07/01/69 นายธวัช จิ้วบุญชู วศธ.ทส. 1เอกสารประกอบการบรรยายวิศวกรรมทางรถไฟ (Railway Track Engineering)หลักสูตร วิศวกรรมศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาวิศวกรรมระบบราง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี04-113-405 วิศวกรรมทางรถไฟ (Railway Track Engineering)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชู วิศวกรงานเทคนิคบ ารุงทาง (วิศวกร 8)การรถไฟแห่งประเทศไทย11/07/68 วศธ.ทส. 2ค าน าเอกสารฉบับนี้เป็นเอกสารประกอบการบรรยายวิชา วิศวกรรมทางรถไฟ (Railway Track Engineering) ซึ่งเหมาะส าหรับนักเรียนวิศวกรรมรถไฟ (วรฟ.) หลักสูตร ปวส.สาขาช่างโยธา และระดับปริญาตรี สาขาวิศวกรรมระบรางและสาขาที่เกี่ยวข้อง โดยผู้บรรยายได้รวบรมเนื้อหาส าหรับบรรยายในหลักสูตร วิศวกรรมศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาวิศวกรรมระบบราง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี เพื่อให้เข้าโครงสร้างทางรถไฟ องค์ประกอบของทางรถไฟ การออกแบบแนวเส้นทางและโครงสร้างทางรถไฟเบื้องต้น อธิบายขั้นตอนการก่อสร้างทางและบ ารุงทางรถไฟ รวมทั้งการเลือกใช้เครื่องมือ เครื่องจักร และสามารถประเมินผลคุณภาพทางรถไฟก่อน – หลังการก่อสร้างและบ ารุงทางรถไฟผู้บรรยาย หวังเป็นอย่างยิ่งว่าเอกสารประกอบการบรรยายวิชา “วิศวกรรมทางรถไฟ (Railway Track Engineering)”จะเป็นองค์ความรู้เบื้องต้นในการปฏิบัติงานด้านวิศวกรรมระบบราง โดยเฉพาะด้านวิศวกรรมทางรถไฟ ซึ่งถือว่าเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่ส าคัญ ให้แก่พนักงานในหน่วยงานรถไฟ นิสิต นักศึกษาและผู้สนใจ ซึ่งมุ่งเน้นการอธิบาย “ทฤษฎีพื้นฐาน, หลักการออกแบบเบื้องต้น และการประยุกต์ใช้งาน” ทั้งนี้ ขอให้ใช้วิจารญาณในการอ่านรายละเอียด หากเนื้อหามีข้อผิดพลาดต้องขออภัยทุกท่าน และไม่มีส่วนเกี่ยวข้องๆ ใดๆ กับหน่วยงานต้นสังกัดของผู้บรรยายบรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 1/295
11/07/68 วศธ.ทส. 3อนุมัติการรถไฟฯ ให้ไปเป็น อ.พิเศษ 11/07/68 วศธ.ทส. 2หัวข้อการบรรยาย1. Introduction of Railway Engineering.pdf2. Track Structure.pdf3. Track Superstructure.pdf4. Track Substructure (รวม 2 ครั้ง).pdf5. Track Components.pdf6. Design of Railway alignment.pdf7. Real-Time Tracking and Monitoring for Effective Track Maintenance Management.pdf8. The Basic Design of Railway Track.pdf9. Station&Yard Design.pdf10.Railway Construction & Maintenance.pdf11. Track Mechanized (part 1).pdf12.Railway Track Application.pdfบรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 2/295
แนะน ำวิศวกรรมทำงรถไฟ(Introduction to Railway Engineering)นำยธวัช จิ้วบุญชู วิศวกรงำนเทคนิคบ ำรุงทำง (วิศวกร 8)ฝ่ำยกำรช่ำงโยธำ กำรรถไฟแห่งประเทศไทย11/07/68 วศธ.ทส. 104-113-405 วิศวกรรมทำงรถไฟ (Railway Track Engineering)11/07/68 วศธ.ทส. 2ประวัติส่วนตัวนำยธวัช จิ้วบุญชู วิศวกรงำนเทคนิคบ ำรุงทำง (Railway Civil Engineer)โทร. 081 – 6076523 Email : [email protected]การศึกษา• วิศวกรรมรถไฟ สาขาช่างโยธา โรงเรียนวิศวกรรมรถไฟ• ป.ตรี วิศวกรรมโยธา (B.Eng.) สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ• ป.โท วิศวกรรมโยธา (M.Eng.) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย• ป.โท รัฐประศาสนศาสตร์ (การจัดการส าหรับนักบริหาร) สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า)การเขียนทางวิชาการ•คู่มือแนวทางการควบคุมและบริหารโครงการก่อสร้างทางรถไฟ ฝ่ายโครงการพิเศษและก่อสร้าง• Development Of Simulation Model For Estimating Gas Emissions From Equipment In Railway Construction Processes• กรณีศึกษาการปรับปรุงโครงสร้างทางรถไฟส่วนล่างด้วยวัสดุเสริมก าลังทางปฐพี• วารสารช่างทางรถไฟ (Permanent Way Engineer Journal) ปีที่ 6, 7 บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 3/295
ประมวลรำยวิชำ (Course Syllabus)11/07/68 วศธ.ทส. 31. รหัสวิชา (Course Number) : 04-113-4052. ชื่อวิชา (Course Title) : วิศวกรรมทางรถไฟ (Railway Track Engineering) 3. จ านวนหน่วยกิต (Course Credit) : 3(3-0-6)4. วัตถุประสงค์:o สามารถอธิบายลักษณะโครงสร้างทางรถไฟ และองค์ประกอบของทางรถไฟo สามารถออกแบบแนวเส้นทางและโครงสร้างทางรถไฟเบื้องต้นo อธิบายขั้นตอนการก่อสร้างทางและบ ารุงทางรถไฟ รวมทั้งการเลือกใช้เครื่องมือ เครื่องจักรo สามารถประเมินผลคุณภาพทางรถไฟก่อน – หลังการก่อสร้างและบ ารุงทางรถไฟ5. การเรียน : วันเสาร์ เวลา 9.00 - 12.00 น. ตั้งแต่วันที่ 12 กรกฎาคม - 25 ตุลาคม 2568 ผ่านระบบ Online และ Onsiteเนื้อหำรำยวิชำต่อสัปดำห์ (Learning Contents)11/07/68 วศธ.ทส. 4ล ำดับ วันที่ หัวข้อ เนื้อหำ1 12 ก.ค. 68(Online)แนะน าวิศวกรรมทางรถไฟ(Introduction to Railway Engineering)ระบบการขนส่งทางราง (Rail Transport System), ระบบรถไฟระหว่างเมือง รถไฟชานเมือง รถไฟในเมือง นโยบายระบบรางของไทย, ภาพรวมระบบรางของไทย, หลักการทั่วไปของทางรถไฟ, ความสัมพันธ์ล้อ-ราง2 19 ก.ค. 68(Online)โครงสร้างทางรถไฟ(Track Structure)ทางรถไฟแบบต่างๆ, เขตโครงสร้าง (Structural Gauge), เขตบรรทุก (Loading Gauge), และโครงสร้างทางรถไฟ (Track Structure) แบบ Ballast Track, Ballastless Track3 26 ก.ค. 68(Online)โครงสร้างทางรถไฟส่วนบน(Track Superstructure)ราง (Rails) หมอนรองราง (Sleepers) เครื่องยึดเหนี่ยว (Fastening) หินโรยทาง (Ballast)4 2 ส.ค. 68(On Site)โครงสร้างทางรถไฟส่วนล่าง(Track Substructure)ชั้นรองใต้หินโรยทาง (Sub-Ballast), ชั้นพื้นทาง (Sub-base) คันทาง (Subgrade) ระบบระบายน้ าในทาง (Drainage System)5 9 ส.ค. 68(On Site)องค์ประกอบของทาง(Track Components)ประแจและทางตัด (Switch & Crossing), รอยต่อราง (Rail Joint), อุโมงค์ (Tunnel), สะพานรถไฟ (Bridge) ทางผ่านเสมอระดับ (Level Crossing)6 16 ส.ค. 68(On Site)การออกแบบแนวเส้นทางในแนวราบและแนวตั้ง (The Basic Design of Horizontal and Vertical Alignment)เกณฑ์การออกแบบทาง (Major Rule), ความชัน (Gradient), การออกแบบเบื้องต้นส าหรับ โค้งทางราบ (Horizontal Curve), โค้งทางดิ่ง (Vertical Curve) และโค้งในประแจ (Turnout Curve)7 23 ส.ค. 68(Online)ศึกษาดูงานวิศวกรรมทางรถไฟ(Site Visit)สถานีกลางบางซื่อ หรือ โรงซ่อมบ ารุงรถไฟความเร็วสูง เชียงราก หรือตามความเหมาะสมสอบกลางภาค 30 ส.ค. – 7 ก.ย. 68บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 4/295
เนื้อหำรำยวิชำต่อสัปดำห์ (Learning Contents)11/07/68 วศธ.ทส. 5ล ำดับ วันที่ หัวข้อ เนื้อหำ8 13 ก.ย. 68(Online)การออกแบบโครงสร้างทางเบื้องต้น(The Basic Design of Railway Track)การถ่ายน้ าหนักจากล้อสู่ทางรถไฟ (load Transfer) ออกแบบเบื้องต้นด้วยสมการเชิงประจักษ์ (Empirical) เช่น AREMA Equation, Talbot Equation, Raymond Method, Li-Selig Method ,SRT Method (รฟท.) เป็นต้น9 20 ก.ย. 68(Online)สถานีรถไฟ ผังย่านสถานี และองค์ประกอบพื้นฐาน(Station & Yard)รูปแบบสถานี(Station), สิ่งอ านวยความสะดวก (Facilities), การวางผังย่านสถานี (Station Yard), ย่านคอนเทนเนอร์(Container Yard), ย่านโรงงาน (Depot Yard) และระบบอาณัติสัญญาณเบื้องต้น10 27 ก.ย. 68(Online)เทคนิคการก่อสร้างและบ ารุงทางรถไฟ (Railway Construction & Maintenance)การก่อสร้างคันทาง (Embankment), การก่อสร้างระบบราง (Track work), การก่อสร้างอุโมงค์ (Tunnel) การบ ารุงทางรถไฟ (Track Maintenance) การเชื่อมรางรถไฟ (Rail Welding)11 4 ต.ค. 68(Online)เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ ารุงทางรถไฟ(Track Mechanized)หลักการท างานเบื้องต้นของเครื่องจักรกล ได้แก่ รถอัดหิน (Ballast Tamping), รถอัดหินในประแจ (Switch Tamping), รถเกลี่ยหิน (Ballast Regulator), รถสั่นหิน (Ballast Stabilizer), รถล้างหิน (Ballast Cleaning), รถเจียรราง (Rail Milling & Grinding) และอื่นๆ12 11 ต.ค. 68(Online)การตรวจสอบและประเมินผลสภาพทาง(Track Inspection & Evaluation)มิติทางเรขาคณิตของทาง (Track Geometry), เกณฑ์มิติความคลาดเคลื่อนของทาง (Track Tolerance) การวัดตรวจสอบและประเมินผล13 18 ต.ค. 68(On Site)ปฏิบัติการภาคสนามวัดสภาพทาง(Field Inspection)วัดสอบสภาพทางพร้อมประเมินผล บริเวณย่านสถานีเชียงรากน้อย หรือใกล้เคียง14 25 ต.ค. 68(Online)สรุป วิศวกรรมทางรถไฟและการประยุกต์ใช้(Summary of Railway Engineering and Applications)สอบปลายภาค 27 ต.ค. 68 – 9 พ.ย. 68ขอบเขตเนื้อหำ11/07/68 วศธ.ทส. 61. วิวัฒนำกำรรถไฟ (Railway Revolution)2. วิวัฒนำกำรทำงรถไฟ (Railway Track Revolution)3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)4. ภำพรวมระบบรำงของไทย (Overview of Thailand's Rail System)5. ควำมสัมพันธ์ล้อ-รำง (Wheel-rail interaction)6. ควำมท้ำท้ำยเทคโนโลยีทำงรถไฟ (Challenges of rail technology)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 5/295
11/07/68 วศธ.ทส. 7วิศวกรทำงรถไฟRailway Engineerควำมรู้อื่นๆระเบียบจัดซื้อจัดจ้าง, การเงินการคลัง, งบประมาณ, หนังสือราชการ, ทักษะการน าเสนอผลงาน, ภาษาอังกฤษ, การใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ระบบขนส่งทำงรถไฟRailway Transport Systemวิศวกรรมทำงรถไฟ Railway Track Engineeringกำรออกแบบและก่อสร้ำงทำงรถไฟRailway Design and ConstructionกำรบริหำรโครงกำรและสัญญำRailway Project Management104 143 1,560 2,366 152 209 2,280 3,458 72 99 1,080 1,638 115 884 วิศวกร (บริหาร) วิศวกร (เชี่ยวชาญ) วิศวกร ช่างเทคนิคระยะที่ 1 (ปี62-66) ระยะที่ 2 (ปี69-73) ระยะที่ 3 (ปี72-76) บ ารุงรักษา (ปี70)11/07/68 วศธ.ทส. 8มหำวิทยำลัย ระดับ หลักสูตร จุดเด่นโรงเรียนวิศวกรรมรถไฟ ปวส. สำขำวิชำเครื่องกล, เทคนิครถจักรและล้อเลื่อน, โยธำ, อำณัติสัญญำณและโทรคมนำคม, กำรจัดกำรเดินรถโรงเรียนเฉพำะทำง สังกัด รฟท. เน้นปฏิบัติสำขำที่ท ำงำน บรรจุเป็นพนักงำนวท. กำรอำชีพบ้ำนไผ่,วท.เทคนิคสุรำษฎร์ธำนี, วท. ชลบุรีปวส. เทคนิคเครื่องกลระบบขนส่งทำงรำง อำชีวะพรีเมียม, ควำมร่วมมืออำชีวศึกษำ, กำรรถไฟหวู่ฮั่น จีนมทร.อีสำน (โครำช)มทร.อีสำนปวส.ป.ตรีช่ำงเทคนิคระบบขนส่งทำงรำงวิศวกรรมเครื่องกล (ระบบรำง)ร่วมกับภำคอุตสำหรรรม เน้นกำรปฏิบัติเครื่องกล ระบบล้อเลื่อน ลำดกระบัง ป.ตรี วิศวกรรมขนส่งทำงรำง เครื่องกล ระบบล้อเลื่อน หอกำรค้ำไทย ป.ตรี, ป.ตรี(ต่อเนื่อง) วิศวกรรมนวัตกรรมธุรกิจระบบรำง นวัตกรรมธุรกิจระบบรำงมทร.ธัญบุรี ป.ตรี(ต่อเนื่อง) วิศวกรรมระบบรำง เครื่องกล ระบบล้อเลื่อน มทร.ศรีวิชัย ป.ตรี วิศวกรรมโยธำระบบรำง โยธำ ก่อสร้ำง ระบบรำงจุฬำฯ-พระนครเหนือ ป.โท (นำนำชำติ) วิศวกรรมระบบรำง ควำมร่วมมือด้ำนวิชำกำร, วิจัยเกษตรศำสตร์ ป.โท วิศวกรรมเครื่องกล (ระบบรำง) เครื่องกล ระบบล้อเลื่อน วิจัยมหิดล ป.โท (นำนำชำติ) วิศวกรรมระบบขนส่งทำงรำง ระบบขนส่งทำงรำง วิจัย เรียนพะเยำ ป.โท - เอก วิศวกรรมระบบรำง ควำมร่วมมือด้ำนวิชำกำร, วิจัย มหำวิทยำลัยเปิดสอนระบบรำง (ข้อมูล ณ ปี 2564)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 6/295
1. วิวัฒนำกำรรถไฟ (Railway Revolution)11/07/68 วศธ.ทส. 9วิวัฒนำกำรรถไฟ (Railway Evolution)11/07/68 วศธ.ทส. 101. วิวัฒนำกำรรถไฟ(Railway Revolution)รถไฟได้เข้ามามีบทบาทเป็นส่วนส าคัญในระบบการขนส่งของโลกมาตั้งแต่อดีต วิวัฒนาการรถไฟ (Railway Evolution) มีมายาวนานประมาณ 300ปี เริ่มต้นจากความต้องการขนส่งที่ลดแรงฉุดลาก โดยการบรรทุกถ่านหินในประเทศอังกฤษบนรถติดล้อแล่นไปตามรางและใช้ก าลังจากม้าลากHorse-Drawn Railwayบรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 7/295
วิวัฒนำกำรรถไฟ (Railway Evolution)11/07/68 วศธ.ทส. 111. วิวัฒนำกำรรถไฟ (Railway Revolution)11 ยุคที่ 1 การพัฒนารถลากบนรางไม้ค่อยๆ พัฒนาเป็นรางเหล็ก พัฒนาตัวรถและเครื่องมืออุปรณ์ต่างๆ ยุคที่ 2 เป็นวิวัฒนาการพัฒนารถจักรไอน้ ารถไฟขับเคลื่อนด้วยการใช้หม้อต้มน้ าท าให้เกิดไอน้ า และไอน้ าก่อให้เกิดแรงดัน แรงดันช่วยขับเคลื่อนกลไกท าให้ล้อรถไฟเคลื่อนที่ ยุคที่ 3 เริ่มพัฒนาเป็นรถจักรดีเซล ยุคที่ 4 รถจักรไฟฟ้าเป็นการให้กระแสไฟฟ้ากับรถไฟผ่านการจ่ายไฟเหนือหัว ยุคที่ 5 รถไฟความเร็วสูงที่มีใช้อยู่ในปัจจุบันวิวัฒนำกำรรถไฟ (Railway Evolution)11/07/68 วศธ.ทส. 121. วิวัฒนำกำรรถไฟ(Railway Revolution)12timber track from a 16th-century gold DB Museum Nürnberg, Germany 2018mine in Siebenbürgen.บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 8/295
วิวัฒนำกำรรถไฟ (Railway Evolution)11/07/68 วศธ.ทส. 131. วิวัฒนำกำรรถไฟ(Railway Revolution)DB Museum Nürnberg, Germany 2018 13รถจักรไอน้ าในอดีตเครื่องตรวจสอบสภาพทางในอดีตรถตรวจการณ์ทางรถไฟในอดีตรถไฟฟ้าในยุคแรกๆ มีการรับกระแสไฟฟ้าผ่านการจ่ายไฟเหนือหัว2. วิวัฒนำกำรทำงรถไฟ(Railway Track Revolution)11/07/68 วศธ.ทส. 14บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 9/295
วิวัฒนำกำรทำงรถไฟ (Railway Track Revolution)11/07/68 วศธ.ทส. 152. วิวัฒนำกำรทำงรถไฟ (Railway Track Revolution)รางไม้แบบมีโครงยึดBaumont Wooden Track (Haarmann, 1891)รางไม้แบบมีขอบกันWooden Track with Edges (Haarmann, 1891)*From: Introduction to Railway Engineering by Arnold D. Kerrวิวัฒนำกำรทำงรถไฟ (Railway Track Revolution)11/07/68 วศธ.ทส. 162. วิวัฒนำกำรทำงรถไฟ (Railway Revolution)16รางไม้แบบมีเหล็กปิดที่ผิวรางWooden Track with Reynolds Rails(Haarmann, 1891)The Curr Rail (Haarmann, 1891)รางท้องปลาวางบนก้อนหินและการใช้ล้อแบบมีบังใบ (ครีบ)Jessop’s Rail and Flanged Wheel (Watkins, 1890)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 10/295
วิวัฒนำกำรทำงรถไฟ (Railway Track Revolution)11/07/68 วศธ.ทส. 172. วิวัฒนำกำรทำงรถไฟ (Railway Revolution)17Stephenson Track (Haarmann, 1902) รางท้องปลา (Fishbelly Rail)Source: worthingwanderer https://www.flickr.com/photos/worthingwanderer/6923807150วิวัฒนำกำรทำงรถไฟ (Railway Track Revolution)11/07/68 วศธ.ทส. 182. วิวัฒนำกำรทำงรถไฟ (Railway Revolution)Stevens Rail (Haarmann, 1891)-Rail Track(Pangborn, 1894)Barlow Rail (Pangborn, 1894)รางสองหัวDouble HeadedRailรางหัวใหญ่Bull HeadedRailรางรูปตัวไอ(รางยุคปัจจุบัน)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 11/295
วิวัฒนำกำรทำงรถไฟ (Railway Track Revolution)11/07/68 วศธ.ทส. 192. วิวัฒนำกำรทำงรถไฟ (Railway Revolution)รางรูปตัว I (ไอ) เป็นหน้าตัดที่ประหยัดและมีประสิทธิภำพที่สุดวิวัฒนำกำรทำงรถไฟ (Railway Track Revolution)11/07/68 วศธ.ทส. 202. วิวัฒนำกำรทำงรถไฟ (Railway Revolution) >1,435 . (Broad Gauge) 1,435 . (Standard Gauge) <1,435 . (Narrow Gauge) 1,000 . (Meter Gauge) 1 เมตร 1.435 เมตรปัจจัยที่มีผลกับกำรเลือกขนำดทำง ความเร็ว ปริมาณการจราจร ราคาค่าก่อสร้าง สภาพภูมิประเทศ การเชื่อมต่อโครงข่าย นโยบายบรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 12/295
3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง(Rail Transport System)11/07/68 วศธ.ทส. 211. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)11/07/68 วศธ.ทส. 22โครงสร้ำงพื้น ำนทำงรถไฟ(Railway Infrastructure) งำนทำงรถไฟ(Railway Track) โครงสร้างส่วนบน(Superstructure)โครงสร้างส่วนล่าง(Substructure)ราง(Rails)หมอน(Sleepers)แผ่นรองราง(Elastic pads)เครื่องยึดเหนี่ยว (Fastenings)ประแจ(Turnout)แผงราง (Track panel)คันทาง (Track bed)งำนระบบ/อำคำร(Systems/premises)สิ่งอ านวยความสะดวก (Facilities/premises)หินโรยทาง (Ballast)พื้นทาง(Sub-ballast)Semi FlexibleSlab Track(rigid)Track Bed(flexible)ระบบเสาสาย (Lineside systems)อุโมงค์(Tunnels)สะพานรถไฟ(Bridges)สะพานข้ามทางรถไฟ(Overpasses)ทางลอดใต้ทางรถไฟ (Underpasses)ระบบระบายน้ า(Drainage)ก าแพงกันดิน(Retaining walls)ก าแพงกันเสียง(Noise barriers)รั้ว(Fencing)ทางถม-ตัด(Cut-Fill)งำนโยธำ(Civil engineering)AsphaltconcreteConcreteslabจุดตัดเสมอระดับ(Level crossings)ระบบอาณัติสัญญาณ (Signaling)ระบบไฟฟ้า (Electrification)ระบบโทรคมนาคม (Telecommunication)สถานีรถไฟ(Station)โรงงานซ่อม(Depots)ย่านกองเก็บสินค้า (Container Yard)หอสัญญาณอื่นๆPyrgidis, C.N. (2016). Railway Transportation Systems: Design, Construction and Operation (1st ed.). CRC Press. https://doi.org/10.1201/b194723. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 13/295
11/07/68 วศธ.ทส. 23ชั้น Ballastชั้น Sub Ballastชั้นEmbankmentTrack Slabชิ้นส่วนทางวิ่ง Viaductแผ่นฉนวน (Insulator)Shoulder หมอนรองรางคลิป (Clip)แผ่นรองราง (Rail Pad)ขนาดความกว้างทางรถไฟ(Track Gauge)งำนทำงรถไฟ (Track Work)3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)11/07/68 วศธ.ทส. 24รูปตัดทั่วไปของทำงรถไฟชนิดใช้หินโรยทำง(Typical Cross-section)3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)ที่มา: การรถไฟแห่งประเทศไทย50 4040520ชั้นรองใต้หินโรยทาง (Sub-ballast) 30 เซนติเมตร 95% ST P.D.55 65 40 200 40 65 55หมอนรองรางหินโรยทางใต้หมอน (Ballast) 30 เซนติเมตร4% 4%บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 14/295
11/07/68 วศธ.ทส. 25ทำงรถไฟและองค์ประกอบ3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)ที่มา : Railway Management and Engineeringที่มา : Railway Transportation Systems: Design, Construction and Operationที่มา : The Railway Track and Its Long Term Behaviour : A Handbook for a Railway Track of High Qualityที่มา : Railway Track Engineering11/07/68 วศธ.ทส. 26งำนทำงรถไฟ (Track Work)3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)รูปแบบคันทำงรถไฟควำมเร็วสูง กรุงเทพฯ – นครรำชสีมำ บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 15/295
11/07/68 วศธ.ทส. 27งำนทำงรถไฟ (Track Work)3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)รูปแบบคันทำงรถไฟควำมเร็วสูง กรุงเทพฯ – นครรำชสีมำ รูปแบบทำงรถไฟยกระดับควำมเร็วสูง กรุงเทพฯ – นครรำชสีมำ 11/07/68 วศธ.ทส. 28งำนโยธำ (Civil Work)3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 16/295
11/07/68 วศธ.ทส. 29ระบบเสำสำยและอำณัติสัญญำณ (Lineside & Signaling)3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)11/07/68 วศธ.ทส. 30งำนอำคำร ที่ท ำกำรและสิ่งอ ำนวยควำมสะดวก3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 17/295
11/07/68 วศธ.ทส. 31งำนอำคำร ที่ท ำกำรและสิ่งอ ำนวยควำมสะดวกAmsterdam Central Railway Station, Netherlands 2018 Berlin railway station, Germany 20223. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)11/07/68 วศธ.ทส. 32งำนอำคำร ที่ท ำกำรและสิ่งอ ำนวยควำมสะดวกShanghai Hongqiao Station, Chaina 2025 Gemas railway station, Malaysia 20243. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 18/295
11/07/68 วศธ.ทส. 33งำนอำคำร ที่ท ำกำรและสิ่งอ ำนวยควำมสะดวกShin-Shirakawa Station, Japan 2023Ikebukuro Station, Japan 2023 Akihabara Station, Japan 2023“Built Track to build a City”“สร้ำงรำง เพื่อสร้ำงเมือง”3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)11/07/68 วศธ.ทส. 34งำนอำคำร ที่ท ำกำรและสิ่งอ ำนวยควำมสะดวกGemas railway station, Malaysia 2024 Kuala Lumpur Railway Station, Malaysia 2024JR-East, Japan 20233. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 19/295
11/07/68 วศธ.ทส. 35งำนอำคำร ที่ท ำกำรและสิ่งอ ำนวยควำมสะดวกShanghai Railway Station, 2025 Nanjing Metro Station, 2025Nanjing Station, 20253. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)11/07/68 วศธ.ทส. 36โรงซ่อมบ ำรุง (Depot)Monorail Depot, Thailand 2023Makkasan Workshop, Thailand Red Line Depot, Thailand 2023 20233. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 20/295
11/07/68 วศธ.ทส. 37โรงซ่อมบ ำรุง (Depot)Sham Alam Depot, Malaysia 2024 โรงซ่อมบ ารุง KEIO, Japan 2023โรงซ่อมบ ารุง Tsukuba Express , Japan 20233. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)11/07/68 วศธ.ทส. 38ลำนกองเก็บสินค้ำ (Container Yard; CY)CY ทุ่งโพธิ์JR Freight CY, Japan 20233. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)CY นาผังขวงICD ลาดกระบังบรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 21/295
11/07/68 วศธ.ทส. 39รถจักรและล้อเลื่อน (Rolling Stock)รถจักรและล้อเลื่อน(Rolling Stock) รถจักร(Locomotives) ก าลังรถจักร(Power)รถสับเปลี่ยนShuntingรถจักรไอน้ า(Steam)รถจักรดีเซล(Diesel)รถจักรไฟฟ้า(Electric)เทอร์ไบน์ (Gas Turbine)Trailer Vehiclesตู้ขบวนรถสินค้า(Freight Wagon)ตู้ขบวนรถโดยสาร(Passenger Cars)ดีเซล(Diesel)ไฟฟ้า(Electric)เทอร์ไบน์ (Gas Turbine)ตู้รถไฟ(Single rail-cars)ตู้โยสารชนิดนอน(Coupe)ตู้โดยสารชนิดนั่ง(Passenger s seat)ตู้โดสาร 2 ชั้น(Double Decker)ตู้ธรรมดา(Common)ตู้ใช้เฉพาะ(Specific-use)รถบ ารุงทางหนัก(Heavy Trackwork Vehicles)รถตรวจสอบสภาพทาง(Track Recording Vehicles)วิศวกรรมล้อเลื่อน(Engineering Vehicles)Pyrgidis, C.N. (2016). Railway Transportation Systems: Design, Construction and Operation (1st ed.). CRC Press. https://doi.org/10.1201/b194723. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)11/07/68 วศธ.ทส. 40รถจักร (Locomotive)หัวรถจักรดีเซลไฮดรอลิค กรุ๊ป ( KP. )หัวรถจักรดีเซลไฟฟ้า ยีอี ( GEA. )หัวรถจักรดีเซลไฟฟ้า ฮิตาชิ ( HID. )รถจักรไอน้ ามิกาโด (Mikado)รถจักรดีเซลไฟฟ้า CSR รถจักรดีเซลไฟฟ้า QSY รถจักรดีเซลไฟฟ้า GEรถจักรดีเซลไฟฟ้า davenportหัวรถจักรดีเซลไฟฟ้า อัลสธอม (ALS.)หัวรถจักรดีเซลไฮดรอลิค เฮนเชล ( HE.รถจักรพลังงานไฟฟ้า EV ของบริษัท CRRC Dalian รถจักรสับเปลี่ยน ดีเซลไฮดรอลิค เฮนเชล ( HAS. )3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 22/295
11/07/68 วศธ.ทส. 41รถโดยสำร (Passenger Car)3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)1.ตู้โดยสำร (Coach)2.ขบวนรถไฟฟ้ำ (Electric Multiple Unit – EMU)3.ขบวนรถไฟดีเซล (Diesel Multiple Unit – DMU)4.รถไฟ BMU (Bi-Mode Multiple Unit)ขบวนรถดีเซลราง รุ่น Spinterขบวนรถดีเซลราง THN(Tokyu car, Hitachi, Nippon sharyo railcar)ขบวนรถดีเซลราง รุ่น Deawooขบวนรถดีเซลราง NII (Niigata Diesel Railcar) ขบวนรถดีเซลราง KIHA 183 ขบวนรถดีเซลราง KIHA 40/48รถดีเซลราง NKFขบวนรถดีเซลราง อาร์เอชเอ็น RHN(Hitachi-Nippon Sharyo Diesel Railcar) ขบวนรถดีเซลราง RT(Tokyu Diesel Railcar)) 11/07/68 วศธ.ทส. 42รถโดยสำร (Passenger Car)3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)1.ตู้โดยสำร (Coach)2.ขบวนรถไฟฟ้ำ (Electric Multiple Unit – EMU)3.ขบวนรถไฟดีเซล (Diesel Multiple Unit – DMU)4.รถไฟ BMU (Bi-Mode Multiple Unit)รถโบกี้นั่งและนอนชั้นที่ 2 ปรับอากาศตู้รถไฟโดยสาร CNR ตู้รถไฟโดยสาร JR-Westตู้รถไฟโดยสารท่องเที่ยว SRT Prestigeตู้รถไฟโดยสารท่องเที่ยว Srt Royal Blossomบรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 23/295
11/07/68 วศธ.ทส. 43ตู้ขบวนรถสินค้ำ (Freight Wagon)3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)JR freight, 2023ขบวนรถสินค้าแก๊ส แอลพีจี ขบวนบรรทุกแบคโฮขบวนรถสินค้าปูนซีเมนต์ ขบวนรถสินค้าน้ ามันเชื้อเพลิงส าเร็จรูป ขบวนสินค้าคอนเทนเนอร์ ขบวนรถพัสดุหีบห่อสินค้าขบวนรถพิเศษบรรทุกยุทโธปกรณ์ ทางการทหาร ขบวนรถสินค้าน้ ามันดิบ11/07/68 วศธ.ทส. 44รถจักรและล้อเลื่อน (Rolling Stock)รถไฟในเมืองของค่าย HITACHIรถไฟในเมืองของค่าย SIMEMSรถรถไฟในเมืองของค่าย ALSTOMรถรถไฟในเมืองของค่าย Deutsche Bahn (DB) ของเยอรมนีรถจักร (Locomotive) ของค่าย VosslohSource : InnoTrans 2018, 20223. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 24/295
11/07/68 วศธ.ทส. 45รถจักรและล้อเลื่อน (Rolling Stock)High Speed Train, China 20253. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)ShinkansenHigh Speed Train, Japan11/07/68 วศธ.ทส. 46รถบ ำรุงทำงหนักและรถตรวจสอบสภำพทำง Plain Line Tamping Machineรถอัดหิน 09-16 CATSwitch & Crossing Tamping Machineรถอัดหิน ในประแจ 08-16 3STrack Stabilizer Machineรถสั่นหิน DGS 62 NBallast Regulator Machineรถเกลี่ยหิน PBR-400REM 120 Nรถตรวจสภำพทำง รถตรวจรำงร้ำว รถล้ำงหิน (Ballast Cleaning)Ballast Cleaningรถอเนกประสงค์Track Inclusive Multi-Tasking (TIMT) VehicleรถลำกจูงUtility Track VehicleRail Road Truck Millingรถเจียรรำงรถเชื่อมรำงรถไฟ 3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 25/295
11/07/68 วศธ.ทส. 47ปฏิบัติกำรเดินรถ (Railway Operation)ปฏิบัติกำรเดินรถไฟ(Railway Operation) ด้ำนเทคนิค(Technical) แผนการเดินรถ(Scheduling)ติดตามขบวนรถ(Tracing)ควบคุมการเดินรถ(Regulation& Traffic control)ความปลอดภัย (Traffic Safety)พนักงานสถานีและขบวนรถ(staffing of station/train)ความจุทาง(Capacity)ด้ำนกำรซ่อมบ ำรุง(Maintenance)ค่าโดยสารและค่าธรรมเนียม(Fare/Pricing policy)การตลาด(Marketing)การจัดองค์กรและการบริหารงานโดยสารและสินค้า (Organization&Management)ด้ำนกำรพำณิชย์(Commercial)โครงสร้างพื้นฐานทางรถไฟ(Railway Infrastructure)รถจักรและล้อเลื่อน(Rolling Stock) อุปกรณ์ด้านปฏิบัติการ(Equipment)Pyrgidis, C.N. (2016). Railway Transportation Systems: Design, Construction and Operation (1st ed.). CRC Press. https://doi.org/10.1201/b194723. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)11/07/68 วศธ.ทส. 48ควบคุมกำรเดินรถ (Traffic Control)3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)จิระ-ขอนแก่น CTC บางซื่อ (สายเหนือ)CTC บางซื่อ (สายใต้) CTC สายสีแดงMonorail สายสีเหลืองผังควบคุมการเดินรถบรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 26/295
11/07/68 วศธ.ทส. 49ปฏิบัติกำรเดินรถ (Railway Operation)3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)11/07/68 วศธ.ทส. 50ระบบรถไฟ (Railway System)ระบบรถไฟ(Railway Systems) รถไฟระหว่ำงเมือง(Interurban) รถไฟทางไกล(Conventional Speed)รถไฟความเร็วสูง(High Speed)รถไฟในเมือง(Urban)รถไฟชำนเมือง(Suburban)รถไฟในที่ลำดชัน(Steep gradient)รถไฟใต้ดิน(Metro)รถไฟฟ้ารางเบาขนาดเล็ก(Tram)รถไฟรางเบา(Light Rail)รถไฟฟ้ารางเดี่ยว (Monorail)รถไฟฟ้าขนส่งขนาดกลาง(Commuter Rail)รถไฟฟ้าชานเมือง(Suburban Rail)รถไฟมีรางเฟ องตรงกลางราง(Rack Railway)Pyrgidis, C.N. (2016). Railway Transportation Systems: Design, Construction and Operation (1st ed.). CRC Press. https://doi.org/10.1201/b194723. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 27/295
11/07/68 วศธ.ทส. 51ระบบรถไฟ (Railway System)รถไฟระหว่างเมืองรถไฟชานเมืองรถไฟในเมืองรถไฟรางเฟื อง3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)11/07/68 วศธ.ทส. 52รถไฟระหว่ำงเมือง (Interurban Systems) ส าหรับรองผู้โดยสาร ระยะทางประมาณ 150 กม. ที่ใช้วิ่งขนส่งระหว่างเมืองและภาครถไฟควำมเร็วสูง (High Speed Rail; HSR)จะมีความเร็วตั้งแต่ 200 กม./ชม.ขึ้นไป สถานีจอดจะน้อยสุดๆ เพื่อให้ท าความเร็วได้ รอบเวลาการให้บริการจะมีเวลาเฉพาะรถไฟควำมเร็วธรรมดำหรือรถไฟทำงไกล (Long Distance Train; LD)จะมีความเร็วน้อยกว่า 200 กม./ชม ในประเทศไทย ได้แก่ รถด่วนพิเศษ รถด่วน รถเร็ว ความเร็วเฉลี่ย 70 - 90 กม./ชม. 3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 28/295
11/07/68 วศธ.ทส. 53รถไฟแม่เหล็ก (Maglev) 3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)500 กม./ชม.11/07/68 วศธ.ทส. 54รถไฟควำมเร็วสูง (High Speed Rail; HSR)3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 29/295
11/07/68 วศธ.ทส. 55รถไฟชำนเมืองหรือรถไฟท้องถิ่น(Suburban/commuter/regional systems) เป็นรถไฟที่ใช้ขนส่งสัญจรระหว่างเมือง ภายในเมือง และระหว่างย่าน เชื่อมคนชานเมืองกับเมืองใหญ่สถานีจะมีระยะห่างประมาณ 3 - 5 กม. รอบเวลาการให้บริการ 10-60 นาที/ขบวน ใช้ความเร็วระดับกลางและใช้ระบบรางแยกออกจากการสัญจรอื่น เช่น เป็นรางยกระดับและรางอุโมงค์ใต้ดิน จะมีความเร็วตั้งแต่ 80-160 กม./ชม. ทั่วไปมักเป็นระบบรถไฟฟ้าที่จ่ายกระแสด้วยไฟฟ้าเหนือหัว (OCS)ประเทศไทย ตัวอย่างรถไฟฟ้าชานเมือง เช่น Airport Rail Link (ARL) รถไฟฟ้าสายสีแดง (Red Line) เป็นต้น และรถไฟชานเมือง เช่น ลพบุรี – กรุงเทพฯ, แก่งคอย – กรุงเทพฯ, ปราจีนบุรี – กรุงเทพฯ เป็นต้น3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)11/07/68 วศธ.ทส. 56รถไฟชำนเมืองหรือรถไฟท้องถิ่น(Suburban/commuter/regional systems) Commuter Train in German, 2018Commuter Train Airport Rail Link, ThailandRed Lind, Thailand3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)Suburban Train, ThailandKTM Komuter, Malaysiaบรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 30/295
11/07/68 วศธ.ทส. 57รถไฟในเมือง (Urban systems) เป็นรถไฟฟ้าขนาดเล็ก ที่วิ่งบริการเชื่อมต่อระหว่างย่านในเขตเมือง ระบบนี้สามารถวางรางวิ่งร่วมกับยวดยานอื่นๆ บนถนนได้ หรือจัดวางรางให้เป็นการเฉพาะจะมีความเร็วสูงสุดที่ 80 กม./ชม. มีหน้าที่กระจายคนเข้าสู่เมืองชั้นใน ระหว่างที่พักอาศัยกับแหล่งธุรกิจ ออฟฟิศต่างๆ แต่ละสถานีจะห่างไม่เกิน 1-2 กม.ต่อหนึ่งสถานี รอบเวลาการให้บริการ 1-5 นาที/ขบวน ระบบรถไฟใต้ดิน (Metro), ระบบรถราง (Tramway), รถไฟโมโนเรลหรือรางเดี่ยว (Monorail) ประเทศไทยตัวอย่าง เช่น BTS สายสีเขียว, MRT สายสีน้ าเงินและสายสีม่วง, Monorail สายสีเหลือง และชมพู เป็นต้น3. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)11/07/68 วศธ.ทส. 58รถไฟในเมือง (Urban systems) Tramway in Belgium , 20183. ระบบกำรขนส่งทำงรำง (Rail Transport System)Tokyo Metro, Japan 2023 Monorail (สายสีเหลือง), Thailand 2023Rapid KL, Malaysia 2024 BTS Skytrain (สายสีเขียว), ThailandMonorail (สายสีชมพู), ThailandMRT (สายสีน้ าเงิน), ThailandMRT (สายสีม่วง), Thailandบรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 31/295
4. ภำพรวมระบบรำงของไทย(Overview of Thailand's Rail System)11/07/68 วศธ.ทส. 5911/07/68 วศธ.ทส. 60Thailand’s Railway Sector4. ภำพรวมระบบรำงของไทย (Overview of Thailand's Rail System)Regulator, Planning, R&DInfrastructureConstruction RailwayConstruction ManagementConcession ManagementOperatorO & MConcession O & MPolicy MakerPolicy implementersMinistry of TransportMass Rapid Transit Authority of Thailand (MRT)State Railway of Thailand (SRT) Bangkok Metropolitan AdministrationBangkok Expressway and Metro PLC Bangkok Transit System PLCDepartment of Rail TransportOffice of Transport and TrafficPolicy and PlanningRail Technology Research and Development AgencyState Railway of Thailand (SRT)SRT Electrified Train Co., Ltdบรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 32/295
11/07/68 วศธ.ทส. 61กำรพัฒนำระบบรำงของกำรรถไฟฯ ในอดีตที่ส ำคัญ4. ภำพรวมระบบรำงของไทย (Overview of Thailand's Rail System)พ.ศ. โครงกำร/เส้นทำงระยะทำง (กม.)2434-2443 ก่อสร้างทางรถไฟกรุงเทพฯ-อยุธยา-นครราชสีมา (1.435 เมตร)2444 บ้านภาชี-ลพบุรี (1.435 เมตร) 432466 ธนบุรี-เพชรบุรี 1502448 สายคลองสาน-มหาชัย (รถไฟเอกชน) 33.12448 สายเหนือ ลพบุรี-นครสวรรค์ 1172448 ท่าเรือ-พระพุทธบาท (0.75 เมตร)2450-2561 ก่อสร้างอุโมงค์ขุนตาล24 มกรำคม 2451 เปิดทางสายเหนือ ปากน้ าโพ-พิษณุโลก (1.435 เมตร) 14924 มกรำคม 2451 เปิดทางสายตะวันออก ยมราช-มักกะสัน-ฉะเชิงเทรา (1.435 เมตร) 6111 สิงหำคม 2452 เปิดทางเดินรถเอกชน บ้านแหลม-แม่กลอง 33.815 สิงหำคม 2452 เปิดทางสายแยก บ้านดารา-สวรรคโลก (1.435 เมตร) 2915 กุมภำพันธ์ 2453เปิดทางสายแม่น้ าหรือท่าเรือ (1.435 เมตร)5พ.ศ. โครงกำร/เส้นทำงระยะทำง (กม.)1 มกรำคม 2457เปิดทางสายใต้ เพชรบุรี-หัวหิน-วังโพพัทลุง-อู่ตะเภาสายแยก ทุ่งสง-กันตังหาดใหญ่-อู่ตะเภา828493291 ตุลำคม 2457 เปิดทางสายแยก เขาชุมทอง-นครศรีธรรมราช 352458 เปิดทางสาย ธนบุรี-บางบัวทอง (0.70 เมตร)1 เมษำยน 2459 เปิดทางสายเหนือ ช่วงพิษณุโลก-ล าปาง 2521 กันยำยน 2459เปิดทางสายใต้ ช่วงบางสะพานใหญ่-ชุมพรเปิดทางตลอดสาย กรุงเทพฯ-หาดใหญ่ 921 กันยำยน 2459 เปิดทางสายใต้ ช่วงหาดใหญ่-ปาดังเบซาร์ 29กันยำยน 2462 เปลี่ยนความกว้างทางรถไฟทั้งประเทศเป็น 1.00 เมตร2465-2470 ก่อสร้างสะพานพระราม 6 ข้ามแม่น้ าเจ้าพระยา1 มกรำคม 2465 เปิดทางสายเหนือ ช่วงล าปาง-เชียงใหม่ 12817 กันยำยน 2465 เปิดทางสายใต้ ช่วงหาดใหญ่-สุไหงโก-ลก 21911/07/68 วศธ.ทส. 62รถรำง (Tram) ในประเทศไทย4. ภำพรวมระบบรำงของไทย (Overview of Thailand's Rail System)พิ ธี เ ปิ ด ก า ร เ ดิ น ร ถ ร า ง ใ น ส มั ยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เมื่อ 1 ตุลาคม 2448รถรางสายบางซื่อรถรางสายหัวล าโพงรถรางสายสีลมรถรางสายบางคอแหลมรถรางสายปทุมวันบางกอกเมืองหลวงของสยาม มีระบบรถรางซึ่งได้เปิดให้บริการตั้งแต่วันที่ 21 กุมภาพันธ์ ค.ศ.1893 ซึ่งถือว่าเป็นรถรางไฟฟ้าแห่งแรกในเอเชีย มีรถราง 7 สาย มีความยาวทั้งสิ้น 48.7 กิโลเมตร 1. บางคอแหลม 9.2 กม.2. สามเสน 11.3 กม.3. ดุสิต 11.5 กม.4. บางซื่อ 4.0 กม.5. หัวล าโพง 4.4 กม.6. สีลม 4.5 กม.7. ปทุมวัน 3.8 กม.บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 33/295
11/07/68 วศธ.ทส. 63SRT’s Railway Network4. ภำพรวมระบบรำงของไทย (Overview of Thailand's Rail System)Existing SRT’s NetworkRailway Coverage : 47 provinces Track gauge : Meter Gauge (1,000 mm)Route Length : 4,044 kmTrack Length : 4508 kmSingle Track 3,687 km. (91.22%)Double Track 250 km. (6.18%)Triple Track 107 km. (2.6%)Future SRT’s NetworkRailway Coverage : 53 provinces Track gauge : Meter Gauge (1,000 mm)Route Length : 4,832 kmTrack Length : 8,203 kmSingle Track 1,568 km. (32.45%)Double Track & New Line 3,157 km. (65.34%)Triple Track 107 km. (2.21%)Phase 1 Completed: : 2 lines, 293 kmPhase 1 Temporary opening : 5 lines, 700 kmNew Line Under Construction: 2 lines, 681 kmProject approval : 7 lies, 1,48811/07/68 วศธ.ทส. 64กำรเพิ่มขีดควำมสำมำรถแผนพัฒนำรถไฟทำงคู่และทำงสำยใหม่4. ภำพรวมระบบรำงของไทย (Overview of Thailand's Rail System)ครอบคลุม 62จังหวัด7 เส้นทำง ระยะทำง 993 กม.Civil & Track ก่อสร้ำงแล้วเสร็จทำงคู่ระยะเร่งด่วนทำงคู่ระยะที่ 2ทำงสำยใหม่ระยะ 5 ปี (2562- 2566)ทำงสำยใหม่ ระยะถัดไป7 เส้นทำง ระยะทำง 1,483 กม.ก่อสร้ำงเสร็จ (2573-2575)2 เส้นทำง ระยะทำง 681 กม.1.) เด่นชัย-เชียงรำย-เชียงของ (326กม.)ก่อสร้ำงเสร็จ 25722.) บ้ำนไผ่-นครพนม(355กม.)ก่อสร้ำงเสร็จ 25721.แม่สอด-ตำก-ก ำแพงเพชร-นครสวรรค์2.นครสวรรค์-บ้ำนไผ่3.ศรีสะเกษ-ยโสธร-ร้อยเอ็ด4.อุบลรำชธำนี-ช่องเม็ก5.กำญจนบุรี-บ้ำนพุน้ ำร้อน6.กำญจนบุรี-สุพรรณบุรี-บ้ำนภำชี7.ศรีรำชำ-ระยอง8.มำบตำพุด-ระยอง-จันทบุรี-ตรำด9.ชุมพร-ระนอง10.สุรำษฎร์ธำนี-พังงำ-ท่ำนุ่น11.สุรำษฎร์ธำนี-ดอนสัก12.ทับปุด-กระบี่ระยะถัดไป (2572- 2577)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 34/295
11/07/68 วศธ.ทส. 65กำรเพิ่มขีดควำมสำมำรถแผนพัฒนำรถไฟทำงคู่และทำงสำยใหม่ชุมทางบ้านภาชีรังสิตนครปฐม ตลิ่งชัน บางซื่อหัวล าโพง มักกะสัน ฉะเชิงเทรามหาชัยอ.ปากท่อ Meter Gaugeช่วงรังสิต-ม.ธรรมศาสตร์ 8.65 กม.โครงการระบบรถไฟชานเมืองสายสีแดง และโครงการ Airport Rail Linkพญาไทช่วงบางซื่อ-รังสิต 26.3 กม.ช่วงบางซื่อ-ตลิ่งชัน15.26 กม.ช่วงตลิ่งชัน-ศาลายา 14.8 กม.ช่วงตลิ่งชัน-ศิริราช5.7 กม.ศาลายาม.ธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิตช่วงหัวล าโพง-มหาชัย 37 กม.ช่วงบางซื่อ-พญาไท-มักกะสันหัวหมาก และ ช่วงบางซื่อ-หัวล าโพง 25.9 กม.ARLEX ช่วงพญาไทบางซื่อ 7.8 กม.ดอนเมืองStandard Gaugeช่วง ม. ธรรมศาสตร์-บ้านภาชี 51 กม.ช่วงมหาชัย-ปากท่อ56 กม.ช่วงศาลายา-นครปฐม 28 กม.ช่วงหัวหมาก-ฉะเชิงเทรา44 กม.ARLEX ช่วงบางซื่อดอนเมือง 14 กม.ARL ช่วงพญาไท-สุวรรณภูมิ28 กม.4. ภำพรวมระบบรำงของไทย (Overview of Thailand's Rail System)11/07/68 วศธ.ทส. 66สถำนีกรุงเทพอภิวัฒน์(สถำนีกลำงบำงซื่อ)ศูนย์กลำงคมนำคมแห่งใหม่ของประเทศ เชื่อมต่อกำรเดินทำงทุกระบบ4. ภำพรวมระบบรำงของไทย (Overview of Thailand's Rail System)พื้นที่ใช้สอย 264,862 ตำรำงเมตร เชื่อมต่อกับรถไฟฟ้ำสำยสีน้ ำเงิน ที่จอดรถยนต์ 1,700 คัน4 ชำนชำลำ ส ำหรับรถชำนเมือง 10 ชำนชำลำ ส ำหรับรถไฟควำมเร็วสูง8 ชำนชำลำ ส ำหรับรถไฟทำงไกล 2 ชำนชำลำ ส ำหรับ Airport Rail Linkบรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 35/295
11/07/68 วศธ.ทส. 67โครงกำรควำมร่วมมือระหว่ำงรั บำลแห่งรำชอำณำจักรไทยและรั บำลแห่งสำธำรณรั ประชำชนจีน ในกำรพัฒนำระบบรถไฟควำมเร็วสูงเพื่อเชื่อมโยงภูมิภำค ช่วงกรุงเทพมหำนคร – หนองคำย4. ภำพรวมระบบรำงของไทย (Overview of Thailand's Rail System)11/07/68 วศธ.ทส. 68โครงกำรควำมร่วมมือระหว่ำงรั บำลแห่งรำชอำณำจักรไทยและรั บำลแห่งสำธำรณรั ประชำชนจีน ในกำรพัฒนำระบบรถไฟควำมเร็วสูงเพื่อเชื่อมโยงภูมิภำค ช่วงกรุงเทพมหำนคร – หนองคำย4. ภำพรวมระบบรำงของไทย (Overview of Thailand's Rail System)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 36/295
5. ควำมสัมพันธ์ล้อ - รำง (Wheel-rail interaction)11/07/68 วศธ.ทส. 69ควำมสัมพันธ์ระหว่ำงล้อ-รำง11/07/68 วศธ.ทส. 705. ควำมสัมพันธ์ล้อ-รำง (Wheel-rail interaction)Omiya Railway Museum, Japan 2023Conical wheel and Sinusoidal motionConical wheel = ล้อรูปกรวยตัด Sinusoidal motion = การส่ายของเพลาล้อจะเป็นลักษณะงูเลื้อย หรือ Hunting Motionบรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 37/295
ควำมสัมพันธ์ระหว่ำงล้อ-รำง11/07/68 วศธ.ทส. 715. ควำมสัมพันธ์ล้อ-รำง (Wheel-rail interaction)ที่มา : Track Compendium : Track System - Substructure - Maintenance – Economyความสัมพันธ์ล้อและทางรถไฟ (Wheel Track System)Secondary Suspension : spring, damper between Car body - bogiePrimary Suspension : spring, damper between bogie-Wheel set11/07/68 วศธ.ทส. 72ควำมสัมพันธ์ระหว่ำงล้อ-รำงThe shape and location of wheels and rails on straight track.The location of the wheels in relation to the rails on curved track.5. ควำมสัมพันธ์ล้อ-รำงA standard rigid bogie on curved track.บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 38/295
ควำมสัมพันธ์ระหว่ำงล้อ-รำง11/07/68 วศธ.ทส. 73Typical wheel load distribution in track (Courtesy RailCorp).5. ควำมสัมพันธ์ล้อ-รำงPrinciple of load transferที่มา : The Railway Track and Its Long Term Behavior : A Handbook for a Railway Track of High QualityLoad distribution of wheel force Qที่มา : Track Compendium : Track System - Substructure - Maintenance – EconomyLoad distribution of wheel force Qที่มา : The Railway Track and Its Long Term Behavior : A Handbook for a Railway Track of High QualityThe distribution of train loadที่มา : Railway Management and Engineering6. ควำมท้ำท้ำยเทคโนโลยีทำงรถไฟ (Challenges of rail technology)11/07/68 วศธ.ทส. 74บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 39/295
11/07/68 วศธ.ทส. 75ควำมท้ำทำย: นวัตกรรม & เทคโนโลยี6. ควำมท้ำท้ำยเทคโนโลยีทำงรถไฟ (Challenges of rail technology)11/07/68 วศธ.ทส. 76ควำมท้ำทำย: นวัตกรรม & เทคโนโลยี6. ควำมท้ำท้ำยเทคโนโลยีทำงรถไฟ (Challenges of rail technology)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 40/295
11/07/68 วศธ.ทส. 77งำนกลุ่ม (Group Assignment) หัวข้อ : นวัตกรรมวิศวกรรมทำงรถไฟ ภำยใต้กรอบแนวคิด “Built Track to build a City สร้ำงรำง เพื่อสร้ำงเมือง” ให้นักศึกษาแบ่งกลุ่มไม่เกิน 4 คน (ก าหนดส่ง………………….) โจทย์ : กลุ่มร่วมคิดสร้างสรรค์/นอกกรอบ ออกแบบนวัตกรรม (Innovation) หรือแนวคิดสิ่งประดิษฐ์ ด้านวิศวกรรมทางรถไฟที่สนใจ เช่น ด้านวัสดุทางรถไฟ (Track Material), อุปกรณ์ เครื่องมือกล (Tools), เครื่องจักรกล (Mechanize), เทคนิคการก่อสร้าง, โครงสร้างพื้นฐาน, สิ่งอ านวยความสะดวก เป็นต้น การด าเนินการ : ให้นักศึกษาจัดท าคลิปสั้นความยาวไม่เกิน 5 นาที โพสต์ลง Facebook ระยะเวลา 3 วัน ขายแนวคิด Idea นวัตกรรมวิศวกรรมทางรถไฟ ให้กับเพื่อนๆ อาจารย์ และผู้สนใจ เกณฑ์ตัดสิน : กลุ่มใดได้ยอด Like สูงสุดล าดับ 1 - 3 จะได้รับคะแนนพิเศษ + ของที่ระลึก11/07/68 วศธ.ทส. 78บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 41/295
โครงสร้างทางรถไฟ(Railway Track Structure)นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบ ารุงทาง (วิศวกร 8)ฝ่ายการช่างโยธา การรถไฟแห่งประเทศไทย27/02/68 วศธ.ทส. 104-113-405 วิศวกรรมทางรถไฟ (Railway Track Engineering)11/07/68 วศธ.ทส. 2ประวัติส่วนตัวนายธวัช จิ้วบุญชู วิศวกรงานเทคนิคบ ารุงทาง (Railway Civil Engineer)โทร. 081 – 6076523 Email : [email protected]การศึกษา• วิศวกรรมรถไฟ สาขาช่างโยธา โรงเรียนวิศวกรรมรถไฟ• ป.ตรี วิศวกรรมโยธา (B.Eng.) สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ• ป.โท วิศวกรรมโยธา (M.Eng.) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย• ป.โท รัฐประศาสนศาสตร์ (การจัดการส าหรับนักบริหาร) สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า)การเขียนทางวิชาการ•คู่มือแนวทางการควบคุมและบริหารโครงการก่อสร้างทางรถไฟ ฝ่ายโครงการพิเศษและก่อสร้าง• Development Of Simulation Model For Estimating Gas Emissions From Equipment In Railway Construction Processes• กรณีศึกษาการปรับปรุงโครงสร้างทางรถไฟส่วนล่างด้วยวัสดุเสริมก าลังทางปฐพี• วารสารช่างทางรถไฟ (Permanent Way Engineer Journal) ปีที่ 6, 7 บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 42/295
ประมวลรายวิชา (Course Syllabus)11/07/68 วศธ.ทส. 31. รหัสวิชา (Course Number) : 04-113-4052. ชื่อวิชา (Course Title) : วิศวกรรมทางรถไฟ (Railway Track Engineering) 3. จ านวนหน่วยกิต (Course Credit) : 3(3-0-6)4. ชื่อหลักสูตร (Curriculum) : วิศวกรรมศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาวิศวกรรมระบบราง (ต่อเนื่อง)5. วัตถุประสงค์:o สามารถอธิบายลักษณะโครงสร้างทางรถไฟ และองค์ประกอบของทางรถไฟo สามารถออกแบบแนวเส้นทางและโครงสร้างทางรถไฟเบื้องต้นo อธิบายขั้นตอนการก่อสร้างทางและบ ารุงทางรถไฟ รวมทั้งการเลือกใช้เครื่องมือ เครื่องจักรo สามารถประเมินผลคุณภาพทางรถไฟก่อน – หลังการก่อสร้างและบ ารุงทางรถไฟ6. การเรียน : วันเสาร์ เวลา 9.00 - 12.00 น. ตั้งแต่วันที่ 12 กรกฎาคม - 25 ตุลาคม 2568 ผ่านระบบ Online และ Onsiteเนื้อหารายวิชาต่อสัปดาห์ (Learning Contents)11/07/68 วศธ.ทส. 4ล าดับ วันที่ หัวข้อ เนื้อหา1 12 ก.ค. 68(Online)แนะน าวิศวกรรมทางรถไฟ(Introduction to Railway Engineering)ระบบการขนส่งทางราง (Rail Transport System), ระบบรถไฟระหว่างเมือง รถไฟชานเมือง รถไฟในเมือง นโยบายระบบรางของไทย, ภาพรวมระบบรางของไทย, หลักการทั่วไปของทางรถไฟ, ความสัมพันธ์ล้อ-ราง2 19 ก.ค. 68(Online)โครงสร้างทางรถไฟ(Track Structure)ทางรถไฟแบบต่างๆ, เขตโครงสร้าง (Structural Gauge), เขตบรรทุก (Loading Gauge), และโครงสร้างทางรถไฟ (Track Structure) แบบ Ballast Track, Ballastless Track3 26 ก.ค. 68(Online)โครงสร้างทางรถไฟส่วนบน(Track Superstructure)ราง (Rails) หมอนรองราง (Sleepers) เครื่องยึดเหนี่ยว (Fastening) หินโรยทาง (Ballast)4 2 ส.ค. 68(On Site)โครงสร้างทางรถไฟส่วนล่าง(Track Substructure)ชั้นรองใต้หินโรยทาง (Sub-Ballast), ชั้นพื้นทาง (Sub-base) คันทาง (Subgrade) ระบบระบายน้ าในทาง (Drainage System)5 9 ส.ค. 68(On Site)องค์ประกอบของทาง(Track Components)ประแจและทางตัด (Switch & Crossing), รอยต่อราง (Rail Joint), อุโมงค์ (Tunnel), สะพานรถไฟ (Bridge) ทางผ่านเสมอระดับ (Level Crossing)6 16 ส.ค. 68(On Site)การออกแบบแนวเส้นทางในแนวราบและแนวตั้ง (The Basic Design of Horizontal and Vertical Alignment)เกณฑ์การออกแบบทาง (Major Rule), ความชัน (Gradient), การออกแบบเบื้องต้นส าหรับ โค้งทางราบ (Horizontal Curve), โค้งทางดิ่ง (Vertical Curve) และโค้งในประแจ (Turnout Curve)7 23 ส.ค. 68(Online)ศึกษาดูงานวิศวกรรมทางรถไฟ(Site Visit)สถานีกลางบางซื่อ หรือ โรงซ่อมบ ารุงรถไฟความเร็วสูง เชียงราก หรือตามความเหมาะสมสอบกลางภาค 30 ส.ค. – 7 ก.ย. 68บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 43/295
เนื้อหารายวิชาต่อสัปดาห์ (Learning Contents)11/07/68 วศธ.ทส. 5ล าดับ วันที่ หัวข้อ เนื้อหา8 13 ก.ย. 68(Online)การออกแบบโครงสร้างทางเบื้องต้น(The Basic Design of Railway Track)การถ่ายน้ าหนักจากล้อสู่ทางรถไฟ (load Transfer) ออกแบบเบื้องต้นด้วยสมการเชิงประจักษ์ (Empirical) เช่น AREMA Equation, Talbot Equation, Raymond Method, Li-Selig Method ,SRT Method (รฟท.) เป็นต้น9 20 ก.ย. 68(Online)สถานีรถไฟ ผังย่านสถานี และองค์ประกอบพื้นฐาน(Station & Yard)รูปแบบสถานี(Station), สิ่งอ านวยความสะดวก (Facilities), การวางผังย่านสถานี (Station Yard), ย่านคอนเทนเนอร์(Container Yard), ย่านโรงงาน (Depot Yard) และระบบอาณัติสัญญาณเบื้องต้น10 27 ก.ย. 68(Online)เทคนิคการก่อสร้างและบ ารุงทางรถไฟ (Railway Construction & Maintenance)การก่อสร้างคันทาง (Embankment), การก่อสร้างระบบราง (Track work), การก่อสร้างอุโมงค์ (Tunnel) การบ ารุงทางรถไฟ (Track Maintenance) การเชื่อมรางรถไฟ (Rail Welding)11 4 ต.ค. 68(Online)เครื่องจักรกลงานก่อสร้างและบ ารุงทางรถไฟ(Track Mechanized)หลักการท างานเบื้องต้นของเครื่องจักรกล ได้แก่ รถอัดหิน (Ballast Tamping), รถอัดหินในประแจ (Switch Tamping), รถเกลี่ยหิน (Ballast Regulator), รถสั่นหิน (Ballast Stabilizer), รถล้างหิน (Ballast Cleaning), รถเจียรราง (Rail Milling & Grinding) และอื่นๆ12 11 ต.ค. 68(Online)การตรวจสอบและประเมินผลสภาพทาง(Track Inspection & Evaluation)มิติทางเรขาคณิตของทาง (Track Geometry), เกณฑ์มิติความคลาดเคลื่อนของทาง (Track Tolerance) การวัดตรวจสอบและประเมินผล13 18 ต.ค. 68(On Site)ปฏิบัติการภาคสนามวัดสภาพทาง(Field Inspection)วัดสอบสภาพทางพร้อมประเมินผล บริเวณย่านสถานีเชียงรากน้อย หรือใกล้เคียง14 25 ต.ค. 68(Online)สรุป วิศวกรรมทางรถไฟและการประยุกต์ใช้(Summary of Railway Engineering and Applications)สอบปลายภาค 27 ต.ค. 68 – 9 พ.ย. 68ขอบเขตเนื้อหา11/07/68 วศธ.ทส. 61. โครงสร้างทางรถไฟ (Types of Track Structures)2. โครงสร้างทางรถไฟแบบหินโรยทาง (Ballast Track)3. โครงสร้างทางรถไฟแบบไม่มีหินโรยทาง (Ballastless Track)4. เขตโครงสร้างและเขตบรรทุก (Structural & Loading Gauge)5. องค์ประกอบหลักของโครงสร้างทาง (Track Structure Components)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 44/295
1. โครงสร้างทางรถไฟ(Types of Track Structures)11/07/68 วศธ.ทส. 7ความสัมพันธ์ระหว่างล้อ-ราง11/07/68 วศธ.ทส. 8ที่มา : Track Compendium : Track System - Substructure - Maintenance – Economyความสัมพันธ์ล้อและทางรถไฟ (Wheel Track System)Secondary Suspension : spring, damper between Car body - bogiePrimary Suspension : spring, damper between bogie-Wheel set1. โครงสร้างทางรถไฟ(Types of Track Structures)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 45/295
ขนาดทางรถไฟ (Gauge)11/07/68 วศธ.ทส. 9•ระยะระหว่างริมในของสันราง•วัดที่จุดต่ ากว่าระดับสันราง 14 มม.ขนาดทาง14 มม.1. โครงสร้างทางรถไฟ(Types of Track Structures)ขนาดความกว้างทางรถไฟ (อังกฤษ: Track gauge) หรือเรียกอย่างง่ายว่า เกจ (gauge) คือระยะห่างของรางรถไฟ โดยวัดจากหัวรางด้านในข้างซ้ายถึงหัวรางด้านในข้างขวา สแตนดาร์ดเกจ (standard gauge) เป็นชื่อของขนาดความกว้างรางที่นิยมใช้มากที่สุดทั่วโลก โดยประมาณ 60% ของรางรถไฟทั้งหมด โดยมีขนาด 1,435 มม. (4 ฟุต 8 นิ้ว) โดยในเมืองไทยรางรถไฟส่วนใหญ่มีขนาดความกว้างที่เรียกว่า มีเตอร์เกจ ที่มีขนาดความกว้าง 1,000 มม. รวมถึงรางรถไฟในโครงการก่อสร้างรถไฟทางคู่ในปัจจุบันการวางรางให้มีความเอียง (Rail Inclination)11/07/68 วศธ.ทส. 10รางรถไฟวางเอียงเข้าด้านในทาง 1:40 เพื่อเสถียรภาพที่ดีของแนวแรงจากพื้นล้อซึ่งวางเอียงกับราง 1:20 ผ่านลงสู่ราง1:20 1:40Network Rail (UK)FS (Italy)NS (Netherlands)SNCF (France)SRT (Thailand)DB AG (Germany)NS (Netherlands)ÖBB (Austria)SBB (Switzerland)ที่มา Lichtberger (2011) Track Compendium1. โครงสร้างทางรถไฟ(Types of Track Structures)Wheel Tyre Contour (Vidura Contour) ที่มา: การรถไฟแห่งประเทศไทยบรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 46/295
โครงสร้างทางรถไฟ(Types of Track Structures)11/07/68 วศธ.ทส. 110.2P 0.4P 0.2Pการถ่ายแรงจากรางลงสู่ชั้นหินโรยทาง1. โครงสร้างทางรถไฟ(Types of Track Structures)การแบ่งชั้นของทาง11/07/68 วศธ.ทส. 121. โครงสร้างทางรถไฟ(Types of Track Structures)การก าหนดชั้นของทางตามน้ าหนักผ่านทางตาม UIC (International Union of Railway) แบ่งชั้นทางจากปัจจัยที่จะส่งผลกระทบต่อคุณภาพของทางรถไฟ (Track Quality) คือ น้ าหนักลงเพลา (Axle Load) น้ าหนักบรรทุก (Tonnage Borne) ความเร็วในการให้บริการ (Running Speed)Tf = Sv x (Tv + Kt x Ttv) + Sm x (Km x Tm + Kt x Ttm)Tv คือ น้ าหนักผ่านทางเฉลี่ยต่อวันของรถไฟโดยสารTtv คือ น้ าหนักผ่านทางเฉลี่ยต่อวันของรถจักรโดยสารTm คือ น้ าหนักผ่านทางเฉลี่ยต่อวันของรถไฟขนสินค้าSv, Sm คือ ค่าสัมประสิทธิ์ความเร็ว หาได้จากตารางKt คือ ค่าสัมประสิทธิ์การสึกหรอจากการลากจูง มีค่าเท่ากับ 1.4Km คือ สัมประสิทธิ์ตัวคูณที่เกิดจากน้ าหนักและการสึกหรอเนื่องจากแคร่รถไฟมีค่าเท่ากับ 1.15 ในกรณีทั่วไป และมีค่าเท่ากับ 1.3 ในกรณีน้ าหนักเพลาเท่ากับ 20 ตันและ 1.45 ในกรณีน้ าหนักเพลาเท่ากับ 22.5 ตันที่มา: คู่มือบ ารุงทางตามวาระ, การรถไฟแห่งประเทศไทยบรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 47/295
การแบ่งชั้นของทาง11/07/68 วศธ.ทส. 131. โครงสร้างทางรถไฟ(Types of Track Structures)UIC น ้ำหนักผ่ำนทำง SRTช้นั 1 มากกวา่ 120,000 ตัน/วัน -ช้นั 2 85,000-120,000 ตัน/วัน -ช้นั 3 50,001-85,000 ตัน/วัน -ช้นั 4 28,000-50,000 ตัน/วัน ช้นั 1 กช้นั 5 14,001-28,000 ตัน/วัน ช้นั 1 ขช้นั 6 7,001-14,000 ตัน/วัน ช้นั 2 กช้นั 7 3,501-7,000 ตัน/วัน ช้นั 2 ขช้นั 8 1,501-3,500 ตัน/วัน ช้นั 3ช้นั 9 นอ้ยกวา่ 1,500 ตัน/วัน ช้นั 4ส าหรับทางรถไฟของการรถไฟแห่งประเทศไทยหรือทางถาวร ได้มีการค านวณตามหลักการของ UIC และสามารถจัดแบ่งชั้นของทางรถไฟออกเป็น 5 ชั้น และสามารถเทียบเคียงกับชั้นทางตามมาตรฐาน UIC ได้ดังตารางตัวอย่าง ทางชั้น 1 ก. = 50,000 X 365 = 18,250,000 ตัน หรือประมาณ 18 ล้านตัน/ปี ทางชั้น 4 = 1,500X365= 547,500 ตัน หรือประมาณ 0.5 ล้านตัน/ปีโครงสร้างทางรถไฟ(Types of Track Structures)11/07/68 วศธ.ทส. 141. ทางรถไฟแบบมีหินโรยทาง (Ballast Track) เป็นโครงสร้างที่พบเห็นได้ทั่วไป ประกอบด้วยราง (rail), หมอนรองราง (sleeper), หินโรยทาง (ballast), และระบบยึดเหนี่ย ว (fastening system) หมอนรองรางท าหน้าที่ยึดรางให้อยู่ในต าแหน่งที่ถูกต้อง และถ่ายน้ าหนักไปยังหินโรยทาง หินโรยทางมีหน้าที่รองรับและกระจายน้ าหนักจากล้อรถไฟไปยังชั้นรองพื้นทาง, ช่วยระบายน้ า, และลดแรงสั่นสะเทือน Ballast2. ทางรถไฟแบบไม่มีหินโรยทาง (Ballastless Track) เป็นโครงสร้างที่รางถูกติดตั้งบนพื้นผิวแข็ง เช่น พื้นคอนกรีต โดยไม่มีหินโรยทาง เหมาะส าหรับทางวิ่งรถไฟในเมือง หรือบริเวณที่มีข้อจ ากัดด้านพื้นที่ ช่วยลดเสียงและแรงสั่นสะเทือนได้ดีกว่าแบบมีหินโรยทาง โครงสร้างทางรถไฟที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบันแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ 1) ทางรถไฟแบบหินโรยทาง (Ballast Track) 2) ทางรถไฟแบบไม่มีหินโรยทาง (Ballastless Track/ Slab Track)1. โครงสร้างทางรถไฟ(Types of Track Structures)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 48/295
โครงสร้างทางรถไฟ(Types of Track Structures)11/07/68 วศธ.ทส. 153. ช่วงเปลี่ยนผ่านระหว่างทางรถไฟแบบมีหินโรยทางและแบบไม่ใช้หินโรยทาง (Transition Section)1. โครงสร้างทางรถไฟ(Types of Track Structures)โครงสร้างทางรถไฟ(Types of Track Structures)11/07/68 วศธ.ทส. 16ชนิดโครงสร้างทาง ข้อดี ข้อเสียทางใช้หินโรยทาง(Ballasted Track) เป็นที่นิยมแพร่หลาย ค่าก่อสร้างไม่สูง ใช้กับรถความเร็วสูงได้ มีความยืดหยุ่น ง่ายต่อการบ ารุงรักษา ปรับเปลี่ยนแนวทางได้ง่าย ทางมีการขยับตัวได้ง่าย ต้องการการซ่อมบ ารุงมาก เกิดความไม่สะดวกสบาย เกิดฝุ่นละออง มลภาวะทางไม่ใช้หินโรยทาง(Ballastless Track) ไม่ต้องบ ารุงรักษามาก ให้ความรู้สึกสบาย ให้ความปลอดภัยสูง เหมาะกับทางที่มีรถมาก ค่าก่อสร้างเมื่อเริ่มแรกสูง ต้องการความพิถีพิถัน ปรับเปลี่ยนแนวทางได้ยาก มลภาวะทางเสียงและความสั่นสะเทือน1. โครงสร้างทางรถไฟ(Types of Track Structures)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 49/295
2. โครงสร้างทางรถไฟแบบหินโรยทาง (Ballasted Track)11/07/68 วศธ.ทส. 1711/07/68 วศธ.ทส. 18โครงสร้างทางแบบใช้หินโรยทาง(Ballasted Track)ที่มา : Track Geotechnology and Substructure Management (Selig & Waters 1994)2. โครงสร้างทางรถไฟแบบหินโรยทาง (Ballasted Track) ราง (Rail) : ท าหน้าที่เป็นเส้นทางส าหรับล้อรถไฟ หมอนรองราง (Sleeper) : ยึดรางให้อยู่ในต าแหน่งและถ่ายน้ าหนักไปยังหินโรยทาง (ในแบบมีหินโรยทาง) หรือพื้นคอนกรีต (ในแบบไม่มีหินโรยทาง) หินโรยทาง (Ballast) : รองรับและกระจายน้ าหนัก, ช่วยระบายน้ า, และลดแรงสั่นสะเทือน (เฉพาะแบบมีหินโรยทาง) เครื่องยึดเหนี่ยวราง (Fastening System) : ยึดรางกับหมอนรองราง ชั้นรองใต้หินโรยทาง (Sub Ballast) : ชั้นวัสดุคุณภาพดีที่รองใต้ชั้นหินโรยทางกับดินถมคันทาง เพื่อป้องกันมิให้ดินคันทางทะลักมาปะปนกับหินโรยทาง ชั้นคันทาง (Subgrade) : เป็นชั้นฐาน (Platform) ท าหน้าที่รองรับน้ าหนักของรางรถไฟ หมอนรองราง ชั้นหินโรยทาง (ballast) และชั้นรองใต้หินโรยทาง (Sub Ballast)ซึ่งชั้นคันทางอาจจะแบ่งเป็นชั้นรองพื้นทาง (Subbase) และคันทาง (Subgrade) กระจายน้ าหนักของโครงสร้างทางรถไฟลงสู่ชั้นดินเดิม (Natural Ground)บรรยายโดย นายธวัช จิ้วบุญชูวิศวกรงานเทคนิคบำรุงทาง รฟท. 50/295