VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 2VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIHoa Thịnh Đốn ngày 1 tháng10 năm 2025Kính thưa quý Văn Thi hữu VBVNHN,Chúng ta vẫn còn trong những ngày cuối thu và sắp đón mừng nhiều ngày lễ quan trọng trong các tháng mười, mười một và mười hai… cho đến những ngày đông lạnh giá nhưng đầy sự ấm áp và yêu thương của những ngày Lễ Tạ Ơn, Lễ Giáng Sinh và Giao Thừa cho Năm Mới 2026 .Cung Lan tin rằng: Đây là thời gian tạo cho chúng ta cảm hứng để sáng tác nhiều tác phẩm cho Tam CáNguyệt San kỳ thứ IV của năm 2025 và quý văn thi hữu tiếp tục tham gia đóng góp tác phẩm giá trị của mình cho gia tài văn chương của Văn Bút Hải Ngoại.Xin chân thành cảm ơn quý Văn Thi hữu và xin kính chúc quý Văn Thi hữu luôn dồi dào sức khỏe vàsáng tác đều.Quý mến,Cung Thị Lan Chủ tịch VBVNHN 2024-2026Đăng Nguyên Phó chủ tịch VBVNHN 2024-2026Erlinda Thuỳ Linh Phó chủ tịch VBVNHN 2024-2026Lê Thị Ý Thủ quỹ VBVNHN 2024-2026Lê Thị Nhị Tổng Thư Ký VBVNHN 2024-2026Diêm Trân Kratzke Uỷ viên dịch thuật VBVNHN 2024-2026 Chủ tịch Cung Thị Lan Phó chủ tịch Erlinda Thuỳ Linh Thủ quỹ Lê Thi Ý Tổng thư ký Lê Thị Nhị Uỷ viên dịch thuật Diêm Trân Kratzke Phó chủ tịch Đăng Nguyên
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 3LÃNH NỢ.Khôi vừa thức giấc đã nhận được cú phone của Ngọc Giao với giọng nghẹn ngào:- Anh ơi, mẹ em qua đời rồi !Khôi hốt hoảng và ngạc nhiên:- Sao thế? mẹ vẫn khỏe mạnh bình thường kia mà…- Sáng nay thấy mẹ dậy trễ hơn mọi ngày em vào phòng mẹ gọi ra ăn sáng và phát giác mẹ đã chết từ lúc nào rồi. Có lẽ là heart attack.Khôi buông phone xong mà lòng còn ngẩn ngơ buồn và lo âu. Đến lượt mẹ Khôi gõ cửa phòng gọi con ra ăn sáng:- Khôi ơi, con thức dậy chưa, đồ ăn đã sẵn sàng rồi.Khôi bật dậy và không thể không chia sẻ ngay với mẹ cái tin đột ngột này:- Con dậy nãy giờ nhưng buồn vì mới được tin bác Thuận mẹ Ngọc Giao chết sáng nay.Bà Bông cũng bàng hoàng:- Khổ thân ! chắc bà ấy bị đột qụy mới ra đi nhanh chóng thế. Mà con ơi…Bà mẹ trở về ngay với thực tế lo âu :- Bà Thuận mất đi làm dở dang đủ thứ, con và Ngọc Giao chưa tiến tới cưới hỏi, rồi nay mai ai sẽ trông coi cái khu thương mại đây?- Mẹ chứ ai.Khôi phản ứng buộc miệng nói xong mới biết mình lỡ lời vội nói thêm:- Xin mẹ giúp chúng con, con bận đi làm còn Ngọc Giao bận đi học chưa ra trường…- Mẹ đã nói ngay từ đầu mẹ không muốn con dính dáng gì tới cái khu thương mại này chứ đừng nói là mẹ dính vào. Bây giờ mẹ về hưu non mẹ đang vui hưởng nhàn.Bà Bông chì chiết:- Ngày ấy mẹ đã từng khuyên mà con không nghe, vì tình yêu Ngọc Giao và vì sĩ diện con nhào vào “hợp tác” làm ăn, nói trắng ra là con “lãnh nợ.” cho bà mẹ vợ tương lai..Khôi vào phòng tắm đánh răng rửa mặt, mẹ chàng nói đúng y những điều mà chàng đang lo nghĩ khi nghe tin mẹ Ngọc Giao qua đời, ai sẽ thay bà Thuận trông coi khu thương mại là tài sản mà chàng đang “lãnh nợ”? .
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 4VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIBà Thuận là một phụ nữ tháo vát, kinh doanh giỏi từ ngày sang Mỹ tới giờ. Nhưng bao nhiêu vốn liếng bà kiếm được ông Thuận đã mang ra “kinh doanh” stock và thua lỗ hầu hết vào thời kỳ thị trường chứng khoán tuột dốc từ năm 2008 trở đi .Ông qua đời mấy năm nay, ông đang mang căn bệnh đau bao tử lại thêm đau buồn vì tiếc của nên bệnh càng nặng thêm và chết sớm ngoài dự đoán của bác sĩ.Chỉ còn hai mẹ con mà bà Thuận vẫn thích kinh doanh, bà nói là với mục đích gây dựng cho con cháu sau này.Bà có ý định mua một khu thương mại nhưng không đủ tiền và không đủ credit để mượn tiền ngân hàng nên bà đã gợi ý với Khôi:- Khu buôn bán này thời kinh tế huy hoàng trị gía một triệu rưỡi nhưng họ làm ăn thua lỗ ế ẩm, kinh tế xuống dốc thị trường địa ốc rớt gía thảm hại họ bán hạ giá một triệu, vốn liếng bác có 400 ngàn để pay down nhưng không thể mượn nợ vì bác không có nguồn tài sản hay income nào khác, bác mời cháu cùng hợp tác đứng ra mượn nợ ngân hàng rồi hai bác cháu mình cùng kinh doanh, chủ yếu là bác sẽ trông coi tất cả, không làm mất thì giờ của cháu hay của Ngọc Giao. Bao giờ Ngọc Giao ra trường hai đứa làm đám cưới thì tài sản này là của hai con.Bà Thuận nói với vẻ tự tin:- Bác sẽ làm sống lại khu thương mại, sẽ phục hồi lại gía trị ban đầu của nó, lúc ấy chúng ta sẽ lời to, vừa có tài sản địa ốc vừa có nguồn income vào hàng tháng...Khôi vì cả nể, vì tình yêu của chàng với Ngọc Giao và nhất là Khôi biết trước sau tài sản ấy cũng thuộc về vợ chồng Khôi trong tương lai gần, nên chàng đồng ý cho dù mẹ Khôi đã bất bình ngăn cản, bà nói chuyện đời những gì chưa nắm trong tay thì chưa thuộc về mình. Bà Bông đã cảnh cáo:- Con đứng tên mượn tiền ngân hàng là mang credit của mình ra “lãnh nợ” cho bà Thuận đấy. Trả món nợ mấy trăm ngàn là đi trên con đường dài, ai biết những bất trắc gì có thể xảy ra?- Vâng, mẹ lo xa cũng đúng, nhưng tình cảm giữa con và Ngọc Giao cũng như tình thương mến của bác Thuận dành cho con thì chắc là không bao giờ thay đổi.Bà Bông so sánh:
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 5- Gia cảnh nhà mình và nhà bà Thuận giống y nhau, bên nào cũng một mẹ một con mà cá tính hai bà mẹ khác hẳn nhau. Bà Thuận có vài trăm ngàn cứ thế mà vui hưởng nhàn tuổi gìa rồi tiền cho con cháu như mẹ đây có phải là khỏe thân không.Bà Bông cặn kẽ:- Con cứ làm kỹ sư sang năm Ngọc Giao ra trường thì cưới nhau, có thêm Ngọc Giao đi làm thì hai vợ chồng con ung dung chán.- Nhưng đồng lương cố định không thể làm giàu bằng kinh doanh mẹ à.- Mẹ thừa biết con chỉ muốn làm vừa lòng bà mẹ vợ tương lai chứ con xưa nay có tha thiết gì đến chuyện kinh doanh đâu. Nhưng mẹ lo lắm, khu thương mại đang ế mình ham của rẻ rước về liệu có phục hồi đông khách được không hay lại chết chìm theo đò?- Mẹ yên chí, con đò chòng chành thì bác Thuận là tay lèo lái rất giỏi, bác Thuận xã giao rộng quen biết nhiều, con tin là bác sẽ có cách để thành công.Bà Thuận tế nhị và sòng phẳng trên giấy tờ mua bán chủ quyền khu thương mại có tên bà và tên Khôi, ngoài ra bà Thuận còn viết một giấy tay có thị thực chữ ký xác nhận phần tiền của mỗi người góp vào để mua khu thương mại. Bà nói:- Dù trước sau gì cháu cũng là con rể bác, là chủ khu thương mại nhưng về mặt pháp lý giấy tờ phải rõ ràng đâu ra đấy.Thế là bà Thuận có cơ hội chứng minh sự hoạt bát tài giỏi của mình.Hai năm qua bà đã cho thuê với gía rẻ hơn thị trường nên dần dần có người đến ký hợp đồng và chính bà mở ngay một tiệm giặt lớn với những máy giặt máy xấy mới tinh để kinh doanh và để góp mặt buôn bán trong khu thương mại cho thêm đông vui.Chủ nhân trông coi tiệm giặt từ sáng tới chiều và cũng là để trông coi khu thương mại luôn.Tiệm giặt đông khách, những lúc rảnh rỗi Ngọc Giao ra trông tiệm giặt phụ mẹ.Tiền cho thuê chỗ cộng với tiền lời từ tiệm giặt chưa đủ trả cho mortgage hàng tháng, thiếu bao nhiêu Khôi phải trả thêm vào.Hi vọng trong tương lai có thêm người thuê chỗ thì sẽ không phải móc thêm tiền túi trả nợ ngân hàng nữa.Nhưng bà Thuận đã đột ngột qua đời. **********************
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 6VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIBà Bông nhìn đồng hồ 6:30 chiều, chỉ còn nửa tiếng nữa là đóng cửa tiệm giặt, từ sáng tới giờ bà mệt nhoài vì phục vụ đủ loại khách hàng, người ta vào giặt đồ kẻ hỏi mua xà bông, người xin đổi tiền lẻ trước khi bỏ vào máy đổi tiền xu.Người thì khiếu nại máy không chạy, thì ra họ tham lam cố nhồi nhét một đống quần áo vào một máy thay vì số lượng quần áo ấy phải giặt làm hai máy. Thế là máy quá tải bị hư không chạy, chủ nhân không thể bắt đền họ mà còn phải lo sửa máy để phục vụ họ. Còn uất ức nào bằng !!!Người thì con gào khóc inh ỏi vừa cho quần áo dơ vào máy vừa quát tháo con ầm ĩ làm như tiệm giặt này là góc bếp nhà chị ta.Vài đứa trẻ con khác đi theo cha mẹ trong lúc cha mẹ bận rộn thì chúng chạy lăng quăng chơi đùa làm như tiệm giặt rộng lớn này là chốn công viên hay khu nhà trẻ..…Bà Bông ngứa cả mắt nhưng chẳng có quyền gì mà tống kẻ phiền nhiễu ra khỏi tiệm khi họ đến đây với danh nghĩa khách hàng, bà chỉ thỉnh thoảng nhắc nhở cha mẹ hãy trông con cái đừng để chúng làm ầm ĩ hay té ngã, dù trong tiệm cũng có dán cái bảng nhắc nhở này mà hình như chẳng ai quan tâm đến.Đó là những vất vả xảy ra hàng ngày, thỉnh thoảng có những cú vất vả khác, trời thần hơn.Tiệm giặt làm trung gian nhận dry clean cho khách hàng để kiếm thêm lợi tức..Đã mấy lần quần áo mà tiệm giặt mang đi dry clean, xong giao cho khách, chúng bới lông tìm vết ra những vết dơ chẳng biết cũ từ đời tám hoánh nào rồi đổ vạ tại dry clean và bắt bồi thường. Cái áo cái quần đáng gía ít chúng hét gía cao để được đền tiền nhiều.Bị lạm dụng vài lần bà Bông phải dán thông báo từ nay hàng dry clean chỉ bồi thường tối đa 20 đồng nếu có sự cố chứng minh rõ ràng do sau khi dry clean mà ra.Đau nhất là bị trộm tiền ngay giữa ban ngày ban mặt mà bà Bông “xớn xác” không biết. Sau mỗi tuần Khôi và Ngọc Giao mới ra mở ngăn tiền xu trong các máy giặt máy xấy thì phát hiện ra vài máy bị ai đó khoắng hết tiền.Thế là bà Bông phải canh chừng để ý mãi mới tìm ra thủ phạm là hai vợ chồng hay đến tiệm giặt đồ, chị vợ “đảm đang” đứng thong thả giang tay gấp những tấm chăn, tấm vải rộng lớn hòng che khuất mắt bà Bông cho thằng chồng phía sau trổ tài mở hộp tiền trong máy nhanh như chớp. Vợ gấp xong món đồ chồng cũng vét xong tiền trong máy…
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 7Bà Bông mất tiền mà cũng thầm khâm phục vợ chồng nhà này “tình chàng ý thiếp” đề huề, sát cánh kề vai nhau làm kẻ bất lương..Bà chán làm việc trong môi trường này lắm, mong hết giờ và được trở về nhà trong không gian riêng tư ấm cúng của mìnhBắt đầu từ phút này bà sẽ không nhận thêm khách vào giặt nữa thì cửa mở ra một ông Mỹ đen to lù lù vác bao quần áo cũng to lù lù bước vào.Bà định lên tiếng từ chối nhưng chợt khựng lại vì đã nhận ra gã, kẻ cách đây một tuần đã làm náo loạn tiệm giặt chỉ vì cái máy giặt bị trục trặc gì đó, thay vì khiếu nại chủ nhân để giải quyết, gã ta thẳng chân đá huỳnh huỵch vào cái máy giặt và chửi thề một tràng tục tĩu. Biết gặp phải thứ chằng ăn trăn quấn không chết bà Bông phải ra xoa dịu cơn sốt giận dữ bừng bừng của gã là đền tiền cho gã bỏ vào máy khác kèm theo cho miễn phí xà bông và lời xin lỗi. Thứ khách dữ dằn này chẳng ai mong đến tiệm vậy mà khi nó xấy quần áo xong bà vẫn vui vẻ tiễn khách bằng câu xã giao muôn thuở “Thank you ! See you again”Và hôm nay gã đến.Thôi thì bà đành nuốt hận chờ gã giặt đồ xong sẽ đóng cửa tiệm ra về còn hơn từ chối thế nào cũng bị gã sinh sự vì còn nửa tiếng nữa mới tới giờ đóng cửa, gã sẽ có cớ chửi thề, đập phá hay vu khống bà là kỳ thị .Gã bỏ đống quần áo dơ vào 2 máy giặt, giặt xong thì cũng là giờ tiệm đóng cửa, nhưng chẳng lẽ đuổi khách về với đống quần áo ướt.?Gã bốc chúng qua 2 máy xấy rồi bỏ đi ra ngoài chắc vì không kiên nhẫn ngồi chờ .Bà Bông ước lượng xấy 2 thùng quần áo kia nhanh nhất cũng mất nửa tiếng, bà thở dài chịu trận và thỉnh thoảng nhìn đồng hồ cũng như lắng nghe xem tiếng máy đã ngừng hay vẫn đang chạy.Khi 2 máy xấy ngừng chạy là lúc đồng hồ chỉ 7:45 nhưng gã chủ nhân đống quần áo vẫn biệt tăm chưa xuất hiện. Chắc gã đi uống cà phê đâu đó và sắp trở lại?Lần này sự chờ đợi của bà Bông thật là vô lý, khách giặt xấy đã xong, bà chờ đợi khách rong chơi chưa về…Mấy lần bà định đóng cửa về cho gã kia một bài học biết điều đừng làm phiền kẻ khác nhưng lương tâm lại không cho phép, lỡ gã giặt xấy và cần quần áo sáng mai đi đâu sớm thì sao? Bà tưởng tượng ra bộ mặt cô hồn và thái độ hung hãn của gã hôm gã đạp xuýt vỡ tung cái máy giặt. Bà sợ lắm.Đến hơn 8 giờ tối thì bà không còn lòng từ bi và kiên nhẫn nữa, bà quyết định đóng cửa tiệm.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 8VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIVề đến nhà bà Bông quẳng giỏ xách ra bàn và ngồi xuống ghế thở dài não nề với con:- Chưa hôm nào căng thẳng như hôm nay- Tiệm đông khách lắm hả mẹ? con đoán thế nên không dám gọi phone hỏi mẹ sợ làm mẹ bận rộn thêm.- Chỉ vì một thằng khách hàng ba búa mẹ phải ngồi lại chầu chực đếm từng phút thời gian qua.Bà kể cho Khôi nghe về gã khách phá hoại lần kia và buổi giặt xấy quần áo lần này, kết luận:- Không biết sáng mai đến lấy quần áo gã có sinh sự gì không dù lỗi ở gã 100%.Khôi phụ họa với mẹ:- Có người hăm hở ôm quần áo dơ đi giặt xấy nhưng cuối cùng thì bỏ đốngquần áo lại tiệm và không hề quay lại nhận.Chẳng lẽ hôm nay đi giặt quần áo hôm sau họ bỗng chốc mắc bệnh quên hay…lên cơn đột tử? bácThuận trông tiệm giặt 2 năm mà lưu giữ mấy bao quần áo vô thừa nhận, chờ đợi chủ một ngày nào đó xuất hiện cho đến 6 tháng trở đi bác mới đem cho Goodwill.- Mẹ mệt mỏi qúa rồi con ơi, không phải khách hàng nào cũng bình thường, gặp khách loại này mẹ đau thần kinh hay chết sớm thôi. Chuyện rao bán khu thương mại tới đâu rồi? con bán gấp đi để giải thoát cho mẹ.Khôi chán nản:- Mẹ biết rồi đấy có vài mối ký hợp đồng thuê chỗ với bác Thuận đều là bạn bè, người quen. Tuy gía rẻ nhưng họ chỉ ký hợp đồng ngắn hạn 2 năm xem tình hình buôn bán ra sao, nay họ đều than ế và muốn rút lui…Vẫn giọng chán nản Khôi tiếp:- Khu thương mại còn vắng người thuê nên không được gía và khó bán, mẹ ráng trông coi tiệm giặt thêm một thời gian chờ có thêm vài business đến thuê chỗ, người thuê đông thì vừa có gía vừa dễ bán. Con đang ráo riết đăng quảng cáo cho thuê chỗ từ cộng đồng người Mỹ đến cộng đồng người Việt rồi.Bà Bông rên rỉ:- Ối giời ôi! khổ thân con tôi, khổ thân tôi. Bà Thuận thế mà sướng, thảnh thơi yên ngủ giấc ngàn Thu nơi suối vàng mát mẻ để lại cho con lãnh nợ, mẹ cũng vì con mà lãnh nợ lây mỗi ngày phải lê tấm thân gìa ra tiệm giặt đối diện với đủ thứ hạng người. Mẹ sợ hạng “Chí Phèo” như hôm qua lắm..
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 9Khôi đang lo buồn cũng ngạc nhiên, tò mò:- Chí Phèo là ai hả mẹ?Bà Bông bực mình gắt:- Là chồng bá vơ của chị Thị Nở trong văn chương Việt Nam xưa con không biết đâu, cái thằng khách đá máy giặt ăn vạ là thằng Chí Phèo mẹ nói đến đấy.Khôi an ủi mẹ:- Còn có nhiều người khách đàng hoàng khác, không phải ai cũng là ông Chí Phèo mà mẹ….Bà Bông vì thương con, vì xót xa tiền của con bỏ ra nên phải ra trông coi tiệm giặt, thay thế vai trò của bà Thuận. cũng ngồi từ sáng tới chiều, bà chán nản và bất bình lắm. chỉ chờ mong ngày bán được khu thương mại. ***************Khôi vừa đi làm về thì cell phone ring. Ngọc Giao gọi, nàng đang ở tiệm giặt, giọng nàng không được vui- Trưa nay em rảnh nên đến trông tiệm cho mẹ anh, mẹ anh đang trên đường về…- Ừ, bất cứ lúc nào anh hay em có thì giờ rảnh thì trông tiệm cho mẹ nghỉ, để mẹ làm công việc bất đắc dĩ anh chẳng yên lòng..- Em biết rồi, nhưng với mẹ em thì là công việc yêu thích nếu kiếm được tiền cho con cái, vì con cái…Khôi tự ái:- Em nói thế chẳng khác nào phê bình mẹ anh không biết hi sinh cho con cái. Ai đang mỗi ngày trông coi tiệm giặt cho chúng ta?- Vì mẹ anh xót xa tiền của anh bỏ ra. Không phải là mẹ anh đang mong từng ngày bán được cái khu thương mại hay sao?Khôi thêm tự ái:- Chúng ta không ba đầu sáu tay mà trông coi khu thương mại được, hơn nữa lại đang ế, không có triển vọng tốt đẹp nào. Anh cũng ngao ngán và mệt mỏi lắm rồi, đến nỗi thỉnh thoảng anh còn thấy khu thương mại hiện ra trong cơn ác mộng, mở mắt ra mộng và thực đều làm anh toát mồ hôi.….Ngọc Giao sụt sùi:- Mẹ anh không thông cảm đã đành mà anh cũng nói lời vô tâm ấy nữa. Có ai muốn thế đâu, mẹ em chết bất ngờ em đau khổ biết bao nhiêu…
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 10VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIKhôi dịu giọng lại:- Anh hiểu ý tốt của mẹ em, anh có trách là trách ông trời mà thôi- Còn em thì chỉ nghe toàn là những lời than thở, từ mẹ anh lại đến anh. Em cũng mệt mỏi và căng thẳng lắm rồi.- Em nên thông cảm cho mẹ anh, cả một đời mẹ anh chăm chỉ làm việc, cuộc sống căn cơ ổn định, mẹ anh đang vui hưởng nghỉ hưu non, bà không hề có máu kinh doanh và rất ghét kinh doanh.Ngọc Giao vùng vằng:- Vậy anh cứ rao bán khu thương mại đi, bán gấp đi, được bao nhiêu thì được, lỗ tính vào phần vốn của mẹ em, anh sẽ không thiệt thòi gì cả..Khôi bực mình:- Em tưởng anh chỉ vì tiền à? Em cũng không hề hiểu tâm trạng anh lúc này.Ngọc Giao cúp phone vì có khách đang đến hỏi han điều gì đó, bỏ mặc Khôi ngổn ngang lo buồn.Khôi như đứng giữa ngã ba đường, một bên Ngọc Giao buồn trách mẹ chàng không bao dung thông cảm và một bên mẹ Khôi bất mãn bà Thuận, trách bà Thuận đã lôi kéo Khôi vào công việc kinh doanh bất đắc dĩ này để Khôi đang lãnh nợ ngập đầu. Bà ngấm ngầm oán hận lây qua Ngọc Giao, suy cho cùng vì Ngọc Giao mà ra.Dù những lúc rảnh rỗi Ngọc Giao đã biết điều ra trông coi tiệm giặt cho bà Bông về nhà nghỉ, ân cần dịu ngọt với bà, nhưng bà Bông vẫn không thể thân mật với Ngọc Giao như trước kia.Ngọc Giao hiểu điều này và nàng chỉ biết dỗi hờn dằn vặt với Khôi..Bà Bông về tới nhà, nhìn gương mặt nặng nề xưng xỉa của mẹ, Khôi đã linh cảm ngay:- Hôm nay mẹ lại gặp ông “Chí Phèo”, gã lại đá máy giặt hay máy xấy ăn vạ bắt đền hả mẹ?- Chẳng Chí Phèo, Thị Nở nào cả, mà ngay người nhà mình, Ngọc Giao của con chứ ai.Hèn gì lúc nãy Ngọc Giao gọi phone cho Khôi với giọng không vui mà Khôi chưa kịp hỏi cho ra lẽ. Bà Bông kể lể:.- Mẹ và Ngọc Giao vừa xảy ra bất đồng vì khu thương mại đấy. Mỗi tháng con phải è cổ ra trả thêm tiền cho mortgage và món nợ 600 ngàn như con ma ám, như cái án treo trên vai cho đến khi nào bán được khu thương mại trả nợ mới thôi, mỗi ngày mẹ phải sáng đi chiều về trông coi tiệm giặt. Vậy mà nó chỉ
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 11đánh gía cao sự hi sinh của mẹ nó, kinh doanh khu thương mại này cho các con, miếng ăn ngon chưa tới miệng đã được kể công rồi, thế có điên tiết không !Khôi ngồi ra ghế hai tay ôm đầu rên rỉ:- Những điều này con đã nghe nhiều lần từ ngày bác Thuận chết đi, từ mấy tháng nay rồi, con khổ tâm lắm. Mẹ và Ngọc Giao ai cũng có lý và đúng cả…- Nhưng giá ngày ấy con nghe lời mẹ viện cớ nào đó từ chối hợp tác, từ chối lãnh nợ thì bà Thuận cũng dẹp giấc mơ mua khu thương mại, bây giờ đỡ khổ biết bao.Bà Bông ai oán tiếp:- Nhân gian có câu :” Trên đời có bốn cái ngu: Làm mai, lãnh nợ, gác cu, cầm chầu”. Mẹ đã làm mai mấy vụ, bây giờ đến lượt con “lãnh nợ”. Hay mẹ đã…di truyền cho con?, “mẹ nào con nấy” hả con ơi ?Khôi đỡ lời cho mẹ:- Mẹ con mình làm mai và lãnh nợ là làm điều tốt giúp người mà.…Ai khôn ngoan thì mặc kệ họ, chúng ta dại mà có nghĩa có tình.Bà Bông vẫn âu sầu:- Mẹ không nên trách con mới phải. Không biết là khu thương mại gắng gượng được bao lâu? Khách mới chưa thêm ai mà khách cũ đang đòi dọn đi. Thấy khu thương mại vắng khách mẹ đau lòng lắm.- Con cũng lo như mẹ, có mấy người đến coi cơ sở và địa điểm xong không thấy quay lại, con biết ngay là họ chê, cứ thế này con trả nợ cả đời không hết .- Mẹ nói thật nhé bà Thuận có sống lại cũng chẳng tài nào mà bắt khu thương mại sầm uất lên được. Làm ăn cũng cần có duyên trời cho.Khôi chợt đứng phắt dậy và rút …cell phone trong túi quần ra bấm số lia lịa. Bà Bông hốt hoảng :- Thái độ con rút cell phone làm mẹ hết hồn, cứ tưởng con…rút súng..Con gọi cho Ngọc Giao đấy à? Con mách với nó mẹ vừa chê bà Thuận đấy à?Khôi không trả lời mẹ vì đầu giây kia người ta đã bốc phone. Khôi nói:- Chào anh Lê Vương realtor. Tôi là Khôi chủ nhân khu thương mại…Bên kia vui vẻ nói ngay:- Vâng, tôi Lê Vương đây…tôi biết khu thương mại của anh rồi. Chính tôi cũng là người đứng ra rao bán nó cho chủ nhân trước, họ đã bán lỗ vài trăm ngàn.- Tôi cũng …sẵn sàng bán lỗ đây, anh rao bán khu thương mại cho tôi càng sớm càng tốt, gía nào có thể bán được thì anh đề nghị ra.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 12VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI- Ngày mai tôi sẽ cho anh con số cụ thể theo tình trạng khu thương mại ấy và theo gía thị trường hiện nay. Chào anhKhôi cúp phone và thầm mong ngày khu thương mại lên thị trường “For sale” sẽ có bà nào đó lanh chanh như bà Thuận nổi máu kinh doanh và sẽ có anh chàng nào đó lụy tình giống như Khôi mà nhảy vào “lãnh nợ” giúp bà mẹ vợ tương lại mua khu thương mại mau lẹ cho rồi.Khôi quay ra nói với mẹ, khôi hài cho mẹ vui:- Mẹ ơi, con nghĩ ra rồi, thà bán ngay đi dù lỗ vốn ít hay nhiều cho rảnh tay rảnh nợ. Cứ coi như nhà mình vừa… bị cướp xông vào vơ vét tiền bạc mà mẹ con mình may mắn không bị bắn giết gì cả, của đi thay người mẹ nhé, còn hơn là cứ ôm khu thương mại chờ đợi, cả mẹ, con và Ngọc Giao sẽ căng thẳng, sẽ điên đầu. Nhất là kéo dài tình trạng này thì tình cảm giữa con và Ngọc Giao sẽ rạn nứt mất thôi, con hy sinh mất tiền mà giữ được tình yêu.Bà Bông thương cảm nhìn con và cũng khôi hài cho con vui:- Lỗ vốn bao nhiêu nhằm nhò gì, đồng tiền mất đi có thể kiếm lại được, tình yêu mới là vô gía đấy con. Riêng mẹ không phải ra trông coi tiệm giặt, không gặp lại thằng cha “Chí Phèo” kia là đủ vui hưởng tuổi gìa về hưu của mẹ rồi. Nguyễn Thị Thanh Dương
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 13TÔI LÀM THƠ QUANH NĂMTôi làm thơ quanh năm,Bốn mùa tôi nao nức,Ban ngày và ban đêm,Thơ tôi là cuộc sống.Khi trăng tròn, trăng khuyết,Khi đêm tối mênh mông,Tôi vẫn còn thao thức,Chờ câu thơ xuống dòng.Khi nắng lên, mưa xuống,Khi mây chiều lê thê,Câu thơ tôi vừa viết,Có khi trên đường về.Thơ tôi mùa gieo trồng,Những buồn vui bất chợt,Chuyện thế gian mênh mông,Vườn tôi không giới hạn.Tôi nâng niu hạt giống,Tung ra khắp cánh đồng,Hồn tôi thơm mùi đất,Chờ câu thơ nẩy mầm.Thơ tôi mùa gặt hái,Ngày tháng không hạn kỳ,Theo dòng sông tôi chảy,Theo dòng đời tôi đi.Bình yên và bão loạn,Cuộc đời vẫn nở hoa,Có những gai hoa nhọn,Vần thơ đau khóc òa.Nhưng dù hoa có gai,Vẫn là hoa xinh đẹp,Câu thơ cho tình yêu,Tôi buông lời mật ngọt.Nụ cười và nước mắt,Cuộc đời vẫn là thơ,Dù mùa từng mùa chết,Tôi không chết theo mùa.Tôi làm thơ quanh năm,Cho dù đời mỏi mệt,Dù thơ vào hư không,Cõi ta bà sinh diệt.Nguyễn Thị Thanh Dương.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 14VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIHAI LÃNH TỤ GIÀU LÒNG NHÂN ÁIDonald Trump - Elon MuskTrên thế giới đang lừng danh hai vịDonald Trump - Elon Musk lẫy lừngYêu thanh bình, yêu đất nước, yêu dânBao thành tích đã ghi vào lịch sử...Từ ngỏ ngách, đi sâu vào cuộc sốngGiúp người dân, người lính được an lànhMang ấm no, thay đổi kiếp lưu linhHỏi từ thế kỷ...có ai làm điều đó ?Hy vọng đến, dân Mỹ mình thoát khổHai vị cứu tinh, thoát cảnh lầm thanDonald Trump, người anh hùng lâm nạnVẫn thoát qua vì Thượng Đế chở cheLoài rắn độc vẫn không ngừng cấu xéLàm được gì...với một đấng minh quân ?Elon Musk, người tài ba cái thếTâm sáng ngời...tâm nhân ái bao laThương kẻ nghèo, đói rách giữa phong baCứu nước Mỹ, người quyết tâm vùng dậyTìm đâu thấy...giữa bao loài nanh vuốtVẫn còn đây hai lãnh tụ tuyệt vờiThế giới này và nhân loại hôm nayHai vị cứu tinh đất trời ban tặngXin thay mặt bao tấm lòng ghi khắcÂn nghĩa ngàn vàng...hai lãnh tụ tối cao ...nguyễn phan ngọc an - California - đầu thu 2025
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 15ĐÓA DAISY NỞ GIỮA MÙA DỊCHHoa làm part time, một tuần hai ngày ở cửa 15ang cafe Starbucks tại Arlington, Texas. Tiệm dù đông khách nhưng một vài khách 15ang thường xuyên đã trở nên gần gũi, quen thuộc.Người đầu tiên là anh chàng nhân viên Home Depot tên Brad mà Hoa gọi là Brad Pitt. Để không khí làm việc 15ang vui vẻ, Hoa hay đặt tên khách 15ang15ang thiết để cùng gọi nhau cho vui, ví dụ như chàng Brad này, Hoa cho 15ang last name Pitt để …ăn theo chàng tài tử Hollywood nổi tiếng . Còn có chàng Chinese lặng lẽ, hay mỉm cười, Hoa ngại hỏi tên nên gọi anh ta là Jakie Chan (tên tiếng Anh của diễn viên Thành Long). Rồi một ông khách da trắng, chậm chạp đủng đỉnh, có khuôn mặt giống tổng thống Mỹ Biden nên được gọi là Joe! Được cái, chẳng có ai …giận hờn khi được đặt 15ang tên.Trở lại chuyện chàng Brad nhân viên handy man của Home Depot, chàng rất lanh lợi hoạt bát và mạnh mẽ . Có khi Brad mua cafe qua cửa sổ DriveThru lúc gấp gáp, còn bình thường Brad phóng chiếc xe truck đậu ngay cửa, rồi lao vào tiệm, lắm lúc còn mặc nguyên bộ quần áo bảo hộ còn dính cả màu sơn tường, bụi bặm . Brad thích vào trong tiệm, mua ly cafe và một chiếc bánh rồi đứng ngay quầy nói vài câu mưa nắng với Hoa . Chàng này hào phóng nghĩa hiệp, khi xếp 15ang mua cafe thỉnh thoảng lại giành trả tiền cho người phía sau vừa nhường chỗ cho chàng, hoặc có ai mua xong mới nhớ ra quên bóp tiền, Brad cũng móc ví ra thanh toán giúp . Một lần, có một chàng say rượu đi vào tiệm, lải nhải lung tung làm phiền phức các thực khách khác, Hoa mời anh ta ra khỏi tiệm, anh ta hung 15ang hơn, cô phải bốc phone gọi cảnh sát, lúc ấy Brad vừa bước vào tiệm, chứng kiến sự việc, liền xắn tay áo, nói với Hoa:- Daisy! Để tôi “take care” hắn!Cô cản:- Thôi anh, đừng nên dây dưa với kẻ say, cảnh sát đang đến.Nhưng Brad đã tiến thẳng đến tên say rượu, lớn tiếng ra lệnh cho hắn, lúc đầu hắn chống đối, nhưng trong nháy mắt, Brad đã khóa tay hắn, kéo hắn ra cửa đúng lúc xe cảnh sát vừa đến, các khách 15ang trong tiệm đồng loạt vỗ tay khen ngợi Brad như một “hero”.Khoảng sau giờ chiều, có một cặp trai gái hay ghé qua tiệm, họ ít nói nhưng khuôn mặt hiền hòa, dễ mến. Hoa để ý, họ thay phiên nhau trả tiền, thỉnh
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 16VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIthoảng khi cầm bịch bánh thơm phức mới lấy từ quầy, chàng trai đưa cô gái nếm thử miếng bánh ngon lành, rồi cả hai chặc lưỡi khen, Hoa bèn …ngứa miệng tò mò (đúng …dòng máu người Việt Nam như má Hoa thường nói):- Hai đứa bay là người yêu hay là vợ chồng hả??Họ bật cười:- Không! Chúng tôi là bạn, là dance partners. Cô có biết cái Dancing Studio ngoài góc đường? Chúng tôi dạy nhảy ngoài đó, và chúng tôi cũng tập dượt với nhau để đi thi Dancesport của tiểu bang.- Ôi! Khiêu vũ ? Tôi thích lắm, hồi tôi còn học Đại Học cũng hay nhảy nhót và thích nhất điệu Slow và Chachacha! - Vậy sao? Hôm nào rảnh mời Daisy ghé qua chơi, ôn lại vài bước nhảy cho vui!Một người khách quen thuộc đặc biệt khác, Trevor người Mễ với khuôn mặt của bệnh Down, cỡ tuổi xấp xỉ 30, hay cười nói vô tư như chốn không người. Trevor cũng hay đứng lại nói chuyện với Hoa tại quầy tính tiền, và 16ang lần như một, Trevor bước vào tiệm với giọng nói oang oang, order đúng một món không hơn không kém, vừa nói vừa đưa tiền ra trước mặt:- Cho tôi một ly venti coffee, giá 2.50$ please!Bữa nọ, thấy Hoa ít nói, Trevor hỏi:- Are you ok, Daisy?Tự 16ang Hoa muốn tâm sự với Trevor:- Không! Trevor ơi, ba tao ngày mai đi mổ một cục bướu ở đầu, tao lo quá.- Đừng lo, đừnglo! Ông ấy sẽ ok, đừng lo nha!Rồi Trevor cười nụ cười của trẻ thơ, ngây ngô, làm 16ang Hoa cũng dịu lại. Vài tuần sau đó, Trevor vào tiệm như thường lệ, thông báo:- Daisy ơi! Má tao mới qua đời ở hospital!- Trời ơi! Cho tôi chia buồn nhé Trevor!!Trevor xua tay, cười như mọi lần:
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 17- Không sao! Không sao! I am OK, má tao sẽ lên Thiên Đàng mà, phải vui lên chớ!Vậy đó, hễ Trevor đến là cả tiệm vui nhộn vì nét mặt Down rất tội nghiệp dễ thương và lối nói chuyện đáng yêu.Một người khách khác, là một phụ nữ da trắng tuổi cỡ trên 70 nhưng rất điệu đà. Bà giới thiệu tên Jones, rồi nói “Hãy gọi tui là Pretty Jones” (thấy cưng chưa!)! Jones thích ăn mặc quần áo lòe loẹt, váy dài nhiều màu sắc, mái tóc bạch kim dài qua vai, đôi tai lúc nào cũng lủng lẳng mấy chiếc earings làm bằng tay thủ công, miệng hay cười và hay nói, dù nhiều khi bà nói hơi nhiều, nhất là mỗi khi bà mặc chiếc váy mới, áo choàng mới, đôi bông tai mới là luôn miệng hỏi, chúng có đẹp không, có hợp với “Pretty Jones” không?Nhà của bà Jones gần đấy, bà sống một mình, bà luôn đón taxi đến tiệm, dù mùa hè hay mùa đông, đón lấy ly cafe, dĩa bánh rồi tìm một bàn trống nhâm nhi một mình, hoặc nói chuyện với khách 17ang xung quanh. Bà rất lịch sự, luôn luôn mở miệng nói Thank you và Please như một thói quen. Mỗi lần ăn uống xong, bà Jones luôn đến bên quầy, nếu Hoa bận thì đứng chờ, chỉ để nói một câu bất di bất dịch:- Hôm nay bánh và cafe rất ngon, tui thích lắm, thôi bye nha, chúc buổi chiều an lành!Rồi dịch Covid kéo đến, tiệm đóng cửa trong hai tháng cao điểm là tháng 3 và tháng 4 năm 2020. Qua tháng 5 tiệm mở lại cầm chừng, không mở cửa dining room mà chỉ bán qua Drive Thru ngoài cửa sổ. Vài tháng sau cho đến cả năm sau đó, tiệm mở lại hoàn toàn, dù có vaccine nhưng nhịp sống vẫn chậm chạp, xìu xìu ển ển, khách 17ang chưa trở lại đông đủ . Brad Pitt handyman là người trong nhóm “17ang quen” trở lại tiệm đầu tiên . Gặp lại nhau suốt mấy tháng xa vắng, chẳng ai bảo ai, Hoa và Brad quên cả chuyện khoảng cách, mừng rỡ chạy đến ôm vai nhau, dù cả hai vẫn đang đeo masks! Hai người huyên thuyên nói chuyện , kể nhau nghe những khó 17angtrong công việc và đời sống mùa dịch. Hoa tâm sự:- Brad! Cám ơn anh đã trở lại tiệm, tôi vui quá! Còn mấy người khách quen chưa trở lại , tôi nhớ họ quá chừng …
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 18VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIBrad bỗng nói:- Cô chưa biết Trevor đã chết trong mùa dịch sao??- Có thật không, mà sao anh biết?- Tình cờ tôi gặp chàng social worker của Trevor, thỉnh thoảng hay theo Trevor đến đây mua cafe, cô nhớ chưa! Chàng đó đến Home Depot mua đồ, tui hỏi thăm thì mới biết Trevor bị dính ngay đợt đầu, không qua khỏi.- Trời ơi, đau lòng quá, tội Trevor quá đi thôi.- Cô chớ buồn, vì Trevor ra đi trong giấc ngủ, miệng còn mỉm cười, không đau đớn, coi như Trevor đang gặp Mẹ trên Thiên Đàng như Trevor từng hớn hở kể cho chúng ta đó.Cả hôm đó Hoa 18ang khuâng cõi 18ang, phảng phất hình ảnh và nụ cười hồn nhiên của Trevor mỗi khi có khách vào cửa. Buổi chiều thì cặp Dancing partners đẩy cửa vào tiệm, sau khi order thức uống và hỏi thăm vài câu về những ngày dịch, họ thông báo:- Chúng tôi vừa mới cưới nhau, một đám cưới nhỏ bé ấm cúng với hai bên gia đình.Chẳng lẽ linh hồn Trevor xui khiến cho Hoa có tin vui của cặp đôi này, như một chút ủi an của mùa dịch đầy buồn bã!? Cô vui sướng:- Thật ư ? Chúc mừng hai người! Mà có phải vì hồi đó tui hỏi cái câu hơi …vô duyên mà tụi bay …yêu nhau không?Chàng trai vui vẻ:- Có lẽ thế! Nhưng lý do chính là suốt hơn một năm mùa dịch, chúng tôi không đến studio nhưng vẫn tập nhảy tại nhà cho đỡ nhớ nghề và luyện tập cho cuộc thi nhảy toàn tiểu bang sắp tới, thành ra …gần nhau nhiều rồi yêu nhau hồi nào hổng hay!!Cuối cùng, chỉ còn bà “Pretty Jones” vẫn chưa thấy trở lại tiệm. Brad vừa nhấp ly cafe vừa nói:
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 19- Tui thì nghĩ bi quan, là có thể bà Jones …không còn nữa, bởi vì nhà bà gần đây, bà còn ở đây thì bà đã đến tiệm rồi. Hồi đó bả từng nói với tui, một ngày không đến tiệm uống cafe sẽ là một ngày buồn!Hoa rầu rĩ:- Tôi biết, nhưng không dám nghĩ đến chuyện xui xẻo đó, Trevor khỏe mạnh là thế, thì bà Jones tuổi cao làm sao chống cự được nếu bị dính Covid khi chưa có vaccine.Cuộc sống vẫn cứ tiếp tục, nỗi nhớ bà Jones cũng đi vào quên lãng dù nơi góc bàn bà thường ngồi đôi lúc làm Hoa thoáng chút ngậm ngùi. Bỗng một hôm, Brad phóng xe truck ào ào dừng ngay cửa tiệm, chạy hối hả vào quầy, cười rạng rỡ:- Hoa ơi! Hoa ơi!Tin vui, tin vui: tui đã gặp bà Jones!!! Brad biết tên Việt của cô là Hoa, hễ lần nào vào tiệm đúng lúc Hoa bận túi bụi hoặc đang có chuyện bực mình với khách 19ang, mặt mũi bí xị, là chàng gọi tên cô “Hoa! Hoa!” bằng cái giọng Mỹ nói tiếng Việt ngọng ngịu để chọc cô cười!Hoa gần như hét lên:- Bà Jones đâu, bà Jones đâu??- Hôm kia tui đi công tác ở Houston, xong việc chuẩn bị lái xe về đây, tui ghé vào Starbucks , vừa dừng xe ở parking lot, tui thấy một bóng người với chiếc váy sặc sỡ, mái tóc bạch kim, đúng là bà Jones của chúng ta, đang chui vào một xe taxi đón bà ngay cửa tiệm, tui vội vàng chạy theo xe taxi, đến một ngôi nhà bà xuống xe, tui nhào lại, lúc đầu bà không nhớra tui, lát sau bà mừng rỡ ôm tui thắm thiết! Bả kể, con gái và cháu ngoại bả hết hợp đồng công việc bên Hy Lạp nên trở về Mỹ, họ đón bà vềHouston ở chung. Tui nói cho bả biết là Daisy nhớ bà lắm, bả 19ang19ang sắp khóc, nói cũng nhớ Daisy lắm, khi nào có dịp về lại Arlington bà sẽ ghé thăm tiệm và Daisy!!Tự 19ang Hoa vui quá mà nước mắt đọng trên khóe mi, Brad vỗ vai cô:- Thôi, cô vui rồi nha! Bữa đó chạy theo bà Jones mà tui bị giấy phạt vì chạy vượt đèn đỏ đó nghen, mà còn bị đói bụng vì quá bữa ăn chiều.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 20VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIHoa nhìn Brad cảm động, vì biết Brad hào sảng, cái giấy phạt chẳng đáng là bao, tâm hồn chàng handyman này thiệt là bao dung, ấm áp. Brad chợt nhớ ra:- Oh, Daisy đợi tui chút nha!Anh chạy ra ngoài xe, rồi trở lại với một chậu bông Daisy vàng rực:- Tặng Daisy nè, hôm nay Home Depot có những chậu hoa này, chỉ mới hé nụ, đẹp quá, tôi liền nhớ cô tên Daisy và cô thích Daisy, phải không?Với chút bất ngờ, Hoa đỡ lấy chậu hoa:- Đúng vậy, má tôi vào dịp lễ Tết hay chưng loại hoa này, tôi yêu nó vì màu tươi rực rỡ, nhưng mà …sao anh lại tặng tôi, nhân dịp gì chứ?Brad bối rối:- Thì coi như chúng ta ăn mừng cuộc sống hồi sinh, đang vượt qua mùa dịch, và nhất là chúng ta vừa tìm lại bà “Pretty Jones” 20ang mến của chúng ta. Hoa đưa tay nâng niu những nụ hoa vàng e ấp, rồi nhìn Brad:- Brad nè, từ nay tôi sẽ chỉ gọi anh là Brad thôi nhé, không cần mượn cái last name Pitt nữa, vì chàng tài tử Brad Pitt chỉ là anh 20ang trên màn ảnh, còn anh chính là anh 20ang của đời thường. Hoa đẹp quá, thank you for everything!Brad đỏ mặt và lại bối rối một lần nữa, xua tay ý nói “chuyện nhỏ”, bước vội ra cửa vì đã muộn giờ làm. Hoa đặt chậu bông ngay quầy trước mặt để các khách 20ang khác cùng thưởng thức. Cô ngắm hoa rồi mỉm cười, vài ngày nữa những nụ hoa sẽ hé nở, đẹp tươi, nhưng trong 20ang của cô, hoa cũng vừa nở rộn 20ang.Edmonton, tháng 5/2022KIM LOAN
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 21A/. Thơ Sinh Nhật:1/. CŨNG ĐÀNH CHỊU LỖI…!Năm nay Ất Tỵ tám tư trònCái vẻ bề ngoài ngó vẫn thon!?Lắm cảnh trải qua nào có thiếuNhiều người gặp cả chắc đang còn?Công cha nghĩa Mẹ chưa đền vẹnƠn Nước tình Dân chửa trả toànNửa cuộc trần ai đương khắc khoảiCũng đành chịu lỗi với Non Sông!ThaNhânCamthành Oct 10th, 20252/. SINH NHẬT… THỞ DÀI! (8 vận đồng âm)Tám bốn năm trường nặng trĩu vaiĐể xem đủ sức tới tương lai?!!!Lực mòn Danh Dự còn kêu lạiGối mỏi thề xưa vẫn đáp hoàiTổ Quốc đổ nghiêng về phía tráiDở dang Trách Nhiệm đúng hay sai!?Buồn trông Đất Nước lầm than mãiSinh nhật hỏi sao bắt thở dài!!ThaNhânCamthành Oct 10th, 20253/. TÁM BỐN GIÀ ĐÂU!Tám bốn gìa đâu? Chỉ nhức lưngTập tành cố gắng bịnh chưa ngừng!Xoay xoay thấy nhói nên đành khựngVặn vẹo nghe đau lại phải ngưngRực rỡ mai đào Xuân vẫn hứngĐì đùng pháo tết tớ rưng rưngNăm nay Ất Tỵ đang lờ lữngTuổi Hạc vây, còn thích bánh chưngCamthành Oct 12nd, 2025 (Bát vận đồng âm)Tha Nhân
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 22VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI4/. TÁM TƯ TỰ …BÁNG!Năm nay tám bốn tớ già chưa!!Nhìn cái mặt kìa thật khó ưa!?Sở học bao lăm nhí nhố rứaVăn chương mấy chữ nhi nhô bừaCâu thơ ngờ nghệch chẳng ai chữaNốt nhạc ngây ngô ít kẻ ưa!Thời thế tạo nên đồ lão khứaVậy mà vênh váo mãi không chừa!!Tha NhânCamthành Oct 12nd, 2025HAPPY 84 BIRTHDAY ANH THA NHÂN(Họa 4 vần)Tám bốn Birthday tuổi đẹp trònPhím đàn vẫn lướt ngón tay thonTHA NHÂN thi phú ngân tràn mãiNHẠC SĨ cung tơ réo rắc cònQuốc phá khôn kham câu hảo hợpGia vong khó tính chuyện song toànThì đem tâm huyết trao đàn trẻTiếp nối con đường giúp nước non.Phương Hoa - OCT 12, 2025
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 23B/. Họa thơ Hàn Mặc Tử:Bài thơ Đây Thôn Vĩ Dạ của HMT, quá hay nên có nhà thơ ở New York đã dùng từng 2 câu một, của bài thơ đó bên dưới làm thành sáu bài thơ đường luật TUNG HOÀNH Trục Khoán. ThaNhân đã họa cả 6 bài như bên dưới, tựa đề cho cả 6 bài là: HỎI CHI MÃI...?!!ĐÂY THÔN VĨ DẠSao anh không về chơi thôn VĩNhìn nắng hàng cau nắng mới lênVườn ai mướt quá xanh như ngọcLá trúc che ngang mặt chữ điềnGió theo lối gió mây đường mâyDòng nước buồn thiu hoa bắp layThuyền ai đậu bến sông trăng đóCó chở trăng về kịp tối nayMơ khách đường xa khách đường xaÁo em trắng quá nhìn không raỞ đây sương khói mờ nhân ảnhAi biết tình ai có đậm đàHàn Mặc Tử
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 24VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠISáu bài họa của TN:5/. HỎI CHI MÃI...?!SAO lại hỏi chi mãi, cái tênANH từng ở đó nỗi truân chuyênKHÔNG làm đổi được gây nhiều chuyệnVỀ hả? Còn khuya! rước lụy phiền!CHƠI thử để xem có thuận tiệnTHÔN làng giờ đã mất bình yênVĨ mô khó đoán vì luân chuyểnNHÌN NẮNG HÀNG CAU NẮNG MỚI LÊNVƯỜN đã khác xa chẳng có hiênAI giờ cũng lộ nét u phiền!MƯỚT mà bóng lộn nhưng sơn quyệnQUÁ gợn sần sùi lại vẽ viền!XANH khảm một vùng tưởng khắc triệnNHƯ nhìn mấy chỗ nghĩ bồi lênNGỌC ngà châu báu giờ toang biếnLÁ TRÚC CHE NGANG MẶT CHỮ ĐIỀNGIÓ rít khô da phỏng cả tayTHEO làn sóng đỏ thổi tung bayLỐI khoe sản phẩm dơ còn dáyGIÓ chỉ tài nguyên đắng lẫn cayMÂY bọc hậu phương ngừa phát cháyĐƯỜNG vây tiền tuyến tránh dài ngàyMÂY đi gặp lạnh hóa mưa chảyDÒNG NƯỚC BUỒN THIU, HOA BẮP LAYTHUYỂN giạt bên kia tôi ngoắc tayAI chờ mặc kệ nào ai hayĐẬU đây chán quá nên đành chạyBẾN đó vui nhìều tình dạn dàySÔNG nước cuộn cuồn sóng dội lại
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 25TRĂNG mây lơ lửng gió lung layĐÓ quên không được đây còn ngạiCÓ CHỞ TRĂNG VỀ KỊP TỐI NAYMƠ ngày trở lại quê hương taKHÁCH khắp nơi vào rồi chẳng raĐƯỜNG khác xưa quanh co tốt cảXA mù khơi vẫn thấy như là…KHÁCH giờ đây đúng người khách lạĐƯỜNG cũ nay im bặt tiếng loaXA phản chiếu trông như sáng lóaÁO EM TRẮNG QUÁ NHÌN KHÔNG RAỞ xứ ấy nhiều phần giống taĐÂY mùa Xuân cũng nở đầy hoaSƯƠNG mù dày đặc đèn không lóaKHÓI thoảng bay qua chẳng hiệp hòaMỜ ảo ảo mờ kể cũng lạNHÂN tình nồng ấm dẫu quen xaẢNH xưa giờ vẫn thấy còn kháAI BIẾT TÌNH AI CÓ ĐẬM ĐÀThaNhân góp họa với nhà thơ Tony NguyễnCamthành July, 2025C/. Tha Nhân Họa thơ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm:3 Bài họa Ý Bát vận đồng âm:6/. CÂU THƠ BÌNH RƯỢU!Câu thơ bình rượu với cây đànQuẩy gánh rung rinh gánh gánh than!!Bước thấp lao đao tình chóng cạnBước cao lếu láo lợi mau tànNgày vui đôi hớp không gì ngánTối khoái dăm câu có gió ngànNằm khểnh vuốt râu quên tán thánCâu thơ bình rượu với cây đànTha Nhân họa ý bài Cảnh Nhàn của cụ Trạng NBK
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 26VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI7/. VUỐT RÂU NẰM KHỂNHMột rượu một đàn một tí thơRung rinh nửa gánh mặc ai mơBước cao lếu láo người nâng bợBước thấp lao đao kẻ hững hờNgày khoái dăm câu đâu bõ nhớTối vui mấy hớp đáng gì chờVuốt râu nằm khểnh tâm không nợĐánh giấc qua đêm quên béng thơ!Tha Nhân họa ý bài Cảnh Nhàn của Cụ Trạng NBKCamthành Sept 3rd, 20218/. NGÀY THÁNG TIÊU DAOMột đàn một rượu một vần thơQuẩy gánh rung rinh thả tiếng tơNốt bổng véo von người thích nhớCung trầm êm dịu kẻ ham mơNgười khôn tinh mắt danh không lỡTớ dại say tình lợi ngó ngơNgày tháng tiêu dao như giấc mớ Ngỏ hồn lơ đễnh cả câu thơ!!Tha Nhân họa ý bài Cảnh Nhàn của Cụ Trạng NBKCamthành Sept 9th, 2021CẢNH NHÀN (Bài xướng)Một mai, một cuốc, một cần câuThơ thẩn dầu ai vui thú nàoTa dại, ta tìm nơi vắng vẻNgười khôn, người đến chốn lao xaoThu ăn măng trúc, đông ăn giáXuân tắm hồ sen, hạ tắm aoRượu đến gốc cây, ta sẽ nhắpNhìn xem phú quí, tựa chiêm baoNguyễn Bỉnh Khiêm
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 27D/. Thơ khác:9/. TỦI PHẬN LƯU VONGChiến hữu càng ngày càng kết thânNên khi xa xứ bớt phong trầnChung tay tô chữ Việt thêm đẹpGóp ý viết Nhân Bản thật tânĐất khách mộng con Dân trả nghĩaQuê người quang phục Nước hồi ânCơ trời khó chuyển ôm cay đắngTủi phận lưu vong đến thất thầnTha Nhân họaCamthành Sept 10th, 202510/. CHƯA TỪNG NÉLại đến nữa rồi lửa đỏ hèĐiệu buồn tấu khúc hòa âm ve!Ai cho bay thắng, cái đàn ngóeTa chẳng hề thua chớ có lòe!‘’Đại lộ kinh hoàng’’ ngập xác nhóeBảy B đường tỉnh lấp hồn hoeQuê Hương quang phục chưa từng néChính nghĩa Cờ Vàng vẫn sắt se!!ThaNhân góp họaCamthành August 31st, 202511/. GIẤC MƠ ĐẸP!Ta mãi mải mê với giấc mơChuyển Trang thật mới đẹp đâu ngờ!Cờ Vàng phất phới giành toàn cõiChính Phủ Cộng Hòa chủ ván cờNhân Bản Nhân Quyền xây Độc LậpVăn Minh Dân Chủ dựng Cơ ĐồĐồng bào chào đón mừng quang phụcGiải phóng độc tài, thoát cộng nô!ThaNhân vui họaCamthành Sept 12nd, 2025
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 28VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI12/. THƠ DƯỠNG TINH THẦNGiặc đỏ ập vào sót lại thơLênh đênh thân phận giữ màu cờBao năm ủ mộng mong hưng vậnMấy độ ươm mầm đợi phất cơ.Súng trải chiền trường thời vệ quốcThơ theo lưu xứ lúc toang bờThơ nung chí khí chờ quang phụcThơ dưỡng tinh thần nuôi ước mơCamhành Sept 12nd, 2025Tha Nhân họa13/. THU…Vấn Vương!!Mải mê lạc bước trong rừng mơLơ lửng vàng rơi đẹp tựa thơ!Nhảy nhót Chích Chòe không bị hớThảnh thơi Nai Đốm đạp quanh bờĐại bàng gãy cánh oan vô cớCánh nhạn lạc bầy khuất vẩn vơ!Thu đến vấn vương bao nỗi nhớHoàng kim một thuở chẳng phai mờ!!ThaNhân bài họa (Trong Lãng Phong)Camthành Sept 24th, 2025
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 2914/. CHÚC MỪNG KIM KHÁNH QUYÊN DI-HỒNG TRANG SỐNG ĐỜI HÔN NHÂN…DÀI LÂU(Dĩ Thủ Vi Đề)CHÚC anh chị bền nghĩa Uyên ƯơngMỪNG nhị vị đẹp tình Mai TrúcKIM quí tô càng đượm chữ thươngKHÁNH phô trương trọn đời cầm sắtQUYÊN truyền ‘’Việt ngữ’’ giống nền gươngDI lại Văn minh Nhân Bản sángHỒNG phúc Chúa ban vạn nẻo đườngTRANG đài nề nếp bên tri kỷSỐNG theo lời Chúa dựa yêu thươngĐỜI quá ngắn Tình Yêu chẳng ngắnHÔN đính bền lâu tựa Kim CươngNHÂN sinh trân quí gìn Tình Nghĩa!DÀI cùng tuế nguyệt với môi trườngLÂU lắm chẳng ai mà đếm được!...ThaNhân cảm tác chúc mừng Anh Chị Quyên Di nhân dịp lễKim Khánh được tổ chức vào ngày 18/10/20251/. Tà Áo Năm Xưa(khoäng gi»a næm 1988, khi tôi có dÎp Çi ngangqua Passage EDEN cÛ, ch®t nhìn thÃy m¶t thi‰u n»duy nhÃt m¥c áo dài Çi vào cºa hàng’’bách hoá’’...lÀn ÇÀu tiên sau hÖn 10 næm.Tôi l¥ng ngÜ©i Çi ít phút...)Ôi ÇËp quá tà áo dài... næm trước!!Thܧt tha bay theo tØng bܧc chân emGi»a bu°i sáng có n¡ng vàng r¿c r«N°i bÆt lên trong bóng dáng thân quen.Ch¡c Çã được hÖn 10 næm lÈ cóK‹ tØ ngày...tháng tÜ Çen næm ÇóM§i được dÎp thÃy låi áo thân thÜÖng!CÛng chÌ là tà áo dài khi trܧc
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 30VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠINhÜng ôi sao låi thÃy ÇËp lå thÜ©ng!ChÌ vì khi chúng nhu¶m ÇÕ Quê HÜÖng TÃm áo dài bÎ thÃt sûng oan khiênTÃm áo dài bÎ xã h¶i bÕ quên!TÃm áo dài bÎ chính quyŠn thäi ph‰NgÜ©i phø n» không thể là thøc n»Không y‹u ÇiŒu, không tha thܧt dÎu hiŠnNgÜ©i phø n» phäi áo cánh quÀn thâmPhäi ’’anh hùng lao Ƕng’’m§i là ngoan!Phäi vai to chân b¡p m§i dÎu dàng‘’dÛng sï diŒt tæng, anh hùng chÓng Mï ’’Phäi’’b¶ Ƕi gái’’tiên phong täi ÇånPhäi ba khoan nhÜng s¤n sàng ‘’h¶ lš’’M§i xÙng danh ‘’tiên ti‰n ‘’cháu bác HÒ May cÛng nh© có th©i kÿ ‘’Ç°i m§i’’ñÜ®c thÃy låi tà áo cÛ thân thÜÖng Gi»a thành phÓ hoàn toàn bÜng v§i gánhGi»a thành phÓ chÌ áo cánh quÀn thâm.Ôi phäi cám Ön em...tÃm áo dài!Çã cho ta mÃy phút...låc thiên thaiSuÓt bao nhiêu næm... ki‰p sÓng dža Çày!Tha Nhân Saigòn 1988
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 312/. Bia Miệng “Giải phóng’’ lòi ra rõ chánh tà,Thanh bình không ljn v§i quê ta!Xích xiŠng cai trị dân nô lŒ,Tham nhũng điều hành nhà nước ma. “Độc lập’’ chiêu bài lØa thế giới,“ Tự do’’ bánh vẽ mị dân nhà Rừng đâu đủ lá kê nên t¶i,Bia miệng nghìn næm mãi mãi xa.Tha Nhân 3/. MẶT KHỈChị Hằng trên nớ buồn không hỷ Dưới thế tôi ni nghĩ chán phèo.Nhan nhản lòi ra toàn mặt khỉ,Nghênh ngang vênh váo lộn tùng phèoXênh xang xúng xính về trong nướcVung vít khoe khoang giữa đói nghèoNgoe nguẩy ta đây chê đủ thứ Mỹ miều!! Không giấu được đuôi tiềuTha Nhân 4/. TÂN XUÂN QU´ M¨I.T‰t ljn næm nay T‰t Quí Mùi,B†n ngÜ©i cai trÎ khoái...mØng vui.Nhân dân đói rách không thèm ngó,Bác ñäng giàu sang tít m¡t... cÜ©i.Nh»ng kÈ có lòng Çâu ... lÄn mÃt,Phäi chæng cÖm áo Çã chôn vùi?Ngàn næm ñÃt Nܧc ai còn nh§!Nghï ljn thân...sao thấy nghẹn lời. /. (Mùng hai Tết Quí Mùi)Tha Nhân
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 32VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI5/. CH´NH NH LAO ñ¹(Nhân vø thành phÓ Hà n¶i in m¶t sÓ bän ÇÒkhoäng 16000 bän cho du khách.Trên Çó læng già HÒlåi ÇÜ®c in là Sª Thú Hà n¶i.Tôi khoái quá nên có mÃyvÀn thÖ nhÜ sau): 6/01TØ lâu tøi nó nghï r¢ng‘’Bác’’là tÃt cä ch£ng th¢ng nào hÖnCh‰t rÒi chúng ch£ng chÎu chônñem phÖi xác bác khác chi chôn lùiBao næm ch¡c bác ch£ng vui?Mang danh vï Çåi: Çuôi…to cÖ màGốc Bác là con Cáo GiàCho nên bác phäi vŠ nhà bác ‘’tu’’Nhà bác chính là sª thúNơi Çây một lũ cùng loài bác thôi.ñúng rÒi in th‰ Çúng rÒiGià HÒ là giÓng ChÒn Hôi Çó màCh‰t rÒi bác hoá ra maChúng phÖi xác Çó dân ta biếm cÜ©i Làm bia cho Çû hạng ngÜ©iNên bác đã khi‰n in nÖi bác n¢mñúng thÆt m¶t træm phÀn træmSª thú Hànội bác n¢m cho xem.ñiŠu này ch§ trách Çàn emNên thܪng cho chúng...b¢ng khen dài dàiBªi vì chúng ch£ng in saiTên lão g†i đúng ñuôi To Cáo Già (1)SÓng thì ngøy xác ngÜ©i taLØa thày phän bån gây ra t¶i tìnhChính mi thÆt Çúng chí Minh
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 33M¶t Ç©i Ƕc ác, t¶i ÇÒ quÓc dân Ch‰t rÒi ch£ng hóa thành phânCòn chình ình Çó, Ba đình phơi thây,Cùng chung với lũ cáo cầy,Sói hùm hổ báo một bầy vây quanh.Cả đời múa vuốt nhe nanh“Ăn gan uống máu’’ (2) dân lành mà thôiChết rồi danh xú muôn đờiNghìn thu thiên hạ xỉa xoi tên HồTha Nhân (1)HÒ Già Vï ñåi,(2)chữ trong bài cuốc ca VC 06/001
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 34VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIKHÚC TÌNH LƠILá rơi rơi mãi ở lưng đồiChao xuống hồn nghiêng tim lẻ loiÔi thu diễm tuyệt thu say đắmNgây ngất môi buồn mộng chơi vơiMột áng mây chiều trôi lờ lữngXin hãy đưa ta đến góc trờiNơi ấy thu vàng thu rực rỡCó người mắt nhắm chốn xa xôi.Ơ kìa một cánh chim đơn lẻChao xuống bên đời mắt chơi vơiThu mộng sắc màu thu bảng lảngCó người ngồi nắn khúc tình lơi…phamphanlangA Languid Love SongLeaves keep falling down the lonely hillFlutter to my heart—so empty stillO autumn! Splendid, drunk with yearningBewitching lips in wistful dreaming thrillA drifting cloud at dusk sails idly byOh, take me with you toward the distant skyWhere golden autumn blazes, burningAnd one with closed eyes dreams of far-off tiesBehold a lonesome bird in trembling flightIt swoops beside my life with aching sightAutumn, with hues of mist and longingWhile someone plucks a song of love – contritephamphanlang
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 35Xin chia sẻ - cảnh rạng đông, chiều tà, vườn nhà ở Kaneohe, Oahu, HI, 23/9/2025PL vừa trở lại Nam Cali sau hơn một tháng ở nhà Hawaii.Trong khoảng thời gian ở HI, PL có khá nhiều việc phải lo: từ các cuộc hẹn y tế, nha khoa, đổi bằng lái xe, cho đến những buổi gặp gỡ, đãi tiệc với bạn bèvà hàng xóm. Đặc biệt, PL rất vui khi đón tiếp ba cặp vợ chồng bạn học cũ VõTánh Nha Trang từ mainland ra thăm, ở lại nhà một tuần lễ. Mỗi ngày cả nhóm cùng nhau đi tham quan thắng cảnh, tắm biển, nấu nướng, trò chuyện – bận rộn nhưng đầy tiếng cười, vô cùng ấm áp.Chỉ khi các bạn đã ra về hết, PL mới thực sự có những giây phút lắng lòng, thưởng thức sự thanh bình nơi đây: sáng nghe chim hót vang trên những hàng cây, ngắm mặt trời mọc trên Vịnh Kaneohe ngay sau nhà, chiều lại chiêm ngưỡng dãy núi Ko‘olau trong ánh hoàng hôn. Mây nước thay màu liên tục như một bức tranh sống động, và ban đêm thì ngắm cành dừa nghiêng nghiêng trong gió qua khung cửa kính phòng ngủ.Mới xa Hawaii chưa tròn một ngày, mà lòng đã thấy nhớ ơi là nhớ trời biển vàgóc nhà thân thương nơi đó. Xin gửi đến quý anh chị vài tấm hình VịnhKaneohe, núi Ko‘olau và vườn nhà làm kỷ niệm, xem cho vui:https://photos.app.goo.gl/6taLZWMWn6HkS1yw5 Kính chúc quý anh chị luôn an vui, hạnh phúc.Thân mến,Pham Phan Lang
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 36VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIEnglish versionSharing - Dawn, sunset, and home garden in Kaneohe, Oahu, HI, September 23, 2025I've just returned to Southern California after spending more than a month at home in Hawaii.During that time, there were many things to take care of—medical and dental appointments, renewing a driver’s license, as well as gatherings and dinners with friends and neighbors. Most especially, I was delighted to welcome three couples of old Võ Tánh Nha Trang classmates from the mainland who stayed for a week. Each day was filled with outings to scenic places, swimming, cooking, sharing meals, and long conversations—busy but filled with laughter and warmth.Only after the friends had left did I truly have quiet moments to savor the peace: mornings with birds singing in the tall trees, watching the sunrise over Kaneohe Bay behind the house, afternoons admiring the Ko‘olau Mountains glowing in the sunset. The clouds and water shifted colors like a living painting, and at night, the palm branches swayed gently in the breeze outside the bedroom window.Now, not even a full day away from Hawaii, I already miss the sea, the sky, and that beloved home. Please enjoy a few photos of Kaneohe Bay, the Ko‘olau Mountains, and the garden as keepsakes:https://photos.app.goo.gl/6taLZWMWn6HkS1yw5Wishing you joy and happiness,Pham Phan Lang
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 37
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 38VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠITÙ NHÂN LƯƠNG TÂMTiếng nói lương tâm cũng ở tù!Người yêu công chính tủi ngàn thu,Chị Đoan Trang viết lời công đạoÁnh sáng lung linh bóng mịt mù .Trang sách thơm tho đẫm lệ sầuNgười đòi công lý phải thương đauCông bằng xã hội còn xa lắcSống cận gông cùm, bao khát khao.Năm qua lỡ hẹn đến năm nayMưa nắng hai mùa chẳng đổi thayBiết đến khi nào con gặp mẹBao lâu thân xác đã hao gầy!Tinh thần bất diệt muôn năm vẫnSách có ghi công dẫu mấy lầnCõi tạm bao đời qua lịch sửPhù vân trên tất cả phù vân!Đình Duy Phương(2022)Chú thích :Nhà truyền thông nhà văn Phạm Đoan Trang xứng đáng được vinh danh người đoạt Giải Nhân Quyền năm 2022- Bề dầy tranh đấu đòi quyền tự do nhân bản của Phạm Đoạn Trang đã được những Nhà trao Giải Nhân Quyền chọn Phạm Đoan Trang làm tiêu biểu, việc vinh danh này giúp các nhà tranh đấu giữ vững tinh thần nhằm bảo vệ sự công bằng quyền tự do tư tưởng , tự do ngôn luận , tự do viết lách .Xin Chúc mừng Phạm Đoan Trang dù Chị đang ở trong nhà tù CS chịu phạt bất công . Chúc mừng nhà đấu tranh kiên cường bất khuất, có thể nhìn thấy ở Phạm Đoan Trang một dòng máu Việt Nam con cháu của hai Bà Trưng, Triệu .Chạnh lòng tôi nghĩ đến các nhà Văn, nhà Thơ , nhà Báo, các nhà đấu tranh đòi nhân quyền, tự do dân chủ, công bằng Xã Hội cho đồng bào, họ đều bị bắt cầm tù ngay tại Quê Hương của mình .Nguyện Xin Thượng Đế ban bình an cho Chị Phạm Đoan Trang và các Anh Chị có Tên trong Danh Sách Tù Nhân Lương Tâm sớm được trở về đoàn tụ với gia đình .Đình Duy Phương
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 39
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 40VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI1.- Lever De Lune( Henry Greville) - Bóng Trăng Trắng Ngà-Thái Lan dịchBóng Trăng Trắng NgàNhững tia nắng hồng cuối cùng đã tắt trong ánh hoàng hôn chiều tà nhưng bầu trời vẫn trong sáng từ một thứ ánh sáng huyền bí; vẫn chưa có vì tinh tú nào xuất hiện, tuy nhiên màn đêm hôm nay hẳn là một trong những buổi chiều tối đẹp nhất mà cả thế gian này chưa từng bao giờ chứng kiến.Bên phía đại dương, nhìn như có vẻ tối tăm sẫm màu hơn dưới bầu trời rực sáng; bóng tối hoặc ánh màu phản chiếu không còn in trên nền đất liền màu nâu đậm nữa; toàn bộ phần vách đã gần đó giờ chỉ còn là một khối khổng lồ, là một khối đá hoa cương khô khan chênh vênh, nguy hiểm. Con đường mòn gồ ghề trắc trở chạy men theo bờ biển dọc theo những tảng đá, nơi đó những con sóng rì rầm đập vào không ngớt, nơi đây những người dân làng có việc cần hoặc những người chăn cừu đưa bọn cừu hoang dã chưa được thuần thục đã dẫm đạp lên ngàn vạn lần.Một người đàn ông đang lê những bước chậm chạp, đầu cúi xuống, không hề nghĩ về những gì đang trải ra trước mắt nhưng đầu óc tràn đầy đắng cay đang nhìn thấy theo những điều diễn ra trong tâm trí anh ta. Ông đã sống nhiều năm bên trên cao kia, trong ngôi nhà ở một hốc đá, với người vợ mà ông yêu thương hết lòng; họ rất hạnh phúc, hay ít ra họ nghĩ họ được như thế; nhưng rồi, không biết tại sao đột nhiên mầm bất hòa cho một cuộc cãi vã thật cay đắng lại xảy ra cách đây không lâu.Họ vẫn yêu nhau nhưng nhận ra rằng không thể sống cùng nhau được nữa. Thế thì phải xa nhau ư? mãi mãi nói lời tạm biệt hay sao ? Không còn sống bên nhau với niềm tiếc thương đau đớn xót xa, nhớ da diết khôn nguôi về hạnh phúc đã mất không bao giờ quay trở lại! Đây là điều họ đã quyết định ngay ngày hôm đó, trong khi mặt trời nóng rát đang thiêu đốt những phiến đá nhẵn
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 41ở ngưỡng cửa, khiến đàn ruồi quấy rầy bực bội ùa vào nơi chốn nghèo nàn xơ xác của họ.-Thế thì như thế này đây! Thôi đủ rồi, tôi đi đây, --cô nói để chấm dứt cuộc cãi vã.- Em muốn thì em cứ đi đi,-- anh trả lời, đôi tay trở nên uể oải, đầu óc mệt mỏi, bải hoải vì những cuộc cãi vã kéo dài phu phiếm, vô ích. Và bây giờ anh nghĩ rằng cô ấy sẽ đi xa, rằng anh sẽ bị bỏ lại một mình, trong ngôi nhà này, ở xứ sở này...Anh lê bước đi dọc bờ biển: chân anh không hề vấp phải những tảng đá, trên con đường này, lối mòn mà anh đã sãi chân không biết bao nhiêu lần, nhưng con tim đau đớn của anh lại đang bị vấp bởi tất cả những điều chua xót nhức nhối mà đầu óc anh đang phải đối đầu xé nát.Bầu trời trở nên trong hơn, rồi lại trong sáng hơn nữa; nhìn như thể toàn bộ khung trời quanh đây sắp rực sáng lên trong một thứ ánh sáng trắng đục. Anh nhìn cảnh vật bằng ánh mắt vô cảm. Trông thật đẹp; thật êm dịu, làm con tim ta rung động như những giọt nước mắt của một đứa trẻ ăn năn hối lỗi; nhưng anh không muốn chạnh lòng bởi những điều không ảnh hưởng đến anh.Những đau khổ hiện thời của anh chắc hẳn cũng đã quá nhiều đối với anh rồicảnh vật chung quanh còn đòi hỏi gì ở anh nữa đây? Anh quay lưng không nhìn cảnh hoàng hôn thật tuyệt và tiếp tục những bước cô đơn, hờ hững.. . . . . .Một bóng người đang bước đi thật nhanh từ khu nhà ở xuống con đường dốc thẳng đứng, và đột nhiên khi vừa ngước mắt nhìn lên, anh nhìn thấy cái bóng ấy. Bóng hình không sẫm tối và mù mờ như con đường mòn anh đang bước đi, mà dường như được bao phủ bởi một thứ ánh sáng nhẹ nhàng, chập chờn, bay bổng…Đúng là cô ấy rồi; cô còn muốn anh làm gì nữa? Có phải cô ấy đến gây sự với anh ngay cả khi anh rảo bước đi dạo về đêm không? Anh lùi bước, quay lưng lại với cô, không muốn nhìn thấy cô, bởi tâm hồn anh đang thật rối bời, đau xót. Cô bước đi rất nhanh, còn anh thì xấu hổ vội vã bước đi, cảm nhận rằng mình đang chạy trốn.Chỉ vài phút sau là cô đuổi kịp được anh, và anh nghe thấy tiếng thở của cô ngay bên cạnh, cô có vẻ hụt hơi vì bước nhanh-– Này phu quân của em, mình ơi ...- cô nói rất nhẹ nhàng.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 42VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIAnh cảm thấy tim mình sẽ thắt, như muốn tan chảy, cơn giận đã dịu đi, và anh đã xiêu lòng, tâm hồn trở nên thật yếu đuối và nỗi cay đắng bỗng như tan biến đi.– Em đã sai rồi, cô ấy nói, -- em đã thật sự hành xử rất sai trái; em đã thật xấu tính, vô lý, gắt gỏng; em cũng không biết tại sao em lại như vậy, có lẽ em bị bệnh, có một điều gì bất thường trong con người của em... nhung anh ơi, em không thể bỏ đi!Em không thể rời xa anh...Em yêu anh hơn cả cuộc sống, hơn cả sinh mạng của em, em biết lỗi rồi, em sẽ sửa lỗi, em sẽ trở lại người vợ hiền ngoan tốt của anh như trước đây, nhưng anh ơi, xin anh tha thứ cho em đi anh, anh ơi! anh hãy tha lỗi cho em nhé anh!Anh quay đầu về phía cô; anh không thể nào làm khác đi, làm sao anh có thể làm khác đi được cơ chứ?Ngay lúc đó, -- Ô kìa! bóng trăng thật rực rỡ vừa nhô lên khỏi rặng cây, vượt lên trên đường chân trời, tạo nên khung cảnh thật nên thơ, một vầng sáng tuyệt diệu dần dà bao quanh họ, khiến anh nhìn thấy được khuôn mặt mà anh hằng yêu dấu, thật rõ nét như giữa ban ngày...Thật vậy... anh vẫn luôn yêu cô, bây giờ anh nhận thấy rất rõ điều này, ôi khuôn mặt quá đỗi thân yêu, đang đầm đìa nước mắt, càng dịu dàng hơn vì nỗi u uất, ôi gương mặt nàng, những nét thanh cao trở nên cao quý vô vàn... Và anh ôm cô vào lòng thật chặt, như sợ cô sẽ bỏ đi nữa.Giờ đây ngôn từ không còn cần thiết nữa; họ đã trao gởi bao yêu thương từ rất lâu rồi; nhưng trong giây phút này, sát bên nhau như thế này, họ cảm thấy rằng những phút giây đau buồn vừa mới qua chẳng là gì cả, rằng chỉ có tình yêu của họ là vĩnh cửu, và cho dù hạnh phúc hay không may mắn được một cuộc sống lứa đôi hoàn hảo bên nhau, dù muốn hay không, con tim của hai người sẽ vẫn phải đập chung một nhịp cho đến hơi thở cuối cùng, bởi vì họ không thể sống thiếu nhau.Và, sau đó, lòng tràn ngập niềm vui vô tận và ướt đẫm nước mắt, họ cùng ngước nhìn chiếc quạt nan màu vàng nhạt đang giăng lên bên trên mặt biển ấm áp, càng lúc càng lớn dần, càng huyền dịu hơn... càng tuyệt vời hơn...như trong trái tim của hai người vừa tìm lại được niềm Hạnh Phúc vô biên...Lever De Lune - Henry Greville - Thái Lan dich====================================
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 432/- REDEVENIR UN ENFANT- Auteur inconnuTrở Về Thế Giới Thần Tiên- Khuyết Danh-Thái Lan dichVới những dòng chữ này, tôi xin đệ đơn để ra khỏi thế giới người lớn. Tôi quyết định nhận lại trách nhiệm của một đứa trẻ lên tám tuổi.Tôi muốn đến McDonald's và nghĩ rằng đó là một nhà hàng 4 sao. Tôi muốn tin rằng sô cô la M&M tuyệt vời hơn tiền bạc vì mình có thể ăn chúng. Cùng với bạn bè của mình, tôi muốn bày ra một gian hàng bán nước chanh dưới một cây thông lớn vào một ngày nắng chan hòa của mùa hè.Tôi muốn quay ngược thời gian về thời điểm khi cuộc sống của tôi chỉ có màu sắc, bảng cửu chương và vần điệu của những bài đồng dao, vì tất cả những việc hiện tại không ảnh hưởng đến tôi vì tôi không biết gì và tôi không cần biết đến. Điều quan trọng nhất là tôi cảm thấy hạnh phúc vì tôi hoàn toàn không muốn biết đến những điều có thể làm tôi lo âu và bực mình.Tôi muốn có một niềm tin thật mới mẻ rằng thế giới rất công bằng, rằng mọi người trung thực và tốt bụng. Tôi muốn tin rằng tất cả mọi thứ đều có thể. Tôi muốn quên đi những phức tạp của cuộc sống để vui thích và cảm thấy phấn khởi với tất cả những điều bình dị nhất.Tôi muốn trở lại một cuộc sống thật đơn giản, ngày qua ngày không phải đối mặt với nào là rắc rối máy tính, là hàng núi công việc cần phải hoàn thành, tin tức không phấn khởi, đếm những ngày mà tôi có thể an tâm sống trong tháng sau khi kiểm số tiền tôi còn trong ngân hàng và thực hiện tất cả những việc ấy với những cuộc cãi vã hàng ngày, bệnh tật và sự ra đi của những người thân yêu.Tôi muốn tin vào sức mạnh của nụ cười và sự ân cần thăm hỏi, một thế giới tử tế, tin vào sự thật, công lý, hòa bình, giấc mơ và trí tưởng tượng bằng cách dùng tuyết để tạo nên những thiên thần nhỏ xinh .
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 44VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIDo đó...Đây là sổ đựng ngân phiếu của tôi, chìa khóa xe của tôi, thẻ tín dụng, các khoản chi phí phải trả và đơn thôi việc của tôi.Tôi chính thức giã từ thế giới người lớn.Vui lòng gởi những hàng này đến người thân yêu của bạn, có thể họ cảm thấy ngày hôm nay tươi sáng như mặt trời, vì bạn đã nhắc đến những chuyện đơn giản nhất của cuộc sống. . .Một chút đạo lý cỏn con\"Sẽ không bao giờ quá muộn để ta là một đứa trẻ hạnh phúc.\"Thái Lan dịch???
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 45Buổi lễ Phát Động Phong Trào Vinh Danh Cờ Vàng – Westminster, California, 5/10/2025 -Launch Ceremony of the Movement to Honor the Yellow Flag – Westminster, California (Oct. 5, 2025)- Pham Phan LangBẢN TIẾNG VIỆTTôi rất vinh dự được tham dự Buổi Lễ Phát Động Phong Trào Tôn Vinh Cờ Vàng tại Tượng Đài Chiến Sĩ Việt–Mỹ, Westminster, California vào sáng Chủ Nhật vừa qua (từ 10 giờ sáng đến 1 giờ trưa). Buổi lễ quy tụ đông đảo các hội đoàn, tổ chức tôn giáo, binh chủng trong quân phục và đồng hương Việt Nam, trong không khí trang nghiêm, xúc động giữa rừng cờ vàng tung bay phất phới.Một điểm đặc biệt làm nên ý nghĩa thiêng liêng của buổi lễ là sự hiện diện của Linh mục Nguyễn Hữu Lễ, 82 tuổi, từ New Zealand sang tham dự và ủng hộ phong trào. Cha Lễ, cùng với các vị lãnh đạo tôn giáo và các đoàn thể chính trị chân chính hải ngoại, là linh hồn và biểu tượng tinh thần của Phong Trào Tôn Vinh Cờ Vàng. Trải qua 13 năm tù đày trong lao tù cộng sản Việt Nam, chịu nhiều gông cùm và khổ nhục, ngài vẫn giữ
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 46VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIvững đức tin và ý chí sống kiên cường. Khi được tự do và định cư tại New Zealand, Cha đã viết và xuất bản hồi ký “Tôi Phải Sống” (2003) — một tác phẩm chan chứa lòng yêu nước, niềm tin và tinh thần đấu tranh bất khuất — được tái bản năm lần và lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng người Việt hải ngoại.Cha Lễ không chỉ kiên cường đấu tranh để bảo vệ Lá Cờ Vàng Ba Sọc Đỏ — biểu tượng thiêng liêng của Tự Do và Dân Chủ Việt Nam — mà còn bền bỉ vận động để khôi phục tên Sài Gòn, thay cho tên Thành phố Hồ Chí Minh mà chế độ cộng sản đã áp đặt từ ngày 2 tháng 7 năm 1976. Sự hiện diện của ngài, một người từng chịu nhiều đọa đày vì đức tin và dân tộc, đã mang lại cho buổi lễ chiều sâu tinh thần đặc biệt, gợi nhớ những ký ức lớn lao và thiêng liêng trong lòng người Việt yêu nước.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 47Một kỷ niệm riêng khiến tôi vô cùng xúc động là vào năm 2005, khi Cha Lễ đến thăm tôi tại nhà ở Hawaii. Chúng tôi ngồi trên balcony nhìn ra Vịnh Kaneohe, và Cha đã chia sẻ rất nhiều về ước vọng của ngài trong công cuộc lấy lại tên Sài Gòn cho Việt Nam. Hơn 20 năm sau, khi chúng tôi tái ngộ, Cha vẫn nhận ra tôi ngay, còn nhắc đến cảnh đẹp Vịnh Kaneohe và tên ông xã quá cố của tôi — khiến tôi vô cùng cảm động và trân quý tình thân, cũng như lý tưởng kiên định của Cha.Buổi lễ này không chỉ là một nghi thức phát động mà còn là tuyên ngôn tinh thần, nhắc
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 48VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠInhở rằng: dù ở hải ngoại, người Việt vẫn trân trọng di sản của cha ông, vẫn hướng về quê hương trong tư thế kiêu hãnh, không quỵ lụy. Lá Cờ Vàng tung bay giữa không gian Westminster chính là ánh sáng biểu tượng cho lòng tự do, tinh thần đoàn kết và ý chí kiên cường của người Việt yêu nước.Chương trình gồm phần cầu nguyện trước bàn thờ Tổ quốc do Hòa thượng Thích Minh Tuyên chủ lễ; các bài phát biểu sâu sắc của Hòa thượng Thích Huyền Việt, Linh mục Nguyễn Hữu Lễ, Thị trưởng Charlie Nguyễn Mạnh Chí, Dân biểu Tạ Đức Trí cùng nhiều vị thân hào nhân sĩ khác, xen kẽ với các tiết mục văn nghệ đặc sắc của các ca sĩ địa phương. Đặc biệt, các đoàn ca vũ thuộc Câu Lạc Bộ Tình NghệSĩ do nhạc sĩ Cao Minh Hưng phụ trách đã mang đến bầu không khí tươi vui và xúc động. Bàn thờ Tổ quốc được trang trí trang nghiêm, đẹp mắt, góp phần làm nổi bật tinh thần thiêng liêng và ý nghĩa trọng đại của buổi lễ.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 49Tôi rời buổi lễ trong lòng nghẹn ngào — nhìn từng lá cờ vàng bay cao, nghe từng lời phát biểu chan chứa niềm tin, tôi cảm nhận rằng di sản cha ông không hề mai một. Sự hy sinh, niềm tin và khát vọng của Linh mục Nguyễn Hữu Lễ mãi là ngọn đuốc soi đường. Xin cầu chúc cho phong trào này lan rộng, cho tinh thần dân tộc Việt luôn mạnh mẽ và tận hiến.Trân trọng,Phạm Phan LangCựu Trung Tá Lục Quân Hoa KỳENGLISH VERSIONIt was my great honor to attend the Launch Ceremony of the Movement to Honor the Yellow Flag at the Vietnamese–American War Memorial in Westminster, California, on Sunday, October 5, 2025, from 10 a.m. to 1 p.m. The event brought together numerous community organizations, religious leaders, and veterans in uniform, as well as a large gathering of Vietnamese compatriots, in a solemn and deeply emotional atmosphere beneath a sea of yellow flags fluttering proudly in the breeze.A truly meaningful highlight of the ceremony was the presence of Father Nguyễn Hữu Lễ, 82 years old, who traveled from New Zealand to attend and support the movement. Father Lễ, along with other religious leaders and righteous political organizations of the overseas Vietnamese community, stands as the spiritual heart and symbol of the Movement to Honor the Yellow Flag. Having endured 13 years of imprisonment under the Vietnamese communist regime, suffering hardship and humiliation, he remained steadfast in his faith and indomitable will to live. After regaining his freedom and resettling in New Zealand, he wrote and published his memoir, “Tôi Phải Sống” (“I Must Live”), in 2003 — a powerful testament of patriotism, conviction, and resilience, which has been reprinted five times and continues to inspire Vietnamese communities worldwide.Father Lễ has not only fought tirelessly to defend the Yellow Flag with Three Red Stripes — the sacred emblem of Vietnamese freedom and democracy — but has also persistently advocated for restoring the name “Saigon,” replacing “Ho Chi Minh City,” which the communist regime imposed on July 2, 1976. His presence, as one who has suffered profoundly for his faith and his nation, lent the ceremony a deep spiritual resonance, awakening powerful memories and stirring hearts with national pride.On a personal note, I was deeply moved to see him again after more than twenty years. Back in 2005, during one of his visits to Hawaii, Father Lễ came to my home. We sat together on the balcony overlooking Kaneohe Bay, where he spoke passionately about his dream of restoring the name Saigon to Vietnam. When we met again this year, he immediately recognized me and fondly recalled the beauty of Kaneohe Bay — and even remembered my late husband’s name — a moment that touched me profoundly and filled me with admiration for his enduring spirit and friendship.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 50VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIThis ceremony was not merely an official event but a spiritual declaration — a reminder that, even in exile, Vietnamese people continue to cherish their heritage, honor their ancestors, and uphold freedom with dignity and pride. The Yellow Flag flying high over Westminster stands as a radiant symbol of liberty, unity, and the unyielding Vietnamese spirit.The program began with a prayer before the Altar of the Fatherland led by Venerable Thích Minh Tuyên, followed by insightful speeches from Venerable Thích Huyền Việt, Father Nguyễn Hữu Lễ, Mayor Charlie Nguyễn Mạnh Chí, Assemblyman Tạ Đức Trí, and other distinguished community leaders. The ceremony was interwoven with inspiring musical performances by local artists, including a touching performance by the dance troupes of the Artists’ Friendship Club directed by musician Cao Minh Hưng, which brought youthful energy and heartfelt emotion to the gathering. The Altar of the Fatherland, beautifully and reverently decorated, served as a spiritual centerpiece, emphasizing the sacredness and significance of the ceremony.As I left the event, my heart was filled with emotion. Watching the yellow flags soaring high and listening to the heartfelt words of faith and unity, I realized that our national heritage remains alive. The courage, faith, and devotion of Father Nguyễn Hữu Lễ continue to shine as a guiding light. May this movement grow stronger and may the Vietnamese spirit of freedom endure forever.Respectfully,Phạm Phan LangRetired Lieutenant Colonel, U.S. ArmyMời xem toàn bộ album hình tại đây:https://photos.app.goo.gl/57Cci8C1CJp21mPn6