่ั คงของประเทศ นอกจากนน้ั
และคุณชวลิต ธนะชานันท์ (อดีตผู้ว่าการ ธปท.) ก็ยังมีโครงการส�ำคัญอ่ืน ๆ อีกด้วย อาทิ การ
มีหน้าที่จัดท�ำข้อเสนอประกอบการพิจารณางาน จัดระเบียบปากคลองตลาดและทา่ เรอื คลองเตย

75 ชีวติ บนเส้นทาง ธปท. 31

สานตอ่ ผลงาน ดร.ป๋วย จัดตงั้ South East Asia Voting Group

ในยุคท่านผู้ว่าการป๋วย อึ๊งภากรณ์ มีการ เอเชียตะวันออกเฉยี งใต้ (South East Asia Voting
ยกเครอ่ื งฝา่ ยวิชาการคร้งั ใหญ่ โดยแบ่งการท�ำงาน Group) เปน็ กรรมการในคณะกรรมการบรหิ ารของ
ออกเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ (1) การเงนิ การธนาคาร IMF ต�ำแหน่งที่ 21 เพ่ือให้มีสิทธิออกเสียงในการ
(2) ดลุ ชำ� ระเงนิ และเศรษฐกจิ ในประเทศ (3) การคลงั รักษาผลประโยชน์ของกลุ่ม ในตอนนั้น ดร.ป๋วย
และ (4) Special Studies ภายใต้โครงสรา้ งใหมน่ ้ี อึ๊งภากรณ์ คุณหญิงสุภาพ ยศสุนทร คุณพิสุทธิ์
ผมไดร้ บั แตง่ ตง้ั เปน็ หวั หนา้ กลมุ่ “Special Studies” นิมมานเหมินท์ รองผู้ว่าการในขณะน้ัน และ
โดยรายงานตรงต่อคุณหญิงสุภาพ ยศสุนทร คุณสมหมาย ฮุนตระกูล ตระหนักว่า ไม่ช้าก็เร็ว
ผู้อ�ำนวยการฝ่ายวิชาการในขณะน้ัน ซึ่งงานของ ป ร ะ เ ท ศ ญ่ี ปุ ่ น จ ะ มี เ ศ ร ษ ฐ กิ จ ท่ี แ ข็ ง แ ก ร ่ ง พ อ
กลุ่ม Special Studies มหี นา้ งานหลากหลายและ จนไม่ต้องให้ความส�ำคัญกับสมาชิกประเทศอื่น
กว้างมาก รวมถึงการศึกษาเก่ียวกับโครงสร้าง ท่ีอยู่ในกลุ่มโหวตเดียวกันใน IMF และ IBRD
พนื้ ฐานของประเทศคมนาคมกสกิ รรมและเรอื่ งอน่ื ๆ อย่างประเทศเมยี นมาร์ ศรลี ังกา เนปาล และไทย
อาทิ กฎหมายทะเลและเขตน่านน�้ำของไทย และ เมื่อเป็นเช่นน้ี ท�ำให้ประเทศไทยจะไม่ได้มีสิทธิ์
การศึกษาเพ่ือผลักดันการจัดตั้งธนาคารพัฒนา มีเสียงในองค์กรทางการเงินท้ังสองแห่ง ที่ส�ำคัญ
เอเชีย (Asian Development Bank: ADB) จากการท่ีประเทศไทยยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นของการ
นอกจากนี้ ยังมีหน้าท่ีประสานงานและจัดประชุม พัฒนาประเทศและจ�ำเป็นต้องได้รับการพัฒนา
กบั องค์กรระหวา่ งประเทศอย่าง IMF และ World โครงสรา้ งพนื้ ฐานทางการเงนิ จากภายนอก ดร.ปว๋ ย
Bank เพอื่ รายงานขอ้ มลู ดา้ นงานวจิ ยั ทางเศรษฐกจิ จึงต้องด�ำเนินนโยบายในการส่งเสริมและปกป้อง
ให้กับเจ้าหน้าท่ีจากองค์กรท้ังสองแห่ง รวมถึงงาน สทิ ธเ์ิ หลา่ นเี้ พอ่ื ประโยชนต์ อ่ ประเทศ ดว้ ยการจดั ตงั้
มอบหมายพเิ ศษจากผวู้ า่ การ ธปท. อาทิ การสำ� รวจ South East Asia Voting Group ข้ึน
เส้นทางถนนสู่ภาคใต้ และการส�ำรวจข้อมูล
หนีน้ อกระบบของประชาชนภาคใต้ รวมทง้ั บริษัท “ทำ� งานเพอ่ื ให้ ธปท. เจรญิ ก้าวหน้า
ข้อมูลเครดิตแห่งชาติ จ�ำกัด (National Credit
Bureau) หรือเครดิตบโู รในปัจจบุ นั ก็เร่ิมตน้ ศกึ ษา รวมไปถึงชว่ ยคน ธปท. ให้ได้เพิ่ม
จากที่น่ีเชน่ กนั ความรแู้ ละสามารถสร้างความสมั พนั ธ์

ระหวา่ งวนั ท่ี 2 - 3 กมุ ภาพนั ธ์ 2509 ดร.ปว๋ ย กบั ต่างประเทศให้ไดม้ ากทส่ี ดุ
จดั การประชมุ ผวู้ า่ การธนาคารกลางขน้ึ ทก่ี รงุ เทพฯ
มีเอกสารมากมายที่แจกให้ผู้ว่าการธนาคารกลาง ”เน่ืองจากต้องใช้ความทุ่มเทพยายามกว่า
ทุกประเทศ ซึ่งร่างเอกสารท้ังหมดมาจากกลุ่ม
Special Studies ถอื เปน็ จดุ เรมิ่ ตน้ ของความสำ� เรจ็ 6 ปี (พ.ศ. 2509 - 2515) ซ่ึงขณะน้ันถึงแมผ้ มจะ
ในการจัดต้ัง SEACEN หรือ South East Asian ออกจาก ธปท. ไปท�ำงานที่ IMF แล้วในปี 2510
Central Banks แต่ผมได้ผัดผ่อนการไปปฏิบัติงานที่ IMF ออกไป

ส�ำหรับผมแล้ว ผลงานที่ภาคภูมิใจที่สุด
ของกลมุ่ Special Studies ซง่ึ นำ� โดยคณุ หญงิ สภุ าพ
ยศสุนทร คอื การจดั ตั้งและผลักดันกลมุ่ ออกเสยี ง

32 75 ชวี ิตบนเส้นทาง ธปท.

หลายคร้ังเพื่อให้สามารถทำ� งานร่วมกบั ธปท. และ
สานต่อภารกิจน้ีกับ ดร.ป๋วย อึ๊งภากรณ์ คุณหญิง
สภุ าพ ยศสนุ ทร คณุ พสิ ทุ ธิ์ นมิ มานเหมนิ ท์ และคณุ
สมหมาย ฮนุ ตระกลู จนสำ� เรจ็ ในเดอื นตลุ าคม 2515

ก้าวสโู่ ลกกว้าง

เมื่อได้ท�ำงานท่ีน่ี ผมได้เห็นว่าประเทศ
มหาอ�ำนาจ รวมทั้งอินเดีย จะส่งพนักงานของ
กระทรวงการคลังกับธนาคารกลางไปศึกษา
งานประมาณ 1 - 2 ปี เพื่อศึกษาเร่ืองวิชาการ
ต่าง ๆ เพราะ IMF เป็นองค์กรที่มีระดับความรู้
ด้านการเงินการคลังสูงมาก จึงน�ำเสนอเร่ืองน้ีมาที่
คุณสมหมาย ฮุนตระกูล ผู้ช่วยผู้ว่าการ ธปท.
ขณะนั้น ซ่ึงผู้ว่าการป๋วยได้เห็นชอบด้วย จึงเป็น
จุดเร่ิมต้นของการส่งพนักงาน ธปท. ไปท�ำงานท่ี
IMF เป็นประจำ�

สปิริตของคน ธปท.

แมจ้ ะไปทำ� งานในตา่ งประเทศเปน็ เวลานาน
จนกระท่ังเกษียณในปี 2536 แต่ผมยังคงจดจ�ำ
เรอื่ งราวเมอื่ ครง้ั ทำ� งานท่ี ธปท. ไดด้ เี สมอมา ทผี่ า่ นมา
ธปท. มีการพัฒนามากขึ้นเรื่อย ๆ ท้ังในแง่ของ
สงิ่ แวดลอ้ มในการทำ� งานและวธิ กี ารทำ� งาน ผมอยาก
ฝากค�ำแนะน�ำถึงรุ่นน้อง ธปท. ว่า ผมเองท�ำงาน
เพอื่ ให้ ธปท. เจรญิ กา้ วหนา้ รวมไปถงึ ชว่ ยคน ธปท.
ให้ได้เพิ่มความรู้และสามารถสร้างความสัมพันธ์
กับตา่ งประเทศให้ไดม้ ากท่สี ดุ ขอ้ ส�ำคัญคอื เมือ่ ไป
ทำ� งานทต่ี า่ งประเทศแลว้ เรากอ็ ยา่ ให้ ธปท. เสยี ชอื่
และเราต้องเปน็ ผนู้ �ำในสังคมนใี้ ห้ได้ดว้ ย

ชาญ วงศส์ าทร
21 กนั ยายน 2561

75 ชวี ิตบนเสน้ ทาง ธปท. 33

ประพาพมิ พ์ ศกนุ ตาภัย

34 75 ชวี ิตบนเสน้ ทาง ธปท.

เข้าท�ำงาน 9 มีนาคม 2503

‘34 ปี

ในรว้ั วังบางขุนพรหม’

ประพาพิมพ์ ศกุนตาภยั

หลังจากจบการศึกษาสาขาวิชาเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยน็อตต้ิงแฮม

สหราชอาณาจักร เม่อื ปี 2502 แลว้ ดิฉันตดั สนิ ใจสมัครเขา้ ทำ� งานทธ่ี นาคารแหง่ ประเทศไทย

ด้วยความต้ังใจที่จะน�ำเอาความรู้ท่ีเรียนมาใช้ในการท�ำงานเพ่ือประโยชน์ส่วนรวมอย่างเต็มท่ี

ในองคก์ รทีด่ ี มคี วามมั่นคงแม้จะไมไ่ ดอ้ ยู่ในระบบราชการ ประกอบกบั ในขณะนั้น อาจารย์ป๋วย

องึ๊ ภากรณ์ ซงึ่ เปน็ บคุ คลทด่ี ฉิ นั ชนื่ ชมและสงั คมใหก้ ารเคารพนบั ถอื ยกยอ่ งใหเ้ ปน็ แบบอยา่ งของ

ขา้ ราชการทดี่ ี ซอื่ สตั ย์ มอี ดุ มการณ์ ไดด้ ำ� รงตำ� แหนง่ ผวู้ า่ การธนาคารแหง่ ประเทศไทย จงึ ทำ� ให้

ดิฉนั มั่นใจในการเข้าท�ำงานท่ีสถาบนั แห่งน้ี

“กวา่ 34 ปี ทไ่ี ดท้ ำ� งานในสถาบนั แหง่ นี้ เกย่ี วกบั การชำ� ระเงนิ ระหวา่ งประเทศ ดฉิ นั ไดท้ ำ� งาน
ภายใตผ้ ู้วา่ การ 7 ทา่ น ในฝา่ ยวชิ าการตอ่ เนอื่ งนานกวา่ 20ปียกเวน้ ชว่ งสนั้ ๆ
ท่ีไปอยู่ฝ่ายการบัญชีของส�ำนักหนี้สาธารณะ
ได้ด�ำรงต�ำแหน่งสูงสุดคือ รองผู้อ�ำนวยการฝ่าย
ระหว่างการท�ำงานในฝ่ายวิชาการได้มีโอกาสไป
อบรมท่ีกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ที่
เปน็ ความภาคภมู ิใจทไ่ี ดท้ ำ� กรงุ วอชิงตนั ดี.ซี. เปน็ เวลากว่า 3 เดือน ในปี 2510
คณุ ประโยชน์มากมายให้แก่สว่ นรวม และร่วมประชุมระดับนานาชาติหลายครั้ง รวมถึง
การประชุมสภาผู้ว่าการกองทุนการเงินระหว่าง
”ต�ำแหน่งแรกที่ได้รับคือ เศรษฐกรผู้ช่วย ประเทศและธนาคารโลกในปี 2513 ดว้ ย นบั ไดว้ า่ มี
โอกาสไดใ้ ชค้ วามรมู้ าทำ� งานอยา่ งทต่ี งั้ ใจเปน็ อยา่ งดี
ในฝา่ ยวชิ าการ โดยในขณะนน้ั งานสำ� คญั ทไี่ ดท้ ำ� คอื ต่อมาเมื่อเดือนตุลาคม 2527 ดิฉันได้
การรวบรวมตัวเลขเกี่ยวกับการส่งออกและน�ำเข้า เข้ารับต�ำแหน่งผู้อ�ำนวยการส�ำนักผู้ว่าการธนาคาร
จากกรมศุลกากร เพ่ือให้มีการเก็บตัวเลขดังกล่าว แห่งประเทศไทยหรือท�ำหน้าท่ีเป็นโฆษกของ
อย่างเป็นระบบเชื่อมโยงกับการรวบรวมตัวเลข ธนาคารนน่ั เองนบั เปน็ งานทมี่ คี วามทา้ ทายอยา่ งมาก

75 ชวี ิตบนเส้นทาง ธปท. 35

เนอื่ งจากระยะเวลา 3 - 4 ปกี อ่ นหนา้ นน้ั ประเทศไทย ทกุ วนั นคี้ อื การไดร้ บั มอบหมายใหร้ บั ผดิ ชอบในการ
ได้เข้าสู่ยุคของวิกฤตเศรษฐกิจ มีปัญหารุมเร้าท้ัง บูรณะวงั บางขุนพรหม
ทางด้านการเงินและการคลัง จนกระทั่งต้องไป
ขอกู้เงินจากกองทุนการเงินระหว่างประเทศควบคู่ ต้ังแต่ปี 2488 ธนาคารแห่งประเทศไทย
ไปกับการออกมาตรการเข้มงวดกวดขันทางด้าน ได้ใช้วังบางขุนพรหมเป็นส่วนหน่ึงของส�ำนักงาน
เศรษฐกจิ นำ� ไปสคู่ วามขดั แยง้ ทางนโยบายระหวา่ ง การใช้งานกว่า 50 ปี เป็นสถานท่ีจ�ำหน่าย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง (นายสมหมาย พันธบัตร การเก็บเอกสาร และการน�ำอุปกรณ์
ฮุนตระกูล) กับผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย ส�ำนักงานต่าง ๆ เข้ามา ท�ำให้อาคารอยู่ในสภาพ
(นายนุกูล ประจวบเหมาะ) และน�ำมาสู่การปลด ทรุดโทรม แออัด สูญเสียความงดงามของการ
นายนุกูลออกจากต�ำแหน่งซึ่งกระทบกระเทือนต่อ ผสมผสานระหว่างศิลปะนีโอบารอก โรโกโก
ขวัญก�ำลังใจและความรู้สึกเป็นอิสระของธนาคาร อาร์ตเดโค และอาร์ตนูโว ท่เี คยมีอยู่ไปโดยสิ้นเชิง
แห่งประเทศไทยอย่างมาก
การบูรณะในครั้งนั้นท�ำโดยมีเป้าหมายให้
เพียงหน่ึงเดือนหลังจากเข้ารับต�ำแหน่ง ฟื้นความสง่างามอย่างสมพระเกียรติ ควบคู่ไปกับ
ดงั กลา่ ว รฐั บาลกต็ อ้ งประกาศลดคา่ เงนิ บาทซงึ่ เปน็ การมีสิ่งอ�ำนวยความสะดวกสมัยใหม่เพื่อสามารถ
ประเด็นที่มีความละเอียดอ่อนมาก ส่งผลกระทบ ท�ำให้กลายเป็นพิพิธภัณฑ์และศูนย์การเรียนรู้
ไม่เพียงแต่ทางด้านธุรกิจและเศรษฐกิจในขณะนั้น มคี วามสมบรู ณด์ ว้ ย เปน็ งานทต่ี อ้ งอาศยั การคน้ ควา้
แต่ยังสร้างความตึงเครียดทางการเมืองถึงขั้นท่ี วิจัย ความละเอียดอ่อน และความร่วมมือจาก
ผู้บัญชาการทหารบกออกมาแสดงความคิดเห็น หลาย ๆ ฝา่ ย ซง่ึ ในทีส่ ุดก็สำ� เร็จลลุ ่วงไปด้วยดี
คัดค้านมาตรการดังกล่าว ท�ำให้ต้องมีการช้ีแจง
ถึงเหตุและผลให้เป็นที่ยอมรับของสังคม นับเป็น ความภาคภูมิใจสูงสุดจากการทุ่มเทท�ำงาน
ประสบการณ์การท�ำงานที่มีความท้าทายและ นี้คือ วันท่ีได้เข้าเฝ้ารับเสด็จพระบาทสมเด็จ
ตื่นเตน้ ไม่นอ้ ย พระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชและสมเด็จ
พระนางเจา้ สริ กิ ติ ิ์ พระบรมราชนิ นี าถ ในรชั กาลท่ี 9
ดิฉันได้รับแต่งตั้งเป็นผู้ช่วยผู้ว่าการของ เม่ือเสด็จพระราชด�ำเนินมาทรงประกอบพิธีเปิด
ธนาคารเป็นต�ำแหน่งสุดท้าย และได้รับมอบหมาย อาคารดงั กล่าวในวนั ที่ 9 มกราคม 2536
ให้ท�ำงานท่ีมีความส�ำคัญอย่างมากสองเรื่อง
เรอื่ งแรกคอื การดแู ลการจดั การประชมุ ประจำ� ปขี อง คณะผู้บริหารของธนาคารคงทราบดีถึง
กองทุนการเงินระหว่างประเทศและธนาคารโลก ความผูกพันท่ีดิฉันมีกับงานช้ินนี้จึงได้จัดงานเล้ียง
ท่ีไทยเป็นเจ้าภาพในปี 2534 ซึ่งเป็นปีท่ีเกิดการ เกษียณอายใุ หด้ ิฉนั ในพระตำ� หนักขนึ้ ในปี 2537
รัฐประหารข้ึนในช่วงต้นปี ที่ส�ำคัญกรุงเทพฯ
ในขณะน้ันขาดสถานที่ประชุมที่จะสามารถรองรับ กวา่ 34 ปี ทไี่ ดท้ ำ� งานในสถาบนั แหง่ น้ี ภายใต้
การประชุมในระดับนี้ได้ จึงต้องมีการเร่งรัดการ ผู้ว่าการ 7 ท่าน เป็นความภาคภูมิใจที่ได้ท�ำ
ก่อสร้างศูนย์ประชุมแห่งชาติสิริกิต์ิเพื่อจัดงาน คุณประโยชน์มากมายให้แก่ส่วนรวม ท้ังที่ตั้งใจไว้
ดงั กลา่ ว แตท่ า้ ยทสี่ ดุ การจดั ประชมุ ครง้ั นนั้ กป็ ระสบ ดั้งเดิมก่อนเข้าท�ำงานจนถึงงานท่ีได้รับมอบหมาย
ความส�ำเร็จเป็นอย่างดี งานส�ำคัญช้ินที่สองที่ได้ อย่างท่ีไม่เคยคาดฝันมาก่อน เป็นความทรงจ�ำที่ดี
ท�ำให้กับธนาคารและเป็นความภาคภูมิใจมาจนถึง ของคนที่ใช้ชีวิตท�ำงานทั้งชีวิตในสถาบันอัน
ทรงเกียรติแห่งนี้

ประพาพิมพ์ ศกนุ ตาภยั
16 พฤศจกิ ายน 2561

36 75 ชวี ิตบนเส้นทาง ธปท.

75 ชวี ิตบนเส้นทาง ธปท. 37

จุมพล ศานติพงศ์

38 75 ชวี ิตบนเส้นทาง ธปท.

เข้าทำ� งาน 1 กนั ยายน 2506

‘ผู้รว่ มบกุ เบกิ

โรงพิมพธ์ นบัตร ของชาต’ิ

จมุ พล ศานตพิ งศ์

เส้นทางชีวติ จาก ‘นายชา่ ง’ โรงงานยาสูบ สู่ ธปท.

หลงั สงครามโลกครงั้ ที่ 2 รฐั บาลไทยในยคุ นน้ั มคี วามพยายามจดั ตงั้ โรงพมิ พธ์ นบตั รใชเ้ องอยหู่ ลายครงั้
หลายครา จนในปี 2499 กระทรวงการคลงั ด�ำริจะตัง้ โรงพมิ พ์ธนบัตรโดยใหโ้ รงงานยาสูบเปน็ ผู้ดำ� เนินการ
เนือ่ งจากมีความชำ� นาญในการพิมพ์ แต่ตอ่ มาก็ไดย้ ุตไิ ป จนมาในปี 2504 คณะรฐั มนตรีจึงมีมติให้ธนาคาร
แห่งประเทศไทยเป็นผู้ด�ำเนินการจัดต้ังโรงพิมพ์ธนบัตร เน่ืองจากโรงงานยาสูบมีประสบการณ์งานพิมพ์
ส่ิงพิมพ์มีค่าที่ต้องมีเทคนิคและความปลอดภัยชั้นสูง จึงมีการติดต่อทาบทามเพื่อโอนคนมาช่วยเริ่มต้น
โรงพิมพ์ธนบัตร ธปท. เมื่อวันที่ 1 กันยายน 2506 มีวิศวกรรุ่นที่ 1 จากโรงงานยาสูบ จำ� นวน 6 คน
ผมเปน็ หนงึ่ ในนน้ั ทำ� หนา้ ทเ่ี ปน็ นายชา่ งดแู ลและซอ่ มบำ� รงุ เครอื่ งพมิ พ์ โดยหลงั จากยา้ ยมา ธปท. ไดส้ ง่ วศิ วกร
รุ่นบุกเบิกนี้ไปดูงานและฝึกงานอย่างเข้มข้นในหลายประเทศที่มาตรฐานการพิมพ์อยู่แถวหน้าของโลก
เช่น อติ าลี เยอรมนี และเบลเยยี ม

งานทุกงานล้วนมคี วามสำ� คญั และทำ� ดว้ ยใจรัก

ระหวา่ งทยี่ งั ไมเ่ รมิ่ การผลติ ธนบตั รอยา่ งเปน็ และดา้ นควบคมุ ทว่ั ไป จนสดุ ทา้ ยไดเ้ ปน็ ผอู้ ำ� นวยการ
ทางการ ได้มีโอกาสไปควบคุมงานก่อสร้างอาคาร โรงพิมพ์ธนบัตรอาวุโสจนเกษียณอายุ ซึ่งผมเป็น
ส�ำนกั งานใหญ่ของ ธปท. อย่ปู ระมาณ 5 ปี ก่อนจะ ผอู้ ำ� นวยการทอี่ ยนู่ านทส่ี ดุ ถงึ 7ปกี วา่ จากวนั แรกของ
กลับมาอยู่ฝั่งโรงพิมพ์ธนบัตรอีกคร้ังจนโรงพิมพ์ การทำ� งานทโี่ รงพมิ พธ์ นบตั ร ธปท. จนถงึ วนั เกษยี ณ
ธนบัตรแห่งแรกของประเทศไทยได้เปิดด�ำเนินการ นับเป็นระยะเวลานานถึง 34 ปี หลังจากเกษียณ
เม่ือวันท่ี 12 มถิ ุนายน 2512 ผมถอื คติการทำ� งานที่ ก็ยังเป็นกรรมการโรงพมิ พ์ธนบตั รอีกถึง 6 ปี ผมจงึ
รบั มอบหมาย ทำ� ดว้ ยความมงุ่ มน่ั ทมุ่ เท ไมเ่ กย่ี ง และ มีความรักและรู้สึกผูกพันกิจการโรงพิมพ์ธนบัตร
ไมเ่ ลอื กงาน ท้ังดา้ นชา่ ง ดา้ นธรุ การ ดา้ นการผลิต มากทสี่ ดุ

75 ชวี ติ บนเสน้ ทาง ธปท. 39

ความภาคภมู ิใจ

ผมอยตู่ ำ� แหนง่ ผอู้ ำ� นวยการ โรงพมิ พธ์ นบตั ร สังคมท่ีมีท้ังฝ่ายที่ต้านและฝ่ายสนับสนุน กลุ่มท่ี
อาวุโส กวา่ 7 ปี มีความประทับใจ 3 เรือ่ ง เรอ่ื งแรก ตา้ น สว่ นใหญก่ งั วลวา่ ธนบตั รมรี าคาสงู เกนิ ไป อาจ
ได้แก่ การผลักดันโดยให้ความส�ำคัญกับการวาง ท�ำให้เกิดเงินเฟ้อได้ แต่เราก็ตัดสินใจออกใช้ และ
รากฐานเรอ่ื ง TQM (Total Quality Management) ต้องถือว่าเป็นความส�ำเร็จ เพราะจะเห็นว่าขณะน้ี
ซึ่งเป็นการบริหารจัดการเพ่ือให้มีประสิทธิภาพ ธนบตั ร 1000 บาทเป็นทน่ี ยิ ม และมสี ่วนชว่ ยเหลอื
มากข้ึนมาโดยตลอด เพื่อให้การผลิตธนบัตรเน้น เศรษฐกิจพอสมควร เพราะลดการพิมพ์ธนบัตร
เร่อื งคณุ ภาพเปน็ เร่ืองส�ำคัญที่สุด กลา่ วคือ ธนบัตร 500 บาท และ 100 บาท ลงไดไ้ มน่ อ้ ย
ทีผ่ ลิตออกมาจะต้องมีคณุ ภาพเป็น Zero Defect
อย่างแท้จริง จนก่อนเกษียณอายุการท�ำงาน จึง อีกความภาคภูมิใจเกิดจากการออกธนบัตร
ได้ท�ำการย่ืนขอการรับรองมาตรฐานสากล (ISO) ที่ระลกึ เฉลมิ พระเกยี รตชิ นิดราคา 500 บาท และ
ซึ่งหลังจากนั้น โรงพิมพ์ธนบัตร ธปท. ก็ได้รับ ธนบัตรชนิดราคา 50 บาท แบบพิเศษพิมพ์ด้วย
การรบั รองมาตรฐานดา้ นคณุ ภาพ ISO 9001 : 2000 วัสดุพอลิเมอร์ เมื่อปี 2539 ซึ่งถือเป็นการพัฒนา
ดา้ นสง่ิ แวดลอ้ มISO14001ดา้ นความปลอดภยั และ ทางเทคโนโลยีการพิมพ์ธนบัตรคร้ังใหญ่ (Break-
อาชีวอนามัย TIS/OHSAS 18001 และการจดั การ
แบบบรู ณาการ (IMS) มาจนปจั จบุ นั นบั เปน็ โรงพมิ พ์ “through) ครงั้ หนึง่ ของโรงพมิ พธ์ นบัตร ธปท.
ธนบตั รทม่ี ีมาตรฐานสงู ท่ีสดุ ในอาเซยี น พยายามท�ำงานยากใหง้ า่ ย
มองคนและมองโลกในแง่ดี
ความประทับใจที่สอง ได้แก่ ความส�ำเร็จ และยึดหลกั Synergy Concept
ในการพมิ พธ์ นบตั รชนดิ ราคา 1000 บาท ออกใชเ้ ปน็
ครัง้ แรกเมือ่ เดอื นสิงหาคม 2535 ทา่ มกลางกระแส ”ตดิ ดนิ ” อยา่ งเครง่ ครดั อกี สง่ิ หนง่ึ ทชี่ าว ธปท. ควรมี

ขอ้ คิดจาก ‘รุ่นพ’่ี ถึง ‘รนุ่ น้อง’ ธปท. เพม่ิ เตมิ คอื “รจู้ กั วางตวั ใหด้ ใี หเ้ ปน็ ทนี่ า่ เชอ่ื ถอื และ
นา่ นับถอื แก่คนทั่วไป” เพราะ ธปท. เป็นสถาบันที่
ผมอยากฝากให้ค�ำแนะน�ำถึงความส�ำเร็จ คนข้างนอกให้ความศรัทธาต่อเรา เขาก็มีความ
ในการทำ� งานแก่‘นอ้ งๆธปท.’เอาไวว้ า่ ตลอดเวลาท่ี คาดหวังกับเราวา่ คน ธปท. ต้องมบี คุ ลกิ ดี มีความ
ทำ� งานท่ี ธปท. ปรชั ญาการทำ� งานทผี่ มยดึ ถอื ไดแ้ ก่ นา่ เชอื่ ถอื ดงั นน้ั เราจงึ ควรตอ้ งระวงั ความประพฤติ
“พยายามท�ำงานยากให้ง่าย มองคนและมองโลก และวางตัวให้ดี หลีกเลี่ยงการแต่งกายและการ
ในแงด่ ี และยดึ หลกั Synergy Concept”กลา่ วคอื ปฏิบัติท่ีไม่สุภาพโดยเฉพาะเวลาท่ีอยู่ในหน้าท่ีและ
การท�ำงานแบบร่วมด้วยช่วยกัน โดยท่ีต้องมี ต้องพบเจอกับคนภายนอก
‘ความขยัน’ และ ‘สุขภาพดี’ เป็นคุณสมบัติ
พ้ืนฐาน รวมถึงต้องรู้จักวิเคราะห์จุดอ่อน-จุดแข็ง จมุ พล ศานติพงศ์
(SWOT Analysis) ของตัวเอง และท�ำตัวให้เป็น 25 มถิ นุ ายน 2561
คนไรป้ ญั หาตอ่ สว่ นรวม

และนอกจากการยดึ หลกั คา่ นยิ ม 4 ประการ
ของ ธปท. อันได้แก่ “ยืนตรง มองไกล ย่ืนมือ

40 75 ชีวติ บนเส้นทาง ธปท.

75 ชวี ิตบนเส้นทาง ธปท. 41

ปกรณ์ มาลากลุ ณ อยุธยา

42 75 ชวี ิตบนเส้นทาง ธปท.

เข้าทำ� งาน 4 มถิ ุนายน 2511

‘เหล็กกลา้

ผฟู้ นั ฝ่าความทา้ ทาย
ในโลกตลาดทนุ ’

ปกรณ์ มาลากุล ณ อยธุ ยา

เสน้ ทางการท�ำงานใต้รม่ ธปท.

ผมเริ่มท�ำงานท่ี ธปท. เมื่อปี 2511 ด้วยวัย 26 ปี ในฐานะนักเรียนจบใหม่ โดยเร่ิมต้นท�ำงานท่ี
ฝา่ ยกำ� กับตรวจสอบธนาคารพาณิชย์ ก่อนจะไดร้ ับเลือกให้อยู่ในคณะทำ� งาน “โครงการพฒั นาตลาดทนุ ”
ในยคุ ท่ี ดร.ปว๋ ย อึง๊ ภากรณ์ เปน็ ผวู้ ่าการ ธปท. ปี 2522 ผมได้รบั โอกาสให้ดำ� รงตำ� แหน่งรองผู้อ�ำนวยการ
ฝ่ายการธนาคาร จนปลายปี 2525 ก็ไดร้ ับแตง่ ต้งั เปน็ ผอู้ ำ� นวยการ สาขาภาคเหนอื แตก่ ็อย่ทู ี่นั่นไดเ้ พยี ง
2 ปเี ศษ วนั หนง่ึ ผมไดร้ บั โทรศพั ทด์ ว่ นจากผวู้ า่ การกำ� จร สถริ กลุ เพอ่ื ขอใหเ้ ขา้ ไปควบคมุ ดแู ลธนาคารมหานคร
ซงึ่ มปี ญั หาขาดทนุ อยา่ งหนกั โดยมเี งอ่ื นไขวา่ ผมตอ้ งลาออกจากการเปน็ พนกั งาน ธปท. (ชวั่ คราว) เพอื่ ไมใ่ ห้
ผฝู้ ากเงนิ ตนื่ ตระหนกวา่ ธปท. สง่ คนเขา้ ไปควบคมุ วนั นน้ั เปน็ วนั ศกุ ร์ ทา่ นผวู้ า่ การกำ� จรบอกใหเ้ วลาผมคดิ
วันจนั ทรค์ อ่ ยให้คำ� ตอบ ผมนึกในใจว่า มีคน ธปท. ก่คี นที่จะได้โอกาสทำ� งานในธนาคารพาณิชย์ เมื่อผู้ใหญ่
หยบิ ย่ืนโอกาสให้แลว้ ท�ำไมจะไม่รบั ผมจงึ ตอบตกลงเด๋ียวน้ันเลย

การลาออกคร้งั ทีส่ อง

ปี 2528 ผมเร่ิมเข้าไปท�ำงานที่ธนาคาร 2531 และเป็นผู้ช่วยผู้ว่าการ ดูแลฝ่ายออกบัตร
มหานครเพอื่ สะสางปญั หาตา่ งๆโดยใชเ้ วลาอยปู่ เี ศษ และโรงพิมพ์ธนบัตรเมื่อปี 2533 จนกระท่ัง
เมื่อท�ำหน้าท่ีของตนเองเรียบร้อยแล้ว จึงกลับมา ปลายปี 2538 ผมได้รับโทรศัพท์ด่วนจากผู้ว่าการ
ท�ำงานที่ ธปท. อีกคร้ังในต�ำแหน่งผู้อ�ำนวยการ อีกคร้ังในยุคคุณวิจิตร สุพินิจ โดยท่านผู้ว่าการ
ฝ่ายการพนักงานฯ ต่อมาก็ได้รับแต่งตั้งเป็น แจง้ วา่ เลขาธกิ ารสำ� นกั งาน สำ� นกั งานคณะกรรมการ
ผู้อ�ำนวยการ ฝ่ายการธนาคาร เม่ือเดือนตุลาคม ก�ำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.)

75 ชวี ติ บนเส้นทาง ธปท. 43

คนแรกย่ืนใบลาออกแล้ว รัฐมนตรีคลังในขณะน้ันเห็นความจ�ำเป็นที่จะต้องหาคนเข้าไปดูแลโดยเร็ว
เพอื่ ไม่ใหต้ ลาดหลกั ทรพั ยฯ์ ปั่นปว่ น โดยหลังจากได้หารือกันแลว้ เหน็ วา่ ผมเหมาะสม เพราะเคยผา่ นงาน
ด้านการพัฒนาตลาดทุนมาแล้ว ซ่ึงผมก็ได้เรียนรัฐมนตรีคลังไปว่าตกลง โดยใช้เวลาไม่ถึง 5 นาที และ
เพ่ือไม่ให้พนักงาน ก.ล.ต. มองว่าผมเหยียบเรือสองแคม ผมจึงประกาศลาออกจาก ธปท. อีกคร้ัง
ในการประชุมคร้ังแรกกับพนักงาน ก.ล.ต. เพ่ือช่วยให้พนักงานมีขวัญก�ำลังใจและความเชื่อม่ันย่ิงข้ึน
ผมท�ำงานอยู่ ก.ล.ต. จนทุกอย่างส�ำเร็จลุล่วงและครบเทอม 4 ปี จนต้นปี 2543 ผมก็ได้รับเลือกเป็น
รองผวู้ า่ การ ธปท. ดแู ลสายงานนโยบายการเงนิ และตลาดเงนิ ในยคุ สมยั ของผวู้ า่ การ ม.ร.ว.จตั มุ งคล โสณกลุ
และผมกท็ ำ� งานที่ ธปท. เร่อื ยมาจนเกษยี ณ

30 ปแี หง่ ความประทบั ใจใน ธปท.

ก่อนเข้าแบงก์ชาติ ผมมีทางเลือกอีก อยู่ในใจจนถึงวันน้ี โดยเฉพาะในเร่ืองการให้ความ
หลายทาง แตก่ ต็ ดั สนิ ใจเขา้ ทำ� งานทนี่ ี่ เพราะเชอื่ วา่ เมตตาและความเป็นกันเอง ตลอดจนความยึดมั่น
การทำ� งาน ให้ ธปท. เปน็ การทำ� ประโยชนใ์ หส้ ว่ นรวม ในหลักการความถูกต้องของ “ผู้ใหญ่” ใน ธปท.
และคน ธปท. ต่างยึดมั่นในหลักการความถูกต้อง ทกุ ยคุ สมยั อกี ความประทบั ใจในการทำ� งานที่ ธปท.
และมีความซื่อสัตย์เป็นที่ตั้ง ฉะน้ันการที่เราได้ ยงั มาจากโอกาสในการทำ� งานทมี่ คี วามหลากหลาย
ท�ำงานให้กับองค์กรเช่นนี้ก็ถือเป็นความภาคภูมิใจ และมีความท้าทาย ซ่ึงผมเช่ือว่า ด้วยความรู้และ
เมื่อผมมองย้อนหลังกลับไป ในช่วงชีวติ การท�ำงาน ประสบการณ์หลาย ๆ ด้านเหล่าน้ัน ท�ำให้ผมยัง
ตลอด 32 ปีที่ ธปท. ผมมคี วามทรงจำ� ท่ีดมี ากมาย สามารถน�ำความรู้ความเชี่ยวชาญมาท�ำงานต่าง ๆ
และหลากหลายความทรงจ�ำยงั คงเปน็ สงิ่ ทีป่ ระทับ ใหก้ ับสังคมไดจ้ นทุกวันนี้

รุน่ พแ่ี นะการท�ำงานในโลกปจั จุบนั “ตัดสนิ ใจเข้าท�ำงานท่ีนี่

ในโลกปัจจุบัน เศรษฐกิจโลกมีการ เพราะเช่ือว่า การทำ� งาน ให้ ธปท.
เปลย่ี นแปลงอย่างรวดเร็ว อีกทง้ั ยังมีความผนั ผวน เปน็ การท�ำประโยชน์ให้ส่วนรวม
ทั้งเร่ืองเงินทุนเคล่ือนย้ายและอัตราแลกเปลี่ยน
ตลอดเวลา ขณะที่เศรษฐกิจในประเทศก็ยังมี และคน ธปท. ต่างยดึ ม่ัน
ความสุ่มเส่ียงอยู่หลายประการ ทั้งด้านการเมือง ในหลักการความถูกต้อง
เศรษฐกิจ และสังคม ปัจจยั ตา่ ง ๆ เหล่าน้ี ถือเป็น และมคี วามซือ่ สตั ยเ์ ป็นท่ตี ้งั
ส่ิงท่ีท้าทายการท�ำงานของคน ธปท. อยู่ไม่น้อย
แต่ผมเชื่อวา่ ธปท. จะสามารถฝา่ ฟันอปุ สรรคและ ”
เอาชนะความท้าทายตา่ ง ๆ ได้ หากพนักงาน ธปท.
ท้ังผู้ใหญ่และผู้น้อย ร่วมแรงร่วมใจมีจุดมุ่งหมาย
เดียวกัน ให้ความส�ำคัญกับความซ่ือสัตย์สุจริต
การยดึ มน่ั ในหลกั การ ความชอบธรรม ความถกู ตอ้ ง
และการท�ำประโยชน์เพื่อสังคมส่วนรวม ซึ่งเป็น
ส่ิงที่ ธปท. มีเสมอมา

44 75 ชีวติ บนเสน้ ทาง ธปท.

7 ขอ้ คิดสคู่ วามส�ำเรจ็ ในการท�ำงาน

ในช่วงชวี ิตการท�ำงาน ผมมีข้อคดิ ที่มักใชเ้ ตือนใจตวั เองอยปู่ ระมาณ 7 ขอ้
ขอ้ 1. การย้มิ โดยการยิม้ สามารถสรา้ งสรรคใ์ หเ้ กิดมติ รภาพ ความเปน็ กนั เอง และอน่ื ๆ อีกเยอะ
โดยทผี่ ยู้ ิ้มไม่มีตน้ ทุนเลยแมแ้ ต่นอ้ ย
ขอ้ 2. ความกระตือรือร้น
ข้อ 3. ความคิดแงบ่ วก
ข้อ 4. ส่อื สารอยา่ งมีประสทิ ธภิ าพ
ขอ้ 5. อยา่ ท�ำในส่งิ ที่ไม่ดแี ละไม่ถูกตอ้ ง
ข้อ 6. ปรับปรุงตวั เองและเพ่ิมประสทิ ธภิ าพการท�ำงานอยเู่ สมอ
และข้อ 7. ไม่ต่อวา่ ลกู น้องดว้ ยอารมณ์ โดยตลอดชีวติ การทำ� งาน ผมไม่เคยดุด่าผู้ใต้บงั คับบัญชา
เพราะเช่ือว่าบางทีค�ำพูดที่เราพูดด้วยอารมณ์ คนฟังอาจเก็บไปคิดตลอดชีวิตและมักส่งผลในทางลบต่อ
ประสทิ ธภิ าพการทำ� งาน
ผมมั่นใจว่า พฤติกรรมเหล่านี้จะเป็น “กุญแจส�ำคัญ” ที่น�ำพาทุกคนไปสู่ความส�ำเร็จในชีวิต
การทำ� งานไดเ้ ช่นกัน

ปกรณ์ มาลากลุ ณ อยธุ ยา
17 กรกฎาคม 2561

75 ชีวิตบนเส้นทาง ธปท. 45

นวพร เรอื งสกุล

46 75 ชีวิตบนเสน้ ทาง ธปท.

เขา้ ทำ� งาน 14 ตุลาคม 2512

‘สรา้ งหนว่ ยงานจากกระดาษ

ใหเ้ ปน็ องคก์ รทีม่ ชี วี ติ ’

นวพร เรืองสกลุ

คนทเี่ ปา่ ลมหายใจเขา้ ไปสรา้ งชีวติ ให้กับองคก์ ร (Breathe Life into the Organization)
ตา่ งจากคนทร่ี เิ รมิ่ ความคดิ จะใหม้ อี งคก์ รใหม่ และตา่ งจากคนทร่ี กั ษาองคก์ รใหค้ งอยู่ (Maintain
Organization) คนทคี่ ดิ สงิ่ ใหมอ่ ยเู่ สมอ พอเขาคดิ แลว้ กม็ กั จะคดิ วา่ จบแลว้ แตก่ ารทำ� ใหอ้ งคก์ ร
เดนิ ไดอ้ ยา่ งเรยี บรอ้ ย เขา้ ท่ี มเี อกลกั ษณช์ ดั เจน เปน็ คนทต่ี อ้ งรบั ไมต้ อ่  คนตอ่ ๆ มาจะดแู ลรกั ษา
และอาจจะตอ้ งปรบั ปรุงเพิ่มเติม กอ่ นท่ีจะขนึ้ รอบใหมข่ องการเปล่ียนแปลง

การจะใสล่ มหายใจเขา้ ไปใหอ้ งคก์ รเปน็ สง่ิ ทม่ี ชี วี ติ  สงิ่ หนงึ่ ทส่ี ำ� คญั คอื ตอ้ งไมต่ ดิ กรอบเลก็
ท่ีคิดขึ้นมา ควรต้องมองให้กว้าง หาประเด็นท่ีเด่นเป็นพิเศษของหน่วยงานหรือองค์กรใหม่
ให้พบและสร้างจากส่งิ นั้น

บกุ เบิกสมั มนาวชิ าการของธนาคารกลาง

เปน็ อดตี นกั เรยี นทนุ ธปท. ทมี่ โี อกาสทำ� งาน ประจ�ำปี ทำ� ใหไ้ ด้เรียนรวู้ ธิ ีคิด วธิ ีการท�ำงาน และ
กบั ผวู้ า่ การ ธปท. ถงึ 5 ทา่ น คอื ดร.ปว๋ ย อง๊ึ ภากรณ์ มารยาทสังคม
คณุ พสิ ทุ ธิ์นมิ มานเหมนิ ท์ดร.เสนาะอนู ากลู คณุ นกุ ลู
ประจวบเหมาะ และคณุ กำ� จร สถริ กลุ ในปแี รกของ เรม่ิ ทำ� งานเมือ่ ปี 2512 ทำ� ได้ 2 ปี ก็ย้ายมา
การท�ำงาน ได้รับมอบหมายจากท่านผู้ว่าการป๋วย อยู่ “กลุ่มศึกษาพิเศษ” ซ่ึงฝ่ายวิชาการต้ังข้ึนใหม่
ให้แปลสุนทรพจน์ของท่านจากภาษาอังกฤษเป็น มีหน้าท่ีศึกษาหัวข้อตามที่ได้รับมอบหมายและ
ภาษาไทย ร่วมกับเพื่อนร่วมงาน และให้ช่วยจัด ที่คิดกันเองในกลุ่มว่าน่าจะเป็นประโยชน์ต่อ
ท�ำ Reading List เพ่ือใช้ประกอบการสอน ที่ ส่วนรวม ริเร่ิมน�ำงานวิจัยของเพ่ือนร่วมงานมาจัด
Princeton University สหรัฐอเมริกา ต่อมาได้มี พมิ พเ์ ปน็ เอกสารวชิ าการชดุ Occasional Paper ซง่ึ
โอกาสตดิ ตามคณุ พิสทุ ธ์ิ นมิ มานเหมนิ ท์ ขณะเปน็ ห้องสมุด ธปท. ไดส้ ่งให้หอ้ งสมดุ ของธนาคารกลาง
รองผู้ว่าการ เมื่อท่านเดินทางไปประชุม IMF ตา่ งประเทศดว้ ย นอกจากน้ี ยงั เสนอให้จัดสมั มนา
ว่าด้วยการเงินการธนาคารในประเทศไทย เพื่อ

75 ชวี ติ บนเสน้ ทาง ธปท. 47

สอ่ื สารใหน้ กั วชิ าการภายนอกเขา้ ใจงานของ ธปท. ดา้ นนโยบายการเงนิ โดยใชผ้ ลงานวจิ ยั ของกลมุ่ ศกึ ษาพเิ ศษ
เปน็ หัวข้อสมั มนา และอาจารยท์ ี่สอนเรอ่ื งการเงินการธนาคารในมหาวทิ ยาลัยเป็นผู้ร่วมสัมมนา 

จากนกั วิชาการ...สู่การต้งั หน่วยงานใหม่ 

หลังจากงานกลุ่มศึกษาพิเศษ ก็มีโอกาส รายใหญข่ องไทยขาดสภาพคล่อง ตลาดไม่ใหญ่พอ
ได้ท�ำงานอีกหลายฝ่าย แต่ละคร้ังมักมีเหตุการณ์ จะรองรบั ความต้องการ และไม่มีคนกลางท�ำหน้าท่ี
ท้าทาย ใหไ้ ด้คิดใหมท่ ำ� ใหม่อยูเ่ สมอ  หาแหลง่ เงิน 

การเป็นผู้ตั้งหน่วยงานใหม่คร้ังแรกเกิดขึ้น ตลาดเงนิ ในตา่ งประเทศใชต้ ว๋ั เงนิ คลงั ส่วน
ในช่วงที่ท�ำงานในฝ่ายการธนาคาร ช่วงน้ัน ของเรามีแต่พันธบัตรซึ่งเป็นตราสารระยะยาว
อัตราแลกเปล่ียนท่ีเคยคงที่มาตลอดเร่ิมมีการ จากที่เคยดูงานในนิวยอร์กพบว่า ผู้ค้าตราสารหนี้
ขยับเคล่ือนไหวเปล่ียนแปลง เกิดตลาดเงินตรา จะหาเงินเพ่ือถือหลักทรัพย์ข้ามคืน โดยน�ำ
ตา่ งประเทศ และเป็นท่ีมาของการพฒั นาตลาดเงนิ หลักทรัพย์ไปขายธนาคารพาณิชย์ทุกส้ินวัน เป็น
จนเกิด “ตลาดซ้ือคนื พันธบัตร” การคดิ เรอ่ื งตลาด Overnight Repurchase จึงน�ำวิธีการน้ีมา
ซื้อคืนฯ เกิดขึ้นในสมัยน้ันซึ่งประเทศไทยไม่มี ประยุกต์ใช้ เกิดเป็นตลาดซื้อคืนพันธบัตร หรือ
Interbank Market ท่ใี ช้อย่างได้ผล เรามธี นาคาร Repurchase Market เพราะธนาคารพาณิชยไ์ ทย
พาณิชยข์ นาดใหญ่เพียง 3 แหง่ เมอื่ สาขาธนาคาร มีพันธบัตรจ�ำนวนมาก ตลาดซ้ือคืนพันธบัตรที่
พาณชิ ยต์ า่ งประเทศขาดสภาพคลอ่ ง สามารถก้ยู ืม ไม่เคยมมี าก่อน กเ็ กดิ ขึน้ ในประเทศไทย 
จากธนาคารพาณชิ ยไ์ ทยได้ แตห่ ากธนาคารพาณชิ ย์

สร้างหนว่ ยงานจากกระดาษ

ไมก่ ป่ี หี ลงั จากนนั้ ขณะเปน็ รองผอู้ ำ� นวยการ และพัฒนาระบบสถาบันการเงิน ขึ้นมาได้ส�ำเร็จ
ฝ่ายก�ำกับและตรวจสอบธนาคารพาณิชย์ มีการ และดำ� เนนิ การมาจนถึงปจั จบุ นั  
แก้ไขเพ่ิมเติมพระราชบัญญัติ 3 ฉบับ เพื่อก�ำกับ
ธนาคารพาณิชย์และบริษัทเงินทุนให้รัดกุมยิ่งข้ึน หลังจากท่ีตัดสินใจลาออกจากธนาคาร
และแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติธนาคารแห่ง แห่งประเทศไทย เมื่อปี 2530 ได้ไปร่วมงาน
ประเทศไทย เพ่ือจัดตั้งกองทุนเพ่ือการฟื้นฟูและ กับธนาคารไทยทนุ จ�ำกัด (มหาชน) ต่อมาในปี
พัฒนาระบบสถาบันการเงิน โดยมีวัตถุประสงค์ 2540 เป็นเลขาธิการคนแรกของคณะกรรมการ
เพื่อให้สามารถให้ความช่วยเหลือทางการเงินเพ่ือ กองทุนบ�ำเหน็จบ�ำนาญข้าราชการ ที่เพิ่งออก
ฟื้นฟูสถาบันการเงินในประเทศให้มีความมั่นคง พระราชบัญญัติจัดต้ังขึ้นในปี ​2539 นับเป็น
และมีเสถยี รภาพ ภายใต้กรอบนโยบายของ ธปท. งานใหญ่ชิ้นสดุ ท้ายในชีวติ การท�ำงาน
และรัฐบาล ได้อย่างคล่องตัวขึ้น นั่นเป็นการต้ัง
หน่วยงานใหม่โดยมีเพียงกระดาษพระราชก�ำหนด
แม้แต่คนร่างพระราชก�ำหนดก็ยังไม่มั่นใจว่าจะ
ตงั้ ไดอ้ ยา่ งไร แตใ่ นทสี่ ดุ กก็ อ่ ตง้ั กองทนุ เพอื่ การฟน้ื ฟู

48 75 ชวี ติ บนเส้นทาง ธปท.