Module 3
ี
หลักสูตรวิชาประกันชวิต
ั
สถาบนประกันภัยไทย
THAILAND INSURANCE
INSTITUTE
ตอนที่ 1
ความรู้พื้นฐานด้านการประกันภัย
ู
ี
9/8/2021 หลักสตรวิชาประกันชวิต 3 2
ความเสี่ยงภัยและการประกันภัย
ความเสี่ยงภัย คือ โอกาส หรือ ความน่าจะเป็นที่จะเกิดผลที่ไม่ได้
คาดหวัง ในอนาคต ซึ่งผลดังกล่าวอาจจะส่งผลทั้ง ก าไร ขาดทุน หรือ
คุ้มทุน
ความเสี่ยงภัยที่จะท าประกันได้ จะเป็นความเสี่ยงภัยที่ เป็นความ
สูญเสียด้านการเงิน และเป็นความสูญเสียที่มีความรุนแรงหรือมีมูลค่าสูง
ู
ี
9/8/2021 หลักสตรวิชาประกันชวิต 3 3
การบริหารจัดการความเสี่ยงภัย
Avoiding Risk การหลีกเลี่ยงความเสี่ยงภัย เช่น หลีกเลี่ยงการขาดทุนจากตลาดหุ้นโดย
การไม่ซื้อหุ้น
Controlling Risk การควบคุมความเสี่ยงภัย เช่น การออกก าลังกาย, กินอาหารที่ดีต่อ
สุขภาพ การติดตั้ง smoke detector และ sprinkler
Transferring Risk การถ่ายโอนความเสี่ยง เช่น การซื้อประกัน การท าประกันภัยต่อ
Accepting Risk การยอมรับความเสี่ยง กรณีความเสียหายไม่รุนแรง เช่น การท าร่มหาย
ู
ี
9/8/2021 หลักสตรวิชาประกันชวิต 3 4
ประเภทของความเสี่ยงภัย
Speculative Risk ความเสี่ยงภัยที่มีโอกาสเกิดผลลัพธ์ 3 อย่าง คือ ก าไร
ขาดทุน หรือ เท่าทุน เช่น การซื้อหุ้น
Pure Risk ความเสี่ยงภัยที่ไม่มีโอกาสจะได้ก าไร ไม่ว่าภัยนั้นจะเกิดขึ้นหรือไม่
เช่น การเจ็บป่วย การทุพพลภาพ ซึ่งความเสี่ยงประเภทนี้เป็นความเสี่ยงประเภท
ที่สามารถท าประกันได้
ู
ี
9/8/2021 หลักสตรวิชาประกันชวิต 3 5
ประเภทของการประกันภัย
Personal Risk ความเสี่ยงภัย เกี่ยวกับความสูญเสียทางการเงินของบุคคล ที่
เกี่ยวกับ การตาย การบาดเจ็บ ป่วยไข้ ชราภาพ
Property Damage Risk ความเสี่ยงภัยเกี่ยวกับความเสียหายหรือสูญเสีย
ทรัพย์สิน เช่น ไฟไหม้, โจรกรรม, อุบัติเหตุ
Liability Risk ความเสี่ยงภัยเกี่ยวกับความรับผิดชอบตามกฏหมายในความ
เสียหายที่เกิดขึ้นต่อบุคคลหรือทรัพย์สินของบุคคลอื่น เช่น อุบัติเหตุรถยนต์ ท าให้
รถผู้อื่นเสียหาย หรือ การบาดเจ็บจากการลื่นล้มในอาคาร
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 6
การประกันภัย
หน่วยงานและช่องทางที่เกี่ยวข้องกับการประกันภัย
Insurer บริษัทประกันภัย
Life and Health Insurance, Assurance
Property/Casualty(P&C) Insurance, Non-Life Insurance
Reinsurer บริษัทประกันภัยต่อ
Regulator OIC คปภ, SEC กลต , RD สรรพากร
Agent/Tied Agent ตัวแทนประกันชีวิต
Broker นายหน้าประกันชีวิต
Bancassurance การขายประกันชีวิตผ่านธนาคาร
Telemarketing/Direct Marketing การประกันชีวิตทางตรง
Worksite marketing การตลาดสถาบัน
ู
9/8/2021 หลักสตรวิชาประกันชีวิต 3 7
การประกันภัย
บุคคลที่เกี่ยวข้องในกรมธรรม์ประกันภัย
Applicant ผู้ขอเอาประกันภัย
Insured ผู้เอาประกันภัย
Policy Holder/Policy Owner เจ้าของกรมธรรม์ประกันภัย
Beneficiary ผู้รับประโยชน์ตามกรมธรรม์ประกันภัย
Claimant ผู้เรียกร้องสิทธิตามกรมธรรม์
Assignor/Assignee ผู้โอนสิทธิ/ผู้รับโอนสิทธิ
Creditor/Debtor เจ้าหนี้/ลูกหนี้
Employer/Employee ลูกจ้าง/นายจ้าง
ู
9/8/2021 หลักสตรวิชาประกันชีวิต 3 8
ค าศัพท์ในประกันภัย
Sale Presentation/Quotation ใบเสนอขาย
Application ใบค าขอเอาประกันภัย
Policy กรมธรรม์ประกันภัย
A third-party policy การประกันภัยบุคคลที่ 3
Liability Insurance การประกันภัยความรับผิดต่อบุคคลภายนอก
Rider สัญญาเพิ่มเติม
Endorsement บันทึกสลักหลังแนบท้ายกรมธรรม์
Counter offer การยื่นข้อเสนอใหม่
Master Policy กรมธรรม์หลัก
Certificated หนังสือรับรองการประกันภัย
Policy Benefit ผลประโยชน์ตามกรมธรรม์ประกันภัย
ู
9/8/2021 หลักสตรวิชาประกันชีวิต 3 9
ค าศัพท์ในประกันภัย
Premium เบี้ยประกันภัย
Gross Written premium เบี้ยประกันภัยรับรวม หรือเบี้ยประกันภัยตามทางค้าปกติ
Direct Written Premium เบี้ยประกันภัยรับรวมก่อนหักเบี้ยประกันภัยต่อ
Net premium เบี้ยประกันภัยสุทธิ
เบี้ยประกันภัยสุทธิหลังหักค่าใช้จ่าย
เบี้ยประกันภัยสุทธิหลังหักเบี้ยประกันภัยต่อ
Single Premium เบี้ยประกันภัยช าระครั้งเดียว
Regular Premium เบี้ยประกันภัยช าระรายงวด
Top up Premium เบี้ยประกันภัยเพิ่มเติมพิเศษ หรือ เบี้ยประกันภัยเพื่อการออม
Short pay premium เบี้ยประกันภัยที่ระยะช าระเบี้ยสั้นกว่าระยะคุ้มครอง
First Year Premium เบี้ยประกันภัยปีแรก
Renewal Year Premium เบี้ยประกันภัยปีต่อไป
ู
9/8/2021 หลักสตรวิชาประกันชีวิต 3 10
ประเภทของการประกันชีวิตและสุขภาพ
Life Insurance การประกันชีวิต
1.Term Life Insurance การประกันชีวิตแบบชั่วระยะเวลาหรือแบบเฉพาะกาล
2.Whole Life Insurance, Cash value Life Insurance, Permanent Life
Insurance การประกันชีวิตแบบตลอดชีพ
Pure Endowment Insurance การประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์แท้จริง
3.Endowment Insurance การประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย ์
4.Annuities, Pension Insurance การประกันเงินบ านาญ
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 11
ประเภทของการประกันชีวิตและสุขภาพ
Health Insurance การประกันสุขภาพ
1.Medical Expense Insurance การประกันสุขภาพแบบชดเชยค่าใช้จ่ายใน
การรักษาพยาบาล
2.Disability Income Coverage การประกันแบบชดเชยรายได้กรณีบาดเจ็บ
หรือป่วยไข้
3.Long-term Care Insurance คุ้มครองค่ารักษา หรือการดูแลผู้สูงอายุ
4.Critical Illness Insurance การประกันภัยโรคร้ายแรง
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 12
สัญญาเพิ่มเติมที่แนบกับกรมธรรม์ประกันชีวิต
1.Accidental Death Benefit (ADB) อ.0
2.Accidental Death and Dismemberment (ADD) อ.1
3.Accidental Indemnity (AI) อ.2
4.Riot Civil and Commotion (RCC) ฆจ.
5.Hospital and Surgical (H&S) สพ.
6.Hospital Benefit / Cash Plan (HB/CP) รพ.
7.Dread Disease / Critical Illness (DD/CI)
8.Payor Benefit (PB) คบ.
9.Waiver of Premium (WP) ทพ.
10.Term Rider (TR) ฉพ.
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 13
รูปแบบของสัญญาประกันชีวิต
Individual Insurance Policy
Joint-Life Insurance Policy
Family Insurance Policy
Third-party Policy
Group Life Insurance Policy
Third Party Administration Contract (TPA)
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 14
รูปแบบของสัญญาประกันชีวิต
Micro Insurance การประกันภัยรายย่อย
Takaful สัญญาตะกาฟุล
เงินลงทุนตามหลักศาสนา (ฮิบะห)
์
เงินสมทบตะกาฟุล
ฮิบะห์
เงินหลักประกันตะกาฟุล
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 15
ลักษณะของภัยที่รับประกันได้
• The loss must occur by chance.
• The loss must be definite.
• The loss must be significant.
• The loss must be predictable.
• The loss must not be the catastrophic to the insurer.
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 16
ลักษณะของภัยที่รับประกันได ้
• The loss must occur by chance.
ความสูญเสียที่สามารถรับประกันได้ จะต้องเป็นเหตุการณ์ที่ไม่คาดหวัง หรือไม่ได้
เกิดจากความตั้งใจ เช่น การเจ็บป่วยด้วยโรคร้ายแรง
•The loss must be definite.
ความสูญเสียจะต้องมีข้อจ ากัดทั้งด้านเวลา และจ านวนเงิน หรือบริษัทประกัน
จะต้องสามารถก าหนดได้ว่า จะจ่ายผลประโยชน์เมื่อไร อย่างไร มี 2 รูปแบบการจ่าย
A contract of indemnity จ่ายตามค่าใช้จ่ายที่เกิดจริง
A value contract จ่ายตามจ านวนที่ได้ระบุไว้
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 17
ลักษณะของภัยที่รับประกันได ้
•The loss must be significant.
ความสูญเสียต้องมีนัยส าคัญ ในกรณีที่ความสูญเสียเป็นจ านวนเงินน้อย เช่น ร่มหาย ไม่
จ าเป็นต้องท าประกัน เพราะถ้าท าประกันจะมีค่าใช้จ่ายที่สูงเมื่อเทียบกับมูลค่าที่ท าประกัน
•The loss must be predictable.
ความสูญเสียต้องสามารถคาดการณ์ได้ การประมาณการการเสียชีวิต หรือการ
เจ็บป่วย ใช้ข้อมูลจากอดีตในการประมาณการผ่านแนวคิดเรื่อง กฏว่าด้วยจ านวนมาก
(Law of large number) ในการจัดท า ตารางมรณะ (Mortality Tables) หรือตาราง
การเจ็บป่วย (Morbidity tables)
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 18
ลักษณะของภัยที่รับประกันได้
•The loss must not be the catastrophic to the insurer.
ความสูญเสียต้องไม่เป็นมหันตภัยต่อผู้รับประกันภัย เช่น ภูเขาไฟระเบิด พายุเฮอริ
เคน แผ่นดินไหว การป้องกันความเสี่ยงภัยนี้โดยใช้การประกันภัยต่อมหันตภัย
(Catastrophic Reinsurance)
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 19
การพิจารณารับประกันภัย
Underwriting or Risk Selection การพิจารณารับประกันภัย เป็นกระบวนการในการคัดเลือก
และก าหนดประเภทความเสี่ยงของผู้ขอท าประกันภัย
Underwriters ผู้พิจารณารับประกันภัย
Antiselection แนวโน้มของคนที่มีสุขภาพไม่ดีหรือมีความเสี่ยงมากกว่าคนปกติจะพยายามเข้ามา
ท าประกัน
Fraud การท าประกันที่มีเจตนาทุจริต
Identify risk การพิจารณาก าหนดปัจจัยความเสี่ยงที่จะรับประกันภัย มี 2 ปัจจัยหลักคือ แบ่งเป็น
Physical hazard เช่น การเจ็บป่วย การสูบบุหรี่
Moral hazard การท าประกันเพื่อหวังเอาเงินประกันภัย เช่น การแถลงความเท็จหรือไม่แถลง
ความจริงที่เป็นสาระส าคัญในการท าประกันภัย
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 20
การพิจารณารับประกันภัย
Classifying Risk ผู้พิจารณารับประกันก าหนดความเสี่ยงของผู้ขอเอา
ประกันภัยตามกลุ่มความเสี่ยง risk class ดังนี้
standard risk ภัยมาตรฐาน
preferred risk ภัยดีว่ามาตรฐาน
substandard risk ภัยต่ ากว่ามาตรฐาน
decline risk ภัยที่ปฎิเสธการรับประกัน
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 21
การพิจารณารับประกันภัย
Insurable interest การมีส่วนได้เสียในการท าประกันชีวิต ผู้เอา
ประกันภัยต้องมีความสูญเสียที่แท้จริงในกรณีที่เกิดเหตุที่ท า
ประกันภัยเกิดขึ้น โดยการพิจารณานี้จะใช้ในขณะที่ขอท าประกัน
ชีวิต เพื่อป้องกันการเกิดเหตุที่เป็นภัยต่อสาธารณะ เช่นการท า
ประกันเพื่อการพนัน การท าประกันประเภทนายทุนที่น าผู้ป่วยมา
ท าประกันเพื่อต้องการเรียกร้องสินไหม
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 22
การพิจารณารับประกันภัย
Family Relationship that create an insurable interest
Grandfather Grandmother
Uncle Aunt Father Mother Uncle
Cousin
Sister-in-Law Brother Insured Spouse Sister
Niece Nephew Child Child lChild ‘s
Spouse
Grandchild
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 23
รูปแบบของการจัดการธุรกิจประกันชีวิต
Sole Proprietorship เป็นเจ้าของและท าธุรกิจโดยคนเดียว
Partnership เป็นเจ้าของและท าธุรกิจโดย 2 คนขึ้นไป
Corporation บริษัทถือเป็นนิติบุคคลที่จัดตั้งตามกฎหมาย
บริษัทสามารถฟ้องร้อง ถูกฟ้องร้อง ท าสัญญา เป็นเจ้าของทรัพย์สิน
บริษัทยังคงอยู่แม้ว่าผู้ถือหุ้นทั้งหมดหรือบางส่วนเสียชีวิต
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 24
บริษัทประกันชีวิตและสถาบันการเงิน
Stock Insurance Companies บริษัทประกันชีวิต
Shares of Stock หุ้นทุน
Stockholder ผู้ถือหุ้น
Dividend เงินปันผลผู้ถือหุ้น
Insurance Company Limited บริษัทประกันชีวิต จ ากัด
Public Insurance Company บริษัทประกันชีวิต จ ากัด(มหาชน)
Listed Insurance Company บริษัทประกันชีวิตที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย ์
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 25
บริษัทประกันชีวิต
Mutual Life Insurance Companies บริษัทประกันชีวิตแบบ
สหการ ไม่มีทุนเรือนหุ้น ผู้ถือกรมธรรม์เป็นเจ้าของบริษัท บริหารงานโดย
คณะกรรมการที่ผู้ถือกรมธรรม์เป็นผู้คัดเลือก และทั่วไปจะขายเฉพาะกรมธรรม์แบบ
มีเงินปันผล
Fraternal Benefit Societies สมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ เป็นองค์กรไม่
แสวงผลก าไรที่ตั้งขี้นเพื่อท าประโยชน์ให้กับสมาชิกของสมาคม เช่นการประกันแบบ
ฌาปนกิจที่ รวมเงินจากสมาชิกมาจ่ายเงินที่ใช้ในการจัดงานศพของสมาชิก
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 26
สถาบันการเงิน
Deposit Institutions สถาบันเงินฝากที่รับฝากเงินจากประชาชนและปล่อย
กู้แก่ประชาชน องค์กรเอกชนและภาครัฐ เช่น ธนาคาร สหกรณ ์
Finance Institutions บริษัทเงินทุน เชี่ยวชาญในการปล่อยกู้ระยะสั้น
และยาว
Securities Firms บริษัทหลักทรัพย์ เชี่ยวชาญซื้อและขาย หลักทรัพย์ในการ
ลงทุนในหลักทรัพย์ทั้งตราสารหนี้และตราสารทุน
Mutual Fund companies บริษัทจัดการกองทุนรวม
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 27
วิวัฒนาการของอุตสาหกรรมการเงิน
Distinct sectors แยกส่วนตามการให้บริการตามการกับดูแล
เช่น ธนาคาร ประกัน,เงินทุน,หลักทรัพย์,กองทุนรวม
Convergence หมายถึง สถาบันการเงินสามารถให้บริการลูกค้า
ได้หลายอย่าง ธนาคาร ประกัน หลักทรัพย์
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 28
วิวัฒนาการของอุตสาหกรรมการเงิน
การให้บริการร่วมกันอาจอยู่รูปแบบบริษัทแม่ (Holding company) และ
บริษัทลูก(Subsidiaries)
ABC Financial Services Holding Company
Good Life Insurance Apple National Bank Exact Securitues
Company
Affiliates of Each Other
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 29
วิวัฒนาการของอุตสาหกรรมการเงิน
Consolidation การรวมกิจการ มี 2 รูปแบบ คือ
1. A merger การควบรวมกิจการ เป็นการรวม 2 บริษัทเข้า
ด้วยกันโดยที่จะมีบริษัทหนึ่งคงอยู่ และบริษัทหนึ่งหายไป
2. An acquisition การเข้าซื้อกิจการ เช่น บริษัท A ซื้อหุ้น
บริษัท B 51% และมีสิทธิในการบริหารงานโดยบริษัท B
ยังคงอยู่
หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 30
บทบาทและการก ากับดูแลการประกันของภาครัฐ
ู
9/8/2021 หลักสตรวิชาประกันชีวิต 3 31
บทบาทและการก ากับดูแลการประกันของภาครัฐ
ส านักงานคณะกรรมการก ากับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.)
Office of Insurance Commission (OIC)
วิสัยทัศน์ (VISION)
“ส านักงาน คปภ. เป็นหน่วยงานก ากับดูแลธุรกิจประกันภัยที่เป็นภูมิคุ้มกันของประเทศในการบริหารความเสี่ยง
ให้คนไทยมีความเป็นอยู่ที่มั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน”
ภาระกิจหลัก
1. ก ากับและพัฒนาธุรกิจประกันภัยให้มีความเข้มแข็งมั่นคง (To Regulate)
2. ส่งเสริมและสนับสนุนให้ธุรกิจประกันภัย มีบทบาทสร้างเสริมความเข้มแข็ง มั่นคงให้กับระบบเศรษฐกิจสังคม
ของประเทศ (To Enhance)
3. คุ้มครองสิทธิประโยชน์ของประชาชนผู้เอาประกันภัยให้ได้รับความเป็นธรรมจากการประกันภัย (To Protect)
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 32
บทบาทและการก ากับดูแลการประกันของภาครัฐ
ู
9/8/2021 หลักสตรวิชาประกันชีวิต 3 33
การก ากับบริษัทประกันชีวิตในอเมริกา
McCarran-Ferguson Act Leave insurance regulation to the
state as long as Congress considers this regulation is adequate.
NAIC (National Association of Insurance Commissioners)
สมาคมนายทะเบียนประกันชีวิต เพื่อส่งเสริมให้เกิด uniformity ของ
กฎหมาย และพัฒนา model law เพื่อให้เป็นแนวทางของแต่ละรัฐในการร่าง
กฎหมาย
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 34
การก ากับบริษัทประกันชีวิตในอเมริกาและไทย
Thailand USA
พ.ร.บ.ประกันชีวิต Life Insurance Act B.E. 2535 State Insurance Code
(Amended by Life Insurance Act No.2,3,4
B.E.2551,2558, 2562)
ส านักงานคณะกรรมการก ากับแล่ะส่งเสริมการประกอบ State Insurance Department
ธุรกิจประกันภัย Office of Insurance Commission
นายทะเบียนประกันชีวิต (เลขาธิการ คปภ) Secretary- Insurance Commissioner or superintendent of
General insurance or director of insurance
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 35
การก ากับดูแลบริษัทประกันชีวิต
วัตถุประสงค์ในการการก ากับดูแลบริษัทประกันชีวิต
1. เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่าบริษัทประกันชีวิตมีความสามารถในการจ่าย
์
ผลประโยชน์ตามกรมธรรม (Solvent) ตามแนวทางการก ากับดูแลการด ารง
เงินกองทุนตามความเสี่ยง (Risk-Based Capital)
2. เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่าบริษัทประกันท าธุรกิจด้วยความยุติธรรมและม ี
จรรยาบรรณ (Market conduct) ส่วนใหญ่เกี่ยวกันการด าเนินการที่ไม่
เกี่ยวข้องกับการเงิน เช่น กระบวนการขาย การโฆษณา การพิจารณา
รับประกัน การบริการผู้เอาประกันภัย การจ่ายสินไหม การจัดการเรื่อง
ร้องเรียน
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 36
สัญญาประกันภัย
หลักพื้นฐานของสัญญา
สัญญา (contract) คือข้อตกลงที่มีผลบังคับตามกฎหมายระหว่างคู่สัญญา
ตั้งแต่สองฝ่ายขึ้นไป
กรมธรรม์ประกันภัย(Policy) คือสัญญาประกันภัยที่ท าขึ้นระหว่างคู่สัญญา
คือ บริษัทประกันภัย (Insurance company or insurer) กับ ผู้เอา
ประกันภัยรายบุคคล (Policyowner) ในกรณีที่เป็นการประกันกลุ่มบุคคล
คู่สัญญาคือ บริษัทประกันและผู้ทรงกรมธรรม์ประกันภัยกลุ่ม (Group
Policyholder)
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 37
สัญญาประกันภัย
ประเภทของสัญญา
Formal or informal contracts
Bilateral or unilateral contracts
Commutative or aleatory contracts
Bargaining contracts or contracts of adhesion
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 38
สัญญาประกันภัย
ลักษณะของสัญญาประกันภัย
Contract is based on the form of agreement Contract is based on the substance co the
(Formal contract) agreement (Informal contract)
Both parties make legally enforceable promises Only one party makes a legally enforceable
(Bilateral contract promise (Unilateral contract)
The parties exchange things of equal value One party provides something of value in
(Cumulative contract) exchange for a condition promise (Aleatory
contract)
Both parties set the terms (Bargaining contract) One party sets terms that the other party
accepts or rejects (Contract of adhesion)
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 39
สัญญาประกันภัย
General requirements for a contract
1.The parties to contract must express mutual assent,or
agreement to the terms of the contract.
2.The parties to the contract must have contractual capacity.
3.The parties to the contract must exchange legally
adequate consideration.
4.The contract must be for a lawful purpose.
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 40
สัญญาประกันภัย
สถานะของสัญญา Legal status of contract.
1.มีผลบังคับ Valid Enforceable by law and satisfy all legal
requirements.
2.โมฆะ Void A void contract is one that does not satisfy one or
more of the legal requirements to create a valid contract.
3.โมฆียะ Voidable At times, one of the parties to an otherwise
valid contract may have grounds to reject or avoid it. สุ
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 41
สัญญาประกันภัย
ผลบังคับของสัญญา
โมฆะกรรม
มาตรา172 โมฆะกรรมนั้นไม่อาจให้สัตยาบันแก่กันและกันได้ และผู้มีส่วนได้
เสียคนหนึ่งคนใดจะยกเอาความเสียเปล่าแห่งโมฆะกรรมขึ้นกล่าวอ้างก็ได้
มาตรา 173 ถ้าส่วนหนึ่งส่วนใดของนิติกรรมเป็นโมฆะ นิติกรรมนั้นย่อมตก
เป็นโมฆะทั้งสิ้น เว้นแต่จะพึงสันนิษฐานได้โดยพฤติการณ์แห่งกรณีว่าคู่กรณี
เจตนาจะให้ส่วนใดส่วนที่ไม่เป็นโมฆะนั้นแยกออกจากส่วนที่เป็นโมฆะได้
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 42
สัญญาประกันภัย
ผลบังคับของสัญญา
โมฆียะกรรม
มาตรา175 โมฆียะกรรมนั้น บุคคลต่อไปนี้อาจจะบอกล้างเสียก็ได้
(๑) ผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้เยาว์ซึ่งบรรลุนิติภาวะแล้ว หรือผู้เยาว์ที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ
โดยความยินยอมของผู้แทนโดยชอบธรรม
(๒) บุคคลซึ่งศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ
(๓) บุคคลผู้แสดงเจตนาเพราะส าคัญผิด หรือถูกกลฉ้อฉลหรือข่มขู่
(๔) บุคคลวิกลจริต
มาตรา176 โมฆียะกรรมเมื่อบอกล้างแล้วให้ถือว่าเป็นโมฆะมาแต่เริ่มแรกและให้คู่กรณีกลับสู่
ฐานะเดิม
ู
9/8/2021 หลักสตรวิชาประกันชีวิต 3 43
สัญญาประกันภัย
Contractual Capacity of Individuals
บุคคลทุกคนมีความสามารถในการท านิติกรรม ยกเว้น
1.ผู้เยาว์ Minors คือบุคคลที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ
ส่วนใหญ่ก าหนดบรรลุนิติภาวะที่อายุ 18 ปี ยกเว้นกรณีที่ประกันก าหนดที่อายุ 15-16 ปี
สัญญาที่ท ากับผู้เยาว์เป็นโมฆียะ และผู้เยาว์สามารถบอกเลิกสัญญาได้ก่อนบรรลุนิติภาวะ โดย
ผู้รับประโยชน์ต้องเป็นคนในครอบครัว
2.บุคคลไร้ความสามารถ People with diminished mental capacity.
กรณีที่ศาลสั่งให้เป็นบุคคลไร้ความสามารถ สัญญาที่ท ากับบุคคลดังกล่าวเป็นโมฆะ
กรณีที่บุคคลมีความบกพร่องทางจิตใจแต่ศาลไม่ได้สั่งให้เป็นบุคคลไร้ความสามารถ กรณีที่ผู้ท า
สัญญามีความผิดปกติทางจิตเช่นได้รับสารพิษ หรือมีความผิดปกติทางจิตประสาท สัญญาดังกล่าวถือ
เป็นโมฆียะ.
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 44
สัญญาประกันภัย
Contractual Capacity of Organizations
นิติบุคคล ถือว่ามีความสามารถในการท านิติกรรม รวมถึง
ความสามารถในการซื้อประกัน
นิติบุคคลที่มีความสามารถทางกฏหมายในการออกกรมธรรม ์
ประกันภัยจะต้องได้รับใบอนุญาตจากนายทะเบียนประกันชีวิต กรณี
บริษัทประกันท าสัญญาโดยไม่ทราบว่าบุคคลดังกล่าวไม่มีความสามารถ
ในการท าประกัน สัญญานั้นอาจเป็นโมฆะ หรือโมฆียะในฝั่งของผู้เอา
ประกัน
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 45
สัญญาประกันภัย
Legally Adequate Consideration
สัญญาประกันภัยจะถือว่าเกิดขึ้นโดยสมบูรณ์ตามกฏหมายต้องประกอบด้วย
1.เบี้ยประกันภัยงวดแรก (initial premium)
2.ใบค าขอเอาประกันภัย (Application)
Lawful Purpose
สัญญาประกันภัยจะมีผลบังคับกรณีที่ไม่ผิดกฎหมายหรือขัดต่อประโยชน์สาธารณะ(Against the
public interest) เงื่อนไขที่ใช้ในการรับประกันคือ การมีส่วนได้เสียในกรมธรรม์ ซึ่งจะใช้เฉพาะในตอน
ออกกรมธรรม์เท่านั้นส าหรับการประกันกลุ่ม เงื่อนไขในการท าสัญญาคือการรับประกันที่ให้ผล
ประโยชน์กับสมาชิกในกลุ่ม
มาตรา 863 อันสัญญาประกันภัยนั้น ถ้าผู้เอาประกันภัยมิได้มีส่วนได้เสียในเหตุที่ประกันภัยไว้นั้นไซร้
ท่านว่าย่อมไม่ผูกพันคู่สัญญาแต่อย่างหนึ่งอย่างใด
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 46
สัญญาประกันภัย
The Policy as Property
สัญญาประกันภัยถือเป็นสินทรัพย์ส่วนบุคคลที่จับต้องไม่ได้ (Intangible personal
property) ซึ่งเจ้าของกรมธรรม์มีความสามารถในการใช้สิทธิต่างๆ ในกรมธรรม์ (Right to
use and enjoy property)หรือสามารถโอนสิทธิความเป็นเจ้าของในกรมธรรม์ให้บุคคลอื่น
ได้
สัญญาเพิ่มเติมประกันสุขภาพ ผู้รับโอนสิทธิ ไม่มีสิทธิ์ได้รับประโยชน์ตามสัญญานี้
มาตรา 891 แม้ในกรณีที่ผู้เอาประกันภัยมิได้เป็นผู้รับประโยชน์เองก็ดี ผู้เอาประกันภัยย่อมมี
สิทธิที่จะโอนประโยชน์แห่งสัญญานี้ให้แก่บุคคลอีกคนหนึ่งได้ เว้นแต่จะได้ส่งมอบกรมธรรม์
ประกันภัยให้แก่ผู้รับประโยชน์ไปแล้ว และผู้รับประโยชน์ได้บอกกล่าวเป็นหนังสือไปยังผู้
รับประกันภั้ยแล้วว่าตนจะถือเอาประโยชน์แห่งสัญญานั้น
9/8/2021 หลักสูตรวิชาประกันชีวิต 3 47
เบี้ยประกันภัย
การก าหนดอัตราเบี้ยประกันภัย
อัตราประกันภัย(Premium rate) เป็นจ านวนเงินที่เรียกเก็บต่อหน่วยความ
คุ้มครอง 1,000 บาท ต่อปี โดยทั่วไปอัตราเบี้ยประกันภัยจะแปรผันตามแบบประกัน
ระยะช าระเบี้ย ระยะคุ้มครอง อายุและเพศของผู้เอาประกันภัย และจ านวนเบี้ย
ประกันภัยที่ผู้เอาประกันภัยจะต้องจ่ายขึ้นกับจ านวนความคุ้มครอง หรือทุนประกันที่
ซื้อ บางแบบประกันมีส่วนลดเบี้ยกรณีทุนประกันสูง
เบี้ยประกันภัยต้องมีลักษณะ
Adequate พอเพียงจ่ายผลประโยชน์และค่าใช้จ่าย
Equitable สะท้อนถึงความเสี่ยงที่รับ
Not Excessive ไม่สูงเกินไป
ู
9/8/2021 หลักสตรวิชาประกันชีวิต 3 48
เบี้ยประกันภัย
ต้นทุนของผลประโยชน์ตามกรมธรรม์ (Cost of Benefits)
Projected cost of a Potential Benefit Probability that the
given benefit amount payable Benefit will be payable
•อัตราการตายสูง→ cost of benefit ?→ เบี้ยประกัน ?
•Cost of benefit = cost of insurance
•Probability that benefit will be payable = mortality
table,morbidity table
ู
9/8/2021 หลักสตรวิชาประกันชีวิต 3 49
เบี้ยประกันภัย
ต้นทุนของผลประโยชน์ตามกรมธรรม์ (Cost of Benefits)
•Sex-distinct mortality
•Unisex Mortality table
•Tobacco users ,tobacco non user, composite mortality
table
•ตารางมรณะที่ใช้ในประเทศไทย
ู
9/8/2021 หลักสตรวิชาประกันชีวิต 3 50