TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 351Don’t Hurry, WinterOne late autumn day five years ago, when winter hesitated at the doorstep, I wrote the poem \"Don’t Hurry, Winter.\"Don’t Hurry, WinterLeaves fall from branchesAutumn has slipped awayWinter’s sorrow approachesMy soul feels so forlornOh Winter, slow downI’m still sitting hereBy the shallow streamListening to the gentle flow of the eveningClouds drift aimlesslyAutumn’s sadness lingersThe sky soft and sereneI sit waiting for the nightIn the distance, a bell tollsIts sound echoes with sorrowA lone birdLooking around, searchingAutumn doesn’t want to leaveWinter rushes in with sadnessI sit waiting for the rainListening to the playful breeze….Pham Phan Lang2/12/2020
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 352VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIThe poem \"Don’t Hurry, Winter\" was lovingly set to music by composer Mai Hoai Thu, transforming it into a song rich in depth and emotion. The piece was beautifully performed by singer Dong Nguyen, whose heartfelt voice conveys both passion and tenderness.https://www.youtube.com/watch?v=5A-UBpBBZ4Q&list=PLPjETWb5itx5LFgdN-CQQdStGZingioQ&index=21This same poem, with the soulful Blues melody of composer Mai Hoai Thu, was later performed by singer Nhat Chi Mai. Her rendition, enhanced by gentle harmonies at the end of each stanza, creates a uniquely ethereal and mesmerizing listening experience.https://www.youtube.com/watch?v=StJpPQi-B8Y&list=PLPjETWb5itx5LFgdN-CQQdStGZingioQ&index=16I would like to express my heartfelt gratitude to composer Mai HoaiThu, singer Dong Nguyen, and singer Nhat Chi Mai for breathing life into this modest poem with their extraordinary melodies and voices, helping
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 353ĐIỀU THƠ KHÔNG THỂ GỌI TÊN em về trong tiếng chìa vôi màu thương yêu chọn vườn tôi mọc mầm nắng xa, ngày đã hương cầm mưa gieo từng nụ say thầm cõi quên điều thơ không thể gọi tên đằm trong sóng nhớ độ bền tích phân yêu người, dìm hết độ ngân buồng tim cằn cỗi vào thân nhiệt mùa trót xanh vì những câu đùa màu vô ưu cũng thêu thùa dặm lăn đã đành bóng nhớ di căn ngọt mơ ngày cội ăn năn trổ bền điều thơ không thể gọi tên sầu vô ngôn trổ nhàu trên ngọn mùtôi từng vay vốn mùa thu đầu tư di sản đặc thù của đêm nỗi buồn lồng tiếng rất êm niềm vui đài các bên thềm chiêm bao ánh trăng vấp bậu cửa, nhào nguyệt thầm khúc xạ hư hao bậc thềm mắt chiều ngộ nhận chân đêm hoàng hôn mất chức năng kềm trăng lên điều thơ không thể gọi tên buồn vui dìu dắt nhau trên nẻo tình mưa chiều ướt ngọn bình minh áo qua phố hẹn, lập trình gió xa…Houston September,06 , 2025Đặng Toản BTT
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 354VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIGÁNH CHIỀU QUA NHỮNG CỰ LY gánh chiều qua những cự lyDẫu xanh, con chữ dậy thì gian truân Gánh chiều qua cự ly Xuân Hoa gầy nghiêng gió , cánh nhuần nhị lay Gánh chiều qua cự ly say Áo khăn xộc xệch, nón giày tả tơi Gánh chiều qua cự ly vơi Mắt chiều hun hút, à ơi nắng thềmGánh chiều qua cự ly đêm Màu môi ký ức ru mềm bóng khuya Gánh chiều qua cự ly chia Đánh rơi trong mộng đôi hia bảy màu Rót chiều vào cự ly nhau Chiều xanh tự thuở vàng thau đong đầy Đếm chiều lẻ bến sông nầyChợt nghe rộn rã vui vầy phố xaGánh chiều qua miệt phôi pha Nhớ trăng tự thuở hiên nhà tóc buôngGánh chiều qua cự ly vuông Sần sùi góc cạnh, hồi chuông đổ mòn Gánh chiều qua cự ly trònVòng quay cố định, mất còn đối ngôiGánh chiều qua cự ly tôi Bài thơ ngập mặn, bờ môi riêng mềm Laser CNC Houston Đặng Toản
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 355Đồi CHARLIE 50 năm sauAnh quỳ lau lệ biên cươngMới hay vó ngựa cuộc trường chinh băngQua vùng thuốc súng còn hăngNhìn dòng máu chảy cùng trăng hạ huyềnBao người nằm với lời nguyềnTử Nam- Sinh Bắc vượt xuyên núi dàiNgười trai Nam, đuối oằn vaiGánh nghiêng xã tắc, nhạt phai má đàoKẻ sống sót, chẳng thở phàoChiến tranh chấm dứt lâm vào cùm gôngĐể quê chừ được hóa rồngThăng thiên cạnh lưỡi bò hồng, biển xanhMẹ ngồi đơm mãi cơm canhChờ bao thập kỷ mà anh đi hoàiCó người lên núi trồng khoaiBạt giăng hố tử thần, ngoài bãi sươngHầm chỉ huy trộn thịt xươngAnh và đồng đội tử thương một ngàyCHARLIE ơi, mắt xè cayMáu xương hòa quyện, đồi này linh thiêngCHARLIE ơi, mỏm đồi nghiêngMáy quay góc chết nào riêng một ngườiMôi hờn chín suối ngậm cườiMáu xanh thắm cỏ, đỏ tươi hoa nầyCHARLIe ơi, nỗi buồn vâyBài ca cũ lệ hốt đầy poncho !Houston VU LAN 2022Đặng Toản
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 356VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠILẠC LOÀI TRỔ THƠM lang thang một chút thị thành gói vui Kim Trọng mong manh trả Kiều vòng tay đứng trước cửa chiều thấy đêm khoác áo mĩ miều lung linhmột màu phố biếc rộng rinh thắp nghiêng ảo ảnh, lộ trình đam mê tóc xanh rơi chạm câu thề trên dòng hạ chí, trôi về lập đông biển là nỗi nhớ mênh môngnúi xa chọn một chiều giông ủ buồn tuổi thơ và cánh chuồn chuồn lập trang dữ liệu đầu nguồn chiêm bao quê hương, vùng nhớ hư hao dán trong lòng phố tiếng rao đêm gầy khóc rêm ngày én xa bầy cười buồn bước chệch vũng lầy cải trang ngày ly hương, lệ đôi hàng chùm khăn gói lịm, hành trang giã từ bước chào quê mới trầm tư tình quê , còn phút nhàn cư nhớ thừa Gen niềm vui đã chủng ngừa nhịp phiên buồn gõ nhặt thưa mõ lòng cầm tay chuông nhớ dự phòng kiếp làm thơ, phận hát rong mệt nhoài …từ biên độ nhớ nguôi ngoai quà thơ trao, đoá lạc loài… trổ thơm 22/10/ 2025Đặng Toản
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 357LÓT CHIỀU CHO Ổ MÂY BAY lót chiều cho ổ mây bay đêm u hoài bước qua ngày chênh vênh gõ ngày trên phím lênh đênh vừa lau khô giọt buồn tênh đã chiều em đong, lưng đấu mĩ miều trút vào thúng khổ, lẫn nhiều vị đêm áo mùa, sương khoác êm đềm màu đông vừa trổ tuyết mềm đôi cơn anh ngồi khắc họa cô đơn trên từng lóng nhớ gầy trơn ruột mùa vùng chiêm bao vẽ đạo bùa lôi miền ký ức chực ùa vào đêm màu trăng khuya đã xanh thêmcó vì sao lạc qua thềm tháng năm múc câu hò tưới xa xăm lặng nghe mưa trút lạnh căm giọt ngày Lót chiều cho ổ mây bay nắng không lường được độ say của rừng gác thơ, cửa dán kín bưng khối sầu tăng trọng không ngừng , chơi vơi thẳm xa ngọn gió đùa lơi chừng như con nước ngàn khơi lập trình Đặng ToảnTexas ngày 13/12/2025
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 358VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠINHOÀ XA MỘT ÁNG THUtôi chiều như một que diêmem đêm như một vùng chiêm trũng mùaMắt long lanh dán đạo bùamôi tầm Xuân đã thêu thùa cuộc vuidốc đời lo đạp lui cuixích mòn,đĩa lệch tới lui mệt nhoàidễ chừng xe cọng lạc loàimà đan chiếc rổ nguôi ngoai đựng vàotôi gầy như cọng chiêm baochừng nghe nỗi nhớ nghẹn ngào đổi ngôingười về vun quén đôi môingọt vùng đêm, chẳng còn tôi dự phầnlệ vùi báo đáp thiên ânnhật thưa bầy quạ vỗ rân cánh thềmbài ca tịnh hạnh của đêmbỏ quên một tiếng ru mềm phía sauvớt ngày Ngâu, rịt cơn đauquay lưng về phía mưa mau dặm bàyđắp chiều lên một bàn taycánh chim lao khỏi đường bay cửa rừnggọi chiều mà sóng quay lưngcưỡi lên đọt nắng đã từng đặt tênchiều nghiêng về tiếng vọng bềnnhoà xa một áng thu rền buổi ngâuHouston TexasMừng 7/7 Âm lịch năm ẤT TỴĐặng Toản29/8/2025Viết bên máy laser CNC
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 359NỐT LẶNG ĐONG ĐẦYanh viết bài thơ với công suất chiềudự án nhớ đã đan màu mô phỏngvùng áp thấp của mùa quên lạnh cóngtưới một câu hò ướt phía sau lưngTừng nhát chổi xanh xua ngày di độngchở một vùng em về phía tương tưmiền nghi hoặc nới dây lưng áo rộngnhững nụ hôn sâu vừa mới nhiễm từthu thả gió trong nắng gầy đông bắccướp một bài thơ trong túi áo anhrồi gió chao nghiêng một màu quên lãngcuối một triền thơ vừa mới cựa mìnhtrong nếp gấp thơ, muộn phiền đi vắngrót vợi nỗi buồn ấm phía lo toanđêm nằm mộng thấy câu thề leo dốcdộng mạnh nỗi sầu vách núi kêu oanđời ửng màu buồn thiên vị cơn dôngcùng ngồi đợi giữa hành lang duyên nợnhật nguyệt chiếu xanh, vàng màu đi, ởsóng của chiều đem đổ lại trên sôngdòng sông phố chảy xuyên vào tâm khảmbuổi hẹn hò, gót gõ nhịp thơ ngâyvà nỗi nhớ hơn một lần rơi chạmmắt người thương, một nốt lặng đong đầyHouston ngày 16/9/2025Viết bên máy laser CNCĐặng Toản
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 360VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIÔ HAY! BUỒN ĐÃ RỤNG XANH QUAN HÀ nâng chùm kỷ niệm úa nhàu khơi dòng ký ức chảy làu thông hơn rộng chiều xếp củi cô đơn chừng nhen bếp nhớ dặn hờn dỗi im này em bóng nắng đã chìm tôi con vạc nhỏ bay tìm cội khuya này em màu nắng đã chia con cò mổ vụn trăng bìa ruộng thơm này em mùa chỉ còn rơm thóc đong trả nợ nồi cơm ghế buồn hôm qua có cánh chuồn chuồn chấm đuôi mương nhỏ đẻ nguồn nước trong tôi không hề sợ thương vong khi trao tim trọn vào lòng tay em nhưng kìa em hãy nhìn xem trái tim tôi đập nhịp lem luốc trầy tôi ăn theo mùa đông gầy gom heo may trả cho bầy nhạn xa bước ngày chạm trán bao la cội tương tư nẩy mượt tha thiết cành chiều bòn củi nhớ nấu canh Ô hay! Buồn đã rụng xanh quan hà Viết bên máy laser CNCĐặng Toản BTT Houston October 17&18 th/2024
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 361Nhận lời mời của nhà văn Diệm Trân, LML đã đến đọc thơ trong buổi tiệc mừng Giáng Sinh, 19.12.2025, tại tư gia của nữ sĩ, trước những thực khách toàn là người Mỹ bản địa.Những bài thơ, đã được nữ sĩ dịch sang tiếng Anh. Mỗi bài thơ, bản tiếng Anh được nữ sĩ giới thiệu trước, sau đến thi sĩ đọc và diễn xuất.Gã, son-in-law của bà nói rằng: nghe đọc những bài thơ, gã đã khóc.Bốn bài thơ được giới thiệu trong tiệc Giáng Sinh 19.12.2025.HỨA.- Anh hứa,Sẽ không tiêu của em một đồng xu nào,Những đồng nhọc nhằn, chắt chiu, góp gom,Nhưng anh sẽ rộng rãi tiêu đời em,Như đời anh, anh cho em phóng tay thỏa thích.Anh hứa,Sẽ không cầm tay em bao giờ,Sợ chạm phải điều linh thiêng, kỳ diệu,Nhưng anh sẽ bóp nát trái tim của em,Vì anh nghĩ, anh có quyền làm như vậy.Anh hứa,Sẽ không chạm vào thịt da của em,Sợ tan biến, vỡ vụn, khói sương,Nhưng anh sẽ dẫm nát cõi lòng em,Vì anh nghĩ, anh không thể làm khác được.Anh hứa,Sẽ nổi gió cho diều em lên cao,Cho tài năng, nhan sắc em lên cao,Nhưng hãy ở lại mặt đất, cùng anh nghe em,Hỡi trái tim nồng, người yêu dấu
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 362VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIPromiseI promiseI will not spend your money, not even a centThe money you worked so hard forBut I will spend your life generouslyAs of my life, spend as you wishI promiseI will not hold your handLest I disturb any mystery or magicBut I will destroy your heartI imagine I have the right to do soI promiseI will not touch your fleshLest you fall apart and disappear into misty dewBut I will crush your feelingsBecause I cannot stop what can’t be avoidedI promiseI will provide the wind for your kite to flyTogether with your talent and beautyBut will you stay down on earth with meMy sweet love, give me the warmth of your heart
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 363Tặng Vật Tỏ TìnhAnh tặng cho em một cuộn dây thép gaiThứ dây leo của thời đại mớiĐang leo kín tâm hồn anh hôm nayĐó là tình yêu anh, em nhận đi, đừng hỏi. Tặng cho em một xe plat tíchXe plat tích nổ giữa đám đôngGiữa đám đông nổ tung từng mảng thịtĐó là đời ta, em có hiểu gì không.anh tặng cho em một cuộc chiến hung tànTrên quê hương của bao nhiêu bà mẹNơi đồng bào ta ăn nước mắt chan cơmNơi vãi thô không đủ để chít đầu con trẻ.Anh tặng cho em ròng rã hai mươi nămHai mươi năm bảy ngàn đêm ngơ ngác Bảy ngàn đêm tiếng đại bác ru emEm đã ngủ chưa hay em còn thức.Trên chiếc võng đung đưa giữa hai đầu tan nátMái tóc mười lăm trùm kín mảnh đầu thơ, Những cánh đồng bị băm nát mặtAnh còn muốn tặng cho em nhiều thứ khác.Nhưng thôi, anh tặng em thêm trái lựu đạn cay Hạch nước mắt của thời đại mới,Thứ nước mắt không buồn không vui,Đang dàn dụa trên mặt anh, chờ đợi( thơ Trần dạ Từ)
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 364VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIGifts of My LoveI gift you a roll of barbwireA liana of modern timeIt climbs around and covers my soul todayThat’s my love for you, please take itI gift you a car bombIt explodes on the crowded streetAmong the people each piece of flesh flying highThat’s my life, do you undertandI gift you a horrible warIn the country belonging to countless mothersWhere our people eat their tears for foodAnd there’s not enough cloth for funeral headbandsI gift you the past twenty yearsTwenty years of seven thousand nights, being dazedFor seven thousand nights the cannons are your lullabyHave you fallen asleep or are you still awakeOn the swinging hammock with broken endsThe black hair of fifteen years covers the young headThe rice fields are now all decimatedHow I yearn to gift you many more thingsBut let the last gift be a burning grenadeThe source of tears for the new eraThe tears that are not sad nor happyWhich are flowing all over my face, waitingLê Mai Lĩnh
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 365MỪNG CHÚA GIÁNG SINH. Lại nữa, một mùa GIÁNG SINH, Hỡi CHÚA ơi, lánh nạn phương nào,Đêm nay lạnh, lòng con đói lạnh,Đã nhiều năm rồi, nhớ CHÚA ôi chao! Từ lúc quân dữ vào nhà Cha,Đàn con THIÊN CHÚA phải tan xa, Đứa lên núi thẩm, lây lất sống, Đứa vào nhà giam kiếp tù đày. Từ dạo đó, giáo đường hoang vắng,Chuông thôi ngân, kinh lễ chẳng còn, Hỡi tháp bơ vơ đời ghẻ lạnh,Thương hồn thiêng tín ngưỡng mỏi mòn. Từ lúc quân dữ khua tiếng vang,Im bặt lời ca lời nguyện vàng, Từ dạo tung hoành tay đẫm máu, Hồn oan thác oán đã tràn lan. Dẫu có lúc bị người hành hạ,Như Chúa xưa quân dử đóng đanh,Lòng con vẫn không nuôi thù hận,Miệng tươi cười không chút phân vân. Hỡi CHÚA đêm này đêm GIÁNG SINH,Đêm sáng trong con, ngọn lửa yêu thương,Đêm giúp con vỗ về giấc ngủ,Đêm cho con chọn một Con đường.Lê Mai Lĩnh
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 366VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠICelebrating The Savior’s BirthChristmas has come once againWhere could I hide, my Savior GodIt’s freezing tonight, I feel cold and hungryMany years have passed, I so yearn for youSince the enemies invaded our landYour dear children had to scatter afarSome went to remote mountains to eke out a livingOthers were imprisoned as that’s their fateSince that time cathedrals became emptyBells stopped ringing, no more God’s wordsSilence and loneliness reigned in our heartsOur faiths were tested in the tumultuous timeSince the enemies howled their war criesHymns praising you were no longer heardSince the enemies filled their hands with bloodThe innocents have lost their livesEven when being mistreated by othersAs you were when you died on the crossI do not harbor hateful feelingsI continue to smile while not waveringDear Savior God, tonight is ChristmasMy heart is light with love’s burning fireChristmas Night is my lullabyChristmas Night shows me the Road to takeLê Mai Lĩnh
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 367NÓI CHUYỆN VỚI ÔNG GIÀ NOELNày ÔNG GIÀ NOEL thân mến của tôi ơi,Đã qua rồi đêm GIÁNG SINH, ông có biết,Quà của chúng tôi đâu, sao biền biệt,Dài cổ mong lòng tù chơi vơi.Này ÔNG GIÀ NOEL thân mến của tôi ơi,Thân tù tội, lòng mong quà mỏi mắt,Ông có đến, hãy đôi chân thoăn thoắt,Tuổi già đây cần tiếp sức cầm hơi.Này ÔNG GIÀ NOEL thân mến của tôi ơi,Đã nhiều năm rồi sao ông không đến chơi,Hay ông đã lên đường di tản,Nơi xứ người, sống đời thảnh thơi?Này ÔNG GIÀ NOEL thân mến của tôi ơi,Đã nhiều năm rồi sao không thấy ông đâu,Hay ông đã lên vùng kinh tế,Cuốc đất, cày sâu, đã đã đời.Này ÔNG GIÀ NOEL thân mến của tôi ơi,Đêm trong tù nhắc ông hết lời,Đành thôi, đắp kín người chăn chiếu, Nằm mơ quà, mơ cả tự do.Lê Mai Lĩnh
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 368VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIMy Dearest Father ChristmasMy dearest Father ChristmasAre you aware that Christmas Night is overWhere are our gifts, are they far awayWe’ve been waiting for them, sitting in prisonsMy dearest Father ChristmasOur eyes are tired from watching for youPlease do come with your quick feetIn old age we need gifts to be sustainedMy dearest Father ChristmasWhere have you been the past few yearsHave you taken the road of refugeAnd in a new land have you peace and joyMy dearest Father ChristmasWe haven’t seen you for several yearsDid you move to the New Economic ZoneTo plow, to dig, and to endure hard labor for lifeMy dearest Father ChristmasWe talk about you as a comfort at nightsAnd then we cover ourselves for warmthDreaming of gifts, and dreaming of freedom too.Lê Mai Lĩnh
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 369Món Quà Đêm Giáng SinhTác Giả Tế Luânhình minh họa, tôi nhờ Gemini Ai sáng tạo.Đêm Giáng Sinh, tuyết trắng lặng lẽ rơi ngoài ô cửa kính cũ, phủ lên phố phường một màu yên bình và tĩnh lặng.Bên trong ngôi nhà thờ nhỏ, ánh nến lung linh soi bóng một ông lão ngồi lặng lẽ ở góc cuối gian cung thánh.Ông co ro trong cái lạnh mùa đông, đôi vai gầy khẽ run, ánh mắt trầm buồn hướng về bàn thờ Chúa như gửi gắm một lời cầu nguyện thầm lặng.Trên tay ông là cây đàn cũ sờn phím theo năm tháng, bên cạnh là một hộp quà nhỏ đã bạc màu, món quà ông chưa kịp trao.Đó là tất cả những gì ông còn giữ lại sau những mất mát dài lâu của cuộc đời.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 370VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠIChuông nhà thờ ngân vang, dòng người lần lượt bước vào rồi rời đi trong niềm hân hoan của đêm thánh. Khi không gian dần lắng lại,chỉ còn ánh đèn vàng dịu ấm và mùi nhựa thông phảng phất trong gió lạnh, ông lão chậm rãi đứng dậy, chuẩn bị rời đi trong lặng lẽ như bao đêm khác.Bất chợt, một bé gái dừng lại trước mặt ông. Em khẽ đặt vào tay ông một chiếc khăn choàng cổ bằng len đỏ, đôi mắt trong veo ánh lên nụ cười hiền lành.— “Ông ơi, mẹ cháu bảo Giáng Sinh là để không ai phải lạnh một mình.”Lời nói ngây thơ ấy khiến tim ông lão khẽ run lên. Ông nghẹn ngào, đôi mắt nhòe đi vì xúc động.Ông mở hộp quà nhỏ trong tay, bên trong là đôi găng tay cũ, món quà ông từng định tặng người vợ yêu dấu đã rời xa ông từ nhiều năm trước.Ông mỉm cười hiền hậu, nhẹ nhàng lấy đôi găng ra, trao lại cho bé gái như một món quà hồi đáp.— “Ông mong đôi găng này sẽ giữ ấm đôi tay cháu.”Rồi ông khẽ quàng chiếc khăn len đỏ lên cổ. Hơi ấm từ chiếc khăn, từ ánh mắt và tấm lòng của đứa trẻ, lan tỏa sâu vào trái tim già nua ấy.Đêm ấy, giữa mùa đông giá buốt, ông lão chợt hiểu rằng phép màu Giáng Sinh không nằm trong những món quà lớn lao hay xa hoa, mà hiện diện trong lòng nhân ái, trong sự sẻ chia giản dị giữa con người với con người. Và ở nơi sâu thẳm nhất của tâm hồn, ký ức yêu thương tưởng chừng đã ngủ quên bỗng lặng lẽ quay về, ấm áp như một lời chúc lành.Tế Luân12-19-25MÓN QUÀ ĐÊM GIÁNG SINHĐêm Giáng Sinh tuyết phủ trắng trời,Chuông ngân khe khẽ chạm hồn người.Góc thánh đường xưa ông lão ngồi,Ôm cây đàn cũ, nhớ xa vời.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 371Vai gầy run giữa mùa đông giá,Mắt hướng bàn thờ dạ thiết tha.Hộp quà nhỏ cũ còn chưa mở,Giữ trọn yêu thương thuở đã xa.Người đến người đi trong ánh nến,Đèn vàng ở lại ủ niềm tin.Ông toan đứng dậy rời thềm lạnh,Bỗng nghe bước nhỏ rất êm nhìn.Em đến trao ông khăn len đỏ,Nụ cười trong vắt tựa ban mai.“Giáng Sinh là để người không lạnh,Mẹ cháu dặn rằng chẳng ai ai.”Ông lão nghẹn ngào tay mở hộp,Đôi găng năm cũ của yêu thương.Vợ hiền khuất bóng bao mùa gió,Giữ lại hồn ông giữa đoạn trường.Ông trao đôi găng cho em nhỏ,Như trao kỷ niệm của đời mình.Khăn đỏ choàng lên vai lạnh buốt,Tim già chợt ấm giữa lung linh.Đêm ấy đông thôi không còn rét,Phép màu chẳng ở chốn xa xôi.Chỉ là nhân ái trao nhau nhẹ,Mà sưởi lòng người đến suốt đời.Giáng Sinh đến, Chúa sinh trần thế,Sinh giữa yêu thương của con người.Một khăn, đôi găng, cùng ánh mắt,Đủ khiến nhân gian hóa cõi trời.Tế LuânMón quà ngày Giáng Sinh
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 372VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠICho tao một lần thú tội!1- Tiếng kể lể của An Tịnh đều đều trong phôn, Tình yên lặng lắng nghe nó kể, như thể uống hết lời tâm sự của bạn gái, đêm đã về khuya, ngồi trong phòng khách trò chuyện với nó qua phôn như kéo nàng ra khỏi hiện tại, trở lại thời còn con gái. Hai đứa là bạn thâm niên thời còn là nữ sinh trường Trung Học Công Lập Kiến Hòa (Bến Tre ngày nay), nay một đứa sống ở Tây Đức Âu châu, đứa thì ở Úc Sydney.-Mầy biết sao tao chọn nick An Tịnh không? Vì tao muốn mình được bình an sau bao nhiêu biến cố ập xuống đời mình.Tình hình dung ra “An Tịnh” của một thời xa xưa, bạn bè hay gọi nó là Thu Móm, ồn ào, phá phách, khá phóng khoáng, sống vội, nụ cười thật có duyên, đẹp, tóc dài ngang vai, lãng mạn, hơi ngang bướng. Lúc đi học Thu đã có một người yêu là lính chiến, thỉnh thoảng nghỉ phép Phú thường về thăm nàng ở căn nhà trọ trên Ngã Ba Tháp. Lối sống tự do của cô gái dưới quê được cha mẹ thuê nhà trên tỉnh cho con đi học phải là một gia đình khá giả lắm, Tình chơi thân với Thu, nhưng không để ý mấy đến đời tư của bạn mình, chỉ biết nó có người yêu là lính. Thế thôi.Đến sau 30. Tháng 4 năm 1975 nghe tin Phú bị bắt đi học tập cải tạo, đây là giai đoạn khủng hoảng, hỗn loạn nhất của dân tình miền Nam, bạn bè thất thoát, mỗi đứa một nơi, mỗi đứa một đời loạn lạc không còn ai hay tin tức của người khác, vì chính phủ mới ngày đêm trù dập ra rả cái loa đầu hẽm, tiếng cô xướng ngôn viên lanh lảnh nhồi sọ bằng bắt dân nghe cái gương của bác Hồ Vĩ Đại, chủ thuyết Các Mác, Lê Nin...Họ nhồi nhét vào đầu vào óc để dân không còn tâm trí đâu nữa để nghĩ đến việc gì khác, ngoài cảnh phập phồng sợ bị kêu đi
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 373vùng kinh tế mới, sợ bị bắt đi cải tạo, sợ bị đổi tiền, sợ thiếu gạo ăn, sợ đủ thứ, đem gạo theo học bảy tuần thì được cách mạng khoan hồng thả về sum họp với gia đình, nhưng có những anh cựu quân nhân VNCH đi mãi ra tận ngoài Bắc và ngày về là một tờ giấy khai tử!Phú, người yêu của Thu Móm cũng không ngoại lệ, là cựu quân nhân, anh bị bắt đi tù cải tạo, đến mùng 2 Tết năm (?) anh vượt ngục, tưởng đâu chạy thoát, không may cán bộ cai ngục đuổi theo, Phú lao xuống dòng sông Trúc Giang lẩn trốn, chúng bắn xả xối, thế là anh bị trúng đạn. Ba ngày sau xác anh lềnh bềnh chết trôi sông, được người ta vớt lên. Và chúng ta có thể tưởng tượng, Thu, người vợ chưa cưới của Phú, bụng đang mang dạ chửa, khóc lả người đi nhận xác chồng.Từ đó, mỗi lần chạy xe ngang tiệm nước Huê Liên, Tình thấy bóng dáng nhỏ thó của Thu, bụng căng tròn, dưới cái nắng như đổ lửa lênđầu của mùa hè năm đó, nó cúi mặt ngồi bán đồ phụ tùng xe đạp, cố dành dụm chút tiền để nuôi con khi đứa bé ra đời đã không có cha. Tình yêu của Phú dành cho nó, gia tài nay còn lại là đứa bé mong mang sắp chào đời trong giai đoạn đắng cay nhất của đời mẹ nó.Tình hỏi Thu Móm (An Tịnh): \"Con của mầy với Phú tên gì?\".-Nó tên là Thiên An mầy ạ. Tao đặt tên cho nó để đánh dấu thiên mệnh đã ban nó xuống cho tụi tao, nó giống Phú như đúc...(Ngập ngừng giây lát, Thu chậm rãi nói tiếp). Mầy cho phép tao thú tội này với mầy một lần nhé, chuyện mà từ lâu tao ôm ấp trong lòng, ray rứt lương tâm mãi, nếu tao không nói ra, chắc lúc chết tao sẽ đi không yên!Tình trố mắt trong đêm tối, ngạc nhiên nói với bạn gái:-Chuyện gì mà mầy làm thấy ghê? Kể đi.-Chắc mầy còn nhớ mầy nhận được một lá-thư-khai-tử của Nguyễn Tuấn Anh khi xưa? Lúc tụi mình học lớp 8 hay lớp 9 gì đó. Nhớ không? Tao nhớ mãi khi con Kiêm đem thư vô lớp cho mầy, và nội dung lá thư đã làm mầy khóc suốt buổi học...- Tao nhớ chứ, làm sao tao quên, chuyện thời mới lớn, nhưng...nhằm nhò gì đến mầy mà mầy đòi-thú-tội?
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 374VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI- Chắc lúc đó mầy chỉ lo khóc, không để ý đến nét-chữ-của-tao hay sao?-....??Một sự yên lặng nặng nề trôi qua trong đêm vắng, tiếng chuông nhà thờ vang lên, tiếng gió rít lên xuyên qua khe cửa kính, giọng An Tịnh nhè nhẹ:-Mầy tha lỗi cho tao, lúc đó tao chỉ muốn phá mầy cho vui thôi, không ngờ...- Trời ơi! Hóa ra lá thư đó là của mầy thảo ra và người gửi cũng chính là mầy à? Bao lâu nay tao nghi nghi trong đầu nhưng không rõ ai là người ác ý mới dám có hành động như thế, từ khi tụi mình mất liên lạc với nhau, tao cứ đinh ninh chuyện cũ nó đã lùi vào quên lảng. Nào ngờ, hôm nay mầy gọi cho tao và tự thú một việc tày trời...Mầy ác lắm, mầy biết không?- Tao biết, và tao nhận lỗi lầm mình đã gây ra. Tha lỗi cho tao. Nếu một ngày nào đó, mầy có gặp lại NTA, làm ơn nhắn lại lời tao xin lỗi. Đa tạ mầy lắm đó nhen.2-*****Buổi trưa hè, không đi học, hai đứa Tình và Thu rủ nhau lái xe về Mỹ Lồng thăm Kim Liên, một trong những đứa bạn thân cùng lớp. Ba đứa gặp nhau ăn uống, ra vườn Liên hái xoài ăn chấm muối ớt, chuyện trò lát sau hai đứa từ giã Liên ra về. Trên đường về thị xã, bỗng nhìn thấy một anh lính trẻ, trên đầu anh đội mũ đỏ nghiêng nghiêng, anh đang ngồi tỳ tay lên bá súng ven đường, hí hoáy viết một lá thư, sau lưng anh là bờ dừa xanh ngát, gió thổi vi vu. Trông có vẻ miền quê thanh bình, nhưng thật ra là bên trong dày đặc những đặc công VC rình rập để bắn giết quân lính VNCH. Trông màu xanh áo trận toát ra một hình ảnh quê hương thật oai hùng, thật đẹp. Thời gian này Việt Cộng hay đấp mô, pháo kích vào những vùng quê hẻo lánh xa xa nên binh chủng TQLC về đóng quân dọc theo đường xuyên tỉnh để bảo vệ an
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 375ninh cho dân làng. Cảm thông nỗi lòng mang ơn những anh chiến sĩ VNCH, em hậu phương anh tiền tuyến, nên Thu ngồi sau xe, bóp nhẹ vào eo bạn gái nhí nhảnh nói:- Ê, tụi mình ghé vô phá anh chàng này chơi mầy!Ừ. Không chờ đợi lâu, Tình tấp xe Honda vào cạnh anh lính, trước cặp mắt ngơ ngác của anh chàng. Dưới mắt của hai cô nữ sinh thì lính gì mà trẻ măng, đẹp trai, oai hùng quá xá cỡ luôn. Thu Móm liếng thoắng, vui vẻ cười tươi, bắt chuyện với anh chàng, trong khi Tình thì còn hơi ngượng ngùng trước nét mặt bỡ ngỡ của anh lính trẻ. Lát sau hoàn hồn, nàng cũng bắt đầu bạo dạn theo bạn, cất tiếng:- Dạ, chào anh. Tụi này đang trên đường về, thấy anh ngồi một mình trông buồn quá, anh đi lính xa nhà chắc là nhớ nhà lắm hả?Anh chàng cười thật tươi, thể như giữa trưa đang buồn ngủ, có bạn ghé thăm, anh vui, cười trả lời:- Cũng nhớ nhà chút chút. Hai cô đi chơi nên về nhà cho sớm, kẻo qua phà Mỹ Lồng độ rày nguy hiểm, VC đặt chất nổ luôn đó nha.-Dạ, tụi \"em\" biết. Để anh đỡ buồn khi ra trận địa, anh cho tụi em địa chỉ đi, mình trao đổi thư từ \"em gái hậu phương, anh trai tiền tuyến\" nhá.Thu Móm lấy bút giấy ra ghi, Tình để ý thấy nó cả gan cho anh chàng địa chỉ thật của mình, còn nàng đang e dè, không nên cho người lạ tên thật, địa chỉ thật, cẩn thận vẫn hơn vì nàng biết ba mẹ nàng rất khó tính chuyện bạn bè, lêu lỏng, nên bèn lấy tên giả \"Đặng Thiên Trang\", và mượn tạm địa chỉ của con bạn Triệu Thị Kiêm ngoài thị xã Bến Tre để làm nơi nhận những cánh nhạn hồi âm của anh lính lạ mới quen. Cầm địa chỉ của Nguyễn Tuấn Anh trong tay, Tình thấy nét chữ của anh thật đẹp, tên cũng rất kêu. Hai đứa lái xe vọt thẳng về tỉnh Bến Tre, rời Mỹ Lồng bỏ lại một kỹ niệm ven đường mới làm quen một chàng Thủy Quân Lục Chiến trẻ, đẹp trai...Đâu ai ngờ đời những đứa con gái thời chiến sẽ có những bấp bênh đang chờ đợi họ.
TAM CÁ NGUYỆT SAN KỲ IV- NĂM 2025 376VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI3- *****Cứ chừng một tháng thì con Triệu Thị Kiêm đem vô lớp cho Tình một lá thư xanh của chàng. Đứa con gái dậy thì mới lớn có-vẻ-đang-đivào-đường-tình-yêu, có bao lần thương có vạn lần chờ. Nó yêu mênh mông như mưa yêu nắng, như gió yêu mây, như Trời yêu Đất, không rõ rệt. Yêu mơ hồ. Nàng không biết rành từ khi đó NTA có thư thường xuyên cho Thu Móm hay không, nàng không tiện hỏi. Dường như cả hai đều muốn anh thư riêng cho mình thôi, dù cả hai không nói ra. Bỗng một hôm, đang giờ ra chơi, bạn bè đang tụ năm tụ bảy ở dãy hàng lang trước lớp, ngó xuống sân, thấy Kiêm vừa bước vào cổng trường, à thì ra nó cúp cua hai giờ đầu. Kiêm liếc thấy Tình nhìn mình, nó nheo mắt nói với lên:- Có tin vui nè mầy!Biết là có thư của chàng từ tiền tuyến gửi về, Tình mừng rỡ hối nó đưa thư lẹ, trước khi thầy giáo bước vào lớp. Không thể chờ đợi được lâu, nàng len lén xé thư ra xem, đọc đến đâu nước mắt nàng chảy dài tới đó, lớp học ngã nghiêng, chòng chành như bom nổ. NTA đã tử trận tại trận chiến Hạ Lào!! Liếc xuống phía cuối lớp, bốn con mắt đang mở to ra nhìn lại nàng. Hai con mắt của Trinh, hai con mắt của Thu Móm, nước mắt Tình ràn rụa, nhòa đi...\"Ngày...Tháng ...Năm...Đặng Thiên Trang thân,Thực sự khó khăn khi phải viết thư này báo một tin không vui, là NTA, bạn của Trang đãtử trận tại trận chiến ở Hạ Lào. Xin chia buồn cùng Trang. Bạn của NTA, Ngọc.\"Nội dung lá thư báo NTA tử trận chỉ ngắn gọn vài chữ mà khiến cho Tình khóc suốt hai giờ sử địa, nàng không còn nghe thầy giảng gì nữa, chỉ muốn về nhà lên phòng đóng cửa, nằm vật ra giường mà khóc sướt mướt, nàng không có ai tâm sự, chỉ còn cách ghi nhật ký.