SEM 2 - BAB 1: PENGURUSAN

6.3.2 Proses Perancangan

6.3.2 Proses Perancangan

(1) Menentukan Matlamat dan Objektif
(2) Menganalisis Persekitaran Perniagaan
(3) Membentuk dan Menjana Alternatif Tindakan
(4) Menilai Alternatif Tindakan
(5) Memilih Alternatif Tindakan

6.3.2 Proses Perancangan

(1) Menentukan Matlamat dan Objektif:

➢ Pengurus atasan akan menetapkan matlamat dan
objektif umum organisasi

➢ Matlamat dan objektif ini akan menjadi panduan
kepada pengurus pertengahan
membentuk objektif dan strategi untuk bahagian
masing-masing

➢ Matlamat yang ditetapkan perlu jelas, mudah
difahami dan realistik

6.3.2 Proses Perancangan

(2) Menganalisis Persekitaran
Perniagaan:

➢ Pengurus perlu menganalisis persekitaran
luaran dan dalaman

➢ Teknik SWOT boleh digunakan

6.3.2 Proses Perancangan

(3) Membentuk dan Menjana Alternatif
Tindakan:

➢ Pengurus akan menyenaraikan beberapa
tindakan alternatif untuk mencapai
matlamat yang telah ditetapkan

6.3.2 Proses Perancangan

(4) Menilai Alternatif Tindakan

➢ Pengurus perlu menilai kelebihan dan
kelemahan setiap alternatif agar alternatif
terbaik dapat dipilih

6.3.2 Proses Perancangan

(5) Memilih Alternatif Tindakan

➢ Pengurus perlu memilih alternatif terbaik
setelah membuat penilaian kemudian
melaksanakannya dengan cekap dan
berkesan agar matlamat organisasi dapat
dicapai

6.3.3 Alat-alat Perancangan

6.3.3 Alat-alat Perancangan

Alat-alat (a) Analisis
Perancangan (4) Pulangan Modal

(b) Carta Gantt

(c)
Bajet/Belanjawan

(d) Analisis
PERT/CPM

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(a) Analisis Pulangan Modal:
➢ Satu kaedah yang diguna untuk

menentukan tahap output/jualan yang
diperlukan untuk hanya cukup membayar
jumlah kos
➢ Tahap output/jualan ini dikenali sebagai
titik pulangan modal (TPM)

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(a) Analisis Pulangan Modal:

Formula: KOS TETAP
TPM =
HARGA – KOS BERUBAH

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(a) Analisis Pulangan Modal:

Syarikat Jaya adalah syarikat yang mengeluarkan
produk kicap. Kos tetap adalah sebanyak RM
4000. Manakala kos berubah bagi sebotol kicap
ialah RM 3. Harga jualan sebotol kicap ialah RM 5.

Formula: TPM = 2000
TPM = R 4000

R 5 −R 3

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(a) Analisis Pulangan Modal:

Restoran Nasi Ayam Juragan menjual sepinggan
nasi ayam dengan harga RM 5. Kos sewa kedai
adalah sebanyak RM 3000. Manakala kos berubah
bagi sepinggan nasi ayam ialah RM 2.

Formula: TPM = ?
TPM = ?

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(a) Analisis Pulangan Modal:

Restoran Nasi Ayam Juragan menjual sepinggan
nasi ayam dengan harga RM 5. Kos sewa kedai
adalah sebanyak RM 3000. Manakala kos berubah
bagi sepinggan nasi ayam ialah RM 2.

Formula: TPM = 1000
TPM = RM 3000

RM 5 −RM 2

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(b) Carta Gantt:
➢ Satu penjadualan rancangan berbentuk

graf mendatar yang menunjukkan aktiviti-
aktiviti yang perlu disiapkan mengikut
susunan berdasarkan masa yang
ditetapkan

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(b) Carta Gantt:

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(b) Carta Gantt:

Aktiviti Perkara Tempoh
1.5 Bulan
1. Penyediaan Tapak 1.5 Bulan
2 Bulan
2. Penyediaan Kerangka Rumah 1 Bulan
1 Bulan
3. Mengikat Bata Dinding Rumah 1 Bulan
0.5 Bulan
4. Memasang Bumbung 1 Bulan
0.5 Bulan
5. Pendawaian Elektrik dan Paip Air

6. Memplaster Dinding

7. Memasang Pintu da Tingkap

8. Memasang Jubin, Alatan Elektrik dan Paip Air

9. Mengecat Rumah

Jadual: Aktiviti dan tempoh masa untuk menyiapkan sesebuah rumah

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(b) Carta Gantt:

Carta Gantt: Menunjukkan perancangan pembinaan sebuah rumah.
Tempoh siap rumah 9 bulan sahaja kerana ada kerja yang boleh dijalankan serentak.

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(c) Bajet/Belanjawan:
➢ Satu rancangan terperinci yang

menunjukkan anggaran peruntukan dan
pengagihan sumber kewangan untuk
melaksanakan sesuatu projek pada suatu
tempoh masa.
➢ Ia merupakan ramalan/jangkaan belanja
dan perbelanjaan.

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(c) Bajet/Belanjawan:

Belanjawan Restoran Nasi Ayam Juragan 2.0.

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(d) Analisis PERT (Program Evaluation Review
Technique/ Kaedah Laluan Genting (Critical
Path Method, CPM):
➢ Kaedah perancangan jaringan yang

digunakan untuk memantau & mengawal
projek yang kompleks dan saling berkaitan

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(d) Analisis PERT (Program Evaluation Review
Technique/ Kaedah Laluan Genting (Critical
Path Method, CPM):
➢ Cara laluan genting adalah merujuk

kepada laluan yang terpanjang
penggunaan masanya melalui aktiviti dan
peristiwa yang berurutan dalam rangkaian
PERT

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(d) Analisis PERT (Program Evaluation Review
Technique/ Kaedah Laluan Genting (Critical Path
Method, CPM):

(a) Simbol peristiwa yang menunjukkan bermula atau
berakhirnya sesuatu aktiviti

(b) Simbol aktiviti yang menunjukkan operasi yang ingin dikawal
oleh sesuatu pihak pengurusan.

(c) Biasanya aktiviti ditunjukkan dengan A, B, C, dan peristiwa ditandakan dengan 1, 2, 3.
AB

1 23

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(d) Analisis PERT (Program Evaluation Review
Technique/ Kaedah Laluan Genting (Critical Path
Method, CPM):

Aktiviti Peristiwa Aktiviti Awal Tempoh (Hari)
- 1
A Membersihkan kawasan dan
merata tapak A 2
A 3
B Membina tiang B 5
C, D 4
C Mengkonkrit Lantai

D Membuat rangka bumbung

E Memasang bumbung

Jadual: Contoh pembinaan gerai durian.

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(d) Analisis PERT (Program Evaluation Review
Technique/ Kaedah Laluan Genting (Critical Path
Method, CPM):

3

B: 2 hari D: 5 hari

1 A: 1 hari 24 5
C: 3 hari E: 4 hari

Analisis PERT dan CPM.

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(d) Analisis PERT (Program Evaluation Review
Technique/ Kaedah Laluan Genting (Critical Path
Method, CPM):

Aktiviti Aktiviti Sebelumnya Tempoh Siap (hari)
8
A- 14
16
B- 10
8
C- 8
22
DA 8
4
EC

F B, E

GC
Jadual: ContohH pembinaan gerai durian. F, G

I D, H

6.3.3 Alat-alat Perancangan

Berdasarkan maklumat yang diberikan,
i. lukis rajah laluan kritikal bagi semua aktiviti

tersebut (9m)
ii. tentukan jangka masa setiap laluan (8m)
iii. tentukan laluan kritikal (2m)
iv. nyatakan anggaran masa untuk menyiapkan

projek (2m)
v. kira jumlah masa slak bagi setiap laluan (8m)

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(d) Analisis PERT (Program Evaluation Review
Technique/ Kaedah Laluan Genting (Critical Path
Method, CPM):

2 D: 10 hari

A: 8 hari

1 B: 14 hari 3 F: 8 hari 5 H: 8 hari 6 I: 4 hari 7

E: 8 hari

C: 16 hari 4

G: 22 hari

Analisis PERT dan CPM.

6.3.3 Alat-alat Perancangan

i. lukis rajah laluan kritikal bagi semua aktiviti
tersebut (9m)

2 D: 10 hari

A: 8 hari

1 B: 14 hari 3 F: 8 hari 5 H: 8 hari 6 I: 4 hari 7

E: 8 hari

C: 16 hari 4

G: 22 hari

6.3.3 Alat-alat Perancangan

ii. tentukan jangka masa setiap laluan (8m)

Laluan Jangka Masa (hari)
A–D-I 8 + 10 + 4 = 22
B-F–H-I 14 + 8 + 8 + 4 = 34
C–E–F–H-I 16 + 8 + 8 + 8 + 4 = 44
C–G–H-I 16 + 22 + 8 + 4 = 50

6.3.3 Alat-alat Perancangan

iii. tentukan laluan kritikal (2m)
Laluan kritikal ialah laluan yang mengambil
masa paling lama, iaitu C – G – H – I.

iv. nyatakan anggaran masa untuk menyiapkan
projek (2m)
Anggaran masa untuk menyiapkan projek ialah
50 hari (jangka masa laluan kritikal).

6.3.3 Alat-alat Perancangan

v. kira jumlah masa slak bagi setiap laluan (8m)

Laluan Jangka Masa Slak (hari)
A–D-I 50 – 22 = 28
B-F–H-I 50 – 34 = 16
C–E–F–H-I 50 – 44 = 6
C–G–H-I 50 – 50 = 0

6.3.3 Alat-alat Perancangan

(d) Analisis PERT (Program Evaluation Review
Technique/ Kaedah Laluan Genting (Critical Path
Method, CPM):

Aktiviti Aktiviti Sebelumnya Tempoh Siap (hari)
6
A- 4
12
B- 10
4
CA 6
12
DA 18
14
EB

F D, E

GC
Jadual: ContohH pembinaan gerai durian. G, F

IH

6.3.3 Alat-alat Perancangan

Berdasarkan maklumat yang diberikan,
i. lukis rajah laluan kritikal bagi semua aktiviti

tersebut
ii. tentukan jangka masa setiap laluan
iii. tentukan laluan kritikal
iv. nyatakan anggaran masa untuk menyiapkan

projek
v. kira jumlah masa slak bagi setiap laluan

6.3.4 Perancangan Strategik

6.3.4 Perancangan Strategik

Unsur-unsur
Perancangan Strategik

(8)

(a) Visi (b) Misi (c) (d) (e) Taktik (f) Dasar/ (g) (h)
Objektif Strategi Polisi Prosedur Standard

6.3.4 Perancangan Strategik

(a) Visi:
➢ Wawasan yang ingin dicapaikan pada masa

depan.
➢ Merujuk kepada arah tuju atau matlamat

yang akan dicapai pada masa depan
(berjangka panjang)
➢ Pernyataan visi mestilah jelas, padat dan
dapat merangsang untuk bertindak serta
boleh dikomunikasikan

6.3.4 Perancangan Strategik

(b) Misi:
➢ Satu pernyataan umum yang menerangkan

tujuan utama dan sebab pembentukan
sesebuah organisasi
➢ Dinyatakan secara bertulis dan
membentukkan nilai-nilai kepercayaan serta
identiti organisasi
➢ Penting dalam memberi panduan dan
motivasi kepada semua ahli organisasi

6.3.4 Perancangan Strategik

(c) Objektif:
➢ Objektif ialah sasaran yang ingin dicapai oleh

sesebuah organisasi dan dibentuk secara
khusus daripada misi organisasi.
➢ Contoh: meningkatkan jualan sebanyak 20%
➢ Setiap jabatan/bahagian dalam organisasi
mempunyai objektif masing-masingyang
selari dengan misi organisasi

6.3.4 Perancangan Strategik

(c) Objektif:
➢ Objektif yang baik mesti memenuhi ciri-ciri

SMART:

✓ Specific (Khusus)
✓ Measurable (boleh diukur)
✓ Attainable (boleh dicapai)
✓ Realistic (realistik)
✓ Time frame (mempunyai tempoh tertentu untuk

dicapai)

6.3.4 Perancangan Strategik

(d) Strategi:
➢ Rancangan menyeluruh yang

menerangkan bagaimana organisasi dapat
mencapai misi dan objektif.
➢ Menerangkan program umum bagaimana
sumber didapati dan digunakan untuk
mencapai matlamat.

6.3.4 Perancangan Strategik

(e) Taktik:
➢ Satu pelan operasi yang spesifik

memperincikan bagaimana, bila dan di mana
Sesuatu strategi itu akan dilaksanakan
➢ Mempunyai skop yang sempit dan tempoh
yang lebih pendek daripada strategi
➢ Jelas dan lebih berorientasikan tindakan
➢ Dilaksanakan oleh pekerja hadapan

6.3.4 Perancangan Strategik

(f) Dasar/Polisi:
➢ Pernyataan asas syarikat yang menjadi

panduan kepada pengurus dalam
membuat keputusan menjurus ke arah
pencapaian matlamat organisasi
➢ Menjadi panduan umum kepada tindakan
➢ Dibentuk berasaskan matlamat dan
strategi umum organisasi

6.3.4 Perancangan Strategik

(g) Prosedur:
➢ Tatacara berturutan yang ditetapkan

sebagai panduan melaksanakan tugas
➢ Aktiviti disusun dalam satu proses secara

berperingkat
➢ Prosedur menerangkan tindakan yang

boleh diambil dan yang perlu dielakkan
oleh pekerja

6.3.4 Perancangan Strategik

(h) Standard:
➢ Satu ukuran piawai yang ditetapkan dan

boleh digunakan untuk membuat
perbandingan dengan pencapaian semasa
➢ Tanda aras untuk mengukur prestasi
➢ Standard mesti jelas, boleh diukur, mudah
difahami dan berkait rapat dengan objektif

ANALISIS SWOT

Membantu untuk Menghalang untuk
Mencapai objektif Mencapai objektif

Persekitaran
Dalaman

Persekitaran
Luaran

ANALISIS SWOT

(a) Kekuatan (Strengths):
➢ Kelebihan yang ada dalam organisasi yang

boleh membantu dalam membuat
keputusan dan perancangan
➢ Contoh: sumber kewangan, teknologi,
sumber manusia, bahan mentah.

ANALISIS SWOT

(b) Kelemahan (Weakness):
➢ Kekurangan yang ada dalam organisasi

yang boleh menjadi penghalang dalam
proses perancangan strategik
➢ Contoh: sumber kewangan, teknologi,
sumber manusia, bahan mentah.

ANALISIS SWOT

(c) Peluang (Opportunities):
➢ Keadaan persekitaran luaran yang boleh

menyediakan ruang/peluang kepada
organisasi membuat perancangan strategik
yang baik.
➢ Contoh: perubahan dasar kerajaan,
keadaan ekonomi.

ANALISIS SWOT

(d) Ancaman (Threats):
➢ Ancaman yang disebabkan oleh faktor

persekitaran luaran .
➢ Contoh: pesaing, perubahan dasar

kerajaan, keadaan ekonomi.