FLIP DE TƯ TAM CA NGUYET SAN 2025

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 51CHIẾC KHĂN SAN MẦU TÍM NHẠT Nghe tiếng chuông cửa, Thụy Khuê bước xuống mấy bậc thang và ngó qua mảnh kiếng nhỏ của cửa gỗ, nàng không biết người bấm chuông là ai vì thường thì bạn bè hay người thân đến thăm đều cho biết trước. Một dáng người rất quen và nét mặt như từ vùng trí nhớ xa xăm nào… Sơn …nàng reo lên và mở cửa… -Anh Sơn. Người đàn ông đứng tuổi nhìn nàng đăm đăm với ánh mắt vui và “ biết cười “. -Thụy Khuê, em chưa quên anh sao… Khuê cười. -Cũng tưởng là quên rồi anh Sơn ạ… may sao mà chợt nhớ ra. Mời anh vào nhà. Sơn theo Thụy Khuê vào phòng khách, thoáng nhìn quanh rồi nhìn Thụy Khuê.. -Nhà Thụy Khuê lớn và phòng khách đẹp quá, anh không ngờ đấy… cứ tưởng là cũng lùm xùm như của anh thôi. -Anh quá khen chứ nhà Khuê cũng đại khái thôi. Em qua Mỹ trước anh mà, nói cho vui chứ Khuê có được thấy cái lùm xùm của anh đâu. Anh qua thăm mà không báo trước, nếu Khuê không có nhà thì sao? Sơn cười cười. -Anh cũng không biết nữa… tự nhiên thấy nhớ em quá và có một tuần được nghỉ dậy nên mua vé bay qua thăm em…gần nửa thế kỷ… Thụy Khuê vẫn đẹp và duyên dáng như xưa…Anh vui lắm. -Anh qua thăm Khuê, đó là một món quà vô giá cho em, anh Sơn ạ. Thụy Khuê nói rồi nhìn Sơn mắt nàng long lanh như ướt . Sau khi pha cà phê cho Sơn, Thụy Khuê đưa anh ra thăm vườn sau của nàng…đã cuối tháng mười… những cành hoa thạch thảo mầu hồng nhạt và vàng thau chen nhau nở rộ…Sơn đưa tay làm như muốn ngắt một cành hoa, ngâm nga - Ta ngắt đi một cụm hoa thạch thảo Em nhớ cho mùa thu đã chết rồi *… Thụy Khuê cười nhẹ nhàng. -Hai câu đủ rồi anh ạ… mấy câu sau buồn lắm… mà cũng thật chứ… mùa thu nơi đây sắp chết rồi … Nói xong, Thụy Khuê cảm thấy dường như có một nỗi buồn phảng phất đâu đây, Sơn mơ màng -Thụy Khuê vẫn luôn lãng mạn và nhiều cảm xúc như xưa Đi quanh một vòng, Sơn ngừng lại ngắm bông cúc trắng có nhị vàng - Marguerite, phải không Khuê ? Anh nhớ có thấy hoa này ở vườn hoa của mẹ anh ngày trước. - Đúng là dạng hoa Marguerite anh ạ, ở đây gọi là Daisy và loại này nở vào mùa thu.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 52VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI Sơn vẫn ngắm bông hoa cúc trắng, Khuê biết anh đang nhớ lại hình ảnh xưa … Sơn nói nhẹ như lời thì thầm. -Phải chi ngày đó anh đưa Thụy Khuê đến gặp mẹ anh thì có lẽ cuộc đời anh sẽ hạnh phúc biết bao… Thụy Khuê yên lặng, nàng biết anh buồn vì sự lựa chọn người vợ không chung thủy, đã bỏ anh khi anh đang ở tù cải tạo để đi vượt biên với người bạn và mang theo đứa con trai duy nhất mới 2 tuổi của anh. Sau những năm tù cải tạo, tù vượt biên… anh đến được nước Mỹ thì con trai đã 17 tuổi, học trung học năm cuối. Gặp lại, thấy con ngoan ngoãn, học giỏi, đẹp trai thì lòng cũng nguôi ngoai …đành chấp nhận thực tế… vùi đầu vào việc học và việc làm ở xứ người… Khi vào nhà, Thụy Khuê hỏi Sơn. -Anh ăn cơm với Khuê nhé, trưa rồi. Sơn nhìn lại Thụy Khuê với mắt cười. -Anh đến thăm Khuê để đưa Khuê đi chơi chứ đâu phải để em lo cơm nước cho anh. Việc đó sẽ tính sau, anh ở đây có ba ngày thôi. Mình sẽ đi ăn và thăm cảnh đẹp. Hôm nay cho anh được mời em đi ăn tối ở một tiệm ăn Pháp mà bạn anh đã giới thiệu cho anh, Khuê nhé. -Thế thì nhất anh rồi,- Khuê cười- anh đến chỗ em mà còn biết tiệm ăn ngon để đưa em đi thì tuyệt quá - Ngoan lắm, em vẫn dễ thương như độ nào. Cho anh về khách sạn nghỉ một chút… khoảng bốn giờ chiều anh đón Khuê đi ăn tối. Sơn về rồi, Thụy Khuê vào phòng nghỉ, nàng suy nghĩ nên mặc đồ như thể nào cho thích hợp và cho Sơn vui lòng. Khuê nhớ lại khoảng gần Giáng Sinh khi nàng học năm thứ nhất và Sơn học năm thứ ba ở Luật Khoa…trời hơi lành lạnh, Khuê mặc áo dài trắng và quàng chiếc khăn san màu tím nhạt đến trường. Vừa thấy nàng, Sơn bỏ đám bạn đang nói chuyện về việc sinh hoạt của ban đại diện sinh viên, đi ra đón nàng… đôi mắt cười cười… Thụy Khuê đẹp thanh thoát dễ thương quá… và từ đó cả trường Luật biết Lê Vân Sơn yêu Trần Thị Thụy Khuê. Và rồi đã gần 50 năm, Thụy Khuê ra mở cửa cho Sơn và thấy đôi mắt cười nhìn nàng đầy chiêm ngưỡng bàng hoàng như ngày xưa…Sơn không nói gì, nhưng trong đôi mắt dường như chứa đựng cả trời u uẩn đầy nuối tiếc, dù là chiếc áo dài trắng ngày xưa được thay bằng chiếc váy mầu tím đậm và chiếc áo dài tay mầu trắng… chỉ có chiếc khăn san mầu tím nhạt quàng qua vai là vẫn như xưa… như một chút gì còn vương lại của cuộc tình không trọn vẹn. Sơn đưa Thụy Khuê đến ăn ở nhà hàng L’Auberge Chez Francois tại Great Falls. Nhà hàng rất rộng, chung quanh trồng nhiều hoa, khung cảnh rất đẹp và nên thơ với lá cây maple mầu vàng đỏ qua khung kính rộng. Khuê cầm menu đọc qua rồi nói với Sơn. -Lâu lắm rồi Khuê không đi ăn nhà hàng Pháp nên không biết món gì ngon. Anh chọn cho Khuê nhé.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 53 -Anh sẽ chọn giùm Thụy Khuê, món khai vị thì dễ vì anh sẽ gọi cho em giống như anh. Trong các thứ như cá gà tôm heo bò thì Khuê thích thứ nào. -Thịt bò cho Khuê anh nhé. Bữa ăn rất vui và cũng rất buồn. Sơn giải thích cho Thụy Khuê biết lý do anh không trở lại trường Luật sau khi có lệnh Tổng Động Viên. Anh và mẹ về quê ở Nha Trang ngay để cùng cha và anh của anh bàn về việc nhập ngũ, anh có nhờ người bạn thân chuyển thư anh viết cho Khuê, nhưng mãi về sau mới biết là anh ta cũng tá hỏa vì lệnh Tổng Động Viên, cũng đã ghé qua trường vài lần nhưng không gặp Khuê. Anh rất tiếc không có dịp bày tỏ được tình yêu anh dành cho Thụy Khuê. Thời gian qua…anh cảm thấy yên tâm vì nghĩ rằng một người như em, sẽ được nhiều người ngưỡng mộ và em sẽ mang lại hạnh phúc cho người yêu em, nhưng rất buồn vì anh không có được cái diễm phúc đó. Thụy Khuê cho Sơn biết nàng cũng có một đời sống tình cảm truân chuyên, nhưng rất hạnh phúc khi định cư ở Mỹ cho đến khi Hưng, chồng của nàng mất vì bệnh ung thư phổi gần hai năm trước. Nàng ở một mình nhưng các con về thăm nhà thường xuyên nên cũng vui. Khi ra khỏi nhà hàng thì trời đã tối, Sơn lái xe đưa Thụy Khuê đi vòng quanh thành phố vì nàng nói lâu lắm rồi không ra đường ban đêm. Khuê hỏi. -Anh có chương trình đưa Khuê đi chơi ở đâu không? Sơn cười. - Sao Khuê lại hỏi anh? Anh đến thăm em thì chỉ biết chỗ em ở thôi chứ đâu biết chỗ nào có cảnh đẹp đâu. Anh làm tài xế, em chỉ đâu thì anh đi đó. Thụy Khuê suy nghĩ rồi cười. -Mùa thu ở đây rất đẹp, nhất là vào giữa tháng mười, mà bây giờ đã cuối tháng, mình sẽ đi Skyline ngắm lá thu …rơi. Em sẽ đưa anh đi …dạo trên sông Potomac… Được không anh? - Thưa vâng… Lệnh Bà. Thụy Khuê cười ngất. -Nhớ nhé, qua đây là phải nghe lời em đấy. Về đến nhà, Sơn mở cửa xe rồi đưa Khuê đến cửa, anh giữ cửa kính cho nàng mở cửa lớn rồi theo nàng vào nhà. Hai người cùng đứng ở hành lang, Sơn nhìn vào đôi mắt có vẻ e dè của Khuê, anh cảm được những nỗi e ngại của nàng. -Khuê ở một mình, ban đêm anh muốn vào nhà với em để biết mọi việc an toàn trước khi anh về. Anh yêu thương và quý trọng em như những ngày mình còn đi học, không bao giờ anh làm điều gì để có thể thương tổn đến em. Em yên tâm. -Cám ơn anh. Thụy Khuê trả lời với nụ cười bẽn lẽn. Sơn cảm thấy thương nàng vô cùng. Anh nhìn nàng với cái cười thật tươi. -Bây giờ thì anh có thể hug em một cái để say good night không? Thụy Khuê đưa hai tay ôm Sơn trước. -Được chứ.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 54VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI Sơn ôm nàng chặt trong vòng tay, thì thầm rất nhỏ, Sơn cao hơn Khuê nhiều, nàng không nghe được anh nói gì nhưng có cảm tưởng anh hôn lên tóc nàng. -Chúc em ngủ ngon. -Cám ơn anh, về đến khách sạn text cho Khuê yên tâm nhé. Sơn lại cười bằng mắt. -Chắc chắn là như thế …mong em thấy anh trong giấc mộng vàng… Sơn mở cửa kính bước ra ngoài, anh chờ Khuê khóa cửa kính xong rồi mới đi vào xe và vẫy tay chào nàng. Khuê khóa cửa lớn rồi đi lên lầu, nàng ngồi yên trên giường chờ text của Sơn trước khi đi tắm. Mới có một ngày thôi mà Sơn đã làm nàng lao chao…còn hai ngày nữa… hãy vui với anh cho trọn vẹn … Khuê tự nhủ. Sáng ngày thứ hai, Khuê dặn Sơn không cần đến sớm vì Alexandria Waterfront gần nhà nàng và khoảng trưa mới có water taxi chở khách đi trên sông Potomac. Nàng muốn anh ghé vào nhà uống cà phê trước khi đi. Thụy Khuê không cho Sơn biết là nàng sẽ nấu phở đãi anh. Trên đường về khách sạn, Sơn cảm thấy vui vì gặp lại Thụy Khuê và sự đón tiếp nồng ấm của nàng. Dù anh không nói rõ gia cảnh nhưng anh biết Khuê đoán anh có người cùng chung sống sau cuộc hôn nhân đầu chấm dứt trong cay đắng. Anh không chính thức kết hôn với ai nhưng vẫn có những cuộc tình mà anh gọi là “ chắp nối “ và không muốn có con nữa. Qua người bạn cũ trong hội Cựu Sinh Viên Luật, anh biết được Thụy Khuê đã có một gia đình hạnh phúc với chồng và ba con. Khi anh liên lạc lại với Thụy Khuê, cả hai người vẫn xưng hô anh em với nhau như ngày cũ. Anh mừng cho nàng có gia đình hạnh phúc và cảm thấy tiếc nuối… dáng hình tha thướt của nàng trong chiếc áo dài màu trắng với chiếc khăn san màu tím nhạt quàng lơi trên vai đi dưới hàng me xanh trên đường đến trường Luật mãi mãi là hình ảnh đẹp nhất trong khoảng thời gian đẹp nhất của đời anh. Sơn ghé qua tiệm bán hoa, anh mua một chậu hoa lan Hồ Điệp mầu tím nhạt để tặng cho Thụy Khuê như để cám ơn sự tế nhị của nàng khi chọn trang phục cho buổi ăn tối ngày hôm qua. Mầu tím nhạt của hoa lan trông thật mát mắt… một chút hạnh phút thoáng qua khi anh biết anh vẫn có một chút góc, dù nhỏ trong tâm tưởng của nàng… Sơn bấm chuông, vài giây sau cửa mở, Thụy Khuê đi ra với nụ cười thật tươi và đôi mắt mở to đầy ngạc nhiên khi thấy chậu hoa lan. -Anh Sơn… Sơn cười và đưa ngay chậu hoa lan cho Thụy Khuê. -Hoa Lan đẹp tặng người quàng khăn tím Cám chút tình xưa còn giữ trong lòng. Khuê cười như mơ. -Sáng nay vui quá, được tặng hoa và được nghe thơ của anh nữa. Mời anh xuống nhà, Khuê sẽ đãi anh một món thật đặc biệt. Sơn vừa bước xuống vừa hít hà…

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 55 -Thơm quá, Khuê đãi anh món gì vậy? oOo Chiếc water taxi lướt nhanh trên sóng của dòng sông Potomac, gió thổi mạnh làm nước bắn tung quanh chiếc cano, Khuê cảm thấy lạnh, nàng dựa nhẹ vào cánh tay Sơn và cảm thấy dường như có chút hạnh phúc len vào lòng… xa xa những cánh rừng còn vương sắc lá úa vàng của mùa thu…sông nước hữu tình… nàng thấy lòng rộng mở như muốn đón nhận hương tình của người xưa, cảm thấy tay Sơn ôm nhẹ lưng nàng…cả hai đều yên lặng thưởng thức cảnh đẹp của sông nước … qua những cánh rừng là những tòa nhà cao lớn, những dinh thự nguy nga của Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn và Georgetown…Vì chỉ muốn đi cano trên sông nên Khuê không muốn ghé xuống xem cảnh ở những địa danh nổi tiếng ở phía bên kia nên theo cano vòng về bến ở Alexandria. Sơn đưa tay giúp Thụy Khuê lên bờ… gió vẫn thổi mạnh làm tóc nàng vương trên mặt và tóc Sơn, lên đến bến tóc ngả tung bay theo chiều gió lộ khuôn mặt trái xoan thanh tú thủa nào làm lòng anh xao xuyến. -Mình đi dạo quanh đây em nhé. Khuê nhẹ gật đầu, nàng chỉ vào khu nhà nổi ở phía xa. -Hôm nay trời mát và gió, mình đi bộ vòng quanh bờ sông, khi nào mỏi chân và đói bụng thì ăn tối ở nhà hàng nổi Barca Pier & Wine Bar đó nhé anh… ngắm hoàng hôn trên sông rất là thú vị… Sơn nhìn Khuê tha thiết. -Chỗ nào, nơi nào… có Thụy Khuê đối với anh đều đẹp và thú vị cả… Ăn xong, trời đã tối, Sơn lấy xe và đưa Khuê đến Alexandria downtown… thành phố ban đêm đầy ánh sáng và thật là nhộn nhịp, chằng khác gì ở khu thương xá Tax và bùng binh Nguyễn Huệ Sài Gòn ngày trước. Đi loanh quanh vài vòng mới tìm được chỗ đậu xe. Sơn đi qua bên chỗ Khuê ngồi, mở cửa xe cho nàng rồi đưa tay … -Xin mời… Khuê đưa tay cho Sơn giúp nàng ra xe, làm bộ hơi nhún mình. -Cám ơn anh. Cả hai cùng cười rồi sóng vai bước trên hè phố đầy người. Sơn nắm lấy tay Thụy Khuê. -Giống như mình đi dạo phố Tự Do - Nguyễn Huệ ngày xưa Khuê nhỉ, anh mà ở đây thì mình đi phố thường xuyên, em nhé. Khuê chỉ cười rồi lắc lắc đầu, nàng không muốn làm hỏng những phút giây tìm lại kỷ niệm ngày xưa của Sơn. Đi qua mấy góc phố…cảm thấy lạnh Khuê đưa tay sửa lại chiếc khăn san bay theo gió …Giọng Sơn đầy âu yếm. -Em có lạnh không? Mình về nhé. Khuê nhẹ gật đầu, hai người đi qua đường đi về phía xe đậu. Trời về khuya, những cơn gió thổi vào thành phố mang theo hơi lạnh của dòng sông Potomac làm nàng rùng mình. Sơn đi thật gần, vòng tay qua lưng nàng như muốn truyền hơi ấm… -Mai anh đến sớm nhé, -Khuê dặn Sơn khi về đến nhà- đường đi lên Skyline xa lắm, từ nhà Khuê đi hơn ba tiếng mới đến đỉnh là Skyland, nhưng mình không cần đi đến tận nơi

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 56VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIđó, trên đường có nhiều chỗ ngừng lại đến ngắm cảnh và có nhà hàng nhỏ, có lối vào rừng phong. Khi nào mệt thì về anh ạ. Sơn cười. -Anh chỉ làm theo … lệnh của em, hôm nay em cho anh ngắm cảnh mùa thu trên sông Potomac thật là tuyệt vời. Cám ơn Khuê. Khuê cười. -Cám ơn anh cho Khuê một ngày vui. Good night anh. - Ngủ ngon em nhé. Sáng hôm thứ ba, và cũng là ngày cuối của Sơn, Khuê pha sẵn hai bình cà phê và đem theo mấy chai nước suối. Khi thấy xe của Sơn, nàng khóa cửa rồi đi ra, tự mình mở cửa vào xe. Sơn cười. -Sao hôm nay Thụy Khuê giỏi quá vậy, không để cho anh có dịp lịch sự với người đẹp à? Khi đến cổng để trả tiền đi lên Skyline, Sơn đi vào Skyline Drive thì gần 9 giờ sáng… đường đi lên bắt đầu cao dần, cả hai bên đường núi trải dài với những rừng cây pha mầu vàng tím, trông thật đẹp và hùng vĩ. Sơn bỗng reo lên và chỉ về bên phía Khuê ngồi. -Khuê trông kìa… hàng cây phong mầu đỏ đẹp quá. - Đẹp quá anh ạ, chắc là sắp đến chỗ đậu xe để cho mình ngắm cảnh. Chỉ một khoảng ngắn thì đến chỗ Lookout, Sơn rẽ vào, anh thấy nhiều người đang đi vòng quanh hay ngồi trên tường đá thấp ngắm cảnh…Những dãy núi chập chùng cao thấp nối nhau như đến cuối chân trời xanh thẳm, bao phủ bởi rừng cây đầy màu sắc như một bức tranh tuyệt mỹ. Sơn trầm trồ. -Phong cảnh hùng vĩ và đẹp quá …anh rất thích ngắm cảnh núi rừng. Khuê ngồi lên tường đá thấp nhìn về phía bên kia đường, nàng chợt reo lên. -Anh Sơn, xem kìa! Sơn quay đầu nhìn về phía Khuê chỉ, anh thấy mấy cây phong lá đỏ rực bên góc rừng nhỏ, làm anh cũng ngẩn ngơ. -Đẹp quá. Khuê bước xuống, nàng nắm tay Sơn. -Đi anh, Khuê muốn chụp hình. Sơn nắm tay Khuê đưa nàng qua đường, đến nơi thì thấy hai người trẻ tuổi giống như một cặp vợ chồng đang chụp hình cho nhau. Thấy hai người đang đi đến có vẻ đứng đắn, cô gái nhờ Sơn chụp hình cho hai người… Sơn vui vẻ nhận lời ngay. Hai người trẻ tuổi âu yếm quàng tay nhau… chọn phông có cây phong lá đỏ dựa vào vách đá xanh rêu của sườn núi có vương những dây leo lá xanh vàng. Anh chụp vài cảnh rồi đưa phone lại cho cô gái… họ chúi vào nhau xem hình rồi ồ lên. -How beautiful!… và ôm lấy nhau. Sơn vui lây với cái trẻ trung dễ thương của hai người, anh định chụp hình cho Khuê thì cô gái nói. -Cám ơn ông, ông chụp hình đẹp quá, và đó sẽ là kỷ niệm tuyệt vời của chúng tôi.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 57 Cô gái nhìn Khuê rồi nhìn Sơn- Tôi có thể chụp hình cho ông bà không? Sơn gật đầu, anh đưa phone cho cô gái rồi nắm tay Thụy Khuê đến gần góc rừng. Cô gái ngắm nghía cẩn thận, thay đổi vị trí và chụp vài tấm hình cho hai người, cô cười cười. -Mong sẽ là kỷ niệm đẹp cho ông bà. Khuê cúi xuống xem hình trong phone với Sơn … hai người trông thật đẹp đôi bên góc rừng trước hàng phong đỏ với vẻ hạnh phúc bình yên của cặp vợ chồng già đi thăm cảnh thiên nhiên… Đi thêm khoảng nửa tiếng thì đến nơi có nhà hàng cho du khách nghỉ chân. Chỗ này mới gần nửa đường đến Skyland, nơi có độ cao nhất, nhưng nơi đây có rừng phong lớn nổi tiếng là đẹp nên có nhiều du khách ghé lại. Sơn mua nước uống và đồ ăn nhẹ rồi cùng Thụy Khuê ra ngồi ở bàn ngoài trời ngắm cảnh. Khuê hỏi. -Mình vào xem rừng phong anh nhé… hôm nay gió nhiều, lá sẽ rụng , Khuê thích ngắm lá bay lắm. Hai người theo lối mòn nhỏ vào rừng cây…thấp thoáng trong rừng có người tìm cảnh đẹp để chụp hình, giữa những rừng cây, có khoảng trống khá rộng với vài tảng đá lớn. Khuê chỉ gốc cây gần có lá phủ đầy. - Em mỏi chân rồi, mình ngồi nghỉ ở đây đi anh. Sơn ngồi xuống bên cạnh Thụy Khuê, những chiếc lá lơ lửng rơi quanh, bỗng chợt có cơn gió thổi mạnh. Khuê reo lên. -Anh … coi kìa! Cơn gió mạnh thổi qua rừng cây cuốn theo những chiếc lá làm thành vòng xoáy lớn đầy lá bay từ trên cao thả xuống gần chỗ ngổi… rơi trên người trông thật lạ và đẹp như tranh vẽ. Sơn tấm tắc. -Đẹp quá, em ngồi dưới xoáy lá rơi trông như bức tranh…tuyệt vời. Sơn nói rồi nhặt những chiếc lá còn vướng trên tóc Khuê. -Cám ơn anh… Khuê ngước lên nhìn Sơn, giọng nàng nhẹ như gió thoảng…Sơn không cầm được lòng…Anh cúi xuống, nhìn sâu vào mắt Thụy Khuê. -Anh yêu em,Thụy Khuê , anh muốn được ở mãi bên em, chăm sóc bảo vệ cho em… Sơn nói rồi vòng tay ôm lấy nàng nhưng Khuê quay người sang bên rồi nhẹ để tay lên tay Sơn. -Anh Sơn. Sơn nắm chặt tay Khuê, giọng Khuê nhỏ và thoáng đọng nỗi buồn. -Em cám ơn anh Em đã suy nghĩ rất nhiều và cảm thấy không nên anh ạ. Em sống một mình cũng đã quen…mình không nên làm tổn thương người khác …Anh đến thăm em, đưa em đi chơi mấy ngày, em cảm thấy rất hạnh phúc… Em xin lỗi anh. Sơn ngồi yên lặng một lúc lâu..rồi nhẹ buông tay nàng. -Anh hiểu …thật ra, khi anh đi thăm Khuê, anh cảm thấy có thể em không nhận lời, nhưng khi nghĩ đến em, đến sự cô đơn của em và với tình yêu ngày trước của chúng mình,

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 58VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIanh hy vọng có thể thuyết phục được em…Cũng đành, anh không có được cái diễm phúc được ở bên em, ngay cả đến những ngày cuối đời… Trên đường về, Sơn có vẻ trầm ngâm, biết Sơn buồn nên Khuê cũng không nói gì, hơn nữa lái xe đi xuống khó hơn đi lên vì phải giữ vận tốc và cẩn thận nên nàng không muốn anh bị phân tâm. Khuê cũng rất buồn khi từ chối lời anh, Sơn là mẫu người lý tưởng của nàng khi còn đi học. Nàng chờ Sơn ngỏ lời, nhưng khi lệnh Tổng Động Viên ban hành, gây sự chấn động rất mạnh với nam sinh viên nên có rất nhiều cuộc chia tay không lời. Qua người bạn của Sơn, nàng biết Sơn về quê với mẹ anh ngay sau khi có lệnh, nhưng rồi không có tin tức… chiến tranh … biết nói sao…đang lan man nhớ về ngày cũ thì câu hỏi của Sơn làm nàng ngạc nhiên. -Phở hôm qua Khuê nấu còn không? -Hãy còn anh ạ. -Vậy thì tốt quá. Anh đưa Khuê về nhà, em cho anh ăn phở nhé. -Dạ. Sơn cảm thấy vui khi nghe lại tiếng“dạ” thật dễ thương của Khuê, anh nhớ ngày trước nàng hay trả lời nhẹ nhàng như thế khi anh hỏi. Thụy Khuê là người Bắc di cư và dù lớn lên ở miền Nam, nàng vẫn còn giữ được nhiều đặc tính của “ cô Bắc Kỳ nho nhỏ” nhưng lại có được tiếng“dạ“ thật dễ thương của người miền Nam… Khuê nhìn Sơn, nàng không biết anh nhớ lại những gì mà vui lại… Về đến nhà, Khuê cảm thấy buồn vì không biết đến bao giờ mới gặp lại Sơn…nàng dịu dàng. -Anh ngồi nghỉ cho đỡ mệt nhé, không được đi loanh quanh giúp em việc ở bếp. Khi nào làm phở xong em sẽ mời anh. Anh uống gì không? - Thưa vâng, anh còn ở đây thì sẽ tuân theo… lệnh của em. -Sơn nói rồi nheo mắt cười nhìn Khuê vì thấy nàng có vẻ buồn - Em cho anh một ly cà phê đen đá. Sơn ngả đầu lên sofa, anh cảm thấy mệt, đường đi lên Skyline và nhất là khi đi xuống làm anh phải chú tâm nhiều vào việc lái xe… Sơn không ngạc nhiên về sự từ chối của Khuê nhưng cảm thấy buồn và thất vọng. Anh không giận Khuê và cảm thương sự chấp nhận đời sống cô đơn của nàng…chút thời gian còn lại, anh muốn được yên tĩnh bên nàng nên rủ nàng về nhà ăn phở. Tiếng lách cách của đá chạm vào ly thủy tinh làm Sơn ngồi thẳng lại. Khuê vừa đi vừa khuấy ly cà phê. -Cà phê đen đá của anh đây…ngửi mùi thơm thấy nhớ ngày mình đi uống cà phê gần hồ Con Rùa quá anh ạ. Sơn đón lấy ly cà phê từ tay Khuê. -Cám ơn em. Ăn phở xong, Sơn để Khuê dọn dẹp một mình như ý muốn của nàng, anh đi ra vườn… chiều đã xuống…vài cơn gió nhẹ thổi qua làm rơi những chiếc lá còn lại của cây hồng còn mấy trái mầu đỏ vàng treo lủng lẳng trên cành. Sơn ngạc nhiên khi thấy những chiếc lá mầu tím đỏ của cây hồng của nàng, mới đó mà đã rụng gần hết, phủ đầy trên sân lót đá

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 59sỏi nhỏ, anh ngồi xuống băng ghế đá… thơ mộng êm đềm quá …Thụy Khuê ra sân, đến ngồi cạnh Sơn. -Cõi riêng của em đấy… rất yên bình anh ạ. Những chiếc lá còn lại lao chao trong cơn gió… cảm thấy lạnh, Khuê nắm tay Sơn. -Mình vào nhà đi anh. -Tay em lạnh quá, vào nhà cho ấm. Hai người vào nhà, Thụy Khuê rót hai chén trà nóng cho anh và nàng. -Mấy giờ mai anh đi? Cho Khuê tiễn anh ra phi trường nhé. Sơn nhìn Thụy Khuê, mắt thoáng buồn. -Anh không muốn em đi tiễn anh đâu, tiễn đưa chỉ thêm buồn …nghĩ đến lúc em thui thủi về nhà một mình, anh đau lòng lắm. Thôi, để anh đi trả xe rồi ra phi trường… anh sẽ text cho em biết khi lên máy bay và khi xuống phi trường… chịu hông? Mắt Khuê đã đẫm ướt… nàng nhẹ gật đầu. Sơn vòng tay ôm vai nàng. -Thụy Khuê đừng khóc nữa, anh không còn được dỗ dành và đưa em đi ăn kem như ngày xưa nữa đâu… Vui lên cho anh yên lòng. -Dạ Nói xong, Khuê dựa đầu vào vai Sơn và nắm tay anh, cả hai ngồi yên lặng bên nhau rất lâu, như thể không bao giờ còn được cùng nhau nữa… Sơn chợt hỏi. -Khuê còn nhớ bài mùa thu chết của Phạm Duy không? -Nhớ chứ, đêm hôm văn nghệ mừng ban đại diện sinh viên mới của trường, anh hát hay lắm, mấy đứa bạn của Khuê cứ khen anh và trêu ghẹo em hoài. Sơn không nói gì, anh khe khẽ hát. Ta ngắt đi một cụm hoa thạch thảo Em nhớ cho mùa thu đã chết rồi Ôi ngát hương thời gian mùi thạch thảo Em nhớ cho rằng ta vẫn chờ emVẫn chờ em, vẫn chờ emVẫn chờ…Vẫn chờ…đợi em!* Giọng Sơn vẫn trầm ấm thiết tha như xưa, Khuê cảm thấy thật buồn và mấy câu cuối như thấm tận vào hồn nàng. Thấy mắt nàng lại ướt…Sơn nhẹ nhàng. -Khuê cho anh về …khuya rồi. Sơn ra xe, anh nổ máy và bật đèn trong xe cho Khuê thấy anh vẫy tay chào nàng rồi cho xe chạy…Khuê đứng yên bên cửa kính, nhìn theo xe của Sơn chìm khuất dần trên đường… lòng nàng rưng rưng muốn khóc … Ý Nhi Nguyễn thị Dung *Mùa Thu Chết- Phạm Duy.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 60VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI LỜI MỞ ĐẦU Gió heo may, khi hoàng hôn buông xuống.Ngoài hiên nhà, lá rơi rụng đầy sân, Đàn chim chiều lao xao tìm chỗ ẩn.Mùa Thu đến, Arizona đẹp vô ngần !Trong nhà thật ấm cúng, ấm trà nóng đãpha sẵn trên bàn, đón chờ thưởng thức một buổi tối hạnh phúc, bình yên. Hoàng Thục Uyên

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 61TRĂNG SÁNG MÙA THU ..?..?..?..Mùa Thu đã đến bên song cửaMây trắng thong dong lướt trên ngànNhững nụ hoa tươi vừa chớm nở Có những hạt sương đọng trên cànhLàn gió heo may thoảng mong manhNắng Thu lướt nhẹ ngọn cây cànhNhững chiếc lá Thu vàng rơi rụngChờ tia nắng ấm trổ mầm nhanh Lá rơi xào xạc lá rơi mauCuốn theo chiều gió lá bạc màuNhững chiếc lá rơi vàng nâu đỏRụng đầy trên bãi cỏ xanh nâuLá rơi rụng xuống cả giòng sôngNước cuốn lá trôi chảy theo giòngPhải chăng lá trở về nguồn cộiHay lá đang trôi dạt phiêu bồngLá ở trên cây lá vẫn rơiCó những lá xanh phủ chân đồiLá rơi cây đứng buồn trơ trụiXuân về cây đầy nụ ươm chồiThu về giá lạnh gió lướt mauGió thoảng nhẹ trên cỏ xanh màuSe sắt trên con đường vắng lạnhSương rơi nhè nhẹ phủ trên cành

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 62VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠICó những đàn chim lặng lẽ bayBay rồi lại đậu trên cành câyCây khô bên giòng sông sương lạnhChim ơi về đâu trong đêm nay ?Trăng đang lơ lửng trên làn mâyHào quang tỏa sáng phủ ngàn câyBóng trăng lung linh in đáy nước • Đố ai vớt ánh trăng đây.• Đố ai mang được bóng trăng về• Có ai đếm được mấy ngọn tre?• Có ai đếm núi bao nhiêu ngọn• Đếm được trên sông bao nhiêu đò ?▪︎ Trăng sao ai biết đến từ đâu ?▪︎ Quả đất khởi sanh từ nơi nào?▪︎ Thiên đàng nào đã ai tìm thấy?▪︎ Nhân loại đến đi từ nơi nao?Vạn vật sinh diệt trên thế gianNhư ngàn sóng biển hợp rồi tanNhư sương long lanh đọng trên hoaNhư mây giăng ngang trên đầu núiNhư Tuyêt rơi rụng phủ ngàn cây Vạn sự hội tụ, hợp rồi tan !Sự sống tươi đẹp trên địa cầuNăng lượng nguồn sống khắp Năm Châu Thiên nhiên vạn vật do duyên hợpTrái đất hùng vĩ đẹp muôn màu./.Hoàng Thục Uyên Tháng 2/2025

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 63

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 64VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIBạn chọn cái nàoCó nhiều người trách Châu Âu ngu bị Ukraine lừa để dây vào một cuộc chiến mà cuộc chiến này có thể bùng nổ thành WW3 tại Châu Âu. Để tránh không có WW3 bùng nổ lan rộng thì các đầu não Châu Âu sẽ nghĩ cách nào?Cảm giác về mối đe dọa đã tăng lên ồ ạt kể từ cuộc tấn công của Putin vào Ukraine tháng 2 năm 2022. Tới vụ bê bối ở Nhà Trắng, hai ông TT và PTT Mỹ chê bai TT của Ukraine, tự dưng niềm tin vào đồng minh Mỹ đã bị phá hủy. Đột nhiên chủ đề tái vũ trang hạt nhân hiện diện khắp nơi ở châu Âu. Nhưng Đức muốn sẵn sàng chiến tranh đến mức nào?Chúng ta (người Đức) muốn đấu tranh tự vệ bằng cách nào? Xã hội, con người ở Đức sau 80 năm hòa bình không chiến tranh tại Châu Âu có phù hợp với chiến tranh chưa?Đó là một câu hỏi lớn đang gây tranh cãi trong quần chúng. Bundeswehr là một đội quân, cho đến nay hầu như không chiến đấu. Vậy bản sắc nào, truyền thống nào, lịch sử nào mà một đội quân lẽ ra phải chiến đấu, có thể bảo vệ tổ quốc nhưng họ hầu như không quen với chiến đấu?Với hoàn cảnh hiện tại nguy cơ cận kề, chúng ta cần một nền văn hóa mới, nó nói rằng: 'Đúng, chúng tôi muốn độc lập, chúng tôi muốn được tự do. Vì vậy, chúng ta cũng phải chấp nhận rằng các lực lượng vũ trang là một phần của xã hội chúng ta!'Giống như nhiều người Đức đặt hy vọng vào một nền phòng thủ chung của châu Âu. Một quốc gia có một đội quân mới là người quan trọng khi đất nước lâm nguy: Nếu chúng ta nói rằng bây giờ chúng ta phải tự vệ, rằng chúng ta không thể phụ thuộc vào người Mỹ nữa, thì chúng ta phải coi những bước phòng thủ cần thiết này là cơ hội để đoàn kết châu Âu.Chúng ta không thể yếu kém đầu hàng Nga. Nếu ai đó yêu chuộng hòa bình, sợ WW3 thì hãy dọn qua Nga mà sống!! Cũng chưa chắc là Nga an toàn vì khi Nga bắn hỏa tiễn tàn phá Ukraine, rồi thì kẻ xâm lược sẽ tấn công tiếp các

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 65nước lân cận, Nga cũng sẽ bị tàn phá bởi sự chống đỡ của kẻ bị xâm lược, tương tự như độc tài Hitler trong WW1, WW2.Ngăn chặn kẻ xâm lược hay ngăn chặn kẻ đang tự vệ bảo vệ quê hương? Bạn chọn cái nào??Cuộc chiến này không đơn giản. Nó làm tê liệt Châu Âu, guồng máy chính trị của cường quốc Châu Âu như Đức, Pháp bị lung lay, manh nha cực hữu cực đoan chiếm đa số. Nếu cực hữu chiếm chính quyền tại Đức thì chúng sẽ ra biện pháp remigration. Tống khứ dân ngoại quốc ra khỏi Đức.1/_ Chiến tranh xày ra tại Ukraine, Ukraine là bải chiến trường, điều này nước Đức không bị tàn phá vì chiến tranh, mà nếu không đánh Nga, nếu Nga chiếm được Ukraine, thì Nga cũng đánh tới các quốc gia Nato.2/- Sau WW II Đức thua cuộc, theo hiệp ước thế chiến, Đức không được chế tạo vũ khí hạng nặng, không đưỡc sản xuất bom nguyên tử, ngày nay, nếu xảy ra chiến tranh liệu Nato có đủ vũ khí chiến đấu với Nga, với sự tiếp tế vũ khí của Tặp, Ủn, Iran?3/_ Khi Mỹ muốn rút lui khỏi Nato, liệu Nato Châu Âu có đủ vũ khí để chiến đấu với Nga, trong khi Tập, Ủn và Iran viện trợ vũ khí cho Nga, nếu Nato Châu Âu tham dự mà không có hổ trợ vũ khí của Mỹ thì sẽ ra sao? Chắc gì Nato Châu Âu thắng trong cuộc chiến với Nga? Bạn cũng như tôi, không muốn WW 3 bùng nổ lần nữa tại Châu Âu?4/- Tập muốn nuôi dưỡng cuộc chiến Nga và Ukraine, Tập muốn Mỹ tiêu hao năng lực, vũ khí, Tập muốn Mỹ sa lầy ở trận chiến giữa Nga và Ukraine hầu muốn hưởng thế ngư ông đắc lợi, chiếm Taiwan, trong lúc Mỹ tiêu hao vũ khí thì Tập lợi dụng bành trướng các quốc gia Châu Á??!5/- Tại sao lão Trump không phối hợp với Nato đương đầu với Nga? Một mặt lão nhỏ giọt giúp viện trợ vũ khí để Ukraine đánh Nga, mặt khác lão đi trải thảm đỏ đón Putin, cùng một lúc lão đánh thuế quan với cả thế giới,? Quý vị có ý kiến gì không?

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 66VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠICuộc chiến hôm nay không thể nói vinh hay hèn, đó là cuộc chiến cân não giữa hai thế lực độc tài và tự do hoặc do một thế lực nào đó muốn hủy diệt bớt con người, vì trái đất và thực phẩm không đủ nuôi dưỡng loài người.Trong tình huống nào chế độ tự do phải chiến thắng độc tài cho dù trái đất bị hủy diệt. Nhưng tình hình hiện nay cho thấy dường như khối tự do, dân chủ đang là kẻ yếu thế.Đây đúng là một cuộc chiến cân não lợi hại nhưng có vẻ là các chính trị gia Châu Âu quyết chiến không hèn với giặc cho dẫu cho chết cũng chết một lần trong vinh quang cho dân tộc. Nhưng Thủ tướng Đức Friedrich Merz muốn gửi viện trợ giúp Ukraine nhưng bị phe đối lập trong quốc hội và dân tình phản đối. Thử nhìn nhân dân Ukraine xem 3 năm qua họ chịu đựng can cường để đấu tranh bảo vệ quê hương. Nghĩ đến họ, đến Zelenskyj thì tôi thấy Việt Nam mình quá yếu, lép vế trước thế lực mạnh của Tàu cộng, chỉ vì thân phận nước nhỏ, chọn thế một chư hầu cho an phận.Trước khi nhắm mắt lìa đời lão Kissinger đã khuyên Ukraine:“Hãy nhượng bán đảo Crime cho Nga và chấp nhận mất đất để đổi lấy hòa bình!“Vậy theo bạn, bạn chọn cái nào? Hòa hay chiến?Võ Thị Trúc Giang Lúa 9

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 67CÂY CHĨA BA THẦN HẢI VƯƠNG TINHBiến cố đau thương 9-11 đã xảy ra cách đây 24 năm, vẫn còn là một bi kịch đau thương trong lòng người Mỹ. Bộ quốc phòng Mỹ quyết định bằng mọi giá, phải bắt cho được Osama Bin Laden, OBL, kẻ chủ mưu khủng bố, bắt hắn phải đền tội để làm gương cho những tên khủng bố khác. Chiến dịch Neptune Spear, Cây Chĩa Ba của thần Hải Vương Tinh, được lên kế hoạch để săn đuổi và sau 10 năm âm thầm nhưng quyết liệt, đã bắt và giết chết tên trùm này tại Pakistan.Trong thần thoại La Mã, Neptune là vị thần của biển Cả, hay còn gọi là thần Poseidon. Chiến dịch được đặt tên như vậy vì cây chĩa Ba là huy hiệu (insignia) của một nhóm lực lượng đặc nhiệm được gọi là Seal Team Six. Cây chĩa ba mang ý nghĩa cú đánh thần tốc, sắc bén, và chính xác.OBL đã kịp trốn vào vùng núi cao hiểm trở Tora Bora phía Đông Afghanistan, giáp ranh với Pakistan, nơi không mấy người dám đặt chân đến. Đây là vùng thánh địa của tổ chức khủng bố Al-Qaeda do hắn cầm đầu. Ngày 12 tháng 12, 2001, không quân Mỹ mở cuộc không kích, ném bom dữ dội vào những căn hầm bí mật nơi OBL ẩn núp; thoát chết nhưng không chịu nổi, hắn đã âm thầm trốn ra khỏi vùng này và biến mất không còn tăm tích. *Thành phố nghỉ mát Abbottabad, phía Bắc Pakistan, nơi tọa lạc căn cứ không quân chiến lược quan trọng Kalabagh Airbase, nó nằm gần đường biên giới Kashmir giữa Ấn Độ và Pakistan là nơi vẫn còn xảy ra tranh chấp đẫm máu giữa hai bên. Trên đỉnh đồi cao, sừng sững nhìn xuống thành phố là trường võ bị quốc gia PMA, Pakistan Military Academy, nơi đào tạo sĩ quan ưu tú của đất nước.Năm 2005. Ở cuối một con đường đất, khu phố Bilal Town, cách trường Võ Bị khoảng 1.3 km, địa chỉ Warizistan Haveli, Bilal Town, Abbottabad, Pakistan, một ngôi nhà lớn 3 tầng tọa lạc trên mảnh đất hình tam giác diện tích 3,500 m2, được bao quanh bằng tường đá cao 5 mét, bên trên giăng giây thép gai, có 2 cổng ra vào được gắn hệ thống an ninh, coi rất bề thế, nhưng lại có rất ít cửa sổ. Tầng cao nhất lại được xây thêm một bức tường cao 2 mét, khiến tòa nhà giống như một pháo đài. Điểm đặc biệt là ngôi nhà không có điện thoại và Internet, không xài dịch vụ đổ rác như mọi nhà khác trong khu phố. Người trong nhà tự làm vườn, trồng rau, nuôi bò, cừu trong chuồng mà không cần ra chợ. Trên tầng cao nhất của ngôi nhà, một người đàn ông cao lớn, lưng hơi còng như mang một gánh nặng vô hình, râu tóc bạc phơ, đứng bên cánh cửa sổ duy nhất, đưa tay vén tấm rèm, nhìn xuống con đường chạy dài theo con hẻm bên hông nhà. Mắt ông đăm chiêu, gương mặt khắc khổ như chưa bao giờ biết cười. Ông ta có thói quen đứng đó hằng giờ mỗi ngày, đôi mắt mờ đục âm thầm quan sát, đôi khi nhìn chăm chăm xuống phía dưới đường mà như không thấy gì.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 68VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠINgười dân ở đây, không ai quen biết hoặc đã từng gặp mặt người chủ căn nhà, họ chỉ biết nhiều năm trước, tòa nhà được mua lại và sửa chữa rất nhiều, rồi thấy có người ra vô, thỉnh thoảng nghe tiếng con nít cười đùa trong sân, tuyệt nhiên không thấy chủ nhà ra giao tiếp với hàng xóm. Người dân ở đây cũng quen dần với thái độ của người hàng xómkhông thân thiện này. Một buổi chiều mùa đông giá rét cuối năm 2010, Abu Ahmed Al-Kuwaiti nhanh nhẹn dắt chiếc xe gắn máy ra khỏi cổng ngôi biệt thự. Theo thói quen, hắn nhìn trước trông sau coi có ai để ý mình không, rồi mới đạp máy xe và phóng đi. Đầu quấn khăn turban che kín gần hết khuôn mặt, hắn chạy ngoằn nguèo một lúc rồi hướng về phía chợ, ghé vào một cửa tiệm, ngồi nhấm nháp ly cà phê, mắt hướng ra phía cửa, vẻ sốt ruột như đang chờ đợi ai. Abu Ahmed là người tôn thờ và phục tùng OBL như một tín đồ sùng bái đấng tiên tri, một vị thánh thần. Hắn không bao giờ dám nhìn thẳng vào mặt thủ lĩnh, chỉ cúi đầu vâng dạ, đặt tay lên ngực trái thì thầm “Ngài là tiếng gọi của Allah trong thời đại mù lòa”. Hắn vâng theo mọi chỉ thị và lời sai khiến, không hề thắc mắc. OBL yên tâm tuyệt đối và tin vào lòng trung thành của Abu.Bỗng có tiếng gọi to:- Phải Abu Ahmed đó không?Abu quay lại. Thì ra thằng bạn ngày xưa cùng chung trong cuộc thánh chiến Mujihadeen. Cả hai đứng dậy, bước đến, ôm nhau và hôn trên má theo phong tục địa phương. Tay bắt mặt mừng, cả hai cuyện trò rôm rả, không biết có một người khách ngồi trong góc quán đang lắng nghe, đằng sau một tờ báo che kín mặt. Khi cả hai rời đi, người khách lạ cũng âm thầm theo sau. *Năm 2006, trại giam Guantanamo, Cuba. Sau khi bị hỏi cung, trở về phòng, Khalid Sheikh, còn gọi là Mohammed (KSM)Sheik, một đồng phạm quan trọng thứ 2 trong biến cố 9-11, hắn chối không biết OBL đang trốn ở đâu. Nhưng khi về phòng, hắn bí mật thông cung, dặn dò các đồng phạm khác: không được khai hay nhắc nhở đến cái tên Abu Ahmed. Hắn và đồng bọn không ngờ rằng trong phòng giam đã được gắn một hệ thống cameras kỹ thuật cao, theo dõi và nghe không sót một lời nói hoặc cử chỉ nào của phạm nhân. *Đô Đốc William McCraven được triệu hồi cấp tốc về ban tham mưu ở Ngũ Giác Đài (Pentagon). Ngày 11 tháng 3, 2011, Robert O’Neil, trưởng toán Navy Seal Team 6, đang nghỉ hè cùng gia đình sau một chiến dịch bên Trung Đông, anh nhận được cú điện thoại khẩn cấp từ Đô Đốc McCraven cho hay phải tập họp toàn đơn vị, chuẩn bị đầy đủ hành trang, dụng cụ để lên đường. Địa điểm và mục tiêu cho biết sau.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 69Robert không xa lạ gì với những công tác đột ngột và khẩn cấp như vậy, anh vốn là một sĩ quan đặc nhiệm, chuyên nghiệp, vào sinh ra tử, anh không nề hà hiểm nguy. Nhưng điều khiến anh trăn trở nhất là làm cách nào nói cho vợ con hiểu khi anh ôm hôn và từ giã vợ con, trở về căn cứ gặp mặt đồng đội để chuẩn bị lên đường. Chuyến công tác trước, một đồng đội và cũng là bạn thân của anh, khi từ biệt vợ con ra đi, đã mãi mãi không trở về. Khi Robert qua thăm và báo hung tin cho gia đình người góa phụ, hai đứa con thơ của người bạn hỏi anh “ba cháu bao giờ về?”. Câu hỏi như mũi dao xoáy thẳng vào tim, khiến anh phải quay đi ngăn giòng nước mắt ướt đẵm trên mi. Anh nghẹn ngào ôm hai đứa trẻ vào lòng thì thầm:- Ba các cháu đã về với tổ quốc, với quê cha đất tổ.Anh nhớ mãi và bị ám ảnh bởi ánh mắt ngơ ngác của hai đứa trẻ và âm thanh cái đĩa rơi vỡ khô khốc trên nền gạch khi vợ của bạn mình xuất hiện ở ngưỡng căn bếp; một sự lặng im của nỗi đau chất ngất, đôi mắt lặng đi kinh hoàng nhìn anh, không nói nổi một lời. Đời anh, sống chết kề cận, chứng kiến quá nhiều điều kinh khủng, nhưng cái khoảnh khắc đó đã để lại trong anh một ký ức đau đớn không bao giờ quên. *Một chiếc vận tải cơ C17 Globemaster đang chờ ngoài phi đạo. Phi hành đoàn đã chất xong mấy “containers” và hàng hóa được bao bọc kỹ càng, không ai biết bên trong là những gì. Ba người lính không quân đang kiểm soát lại tất cả các “tie-downs”, bảo đảm hàng hóa được thắt dây chặt chẽ, người chuẩn úy trẻ tuổi, “the load master”, đi một vòng kiểm soát lại lần cuối. Bên trong cockpit, 2 viên phi công đang lướt qua từng chi tiết trong cuốn “check list” trước khi cất cánh.Một chiếc xe vận tải chạy đến phía sau khoang chở hàng, 23 người lính đặc nhiệm, quân phục gọn gàng, nhảy xuống; từng người một bước lên và dạt ra 2 bên hàng ghế dọc theo sát thân phi cơ.Ngay lập tức, Đô Đốc McCraven đích thân ra tiễn tận bên trong khoang cargo, bắt tay từng người và căn dặn:- Trong chiến dịch tối mật này, nếu thất bại, bị bao vây, các bạn phải tự mình chiến đấu đến hơi thở cuối cùng, thoát ra ngoài tìm đường về căn cứ. Sẽ không có bất kỳsự giúp đỡ nào từ quân đội Mỹ và cũng sẽ không có việc trao đổi con tin. Các bạn chỉ có một con đường, một lựa chọn duy nhất là CHIẾN THẮNG.Mọi người im lặng nhận chỉ thị với vẻ mặt nghiêm nghị và quyết tâm cùng thưa:- Thưa Đô Đốc, rõ và sẵn sàng. Khi viên Phi công thông báo “welcome to BAF, Afghanistan”, mọi người mới biết mình chuẩn bị đáp xuống phi trường Bagram Air Force base, căn cứ quân sự lớn nhất của quân đội Mỹ, phía Đông Bắc Afghanistan.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 70VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠINgày hôm sau, cả toán được chuyên chở đến một khu trại nhỏ bé nằm gần BAF, Camp Alpha, thành phố Jalalabad, khá xa tỉnh bang Parwan Province. Ra đón Seal Team 6 là hai nhân viên mặc thường phục của CIA (central Intelligence Agency) và JSOC (Joint Special Operations Command). Họ là những nhân viên ưu tú, chuyên lên kế hoạch và điều phối huấn luyện trong những chiến dịch thật đặc biệt. Tất cả đi bộ tới một tòa nhà lớn như một tòa nhà thực thụ và mới vừa được cất lên bằng ván ép, mùi gỗ mới vẫn còn phảng phất đâu đây, kích thước giống y như tòa nhà của OBL (a full-scale mock-up building). Người có vẻ là chỉ huy lên tiếng:- Tự Do của đất nước chúng ta đã bị tấn công ngày 11 tháng 9, 2001 bởi những kẻ dấu mặt hèn nhát, nhiệm vụ chúng ta là phải bảo vệ Tự Do cho đến cùng bằng chiến dịch Neptune Spear. Nhiệm vụ của các bạn là săn lùng OBL, nếu không bắt sống được thì giết chết. Chi tiết sẽ cho biết sau. Có 3 bài tập các bạn phải nhuần nhuyễn, ngay cả trong giấc ngủ, cũng phải thuộc nằm lòng. 1. Di chuyển bằng trực thăng đặc biệt để xâm nhập vào địa điểm. 2. “Dọn dẹp phòng” và xác định nhân thân của mục tiêu HVT (high valued target). 3. Thoát hiểm và biến mất.Ngừng lại một chút cho ai nấy có đủ thời gian thẩm thấu 3 điều cần nhớ, ông tiếp tục: - Bắt đầu từ hôm nay, không ai được ra khỏi doanh trại, không tiếp xúc bất cứ ai, không gọi điện thoại về nhà, tắt hết cell phones, tuyệt đối giữ kín thông tin cho đến khi chiến dịch thành công. Điều cần làm bây giờ là “kế hoạch, kế hoạch, kế hoạch và thực tập, thực tập, thực tập” (plan, plan, plan and rehearsal, rehearsal, rehearsal). 12 giờ một ngày. Rõ chưa?- Thưa rõ.- Các bạn có 1 giờ chuẩn bị. Có câu hỏi gì không? Nếu không. Tan hàng.-Thưa rõ

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 71Những ngày đầu năm 2011, những chiếc MQ1-C Drones, máy bay không người lái, không mang theo hỏa tiễn laser, đều đặn cất cánh hằng ngày từ căn cứ BAF. Tất cả các chuyến bay đều được mã hóa và được lập trình bay tự động theo một đường bay và độ cao nhất định, nhắm hướng Pakistan, đi đi, về về không nghỉ một ngày nào. Từ trên cao những không ảnh được chuyển về bộ chỉ huy CENTCOM, đến một tòa nhà của CIA. Các nhân viên phân tích, dựa vào ánh nắng mặt trời chiếu nghiêng và chiều cao ngoại lệ của một bóng người trên tầng 3 tòa nhà, hằng ngày vào giờ nhất định, cái bóng lặng lẽ vén màn nhìn ra ngoài. Đối với một người Ả Rập, OBL có một chiều cao vượt trôi người thường. Những không ảnh này, bao gồm cả hình ảnh từ sân trước đến sân sau, hình ảnh trẻ em chơi đùa trong sân, những người ra vô tòa nhà, cho đến thói quen của họ, tất cả được gởi về đều đặn trong vòng hơn 4 tháng.Một buổi sáng tháng 4, 2011. Khu phố Waziristan Haveli. Cả xóm rủ nhau đem trẻ em đi chích ngừa Thủy Đậu. Một phái đoàn y tế trên thành phố xuống chích ngừa cho trẻ em theo định kỳ, không tốn tiền. Các bà mẹ dẫn đám trẻ nhỏ, lũ lượt lên bệnh xá, xếp hàng chờ tới phiên. Trước khi chích, vị bác sĩ nhìn vào hồ sơ của từng đứa trẻ và kiểm tra tên, tuổi, và địa chỉ từng nhà. Căn nhà “pháo đài” hiện lên trong một mẫu đơn chích ngừa. Khi chích ngừa đứa trẻ, vị bác sĩ cẩn thận lấy mẫu DNA của đứa bé, bỏ vào trong một ống nghiệm nhỏ và niêm phong rất cẩn thận. *Ngũ Giác Đài. Ngày 28 tháng 4, 2011 Một cuộc họp của ban An Ninh quốc gia, National Security Group. Đô Dốc McCraven trình bày chi tiết kế hoạch. Chủ tịch ủy ban chấp thuận chiến dịch Neptune Spear, đóng dấu tuyệt mật và gởi lên Tổng Thống.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 72VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI *Căn cứ Jalalabad thuộc BAF, Afghanistan. Ngày 1 tháng 5, 2011. Lúc 00:30 sáng. Hai chiếc trực thăng Sikorsky cất cánh rời khỏi phi đạo trong bóng đêm, đèn phi hành được tắt hết. Chuyến bay 162 miles dự trù để đến được mục tiêu. Trực thăng Sikorsky là phiên bản cải tiến của trực thăng Black Hawk với thân máy bay được bắn ri-vê bằng phẳng với vỏ máy bay, được phủ lên một loại sơn đặc biệt RAM (Raw Absorbing Material) thẩm thấu sóng radar. Nếu xuất hiện trên màn ảnh radar của địch thì kích thước chỉ bằng con chim sẽ không gây chú ý của kẻ thù. Ngoài 4 cánh quạt chính, 4 cánh quạt sau đuôi được thêm vào cánh thứ 5 để triệt tiêu tiếng động, giúp máy bay giảm tiếng ồn khi phi hành. Vì những tính năng này, trực thăng có thể bay rất thấp, men theo khe núi, không gây ồn ào, và tránh được radar.Toán đặc nhiệm được trang bị đầy đủ dụng cụ cần thiết dành cho chiến dịch như nón chống đạn gắn kính hồng ngoại tuyến và máy liên lạc giảm âm thanh tối tân nhất, có thể “text” với nhau mà không cần nói chuyện; tất cả đều mang tiểu liên HK 416, Hecker & Koch, cỡ đạn 5.56 mm, có thể bắn 850 viên đạn trong 1 phút với ống nhắm laser và súng ngắn cực nhẹ.Hai chiếc Sikorsky bay trong bóng đêm vào không phận Pakistan, bay ngoằn ngoèo quanh co giữa các khe núi, chỉ dựa trên kính hồng ngoại tuyến và hệ thống TCAS (Traffic Collision & Avoidance System) để tránh đụng vào vách núi. Viên phi công rất nhà nghề, dày dạn kinh nghiệm, bay thật êm đến địa điểm mà dàn radar của Pakistan không hề hay biết. Tiểu liên HK 416 được trang bị cho đội đặc nhiệm.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 73Nón bảo vệ Helmet Ops Core FAST (Future Assault Shell Technology). Nặng 1.47 lbs (667 gr) làm bằng chất liệu ultra high molecular weight polyethylene fibers. Được gắn communication Gears, hệ thống liên lạc.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 74VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠICùng một lúc, tại phòng theo dõi tình hình ở tòa Bạch Ốc. TT Obama, ủy ban An Ninh, Giám Đốc CIA và nhiều nhân vật liên quan đến chiến dịch, tất cả ngồi quanh cái sofa thật rộng, mắt chăm chú nhìn lên màn hình khổng lồ ở giữa phòng, theo dõi từng đường bay, từng cử động, bước đi của toán biệt kích, Real-Time Action, đang xảy ra bên kia quả địa cầu. Căn phòng lặng im, có phần ngột ngạt, chỉ thỉnh thoảng nghe vài tiếng động của ly tách trên bàn và bước chân đi lại thật nhẹ nhàng. *00:30 giờ Pakistan, theo kế hoạch, chiếc trực thăng thứ nhất sẽ đổ bộ biệt kích xuống mái nhà của tầng 3, bắt hoặc giết OBL xong, sẽ đánh từ trên xuống. Chiếc thứ hai sẽ đáp xuống sân nhà để biệt kích đánh từ dưới lên. Không may, thời tiết ngày đó quá nóng, không khí loảng, cánh quạt tạo ra luồng khí xoáy (vortex) lực nâng bị giảm mạnh, chiếc trực thăng rơi trên bức tường, gãy đôi, phần trước bên ngoài sân, phần đuôi nằm vắt lên tường bên trong sân. Tất cả toán biệt kích và phi công không ai bị thương, họ phải chuyển qua phương án B, đánh từ bên ngoài cổng vô và từ dưới lên.00:32 giờ Pakistan. Dùng thuốc nổ, họ phá cánh cổng gỗ nặng nề, tràn thật nhanh vào trong sân và đánh thốc lên trên. Chiếc trực thăng thứ hai đáp xuống an toàn. Hai toán chia ra làm 2 ngã đồng loạt tiến về phía trước, toán thứ nhất phá cánh cửa chính tòa nhà. Toán thứ hai đi vào bằng cánh cửa nhà để xe. Vừa thấy hai bóng người mang súng xuất hiện, một loạt đạn vang lên, Abu và người em trai gục xuống. Họ tiếp tục lên tầng 2, một bóng người khác lấp ló sau tường, người thông dịch viên kêu lên bằng tiếng Ả Rập “lại đây, lại đây”. Tưởng cùng phe, bóng đen ló đầu và bước ra, một viên đạn kết liễu mạng sống Khalid, đứa con trai của OBL.Khi lên tầng 3, thấy nhiều bóng người đằng sau tấm màn, một bóng người cao lớn đứng cách người lính biệt kích chừng 1 mét, bóng đen đó nhoài người với lấy cây súng đầu giường, cùng 1 lúc, một cái bóng khác lao về phía người lính. Hai phát súng hãm thanh vang lên rất nhỏ trong căn phòng tối, hai thây người đổ nghiêng qua một phía. Một trong mấy bà vợ và OBL nằm sõng soài trên vũng máu. Cái bóng cao lớn đồng thời ngã dạt sang một bên.Tất cả chỉ diễn ra trong vòng 19 phút tính từ lúc đáp xuống cho đến lúc bay đi; tiếng súng im bặt và mọi vật cần phải dọn dẹp và đem đi đã được đóng gói cẩn thận. Hàng xóm đổ nhào ra đường, chạy về phía tòa nhà, bàn tán xôn xao, không biết chuyện gì đang xảy ra. Người thông dịch viên trong trang phục lính Pakistan, vội vàng bước ra giải thích đây là một cuộc tập dượt của quân đội chính phủ, xin mời bà con ai về nhà nấy ngay lập tức. Có người còn luyến tiếc lẫn tò mò, cố gắng nấn ná lại để coi; người thông dịch viên phải lên đạn cây súng, tiếng sắt thép vang lên rợn người, anh ta ra lệnh phải về, nếu không bị bắn.Bên trong nhà, toàn biệt kích, ai nấy lo phận sự của mình. Họ làm thật nhanh và gọn gàng, khuân đi tất cả máy móc điện toán, giấy tờ, tài liệu, và những gì cần thiết. Một người lính

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 75đang lấy mẫu DNA của OBL và dùng con dao mổ nhỏ xíu cắt toàn bộ miếng da mặt của tên trùm khủng bố, bỏ vào một cái hộp đặc biệt. Xong việc anh ta đưa ngón tay trỏ và ngón cái giao nhau thành hình tròn, gật đầu ra dấu cho trưởng toán. Trong phòng tình hình tại tòa Bạch Ốc, ai nấy nín thở theo dõi toàn cảnh hành động trên màn ảnh lớn, từng tích tắc một, gương mặt ai cũng căng thẳng vì hồi hộp. Người trưởng toán biệt kích xuất hiện trước ống kính, nói ngắn gọn 1 câu:- For God and country- Geronimo, Geronimo, Geronimo. Geronimo E-K-I-A. (Geronimo Enemy Killed In Action). (1) Geronimo bị giết ngay tại trận.Cả căn phòng thở phào nhẹ nhõm, những gương mặt căng thẳng giờ dãn ra tươi tắn, tiếng vỗ tay high-five vang lên trong căn phòng tràn ngập tiếng bàn tán xôn xao.Vài phút sau, người trưởng toán lại đứng trước ống kính, nói thật nhanh:- Package secure. (Hàng đã được đóng gói) Phương án B: chiếc trực thăng Shinook CH-47 dự bị đến liền sau đó, đáp xuống sân bên ngoài khuôn viên tòa nhà, “bốc” toán biệt kích của chiếc thứ nhất đã bị hư. Cả nhóm 22người chia nhau lên 2 chiếc trực thăng, chỉ còn lại một người trưởng toán của nhóm thứ 2, anh đi một vòng thật nhanh quan sát chiếc Sikorsky bị nạn, rồi cũng nhanh nhẹn nhảy lên máy bay. Vừa cất cánh lên cao trong khoảng cách an toàn, anh móc túi lấy cái “remote” ra, bấm cái nút đỏ, một tiếng nổ vang, xác chiếc trực thăng nằm lại nổ tung, ngọn lửa bùng lên cao. Cả hai chiếc trực thăng xả hết tốc lực bay đi. Lúc này, không quân Pakistan mới bắt đầu đẩy 2 chiếc chiến đấu cơ F-16 ra khỏi hangar, khởi động máy, bay lên tìm kiếm thì hai chiếc trực thăng chở toán biệt kích Seal Team 6 đã về gần tới không phận Afghanistan.Viên phi công loan báo “welcome to Afghanistan”, mọi người đều kêu lên vui mừng “we make it”. Người trưởng toán, một lần nữa, xuất hiện trên màn ảnh căn phòng tình hình tòa Bạch Ốc.- All Eagles home. (Tất cả về nhà an toàn).02:52. Hai chiếc trực thăng về đến căn cứ Jalalabad an toàn, không thiệt hại về nhân mạng, chỉ mất một chiếc Sikorsky. Hai nhân viên chịu trách nhiệm, ra tận đường băng, bắt tay chúc mừng nhóm đặc nhiệm đã hoàn thành chiến dịch, giết được tên đầu sỏ cuối cùng chịu trách nhiệm cho vụ khủng bố 9-11. Mọi người nhìn nhau, gương mặt nghiêm nghị, nhưng ánh mắt nói lên niềm vui chiến thắng. Ngoài những tài liệu liên quan đến nhân sự và những kế hoạch phá hoại trong tương lai tịch thu tại hiện trường đã giúp chính phủ Mỹ và đồng minh tránh được nhiều vụ khủng bố sau này; có thêm những máy tính, nhiều ổ cứng chứa đựng rất nhiều phim XXX mà

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 76VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIOBL đã cất công sưu tầm bao lâu nay, tất cả đều được sản xuất từ các nước phương Tây và Mỹ mà OBL thường hay rao giảng cho đàn em là đồi trụy.Ngày 3 tháng 5, 2011, khi bình minh với những tia nắng vàng vừa nhô lên phía chân trời, một chiếc C-130 cất cánh từ căn cứ Jalalabad, Afghanistan, bay trực chỉ ngoài khơi phía Bắc vùng biển Arabian Sea, nhẹ nhàng đáp xuống chiếc hàng không mẫu h ạm USS Carlson. Hai người lính khiêng xuống một chiếc băng ca, trên đó một xác người bọc trong vải liệm trắng. Họ chuyển cái xác vào trong một cái bọc vải có đeo chì, rất nặng. Một chiếc xe nâng hàng nhấc cái bọc nặng nề đó và đặt lên trên một miếng ván ép. Một nghi lễ thủy táng theo phong tục Hồi Giáo diễn ra ngắn gọn, lời kinh cầu phát ra từ một máy thâu thanh. Tấm ván được nghiêng lên, cả cái bọc nặng nề trượt rơi xuống lòng biển sâu. Trong thế giới của những kẻ khủng bố dấu mặt trong bóng tối, chúng có thể chạy, có thể đổi tên, thậm chí thay đổi cả diện mạo; nhưng công lý, giống như bóng hình của hắn, sẽ luôn bám theo từng hơi thở, từng bước đi, suốt đời sẽ không để hắn yên ổn mà sống cuộc đời bình an. Chúng chắc chắn phải trả giá cho việc chúng làm.Trái đất này mênh mông bao la, để kiếm ra một người không hề dễ dàng, nhưng nước Mỹ vẫn làm được. Một biểu tượng của công lý trong tội ác và trừng phạt, người Mỹ có câu: “You can run but you cannot hide”. Bạn có thể chạy, nhưng bạn không thể trốn thoát được. Ý muốn nêu lên quyết tâm của người Mỹ là khi bắt đầu việc săn lùng tên tội phạm OBL, phải hoàn thành việc đó; dù kẻ thù có trốn tránh bất cứ ngóc ngách nào trên trái địa cầu này, chúng tôi vẫn tìm ra và trừng phạt hắn. Công lý có thể chậm, nhưng lúc nào cũng chiến thắng. NGUYỄN VĂN TỚI. Tưởng nhớ 24 năm biến cố 9-11.1. “Geronimo bị giết tại trận”. Đây là mật khẩu người chỉ huy biệt kích gởi về xác nhận đã hoàn thành nhiệm vụ, tiêu diệt được mục tiêu. Geronimo là tên của thủ lĩnh người mọi Da Đỏ thuộc bộ lạc Apache trong thời miền Viễn Tây Hoa Kỳ, người đã chống lại chính phủ Mỹ và giết chết nhiều di dân vô tội. Sau, ông ta bị bắt nhốt và chết già trong khám đường.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 77 MÙA THU VÀ NIỀM VUI HẠNH PHÚC Gió heo may, báo tin mùa Thu tới,Cảnh Thiên nhiên màu sắc đẹp mênh mang,Gió cùng Mây lơ lửng lướt không gianThế Gian đang đón chào mùa Thu tới.Những con đường, bông cỏ may ngập lối,Hoa mùa Thu, đang chuyển sắc lớn mauTrong công viên, cây lá sắp đổi màu.Triệu lá xanh chuyển sang vàng, nâu, đỏ.Chờ Thu đến, lá vàng rơi trước ngõ,Đợi Thu sang, bao mộng đẹp đón chờBao lời văn chải chuốt viết thành ThơBao hy vọng niềm tin yêu rộng mở.Hè vừa qua, Thu bên thềm vội vã !Cây trong vườn, hoa lá sắp đổi màuMuôn triệu ngàn chiếc lá đỏ, vàng, nâu.Thu đã đến, màu yêu thương đượm sắc !Hoa Tigon giăng..giăng trên tường gỗ.Hoa Bằng Lăng nở rộ trước sân nhàChậu Cúc vàng e ấp sắp nở hoaBông Giấy đỏ, thắm tươi màu rực rỡ.Đôi cánh bướm lượn vui trong vườn nhỏ,Những chú chim luôn nhảy nhót trên cành,Trên không trung, làn mây trắng lướt nhanhMùa Thu đến, mang niềm vui hạnh phúc. Hoa mùa Thu, đang nở chào ngày mới,Hạt sương đêm, vui lấp lánh trên cây\"Bình Minh bừng tỉnh cơn say\"\"Đàn chim tung cánh đón chào Thu sang.\"HOÀNG THỤC UYÊN

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 78VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI MÙA THU ĐẾNTHIÊN NHIÊN ĐẸP VÔ TẬN Một ngày mới, bình minh tỉnh giấc,Đón ngày vui, nắng sớm trong lành,Những hạt sương ẩn hiện long lanh Mặt Trời lên, sương tan trên lá..Bên kia sông, Mặt Trời đẹp quá !Ánh bình minh tỏa rạng chân MâyHào quang vàng, đỉnh núi ngọn cây,Một ngày mới, tin vui khởi sắc.Tâm thư thái, trong lành, tĩnh lặng, Tâm tan vào khoảnh khắc yên bìnhGiây phút này, hạnh phúc đến nhanhTrời vào Thu, tròi đẹp vô tận..!Mùa Thu đến, lá Thu đổi sắc,Muôn ngàn cây lá đỏ, nâu, xanh,Làn Gió Thu thoáng nhẹ rung cành Lá vàng từng chiếc rơi nhanh trên đườngMỗi mùa Thu, một chu kỳ lá rụng,Lá Thu rơi, cây sẽ nảy mầm.Hết mùa Đông, lộc trổ vào Xuân,Thu là mùa thương yêu hạnh phúc.Chúc Trần Gian, mùa Thu đẹp nhất. Chúc muôn người mộng ước tựu thành.Chúc gia đình, khỏe mạnh hanh thông,Để Thu về niềm vui bất tận...HOÀNG THỤC UYÊN

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 79 Đoàn hành hương, trước của hang Thất Diệp HÀNH HƯƠNG LÊN HANG THẤT DIỆP NĂM 2019Buổi sớm, bình minh vẫn còn sương, Gậy tre nón lá lại lên đường, Những ai không khỏe nên ở lại. Đường xa leo núi dặm đường trường. Hang sâu Thất Diệp ở trên cao,Cheo leo dốc đá cạnh vực sâu, Quanh co núi đồi mênh mông quá !Trời xanh mây trắng lướt trôi mau.Bước nhanh nón lá đội trên đầuGập ghềnh sỏi đá cỏ vướng đau !Đường đi lên núi còn xa quá !Niệm Phật DI ĐÀ là đi mau.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 80VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠINúi cao đường dốc chân bước nhanhGậy tre nón lá bạn đồng hành, Vai đeo ba lô nặng chĩu quá !Có vài chai nước và đồ dùng.Kẻ khó quanh làng đã đến đông,Dắt díu vây quanh nhóm lữ hành Tàn tật, đui què, nghèo khổ não !Cố van xin được chút phước lành. Đồi núi chập chùng quá mênh môngMây trôi lơ lửng trắng bềnh bồng,Lữ hành đi mãi mà chưa tới Mặt Trời tỏa sáng, nắng chơi vơi.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 81Thời gian lên núi cũng qua mau, Thoáng chốc tới hang 1 giờ sau. Vừa đến bên hang sâu Thất Diệp Cùng nhau vào lễ Phật nguyện cầu.Hang sâu Thất Diệp đá thấp caoCó hình 7 chiếc lá in sâu,Thiên nhiên khắc hình trên vách núi,Ngàn năm lưu dấu đá nhiệm màu Thất Diệp đã hơn hai ngàn năm Là nơi được kết tập Điển Kinh Của 500 vị A La Hán, Hang xưa nơi đây Phật tu hành. Phật đã tu hành trong khổ hạnh, Ròng rã suốt hơn 6 năm trườngThân gầy yếu đuối da bọc xương !Phật đổi cách Tu qua Trung đạoĐi tìm giải thoát một con đường

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 82VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIMọi người lặng lẽ vào hang sâu,Lom khom tránh tảng đá trên đầu Bước vào tận sâu trong hang nhỏ.Ngắm nhìn tượng Phật ở trên cao.Chung quanh tượng Phật rất nhiều hoaĐèn nến lung linh sáng lập lòa Thành tâm cầu nguyện trong hang nhỏCầu cho thế giới sống an hòa.Nguyện cầu thế giới khắp nhân gian Nhân loại năm châu bớt lầm than, Không bị thiên tai, không thù oán,Khắp nơi khổ não sầu tiêu tan. Cầu cho thế giới hết chiến tranh, Trần gian luôn được sống an lànhThế giới cùng chung lòng nhân áiNăm châu luôn được sống thanh bìnhNguyện cầu Tâm con được bình yên Tỉnh thức an lành học Chánh Chuyên Ghi nhớ thực hành Bát Chánh Đạo Nguyện được sanh về cõi Chân Nguyên. Hoàng Thục Uyên Hồi ký ngày 22/2/2023

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 83H.T. Thích Chơn Tôn và Phật TửChùa Việt Nam AZ(Hoàng Thục Uyên, cầm nón lá)

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 84VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIEM ƠI, THU SANG LÒNG VẤN VƯƠNGTrời đất vào Thu, sơn hà khoác chiếc áo màu đẹp nhất trong năm. Chiếc áo kỳ diệu của thiên nhiên với muôn hồng nghìn tía, rực rõ sắc màu. Sơn hà tươi sáng trong sắc Thu. Trời Thu trong xanh đến vô cùng tận, những ao, hồ, sông, biển của miền ôn đới màu nước xanh lơ như ngọc bích. Con người đang tưng bừng với những lễ hội mùa Thu. Mùa màng bội thu: lúa mì, bí ngô vàng ruộm cả đồng quê lẫn phố phường. Muôn loài cũng rộn ràng tíu tít lên, chim muông đã sẵn sàng cho cuộc di cư về phương Nam khi trời rét. Các loài thú lo lót ổ và thức ăn trước khi mùa Đông đến. Côn trùng sâu bọ đẻ ấu trùng hoặc trứng để chuẩn bị cho mùa sau tái sinh. Cái vòng sanh diệt chưa bao giờ dừng dứt. Thiên nhiên bốn mùa thay đổi không ngừng nghỉ. Thế sự thăng trầm liên lỉ suốt chiều dài lịch sử.Em ơi, Thu sang lòng mang mang thương nhớ. Ta yêu em. Ta yêu người. Ta yêu Thu và yêu cả bốn mùa. Ta yêu lá vàng nhưng xuân sắc hương hoa cũng làm ta say đắm. Biển Hạ xanh với cát trắng nắng vàng làm ta tràn trề nhựa sống. Tuyết bạch Đông hàn nhưng lòng ta vẫn mơ và mê. Đời chỉ chừng trăm năm sao ta lại yêu nhiều đến thế này! Nào phải chỉ trăm năm hiện tại, đã từng vô số lần trăm năm rồi và sẽ còn biết bao nhiêu lần trăm năm nữa. Chính cái điểm này làm ta sanh diệt luân hồi không dứt, chính vì sáu căn mà ta cứ mãi đi về. Ngày xưa còn bé sống ở cố quận, mình đã “biết” Thu qua sách vở chữ nghĩa, “thấy” Thu qua màu quan san trong văn chương thơ phú hoặc phim ảnh chứ không thực sự chạm Thu, thở Thu, hưởng Thu, đắm mình trong Thu. Cố quận mình ở miền nhiệt đới chỉ có nắng bụi mưa bùn. Cố quận mình không chỉ nóng vì khí hậu mà còn nóng cháy vì đủ lý do. Mình sinh ra khi cuộc nội chiến đã đến hồi tàn. Mình lớn lên và học hành dưới một thể chế đỏ rực và nóng như lửa cháy. Những khẩu hiệu đao to búa lớn, những ngôn từ xảo trá…dù muốn hay không thì tất cả phải cùng chịu. Bạn bè mình giờ là những người có thế lực, có địa vị, có tiền của tài sản rất lớn… dù họ vẫn xưng là vô sản. Mình khác với họ từ suy nghĩ, hành trạng và dĩ nhiên chữ nghĩa cũng khác hoàn toàn (mặc dù cùng lớn lên và học chung một môi trường). Không phải mình muốn thế, đơn giản chỉ tự nhiên là thế hay nói căn cơ hơn thì là nhân duyên nó thế. Mình lạc loài chẳng giống ai. Mình cũng từng có cơ hội đạt địa vị như họ nhưng rồi mình để trôi qua như nước qua cầu. Mình ly hương, sống lạc loài nơi phương ngoại. Mình đụng phải cực đoan này rồi va phải cực đoan nọ, cực đoan nào cũng gây phiền não dù là cực tả hay cực hũu. Cực đoan có thể chiến thắng hay nắm quyền lực nhưng mọi sự cực đoan chỉ mang lại khổ đau và bất hạnh. Mình chỉ nói và viết những gì thấy đúng đắn, phù hợp lương tâm, gần với sự thật nhất mà mình có thể. Mình viết những lời ca tụng cái đẹp của con người và thiên nhiên. Mình viết lời thương lời nhớ, lời tình tự quê hương, lời thì thầm trong trời đất, lời nhắn nhủ của con tim…Người ta yêu hay ghét, thích hay chửi là quyền của người ta. Mình không thể buộc họ thích hay chán, dĩ nhiên là khi gặp người đọc đồng điệu, đồng cảm… thì vui biết bao. Thời buổi chữ nghĩa sách báo chết lâm sàng mà còn có người đọc mà lại đồng điệu, đồng cảm thì kể cũng chẳng uổng công viết ra.

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 85Mình lạc loài trong cõi người ta, lạc loài từ cố quận đến vùng phương ngoại. Mình lạc loài trong trời đất, chẳng biết đi đâu về đâu. Mình lạc loài trên đường đời, không đường tiến cũng chẳng có lối lui. Mình tù túng ngột ngạt vì bó rọ trong cái thân xác này, giam cầm trong cõi người. Mình thật sự chỉ là bọt nước trùng khơi, mây trời viễn xứ nhưng chưa bỏ được cái thân xác này. Bọt nước trùng khơi, mây trời vô biên xứ… chỉ cần nghĩ đến thôi là đã rung lên vì sung sướng vô bờ. Tự do tuyệt đối, mặc tình rong ruổi khắp mười phương. Cái thân xác này không cần thiết, cái xã hội loài người nhì nhằng rắc rối đầy khổ đau.Em ơi, Thu sang lòng vấn vương, thương lắm nhưng chữ nghĩa làm sao tả được tâm tình. Mùa Thu miền ôn đới đẹp lắm, đẹp đến mê lịm tâm hồn. Xứ này đẹp và sung túc lắm nhưng hiện tại kẻ đứng đầu lại là một con người hết sức xấu xa, địa vị cao mà chẳng sang, phú mà chẳng quý, thân xác to mà tâm nhỏ bé, ngồi cao ngất ngưởng mà tư tưởng và tầm nhìn cạn cợt, hẹp hòi. Y đã và đang làm tổn hại con người, muôn loài và thiên nhiên. Y phế bỏ hết những gì tốt đẹp mà tiền nhân gầy dựng trong mấy trăm năm. Y phá banh những mối qaun hệ đồng minh lâu năm. Y tấn công vào tự do – dân chủ - nhân quyền. Với y thì chỉ có tiền là trên hết mà tiền phải vào túi y, gia đình y và băng đảng y trước!Quan nhất thời dân vạn đại, rồi y cũng sẽ ra đi chẳng chóng thì chầy, suy rồi lại thịnh, tổn thương rồi sẽ lành mùa Thu ơi! Thu nay, rồi những mùa Thu sau vẫn vĩnh viễn đẹp như đã từng, vẫn rực rỡ muôn sắc màu, vẫn muôn trùng gấm hoa mặc cho cõi người thịnh suy. Cùng một cõi đất trời vậy mà nơi này đang rực rỡ gấm hoa, đẹp như thể địa đàng, trong khi ấy nơi khác như Gaza, Ukraine… lại hiện tướng địa ngục: nhà cửa, dường xá, nhà thương, trường học, giáo đường…đã thành bình địa dưới mưa bom bão đạn. Cả một dân tộc Palestine bị vây hãm và bỏ đói, họ đang chết dần chết mòn vì đói khát, bệnh tật, đạn bom, vì sự tàn độc của con người. Tâm địa con người thật tàn độc.Mùa Thu em ơi, những hình ảnh các em bé đói khát tả tơi, đầu trần chân đất lang thang giữa những đống gạch đá xà bần. Những em bé mất hết cha mẹ, anh chị em vất vưởng trong cát bụi ngày nắng cháy, đêm rét buốt… thấy mà tan nát cõi lòng. Tâm địa con người thật tàn độc, họ hạ lệnh bắn thẳng vào nhà thương, trường học, giáo đường…Họ bắn thẳng vào nhà báo, bác sỹ, thiện nguyện viên, trẻ em, phụ nữ…Tâm địa con người thật tàn độc, họ muốn tiêu diệt cả một dân tộc để độc chiếm dải đất mà họ mới được về chia sẻ trong vòng mấy mươi năm. Em ơi mùa Thu xứ sở hoa dương (Ukraine) cũng đẹp lắm, đẹp còn hơn xứ sở Cờ Hoa, ấy vậy mà hôm nay tan nát tơi bời dưới đạn bom. Số phận nghiệt ngã của người Ukraine phải ở kề cận một đế quốc to lớn và tàn bạo. Những bạo chúa Nga đã và đang gây ra bao đau thương thống khổ cho họ. Những bạo chúa Nga đỏ đã từng hủy diệt và làm chết đói hàng triệu người Ukraine. Bạo chúa hôm nay lại tiếp tục tàn phá và giết người Ukraine. Cái dã tâm muốn chiếm đoạt và bắt người Ukraine làm chư hầu sao mà giống hệt mấy anh chệt xếng xáng đối với người Việt ta. Thế giớ này thật sự không có hòa bình, chỉ chăng là cục bộ nơi này nơi kia và ngắn hạn tạm thời trong một thời gian nào đó mà thôi. Chiến tranh liên miên chưa từng dứt, không nơi này thì nơi khác, không lúc này thì lúc khác, không lớn thì nhỏ… và người ta đánh

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 86VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠInhau với vô vàn lý do: đất đai, nguồn nước, tài sản, nhan sắc, quyền lực, danh dự, ý thức hệ, hoang tưởng…thậm chí đánh nhau để mua vui mà không cần lý do gì. Thân phận con người thật đáng thương và thảm thương, tiếng kêu đau thương vọng suốt chiều dài lịch sử loài người. Bởi vậy mà khi ngồi trong ngục tù, đức trưởng lão hòa thượng Tuệ Sỹ đã viết:Thế gian trường huyết hậnBỉnh bát lệ vô ngônEm ơi Thu sang lòng quan hoài, mặc dù thế gian này tràn đầy huyết hận, tràn đầy khổ đau nhưng trong cái khoảnh khắc vàng Thu này không cản được sự hoan hỷ trào dâng. Bọt nước trùng khơi cũng bao bận nhuộm đỏ bởi máu. Mây trời viễn xứ nhiều lần nhuộm đen bởi khói lửa đạn bom. Nhưng rồi bọt nước trùng khơi vẫn là bọt nước rong chơi muôn miền. Mây trời viễn xứ vẫn là mây trắng vô biên xứ. Hận thù, tham vọng, hoang tưởng của con người không thể làm thay đổi được, lấy cái hữu hạn để đoạt cái vô hạn là không thể. Bọt nước, mây trời là hiện tướng, tướng có tánh không. Cái tướng của bọt nước mây trời với cái tướng sắc màu Thu nào có khác gì nhau. Ngay cả cái tướng của ta và em, của muôn loài cũng thế. Tạm có đó nhưng lại là không, tuy rằng không nhưng lại hiện tướng vì hội đủ nhân duyên và rồi cũng vì nhân duyên mà lại chia lìa. Vì cái tướng này mà ta khổ với vô vàn sự hoang tưởng. Hoang tưởng cũng là không, khổ cũng là không nhưng cái tướng của khổ lại rành rành trước mắt: đói nghèo, bệnh tật, ngu dốt, tham lam, chiến tranh, tru diệt, truy sát…Tướng có tánh không. Thu vàng cũng là tướng, rực rỡ gấm hoa cũng là tướng nhưng tánh không của nó cũng như Xuân hoa hương sắc, Hạ biếc lá cành, Đông bạch tuyết trinh vậy. Tướng của Thu vàng cùng với bọt nước trùng khơi, mây trời viễn xứ cũng đồng một tánh em ơi!Lãng ThanhẤt Lăng thanh, 0925

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 87CHẲNG SUY CHẲNG BIẾNSáng nay bước ra vườn, khí trời lanh lạnh, thân thể như thể ướp trong làn hơi tuyệt diệu. Khí lạnh xông vào từng chân tơ kẽ tóc, cả người sảng khoái làm sao, chợt nhiên nhận ra: Trời đất chớm Thu.Cây lá cỏ hoa vẫn còn xanh biếc, đây đó những bông hoa sao nhái rực rỡ sắc màu, những cây anh đào dẫ lac đác vài lá vàng rơi. Anh đào là loại nhạy cảm, là kẻ báo Thu sớm nhất, thiên hạ còn tận hưởng những ngày cuối hạ thì anh đào đã báo chớm vào Thu.Những ngày mùa hạ oi bức đã qua, những cơn nắng nóng đã chấm dứt, một vài tuần nữa thôi là không còn những bộ bikini tươi sắc thắm màu trên bãi biển. Những chân dài hay sáu múi không còn khoe tấm thân nông bỏng mà sẽ khoác lên những bộ quần áo theo mùa mới.Núi rừng vẫn xanh rì, vườn nhà xanh biếc dù đất trời chớm Thu. Những pho tượng Phật nho nhỏ trong vườn an nhiên bất động mặc bốn mùa lần lượt đến đi. Những pho tượng Phật không phải là Phật, Phật không ở trong gỗ, đá, gốm sứ, ngọc, vàng… Phật chính ở hành vi, lời nói, suy nghĩ của mình. Phật với ma không là một nhưng cũng chẳng hai. Một niệm giác là Phật, một niệm mê là ma. Phật với ma hiện diện trong từng giây phút, hiện hữu cả bốn mùa. Những pho tượng Phật nho nhỏ tự tại trong ánh binh minh rạng rỡ, thanh thản trong ráng đỏ hoàng hôn, an nhiên với Xuân hoa ngát hương sắc, tịch tĩnh trong xanh biếc cây lá Hạ, từ ái trong muôn sắc vàng Thu, siêu việt trong tuyết trắng mùa Đông. Thế mà ta sanh lòng phân biệt chẻ chia, yêu ghét mùa nọ, mùa kia.Trời đất chớm Thu, khí trời mát mẻ làm cho lòng thư thái nhưng tâm tư len lỏinỗi lo: Mình sẽ ra đi sớm thôi, dù rằng mình đã từng vô tận đến đi. Đến thế nào thì đi như thế ấy. Những việc đã làm, đã nói, đã nghĩ tưởng dẫn dắt ta đi.Trời đất chớm Thu, nơi này bình yên là thế nhưng ngoài kia loạn động biết bao. Những kẻ cực hữu cầm quyền cực kỳ tham lam, sân hận, ích kỷ đang gây ra loạn động, gây đau khổ, gây bất an cho đồng loại và muôn loài. Với những kẻ chỉ có biết tiền, mọi thứ quy ra tiền thì nhân nghĩa, đạo đức, văn hóa chẳng có nghĩa lý gì! Khí trời lúc chớm Thu mát mẻ là vậy nhưng không làm sao giúp hạ hỏa cái tâm sân hận của bọn cực hữu kia!Trời đất chớm Thu, sơn hà đẹp lắm, ngay cả động vật cũng cảm nhận được. Chúng đang chuẩn bị ấu trùng cho mùa sau. Chúng đang chuẩn bị thức ăn, chỗ trú ẩn cho những tháng ngày sắp đến, trong khi ấy loài người vẫn mê muội. Cuộc chiến vô lý và tàn bạo do Nga xâm lăng Ukraine vẫn tiếp diễn. Cực hữu

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 88VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIMỹ và Do Thái đang tàn sát người Palestine, giam hãm và bỏ đói cả một dân tộc, phá hủy toàn bộ dải Gaza. Người Rohingya vẫn bị tàn sát bởi những người xưng là Phật tử ở một đất nước mà đạo Phật là quốc giáo như Miến Điện. Ở Việt Nam, Thái Lan, Lào, Campuchia…những kẻ xưng là Phật tử nhưng toàn làm việc tham lam, sân hận, si mê; làm những việc ma nhưng khoe khoang Phật sự. Những kẻ tham lam vô hạn độ, tàn hại đồng loại, tàn hại muôn loài, cây cỏ thiên nhiên… Thế mới biết Tâm tham, sân, si ghê gớm hơn mọi thứ lửa ở đời. Sống với lửa tâm như thế thì địa ngục hiện tiền chứ đâu phải chết mới đọa địa ngục. Địa ngục ngay cõi nhân gian, địa ngục ngay tâm mình. Tâm địa này một niệm thanh tịnh là Tịnh Độ, một niệm ác là địa ngục đấy thôi.Trời đất chớm Thu, chẳng mấy chốc rồi đây muôn sắc gấm hoa sẽ bừng lên, cả sơn hà sẽ khoác chiếc áo màu lộng lẫy, một góc trần gian như thể địa đàng. Mùa Thu thành Ất Lăng đẹp lắm em ơi! Nhà thiền bảo hãy nhìn nó như nó là, đừng ép thêm vào đẹp – xấu, yêu – ghét, lấy – bỏ… để rồi dính mắc (sáu căn dinh sáu trần). Nhưng mình là phàm phu tục tử thì làm sao buông được đây? Mình vẫn thấy Thu là Thu, lá là lá, là duyên hợp… nhưng rõ ràng Thu đẹp vô cùng. Bây giờ là Thu, nhưng cũng có thể đến một ngày nào đó sẽ thấy Thu không là Thu và sau cùng rốt ráo lại thấy Thu là Thu. Vô thường mà! Cả thân và tâm thay đổi trong mỗi phút giây, có thể thăng lên và cũng có thể đọa lạc tất cả phụ thuộc vào hành nghiệp của mình.Trời đất chớm Thu, cộng đồng Phật giáo Bắc truyền rộn ràng chuẩn bị cho mùa hiếu hội Vu Lan. Một lễ hội đã ăn sâu vào tâm thức bao thế hệ. Làm người ai mà không hiếu, không cứ gì Phật tử mới hiếu, mọi người đều hiếu, tuy nhiên cũng có những cá thể bất hiếu, nghịch tử cũng như ác mẫu. Đó là số ít, có thể có ân oán từ tiền kiếp, bất hiếu hay ác mẫu cũng không ngoài lý do tham lam, sân hận, si mê mà ra.Có một nhạc sỹ viết: “Mỗi mùa xuân sang mẹ tôi già thêm một tuổi…” Không cứ là xuân sang mẹ mới già thêm một tuổi, Thu sang, Đông sang hay Hạ sang cũng thế, thậm chí mẹ già đi từng tháng, từng ngày, từng mỗi phút giây trôi qua. Bản thân ta cũng thế thôi! Về luân thường đạo lý, về tình cảm mẹ con thì thương yêu, hiếu kính và có thể san sẻ cho nhau những món vật chất ở đời, nhưng còn nói về luật nhân quả, về nghiệp báo thì chịu thôi! Nghiệp mẹ mẹ mang, nghiệp con con gánh. Mẹ con có thương nhau ra rít nhưng không làm sao chia sẻ hay gánh bớt nghiệp cho nhau dù rằng cùng cộng nhiệp. Sống ở

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 89đời, gắn bó gần gũi hay xa cách cũng chỉ chừng trăm năm nhưng một khi cách ấm thì đường ai nấy đi vì nghiệp của mẹ và con đâu dễ chung đường. Thương yêu và kính trọng cha mẹ thì phụng dưỡng nhưng không thể chìu theo những sai trái. Nếu chìu những sai trái thì chính là hại cha mẹ vì điều ấy sẽ làm tăng ác nghiệp. Thương yêu, hiếu kinh cha mẹ thì làm việc thiẹn, việc làm. Về chùa dự hội hiếu cũng chỉ là một trong vô số hạnh lanh để hồi hướng phước đức cho cha mẹ, ông bà tổ tiên và cho cả muôn loài. Một niệm tâm lanh như sóng lan tỏa trong đất trời.Vu Lan hiếu hội không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn là yếu tố văn hóa, tâm linh…đã in sâu vào tâm thức mọi người, người khác đức tin cũng biết đến. Hình tượng ngài Mục Kiền Liên trở thành tấm gương tiêu biểu cho chữ hiếu. Không chỉ người Phật tử Việt Nam mới biết đến ngài mà Phật tử người Hoa, Hàn, Nhật… cũng biết, cũng rất tôn sùng mà mến mộ. Hình tượng ngài Mục Kiền Liên rất gần gũi và phổ biến trong văn hóa của các nước Á Đông. Vì hành trạng của ngài, tạo tác nghệ thuật hình tượng của ngài khá giống với ngài Địa Tạng Bồ Tát nên có không ít Phật tử sơ cơ không phân biệt được đâu là ngài Địa Tạng đâu là ngài Mục Kiền Liên.Mùa Thu đang đến, mùa Thu sẽ qua, mẹ già hơn một tuổi. Mùa Thu không đến không đi thì mẹ vẫn cứ già hơn. Con thương mẹ hay không thương mẹ thì mẹ vẫn cứ già theo tháng năm, biết làm sao được bây giờ vì đó là luật vô thường. Kinh Kim Cang có câu “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng” kia mà. Duyên đã tụ thì phải tán, đã sanh thì phải diệt. Đã có thân thì phải già, bệnh, tử! Mẹ ơi, con thương mẹ nhưng bất lực khi thấy mẹ già, bệnh… ngay bản thân con cũng vậy mẹ ơi!Mẹ là Phật đầu tiên, mẹ là Phật tại gia, mẹ là Phật trong tâm tưởng mọi người con… Phật này là Phật tánh vì mẹ chưa chứng ngộ, chưa đắc tam thân, tứ trí, ngũ nhãn, lục thông. Vì mẹ vẫn còn trong sanh tử luân hồi. Vì mẹ và con vẫn còn ràng buộc với nhau trong nhiều kiếp luân hồi, không chỉ quá khứ và hiện tại mà ngay cả tương lai khi mà mẹ và con chưa liễu sanh thoát tử.Trời đất chớm Thu, con nhớ mẹ. Thu có đến có đi, có sơ Thu, trọng Thu, Vãn Thu… nhưng lòng con thương nhớ mẹ thì chẳng suy, chẳng biến bao giờ.Tiểu Lục Thần PhongẤt Lăng thanh, 0825

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 90VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠICHỚM THUSơ đầu đẫm lá xanh câyKhí lành lạnh ngấm màu mây ngút ngànNào hay trong ấy ẩn tàngMột mai đến hẹn sắc vàng lại lên Nỗi niềm chất chứa không tên Gấm hoa rực rỡ mông mênh tình đờiÙn lên bát ngát đất trờiVàng gieo vô tận xướng lời thiết tha Người đi cách nước non nhàNgười về xứ sở biết là về đâu?Người từ biền biệt bao lâuNgười tương tư giữa sắc màu vô ngôn Biếc xanh lăng lắc tâm hồn Vàng hoe nhan sắc đổ dồn một phương Từ khi lạc giữa cung đườngMấy mùa em hỡi như dường chưa quaTiểu Lục Thần Phong Ất Lăng thành, 0925

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 91EM ĐỪNG HỎI Đời có những gã đàn ông câm nínLặng thinh Nhưng cái nhìn trìu mến Chẳng mở miệng raChỉ âm thầm bày tỏ bằng việc làm thế thôiLưu giữ trong tim ngôn lời Dù vẫn biết câu: “Con gái yêu bằng tai con trai yêu bằng mắt”Những gã đàn ông không biết ăn nói làm sao!Không được nghe lời tình tứ kể cũng thiệt thòi Nếu tinh ý sẽ nhận được ngọt ngào kiểu khác Em đừng hỏi vì sao hắn ta không nóiMột lời yêu có khó chi đâuThiên hạ vẫn đầu môi chót lưỡi Khổ thân em yêu phải gã khù khờ Gã nhà quê không biết làm màu hay ra vẻ Thì thôi thế cứ nhìn nhau em nhé!Mình cầm tay đi suốt cuộc đời Em chớ hỏi làm chi cho rắc rốiLời nói theo gió bay đi mất thôiChỉ cái nhìn luôn còn lưu lạiGiữa lưng trời không dấu vết chim bay qua Nhưng em thấyVà ai cũng biếtĐời có những gã trông lạnh lùng Lại nồng nàn tình chung Chính hắn taGã nhà quê Chưa từng làm màu hay ra vẻ Tiểu Lục Thần Phong Ất Lăng thanh, 0925

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 92VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIMÙA LÊN LỘNG LẪY Nắng vàng pha mắt biếc xanhGấm hoa cẩm tú long lanh đất trờiBồng bềnh bọt nước trùng khơiMùa lên lộng lẫy cõi người mộng mơ Đam mê từ thuở tình cờ Thời gian lãng đãng đến giờ chưa tanChao ơi, rực rỡ địa đàng Mình say túy lúy vì nhan sắc này Muôn màu nhuộm thắm rừng câyXạc xào vàng ruộm gót giày nhẹ êm Bí ngô ngộ nghĩnh ngoài thềm Nõn nà trinh bạch nửa đêm hoa quỳnh Lãng ThanhẤt Lăng thành, 0925

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 93NGHỊCH ĐẠO Tô lòe loẹt thếp vàng son pho tượng Xây cung đình gác tía dựng điện đường Mở tiệc lớn hỉ hả đón ma vương Kết bè đảng thời nhiễu nhương loạn pháp Tâm mê muội chấp lầu đài bảo thápDu hí hành rầm rộ khắp nơi nơi Khoác cà sa dấm dúi việc ăn chơi Lại cao giọng dạy chuyện đời bao biện Phất cờ xí màu mè mê phô diễn Lên tòa cao nói bá láp quàng xiên Phò chính trị xu phụ đám quan viên Hồng tăng xàm nặng chướng duyên nghịch đạoLừa kẻ ngu dối gạt người thông thạoCô lập ai giữ đúng giáo pháp thầy Quả mai kia ắt chẳng chóng thì chầy Tội nghiệt ấy biết tháng ngày nào hết Tiểu Lục Thần Phong Ất Lăng thanh, 0925

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 94VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠINGỬA NGANG ĐẠO LÝ Quỷ quờ quạng rú gào rung chuyển đấtSằng sặc cười gióng trống phất cờ lên Phun ra toàn âm mưu thuyết không tên Cơn động cỡn càng ngông nghênh hung hãn Mặt đỏ khé máu đàn bà có thángChụp mũ người tàn độc những dối gian Đông rồi Tây, giờ một giuộc y chang Nhân thế thảm tàn ngửa ngang đạo lý Những chủ nghĩa tận cuồng điên dân túy Bọn hàm hồ lý luận thuyết lâm li Quyền con người chúng cướp đoạt mất điLợi ích nhóm có kể gì danh dựThuyết âm mưu nay trở thành mực thướcĐấu tố người quỷ đặt cược máu xương Càng hung bạo lại càng dễ lên hương Đẩy người dân vào con đường hôn ám Tiểu Lục Thần PhongẤt Lăng thanh, 0925

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 95EM RA ĐI Mùa ThuNhững cây hoa anh đào sau sân nhà tôi đã rụng hết lá để nhô ra những cành xương xẩu - chông chênh - trơ trọi. Mới đây thôi, khi mùa thu đến, mỗi sáng tôi đều phải ra sân sau quét lá, những chiếc lá úa màu teo tóp nằm buồn bã trên nền đất thấy mà tội nghiệp; chúng không còn màu xanh tươi, chúng không còn sức để bám víu vào cành nên chi với chỉ một cơn gió nhẹ thoảng qua là chúng lả tả cuốn theo chiều gió.Hình ảnh mùa thu hình như ở nơi đâu cũng vậy. Nó ảm đạm đủ để gieo vào lòng người một nỗi buồn vô cớ. Một người dù cho có lạc quan yêu đời cách mấy mà đứng trước khung cảnh mùa thu, nhìn những chiếc lá rơi thì cũng có lúc cũng phải chạnh lòng một cách vu vơ…buồn như một người làm thơ dạo tiền chiến là Xuân Diệu đã viết “tôi buồn không biết làm sao tôi buồn”.Mùa thu đã đi vào dòng văn học của nhân loại từ đông sang tây, từ cổ chí kim. Vô số thơ văn nói về mùa thu, tả về mùa thu với bao tâm trạng khắc khoải của tâm tư người viết. Năm trước tôi cũng có viết một bài nói về mùa thu và không quên nhắc tới những nhà thơ Việt Nam với những bài thơ thu đã in đậm vào lòng người của nhiều thế hệ Việt Nam. Năm nay không đề cập đến những bài thơ nói về mùa thu nữa mà viết về một bài hát có dáng dấp mùa thu…Tôi vẫn còn nhiều hệ lụy với mớ ngôn ngữ nói về mùa thu qua những lời thơ tiếng nhạc. Vậy nên, đã từ lâu rồi, mỗi lần có những cơn gió heo may thổi về từ phương bắc là tôi biết mùa thu đã đến và tự mình nhắc nhở bằng câu hát “Em ra đi mùa thu, mùa thu không trở lại. Em ra đi mùa thu, sương mờ giăng âm u…Em ra đi mùa thu, mùa thu không còn nữa. Đếm lá úa mùa thu, đo sầu ngập tim tôi…”. Tác giả bài hát “Em Ra Đi Mùa Thu” của nhạc sĩ Phạm Trọng Cầu, ông này có thời gian ở ngay trong lòng thành phố Paris nên chẳng xa lạ gì với vườn Luxembourg, nơi đã đem bao nhiêu nguồn cảm hứng không những cho người bản xứ và cả cho những ai có cơ hội đến thủ đô ánh sáng và đã một lần – dù một lần ghé thăm vườn Luxembourg. Không hiểu những lời than oán trong bài hát là chính tâm trạng của tác giả hay là những lời “than vay khóc mướn” cho một mối tình của thiên hạ chỉ còn lảng vảng trong đám sương mù nơi vườn hoa cỏ và chập chờn trôi theo dòng nước sông Seine?Lời ca có những câu tiếp: “Ngày em đi…nghe chơi vơi não nề, qua vườn Luxembourg. Sương rơi trên phố mờ, buồn này ai có mua…Từ chia ly, nghe

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 96VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIrơi bao lá vàng, ngập ngừng nước sông Seine. Mưa rơi trên phím đàn…chừng nào cho tôi quên…”. Tôi nghĩ có lẽ tác giả đã có một mối tình với một em tóc vàng (hoặc một em tóc đen) nào đó ở kinh thành Paris và rồi ghế đá công viên giờ đây chỉ còn một mình chàng ngồi ngắm lá thu rơi…em đã ra đi…chẳng bao giờ trở lại.Hình như chàng nghệ sĩ đã có một mối tình…nhưng chàng không có một lời nào mô tả - dù chỉ một mảng nhỏ hạnh phúc hay một khoảnh khắc yêu đương mà chỉ ghi một dấu ấn thời gian vô định “Hôm em ra đi mùa thu, mùa thu không trở lại…”. Hôm của định mệnh! Hôm của ngày tháng trước, Hôm của năm tháng trước hay là Hôm của tiền kiếp nhân duyên? Cuộc chia ly nào mà không chòng chành những giọt nước mắt dù là nước mắt của người đi hay nước mắt của người ở lại. Đã đến lúc chàng nghệ sĩ không thể nào che dấu mãi tâm trạng “thất tình” của mình để rồi thốt lên “Lá úa khóc người đi, sương mờ giăng lên mi…”. Lá khóc hay là người ngồi trong công viên khóc? Hay lá khóc cùng người? Lá lìa cành lá khóc. Người lìa người…người khóc. “Sương mờ giăng đôi mi” hay nước mắt đã biến thành một màn sương mờ mờ ảo ảo…Bài hát của Phạm Trọng Cầu kết thúc: “Em ra đi mùa thu, mùa lá rơi ngập ngừng. Đếm lá úa sầu lên, bao giờ cho tôi quên…”. Dù muốn dù không thì “em cũng đã ra đi”. Không còn gì để níu kéo. Thời gian từ cái “Hôm” nào đó cũng đã thành dĩ vãng chất chồng những lá úa, những chiếc lá định mệnh đã cắm sâu vào trái tim. Quên ư? Biết đến bao giờ…. Có một lần tôi ghé đến kinh thành Paris và đến vườn Luxembourg vào một buổi chiều bầu trời u ám. Tôi lang thang dưới hai hàng cây cây xanh không một bóng người. Những chiếc ghế chong chanh nằm ven hai bên lối đi trải rộng trước mắt. Mùa này lá chưa rụng nên chẳng có ai đến khóc cho mùa thulá rụng như bài hát em ra đi mùa thu, mùa thu không trở lại…Phong Châu

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 97Mẹ Chồng…Diễm Châu (Cát Đơn Sa)Mẹ chồng của Kiều năm nay đã năm mươi bảy cái xuân xanh, có cháu nội ngoại đầy đủ, nhưng thật là dị người! Khác với những người cùng tầm lứa, bà Thy tính tình bốc đồng, và nhìn còn khá trẻ. Bà có một vóc dáng ôm ốm, mái tóc thướt tha dài chấm ngang lưng, đặc biệt là làn da trắng nõn nà, ngoài ra bà không hề có chút nào nhu mì đoan trang trong cung cách, mà sống buông thả cuộc đời một cách bừa bãi… Nhiều chàng trai đã “sa vào lưới tình”! cung phụng tiền bạc cho bà ăn chơi vui thú bên ngoài, nhất là trong thời gian mới cặp kè thì cả hai cùng mê đắm gỡ không ra!Cuộc đời của bà Thy nếu không nói ra, thì cũng có một số lớn biết bà đã vài đời chồng, còn nhân tình nhân ngải thì nhiều đếm không xuể! Bà coi đó là lạc thú ở đời, không bao giờ hối hận hay áy náy lương tâm khi nhìn lại chặng đường mình đã đi qua! Chính Kiều từ khi lấy chồng đến nay, cũng tận tai nghe bà khoe khoang về những “người tình” cả chục lần thay đổi!Theo chồng kể lại mối tình thứ nhất của bà là tình học trò, hai người cùng trường lớp, ông chính là cha chồng của Kiều tính tình rất hiền lành, trước đó lúc nào cũng chiều vợ, không phản đối mẹ chồng bất cứ chuyện gì. Họ lấy nhau, bình thường như bao người khác. Sau khi có hai mặt con, trong một buổi đi uống cà phê với bè bạn, gặp anh thứ hai có tướng người hùng tán tỉnh, bà Thy chịu đèn ngay, và nhất định ly dị chồng để lấy anh nầy. Chồng Kiều kể:-Ba anh không chịu, vì lúc đó hai đứa con còn nhỏ, mới có sáu bảy tuổi… nhưng khi gặp ông bồ của mẹ đón đường đe dọa vài câu, thì bắt buộc ông phải thay đổi ý định, chịu ký tên vào đơn ly dị và giấy hôn thú được xé dễ dàng. -Ổng làm gì mà ba sợ?-Ổng dọa bắt cóc hành hung hai chị em anh. Không những chịu ly hôn, bố anh còn đòi nuôi hai đứa con, để cho mẹ có thì giờ mà bay bướm.-Mẹ anh không thương con sao?Chồng Kiều mỉm cười:-Bà là mẹ anh nhưng thuộc dạng người ích kỷ, không thương ai hết ngoài chính bản thân mình. Có một lần ba kể bà đề nghị cho hai chị em anh để ông bà bác nuôi vì gia đình ông bác giàu mà không có con, nhưng ông bác đó ở xa ngàn dặm… ba anh phải tranh đấu lắm mới giữ được tụi anh ở nhà, vì ông bác hứa sẽ cho ba má số tiền lớn nếu cho con! Cũng may là ông bác thuộc bên gia

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 98VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIđình ba, nếu bên mẹ là chắc tiêu rồi! Lắc đầu ngán ngẫm khi nghe chồng nói! Mẹ chồng của Kiều có vẻ là một bà mẹ hư đốn trong đời!-Ba chịu ký tên ly dị, làm như thế vì biết nếu mẹ lấy tên đó có thì giờ ăn chơi, la cà ngoài đường, chắc chắn sẽ gặp những tay đào hoa khác, thì trước sau gì trái tim mẹ cũng thay đổi, tên nầy sớm muộn cũng sẽ bị đá ra rìa… có nghĩa là mẹ anh không yêu ai thật dạ bao giờ, yêu đó rồi chán đó, ai đào hoa hào nhoáng, có tiền hay có lợi cho bà trong toan tính gì đó là bà bỏ người cũ, nhào vô cặp kè người mới ngay! Ba anh muốn tên phá đám biết mùi bị vợ bỏ! Quả thật ở với nhau không lâu, trong khi chồng cũ cái gì cũng chiều chuộng gật đầu, thì ông chồng mới ăn nói hùng hổ, thường xuyên quát nạt vang nhà, bà bắt đầu chống đối bằng cách rủ rê bạn bè đi chơi ngoài đường nhiều hơn. Trước khi ở với nhau, mẹ anh đã có nói bà không biết làm gì cả, chỉ thích ăn rồi đi chơi, nếu chịu đều đó, bà mới lấy. -Bà khôn quá há.-Khôn cái gì. Đàn bà hư đốn như vậy, chỉ có người ngu mới ưng.-Mẹ anh đó nha!-Mẹ thì không phải cái gì cũng đúng! Anh nói ra là để em biết mà đừng có nghe bà xúi dại. Còn nhớ chuyện lần trước không?Kiều làm sao mà quên cho được! Ngày đó sinh nhật bà, Kiều nghe bà mời đi dự ở một nhà hàng ăn chơi trên phố. Bà nhắn:-Con đi một mình thôi.-Ủa, rồi chồng con sao mẹ? Anh cũng muốn mừng sinh nhật mẹ mà.-Không cần, mẹ chỉ mời phụ nữ thôi, không có đàn ông đi kèm.-Nhưng mình là người trong nhà, con đi một mình biết nói sao với chồng con?-Kệ cha nó. Đi chút xíu mà làm gì dữ vậy! Nhớ mặc đồ cho xếch xy, hở ngực, hở bụng một chút nghe. Ở đây toàn là mấy ông độc thân không đó!-Mấy ông độc thân? -Ừ, lâu lâu vui chơi một bữa có mòn mỏi gì đâu!Trời đất! Quan niệm của bà mẹ chồng là vậy! Chồng Kiều khi nghe chuyện nầy, đã bực tức cấm không cho vợ trả lời phôn của mẹ nữa! cũng chẳng thèm gởi quà sinh nhật hay gọi để chúc mừng bà một câu! Ba chồng thì căn dặn con trai:-Con cẩn thận, coi chừng bả dạy hư vợ con đó!

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 99Thật là oan gia! Người ta nói “dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về”, nhưng ông chồng thứ hai đã quen nết vợ như vậy, dạy được gì nữa! Chuyện gì đến sẽ đến. Môt ngày bà Thy vừa về đến nhà, hai vợ chồng gây nhau:-Em đi đâu mà anh không thấy mặt hai bữa nay?-Đi chơi với bạn.-Chơi cái gì thì cũng phải về nhà ban đêm chứ! Hay lại đi ngủ với thằng nào?-Ừ đó, anh mà nói vậy thì hết ở với nhau được rồi! Tui đi luôn, không về đây nữa!Bà Thy mừng khi ông chồng đổ ghè ghen tương, ông ta càng gây là có cớ cho bà xách quần áo theo gã Việt Kiều mới gặp, hào hoa phong nhã lắm tiền, mà bà chưa nghĩ ra cách làm sao có cớ bỏ chồng để đi chơi cho phỉ! Rồi làm như giận lắm, bà Thy đùng đùng thu xếp quần áo, không quên lấy hết mớ nữ trang vòng vàng tiền riêng của mình đi một nước, trong lúc ông chồng tuy tức tối nhưng không giữ lại, vì cũng đã biết tính khí của bà vợ. Ông ta tin chắc rằng vợ không về nhà ngủ là vì có bồ khác! Vì nếu chẳng may có xảy ra chuyện gì, thì cái phôn bên mình sao không gọi báo! Bà ta đã thay lòng đổi dạ rồi! Nhiều lần như vậy chứ đây không phải lần đầu!Mà thật lạ, khi thấy vợ xách valy ra đi, ông ta tuy tự ái nhưng sau đó lại thở phào nhẹ nhõm! Từ ngày ăn ở với nhau, vợ ông chẳng biết lo lắng một cái gì trong nhà! Không biết nấu ăn đã đành, mà dọn nhà rửa chén giặt đồ cũng không! chỉ biết ăn chơi ngoài đường và ôm chồng nằm trên giường vui thú ái ân là nhiều kinh nghiệm, sau đó thì cơm hàng cháo chợ… nhưng cứ vậy mãi rồi cũng chán! Trong đời sống phu thê hàng ngày, lấy phải vợ kiểu đó, thì thà đi “ăn bánh trả tiền” còn sướng hơn!Cả hai người như thoát nợ nhau, chẳng ai buồn bả gì cả! Bà Thy đến với anh Việt Kiều hào hoa có chiếc ví cộm tiền đô bên trong. Ông chồng vừa bị vợ bỏ thì khoan khoái leo lên giường thở phào nhẹ nhõm, như trút bỏ được gánh nặng lâu nay, lòng thầm cám ơn thằng cha Việt Kiều ngu ngốc nào đó vừa chui đầu vào rọ thế chỗ cho ông, và cầu mong bà ta đừng có trở về là phiền lắm lắm!Nhưng cũng may là bà Thy không bao giờ làm thế, vì tính bà không thích “xài lại đồ đã xài”! Đến với ông bồ thứ ba, bà Thy ra sức o bế anh ta hết lòng, vì nghĩ rằng Việt Kiều cần mơn trớn hơn những anh trong nước. Điều nầy không hẳn là sai, nhưng tùy theo sự suy nghĩ của từng cá nhân! Và cái gì cũng thế, chuyện trai gái đắm đuối nhau chỉ là lúc ban đầu, lâu ngày thì trở thành cũ, rồi nhàm. Từ sau khi dứt ông bồ thứ ba, bà Thy đã công khai cặp không biết bao

TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 100VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠInhiêu ông mà kể! không thể nhớ nổi! Gia đình chồng của Kiều mỗi lần ai đó tình cờ nhắc đến tên bà Thy, là họ cảm thấy bị bỉ mặt với bà con bạn bè, ai nấy nhìn nhau trơ ra ngượng ngập, lắc đầu!Chị chồng của Kiều lâu lâu cũng muốn đưa hai con đến thăm bà ngoại, để xem bà sống thế nào! gặp lúc bà không có nhân tình, thì bà bắt cô phải đưa đi ăn, đi shopping, mua thứ nầy thứ nọ để cô thanh toán hoá đơn. Chưa bao giờ bà biết nấu một món gì đó để mời con và cháu. Tới giờ cơm, đứa nào đói thì tự lục đồ mà ăn, khi thì cơm nguội, đa phần là mì gói làm chuẩn... bà thấy như vậy là tử tế lắm rồi!-Tụi nó muốn thì tự nấu mì gói hay phở gói mà ăn.Còn bà, bà cũng sai con làm cho mình một tô, bưng ra phòng khách cho bà vừa ăn vừa coi phim bộ, chẳng đợi chờ con cháu cùng ăn cho vui. Đã thế, đứa cháu nào tỏ ra “năng động” chạy nhảy một chút là bị bà hét lên, la mắng ào ào, chỉ tay vào mặt đe dọa khiến chúng nó khiếp sợ. Thế nên mấy đứa cháu nó đâu có yêu bà, nhắc đến bà ngoại là chúng lắc đầu ngầy nguậy, khi nào bà trách móc dữ lắm, thì ba má nó mới gắng gượng năn nỉ chúng ghé qua một chút, cho bà khỏi nhiếc! Nhưng khốn thay, có lần bà Thy đến nhà Kiều, trong lúc chồng không có nhà. Bà vào bếp than đói bụng, ra lệnh cho Kiều:-Lấy miếng bò bít tết mềm nhất chiên cháy bên ngoài sống bên trong cho mẹ.-Dạ, thịt bò còn đông đá, mẹ ăn thứ khác được không? Con có sẵn bánh cuốn mới làm đây.Bà gắt lên:-Đông đá thì xả đá ra, có khó gì! Tao đang thèm thịt bò, không ăn thứ khác được.-Dạ, nếu vậy mẹ chờ một chút.-Làm mau mau, nhớ chiên khoai cho dòn nghe chưa, đói lắm rồi!Kiều vừa hầu mẹ chồng vừa nổi sùng trong bụng! Nhớ đến mẹ ruột của nàng không bao giờ “cà chớn” như vậy. Mỗi lần gặp con cháu, bà mừng rỡ lao vào bếp nấu hết thứ nọ đến thứ kia, giúp con nấu nướng, rửa bát, dọn nhà, cả đưa cháu đi “shopping” mua những món đồ chơi ngộ nghĩnh, ôm cháu ấp ủ với những lời yêu thương ngọt ngào. Con của Kiều mới có một tuổi mà đã biết yêu qúy bà ngoại, còn bà nội chúng mà vừa đến gần, là không hiểu sao con bé nhăn mặt khóc ré lên, khiến cho bà thêm bực:-Tao có ăn thịt ăn cá gì đâu mà mày khóc dữ vậy, con quỷ nhỏ!