Sản được?
Vậy là những sử phẩm mà Tạ Chí Đại Trường đã xuất bản tại Sài Gòn trước năm
1975 hay sau này tại Hoa Kỳ khi tái bản tại Việt Nam đã có những câu chữ bị thay
đổi hay những ý tưởng bị thêm bớt. Sự khác biệt của hai kỳ in -một là thời VNCH
và hải ngoại và một là ở trong nước- lại chính là quyết định của tác giả Tạ Chí Đại
Trường sao?
Những tác giả tại hải ngoại muốn có sách được in trong nước, như Tạ Chí Đại
Trường, phải trả giá đắt thế sao?
Tôi viết một số những nhận xét trên đây vào tháng 8.2014 khi nhận được sách. Tôi
viết với tâm trạng đáng buồn, và... đáng thương. Gặp nhau từ thập niên 60 của thế
kỷ trước, tôi biết bản lãnh của Tạ Chí Đại Trường phải hơn thế này. Hãy đọc lại
bài ông viết dài 80 trang trong Việt Nam Nhìn Từ Bên Trong và Bên Ngoài xuất
bản năm 1994 tại California khi ông còn ở trong nước để thấy nét dõng dạc của
ngòi bút họ Tạ. Hãy đọc lại kết luận của bài viết ấy:
Chung quy chỉ tại vua Hùng
Đẻ ra một lũ khùng khùng điên điên
Thằng khôn thì đã vượt biên
Thằng ngu ở lại không điên cũng khùng.
Và:
Một thằng lên vũ trụ
Mươi thằng đi Mút-Cu
Nghìn thằng ăn uống lu bù
Để dân năm mươi triệu đói thò cu ra ngoài!
(Việt Nam Nhìn Từ Bên Trong và Bên Ngoài, trang 80.)
Khi ra hải ngoại, ông chững chạc tuyên bố, nguyên văn trong Sử Việt Đọc Vài
Quyển (2004), trang 478: Nếu là người "bên trong" thì phải nói đến tính giai cấp,
tính Đảng trong việc nghiên cứu sử học. Như ông Viện Trưởng Viện Sử Học Văn
Tạo tuyên bố trong một hội nghị quốc tế năm 1988: "Chúng tôi không viết sử để
làm công trình sử học mà là để góp phần xây dựng chế độ mới."
Rồi ông khẳng khái tự nhận nơi cuối sách, trang 523: ... chút bướng bỉnh muốn
ngẩng cao đầu vì khoa học thúc đẩy đã khiến cho tác giả (tức TCĐT, TAT
chú) thành "tên phản động hạng nặng..."
Với bản lãnh như thế, làm sao giải thích được kết luận kỳ lạ của Tạ Chí Đại
Trường trong sách in năm 2014? Chẳng lẽ người khác viết tại Hà Nội, rồi ấn vào
tay ông?
Suốt từ giữa năm 2014 là năm sách được phát hành ớ Việt Nam cho đến tháng
10.2015, ông không hề lên tiếng về nội dung của sách. Đọc "di cảo" của ông viết
trong khoảng thời gian 31.8 đến 9.9.2015, -thực ra chỉ là một bài ông viết chưa phổ
biến-, tôi cũng không hề thấy ông đề cập gì đến quyển sách ông đã ký hợp đồng
cho in tại Việt Nam này. Nói cách khác, ông có trách nhiệm toàn bộ nội dung mà
trang 2 của sách đã có hàng chữ đầu tiên, nguyên văn: Người lính thuộc địa Nam
Kỳ (1861-1945 (chữ C trong vòng tròn, tức dấu bản quyền) Tạ Chí Đại Trường"
Cũng đọc "di cảo" của ông, tôi thấy lại một Tạ Chí Đại Trường năm xưa, thẳng
thừng chê từ Lê Duẩn đến giới sử học miền Bắc, mỉa mai chuyện chính quyền
Cộng Sản tô vẽ thời Hùng Vương, miệt thị miền Bắc là những "kẻ miệng răng đầy
AK," vân vân. Bài viết chưa phổ biến này sao lại mâu thuẫn, rất mâu thuẫn, với kết
luận trong sách của ông in trong nước năm 2014?
Vì thế, tin sử gia họ Tạ mất ngày 24.3.2016 khiến tôi thấy thật đáng tiếc cho một
đời nghiên cứu, toàn tâm toàn ý không gia đình không con cái mà cuối đời hoá ra
bị tì vết.
Tháng Ba năm 2016
TRẦN ANH TUẤN
Trích trong Sử Việt tại Bắc Mỹ 1975-2015 sắp xuất bản