รวมเรื่องเล่าใน Tiny Theater Tarot

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 39

จึงเก็บมาเลี้ยงไวเ้ ปน็ ธดิ า เม่ือนางสดี าเตบิ ใหญ่ขน้ึ ท้าวชนกกล็ าเพศจากฤๅษี
กลับเข้ายังกรุงมิถิลา แล้วจัดพิธียกมหาธนูโมลีขึ้นเพื่อหาคู่ครองให้กับเธอ
เหล่าฤๅษีและเทวดาต่างก็มาพรั่งพร้อมกันในพิธนี ัน้ ตัวพระรามเองเป็นผู้ที่
ยกมหาธนูโมลีได้ จึงได้นางสีดามาเป็นคู่ครอง เหล่าเทพเทวดาที่มาชุมนุม
ณ ที่แหง่ นต้ี า่ งลว้ นรูเ้ ห็นในพิธีนนั้ ท้ังสน้ิ

ฝ่ายท้าวมาลีวราชเมื่อพิเคราะห์จากคำให้การก็เห็นจำต้องเรียก
คนกลางมาไต่ถาม แล้วจึงบัญชาให้พระวิษณุกรรมไปเชิญนางสีดามาที่น่ี
โดยให้ส่งตัวแทนฝ่ายยักษ์และฝ่ายลิงกำกับไปด้วยเพื่อป้องกันการทุจริต
เมือ่ นางสดี านง่ั บษุ บกมาถึงท้าวมาลีวราชก็ใหเ้ คล่ือนบุษบกมาใกล้ ๆ คร้ันเปิด
ม่านออกท้าวมาลีวราชก็ประจักษ์ในความงามของนางสีดาที่ทำให้ทศกัณฐ์
ลุ่มหลงจนต้องสูญส้ินชีวิตยักษ์ไปมากมาย

ท้าวมาลีวราชได้ถามสีดาว่าเป็นราชบุตรีของกษัตริย์เมืองใด ใคร
เป็นสามี และบ้านเมืองอยแู่ ห่งไหน จงวา่ ไปตามจริง นางสดี าจงึ ตอบว่า ตัว
เธอนั้นเกิดในดอกบัว ท้าวชนกได้รับเลี้ยงไว้เป็นธิดา เมื่อลาเพศจากฤๅษี
กลับเข้ากรุงมิถิลาก็ได้จัดพิธียกมหาธนูโมลีของพระอิศวรขึ้นเพื่อเลือก
คคู่ รองใหก้ ับตน บรรดากษัตรยิ ต์ า่ งพากันมาร่วมพธิ ีมากมาย ทั้งเทพเทวดา
ฤๅษีก็มาเป็นประธานในพิธีด้วย พระรามสามารถยกมหาธนูขึ้นได้เธอจึงได้
เข้าพิธีวิวาห์ด้วย ต่อมาเมื่อพระรามรับสัตย์จากพระบิดาให้มาอยู่ป่าเธอก็
ขอติดตามมาปรนนิบัติ วันหนึ่งได้พบกวางทองก็อยากได้จึงขอให้พระราม
ออกไปตามจับ หลังจากน้ันครู่หนึ่งก็ได้ยินเสียงพระรามร้องขอความช่วยเหลือ
เธอจึงเร่งให้พระลักษมณ์ตามไปช่วย แล้วทศกัณฐ์ก็ได้มาลักพาตัวเธอ แม้จะ
บอกว่ามีสามีแล้วทศกัณฐ์ก็ไม่ฟัง ระหว่างทางนกสดายุได้เข้ามาช่วยเหลือ

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 40

ก็ถกู ทศกณั ฐ์สังหาร แล้วเธอกถ็ กู พาตวั มาอยูใ่ นสวนขวญั กรงุ ลงกา ทศกัณฐ์
พยายามพูดจาอ้อนวอนด้วยคำหวาน แต่เธอไม่ยินยอมทั้งยังได้ด่าว่า
ทศกัณฐ์ต่าง ๆ นานา ทศกัณฐ์ก็กราบไหว้วิงวอนขอรอ้ ง ครั้นเธอไม่ใจอ่อน
กพ็ าลโกรธคาดโทษกับบรรดานางกำนลั ยักษ์

เมื่อนางสีดาให้การจบ ท้าวมาลีวราชก็ประจักษ์ว่าเรื่องราวของ
พระรามและนางสีดานั้นตรงกัน จึงเอ่ยถามเหล่าเทพเทวดาที่อยู่ในที่นั้นที่
ได้ร้เู หน็ เหตุการณโ์ ดยตลอดวา่ คำให้การของทั้งสามเป็นอย่างไร พระอินทร์
และเทวดาทั้งหลายต่างก็พากันรับรองว่าเรื่องของพระรามกับนางสีดาน้ัน
สอดคล้องต้องกันทุกประการ ทศกัณฐ์ก็คัดค้านว่าไม่จริง นางสีดานั้นเห็น
พระรามรูปหลอ่ ซ้ำยังเปน็ มนุษย์เหมือนกันจึงให้การเอนเอยี งเข้าข้าง อีกท้ัง
พระอินทร์และเทวดาที่อยู่ในที่นี้ต่างก็ไม่มีใครชอบตน เพราะอินทรชิตนั้น
เคยไปรบชนะพระอินทร์ จงึ พากันเขา้ ขา้ งพระรามทั้งนน้ั

ฝ่ายท้าวมาลีวราชเห็นทศกัณฐ์ข้องใจนางสีดาจึงกล่าวว่าเมื่อให้
เชิญนางสีดามานั้นตนก็ให้ทั้งสองฝ่ายส่งตัวแทนกำกับไปด้วย จะมีใครไป
เล่าความใหน้ างสีดาทราบก่อนได้อย่างไร ทศกัณฐ์กเ็ ถียงว่าใครจะไปเล่าให้
นางฟังก็พูดยาก ทั้งบรรดาเทวดาก็ไม่มีใครรักตนเพราะพวกยักษ์มักจะไป
รังแกโจมตีอยู่เสมอ พอพระรามมาสังหารยักษ์ก็ชอบใจ จึงพากันเข้าข้าง
พระอินทร์เองก็ยังให้ราชรถแก่พระรามมาทำศึก ทั้งพระมาตุลีก็ยังลงมาช่วย
ขบั รถให้ พวกเทวดาทมี่ าคงจะไปดลใจให้นางสีดาพดู เขา้ ข้างพระรามเป็นแน่

ทา้ วมาลีวราชทว่ี างอเุ บกขามาโดยตลอด เม่ือเหน็ ทศกัณฐ์หัวรั้นดื้อดึง
ไม่ยอมรับผิด และพูดจาพาลใส่เทวดาที่มาเป็นสักขีพยานก็พิโรธ จึงดุว่าท่ี
ทศกัณฐ์มาข้องใจว่าเทวดาเลือกที่รักมักที่ชัง จะทำไมกับพระอินทร์ เขามีรถ

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 41

เขาจะให้ใครก็เป็นเรื่องของเขา มิหนำซ้ำยังมาข้องใจกับนางสีดาที่เป็นคน
กลางอีก เจรจาความอันใดก็หาความจริงมิได้ จะหาว่าการตัดสินครั้งน้ีไม่
เป็นธรรมหรอื อย่างไร ตัวเราก็ได้พจิ ารณาแล้วเห็นว่าความของพระรามกับ
นางสีดา ตลอดจนเทวดาทั้งหลายนั้นสมกัน เห็นจริงวา่ ทศกัณฐน์ ั้นไปลักพาตัว
เมยี ของเขามา จงึ ขอตัดสินให้ทศกณั ฐส์ ง่ นางสดี าคืนใหก้ บั พระรามไป

ฝ่ายทศกัณฐ์เมื่อได้ยินคำตัดสินก็ให้แค้นใจพระอัยกายิ่งนัก แต่ก็
ยังคงดงึ ดันว่านางสีดานน้ั เจรจาไม่จริงดังหญิงแพศยา พระอัยกาก็ยังเห็นว่าดี
จะให้ส่งนางคืนนั้นตนอัปยศนัก ทั้งสามโลกจะเยาะเย้ยเอาได้ ท้าวมาลีวราช
จึงสั่งสอนหลานต่อไปว่า การส่งนางสีดาคืนนั้นมิใช่ทศกัณฐ์คืนเอง แต่คืน
เพราะคำสง่ั ของตนใครจะมาวา่ ได้ ตวั ทศกณั ฐ์นนั้ ไมต่ ัง้ อยู่ในทศพธิ ราชธรรม
แกลง้ บิดเบือนความเอาตามใจชอบ ใครเขาจะมาเคารพนับถือว่าตวั เองดีได้

ทศกัณฐ์ไดย้ ินก็ยง่ิ ขัดใจ ยงั ยืนยนั ไม่ยอมคนื นางสีดา โดยอ้างว่าถึง
คืนไปญาติวงศ์ท่ตี ายไปก็ไม่ฟ้นื คืนชวี ิตขน้ึ มาได้ ทำใหท้ ้าวมาลีวราชยิ่งพิโรธ
หนักขึ้น จึงกล่าวคำสาปให้ทศกัณฐ์พบกับความวิบัติ และเป็นฝ่ายพ่ายแพ้
ต้องจบชวี ิตลงดว้ ยศรของพระราม ทศกัณฐก์ ็ยิ่งเคอื งใจที่พระอยั กามาด่าว่า
ประจานและสาปตนต่อหน้าเทวดาอย่างนั้น ก็สั่งให้เคลื่อนรถกลับเข้ากรุง
ลงกาทันทีโดยไม่ถวายบังคมลา ฝ่ายท้าวมาลีวราชก็ให้เชิญนางสีดากลับไป
ยังสวนขวัญ และอวยพรให้แก่พระรามพระลักษมณ์ แล้วจึงกลับไปยังเขา
ยอดฟ้าดงั เดมิ

ความเชื่อมโยงกับไพ่ใบนี้คือความเที่ยงธรรมของท้าวมาลีวราชที่
ตัดสินคดีด้วยความบริสุทธิยุติธรรมไม่เข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แม้ผู้นั้นจะ
เป็นญาติของตน ภาพบนหน้าไพ่เป็นภาพของท้าวมาลีวราชในรูปลักษณ์

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 42

ของพรหมสี่พักตร์ ประทับอยู่บนวิมาน ก่อนที่จะเสด็จไปตัดสินคดีให้กับ
พระรามและทศกัณฐ์
ความหมายเบื้องตน้

ความยุติธรรม จรยิ ธรรม กฎหมาย ภาระหน้าท่ี การตัดสนิ ใจท่ีแน่วแน่
และถูกตอ้ ง ความมีสติ ความชดั เจน ความมีหลกั การ
ความหมายหัวกลับ

ความไม่เป็นธรรม ความไม่สมดุล การกระทำที่สดุ โต่ง การใช้ตนเอง
เป็นศูนย์กลาง การขาดเป้าหมาย การมีปัญหาด้านกฎหมาย ปัญหาที่ยังคง
ยืดเยอื้ การตดั สนิ สง่ิ ตา่ ง ๆ โดยใชอ้ ารมณ์เป็นใหญ่



-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 43

XII ❖ The Hanged Man - หนุมานบวช


หนุมานเป็นตัวละครที่มีบทบาทใน
วรรณคดีเรื่องรามเกียรต์ิเป็นอย่างมาก เขาได้
ทำหน้าที่เป็นทหารเอกที่มีความจงรักภักดี
ต่อพระรามเป็นอย่างยิ่ง โดยอุทิศตนเพื่อทำ
ศึกให้กับฝ่ายพระรามอย่างกล้าหาญ หนุมาน
นนั้ เป็นบตุ รของพระพายกบั นางสวาหะ

นางสวาหะนน้ั เป็นธิดาของพระฤๅษี
โคดมกับนางกาลอัจนา นางสวาหะได้รู้เห็น
เหตุการณ์ที่มารดาของตนแอบลอบมีชู้กับพระอินทร์และพระอาทิตย์จน
เกิดบุตรชายขึ้นมาสองคน วันหนึ่งพระฤๅษีโคดมได้พาลูกทั้งสามคนไป
อาบน้ำที่ท่าน้ำ โดยอุ้มลูกชายคนหนึ่งท่ีมือขวา ลูกชายอีกคนหนึ่งให้ขี่หลัง
ส่วนลูกสาวคือนางสวาหะนั้นเดินจูงไปด้วยมือซ้าย นางสวาหะเห็นพ่อรักลูก
คนอื่นมากกว่าลูกตัวเองก็ตัดพ้อด้วยความน้อยใจ ทำให้พระฤๅษีสงสัยจึง
สอบถามดกู ท็ ราบเร่อื งราวทั้งหมด
พระฤๅษีโคดมจึงพิสูจน์โดยการอธิษฐานโยนเด็กทั้งสามลงไปใน
แม่น้ำ หากใครที่เป็นลูกของตนให้ว่ายน้ำกลับมา หากไม่ใช่ลูกก็ขอให้เป็นลิง
เข้าป่าไป ผลปรากฏว่ามีนางสวาหะคนเดียวเท่านั้นที่ว่ายน้ำกลับมา ส่วน
เดก็ ชายท้ังสองคนก็กลายเป็นลิงหนหี ายเข้าไปในปา่ จงึ แนใ่ จว่าเมียของตน
มีชู้จริง พระฤๅษีโคดมโกรธมากจึงสาปให้นางกาลอัจนากลายเป็นหินไป
นางกาลอัจนาโกรธที่ลูกสาวเปิดเผยความลับของตนจึงสาปให้นางสวาหะ

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 44

ไปยืนตีนเดียว มือเกี่ยวกิ่งไม้ และอ้าปากกินลมอยู่ที่เชิงเขาจักรวาล ต่อ
เม่อื ใดทม่ี ีลกู เป็นลงิ จึงจะพน้ คำสาป

ต่อมาเมื่อพระอิศวรต้องการสร้างทหารเอกให้กับพระนารายณ์ที่
จะอวตารลงไปเป็นพระราม จึงรับสง่ั ใหพ้ ระพายนำเอาอาวธุ วิเศษและกำลัง
ส่วนหนึ่งของพระองค์ซัดเข้าปากนางสวาหะเพื่อให้ตั้งครรภ์ อาวุธวิเศษของ
พระอิศวรได้กลายเป็นร่างกายให้กับทารกที่จะเกิด โดยกระบองเพชรเป็น
สันหลังตลอดหาง ตรีเพชรเป็นตัว มือ และเท้า จักรแก้วเป็นหัว หากจะ
ต่อสู้กับศัตรูก็สามารถดึงเอาตรีเพชรที่อกออกมาเป็นอาวุธได้ และอนุญาต
ให้พระพายเป็นพ่อ นางสวาหะตั้งครรภ์อยู่สามสิบเดือนครั้นถึงวันอังคาร
เดอื นสามปีขาล พระอาทิตย์ปราศจากเมฆ ทารกในครรภ์ก็กระโดดออกมา
จากปากของแม่เหาะขึ้นไปบนฟ้ามีรัศมโี ชติชว่ ง ปรากฏเป็นวานรเผือกผ่อง
ไปทั้งกาย มีแปดมือ สี่หน้า ตัวใหญ่เท่ากับอายุ 16 ปี มีกุณฑล ขนเพชร
เขี้ยวแก้ว และสามารถหาวเป็นดาวเป็นเดือนได้ พระพายได้ตั้งชื่อวานร
ตามที่พระอิศวรสั่งไวว้ ่า หนุมาน แล้วยังแบ่งพลังของตนเพิ่มให้กับหนมุ าน
อกี ด้วย

หลังจากนั้นเมื่อพระรามอวตารลงมาเป็นพระรามเพื่อปราบยักษ์
หนุมานได้ถวายตัวรับใช้เป็นทหารเอกคนสำคัญ เขาอุทิศตนให้กับการทำศึก
กรุงลงกาอย่างถวายชีวติ จนปรากฏวรี กรรมความกล้าหาญต่าง ๆ มากมาย
เมื่อสงครามเสร็จสิ้นพระรามได้ปูนบำเหน็จให้หนุมานโดยแต่งตั้งให้เป็น
พระยาจักรกฤษณ์พิพรรธพงศา และให้ครองกรุงอโยธยาร่วมกับตนเอง
กึ่งหนึ่ง แต่เมื่อหนุมานขึ้นนั่งบัลลังก์ก็รู้สึกร้อนรุ่มไม่สบายตัว จึงได้ถวาย
ราชสมบัติคืนแก่พระรามเพราะตระหนักว่าตนไม่สูงศักดิ์พอ พระรามจึง

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 45

สร้างเมืองลพบุรีให้ครองแทน ต่อมาหนุมานเบื่อหน่ายในการครองเมือง
จึงทูลลาพระรามออกไปบวชเป็นฤๅษีเพื่อหาความสงบอยู่ในป่าเป็นเวลา
หนึ่ง กอ่ นทีจ่ ะลาเพศออกมารับใช้พระรามดว้ ยการชว่ ยทำศกึ กรุงลงกาเป็น
คร้งั ท่ีสอง

ความเชื่อมโยงกับไพ่ใบนี้คือการอุทิศตนด้วยความจงรักภักดีต่อ
พระราม และการสละในยศศักดิ์เพื่อออกบวชของหนุมาน ภาพหน้าไพ่
เป็นภาพของฤๅษีหนมุ านกำลังแขวนตัวเองโดยใช้หางเกีย่ วกับกิง่ ไมห้ ้อยหวั
ลงมา ในขณะที่กำลังหลับตาอยใู่ นภวังค์สมาธิอนั ลึกซ้ึง
ความหมายเบ้ืองต้น

มุมมองแปลกใหม่ การรับใช้ การเสียสละ พลีกรรม การละทิ้ง
การยอมจำนน ความอดทน การไตร่ตรองสิ่งต่าง ๆ ความแข็งแกร่งจาก
ประสบการณ์ทเี่ ลวรา้ ย
ความหมายหัวกลับ

การหน่วงเหนี่ยว การผัดวันประกันพรุ่ง สภาพจิตใจของผู้ที่ตก
เป็นเหยื่อ ความเจ้าเล่ห์ เสแสร้ง หลอกลวง ความอึดอัดใจ ความไม่พอใจ
กบั ชีวิต เกบ็ กด อดึ อดั เศรา้ ซึม การมองวา่ ตนเองไรค้ า่



-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 46

XIII ❖ Death - พญายมราช


พญายมราชปรากฏอยู่ในวรรณกรรม
เรื่องพระมาลัย ผู้ซึ่งเป็นพระอรหันตเถระ
อาศัยอยู่ที่บ้านกัมโพช ในโรหชนบทแห่ง
ลังกาทวีป (ศรีลังกา) ท่านเป็นพระอรหนั ต์ท่ี
มีฤทธิ์มาก ได้ลงไปโปรดสัตว์ในนรกภูมิและ
ได้พบเห็นสัตว์นรกกำลังถูกลงทัณฑ์ทรมาน
ท่านได้ช่วยให้เหล่าสัตว์นรกพ้นจากการถูก
ทรมานชั่วขณะหนึ่ง แล้วไต่ถามถึงเหตุที่ทำ
ให้ต้องมาชดใช้กรรมเช่นนี้ บรรดาสัตว์นรกต่างก็ได้เล่าเรื่องราวความ
เลวร้ายของตนเองที่เคยทำไว้เมื่อยังมีชีวิต และฝากให้พระมาลัยช่วยไป
บอกใหบ้ รรดาญาตพิ ี่น้องไดท้ ราบและอุทิศบญุ กุศลมาให้ตนด้วย
หลังจากนั้นพระมาลัยได้พบกับพญายมราชและได้สนทนากัน
พระมาลัยได้ถามว่าเหตุใดพญายมราชจึงให้ลงโทษสัตว์นรกด้วยโทษทัณฑ์
ทร่ี ุนแรงเชน่ น้ี พญายมราชได้ตอบว่าตัวทา่ นและบรรดานายนิรยบาลต่างมี
เมตตาต่อสัตว์นรกเหล่านั้น เมื่อนายนิรยบาลพาดวงวิญญาณของผู้ที่เพ่ิง
ตายมาถึง ท่านจะเป็นผู้ถามดวงวิญญาณนั้นว่าสามารถระลึกถึงเทวฑูต
ทั้งห้า อันได้แก่ ทารก คนชรา คนเจ็บป่วย คนตาย และนักโทษผู้ถูกลง
ฑัณท์อาญาได้หรือไม่ ซึ่งเทวทูตทั้งห้านั้นเป็นเครื่องเตือนใจให้มนุษย์ไม่
ดำรงตนอยู่ในความประมาทในภพชาติและบาปกรรม หากดวงวญิ ญาณนั้น
สามารถระลึกถึงเทวทูตได้แม้เพียงแค่อย่างเดียว ท่านก็จะเมตตาให้ไป

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 47

บังเกิดในสวรรค์ทันที แต่หากระลึกไม่ได้ท่านก็จำต้องวางอุเบกขาแล้วให้
นายนิรยบาลนำตวั ไปรับโทษฑัณท์ตามวิบากกรรมของตน

ความเชอ่ื มโยงกับไพใ่ บนีค้ อื เป็นการเปลี่ยนสภาพของดวงวิญญาณ
ให้ไปสู่ภพชาติตามแรงกรรมของตนที่ได้กระทำมาในอดีต ภาพหน้าไพ่เป็น
ภาพของพญามัจจุราชกำลงั พจิ ารณาผลกรรมของผูค้ นท่ีบรรดานายนิรบาล
ใช้บว่ งบาศฉดุ คร่าพาเอาดวงวิญญาณทถี่ ึงฆาตมายงั ยมโลก
ความหมายเบื้องตน้

การสิ้นสุด จุดจบ การเปลี่ยนสภาพ การเกิดใหม่ การสิ้นสุดของ
บางสิง่ บางอย่างแลว้ เริ่มต้นข้นึ มาใหม่
ความหมายหัวกลับ

การตัดโอกาสสุดท้ายของตนเอง การหลบหนี ความกลัวต่อการ
เปลี่ยนแปลง การยึดติด ความเคลียด ความกดดัน การไม่ยอมปล่อยวาง
ความทรดุ โทรมที่กำลังดำเนนิ ไปอยา่ งช้า ๆ



-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 48

XIV ❖ Temperance – กินนร (อิลราช)


กินนรเป็นอมนุษย์ในหิมพานต์ชนิด
หนึ่ง ปรากฏมี 2 ชนิด ชนิดหนึ่งเป็นครึ่งคน
ครึ่งนก ท่อนบนเป็นคน ท่อนล่างเป็นนก
อีกชนิดหนึ่งมีรูปร่างเหมือนคน เมื่อจะไป
ไหนมาไหน ก็ใส่ปีกใส่หางบินไป กินนรที่มัก
พบเห็นในภาพวาดจิตรกรรมไทยนั้นจะมี
รูปลักษณ์เป็นคนครึ่งนก โดยส่วนบนตั้งแต่
เอวขึ้นไปจะเป็นมนุษย์ ส่วนล่างตั้งแต่เอว
ลงไปจะเปน็ นก สามารถบินไปมาระหวา่ งโลกมนุษย์และหมิ พานตไ์ ด้
กินนรมีสถานะเช่นเดียวกับคนธรรพ์ มีถิ่นอาศัยอยู่บริเวณเชิงเขา
พระสุเมรุ กินนรและกินรีจะเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการร่ายรำ ดนตรี และกวี
จึงเป็นผู้ที่สร้างความบันเทิงให้กับสวรรค์ กำเนิดของกินนรมีปรากฏอยู่ใน
วรรณคดเี รอื่ งอิลราชคำฉันท์ ซึ่งเปน็ เรอ่ื งราวของท้าวอลิ ราชกับบริวารท่ีถูก
สาปให้กลายเป็นสตรีเพศ และพระพุธก็ได้แปลงให้นางบริวารเหล่านั้น
กลับกลายเปน็ กินรีอกี ต่อหนงึ่
ท้าวอิลราชเป็นบุตรของพระกรรทมประชาบดีพรหมบุตร เขาเป็น
กษัตริย์ผู้ปกครองนครพลหิกาด้วยทศพิธราชธรรม มีโอรสชื่อว่า สสพินทุ์
วันหนึ่งท้าวอิลราชพร้อมด้วยเหล่าข้าราชบริพารต่างพากันออกเที่ยวป่า
เพื่อไล่ล่าเนื้อทราย เมื่อกำลังไล่ล่ากันอย่างเพลิดเพลินนั้น พวกเขาก็ได้
ล่วงล้ำเข้าไปในอาณาเขตหวงห้ามซึ่งเป็นอุทยานที่ประทับส่วน พระองค์

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 49

ของพระอิศวรกับพระอุมา ในขณะนั้นพระอิศวรได้แปลงกายเป็นสตรีเพ่ือ
ต้องการหยอกล้อพระอุมาเล่น ด้วยอำนาจของพระองค์จึงทำให้สรรพสัตว์
ต่าง ๆ ทั่วบริเวณนั้นล้วนกลับกลายเพศเป็นหญิงทั้งสิ้น เมื่อท้าวอิลราชกับ
บริวารล่วงล้ำเข้ามาก็ทำให้กลายเพศเป็นสตรีกันทั้งหมด ครั้นพระอิศวร
ทราบกท็ รงพโิ รธเป็นอย่างย่ิง จึงกล่าวสาปให้ทา้ วอิลราชและบรวิ ารกลายร่าง
เป็นหญิงอยู่เช่นนั้นต่อไป ท้าวอิลราชตกใจมาก เขาได้พยายามอ้อนวอน
ขอร้องพระอิศวรให้อภัยแก่พวกตนแต่ก็ไม่เป็นผล ท้าวอิลราชจึงอ้อนวอน
ขอความเห็นใจต่อองค์พระอุมา ซึ่งพระอุมาก็ทรงสงสารจึงช่วยลดหย่อน
คำสาปให้ โดยให้ทา้ วอิราชเปน็ สตรีหนึ่งเดือนเป็นชายหนงึ่ เดือนสลับกันไป
และเมอ่ื อยใู่ นเพศไหนก็จะจำเร่ืองราวของตนที่อยใู่ นเพศตรงขา้ มไม่ได้

หลังจากนั้นท้าวอิลราชในร่างของนางอิลาก็ลืมเลือนความทรงจำ
เมื่อเปน็ ชายไปท้ังส้ิน เธอและบรรดานางบริวารต่างพากันท่องเที่ยวเร่ร่อนไป
ในป่ากว้างอย่างไร้จุดหมาย วันหนึ่งได้เดินทางมาถึงสระบัวที่มีน้ำใสสะอาด
นางอิลาและบรวิ ารจึงพากันลงเล่นน้ำกันดว้ ยความสนุกสนาน ใกล้ ๆ สระบัว
นั้นเป็นท่ีที่พระพุธดาบสกำลังนั่งหลับตาบำเพ็ญภาวนาอยู่ เมื่อได้ยินเสียง
ของสตรกี ำลังเล่นน้ำกันอยู่ใกล้ ๆ ก็ลืมตาข้ึนดู เมื่อได้ยลโฉมอันงดงามของ
นางอลิ าก็ตกหลมุ รกั โดยทนั ที

พระพุธไดเ้ ชิญให้นางอิลาและบรวิ ารมาท่ีอาศรม เม่อื ถามถงึ เรอ่ื งราว
ความเป็นมาก็ไม่มีใครตอบได้ พระพุธจึงใช้ญาณของตนเล็งดูก็ได้ทราบ
เรื่องราวความเป็นมาของพวกนางโดยตลอด ด้วยความรักที่มาต่อนางอิลา
ทำให้พระพุธรั้งเธอไว้ที่อาศรม และแปลงเหล่านางบริวารให้กลายเป็นนาง
กินรีอาศัยอยู่ในถ้ำบนภเู ขานั้น พรอ้ มทง้ั หากิมบุรษุ ให้เป็นค่คู รอง

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 50

หลังจากนั้นนางอิลาก็อาศัยอยู่กับพระพุธในฐานะชายา ครั้นครบ
หนง่ึ เดือนก็กลบั กลายเป็นทา้ วอลิ ราช พระพธุ ไดโ้ กหกว่าบริวารทีม่ าดว้ ยกัน
ต่างสิ้นชีวิตไปหมดแล้ว ท้าวอิลราชจึงปรารถนาจะกลับไปยังบ้านเมืองเพอ่ื
มอบราชสมบัติให้โอรส แต่พระพุธก็ได้ห้ามไว้แล้วได้ชวนให้บำเพ็ญพรตอยู่
ด้วยกันที่นี่ก่อน ท้าวอิลราชจึงบำเพ็ญพรตอยู่กับพระพุธ เมื่อครบเดือนก็
กลายร่างเป็นนางอิลาชายาของพระพุธ สลับกันเช่นนี้จนกระทั่งนางอิลา
ต้งั ครรภแ์ ละให้กำเนิดโอรสกบั พระพุธนามวา่ ปุรุรพ

หลังจากท่ีมโี อรสพระพธุ ก็รู้สึกเหน็ ใจและต้องการจะชว่ ยท้าวอิลราช
พน้ จากคำสาป จงึ ได้อัญเชิญมหาฤๅษีทีม่ ชี ื่อมาร่วมกนั หาทางถอนคำสาปให้
พระกรรทมประชาบดีพรหมบุตรผู้เป็นบิดาของท้าวอิลราชได้แนะนำให้ทำ
พิธีอัศวเมธบูชาพระอิศวรเพื่อให้ทรงประทานพรให้ ท้าวอิลราชก็ได้ทำ
ตามนั้น พระอิศวรทรงพอพระทัยในพิธีจึงลงมาประทานพรให้ท้าวอิลราช
พ้นจากคำสาปและคงร่างเปน็ ชายอยูต่ ลอดโดยไม่กลับรา่ งเปน็ ผหู้ ญิงอีก

หลังจากนั้นท้าวอิลราชก็ได้อภิเษกให้โอรสสสพินทุ์ครองเมืองพลหิกา
ซึ่งสสพินทุ์น้ันเปน็ ต้นวงศ์สุริยวงศ์ เมื่อพระนารายณอ์ วตารมาเป็นพระราม
ก็ได้มาบังเกิดในสุริยวงศ์นี้ แล้วท้าวอิลราชก็ได้สร้างเมืองใหม่ชื่อว่าเมือง
ประดิษฐานเพื่อให้โอรสปุรุรพครอบครอง ซึ่งปุรุรพนี้เป็นตน้ วงศ์จันทรวงศ์
เมอื่ พระนารายณ์อวตารมาเป็นพระกฤษณะก็ไดม้ าบงั เกิดในจันทรวงศน์ เ้ี ชน่ กนั

ไพใ่ บน้ีใชภ้ าพของกินนรเปน็ ภาพหน้าไพ่ เพอ่ื ให้เชื่อมโยงกับหน้าไพ่
ชุดไรเดอร์เวทที่เป็นภาพของเทวดามีปีกกำลังเทน้ำจากถ้วยหนึ่งไปยังอีก
ถ้วยหนึ่ง อีกทั้งเรื่องราวของท้าวอิลราชก็ยังเป็นภาพสะท้อนของความ
เปลี่ยนแปลงไปมาของระหว่างความเป็นชายและหญิง ภาพหน้าไพ่เป็น

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 51

ภาพของกินนรท่ีกำลังยืนอยู่กลางสระน้ำ ในมือกำลังเทน้ำจากสังข์ลงใน
ขันทอง ซึ่งรูปแบบของกินนรที่ปรากฏนี้มีต้นแบบการวาดมาจากรูปป้ัน
กินนรทีว่ ดั พระศรีรัตนศาสดาราม กรุงเทพมหานคร
ความหมายเบื้องตน้

การเปลี่ยนแปลงโยกย้าย การรวมตัว การทดลอง การปรับอารมณ์
การคลีค่ ลายปัญหา ความสามคั คกี ลมเกลียว
ความหมายหัวกลับ

การไม่ประนีประนอม ความเข้มงวด ความไม่ยืดหยุ่น ความไม่ลงรอย
ความไม่สอดคล้องกัน การไม่เป็นเอกฉันท์ ความขัดแย้ง การเปลี่ยนแปลง
โยกย้ายที่ตอ้ งปรบั ตวั อยา่ งมาก



-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 52

XV ❖ The Devil - ผเี สอื้ สมทุ ร


ผ ี เ ส ื ้ อ ส ม ุ ท ร เ ป ็ น น า ง ย ั ก ษ ์ ที่ อ ย ู ่ ใ น
วรรณคดีเรื่องพระอภัยมณี นางมีกำเนิดมา
จากก้อนหินโดยในอดตี ชาตินางไดร้ ับพรจาก
พระลักษมีให้สามารถถอดดวงใจใส่ไว้ใน
ก้อนหินได้จึงเป็นผู้ไม่มีวันตาย ต่อมานางได้
รบกับพระเพลิงแล้วถูกเพลิงกรดเผาไหม้
จนรา่ งกายสูญสลายไป แต่ดวงใจยังคงอยู่ใน
ก้อนหิน วันเวลาผ่านไปไอน้ำและไอดินได้
ช่วยบันดาลให้หินนี้งอกออกมาเป็นร่างกาย และเมื่อยิ่งได้รับธาตุไฟจาก
แสงอาทิตย์ ก็ยิ่งทำให้มีฤทธิ์เดชมากขึ้นจนเกิดกลายเป็นนางผีเสื้อสมุทร
นางสามารถเอาชนะบรรดาภูตผีปีศาจในท้องน้ำจนได้เป็นใหญ่เหนือภูตผี
เหลา่ นนั้
วันหนึ่งพระอภัยมณีและศรีสุวรรณ สองเจ้าชายแห่งเมืองรัตนา
เดินทางผา่ นมายังริมฝั่งทะเล ทัง้ สองถกู ขับไล่ออกจากเมืองเพราะพระบิดา
ได้ส่งให้ทั้งสองไปร่ำเรียนวิชาเพื่อนำมาใช้ปกครองบ้านเมือง พระอภัยมณี
ได้ไปรำ่ เรียนวชิ าการเปา่ ป่ี ส่วนศรสี ุวรรณร่ำเรยี นวิชากระบ่ีกระบอง ทำให้
พระบิดาพิโรธเพราะเข้าใจผิดว่าวิชาทั้งสองนั้นต่ำต้อยเกินไปที่จะนำมาใช้
ปกครองบ้านเมือง จึงขับไล่โอรสท้ังสองออกจากเมืองโดยทีย่ งั ไม่ได้ทดลอง
ประสิทธิภาพของวิชาที่ร่ำเรียนมา พระอภัยมณีและศรีสุวรรณได้พบกับ
พราหมณส์ ามพ่ีน้องซ่ึงข้องใจในวชิ าเพลงปีว่ ่ามีประโยชน์อย่างไร พระอภัยมณี

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 53

จึงทดลองวิชาให้สามพราหมณ์ดู โดยได้เป่าปี่เป็นเพลงสำเนียงวิเวกแว่ว
สะกดให้สามพราหมณ์และศรีสุวรรณเคลิบเคลิ้มจนหลับไป เสียงปี่ได้ดัง
กังวานหวานจนไดย้ ินไปถึงหูนางผีเส้ือสมุทร คร้นั ได้ยลโฉมคนเป่าปี่รูปงามก็
หลงรกั นางจงึ ควา้ เอาตวั พระอภัยมณีอุ้มกลบั ไปยังถำ้ ท่ีอยู่ของนางทนั ที

นางผีเสื้อสมุทรได้แปลงกายเป็นสาวงามมาออดอ้อนแสดงความรัก
พระอภัยมณีเห็นนางไม่มีแววตาก็ทราบได้ว่าเป็นยักษ์ จึงขอสัญญาว่าจะไม่
จับตนกนิ เป็นอาหารแลว้ จึงยินยอมเป็นสามี พระอภัยมณีจำต้องอยู่กับนาง
ผีเสื้อสมุทรด้วยความไม่เต็มใจ โดยในเวลากลางวันเมื่อนางผีเสื้อสมุทร
ออกไปหากินจะใช้หินปิดปากถ้ำไว้เพื่อป้องกันไม่ให้พระอภัยมณีหนีไปได้
จนเวลาผ่านไป 8 ปี ทั้งสองมบี ตุ รชายดว้ ยกนั คนหนงึ่ ช่ือวา่ สินสมุทร

วันหนึ่งสินสมุทรซึ่งกำลังเล่นซุกซนอยู่ในถ้ำตามประสาเด็กได้ผลัก
ก้อนหินทป่ี ิดปากถ้ำออกด้วยกำลังมหาศาลเพราะเป็นลูกยักษ์ แลว้ ออกไปเล่น
ในทะเลอย่างสนุกสนาน สินสมุทรได้พบกับเงือกน้ำจึงจับนำตัวไปให้พ่อดู
พระอภัยมณจี ึงไดส้ นทนากบั เงือกน้ำซึ่งได้รบั ปากจะพาพระอภยั มณหี นีจาก
นางผีเสื้อสมุทรไปพึ่งพิงพระฤๅษีแห่งเกาะแก้วพิสดาร แต่จะต้องหลอกล่อให้
นางผีเสื้อสมุทรไปค้างแรมในป่าก่อนที่จะหนี เพราะด้วยกำลังของนางจะ
สามารถติดตามไปทันไดใ้ นเวลาอนั รวดเร็ว

เม่ือจติ พระอภัยมณีคิดจะหนี จงึ ทำให้ในคืนน้ันนางผเี สื้อสมุทรฝันร้าย
พระอภัยมณีได้แก้ฝันให้ไปบำเพ็ญพรตอดอาหารอยู่สามวันสามคืนในป่า
จึงจะพ้นเคราะห์ นางผีเสื้อสมุทรก็ทำตาม แล้วพระอภัยมณีกับสินสมุทรก็
พากันหนีโดยความช่วยเหลือของเงือกน้ำและครอบครัว เมื่อนางผีเสื้อ
สมทุ รอดอาหารครบตามกำหนดก็รบี กลบั มา ครั้นเห็นปากถ้ำเปิดอยู่ก็ตกใจ

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 54

เที่ยวตามหาพระอภัยมณีกับลูกก็ไม่พบ เห็นเพียงร่องรอยว่าทั้งสองหนีลง
นำ้ ไป เมอ่ื เรยี กปีศาจบริวารมาสอบถามก็ทราบว่าพระอภัยมณีข่ีหลังเงือกน้ำ
หนีไปตั้งแต่เมื่อสามวันก่อน นางจึงรีบลงทะเลออกติดตามไปทันที เมื่อใกล้
จะตามทันเงือกน้ำจึงให้พระอภัยมณีขึ้นหลังเงือกน้อยลูกสาวไปแทน ส่วน
ตนเองกบั สนิ สมุทรช่วยกันหลอกล่อนางผีเส้ือสมุทรไปอีกทางหนึ่ง สินสมุทร
ได้ดักรออยู่กลางทาง เมื่อนางผีเสื้อสมุทรเห็นลูกก็ถามถึงพระอภัยมณี
แต่สินสมุทรไม่ยอมบอกนางจึงตรงเข้าไปจะจับ สินสมุทรก็หลบหนีอย่าง
รวดเร็วทำทีว่ายน้ำไปหลบที่เกาะแห่งหนึ่งแล้วแอบถอยหลังลงน้ำหนีไป
ทำให้นางผีเสื้อสมุทรเข้าใจว่าพระอภัยมณีซ่อนอยู่ที่เกาะนั้น จึงทะลายเกาะ
ค้นหาแตไ่ ม่พบก็รวู้ ่าถูกหลอก จงึ รีบลงน้ำตามไปอีก

แล้วนางผีเสื้อสมุทรก็ตามมาจนทันสินสมุทรกับเงือกสองผัวเมีย
สินสมุทรนั้นเร็วกว่าก็ว่ายน้ำหลบหนีไปได้ เงือกสองผัวเมียจึงถูกจับและ
ถูกเค้นถามถึงพระอภัยมณี เงือกทั้งสองหลอกให้นางผีเสื้อสมุทรย้อนกลับ
ไปอีกทางหนึ่งจนเสียเวลาไปครึ่งวันกว่าจะรู้ตัวว่าถูกหลอก นางจึงฉีกเงือก
สองผัวเมียกินเสียด้วยความโกรธแล้วรีบลุยน้ำไล่ตามไปอีก จนตามมาทัน
เห็นพระอภัยมณีขี่หลังเงือกน้อยโดยมีสินสมุทรว่ายน้ำอยู่ใกล้ ๆ แลเห็น
เกาะแกว้ พิสดารอยู่เบ้ืองหน้า นางจึงโถมโจนเข้าไปจะควา้ ตวั แต่ด้วยกำลัง
อันมหาศาลของยักษ์จึงทำให้เกิดคลื่นซัดทั้งสามขึ้นฝั่งเร็วขึ้น พระอภัยมณี
กับสินสมุทรจึงช่วยกันฉุดพานางเงือกขึ้นฝั่ง พระโยคีแห่งเกาะแก้วพิสดาร
ซ่ึงยืนรออย่กู ่อนแลว้ ได้มาขับไลน่ างผีเสอื้ สมทุ รไป

นางผเี สื้อสมทุ รน้ันไม่หนีไปไหนยังคงซุ่มรออยู่ในบริเวณนั้นอยู่หลาย
เดือน จนวนั หนง่ึ พระอภยั มณีได้โดยสารเรอื ของทา้ วสลิ ราชเจา้ กรงุ ผลึกเพ่ือ

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 55

เดินทางออกจากเกาะ นางผีเสื้อสมุทรจึงออกอาละวาดจนทำให้เรือแตก
แล้วมุ่งมั่นไล่ติดตามพระอภัยมณีเพียงคนเดียวไม่สนใจใครอื่น พระอภัยมณี
คว้าได้ไม้กระดานประตูก็เกาะลอยตามแรงคลืน่ ลมเข้ามาข้ึนฝงั่ ทเี่ กาะแห่งหนึ่ง
แลว้ ตะเกยี กตะกายหนีข้ึนไปบนแผน่ ผาพร้อมกับพวกเรือแตก นางผีเส้ือสมุทร
จะปีนตามขึ้นไปก็กลับลื่นตกลงมาตามขึ้นไปไม่ได้ นางจึงอ้อนวอนขอให้
พระอภัยมณีลงมาหาตน ครั้นพระอภัยมณีไม่ยอมลงมานางก็สั่งให้ปีศาจ
บริวารแผลงฤทธิ์เข้าหลอกหลอน และบันดาลให้มีฝนลูกเห็บตกใส่ พระ
อภัยมณีจึงให้คนอื่น ๆ ใช้น้ำลายอุดหูไว้ แล้วตัดสินใจเป่าปี่เป็นเพลงพิฆาต
สำเนียงวิเวกหวานจับหัวใจ จนทำให้นางผีเสือ้ สมุทรซวนซบสลบลง พอส้ิน
เสยี งปีน่ างผีเส้อื สมทุ รก็ขาดใจตายไป รา่ งกายกก็ ลบั กลายเป็นก้อนหินดังเดิม

ความเชื่อมโยงกับไพ่ใบนี้คือความรักความเสน่หาและความลุ่มหลง
ในตัวพระอภัยมณีของนางผีเสื้อสมุทร ซึ่งต้องการจะครอบครองและเก็บ
พระอภัยมณีไว้กับตนเพียงคนเดียว ภาพหน้าไพ่ปรากฏเป็นภาพของนาง
ผีเสื้อสมุทรที่กำลังเอื้อมมือมาคว้าเอาตัวพระอภัยมณีไป โดยที่ศรีสุวรรณ
และสามพราหมณย์ งั คงหลับใหลด้วยฤทธิข์ องเพลงปี่

ความหมายเบ้ืองต้น
กิเลสตัณหา พันธะสัญญา ความมัวเมา ความทะยานอยาก การตก

อยูใ่ ต้อำนาจ การควบคุม ทฐิ ิมานะ ความดือ้ ร้นั การกระทำท่ไี มถ่ กู ตอ้ งตาม
กฎหมายหรือตามครรลองครองธรรม

ความหมายหัวกลับ
การหลุดพ้นพันธนาการ การยกเลิก การลาออก สภาวะที่ตกต่ำ

การยกเลิกข้อตกลง ความโลภโมโทสนั

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 56

XVI ❖ The Tower-กณั ฑหาลพราหมณ์


กัณฑหาลพราหมณ์เป็นตัวร้ายใน
เรื่องจันทกุมารชาดก อันเป็นเรื่องราวของ
พระโพธิสัตว์ท่ีมาบังเกิดยังโลกมนุษย์เพ่ือ
บำเพญ็ ปรมตั ถบารมีด้านขันติบารมี

กัณฑหาลพราหมณ์ เป็นพราหมณ์ที่
มีตำแหนง่ เป็นราชปุโรหิตของพระเจ้าเอกราช
แหง่ เมืองบุปผวดี และยังเป็นตลุ าการตัดสินคดี
ให้กับชาวเมืองอีกด้วย แตก่ ณั ฑหาลพราหมณ์
เป็นตลุ าการท่ีไม่มีความซ่ือสตั ย์เทยี่ งธรรม อกี ท้ังยังเห็นแก่สินบน หากฝา่ ยใด
ให้สินบนมากก็จะตัดสินคดีให้ฝ่ายนั้นชนะคดีไป จนทำให้ชาวเมืองที่ผู้ถูก
ตัดสินคดีอยา่ งไม่เปน็ ธรรมได้รับความเดอื ดร้อนเป็นอยา่ งมาก ต่างก็พากนั
กล่าวถึงความเลวร้ายของกัณฑหาลพราหมณ์นี้ไปจนทราบถึงพระจันทกุมาร
ซึ่งเปน็ พระราชโอรสองคโ์ ตของพระเจา้ เอกราช พระจนั ทกมุ ารจึงตัดสินคดี
นั้นให้ใหม่ด้วยความยตุ ิธรรมทำให้ผูท้ ีไ่ ด้รับความเดือดรอ้ นน้ันต่างพึงพอใจ
เปน็ อยา่ งยง่ิ จนทำให้กติ ติศัพทค์ วามเทยี่ งธรรมของพระจันทกุมารถูกกล่าว
ขานกนั ไปทวั่ ชาวเมืองต่างพากันสรรเสริญพระจันทกุมาร เมือ่ พระเจ้าเอกราช
ทราบเรื่องจึงโปรดให้แต่งตั้งพระจันทกุมารเป็นตุลาการตัดสินคดีความแก่
ชาวเมืองแทนกณั ฑหาลพราหมณ์
เหตกุ ารณน์ ี้ทำให้กัณฑหาลพราหมณ์เสียผลประโยชน์เป็นอย่างมาก
อีกทั้งยังอับอายขายหน้าต่อประชาชนชาวเมืองบุปผวดีที่ตนต้องถูกปลด

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 57

ออกจากตำแหน่ง กัณฑหาลพราหมณ์จึงผูกพยาบาทพระจันทกุมารตั้งแต่
นั้นมา และรอโอกาสที่จะได้แก้แค้นมาโดยตลอด จนสบโอกาสเมื่อวันหนึ่ง
พระเจ้าเอกราชนิมิตฝันเห็นสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ได้เห็นถึงความสวยงาม
ความผาสุกรื่นรมย์ในทิพยสมบัติเหล่านั้น จนเมื่อตื่นขึ้นก็ยังติดใจและ
ปรารถนาจะได้ไปสู่ดินแดนสวรรค์อนั เป็นทิพย์น้ัน รงุ่ ข้นึ พระเจ้าเอกราชจึง
ปรึกษาเรื่องนี้กับทีป่ รึกษา กัณฑหาลพราหมณ์ได้โอกาสจึงเพ็ดทลู ให้พระเจ้า
เอกราชหลงเชื่อ โดยยุยงให้พระเจ้าเอกราชทำการบูชายัญด้วยชีวิตของ
พระโอรส พระมเหสี เศรษฐี ประชาชนชายหญงิ ชา้ ง มา้ และโค อย่างละส่ี
จึงจะสามารถไปสู่สวรรคช์ ้ันดาวดงึ ส์น้ันได้ พระเจ้าเอกราชกเ็ ห็นดีด้วยและ
ประสงค์ทีจ่ ะทำพิธีบูชายัญน้ันเพื่อให้ตนเองได้ไปสู่สวรรค์ จนถึงกับระบุชื่อ
บุคคลที่จะนำมาประกอบพิธีบูชายญั นั้นดว้ ยตนเอง

พระจนั ทกุมารก็เป็นหน่ึงในรายชื่อของพระโอรสที่จะต้องถูกนำมา
บูชายัญด้วย ซึ่งก็ตรงตามแผนการณ์ของกัณหาลพราหมณ์ ความจริงแล้ว
กัณฑหาลพราหมณ์ต้องการกำจัดพระจันทกุมารเพียงแค่คนเดียว แต่เพ่ือ
ความแนบเนียนของแผนการณจ์ ึงต้องดึงใหม้ ีผู้อ่นื มาตายร่วมด้วย ตนจะได้
ไม่เป็นที่สงสัย เมื่อบุคคลที่ถูกระบุให้นำมาเข้าพิธีบูชายัญถูกคุมตัวมาเพื่อ
เตรียมเข้าพธิ ี ชาวเมืองและบรรดาญาติของผู้ที่ต้องเข้าพธิ ีตา่ งก็พากันตกใจ
และเกิดเสียงร่ำไห้ไปท่ัวทั้งเมอื ง พระบิดามารดาของพระเจ้าเอกราชทราบ
กร็ ีบมาขอรอ้ งให้เปลี่ยนใจ แตพ่ ระเจา้ เอกราชก็ไม่ฟงั ม่งุ หนา้ แตจ่ ะประกอบ
พธิ บี ูชายญั น้นั ให้ได้

พระจันทกุมารเมื่อทราบว่าคนต้นคิดการบูชายัญครั้งนี้คือกัณฑหาล
พราหมณ์ก็เข้าใจเรื่องราวโดยตลอด พระองค์จึงเสด็จไปทูลขอชีวิตผู้ที่จะ

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 58

ถูกบูชายญั โดยขอยอมเป็นทาสใชแ้ รงงานแทน พระเจ้าเอกราชแต่แรกเม่ือ
เห็นหน้าบุตรก็บังเกิดความใจอ่อนและสงสาร จึงให้ปล่อยผู้คนเหล่านั้นไป
ครั้นเมื่อกัณฑหาลพราหมณ์เพ็ดทูลก็กลับคล้อยตาม พระจันทกุมารก็ยก
เหตุผลมาขอร้องอีก เรอื่ งราวจงึ กลายเปน็ ว่าพระเจ้าเอกราชกลับไปกลับมา
ระหว่างคล้อยตามพระจันทกุมารกับคล้อยตามกัณฑหาลพราหมณ์ แต่ใน
ที่สุดกัณฑหาลพราหมณ์ก็ชนะ พระเจ้าเอกราชยังคงยืนยันจะประกอบพิธี
ตามเดิม แม้พระจันทกุมารจะพยายามขอร้องอย่างไร พระเจ้าเอกราชก็ไม่
ยอมรบั ฟัง

เมอ่ื ถงึ เวลาทำพธิ ีบชู ายัญ กณั ฑหาลพราหมณก์ ็เตรียมการบูชายัญ
พระจันทกมุ ารด้วยการใช้ดาบตัดพระเศยี ร นำถาดทองมารองรบั แลว้ เทลง
ในหลุมยัญที่ก่อเพลิงไว้ พระนางจันทาเทวีชายาของพระจันทกุมารก็ได้ตาม
เข้าไปในลานพิธีด้วย เธอได้กล่าวสจั จวาจาขอให้เทพยดาช่วยชีวิตพระจันท
กุมาร เมื่อพระอินทร์ผู้ซึ่งปกครองสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ได้ยินสัจจวาจานั้น
จึงปรากฏขึ้นในอากาศพร้อมกับกวัดแกว่งค้อนขู่พระเจ้าเอกราชให้ล้มเลิก
พิธีบูชายัญเสีย มิเช่นนั้นจะใช้ค้อนนั้นทุบพระเศียรให้แตก แล้วจึงกล่าว
ประณามความชัว่ รา้ ยของพระเจ้าเอกราชทจ่ี ะสังหารลูกเมีย ชาวเมอื ง และ
สัตว์จำนวนมากเพียงเพื่อจะให้ตัวเองได้ขึ้นสวรรค์ ทั้ง ๆ ที่เป็นหนทาง
นำไปสู่นรก แลว้ พระอินทร์ก็หักทำลายฉัตรที่ใช้ประกอบในพธิ นี ั้นลง พระเจ้า
เอกราชและกัณฑหาลพราหมณ์ต่างก็ตกใจกลวั เป็นอย่างมาก จึงรบี ปลดปล่อย
ผูท้ ่ีจะนำมาประกอบพิธีบูชายญั นน้ั ออกจากเครื่องจองจำโดยทันที

ชาวเมืองเมื่อเห็นเหตุการณ์เป็นไปดังน้ัน ต่างก็เข้ารุมประชาทณั ฑ์
โดยนำกอ้ นดนิ ก้อนหิน และทอ่ นไม้เขา้ รุมขวา้ งปาทุบตกี ัณฑหาลพราหมณ์

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 59

ด้วยความโกรธแค้นจนถึงแก่ความตาย แล้วพากันจะเข้าทำร้ายพระเจ้า
เอกราช แต่พระจันทกุมารได้เข้าช่วยพระบิดาด้วยการเข้าไปกอดขวางไว้
ชาวเมืองจึงไม่ทำอันตราย แต่ได้ถอดพระเจ้าเอกราชออกจากการเป็น
พระราชาของพวกตน และขับไล่ให้ออกไปอยู่ในหมู่บ้านของจัณฑาล
หลังจากนั้นชาวเมืองต่างก็พร้อมใจกันตั้งพระจันทกุมารขึ้นเป็นราชาองค์
ใหม่แทน พระจันทกุมารเองก็ต้องจำใจให้พระบิดาถูกเนรเทศตามมติของ
มหาชน แล้วขึ้นปกครองเมืองด้วยความสงบสุขเรียบร้อย แต่ได้ออกไป
เยีย่ มเยือนช่วยเหลือพระบดิ าของตนอย่เู สมอ

ความเชื่อมโยงกับไพ่ใบนี้คือความเลวร้ายท่ีถูกลงทัณฑ์จากเทพยดา
เบื้องบน และการปฏิวัติโค่นล้มอำนาจอันไม่ชอบธรรม ภาพหน้าไพ่เป็น
ภาพหอคอยถูกสายฟ้าฟาดกระหน่ำจนพังทลายลง เหล่าพราหมณ์ผู้กำลัง
ประกอบพธิ ีตา่ งพยายามท่ีจะหนีเพ่ือเอาชีวติ รอด
ความหมายเบื้องตน้

การทำลาย ความสับสนวุ่นวาย การปฏิวัติ การพังพินาศ อุบัติเหตุ
การทะเลาะเบาะแว้ง สถานการณ์ท่ีเกิดขน้ึ อยา่ งฉบั พลันกระทันหนั
ความหมายหัวกลับ

สถานการณ์ความวุ่นวายยังคงดำเนินต่อเนื่อง หรืออาจคลี่คลายลง
อย่างชา้ ๆ ความดอ้ื รน้ั สัญญาณเตอื น การสร้างหรือเพม่ิ ความกดดัน



-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 60

XVII ❖ The Star - พระลอเสยี่ งน้ำ


พระลอ เป็นตัวละครจากวรรณคดี
เร่ืองลลิ ติ พระลอ เปน็ กษตั รยิ ์หนุ่มรูปงามแห่ง
เมืองแมนสรวง ผู้ซึ่งมีความงดงามจนเป็นท่ี
หลงใหลแกส่ องราชธิดาเมืองสรอง

ความงดงามของพระลอนั้นถูกเล่า
ลือกระจายไปผ่านพ่อค้าที่ไปค้าขายยังเมือง
ต่าง ๆ จนพระเพื่อนพระแพงสองพระราช
ธิดาแห่งเมืองสรองได้ยินเสียงเล่าลือความ
งามก็หลงรักพระลออย่างถอนตัวไม่ขึ้น ทั้งสองได้รับความช่วยเหลือจาก
นางรื่นนางโรยสองพระพี่เลี้ยงที่เดินทางไปขอให้ปู่เจ้าสมิงพรายทำมนต์
เสน่ห์ใส่พระลอเพื่อให้เดินทางมาหา เมื่อพระลอต้องเสน่ห์ก็ให้ถวิลหาและ
ปรารถนาจะได้พบหน้าพระเพื่อนพระแพงอยู่ตลอดเวลาจนต้องออก
เดนิ ทางไปยงั เมืองสรองพร้อมกบั นายแก้วนายขวัญพระพี่เลีย้ ง
ทั้งสามเดินทางข้ามแม่น้ำกาหลงทีก่ ั้นพรมแดนของสองเมือง แล้ว
จึงลงอาบน้ำในแม่น้ำนั้น พระลอได้ตั้งจิตอธิษฐานเสี่ยงทายกับลำน้ำว่าหาก
การเดินทางในครั้งนี้มีอันตรายขอให้น้ำในแม่น้ำไหลวนเวียน แต่หากการ
เดินทางราบรื่นก็ขอให้น้ำไหลเป็นปกติ ผลปรากฏเป็นลางร้ายน้ำในแม่น้ำ
กาหลงไหลวนและเปลี่ยนสีแดงดังสีเลือด แม้พระลอจะตกใจและเสียใจใน
ผลของการเสี่ยงทายแต่ก็ไม่ละความพยายาม เขายังคงมุ่งมั่นที่จะออก
เดินทางเพือ่ ไปหาพระเพื่อนพระแพงตามทตี่ นได้ต้งั ความหวงั ไว้ต่อไป (อ่าน

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 61

เรอ่ื งราวของพระลอไดท้ ี่ไพ่ King of Cups)
ความเชอ่ื มโยงกับไพ่ใบนี้คือการต้ังความหวังของพระลอท่ีต้องการ

จะเดินทางไปหาพระเพื่อนพระแพง แม้จะต้องพบเจอกับอุปสรรคใดใดก็ตาม
ภาพหน้าไพ่เป็นภาพพระลอขณะที่กำลังลงสรงในแม่น้ำกาหลงพร้อมกับ
นายแกว้ นายขวัญสองพระพเ่ี ลย้ี ง
ความหมายเบ้ืองต้น

การฟื้นฟู ความมุ่งหวัง ความสงบสุข การปลดเปลื้องความทุกข์
การมองโลกในแง่ดี
ความหมายหัวกลับ

ความหวังที่ไม่มีการลงมือทำ ความหวังลม ๆ แล้ง ๆ การมองโลก
ในแงร่ ้าย



-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 62

XVIII ❖ The Moon - เบญกาย


เบญกายเป็นตัวละครในวรรณคดี
เรื่องรามเกียรติ์ เธอเป็นธิดาของพิเภกกับ
นางตรีชฎา มศี กั ดเ์ิ ปน็ หลานลุงของทศกัณฐ์

เมื่อพิเภกผู้เป็นบิดาถูกทศกัณฐ์ขับไล่
ออกจากเมืองเพราะทูลให้ทศกัณฐ์คืนนาง
สีดาให้กับพระราม เบญกายผู้เป็นลูกจึงถูก
ลดฐานะลงให้เป็นนางในมีหน้าที่คอยรับใช้
อยู่ในวัง วันหนึ่งทศกัณฐ์ได้วางอุบายตัดศึก
พระราม โดยสั่งให้เบญกายแปลงกายเป็นนางสีดาแสร้งทำตายลอยน้ำไป
เพื่อให้พระรามเข้าใจผิดจะได้ยกทัพกลับไป เบญกายตกใจกับคำสั่งของ
ทศกัณฐ์และหวาดกลัวที่จะต้องไปเป็นอุบายศึกในกองทัพของศัตรู เป็น
อย่างมาก แต่ก็ไม่อาจปฏิเสธได้เพราะเกรงอาญา จึงจำใจต้องรับบัญชาไป
ปฏิบตั ิหน้าท่นี ี้อยา่ งไม่เต็มใจ เธอขออนุญาตทศกัณฐ์เพ่ือไปดรู ูปร่างหน้าตา
นางสีดาเพราะเธอยังไม่เคยเห็นมาก่อน ทศกัณฐ์ก็ประทานอนุญาตแล้วให้จัด
ขบวนวอช่อฟา้ พาเบญกายไปทีส่ วนขวัญอนั เป็นที่ประทับของนางสีดาทันที
เมื่อไปถึงเธอได้ตรงเข้าไปหามารดาคือนางตรีชฎาเป็นอันดับแรก
ซ่ึงตรีชฎาเองนัน้ กพ็ ลอยตอ้ งโทษถูกส่งตวั ให้มารับใช้นางสดี าดว้ ย เบญกาย
ได้ปรับทุกข์กับแม่ถึงเรือ่ งราวท่ีได้รบั คำสั่งจากทศกัณฐ์แล้วร่ำไห้กันสองคน
จากนั้นเบญกายได้เข้าไปเฝ้านางสีดาโดยทูลวา่ ตนต้องการจะมาถวายตวั รับใช้
แล้วลอบชำเลืองดูรูปร่างหน้าตาจนจำสำคัญไดม้ ่ันคง ก็กลบั ออกมาร่ายเวทย์

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 63

แปลงกายเป็นนางสีดาได้เหมือนทุกระเบียดนิ้วกลับไปขึ้นเฝ้า ทศกัณฐ์
เข้าใจผิดคิดว่าเป็นนางสีดาตัวจริงก็เข้าไปเกี้ยวพา ทำให้เบญกายอับอาย
ขายหนา้ เหล่าบรรดานางกำนัลท่ีอยู่ในทน่ี ั้นมากจึงกลับคืนร่างเดมิ ทศกัณฐ์
กแ็ ก้เกอ้ ด้วยการอวยชัยให้หลานไปทำการณค์ รง้ั น้ีได้สำเร็จ

หลังจากนนั้ เบญกายก็เหาะมายังเขาเหมตริ นั แลว้ เหาะลงท่ีริมฝ่ังน้ำ
จากนั้นร่ายเวทย์แปลงร่างเป็นนางสีดาอีกครั้งและแสร้งทำเป็นศพลอยน้ำ
ไปติดที่ท่าสรงของพระราม พอรุ่งเช้าพระรามกับพระลักษมณ์พร้อมด้วย
บรรดาวานรออกมาอาบน้ำที่ท่าน้ำ พอมาพบเข้าก็คิดว่าเป็นศพของนางสีดา
จริงก็พากันคร่ำครวญเสียใจ พระรามพาลโกรธหนุมานถึงเหตุการณ์เมื่อ
ครั้งให้ไปสืบข่าวนางสีดา แต่หนุมานกลับไปเผากรุงลงกาจึงทำให้เขาฆ่า
นางทิ้งน้ำมาดังนี้ แต่หนุมานก็เห็นพิรุธเพราะศพยังไม่อืดพองแต่กลับลอย
น้ำมาได้ อีกทั้งพลับพลาที่ประทับก็อยู่ทางต้นน้ำ ศพจะลอยทวนน้ำขึ้นมา
ได้อย่างไร หนุมานจึงทูลขอพิสูจน์โดยการนำร่างนั้นขึ้นเผาไฟ เบญกายทน
ความร้อนของเปลวไฟไม่ไหวจึงเหาะหนีไปตามเกลียวควัน หนุมานที่เฝ้าดู
อยู่กเ็ หาะตามไปไลจ่ ับนำตวั มาเขา้ เฝา้ ทันที

พระรามรับสั่งใหส้ ุครีพเป็นผสู้ อบสวน เบญกายได้แสร้งให้การว่าตน
เป็นบุตรสาวของพิเภก ที่แปลงกายมาเพราะต้องการมาสืบข่าวบิดา สุครีพ
หลงเชือ่ จึงนำความขึ้นทูลทำให้พระรามกรว้ิ สคุ รพี จึงมาสอบสวนใหม่ โดย
ให้ทรมานเบญกายเพื่อให้ยอมสารภาพ เบญกายทนความเจ็บปวดไม่ไหวก็
สารภาพความจริงทุกประการ เมื่อพระรามทรงทราบเรื่องก็หวังจะลองใจ
จึงให้พิเภกเป็นผู้ตัดสินโทษ แม้พิเภกจะสงสารลูกแต่ก็ตัดใจตัดสินให้
ประหารชีวติ เบญกายตามอาญาทพั พระรามเห็นวา่ พิเภกมีความจงรักภักดี

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 64

กับตนจึงอภัยโทษให้ หนุมานจึงพาเธอกลับไปส่งยังกรุงลงกาและได้
เบญกายเปน็ ชายา

ความเช่ือมโยงกับไพ่ใบน้ีคือความวิตกกังวล ความกลัว และความ
อึดอัดใจของเบญกายที่ต้องฝืนทำในสิ่งที่ตนไม่อยากทำ ต้องเข้าไปข้อง
เกี่ยวกับเล่ห์เหลี่ยมของกลศึกอย่างไม่เต็มใจ ภาพหน้าไพ่เป็นภาพของ
เบญกายนั่งอยู่ริมน้ำท่ามกลางความมืดมน มือของเธอสัมผัสกับผิวน้ำซึ่ง
สะท้อนภาพเงามายาแหง่ ดวงจนั ทร์
ความหมายเบ้ืองตน้

ความไร้สติ ความสับสน ความหวาดกลัว ความฝัน ญาณหยั่งรู้
การหลอกลวง เล่หเ์ หลีย่ ม การหักหลัง ความวติ กกังวล ความมโี ลกส่วนตัวสูง
ศาสตร์ลึกลบั ไสยศาสตร์
ความหมายหัวกลับ

การปฏิเสธ การอดกลั้นอารมณ์ ภาพหลอน ปัญหาต่าง ๆ ยังคงอยู่
และอาจใชเ้ วลานานในการยุติ



-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 65

XIX ❖ The Sun – จนั ทกนิ นร จันทกนิ รี


กินนรและกินรีเป็นอมนุษย์ครึ่งคน
ครึ่งนกที่มักพบเห็นอยู่เสมอในภาพวาด
จติ รกรรมไทย จดั เปน็ สัตว์หิมพานตป์ ระเภท
หนึ่ง กินนรและกินรีมีหลากหลายประเภท
แต่ที่ปรากฏอยู่บ่อยครั้งในจิตรกรรมไทยจะ
มรี ปู ลกั ษณ์เป็นคนคร่ึงนก โดยส่วนบนตั้งแต่
ตั้งแต่เอวขึ้นไปจะเป็นมนุษย์ ส่วนล่างตั้งแต่
เอวลงไปจะเป็นนก กินนรและกินรีต่างมี
ความเชี่ยวชาญด้านการร่ายรำ ดนตรี กวี และมีลักษณะนิสัยท่ีชื่นชอบใน
ความรื่นเริงบันเทิงใจ ชอบท่องเที่ยวในป่ากว้าง เก็บดอกไม้ ร้องรำทำเพลง
และเพลิดเพลินกับการใช้ชีวิต อีกทั้งกินนรและกินรีต่างก็เป็นผู้ที่รักเดียว
ใจเดียวและยึดมั่นในคู่ครองของตนเอง โดยจะไม่ยอมทอดทิ้งคู่ของตนเอง
เด็ดขาด ดังเรื่องราวของกินนรและกินรีที่นำมาอ้างอิงในไพ่ใบนี้ คือเรื่อง
จันทกินรีชาดก ซึ่งปรากฏในพระไตรปิฎก อรรถกถา จันทกินนรชาดก
ว่าด้วย นางจันทกนิ รี
ครั้งหนึ่ง ณ ภูเขาจันทบรรพต ในหิมวันตประเทศ พระโพธิสัตว์ได้
บังเกิดเป็นกินนรอาศัยอยู่กับนางกนิ รีผู้เป็นภริยา ทั้งสองจึงได้ชื่อตามถิ่นท่ี
อยู่ว่า จันทกินนร และ จันทกินรี วันหนึ่งทั้งคู่ได้ชวนกันบินลงมาจากภูเขา
เพื่อเที่ยวเล่นท่ามกลางธรรมชาติป่าเขาอันรื่มรมย์ แล้วจันทกินนรก็เป่า
ขลุ่ยขบั ร้องเปน็ เพลงดว้ ยเสยี งอนั หวานไพเราะ จนั ทกนิ รกี ฟ็ ้อนรำด้วยหัตถ์

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 66

อนั ออ่ นชอ้ ยงดงาม ทัง้ สองต่างก็ฟอ้ นรำไปบา้ งขบั ร้องไปบ้างเปน็ ทส่ี ำราญใจ
ในเวลาน้ันพระเจ้าพรหมทัต กษัตริย์ผู้ครองกรุงพาราณสีได้

มอบหมายราชกจิ ใหอ้ ำมาตยด์ แู ล แลว้ เดินทางเข้าปา่ เพ่อื ลา่ สัตวเ์ พยี งลำพัง
เขาได้ลัดเลาะข้ึนมาตามลำน้ำจนถงึ จันทบรรพต จึงได้มาพบกับจนั ทกนิ นร
และจันทกินรีที่กำลังขับร้องฟ้อนรำกันอยู่ เมื่อท้าวพรหมทัตได้เห็นโฉมอนั
งดงามของจันทกินรีกป็ รารถนาในตัวนาง เขาจึงคิดจะกำจัดจันทกินนรเสีย
เพื่อชิงเอานางกินรีมาเป็นของตน ท้าวพรหมทัตจึงยิงศรออกไปปักร่าง
จันทกินนรล้มลงทนั ที

จันทกินรีตกใจกบั เหตุรา้ ยท่ีเกิดขึ้นกับสามีเป็นอยา่ งยิ่ง เธอหวีดร้อง
และคร่ำครวญด้วยความเศร้าโศกเสียใจ ท้าวพรหมทัตเมื่อกำจัดกินนรผู้
สามีไดแ้ ล้วก็ออกมาจากทีซ่ ่อนเพื่อเข้าไปเกี้ยวพา แตเ่ ม่อื จันทกินรีเห็นท้าว
พรหมทตั เดินตรงมาหาก็ทราบได้ทันทวี ่าเปน็ ผู้ที่ยิงสามีตน เธอจงึ บินหนีขึ้นไป
เกาะในท่สี ูง แลว้ บรภิ าษด่าทอท้าวพรหมทัตท่ีมาฆ่าสามีของเธอต่าง ๆ นานา
แม้ท้าวพรหมทัตจะพูดจาปลอบโยนด้วยคำหวานเพียงใดจันทกินรีก็ไม่
ยอมใจอ่อน จนสุดท้ายท้าวพรหมทัตก็สิ้นเยื่อใยในตัวเธอแล้วเดินจากไป
จันทกินรีก็บินลงมาโอบกอดสามไี วพ้ ร้อมกบั รำ่ ไห้คร่ำครวญ แต่เมื่อวางมอื
บนอกของจันทกินนรก็พบว่ารา่ งกายยังคงอุ่นอยยู่ ังมิได้ส้ินชีวิต เธอจึงอ้อน
วอนขอให้เทวดาช่วยชวี ิตสามขี องเธอดว้ ย

คำอ้อนวอนของเธอร้อนไปถึงท้าวสักกะเทวราช พระองค์จึงแปลงกาย
เป็นพราหมณ์ถือคณโฑน้ำมารดลงท่ีร่างของจันทกินนรทำให้บาดแผลจาก
ศรหายสนิท จันทกินนรก็กลับฟื้นคืนสติขึ้นอีกครั้ง ท้าวสักกะเทวราชจึง
กล่าวแก่ทั้งสองว่าให้อยู่แต่บนภูเขาอย่าลงมายังเมืองมนุษย์ เพราะอาจจะ

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 67

เกิดอันตรายขึ้นได้อีก จันทกินนรและจันทกินรีเห็นว่าที่จันทบรรพตนั้นไม่
ปลอดภยั เสยี แล้ว ท้งั สองจงึ ชวนกนั บนิ ไปอาศยั อยูท่ อ่ี น่ื

ความเชื่อมโยงกับไพ่ใบนี้คือความรักอิสระเสรี ความสำราญ และ
ความชื่นชอบในเสียงดนตรีของกินนรและกินรี ภาพหน้าไพ่เป็นภาพของ
ครอบครัวกินนรที่กำลังนั่งอยู่ภายใต้แสงอาทิตย์อันเจิดจ้า กินรีผู้เป็นแม่
กำลังดีดกระจับป่ีเป็นเสียงดนตรีอันไพเราะ โดยมีกินนรน้อยส่งดอกไม้
เพอื่ ใหก้ ำลงั ใจ
ความหมายเบ้ืองต้น

ความกระตือรือร้น ความสนุกสนาน การเจริญเติบโต แสงสว่าง
การเปิดเผย การมองโลกในแง่ดี ความมีชีวิตชีวา การเป็นแรงบันดาลใจ
ให้กบั คนอนื่
ความหมายหัวกลับ

ความโดดเด่นที่สร้างความไม่มั่นใจ ความอ่อนล้า ความจริงอันแสน
เจ็บปวด การเรียกร้องความสนใจ การจริงจังที่มากเกินไป สภาพอากาศ
ท่ีเลวร้าย



-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 68

XX ❖ Judgement - พระมหาชนก


พระมหาชนก เป็นเรื่องราวชาดกของ
พระโพธิสัตว์ที่มาบังเกิดยังโลกมนุษย์เพ่ือ
บำเพ็ญปรมตั ถบารมีดา้ นวริ ยิ ะบารมี สำหรับ
การตรัสรเู้ ปน็ พระพุทธเจา้ ในอนาคต

ณ กรุงมถิ ลิ านคร แคว้นวิเทหะ กษัตริย์
ผู้ปกครองนครทรงมีนามว่าพระมหาชนก
พระองค์มีโอรสสองคนมีนามว่า พระอริฏฐ
ชนก และพระโปลชนก ต่อมาเมื่อพระมหา
ชนกสิ้นพระชนม์ พระอริฏฐชนกจึงขึ้นครองราชย์สมบัติแทนพระบิดา
โดยมีพระโปลชนกเป็นอปุ ราช ตอ่ มามเี หลา่ อำมาตยผ์ ้ทู ุจริตได้กราบทูลยุยง
พระอริฏฐชนกว่าพระโปลชนกคิดคดเป็นกบฏ พระอริฏฐชนกหลงเช่ือจึง
สั่งให้จับกุมตัวอนุชามาคุมขังไว้ พระโปลชนกซึ่งเป็นผู้บริสุทธิ์จึงอธิษฐาน
ปลดโซ่ตรวนทจี่ องจำตนไว้หลดุ ออกแลว้ หลบหนไี ปยังชายแดน
เมื่อราษฎรทราบว่าพระโปลชนกหลบหนีออกมาได้ต่างก็พากันไป
สวามิภักดิ์ พระโปลชนกจึงติดสินใจยกทัพไปยังนครมิถิลา บรรดาทหารที่
ทราบเร่อื งการถูกคุมขังอยา่ งไม่ยุติธรรมก็พากันมาเข้ากบั ฝ่ายพระโปลชนก
พระอริฏฐชนกเห็นวา่ ตนจะตอ้ งพ่ายแพเ้ ป็นแน่ จงึ สัง่ ใหพ้ ระเทวีผูเ้ ป็นมเหสี
ให้หาทางหลบหนีออกจากเมืองเพื่อเอาชีวิตรอด แล้วพระอริฏฐชนกก็ถูก
พระโปลชนกสังหารในสนามรบ พระเทวีซึ่งกำลังครรภ์แก่ได้อุ้มท้องหนีออก
จากพระนครไป ดว้ ยบารมีของพระโพธสิ ัตว์ที่บังเกิดในครรภ์ทำให้พระอินทร์

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 69

ได้แปลงเป็นคนขับเกวียนมาพาพระเทวีเสด็จไปยังเมืองกาลจัมปากะที่อยู่
ห่างไกลได้อย่างปลอดภัย อุทิจจพราหมณ์ได้มาพบพระเทวีเข้าจึงได้พาไป
อาศัยอยู่กับตนในฐานะน้องสาว เมื่อให้กำเนิดบุตรชายพระเทวีก็ให้นาม
ตามพระอัยกาว่าพระมหาชนก เมื่อพระมหาชนกโตขึ้นก็เกิดมีเรือ่ งทะเลาะ
กับเด็กคนอื่นและถูกล้อว่าเป็นลูกไม่มีพ่อ ก็กลับมาถามความจริงกับมารดา
จึงได้ทราบเรื่องราวในอดีต พระมหาชนกจึงตั้งใจว่าเมื่อโตขึ้นจะต้องกลับไป
ชงิ ราชสมบตั ิคนื มาใหไ้ ด้

เม่ือพระมหาชนกเติบโตข้ึนเปน็ หนุ่มก็คิดจะออกไปค้าขายต้ังตัวเพ่ือ
หาทุนไปชิงราชสมบัติกลับคืนมา พระเทวีจึงได้มอบสมบัติที่นำติดตัวมา
ด้วย 3 สิ่ง คือ แก้วมณี แก้วมุกดา และแก้ววิเชียร ให้กับพระมหาชนกได้
นำไปขายแล้วนำเงินมาซื้อสินค้าขึ้นเรือสำเภาเพื่อไปค้าขายยังดินแดน
สุวรรณภมู ิ แต่ในระหว่างทางเรือได้ประสบกับพายุที่พัดโหมกระหน่ำอย่าง
รุนแรง พระมหาชนกแน่ใจว่าเรอื จะต้องอับปางลงเป็นแน่ เขาจึงรีบเตรยี ม
ตัวให้พร้อมเผชิญกับเหตุร้ายโดยรีบกินอาหารให้อิ่มท้อง แล้วนำผ้าชุบ
น้ำมันมาพันตัวไว้เพื่อปกปิดกลิ่นมนุษย์จากสัตว์ทะเล จากนั้นก็ขึ้นไปบน
ยอดเสากระโดงเรือแล้วอาศัยแรงของเรือที่กำลังโคลงถีบตัวเองกระโดดให้
พ้นจากระยะทฝ่ี งู ปลาและเตา่ กำลังกัดกินมนษุ ยท์ เ่ี รือแตกเป็นอาหารอยู่

พระมหาชนกได้ว่ายน้ำอยู่กลางมหาสมุทรเป็นเวลาเจ็ดวันเจ็ดคืน
ในวนั ท่เี จด็ นางมณเี มขลาเทพธิดาผรู้ ักษาท้องทะเลไดม้ าพบเข้าจึงได้ลองใจ
โดยซกั ถามข้อธรรมะกับพระมหาชนกในเรื่องความเพียรจากการว่ายน้ำอยู่
กลางมหาสมุทรเชน่ นี้ พระมหาชนกได้กล่าวว่า ถึงแม้จะมองไม่เห็นฝั่งแตก่ ็
ยังเพียรที่จะว่ายน้ำไป หากว่าต้องตายลงอย่างนอ้ ยก็ได้พอใจว่าไดท้ ำในสงิ่

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 70

ที่ควรทำเต็มที่แล้ว ไม่มีใครมาตำหนิได้ ดีกว่าที่จะลอยคออยู่โดยไม่ทำ
อะไรเลย การไมพ่ ยายามรกั ษาชีวิตไว้อยา่ งพากเพยี รก็เท่ากับเป็นคนเกียจคร้าน
เมื่อนางมณีเมขลาได้ฟังก็เข้าใจในปรัชญาของการบำเพ็ญวิริยะบารมี เธอจึง
อุ้มพระมหาชนกขึ้นจากทะเลเพื่อไปส่งยังมิถิลานคร ฝ่ายพระมหาชนก
เม่ือไดร้ ับทพิ ยสัมผัสจากนางเทพธิดาก็หลับไปดว้ ยความเหนื่อยอ่อน นางมณี
เมขลาจงึ วางพระมหาชนกไวท้ ่ีศาลาในสวนแหง่ หน่งึ แล้วจากไป

ในเวลานั้นพระโปลชนกได้สิ้นพระชนม์พร้อมกับทิ้งปริศนาเรื่อง
ขมุ ทรพั ย์ทง้ั สิบหกไว้ทดสอบผู้จะขึน้ ครองราชยต์ ่อไป แตไ่ มม่ ผี ู้ใดไขปริศนา
นั้นได้ เหล่าบรรดาเสนามาตย์จึงได้เสี่ยงราชรถเพื่อหาผู้มีบุญ ราชรถได้ไป
หยุดลงตรงท่ีที่พระมหาชนกนอนหลับอยู่ บรรดาเสนามาตย์จึงเชิญให้ข้ึน
ครองกรุงมิถิลา พระมหาชนกสามารถแก้ไขปริศนาเร่ืองขุมทรัพยท์ ั้งสบิ หก
นั้นได้และได้อภิเษกกับพระนางสิวลีพระธิดาของพระโปลชนก จากนั้นจึง
ให้ไปรับพระเทวีผู้เป็นมารดาพร้อมกับอุทิจจพราหมณ์มาอยู่ที่กรุงมิถิลา
ดว้ ยกัน

ตอ่ มาวนั หนง่ึ พระมหาชนกได้ทรงชา้ งออกประพาสอุทยานได้พบต้น
มะม่วงสองต้น ต้นหนึ่งไม่มีผล อีกต้นหนึ่งมีผลดก พระมหาชนกได้เด็ดชิม
รสของผลมะม่วงดูก็พบว่ามีรสชาติดี จึงคิดว่าเมื่อกลับออกมาจากอุทยาน
จะแวะกลับมาเสวยอีก แต่เมื่อกลับออกมาก็พบว่ามะม่วงต้นที่มีผลนั้น
เสียหายและโค่นล้มลงเพราะผู้คนเมื่อเห็นพระมหาชนกเสวยมะม่วงต้นนัน้
แล้วก็พากันแย่งชิงผลมะมว่ งกันจนต้นเสียหาย สว่ นตน้ ที่ไม่มีผลยังคงอยู่รอด
ปลอดภัยดี พระมหาชนกจึงดำริว่า ราชสมบัติก็เปรียบเหมือนต้นไม้มีผล
ที่อาจถกู ทำลายไดท้ กุ เมือ่ หรอื หากแม้จะไมถ่ ูกทำลายก็ต้องคอยระวังรักษา

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 71

ใหเ้ กดิ ความกังวล พระองค์ก็ประสงค์จะทำตนเป็นผู้ไม่มีกังวลเหมือนต้นไม้
ไม่มีผลนั้นก็คือสละราชสมบัติเพื่อออกบวช แต่ก็ยังไม่ทรงทำเพราะคิดว่า
จะต้องปฏิบัติหน้าที่ของพระราชาที่จะตอ้ งทำประโยชน์ให้เกิดขึ้นกับสังคม
ก่อน เพราะผู้คนยังขาดสติปัญญาและเห็นแก่ประโยชน์ส่วนตนเฉพาะหน้า
ดงั ทีพ่ ากนั ทำลายต้นมะมว่ งลงเพียงแค่จะกินผลในเวลานน้ั แทนท่ีจะรักษา
ต้นไว้เก็บกินผลตอ่ ไปในวันขา้ งหน้าดว้ ย

หลังจากนั้นพระมหาชนกจึงให้ผู้ที่มีความรู้ด้านหลักวิชาการทาง
การเกษตรมาทำนุบำรุงต้นมะม่วงที่โค่นลงนั้น และจัดตั้งสถานศึกษาชื่อ
ปูทะเลย์มหาวิชชาลัย เพื่อสร้างคนดีมีสติปัญญาให้แก่สังคม อันเป็นการ
ส่งเสรมิ ให้สงั คมเจรญิ รงุ่ เรืองและสามารถดำรงอยู่ได้อย่างผาสุกสบื ต่อไป

ความเชื่อมโยงกับไพ่ใบนี้คือการที่พระมหาชนกได้ถูกพิสูจน์ หรือ
ตัดสินแล้วว่าเป็นผู้ท่ีเหมาะสมและสมควรได้รับการช่วยเหลือให้รอดชีวิต
จากมหาสมุทร ผ่านการโต้ตอบข้อปัญหาธรรมมะกับนางมณีเมขลา อีกทั้ง
พระมหาชนกยังประจักษ์ถึงสัจธรรมอันเป็นที่เสื่อมของลาภยศ จนนำไปสู่
การแก้ไขปัญหาจากต้นเหตุให้กับผู้คนในสังคม ภาพหน้าไพ่เป็นภาพของ
นางมณีเมขลากำลังเหาะพาพระมหาชนกขึ้นจากท้องทะเล เบื้องล่างเป็น
ภาพเรือที่กำลังอัปปางลง ผู้คนที่โดยสารมากับเรือต่างก็ต้องตกเป็นเหยื่อ
ของฝงู ปลาและเต่าในมหาสมทุ รน้ัน

ความหมายเบื้องต้น
คำตัดสิน พธิ กี รรม การเปลย่ี นผ่าน การเติบโตเป็นผใู้ หญ่ การต่ืนขึ้น

ของจติ ใจ การตรวจสอบ การทบทวน การรวมตัวในหมู่ญาติ ปัญหาทเ่ี บาบาง
ลงหรือไดร้ บั แกไ้ ขใหด้ ีข้ึน

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 72

ความหมายหัวกลับ
การปฏิเสธการเปลี่ยนแปลง ความทะนงตน ความอวดดี ความรู้สึก

ว่ากำลังถูกตัดสิน การกำลังตัดสินอะไรบางอย่างอยู่ ความเรื่อยเปื่อย
การปลอ่ ยชวี ิตใหเ้ ปน็ ไปตามยถากรรม



-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 73

XXI ❖ The World - พระคเณศ


พระคเณศ เปน็ เทพในศาสนาฮินดูที่มี
เศียรเป็นช้าง เป็นบุตรของพระอิศวรกับ
พระอุมา เป็นเทพที่ได้รับการบูชามากองค์
หนึ่ง เป็นเทพประจำความขัดข้องและเป็น
ผู้อำนวยความสำเร็จให้แก่กิจการต่าง ๆ
พระคเณศจึงได้นามโดยเฉพาะว่า พิฆเนศวร
แปลว่า ผู้เป็นใหญ่ในความติดขัด และสิทธิ
ธาดา แปลว่า ผู้อำนวยความสำเร็จ มีคติถือ
กันว่าใครได้กราบไหว้บูชาพระคเณศก็จะมีความเจริญเป็นสวัสดิมงคล
เป็นเทพทไ่ี ดร้ บั การบูชาเป็นอนั ดับแรกกอ่ นท่ีจะบูชาเทพองค์อ่ืน
ในประเทศไทยเรา พระคเณศยังได้รับการบูชาในฐานะของเทพ
แห่งศิลปะวิทยาอีกด้วย ดังจะเห็นได้จากตราของกรมศิลปากร ซึ่งเป็นรูป
พระคเณศสี่กรล้อมรอบด้วยวงกลม มีลวดลายเป็นดวงแกว้ เจ็ดดวงล้อมรูป
องค์พระคเณศ ซึ่งหมายถึงศิลปวิทยาเจ็ดแขนงที่เป็นลักษณะงานของ
กรมศลิ ปากร อนั ไดแ้ ก่ ช่างปัน้ จิตรกรรม ดรุ ิยางคศิลป์ นาฏศิลป์ วาทศิลป์
สถาปตั ยกรรม และอักษรศาสตร์
วรรณกรรมที่นำมาอ้างอิงคือบทละครเบิกโรง เรื่องดึกดำบรรพ์ ชุด
พระคเณศร์เสียงา บทพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า
เจ้าอยู่หัว เป็นเรื่องราวของพระคเณศทีม่ ีเหตทุ ำให้งาข้างหนึ่งต้องหักลงไป
และการถวายสมัญญาแก่พระคเณศให้เปน็ เทพแห่งศิลปศาสตร์

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 74

ครั้งหนงึ่ พระอิศวรและพระอมุ าปรารถนาทจี่ ะประทับกนั เพียงลำพัง
โดยไม่ต้องการให้ใครมารบกวน จึงได้มอบหมายใหพ้ ระคเณศผูเ้ ปน็ บุตรทำ
หน้าที่ทวารบาลเฝ้าประตูไว้ ในครั้งนั้นรามปรศุซึ่งเป็นคนโปรดของพระอิศวร
และได้รับพรจากพระอิศวรให้สามารถเข้าเฝ้าได้ทุกเวลาและในทุกสถานที่
รามปรศปุ รารถนาท่ีจะเข้าเฝา้ พระอิศวรในเวลานั้นจึงเดนิ ทางมายังเขาไกรลาศ
แลว้ เดินตรงจะเข้าไปเฝ้า

พระคเณศจึงเข้ามาขวางไว้ แล้วแจ้งแก่รามปรศุว่าพระอิศวรและ
พระอุมากำลังบรรทมอยู่มิสมควรที่ผู้ใดจะเข้าเฝ้าในเวลานี้ ขอให้รามปรศุรอ
อยู่ในสวนก่อน แต่รามปรศุถือตนว่าเป็นคนโปรดและยังเคยได้รับอนุญาต
ให้เข้าเฝ้าได้ทุกเมื่อก็ดื้อดึงจะขึ้นเฝ้าให้ได้ จนเกิดทะเลาะกับพระคเณศถึง
ขน้ั ต่อกรกันดว้ ยกำลัง

พระคเณศจงึ ใชง้ วงจบั เอารามปรศุขึ้นแกว่งในอากาศแล้วโยนออกไป
ข้างนอก ฝ่ายรามปรศุเมื่อหายมึนงงแล้วก็โกรธพระคเณศเป็นอย่างมาก
จึงหยบิ เอาขวานอนั เป็นอาวุธวเิ ศษประจำตนซ่ึงพระอิศวรประทานให้ขว้าง
ใส่เต็มกำลัง พระคเณศไม่ประสงค์จะต่อสู้กับอาวุธของบิดาจึงพนมมือน้อม
เศียรรับอาวุธด้วยความเคารพ ขวานจึงพลาดถูกเข้าที่งาซ้ายจนหักสะบ้ัน
เสยี งดงึ กกึ ก้องไปทงั้ โลก

ฝ่ายพระอศิ วรและพระอุมาเม่ือได้ยินเสยี งดงั อยูภ่ ายนอกจึงออกมาดู
พระอุมาเมื่อเห็นบุตรอันเป็นที่รักนั่งถืองาข้างที่หักอยู่ก็ตกใจ เมื่อทราบ
เรือ่ งกก็ ร้วิ รามปรศเุ ป็นอันมาก ด้วยเหตทุ รี่ ามปรศอุ หงั การ์ถือว่าตนมีฤทธ์ิมี
กำลังมากไม่เกรงกลัวสิ่งใด พระอุมาจึงสาปให้สิ้นฤทธิ์สิ้นกำลังลงไม่มีแรง
แม้เพียงขยับกาย รามปรศจุ ึงส้ินแรงล้มลงนอนนงิ่ ประดจุ ดังท่อนไม้

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 75

พระอิศวรรู้สึกสงสารรามปรศุที่ต้องมาเป็นไปดังนั้น จึงแนะนำให้
ภาวนารำลึกถึงพระนารายณ์ให้ช่วย รามปรศุก็ปฏิบัติตาม พระนารายณ์
เมื่อรับรู้ถึงคำภาวนาของรามปรศุจึงเสด็จมาช่วย โดยแปลงกายเป็น
พราหมณ์น้อยหน้าตาน่ารักเดินมาร้องไห้ยังที่ที่รามปรศุนอนสิ้นแรงอยู่
พระอุมาเมื่อแลเห็นพราหมณ์น้อยน่ารักกำลังร้องไห้อยู่ดังนั้นก็นึกเอ็นดูจึง
ค่อยบรรเทาความกริ้วลง แล้วตรัสถามถึงเหตทุ ีม่ ารอ้ งไห้ พราหมณ์น้อยจึง
ตอบไปว่าตนเสียใจที่รามปรศุซึ่งเป็นผู้ที่คอยดูแลปกป้องบรรดาพราหมณ์
ต้องมารับโทษอยู่อย่างนี้ จึงอยากจะขอประทานกำลังของรามปรศุเพ่ือ
สำหรับไว้ชว่ ยดูแลรกั ษาหมพู่ ราหมณ์

ฝา่ ยพระอุมาเมื่อได้ยนิ ก็เข้าใจว่าพราหมณ์น้อยขอประทานกำลังน้ัน
ใหก้ บั ตนเองจึงประทานกำลังให้ พราหมณน์ ้อยเมื่อได้กำลังของรามปรศุมา
ก็ทูลว่าตนไม่เหมาะกับกำลังนี้จึงจะขอแบ่งกำลังออกเป็นสองส่วน ส่วน
หน่งึ คืนให้แก่รามปรศุ อีกส่วนหนึ่งถวายใหแ้ ก่พระคเณศ และขอถวายเทพ
สมัญญาให้แก่พระคเณศว่าพระมหาวินัยบดเี พือ่ ที่กุลบุตรกุลธิดาจะได้น้อม
นำเป็นแบบอย่างในการรักษาระเบียบวินัย และต่อไปในเบื้องหน้าหากผูใ้ ด
ที่ต้องการศึกษาวิชาศิลปศาสตร์ให้บูชาพระคเณศจึงจะปราศจากอุปสรรค
เพราะพระคเณศจะเป็นผู้ที่ประทานความสำเร็จและศิลปวิทยาการต่าง ๆ
ในโลก

เมื่อพราหมณ์น้อยกล่าวจบ พระอุมาก็ทราบทันทีว่าพราหมณ์น้อย
น้ันคอื พระนารายณ์แปลงมาก็ทรงยม้ิ อยา่ งชอบใจ ฝา่ ยรามปรศเุ ม่ือได้กำลัง
กลับคืนมาแม้แค่เพียงครึ่งเดียวก็ลุกขึ้นมาถวายบังคมแด่พระเป็นเจ้า
ทง้ั หมด ดว้ ยความเคารพ

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 76

ความเชื่อมโยงกับไพ่ใบนี้คือสัญลักษณ์แห่งความเป็นโลกแห่งศิลป
ศาสตร์ทั้งมวลของพระคเณศ ตามแนวคิดของการเป็นโรงละครโรงเล็กใน
การสร้างไพ่สำรับนี้ ภาพหน้าไพ่เป็นภาพพระคเณศทรงซอสามสาย นั่งอยู่
บนชิงช้าที่ประดับด้วยเถาวัลย์และดอกไม้ มีหนูบริวารถือสัญลักษณ์ทั้งสี่
ในไพ่ Minor ร่ายรำอยู่เบ้ืองหนา้
ความหมายเบื้องต้น

การเสร็จสมบูรณ์ ภาพรวมในวงกว้าง โลก เครือข่าย การเชื่อมโยง
ความสำเร็จที่เกิดจากการสั่งสมประสบการณ์ เริ่มต้นวางแผนให้ชีวิตดีข้ึน
ไปอกี ในระดบั หนึง่
ความหมายหัวกลับ

การครอบงำ ความสำเร็จที่ได้มาอย่างยากลำบาก การยึดติดกับ
ความสำเรจ็ ในอดีต การยอมแพ้กลางคนั การขาดวสิ ัยทศั น์ ขาดความมน่ั ใจ



-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 77
-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 78
-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 79

Minor Arcana

“The Suite of Wands”

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 80

Ace of Wands - นรสิงห์


ธีมหลักของไพ่หมายเลขหนึ่งใน
Tiny Theater Tarot จะนำเอาตัวละคร
ที่เป็นอมนุษย์หรือตัวละครที่เป็นครึ่งสัตว์
มาเป็นตัวละครในไพ่ โดยในไพ่ Ace of
Wands ได้นำตัวละครนรสงิ ห์ซึ่งเปน็ มนุษย์
ครง่ึ สงิ ห์ มาเป็นตวั ละครในไพ่ เพ่ือแสดงถึง
ความเป็นธาตุไฟในรูปลักษณ์ของความเปน็
สงิ ห์
นรสิงห์ เป็นอวตารปางที่ 4 ของพระนารายณ์ หรือที่เรียกว่า
นรสิงหาวตาร มีรูปลักษณ์เป็นมนุษย์ครึ่งสิงห์ อวตารมาเพื่อปราบอสูรที่มี
นามวา่ หริ ัณยกศิปุ
หิรัณยกศิปุเป็นน้องชายของหิรัณยากษะ อสูรผู้แผลงฤทธิ์ม้วน
แผ่นดินนำไปยังบาดาล พระนารายณจ์ ึงอวตารเป็นหมปู า่ *ลงมาปราบ แล้วใช้
เขี้ยวขุดงัดเอาแผ่นดินปูลงบนพื้นโลกดังเดิม ซึ่งหลังจากเหตุการณ์นั้นทำให้
หิรัณยกศิปุคิดแค้นแทนพี่ชายเป็นอย่างมาก เขาจึงบำเพ็ญตบะเพื่อขอพร
จากพระพรหม อันจะทำให้ตนเองเป็นผู้ท่ีไม่มีใครฆ่าได้ตามเงื่อนไขต่าง ๆ
ดังต่อไปน้ี
1. ใหเ้ ปน็ ผทู้ ่ฆี ่าไมต่ ายจากมนษุ ย์ สัตว์ หรอื เทวดา
2. ใหเ้ ปน็ ผู้ท่ีฆ่าไมต่ ายท้ังในเรือนหรือนอกเรอื น

* วราหาวตาร ซงึ่ เป็นอวตารปางที่ 3 ของพระนารายณ์

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 81

3. ให้เปน็ ผู้ทฆ่ี ่าไมต่ ายทั้งในเวลากลางวนั หรอื กลางคนื
4. ให้เปน็ ผ้ทู ฆี่ ่าไม่ตายจากศาสตราวุธทงั้ ปวง
เมื่อได้รับพรมาแล้วหิรัณยกศปิ ุก็ไมเ่ กรงกลวั ผู้ใด เขาไดท้ ำสงคราม
กับเทวดาจนสามารถยึดสวรรค์ของพระอินทร์ได้ และตั้งตนเป็นใหญ่เหนอื
ผ้อู น่ื บงั คับให้ผ้คู นบูชาตนเองแทนพระเป็นเจ้าท้ังสาม พระอนิ ทรแ์ ละเหล่า
เทวดาจึงพากันไปขอร้องให้องค์พระนารายณ์ช่วยเหลือ ซึ่งพระนารายณ์ก็
รับปากที่จะช่วย ระหว่างนี้ให้เหล่าเทวดาแปลงกายเป็นมนุษย์เพื่อหลีกหนี
การคุกคามของหิรัณยกศิปไุ ปก่อน
หิรัณยกศิปุมีโอรสหนึ่งคนนามว่า ประหลาท เขาเป็นเด็กที่มีนิสัย
แตกตา่ งจากบดิ าโดยสน้ิ เชงิ คือเป็นผู้ทภี่ ักดีต่อองค์พระนารายณ์เป็นอย่างยิ่ง
ซง่ึ ไม่เปน็ ทช่ี อบใจแก่หริ ณั ยกศปิ เุ ปน็ อยา่ งมาก เขาจงึ สงั่ ให้บรรดาพราหมณ์
อสูรช่วยกันอบรมประหลาทให้เลิกบูชาพระเป็นเจ้าเสีย แล้วหันมาบูชา
ตนแทน แต่ประหลาทก็ยังคงยึดมั่นในองค์พระนารายณ์อย่างเหนียวแน่น
จนทำให้หิรณั ยกศิปุพิโรธมาก เขาจงึ ไดส้ ัง่ ให้นำตัวประหลาทไปฆ่าเสีย แต่ด้วย
อำนาจแหง่ ความภักดีตอ่ พระผเู้ ปน็ เจ้าจงึ ทำให้ไมส่ ามารถฆา่ ประหลาทได้
ประหลาทได้กล่าวเตือนสติบิดาให้กลับตัวกลับใจมาเคารพและ
ภักดตี ่อพระเป็นเจ้า เพราะพระเป็นเจ้านน้ั สถิตอยู่ทุกท่ีทุกแหง่ หิรัณยกศิปุ
จึงถามกลับว่าแม้แต่ในเสาต้นน้ีหรือ ประหลาทก็ตอบว่าใช่ แล้วหิรัณยกศิปุ
ก็ใช้คทาของตนฟาดเสาต้นนั้นทันที เมื่อเสาหักลงก็ปรากฏร่างของนรสิงห์
ซึ่งเป็นองค์อวตารของพระนารายณ์เข้ามากระชากเอาตัวหิรัณยกศิปุไป
สังหารทันที โดยหลีกเลี่ยงจากเงื่อนไขของพรท่ีหิรัณยกศิปุได้รับจากพระ
พรหม คอื

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 82

1. นรสงิ ห์นั้นเป็นคร่ึงมนษุ ย์ครง่ึ สงิ หจ์ งึ มใิ ชม่ นุษย์ เทวดา หรือสตั ว์
2. นำตัวหิรณั ยกศปิ ุมาสงั หารทก่ี ่งึ กลางธรณีประตู ซึง่ ไม่ใช่ในเรือน
หรือนอกเรือน
3. สังหารหิรัณยกศิปุในเวลาเย็นโพล้เพล้ ซึ่งไม่ใช่เวลากลางวัน
หรือกลางคนื
4. สงั หารหิรัณยกศิปุโดยใช้กรงเลบ็ ฉีกอกซึง่ ไมใ่ ช่ศาสตราวุธใด
ภาพหน้าไพ่เป็นนรสิงห์ในอิริยาบถที่กำลังผุดลุกยืนขึ้นพร้อมที่จะ
มุ่งหนา้ ออกไปทำส่ิงต่าง ๆ อย่างกระตือรือร้น มือข้างหนึ่งจับไม้เท้าเอาไว้
และพร้อมที่จะดึงออกมาใช้ได้ทุกเมื่อ
ความหมายเบ้ืองตน้
ความกระตือรือร้น ความกระฉับกระเฉง พลังงาน แรงบันดาลใจ
การวางแผนรเิ ร่ิมทำส่ิงใหม่ ๆ
ความหมายหัวกลับ
การขาดแรงบนั ดาลใจ การไมม่ ีเปา้ หมาย ขาดความเชอ่ื มัน่ ในตนเอง
ความไร้ประสทิ ธภิ าพ การไรค้ วามสามารถ ความเหนือ่ ยล้าอ่อนแรง



-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 83

Two of Wands - พระสุธน


พระสุธนเป็นตัวละครในวรรณคดี
เร่อื ง สุธนชาดก หรือพระสธุ น-มโนหร์ า เป็น
โอรสของท้าวอาทิตยวงศ์กับพระนางจันทา
แหง่ ปัญจาลนคร

พระสุธนนั้นเป็นพระโพธิสัตว์ลงมา
อุบัติ ในวันที่ประสูติได้มีขุมทรัพย์ปรากฏข้ึน
ที่มุมพระนครทั้งสี่ทิศ จึงได้นามว่า “สุธน”
เมื่อพระสุธนเจริญวัยขึ้นก็เป็นบุรุษหนุ่มที่มี
รูปโฉมงดงาม เป็นที่รักของผู้ที่พบเห็น และได้ศึกษาศิลปวิทยาจนเป็น
ผ้เู ชย่ี วชาญหาผเู้ สมอเหมือนมิได้
ทางทิศตะวันออกของปัญจาลนครมีสระใหญ่อยู่สระหนึ่งซึ่งเป็นท่ี
อาศัยของพญานาคชมพูจิตร ด้วยอานุภาพของพญานาคทำให้ทำให้พืช
พันธุ์ธัญญาหารในพระนครอุดมสมบูรณ์ไม่ขาดแคลน ประชาชนต่างพากนั
บูชาพญานาคชมพูจิตรกันเสมอมิได้ขาด ส่วนทางทิศตะวันตกของเมืองนั้น
เป็นที่ตั้งของเมืองมหาปัญจาล แต่เมืองนี้ข้าวปลาอาหารกลับขาดแคลน
ประชาชนอดอยากจึงพากันอพยพย้ายถิ่นฐานกันไปอยู่ที่นครปัญจาล
พระเจ้านันทราชกษัตริย์ผู้ปกครองเมืองเมื่อเห็นประชาชนในเมืองของตน
เบาบางลงก็ตรัสถามกับบรรดาอำมาตย์ จึงได้ทราบถึงสาเหตุที่ประชาชน
พากันย้ายไปอยู่เมืองปัญจาลที่อุดมสมบูรณ์กว่าเพราะอานุภาพของ
พญานาคชมพูจิตร

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ รื่ อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 84

พระเจ้านันทราชรู้สึกริษยาเป็นอย่างมาก ปรารถนาจะฆ่าพญานาค
ชมพูจิตรเสีย จึงให้ประกาศหาผู้ที่สามารถฆ่าพญานาคได้ พราหมณ์ผู้หน่ึง
ได้อาสารับงานนี้ เมื่อพราหมณ์เดินทางไปถึงสระก็ได้ทดลองมนต์โดยการ
เสกให้น้ำในสระขุ่นเป็นควัน ทำให้พญานาคชมพูจิตรทราบว่ามีผู้มาปอง
ร้ายตน จึงแปลงกายเป็นพราหมณ์หนุ่มมายืนซุ่มดูอยู่แถวนั้น ระหว่างท่ี
พราหมณ์ผู้ทำพิธีเข้าไปเก็บสมุนไพรในป่า พญานาคชมพูจิตรก็ได้พบกับ
พรานบุณฑริกที่ผ่านมาแถวน้ัน พราหมณแ์ ปลงจงึ เข้าไปขอความช่วยเหลือ
และเปิดเผยตัวจริงให้ทราบ พรานบุณจึงรับอาสาช่วยเหลือ โดยแอบซุ่มยิง
พราหมณด์ ้วยธนใู นระหว่างที่กำลงั ทำพิธี บังคบั ให้คลายมนตแ์ ล้วจึงสังหาร
เสีย พญานาคชมพจู ิตรจึงตอบแทนบุญคุณพรานบุณด้วยการพาไปยังเที่ยว
เมืองนาค และมอบสิ่งของตอบแทนให้แล้วบอกว่าถ้าต้องการความ
ช่วยเหลอื ให้มาหาตนไดท้ ันที

หลังจากนั้นพรานบุณได้เท่ียวล่าสตั ว์ไปจนถึงเขตปา่ หิมพานต์ ได้พบ
กับพระกัสสปฤๅษีและได้ทราบถึงการมาเล่นน้ำของบรรดานางกินรีที่สระ
โบกขรณีทุกวันปุณณมี* พรานบุณต้องการจับนางกินรีไปถวายพระสุธน
จึงถามถึงวิธีการจับจากพระฤๅษี พระฤๅษีแจ้งว่าต้องใช้บ่วงนาคบาศของ
พญานาคจึงจะสามารถจับนางกินรีได้ พรานบุณจึงเดินทางไปขอยืมบ่วง
นาคบาศจากพญานาคชมพูจติ ร แล้วกลับมาซ่มุ รออยู่ท่ีริมสระและสามารถ
ใชน้ าคบาศจับนางกินรีท่ีชอ่ื มโนห์ราไว้ได้

พรานบุณได้นำตัวมโนห์ราเดินทางไปยังนครปัญจาลและได้พบกับ
พระสุธนในขณะที่กำลังเสด็จประพาสอุทยาน จึงพามโนห์ราเข้าไปถวาย

* วนั ครบรอบทีพ่ ระจนั ทรเ์ ตม็ ดวง

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 85

แล้วเล่าเรือ่ งราวที่ตนสามารถจับนางมาได้ จากนั้นจึงมอบปีกหางของมโนห์รา
ที่ยึดไว้และกำชบั ว่าอย่าให้กับนาง มิฉะน้ันนางจะสวมปีกหางแล้วบินหนีไป
พระสุธนพอใจในตัวมโนห์ราเป็นอย่างมากจึงมอบรางวัลให้พรานบุณ
มากมาย

พระสุธนและมโนห์ราต่างก็ตกหลุมรักกันโดย ทันทีเมื่อแรกเ ห็ น
เพราะเป็นเนื้อคู่กันมาก่อน เมื่อสอบถามเรื่องราวจึงทราบว่ามโนห์ราเป็น
ธิดาของท้าวทุมราชกษัตริย์แห่งนครไกรลาศ พระสุธนก็ยินดียิ่งนักพานาง
กลับเข้าไปยังพระนคร แล้วจึงเข้าเฝ้าพระบิดามารดาเพื่อทูลให้ทรงทราบ
ซึ่งทั้งสองต่างก็ยินดีและรักเอ็นดูมโนห์รา จึงจัดงานอภิเษกมโนห์ราขึ้นใน
ตำแหนง่ พระชายาของพระยุพราช

วันหนึ่งมีข้าศึกมาประชิดเขตพระนครปัญจาล ท้าวอาทิตยวงศ์ได้มี
บญั ชาใหพ้ ระสุธนออกไปทำศึก พระสุธนจึงเข้าไปลามโนห์รา มโนห์ราก็ทูล
วิงวอนขอไม่ให้พระสุธนไป พระสุธนจงึ ได้ปลอบประโลมนางให้คลายเศร้าโศก
แล้วจึงไปจัดทัพยกออกจากนคร ด้วยอานุภาพของพระโพธิสัตว์ทำให้บรรดา
ข้าศึกไม่อาจรอต่อกรได้พากันหนีไปจนหมด เมื่อพระสุธนปราบเหล่าข้าศึก
ศตั รจู นสงบเรยี บรอ้ ยแลว้ จงึ ยกทพั กลบั เข้าเมือง

ครั้นพระสุธนกลับมาถึงเมืองก็ได้ทราบข่าวร้ายจากพระมารดาว่า
มโนหร์ าไดบ้ นิ หนจี ากไปเสียแลว้ เน่ืองจากเม่ือวันทพี่ ระสธุ นยกพลออกจาก
เมืองไปนั้น พระบิดาได้นิมิตฝันแปลกประหลาด ปุโรหิตได้ทำนายฝันว่า
พระเคราะห์ของพระองค์ร้ายดวงชะตาถึงฆาต ต้องแก้ไขด้วยการประกอบ
พิธีบูชายัญด้วยสัตว์นานาชนิดรวมถึงชีวิตของมโนห์ราซึ่งเป็นนางกินรีด้วย
มโนหร์ าจงึ ทลู ขอปีกหางเพื่อร่ายรำเป็นครั้งสดุ ท้ายแล้วบินหนีเอาชวี ิตรอดไป

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 86

ฝ่ายพระสุธนเมื่อได้ทราบดังนั้นก็ตกใจและเสียใจเป็นอย่างมาก
รีบเข้าไปดูในปราสาทเห็นเงียบเหงาเปล่าเปลี่ยวไม่พบนางอันเป็นที่รักก็
เสียใจจนสลบไป เมื่อพระมารดาแก้ไขให้ฟื้นก็รีบทูลลาเพื่อออกติดตามไป
หานาง แม้พระมารดาจะทัดทานอย่างไรก็ไม่อาจห้ามได้ พระสุธนได้ไปหา
พรานบุณเพื่อถามถึงที่อยู่ของนางเพราะพรานบุณเป็นผู้ที่พามโนห์รามา
ถวาย แต่พรานบุณก็ไม่ทราบถึงตำแหน่งของนครไกรลาศซึ่งเป็นเมืองของ
เหลา่ กินนร เพราะพรานบณุ ไดจ้ ับนางมโนห์รามาจากสระโบกขรณีกลางป่า
หมิ พานต์ท่มี โนห์ราและพระพนี่ างบนิ จากเมืองมาเล่นนำ้ กัน

พรานบุณจึงพาพระสุธนไปหาพระกัสสปฤๅษีเพื่อถามหนทาง จึงได้
ทราบว่าเมือ่ วันที่มโนห์ราบินหนีมานั้นเธอได้แวะเข้ามาที่อาศรม และได้สง่ั
ความถงึ พระสธุ นไว้ พรอ้ มกบั ฝากแหวนและผ้ากัมพลไว้ให้ มโนห์ราได้ฝาก
ความว่าขออย่าให้พระสุธนเสด็จติดตามเธอไปเลย เพราะหนทางที่จะต้อง
ผ่านไปนั้นยากลำบาก เต็มไปด้วยอันตรายนานัปการ แต่พระสุธนก็ยืน
กรานที่จะติดตามไปให้ได้ พระฤๅษีจึงแจ้งความต่อไปว่าหากพระสุธน
ต้องการจะเสด็จไป มโนห์ราก็ได้บอกถึงอันตรายต่าง ๆ ที่จะต้องพบเจอ
พร้อมกับวิธีที่จะผ่านอันตรายเหล่านั้นไป และเธอยังฝากผงยาวิเศษพร้อม
กับคาถาเสกยาไว้ให้ด้วย พระสุธนเมื่อรับของที่มโนห์ราฝากไว้ให้แล้วก็
กราบลาพระกัสสปฤๅษี พระฤๅษจี งึ ชที้ างให้พระสธุ นเดนิ ทางไปทางทิศเหนือ

ความเชื่อมโยงกับไพ่ใบนี้คือความปรารถนาของพระสุธนที่จะออก
ติดตามไป โดยได้วางแผนและเตรียมความพร้อมสำหรับการเดินทางไกล
ภาพหน้าไพ่เป็นภาพของพระสุธนที่กำลังมองไปยังเบื้องหน้า มือหนึ่งกุม
ไม้เท้า อกี มือหนึ่งถือแผนที่แผ่นใหญ่ เขากำลังคดิ ใคร่ครวญวางแผนเพื่อหา

-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 87

ลทู่ างที่จะออกเดินทางไกลไปสู่จุดมุ่งหมายที่ตั้งใจไว้
ความหมายเบ้ืองต้น

การคิดใคร่ครวญ การไตร่ตรอง จุดเริ่มต้นของสิ่งใหม่ ตัวเลือก
สมรรถภาพ การวางแผน เปา้ หมายใหม่ การรวมกลุ่มทำส่งิ ตา่ ง ๆ
ความหมายหัวกลับ

ความสน้ิ หวงั การไม่มตี ัวเลอื ก การเรม่ิ ตน้ ทป่ี ระสบกับปัญหา การไม่
เตรียมความพร้อม



-WorawitNu PhotoBook-

ร ว ม เ ร่ื อ ง เ ล่ า ใ น T i n y T h e a t e r T a r o t | 88

Three of Wands - พระสุธนเดนิ ป่า


เมื่อมโนห์ราคนรักได้บินหนีจากไป
พระสุธนจึงดั้นด้นออกเดินทางติดตามไปหา
นาง เขาได้ทราบหนทางที่มโนห์ราฝากความ
ไว้กับพระฤๅษี อีกทั้งได้รับแหวน ผ้ากัมพล
และยาวิเศษที่จำเป็นต้องใช้ในการเดินทาง
ท่ีมโนหร์ าฝากไวใ้ ห้

พระฤๅษีได้บอกให้พระสุธนจับเอาลิง
น้อยไปด้วย เพราะสถานที่ที่พระสุธนจะไป
ถึงเป็นที่แรกคือป่าผลไม้พิษ หากพระสุธนจะกินผลไม้ก็ให้ลิงกินผลไม้นั้น
ก่อน เพราะลิงจะรู้ว่าผลไม้ชนิดใดมีพิษหรือไม่มีพิษ หากลิงกินผลไหนก็ให้
พระสุธนกินตาม พระสุธนก็ปฏิบัติตามจึงเดินทางผ่านป่าผลไมพ้ ิษนั้นไปได้
แล้วจงึ ปลอ่ ยลิงน้อยให้เปน็ อิสระ
พระสุธนเดินทางต่อไปจนถึงป่าเชิงหวายใหญ่ยากที่จะฝ่าผ่านไปได้
เขาจงึ นำเอาผ้ากัมพลมาคลมุ กายให้แนน่ และนอนนง่ิ อยู่ ขณะนั้นมีนกหัสดี
ลิงค์ตัวหนึ่งเที่ยวออกมาหาอาหาร เมื่อเห็นพระสุธนที่คลุมผ้าไว้ก็คิดว่าเป็น
เนื้อทราย จึงโฉบลงมาพาพระสธุ นบนิ ไปยังรงั ของตนบนต้นรังใหญ่ เมื่อนก
ร่อนลงแล้วพระสุธนก็ตบมือขึ้นดัง ๆ ทำให้นกหัสดีลิงค์ตกใจบินหนีไป
พระสุธนก็ปนี ลงมาจากตน้ ไม้แลว้ ออกเดนิ ทางต่อไป
จากนั้นพระสุธนได้เดินทางมาพบช้างใหญส่ องตัวกำลังต่อสู้กนั อยา่ ง
ดุเดือดขวางทางที่พระสุธนจะต้องเดินทางไป พระสุธนจึงร่ายมนต์แล้วใช้

-WorawitNu PhotoBook-