สอนสนุก สร้างสุข สไตล์สาธิต (ปทุมวัน) เล่มที่ 2 299
บอร์ด หากไม่เช็ด จะกลายเป็นฝุ่นที่ไปจับที่แผ่นกรองเครื่องปรับอากาศ
เป็นอันตรายต่อสุขภาพของนักเรียน (ผู้เขียนจำได้ว่าเคยให้นักเรียนทุก
คนเตรียมผ้าขี้ริ้วผืนเล็ก ๆ สะอาด ๆ ชุบน้ำเช็ดฝุ่นโต๊ะเรียนของตนเอง
ทุกเช้าก่อนจะเข้าเรียน เป็นการฝึกในเรื่องสุขลักษณะที่ดีและช่วยลด
ฝุ่นลงได้มากทีเดียว)
นอกจากเวรทำความสะอาดแล้ว อาจเพิ่มความรับผิดชอบราย
บุคคลได้อีกด้วยการ จัดเวรจัดแจกันวางบนโต๊ะครูหน้าห้อง จัดเวรการ
อ่านข่าวหน้าห้องจัดเวรเก็บสมุดงานส่งอาจารย์ เป็นต้น
3. การปฏิบัติงานธุรการประจำชั้น
นอกจากหน้าที่ได้กล่าวมาแล้ว อาจารย์ประจำชั้นมีหน้าที่
สำคัญอีกประการ คืองานธุรการประจำชั้น ได้แก่
3.1 การตรวจเช็คนักเรียนที่ที่มาเรียนตามแบบฟอร์มเช็ค
เวลาเรียน ในการแถวทำกิจกรรมหน้าเสาธงตอนเช้า ลงนามสรุปผล
และเขียนสรุปผลทุกวันสุดท้ายของสัปดาห์
3.2 การบันทึกพฤติกรรมของนักเรียน โดยพิจารณา
พฤติกรรมของนักเรียนให้นักเรียนลงนามรับทราบพฤติกรรมและความ
ประพฤติของนักเรียน โดยกรอกในใบแจ้งความประพฤติของนักเรียน
ของฝ่ายปกครอง
300 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
3.3 การชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสูง
3.4 การกรอกข้อมูลประจำตัวนักเรียน
3.5 การแจกจดหมายจากโรงเรียน
3.6 การเก็บเงินนักเรียนในเรื่องต่าง ๆ ที่โรงเรียน
มอบหมาย
3.7 การเบิกจ่ายวัสดุอุปกรณ์เกี่ยวกับการเรียนการสอน
3.8 การบันทึกสุขภาพนักเรียน
3.9 การเก็บข้อมูลประกันคุณภาพ การตรวจสมุดจด
การบ้าน
4. การสื่อสารระหว่างผู้ปกครองโรงเรียน และชุมชน
อาจารย์ประจำชั้นต้องทำหน้าที่สื่อสารกับผู้ปกครอง เพื่อให้เกิด
ความร่วมมือกันระหว่างบ้านกับโรงเรียนในทุก ๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็น
ในด้านการเรียนของนักเรียนการแก้ไขพฤติกรรมของนักเรียน การขอ
ความร่วมมือในการช่วยเหลือ ในการปฏิบัติตามนโยบายของโรงเรียน
ผู้ปกครองส่วนใหญ่มีความคาดหวังและไว้วางใจอาจารย์ประจำชั้น
ดังนั้นเมื่อเปิดภาคการศึกษา อาจารย์ประจำชั้นทุกคนจึงต้องทำความ
รู้จักกับนักเรียนในชั้นของตนให้เร็วที่สุด เพื่อจะได้มีความรู้ความเข้าใจ
นักเรียน รับทราบสภาพการเลี้ยงดูของผู้ปกครอง ซึ่งจะทำให้อาจารย์
สอนสนุก สร้างสุข สไตล์สาธิต (ปทุมวัน) เล่มที่ 2 301
ประจำชั้นสามารถหาสาเหตุ แก้ไขปัญหานักเรียนในด้านต่าง ๆ ได้ทันท่วงที
อาจารย์ประจำชั้นจะต้องทำหน้าที่พบปะกับผู้ปกครองในวันประชุม
ผู้ปกครอง ประเมินผลการเรียนในปลายภาคเรียนของทุกภาคเรียน
ดังนั้นการสื่อสาร อาจารย์ประจำชั้น จำเป็นที่จะต้องมีเทคนิค
การสื่อสารกับผู้ปกครองเป็นอย่างดีเพื่อไม่ให้เกิดข้อขัดแย้ง และเกิด
ความเข้าใจอันดีระหว่างกัน ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อนักเรียน ผู้ปกครอง
และโรงเรียนในที่สุด
ในเรื่องการประสานกับผู้ปกครอง เครื่องมือที่ผู้เขียนเห็นว่า
มีประโยชน์มากที่สุดคือ สมุดจดการบ้าน พูดถึงสมุดจดการบ้านเป็นอะไรที่
ผู้เขียนให้ความสำคัญมาก และถือเป็นเครื่องมือที่ประเมินนักเรียน
ในหลาย ๆ ด้านมาก เช่น เรื่องความรับผิดชอบต่อตนเอง การมีระเบียบในการ
ทำงาน การเขียน ลายมือ (เพราะเรามีข้อตกลงในการเขียน รูปแบบ
บทลงโทษ ในวันพบกันวันแรก) ทุกคนต้องปฎิบัติเป็นแนวทางเดียวกันหมด
ไม่ส่งไม่มีลายเซ็นผู้ปกครอง จดไม่ครบ เหล่านี้มีข้อตกลงกันแบบ
ประชาธิปไตย ผู้เขียนใช้สมุดการบ้านคุ่มค่ามาก ใช้ดูเรื่องลายมือด้วย
ใครเขียนอ่านไม่ออก เขียนผิด เขียนคำย่อ ให้คัดลายมือส่ง (เป็นการ
ช่วยเรื่องปรับลายมือนักเรียนได้บ้าง น่าสนใจสำหรับอาจารย์ประจำชั้น
ทุกท่านที่มีความต้องการจะช่วยนักเรียน เพราะนักเรียน ในปัจจุบันมี
ปัญหาเรื่องลายมืออ่านไม่ออก เขียนไม่เป็นตัว ไม่รู้ว่าเป็นพยัญชนะ
สระ วรรณยุกต์ใด เขียนไม่มีหัว เป็นตัว ๆ ติดกันเป็นพรืด ไม่เว้นวรรคตอน
อันนี้น่าเป็นห่วงมาก และที่สำคัญเขียนหนังสือผิดเยอะมาก ติดภาษา
302 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
ที่ใช้ในสังคมออนไลน์ ปัญหาเขียนผิด ทำให้พบต่อไปว่าอ่านผิดก็มี
จำนวนมากด้วย) ใครทำผิดอะไรให้เขียนรายงานผู้ปกครองลงในสมุดนี้ได้
อาจารย์มีอะไรก็เขียนแจ้ง ผู้ปกครองก็แจ้งกลับมาที่อาจารย์ได้จึงถือเป็นสื่อ
ระหว่างผู้ปกครองกับอาจารย์ประจำที่ดี ผู้ปกครองก็จะเห็นความสำคัญ
คอยควบคุมดูแลความเคลื่อนไหวของนักเรียนได้ส่วนหนึ่ง งานนักเรียน
จะไม่ค้างมาก นักเรียนก็เห็นความสำคัญเพราะไม่ส่ง จดไม่ครบ ก็จะถูก
ลงโทษ เป็นการบังคับให้นักเรียนรับผิดชอบต่อตนเอง ปฎิบัติได้ดี
บ่อย ๆ ก็จะกลายเป็นนิสัยที่ดีได้
5. ปฏิบัติตามที่โรงเรียนมอบหมาย
อาจารย์ประจำชั้นถือว่า เป็นผู้มีบทบาทหน้าที่สำคัญที่จะต้อง
สร้างความสัมพันธ์อันดีต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกคนที่เกี่ยวกับการจัดการ
เรียนการสอนของโรงเรียน ดังนั้น เมื่อทางโรงเรียนได้มอบหมาย ภารกิจ
ใดก็ตาม ที่นอกเหนือจากงานประจำ อาจารย์ประจำชั้นจะต้องปฏิบัติ
หน้าที่ได้รับมอบหมายให้งานสำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี ยกตัวอย่างเช่น
การขอความร่วมมือประชาสัมพันธ์ให้ผู้ปกครองเข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ
ของทางโรงเรียน การประชาสัมพันธ์ให้ผู้ปกครองมีส่วนร่วมในการพัฒนา
โรงเรียน เป็นต้น
6. การจัดกิจกรรมประจำวันในห้องเรียน (Homeroom
Activities)
การจัดกิจกรรมประจำวันในห้องเรียนให้มีลักษณะเหมือน
ครอบครัวให้นักเรียนมีความรู้สึกมี ที่พึ่ง มีความอบอุ่นเหมือนอยู่ที่บ้าน
เกิดความสบายใจ พึงพอใจ มีเสถียรภาพดี ให้นักเรียนมีความคุ้นเคย
สอนสนุก สร้างสุข สไตล์สาธิต (ปทุมวัน) เล่มที่ 2 303
กันและกัน รู้สึกคุ้นเคยกับครูมีความรู้สึกเปรียบเสมือนเป็นครอบครัว
เดียวกัน เป็นการจัดกิจกรรมแนะแนวหมู่สำหรับแต่ละชั้นเรียน เพื่อให้
ประโยชน์ในด้านต่าง ๆ ของนักเรียนในด้านต่าง ๆ เช่น ช่วยให้นักเรียนรู้
แนวทางการศึกษาและประกอบอาชีพรู้วิธีปรับปรุงบุคลิกภาพ รู้วิธีสร้าง
ความสัมพันธ์กับบุคคลอื่นหรือฝึกมารยาท ต่าง ๆ แก่นักเรียน
เมื่อศึกษาจากบทความของนักการศึกษาหลาย ๆ ท่านแล้วให้
รู้สึกว่า การจัดกิจกรรมโฮมรูม ที่เราปฎิบัติกันอยู่นั้นถูกต้องแล้วหรือไม่
ลองพิจารณาจากข้อเขียน ต่อไปนี้
แนวคิดการจัดกิจกรรมโฮมรูม โดย คุณหญิงกษมา วรวรรณ
ณ อยุธยา
ในวันนี้จึงขอฝากข้อคิดในการจัด Homeroom เพื่อประกอบ
การพิจารณา ของผู้้ที่ยังไม่่มั่นใจว่่าจะจัดอย่างไรโดยได้้รับข้อเสนอ
แนะจาก อ.ดร.ประสงค์ สังขะไชย สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาภูเก็ตไว้้ว่า
การจัด Homeroom นั้นควรเป็นการจัดกิจกรรมในห้้องเรียนให้้เสมือน
บ้้าน คือ ครูกับนักเรียนมีความ สนิทสนม คุ้้นเคยกันเหมือนเป็นสมาชิก
ครอบครัวเดียวกัน มีความสัมพันธ์ ที่ดีต่อกัน มีการดูแลเอาใจใส่นักเรียน
เปรียบเสมือนพ่่อ แม่่โดยเปิดโอกาสให้นักเรียนได้้เรียนรู้ไปด้วยกัน
ไม่่ว่าจะเป็นการให้้เรียนรู้ทักษะชีวิต การสํารวจตัวเอง การประเมินตนเอง
และครูยังสามารถให้นักเรียนได้้รับความรู้้ข้อมูลทางด้้านการศึกษา
อาชีพ ปรากฏการณ์์ต่าง ๆ ในประเทศ โลก เป็นต้น นอกจากนั้น
ครูยังสามารถเสริมความรู้้การฝึกทักษะด้านต่าง ๆ ให้แก่เด็กในชั่วโมง
304 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
Homeroom อาจจะฝึกให้เด็กได้คิดวิเคราะห์์ ฝึกทักษะการฟััง การพูด
การแก้ปัญหาซึ่งกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข ได้้จัดพิมพ์หนังสือ
“แนวคิดการจัดกิจกรรมโฮมรูม” เผยแพร่่ไป เมื่อปีีที่แล้ว โดยมีการให้้
ข้อคิดให้้แก่อาจารย์ประจำชั้นในการจัดกิจกรรม Homeroom ไว้ว่า
“ในบทบาทของการช่วยเหลือแก้้ไขปัญหานักเรียน ครูไม่จำเป็็นที่จะ
ต้องมีความสามารถสุดพิเศษ ขอเพียงแต่มีคุณสมบัติของการเป็นพ่อแม่ที่ดี
เป็นมนุษย์ธรรมดา ผู้ซึ่งมีความเข้าใจตนเอง เข้าใจความสัมพันธ์์ระหว่่าง
ตนเองกับผู้อื่น อบอุ่่นด้วยความมีเหตุผล และเห็นอกเห็นใจผู้อื่นปรารถนา
ที่จะใช้ความสามารถที่มีอยู่่ของตน รู้จักเสียสละ และพร้้อมที่จะทำงาน
ร่วมกับผู้อื่น นี่คือ ครู....ที่อยู่่ในหัวใจของนักเรียน “โฮมรูม : .........
ไม่ใช่.........”
* ไม่่ใช่่เวลาที่อาจารย์ประจําชั้นหารืออาจารย์ที่ปรึกษาปล่่อย
ให้นักเรียนอยู่่กันตามลําพังโดยไร้จุดหมาย
* ไม่่ได้เป็็นกิจกรรมฆ่าเวลาโดยการตรวจสอบรายชื่อนักเรียน
ว่าครบหรือไม่่
* ไม่่ได้เป็็นกิจกรรมการสอนซ้ำซากในบทเรียนที่จําเจ
* ไม่ใช่่กิจกรรมที่ครูเข้าไปพูด พูด พูด ให้้หมดเวลาโดยไม่่คิดว่า
นักเรียนจะได้้อะไร
* มิใช่่เป็นเวลาสําหรับการตําหนิติเตียน ดุด่าว่ากล่าวซ้ำ ๆ ซาก ๆ
อาจารย์ที่ปรึกษานั้นสมชื่อจริง ๆ
คือนักเรียนปรึกษาได้ทุกเรื่อง ดูแลนักเรียนทุกเรื่อง เรียกได้ว่า
นักเรียนมีความยุ่งยากใจในเรื่องใด อึดอัดใจ
คับข้องใจเรื่องใด ไม่ว่าปัญหาทางบ้าน หรือที่โรงเรียนทั้งด้าน
การเรียนและอื่น ๆ หรือแม้แต่ปัญหาหัวใจ
ปรึกษาหารืออาจารย์ที่ปรึกษา ได้ตลอดเวลา
306 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
* ไม่่ได้้เป็็นการทําอะไรก็ได้้ที่อยากจะทํา
* ไม่่ใช่่ช่่วงเวลาที่มาจับผิด/ลงโทษ ในเรื่องกฎระเบียบ วินัย
ของโรงเรียน
* ไม่่ใช่่ช่่วงเวลาที่มาใช้้ทบทวนบทเรียน หรือการสอนของครู
ที่ยังสอนไม่่ทันหรือสอนพิเศษ
* ไม่่ใช่่เวลาที่ให้นักเรียนมาทําเวรทําความสะอาดในห้้องเรียน
* ไม่ใช้เวลาที่ครูมาติดตามงานที่นักเรียนทําส่งไม่ทัน หรือ
ยังไม่ได้ส่ง
* ไม่่ใช่่เวลาที่ครูต้องมีบทบาทสําคัญตลอดเวลาไม่่ให้้โอกาส
นักเรียนบ้้าง
บทบาทของครูในการจัดกิจกรรมโฮมรูม
1. สามารถบริหารและจัดกิจกรรมพัฒนาผู้้เรียนให้สอดคล้อง
กับความสนใจของนักเรียน แต่่ละกลุ่ม ที่ครูรับผิดชอบ โดยใช้้เทคนิค
หรือกลวิธีที่หลากหลาย เช่น การเล่าเรื่อง อ่านใจ เกม บทบาทสมมุติ
กรณีตัวอย่าง สถานการณ์จําลอง ฯลฯ
2. ควรเปิดโอกาสให้้นักเรียนทุกคนมีส่วนร่วมในกิจกรรมที่จัด
3. ครูคอยให้้กําลังใจ และให้โอกาสนักเรียนประสบความสําเร็จ
เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและภาคภูมิใจในตนเองแก่เด็ก
สอนสนุก สร้างสุข สไตล์สาธิต (ปทุมวัน) เล่มที่ 2 307
4. ครูต้้องสร้้างบรรยากาศของการอยู่ร่่วมกันที่อบอุ่น มีไมตรี
จิตต่อกัน
5. ครูควรวางตัวเป็็นกลางในทุกกรณี ตัดสินปััญหาอย่่างยุติธรรม
รับฟังความคิดเห็นของนักเรียนและประพฤติตนเป็็นตัวอย่างที่ดีแก่
นักเรียน
6. ครูให้้ความรักและเมตตาต่อนักเรียนอย่่างสม่ำเสมอ มีเวลา
ให้นักเรียนมาปรึกษาให้้โอกาสและกําลังใจแก่นักเรียนในการปรับ
พฤติกรรมหรือการแก้ไขปัญหา
7. สนับสนุนให้นักเรียน ค้้นพบความสามารถ และเกิดเจตคติ
ที่ดีต่อการเรียนรู้ด้้วยตัวเอง
จากที่กล่าวมาแล้วข้างต้น จะเห็นได้ว่าอาจารย์ประจำชั้นนั้น
เป็นผู้ที่มีภาะหน้าที่ที่หนักมาก ต้องรับผิดชอบงานที่มากมายหลายอย่าง
(บางคนอาจจะทำมากกว่านี้ และยังไม่รวมการสอนในรายวิชาที่รับ
ผิดชอบ) แต่เป็นหน้าที่ที่ทุกคนเต็มใจ ทุ่มเท และให้ความสำคัญเหมือนที่
ผู้เขียนได้เกริ่นไว้ในตอนต้นใช่หรือไม่? หากใช่ ท่านจงภูมิใจเถิดว่า
ท่านเป็นอาจารย์ประจำชั้นที่สำคัญยิ่งสำหรับนักเรียน และเป็นครู
ผู้ยิ่งใหญ่จริง ๆ...ขอจบหน้าที่ของครู ด้วยบทกลอนของท่านศาสตราจารย์
หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ผู้มีคุณูปการต่อวงการการศึกษาของไทย
และสาธิตปทุมวันอย่างยิ่ง
308 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
*ชาติยืนยงคงอยู่เพราะครูดี
สำคัญนักหน้าที่เรามีอยู่
งานก่อสร้างห้างหอยากพอดู
แต่งานครูยากยิ่งกว่าสื่งใด**
(ศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ผู้ประพันธ์)
แหล่งอ้างอิง
การจัดกิจกรรมโฮมรูม. (2556). สืบค้นเมื่อ 20 เมษายน 2556,
จาก http://www.vajiravudh.ac.th/KM/Vichakarn-Document/teaching-doc/
Year2552/homeroomdocument.pdf
งานประจำชั้น. (2556). สืบค้นเมื่อ 20 เมษายน 2556, จาก www.edurmu.org/new/
practice_/I1.doc
ปิ่น มาลากุล, ม.ล. (2554). ศีกษาภาษิต. กรุงเทพฯ: ยูแพด อินเตอร์.
โรงเรียนสาธิต...
ประสบการณ์...งานวิจัย
ï อาจารย์พงศกร ธรรมบุศย์ ï
310 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
โรงเรียนสาธิต...
ประสบการณ์...งานวิจัย
ï อาจารย์พงศกร ธรรมบุศย์
ประสบการณ์ พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525
ได้เก็บคำ “ประสบการณ์” เข้าเป็นลูกคำของคำว่า “ประสบ” และ
ให้นิยามไว้ว่า “ความจัดเจนที่เกิดจากการกระทำหรือได้ พบเห็นมา”
(จดหมายข่าวราชบัณฑิตยสถาน ปีที่1 ฉบับที่10 ตุลาคม 2532)
จากความหมายข้างต้นอาจกล่าวได้ว่า ประสบการณ์เป็น
กระบวนการที่ผ่าน การสังเกต การเรียนรู้การค้นพบแล้วเก็บไว้เป็น
เสมือนบทเรียนของชีวิตซึ่งประสบการณ์เป็นสิ่งที่มีความเป็นปัจเจก
สำหรับบุคคลกล่าวคือมีความแตกต่างเฉพาะตัแต่บุคคลอาจมีประสบการณ์
ร่วมได้เช่นกันนอกจากนี้แล้วประสบการณ์เป็นสิ่งที่ถ่ายโอนแบ่งปัน
ระหว่างบุคคลได้ด้วย
สอนสนุก สร้างสุข สไตล์สาธิต (ปทุมวัน) เล่มที่ 2 311
การได้มาซึ่งประสบการณ์นั้นจะต้องผ่านเหตุการณ์หนึ่ง ๆ
เสียก่อน โดยเฉพาะ “ปัญหา” เมื่อบุคคลพยายาม ที่จะจัดการกับปัญหา
ย่อมเกิดการเรียนรู้และเก็บบันทึกเหตุการณ์รวมทั้งวิธีการปฎิบัติต่อ
เหตุการณ์นั้น ๆ ไว้เป็น ประสบการณ์ไม่ว่าผลสัมฤทธิ์ในการแก้ปัญหา
จะเป็นเช่นไร อาจประสบความสำเร็จหรือล้มเหลวก็ตาม แต่แน่นอน
ที่สุดคือบุคคลที่เรียนรู้จากประสบการณ์จะไม่มีวันผิดพลาดซ้ำเป็นครั้งที่สอง
อย่างแน่นอน นั่นแสดงว่าไม่มีความ “สูญเปล่า” สำหรับคำว่า
ประสบการณ์ และด้วยประสบการณ์นี้เองที่ทำให้เกิดการเรียนรู้ใน
การเผชิญปัญหาและเป็น ทางเลือกอันดับต้น ๆ ที่บุคคลจะปฏิบัติ
หรือไม่ปฏิบัติอย่างใดอย่างหนึ่งต่อปัญหาที่อยู่ตรงหน้า อาจกล่าวได้ว่า
ประสบการณ์เป็นผลพวงจากการแก้ปัญหา ในทางกลับกันประสบการณ์
ที่มีอยู่เดิมยังเป็นวัตถุดิบสำหรับแก้ปัญหาในอนาคตได้อีกด้วย
ด้วยสภาพสังคมที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลาและมี
ความซับซ้อนมากขึ้น ด้วยเหตุนี้เองที่แสดง ให้เห็นว่าผู้ที่มากด้วย
ประสบการณ์เป็นผู้ที่มีทักษะการดำรงชีวิต ดำเนินชิวิตอย่างมีคุณภาพ
มวลประสบการณ์เปรียบ เสมือนทรัพย์สินทางสติปัญญาที่ไม่มีวันสูญ
หาย แม้จะถูกถ่ายทอดไปยังบุคคลอื่นก็ตาม ตรงกันข้ามจะกลับทำให้
ประสบการณ์เพิ่มพูน อันเป็นผลจากการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ต่อกัน
มวลประสบการณ์เป็นตัวบ่งชี้ถึงขอบเขต หรืออำนาจในการต่อกรกับ
ปัญหา เมื่อบุคคลต้องรับผิดชอบในสถานการณ์ที่มีประสบการณ์มาแล้ว
ย่อมมีความเชื่อมั่นในตนเองเชื่อในผลสำเร็จที่จะเกิดขึ้นโอกาสที่จะ
ประสบความสำเร็จจึงเป็นไปได้สูงกว่า เชื่อมโยงไปถึงการยอมรับและ
312 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
เห็นคุณค่าในตนเองรวมทั้งการได้รับความเชื่อถือ และ ยอมรับจากสังคม
เป็นผลพลอยได้ที่ ตามมาดังจะได้พบเห็นเสมอว่า การคัดเลือกบุคคลเข้า
ดำรงตำแหน่งใด ๆ ก็ตามประสบการณ์เป็นเกณฑ์สำคัญที่ใช้ใน การเลือก
หรือไม่เลือกบุคคล ประสบการณ์ทำให้สามารถคาดหวังถึงประสิทธิภาพ
ในตัวบุคคลได้ มวลประสบการณ์ช่วยสะท้อนภาพของการเป็นนักต่อสู้
ที่ดี การยืนหยัดต่อสู้กับปัญหาอย่างไม่ย่อท้อ ไม่หันหลังให้กับปัญหา
ประสบการณ์อาจไม่ใช่เรื่องที่ต้องควานหาแต่เป็นเพียงการเผชิญ
ปัญหาที่ผ่านเข้ามาในแต่ละช่วงเวลาด้วยทัศนะที่เข้าใจว่าปัญหานำพา
มาซึ่งโอกาสและประสบการณ์ เมื่อนานเข้าไม่เพียงแต่ปริมาณของ
ประสบการณ์เท่านั้น ที่เพิ่มพูน หากในเชิงคุณภาพแล้วความหลากหลาย
และกว้างขวางย่อมจะมีมากขึ้นด้วย ตรงกันข้ามการติดอยู่กับปัญหา
เดิม ๆ ขาดการเปลี่ยนแปลง ย่อมขัดขวางการขยายตัวของมวล
ประสบการณ์ ทำให้คาดเดาคุณลักษะต่าง ๆ ของบุคคลได้อย่างชัดเจน
ผู้ที่อ่อนประสบการณ์ย่อมแสดงถึง ผู้ที่ไม่ใช่นักต่อสู้ที่ดี ต่อต้านการ
เปลี่ยนแปลงทุกกรณี ไม่ปรับตัวต่อการ เปลี่ยนแปลง ขาดทักษะในการ
ใช้ประสบการณ์แก้ปัญหาประสบการณ์เป็นเรื่องที่เกี่ยวพันกับเวลาอย่าง
ปฏิเสธไม่ได้ประสบการณ์อาจไม่ใช่เรื่องที่ต้องควานหาแต่เป็นเพียง
การเผชิญปัญหาที่ผ่านเข้ามาในอดีตบุคคลผ่านประสบการณ์อย่างไร
มาย่อมนำอดีตนั้นมาใชในการผลักดันตนเองให้แสดงพฤติกรรมออกมา
ณ ปัจจุบันและพฤติกรรมที่บังเกิดขึ้นในขณะเวลาปัจจุบันก็จะเป็นตัว
กำหนดทิศทางในอนาคตและความเป็นไปข้างหน้าด้วย มีความชัดเจน
ว่าเรานำอดีตมาเรียนรู้ เพื่อจัดการปัจจุบันและอนาคตโดยแสดง
สอนสนุก สร้างสุข สไตล์สาธิต (ปทุมวัน) เล่มที่ 2 313
พฤติกรรมที่โน้มเอียงไปในทางที่บุคคลผู้นั้นต้องการ เพื่อผลักดัน
ตนเองไปสู่ สถานภาพใหม่ที่น่าพึงพอใจมากกว่ประสบการณ์อาจถูกมอง
เสมือนเป็นสายพานที่เชื่อมโยงฟันเฟื่องของความเป็น ไปของบุคคล
ในช่วงเวลา 3 ช่วง อันได้แก่ อดีต ปัจจุบัน และอนาคต เหตุการณ์ใน
อดีตเป็นประสบการณ์ให้ปัจจุบัน
ในขณะที่ปัจจุบันก็จะเป็นประสบการณ์ให้อนาคตเกี่ยวเนื่องกันไป
โดยมีประสบการณ์เป็นตัวขับเคลื่อน บางครั้งปัญหาหนึ่งต้องอาศัย
หลากหลายประสบการณ์จากอดีตในการจัดการ แต่บางครั้งประสบการณ์
ที่ผ่านมาเพียงหนึ่งก็เพียงพอสำหรับปัญหาจำนวนมากได้ ในมิติของ
เวลาแล้วประสบการณ์ยังส่งผลให้มองย้อนไปยัง อดีตที่แสดงปูมหลัง
ของบุคคลนั้น และคาดการณ์ล่วงหน้าล่วงเวลาไปสู่อนาคตของบุคคล
ได้เช่นกัน ประสบการณ์เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับชีวิตในฐานะที่เป็น
เครื่องมือสำหรับการเรียนรู้ การแก้ไขปัญหา ผลักดัน ให้บุคคลก้าวเดิน
ผ่านอุปสรรคไปได้ บุคคลได้รับการส่งเสริมให้มีประสบการณ์ผ่านสถาบัน
ครอบครัวเป็นเบื้องต้น ในลำดับต่อมาสถาบันที่มีหน้าที่จัดประสบการณ์
การเรียนรู้โดยตรงคือ โรงเรียน โรงเรียนเป็นสถานศึกษาที่มีบทบาท
หน้าที่สำหรับฝึกสอนวิชาความรู้ ทั้งศาสตร์และศิลป์แขนงต่าง ๆ ให้กับ
ผู้เรียนหรือนักเรียน บุคลากรที่รับผิดชอบใน หน้าที่ดังกล่าวคือครู
อาจารย์ โดยครูจะจัดการเรียนรู้ เพื่อส่งเสริมการสะสมประสบการณ์
ผ่านกิจกรรมการเรียนการสอน ฝึกฝนประสบการณ์ที่หลากหลาย รวมทั้ง
ส่งเสริมให้นักเรียนแสวงหา ประสบการณ์ใหม่ ๆ ด้วยตนเอง โดยให้
314 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
มีความสอดคล้องกับสภาพของสังคม พร้อมทั้งตรวจสอบปริมาณ
มวลประสบการณ์ผ่านการประเมินในรูปแบบต่าง ๆ พันธกิจหลักของ
ครูคือจัดประสบการณ์ให้กับนักเรียน อันจะเป็นเป็นหลักประกันใน
การดำเนินชิวิตในอนาคต เสมือนเป็นการเติมทุนให้กับชีวิตของนักเรียน
ในมุมมองที่กว้างขึ้นโรงเรียนยังเป็นเครื่องมือของรัฐที่ใช้กำหนด ทิศทาง
ของประเทศชาติด้วย จะพบว่าบทบาทหน้าที่ของครูอาจารย์ใน
เทอมของการจัด สร้างส่งเสริมประสบการณ์ ในบุคคลไม่ใช่เพียงเรื่อง
การดำรงอยู่ของบุคคลเท่านั้น แต่ยังหมายรวมไปถึงการดำรงอยู่
ของสังคมโดยรวมด้วย เมื่อครูอาจารย์ต้องจัดและส่งเสริมให้เกิด
ประสบการณ์ แล้วแน่นอนว่าตัวครูในฐานะผู้ดำเนินกิจกรรมการเรียน
การสอนย่อมต้องเป็นผู้ที่เปี่ยมไปด้วยประสบการณ์ ครูจึงควรเป็นผู้ที่มี
พลังในการสะสมประสบการณ์สามารถเผชิญปัญหาได้ด้วยประสบการณ์
แสวงหาประสบการณ์ ใหม่ ๆ อยู่ตลอดเวลา สามารถปรับเปลี่ยน
ตามความเปลี่ยนแปลง ไม่หยุดนิ่งอยู่กับปัญหาเดิมมองปัญหาเป็น
เรื่องที่นำมาซึ่งโอกาสและประสบการณ์ ประการสำคัญที่สุดคือครูจะ
ต้องไม่เพิกเฉยต่อปัญหา สิ่งที่นับว่าบั่นทอนการสร้างประสบการณ์ที่
สุดคงจะเป็นการที่ครูอาจารย์ไม่ตระหนักว่าสิ่งนั้น ๆ เป็นปัญหาที่ควร
ได้รับการแก้ไข เมื่อมองไม่เห็นหรือเห็นแต่ไม่ตระหนักถึงปัญหาทั้งใน
ด้านการเรียนการสอน การปกครอง การให้ความดูแลเอาใจใส่นักเรียน
นอกจากจะทำลายบรรยากาศการสร้างประสบการณ์ที่ดีต่อนักเรียน
แล้วตัวครูเองย่อมขาดโอกาสที่จะเพิ่มพูลประสบการณ์ด้วย จะพบว่า
ในทางกลับกันปัญหาจากนักเรียน กิจกรรมการเรียนการสอน ยังสามารถ
สอนสนุก สร้างสุข สไตล์สาธิต (ปทุมวัน) เล่มที่ 2 315
สะท้อนประสบการณ์ต่าง ๆ กลับมาสะสมในตัวครูผู้สอนได้เช่นกัน
ปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นช่วยสร้างประสบการณ์ให้กับทั้งครูและนักเรียนใน
ลักษณะซึ่งกันและกัน ก่อให้เกิดสังคมแห่งการเรียนรู้ความเกื้อกูล
ประสบการณ์ต่อกันนี้ทั้งครูและนักเรียนจะได้ประโยชน์ร่วมกัน ในแง่
ของการสั่งสมประสบการณ์โรงเรียนสาธิตมีความโดดเด่นในเรื่องของ
การจัดและส่งเสริมประสบการณ์เป็นที่ยอมรับของสังคม อันเนื่องมาจาก
โรงเรียนสาธิตเป็นแปลงสาธิตการทดลองทางการศึกษา การสาธิตที่
เกิดจากกระบวนการเรียน การสอนและค้นคว้าวิจัยที่ก้าวหน้า เพื่อเตรียมเด็ก
และเยาวชนสำหรับสังคมประชาธิปไตยที่ก้าวหน้า เฉลียวฉลาด รู้ผิด รู้ชอบ
สำนึกในหน้าที่ และสิทธิในสังคมสมัยใหม่ มีภาวะผู้นำ คุณธรรม จริยธรรม
มีจิตสำนึกสาธาณสุขใน บริบทวัฒนธรรมไทย (ลมแล้ง. “ นวตกรรม
และจุดเปลี่ยน มศว ” : SWU WEEKLY . วันที่ 29 ตุลาคม 2551
. หน้า 3) ด้วยธรรมชาติของโรงเรียนสาธิตที่จะต้องมีความตื่นตัวต่อกระแสการ
เปลี่ยนแปลงและต้องเป็นผู้นำในการค้นคว้าวิจัยใหม่ ๆ ในเรื่องของการ
ศึกษา สำหรับเป็นแบบอย่าง ใช้ในการสาธิต และเผยแพร่ความรู้ ประสบการณ์
ให้กับสถาบันอื่น อาจารย์ของโรงเรียนสาธิตจึงถูกคาดหวังว่าจะต้องเป็น
ผู้ที่ถึงพร้อมไปด้วยประสบการณ์มีวิสัยทัศน์ที่กว้างเปิดรับโอกาส
ที่นำมาซึ่งประสบการณ์ มีความยืดหยุ่นกล้าเผชิญต่อความเปลี่ยนแปลง
ปรับวิธีคิดวิธีปฏิบัติงานได้อย่างคล่องแคล่ว มีทักษะในการแก้ปัญหา
โดยใช้มวลประสบการณ์ที่มีอยู่ทั้งนี้ไม่ใช่เป็นเพียงแค่จัดประสบการณ์
ให้กับนักเรียนเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงนิสิตนักศึกษาที่เข้ามาฝึกสอน
และสถาบันการศึกษาอื่นด้วย ผลผลิตจากการจัดประสบการณ์ เพาะบ่มด้วย
316 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน
วิธีการและประสบการณ์ในรูปแบบของโรงเรียนสาธิตเป็นหลักฐาน
ชี้ชัดที่แสดงให้เห็นถึงประสบการณ์ที่สั่งสมสืบเนื่องกันมา ศิษย์เก่าและ
ศิษย์ปัจจุบันมากมายที่ประสบความสำเร็จประกอบคุณงามความดี
อันเป็นประโยชน์ให้กับสังคมสร้างชื่อเสียงให้กับโรงเรียน
ดังที่ได้กล่าวไปแล้วในเบื้องต้นว่าประสบการณ์มีความเป็นปัจเจก
แตกต่างไปตามบุคคลแต่หากมีการแลกเปลี่ยนถ่ายโอนกันได้เมื่อเป็น
เช่นนี้แล้วประสบการณ์ถือเป็นแหล่งการเรียนรู้ที่มีข้อจำกัดคือติดอยู่กับ
บุคคลเท่านั้นเมื่อเวลาผ่านไปบุคคลที่เป็นแหล่งสะสมประสบการณ์จะมี
การหมุนเวียนตามไปด้วย ทำให้ร่องรอยของประ สบการณ์ไม่มีปรากฏ
ให้กับบุคลากรอื่นได้ซึมซับนำไปปรับใช้ สิ่งเดียวที่จะเป็นมรดกทาง
ประสบการณ์ ที่ทิ้งร่องรอย ให้สถาบันและบุคลากรรุ่นต่อ ๆ ไปคือ
“งานวิจัย” ดังนั้นโรงเรียนสาธิตซึ่งพร้อมไปด้วยบุคลากรที่เชียวชาญ
และมากด้วยประสบการณ์จึงควรมีความโดดเด่นในฐานะเป็นแหล่ง
สะสมประสบการณ์ผ่านงานวิจัย เพื่อเป็นแหล่งการเรียนรู้ที่ถ่ายทอดจาก
ประสบการการเรียนการสอนสู่สังคมทั้งภายในและภายนอกต่อไป
เอกสารอ้างอิง
จดหมายข่าวราชบัณฑิตยสถาน ปีที่ 1 ฉบับที่ 10 ตุลาคม2532. สืบค้นเมื่อวันที่ 30
เมษายน 2552 จาก www.royin.go.th/th/knowledge/detail.php?ID=972.
ลมแล้ง. “ นวตกรรมและจุดเปลี่ยน มศว ” : SWU WEEKLY . วันที่ 29 ตุลาคม 2551 .
หน้า 3. สืบค้นเมื่อวันที่ 30 เมษายน 2552 จาก http://swu60.swu.ac.th/
home/Default .aspx? & tabid=3307 articleType=ArticleView & arti….
NOTE
NOTE
NOTE
รายชื่อผู้สนับสนุนการจัดพิมพ์
1. คุณเจริญ-คุณหญิงวรรณา 10. คุณวีระชัย – คุณบุศยา พรธิสาร
สิริวัฒนภักดี 11. คุณศักดิ์ชัย วงศ์แจ่มเจริญ
2. คุณฐาปน สิริวัฒนภักดี 12. คุณยิ่งแก้ว – รองศาสตราจารย์จงอร พีรานนท์
3. นางธนวรรณ คงรัศมี 13. พ.ต.อ.พันธนะ นุชนารถ
4. คุณนวลพรรรณ ล่ำซำ 14. พ.ต.อ.ฉัตรชัย คำวิสัย
(บริษัท เมืองไทยประกันภัย จำกัด (มหาชน)) 15. พ.ต.อ.ปิติ นิธินนทเศรษฐ์
5. คุณวรวรรณ สนองชาติ 16. คุณวิวัฒน์ อุทารวงศ์สกุล
6. คุณกษิรา สิริวันต์ 17. พ.ต.อ.พันลภ แอร่มหล้า
7. คุณวิวัฒน์ – คุณจารุณี สิงห์ชัย 18. คุณสมหวัง กัลยาวุฒิพงศ์ –
8. ดร.กีรติ รัชโน คุณศศิวิรัล จารุศิริพิพัฒน์
9. คุณสมพงศ์ เลิศอัษฏมงคล 19. คุณสมโภชณ์ อาหุนัย