แผนจัดการเรียนรู้วิชากฏและมาตรฐานทางไฟฟ้า

คุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะ
กิจกรรมผู้สอน กิจกรรมผู้เรียน
ที่พึงประสงค์

ขั้นสรุป/การนำความรู้ไปใช้ ☑ ฟัง
1. ผู้สอนและผเรียนร่วมกันสรุป ☑ ถาม-ตอบ
ู้
สาระสำคัญ
☑ อภิปราย
2. ผู้สอนเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถาม
ข้อสงสัย ☑ อื่นๆ (ระบุ)

ู้
3. ผู้สอนมอบหมายให้ผเรียนทำ 1. นำเสนอข้อมูลท ี่
แบบทดสอบหลังเรียน ค้นคว้า
4. ผู้สอนมอบหมายให้ผเรียนทำใบ 2. ปฏิบัติงานท ี่
ู้
กิจกรรม ได้รับมอบหมาย


ขั้นการประเมินผล ☑ ฟัง

1. ผู้สอนประเมินผู้เรียนปฏิบัติงานท ี่ ☑ ถาม-ตอบ
ได้รับมอบหมายเสร็จทันเวลาที่กำหนด

2. ผู้สอนประเมินผู้เรียนตอบคำถามและ ☑ อภิปราย

สรุปผลงานได้อย่างถูกต้อง ☑ อื่นๆ (ระบุ)
3. ผู้สอนประเมินผู้เรียนทำใบกิจกรรม ปฏิบัติงานที่ได้รับ

เสร็จทันเวลา มอบหมาย
4. ผู้สอนประเมินพฤติกรรมผู้เรียน

รายบุคคลผู้โดยการซักถาม อภิปราย

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 1

ี่
ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 1
เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า จำนวน 2 ชั่วโมง


คำสั่ง จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องทสุดเพียงคำตอบเดียว
ี่
1. ข้อใดให้ความหมายของ กฎ ได้ถูกต้อง
ก. ข้อกำหนดที่จดไว้อ้างอิง

ข. หลักฐาน หรือข้อกำหนดที่อยู่ในความเป็นจริง

ค. เรื่องราวที่ได้จำไว้ เพื่อป้องกันความเสียหายและไม่ให้เหตุนั้นเกิดขึ้นอีก
ง. หลักฐาน ข้อกำหนด หรือข้อบังคับที่ได้จดไว้ เพื่อไม่ให้เกิดความเสียหายต่อทรัพย์สินและชีวิต

2. ข้อใดให้ความหมายของ มาตรฐาน ได้ถูกต้อง
ก. สิ่งที่ถือเอาเป็นกฎที่รับรองกันทั่วไป

ข. สิ่งที่ถือเอาเป็นเกณฑ์ที่รับรองกันทั่วไป

ค. สิ่งที่ถือเอาเป็นหลักฐานที่รับรองกันทั่วไป
ง. สิ่งที่ถือเอาเป็นข้ออ้างอิงหรือข้อกำหนดที่รับรองกันทั่วไป

3. ผู้ผลิตส่งผลิตภัณฑ์ไฟฟ้ามาทดสอบตามมาตรฐานแล้วผ่านการทดสอบจะได้รับใบรับรองและอนุญาตให้

้
นำสัญลักษณ์ของหน่วยงานทดสอบไปติดทตัวผลตภัณฑ์ได เป็นคำกล่าวที่สอดคล้องกับมาตรฐานใด
ิ
ี่
ก. มาตรฐาน วสท.
ข. มาตรฐานผลิตภัณฑ์

ค. มาตรฐานการติดตั้งไฟฟ้า
ง. มาตรฐานวัสดุอุปกรณ์ไฟฟ้า

4. ข้อใดเป็นมาตรฐานสากลหรือมาตรฐานต่างชาติที่เกี่ยวข้องกับไฟฟ้าและการไฟฟ้าฯ ให้การยอมรับ
ก. IEC, BS, ANSI, NEMA, DIN

ข. VDE, UL, JIS, AS, DN
ค. BS, ANSI, NEMA, DN, TIS

ง. IE, BS, ANSI, NAME, DIN

5. ข้อใดเป็นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับมาตรฐานทางไฟฟ้าประจำชาติไทย
ก. วสท. หน่วยงานเดียว

ข. กฟภ. หน่วยงานเดียว

ค. วสท., กฟน., กฟภ., สมอ.
ง. กฟภ., สมอ.

่
6. ข้อใดไม่ใชสาระสำคัญที่กำหนดในมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย
ก. วิธีการทดสอบผลิตภัณฑ์เพื่อให้ได้มาตรฐาน
ข. มาตรฐานสายไฟฟ้าและบริภัณฑ์ไฟฟ้า

ค. ข้อกำหนดการเดินสายและวัสด ุ

ง. ตัวน้ำประธาน สายป้อน วงจรย่อย
7. ตัวนำวงจรในวงจรระหว่างอุปกรณ์ป้องกันกระแสเกินจุดสดท้ายกับจุดจ่ายไฟ เป็นนิยามศัพท์ในข้อใด
ุ
ก. เต้ารับ
ข. วงจรย่อย

ค. เต้าเสียบ

ง. เซอร์กิตเบรกเกอร์
ิ
ิ
8. อุปกรณ์ซึ่งออกแบบให้ปิดและเปิดวงจโดยไม่อัตโนมัต หรือให้เปดวงจรโดยอัตโนมัติเมื่อมีกระแสไหล
ผ่านเกินกำหนด โดยตัวมันไม่เสียหายเมื่อใช้งานภายในพิกัด เป็นนิยามศัพท์ในข้อใด
ก. แผงย่อย

ข. บริภัณฑ์

ค. สวิตช ์
ง. เซอร์กิตเบรกเกอร์

9. ตัวนำที่ต่อระหว่างเครื่องวัดหน่วยไฟฟ้าของการไฟฟ้าฯ กับบริภัณฑ์ประธาน เป็นนิยามศัพท์ในข้อใด

ก. สายป้อน
ข. สายเส้นไฟ

ค. สายเมน
ง. สายป้อนย่อย

10. ข้อใดเป็นสัญลักษณ์ของเซอร์กิตเบรกเกอร์





ก. ข.






ค. ง.

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 1

ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 1
ี่
เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า จำนวน 2 ชั่วโมง


1. ง.

2. ก.
3. ข.

4. ก.

5. ค.
6. ก.

7. ข.

8. ง.
9. ค.

10. ก.

ใบความร ู้ หน่วยที่ 1

ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 1
ิ
ี่
เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า จำนวน 2 ชั่วโมง


ั่
จุดประสงค์ทวไป
1. เพื่อให้ทราบมาตรฐานทางไฟฟ้าที่เกี่ยวข้องกับการติดตั้งทางไฟฟ้า
2. เพื่อให้ทราบมาตรฐานสากลหรือมาตรฐานต่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับไฟฟ้า

3. เพื่อให้ทราบหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับมาตรฐานประจำชาติไทย

4. เพื่อให้เข้าใจสาระสำคัญที่กำหนดในมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย
5. เพื่อให้เข้าใจนิยามศัพทตามมาตรฐาน วสท.
์
6. เพื่อให้เข้าใจสัญลักษณ์ทางฟฟ้าและความหมาย
7. เพื่อให้มีจิตสำนึกทดีเกี่ยวกับมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย
ี่


จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
1. บอกมาตรฐานทางไฟฟ้าที่เกี่ยวข้องกับการติดตั้งทางไฟฟ้าได ้

้
ี่
2. บอกมาตรฐานสากลหรือมาตรฐานต่างประเทศทเกี่ยวข้องกับไฟฟ้า ไดไม่น้อยกว่า 5
มาตรฐาน
3. บอกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับมาตรฐานประจำชาตของประเทศไทย ได้ไม่น้อยกว่า 3
ิ
หน่วยงาน
4. บอกสาระสำคัญที่กำหนดในมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทยได ้

5. บอกนิยามศัพท์ตามมาตรฐาน วสท. ได้ไม่น้อยกว่า 5 นิยาม

6. เขียนสัญลักษณ์ทางไฟฟ้าพร้อมบอกความหมายได้ไม่น้อยกว่า 10 สัญลักษณ ์


สมรรถนะ
1. แสดงความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า

2. นำเสนอมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย

3. เขียนเขียนสัญลักษณ์ทางไฟฟ้าพร้อมบอกความหมาย

เนื้อหา


1.1. ความหมายของกฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า


กฎ หมายถึง จดไว้เป็นหลักฐาน ข้อกำหนด หรือข้อบังคับที่อยู่ในความเป็นจริง เพื่อไม่ให้เกิด

ความเสียหายต่อทรัพย์สินและชีวิต
มาตรฐาน หมายถึง สิ่งทถือเอาเป็นเกณฑ์ที่รับรองกันทั่วไป (ราชบัณฑิตยสถาน. 2546: 855)
ี่
ิ
มาตรฐานแบ่งตามผู้กำหนด ออกเป็น 2 มาตรฐาน คือ มาตรฐานประจำชาต (National
Standard) และมาตรฐานสากล (International Standard)
ี่
ิ
ิ
1. มาตรฐานประจำชาต เป็นมาตรฐานทแต่ละประเทศร่างขึ้นมาใช้ปฏบัติเองภายในประเทศ จะ
ตรงตามสภาวะภูมิอากาศ สภาพแวดล้อม และอุตสาหกรรมภายในประเทศนั้น ๆ ปัจจุบันในหลาย
้
ประเทศได ยกเลิกการทำมาตรฐานของตนเองและนำมาตรฐานสากลฉบับภาษาอังกฤษมาใช้แทน
2. มาตรฐานสากล เป็นมาตรฐานที่มีสมาชิกหลาย ๆ ประเทศ ถ้าเป็นมาตรฐานด้านไฟฟ้าและ

อิเล็กทรอนิกส์ที่ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ คอ มาตรฐานไออีซี (International Electro technical
ื
Commission: IEC)

มาตรฐานทางไฟฟ้าที่เกี่ยวข้องกับการติดตั้งทางไฟฟ้า แบ่งออกเป็น 2 มาตรฐาน คือ มาตรฐาน

ุ
วัสด อุปกรณ์ไฟฟ้า (Product Standard) และมาตรฐานการติดตั้งไฟฟ้า (Installation Standard)
1. มาตรฐานวัสดุอุปกรณ์ฟฟ้า เป็นมาตรฐานที่ใชสำหรับทดสอบวัสดุอุปกรณ์ในงานไฟฟ้า
้
หน่วยงานทดสอบในประเทศไทย คือ สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) หน่วยงาน
ทดสอบในต่างประเทศ เช่น UL (Underwriter's Laboratories, Inc.) เป็นองค์กรที่ทำการทดสอบและ

ู้
รับประกันความปลอดภัยของประเทศสหรัฐอเมริกา เป็นต้น เมื่อผผลตส่งผลิตภัณฑ์มาทดสอบตาม
ิ
่
มาตรฐานนั้น ๆ แล้วผานการทดสอบจะได้รับใบรับรองและอนุญาตให้นำสัญลักษณ์ของหน่วยงานทดสอบ
ไปติดที่ตัวผลิตภัณฑ์ เพื่อให้ลูกค้าเกิดความเชื่อถือมากกว่าผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้มาตรฐาน เครื่องหมาย

มาตรฐานของ สมอ. ดังรูปท 1.1 (กฎกระทรวงกำหนดลักษณะของเครื่องหมายมาตรฐานสำหรับแสดงกับ
ี่
้
ี
ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม พ.ศ. 2549 โดยเครื่องหมายมาตรฐานจะมีขนาดเท่าไรหรือจะใช้สใดก็ได มีเพียง 2
เครื่องหมาย มีผลบังคับใช้ตั้งแต 29 พฤศจิกายน 2549)
่








ก) เครื่องหมายมาตรฐานทั่วไป ข) เครื่องหมายมาตรฐานบังคับ
รูปที่ 1.1 อุปกรณ์ไฟฟ้าที่จะนำไปตดตั้งใช้งาน ต้องมีเครื่องหมายมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
ิ

2. มาตรฐานการติดตั้งไฟฟ้า เป็นมาตรฐานเกี่ยวกับวิธีการนำวัสดุอุปกรณ์ไปติดตั้งอย่างถูกต้อง

ตามมาตรฐาน เพื่อความปลอดภัยและความเชื่อถือได้ในการใช้งาน สำหรับประเทศไทยมีมาตรฐานท ี่
สำคัญคือ "มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับประเทศไทย" จัดทำโดยสมาคมวิศวกรรมสถานแห่ง

็
ประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท.) เริ่มใช้ในประเทศไทยตั้งแต่เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2545 เปนต้น
มา


1.2 มาตรฐานสากลและมาตรฐานประจำชาติที่เกี่ยวข้องกับไฟฟ้า
มาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับไฟฟ้าที่การไฟฟ้าฯ ยอมรับ เช่น มาตรฐาน IEC, BS, ANSI, NEMA, DIN,

VDE, UL, JIS, AS เป็นต้น หรือเป็นชนิดที่ได้รับความเห็นชอบจากการไฟฟ้าฯ ก่อน โดยมาตรฐานที่อ้างอิง

ให้ยึดถือตามฉบับที่ปรับปรุงล่าสุด ยกตัวอย่างมาตรฐานที่นิยมใช้ในประเทศไทย ดังนี้
มาตรฐาน IEC (International Electrotechnical Commission) เป็นมาตรฐานนานาชาต ิ

มาตรฐาน BS (British Standard) เป็นมาตรฐานของประเทศอังกฤษ จะสอดคล้องกับมาตรฐาน
IEC

มาตรฐาน ANSI (American National Standards Institute) เป็นองค์กรที่ออกมาตรฐาน
และข้อ-กำหนดของประเทศสหรัฐอเมริกา

มาตรฐาน NEMA (National Electrical Manufactures Association) เป็นมาตรฐาน

อุตสาหกรรมของโรงงานผู้ผลิตอุปกรณ์ไฟฟ้าในประเทศสหรัฐอเมริกา
มาตรฐาน NEC (National Electric Code) เป็นมาตรฐานที่ใช้ในการออกแบบระบบไฟฟ้าและ

ติดตั้งของประเทศสหรัฐอเมริกา

มาตรฐาน DIN (Deutsches Institut fur Normung e.V.) เป็นมาตรฐานของประเทศเยอรมนี
มาตรฐาน VDE (Verband Deutscher Elektrotechniker e.V.) เป็นองค์กรของกลุ่มวิศวกร

ไฟฟ้าในประเทศเยอรมนี

มาตรฐาน UL (Underwriter's Laboratories, Inc.) เป็นองค์กรที่ทำการทดสอบและรับประกัน
ความปลอดภัยของประเทศสหรัฐอเมริกา

มาตรฐาน JIS (Japanese Industrial Standards) เป็นมาตรฐานอุตสาหกรรมของประเทศ
ญี่ปุ่น

มาตรฐาน AS (Australian Standards) เป็นมาตรฐานของประเทศออสเตรเลีย

มาตรฐาน EIT (The Engineering Institute of Thailand) เป็นมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า
สำหรับประเทศไทย (สมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ : วสท.)

MEA (Metropolitan Electricity Authority) การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.)
PEA (Provincial Electricity Authority) การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.)

TSI (Thai Industrial Standards Institute) สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมของ

ประเทศไทย (สมอ.)

1.3 มาตรฐานการตดตงทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย
ิ
ั้
สมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท.) ได้นำกฎการเดินสายและ
ติดตั้งอุปกรณ์ไฟฟ้า พ.ศ. 2538 ของการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) และแนวปฏิบัติในการเดินสายและติดตั้ง

อุปกรณ์ไฟฟ้า พ.ศ. 2537 ของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กพภ.) มาพิจารณาเพื่อรวมเป็นมาตรฐานเดียว

เรียกว่า "มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับประเทศไทย" หรือเรียกว่า มาตรฐาน วสท. เพื่อใช้ในการ
ี่
อ้างอิงโดยให้ถือว่า พ.ศ. ทต่อท้ายมาตรฐานฯ นั้นเป็นเพียงส่วนเสริมที่ใช้แสดงปีทจัดทำ ซึ่งฉบับ พ.ศ.
ี่
้
ี่
2556 เป็นฉบับปัจจุบัน เป็นมาตรฐานบังคับตั้งแตวันท 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2555 และมีผลบังคับใชตั้งแต ่
่
ี่
วันท 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2556 ดังนั้นการใช้กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้าควรจะมีหนังสือมาตรฐานการ
ติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทยของ วสท. ไว้สำหรับศึกษาอ้างอิงด้วย ดังรูปท 1.2
ี่














ก) EIT Standard 2001-45 ข) EIT Standard 2001-45 (ปรับปรุง) ค) EIT Standard 2001-56

ี่
รูปท 1.2 หนังสือมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทยของ วสท.

ี่
มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับประเทศไทย พ.ศ. 2545 ฉบับปรับปรุงครั้งท 1 พ.ศ. 2551
้
ได้ใช้งานมาระยะหนึ่งแล้ว ปัจจุบันเทคโนโลยีดานวัสด อุปกรณ และการติดตั้งเปลี่ยนแปลงไป โดยเฉพาะ
ุ
์
ั
มาตรฐานสายไฟฟ้าที่จดทำโดย สมอ. ตาม มอก. 11-2553 จึงมีการปรับปรุงมาตรฐานฯ เป็นฉบับ พ.ศ.
2556
สาระของมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย พ.ศ. 2556 แบ่งออกเป็น 14 บท

ดังนี้

ี่
บทท 1 นิยามและข้อกำหนดทั่วไป
ี่
บทท 2 มาตรฐานสายไฟฟ้าและบริภัณฑ์ไฟฟ้า
บทท 3 ตัวนำประธาน สายป้อน วงจรย่อย
ี่
บทท 4 การต่อลงดิน
ี่
ี่
บทท 5 ข้อกำหนดการเดินสายและวัสด ุ
ี่
บทท 6 บริภัณฑ์ไฟฟ้า

ี่
บทท 7 บริเวณอันตราย
บทท 8 สถานที่เฉพาะ
ี่
ี่
บทท 9 อาคารชุด อาคารสูงหรืออาคารขนาดใหญ่พิเศษ
ี่
บทท 10 บริภัณฑ์เฉพาะงาน
บทท 11 มาตรฐานการทนไฟของสายไฟฟ้า
ี่
ี่
บทท 12 วงจรไฟฟ้าช่วยชีวิต
้
ี่
บทท 13 อาคารเพื่อการสาธารณะใตผิวดิน
ี่
บทท 14 การติดตั้งไฟฟ้าชั่วคราว

1.4 นิยามและข้อกำหนดทั่วไปทางไฟฟ้า
นิยามและข้อกำหนดทั่วไปต่อไปนี้เพื่อสื่อความหมาย ใชเรียกชื่อ และอธิบายลักษณะรูปแบบให้
้
เข้าใจ ขอบเขตและลักษณะอุปกรณ์ที่กำหนดไว้ในมาตรฐาน วสท.


1.4.1 นิยามที่ใช้งานทั่วไป
้
1. เข้าถึงไดง่าย (Accessible, Readily) หมายถึง ที่ซึ่งสามารถเข้าถึงได้อย่างรวดเร็วเพื่อ
ปฏิบัติการ เปลี่ยนหรือตรวจสอบ โดยไม่ทำให้ผู้เขาถึงต้องปีนข้ามหรือเคลื่อนย้ายสิ่งกีดขวางหรือใชบันได
้
้
หยิบยกได้หรือใช้เก้าอี้ ฯลฯ
2. ขนาดกระแส (Ampacity) หมายถึง ปริมาณกระแส ซึ่งตัวนำยอมให้ไหลผ่านอย่างต่อเนื่อง

ในภาวการณ์ใช้งาน โดยไม่ทำให้พิกัดอุณหภูมิเกินค่าที่กำหนด มีหน่วยเป็น แอมแปร์
้
3. เครื่องใช้ไฟฟ้า (Appliance) หมายถึง บริภัณฑ์สำหรับประโยชน์ใชสอยทั่วไปนอกจากใน
โรงงานอุตสาหกรรม โดยปกติสร้างขึ้นเป็นขนาดมาตรฐานสากล โดยติดตั้งหรือประกอบเข้าเป็นหน่วย

่
ี่
เดียวเพื่อใช้งานในหน้าที่เดียวหรือหลายหน้าท เชน เครื่องชักผ้า เครื่องปรับอากาศ เครื่องผสมอาหาร
เครื่องทอด และอื่น ๆ
้
4. เต้าเสียบ (Attachment Plug) หมายถึง อุปกรณ์ที่สอดเข้าไปในเตารับแล้วทำให้เกิดการต่อ
ระหว่างตัวนำของสายอ่อนที่ติดเต้าเสียบกับตัวนำที่ต่ออย่างถาวรกับเต้ารับ
ุ้
5. อัตโนมัต (Automatic)หมายถึง การทำงานได้ด้วยกลไกของตัวมันเอง เมื่อมีการกระตนอัน
ิ
ไม่ใช่การกระทำของบุคคล เช่น มีการเปลี่ยนแปลงกระแส แรงตัน อุณหภูมิ หรือการเปลี่ยนแปลงทางกล

6. การต่อฝาก (Bonding) หมายถึง การต่อถึงกันอย่างถาวของส่วนที่เป็นโลหะให้เกิดเป็นทาง
นำไฟฟ้าที่มีความต่อเนื่องทางไฟฟ้า และสามารถนำกระแสที่อาจเกิดขึ้นได้อย่างปลอดภัย

7. สายต่อฝาก (Bonding Jumper) หมายถึง ตัวนำที่ใช้ต่อระหว่างส่วนที่เป็นโลหะทต้องการ
ี่
ต่อถึงกันทางไฟฟ้า

8. วงจรย่อย (Branch Circuit) หมายถึง ตัวนำวงจรในวงจรระหว่างอุปกรณ์ป้องกันกระแสเกิน

้
จุดสุดท้ายกับจุดจ่ายไฟ ซึ่งอาจแบ่งออกได ดังนี้

วงจรย่อยสำหรับเครื่องใช้ไฟฟ้า (Branch Circuit, Appliance) หมายถึง วงจรย่อยที่จ่าย

ไฟฟ้าให้จุดจ่ายไฟที่มีเครื่องใช้ไฟฟ้ามาต่อมากกว่า 1 จุดขึ้นไป เช่น วงจรที่ไม่มีการต่อสายจากดวงโคม
วงจรย่อยสำหรับจุดประสงค์ทั่วไป (Branch Circuit, General Purpose) หมายถึง วงจร

ย่อยที่จ่ายไฟฟ้าให้กับจดจ่ายไฟเพื่อใชสำหรับแสงสว่างและเครื่องใช้ไฟฟ้า
้
ุ
วงจรย่อยเฉพาะ (Branch Circuit, Individual) หมายถึง วงจรย่อยที่จ่ายไฟฟ้าให้บริภัณฑ์
ใช้สอยหนึ่งชิ้นเท่านั้น

ู้
9. ต (Cabinet) หมายถึง เครื่องห่อหุ้มที่ออกแบบให้ติดตั้งบนพื้นผิวหรือติดผนัง โดยมีกรอบ
ด้าน และฝาปิดซึ่งเปิดได ้

10. รางเคเบิล (Cable Trays) หมายถึง รางสำหรับรองรับสายเคเบล ซึ่งทำด้วยวัสดุไม่ตดไฟ
ิ
ิ
ิ
ประกอบด้วยฐานยาวต่อเนื่องกันโดยมีขอบตั้งขึ้น ไม่มีฝาปิด โดยรางเคเบลอาจเป็นหรือไม่เป็นรูพรุนก็ได ้
้
หรือเป็นตะแกรงก็ได ทั้งนี้อาจเป็นรางเคเบิลขั้นบันได ระบบรางเคเบิลปิด และเป็นมัด
11. เซอร์กิตเบรกเกอร (Circuit Breaker) หมายถึง อุปกรณ์ซึ่งออกแบบให้ปิดและเปิดวงจร
์
โดยไม่อัตโนมัติ หรือให้เปิดวงจรโดยอัตโนมัติเมื่อมีกระแสไหลผ่านเกินกำหนด โดยเซอร์กิตเบรกเกอร์ไม่

เสียหายเมื่อใช้งานภายในพิกัด

12. ตัวนำ (Conductor)
ตัวนำเปลือย (Bare Conductor) หมายถึง ตัวนำที่ไม่มีการหุ้ม หรือไม่มีฉนวนไฟฟ้าใด ๆ

ตัวนำหุ้มฉนวน (Insulated Conductor) หมายถง ตัวนำที่หุ้มด้วยวัสดุที่มีส่วนประกอบ
ึ
และมีความหนาเป็นที่ยอมรับว่าเป็นฉนวนไฟฟ้า
เคเบล (Cable) หมายถึง กลุ่มของตัวนำตั้งแต่หนึ่งเส้นขึ้นไป โดยมีวัสดุฉนวนและเปลือก
ิ
ิ
ป้องกัน อาจเป็นตัวนำเดี่ยวหรือตัวนำชนิดตีเกลียว (Stranded) ที่มีฉนวนและมีเปลือก (เคเบลตัวนำเดี่ยว)
ิ
หรือกลุ่มของตัวนำมีฉนวนแยกจากตัวนำอื่นและมีเปลือก (เคเบลหลายตัวนำ)
ี่
13. โหลดต่อเนื่อง (Continuous Load) หมายถง โหลดทคาดว่ากระแสสูงสดทคงที่ติดต่อกัน
ึ
ี่
ุ
่
ตั้งแต 3 ชั่วโมงขึ้นไป
14. ดีมานแฟกเตอร (Demand Factor) หมายถึง อัตราส่วนระหว่างความต้องการสูงสุดของ
์
ระบบหรือส่วนของระบบกับโหลดทั้งหมด ที่ต่อเขากับระบบหรือส่วนของระบบที่พิจารณา
้
ี่
ี่
้
15. ป้ายไฟฟ้า (Electric Sign) หมายถึง บริภัณฑ์ที่ติดยึดอยู่กับท ประจำทหรือหยิบยกได ที่มี
การส่องสว่างทางไฟฟ้าโดยมีข้อความ หรือสัญลักษณ์ที่ออกแบบ เพื่อแสดงให้ทราบหรือเพื่อดึงดูดความ
สนใจ
์
16. บริภัณฑ (Equipment) หมายถึง สิ่งซึ่งรวมทั้งวัสด เครื่องประกอบ อุปกรณ เครื่องใช-
้
์
ุ
ไฟฟ้า ดวงโคม เครื่องสำเร็จและสิ่งอื่นที่คล้ายกัน ที่เป็นส่วนหนึ่งหรือใช้ต่อเข้ากับการติดตั้งทางไฟฟ้า
17. สายป้อน (Feeder)หมายถึง ตัวนำของวงจรระหว่างบริภัณฑ์ประธาน หรือแหล่งจ่ายไฟ
ของระบบติดตั้งแยกต่างหากกับอุปกรณ์ป้องกันกระแสเกินของวงจรย่อยตัวสุดท้าย

18. เครื่องประกอบ (Fitting) หมายถึง ส่วนประกอบ เช่น แป้นเกลียวกันคลาย บุชชิง หรือ

ส่วนอื่น ๆ ของระบบการเดินสายที่ใช้งานเพื่อวัตถุประสงค์หลักทางกลมากกว่าทางไฟฟ้า

19. ลงดินหรือการต่อลงดิน (Ground) หมายถึง การต่อตัวนำไม่ว่าโดยตั้งใจหรือบังเอิญ
ระหว่างวงจรไฟฟ้าหรือบริภัณฑ์กับดินหรือส่วนที่เป็นตัวนำซึ่งทำหน้าที่แทนดิน

20. ต่อลงดิน (Grounded) หมายถึง ต่อลงดินหรือต่อกับส่วนที่เป็นตัวนำซึ่งทำหน้าที่แทนดิน

้
21. ตัวนำสำหรับต่อลงดินหรือสายดิน (Grounding Conductor) หมายถึง ตัวนำที่ใชต่อ
บริภัณฑ์หรือวงจรที่ต้องต่อลงดินของระบบการเดินสายเข้ากับหลักดิน

์
22. ตัวนำสำหรับต่อลงดินหรือสายดินของบริภัณฑ (Grounding Conductor, Equipment)
้
หมายถึง ตัวนำที่ใช้ต่อส่วนโลหะที่ไม่นำกระแสของบริภัณฑ์ ช่องเดินสาย ที่ล้อมเขากับตัวนำที่มีการต่อลง
ดินของระบบ/หรือตัวนำต่อหลักดินที่บริภัณฑ์ประธาน หรือที่แหล่งจ่ายไฟของระบบจ่ายแ

23. ตัวนำต่อหลักดินหรือสายต่อหลักดิน (Grounding Electrode Conductor) หมายถึง
ตัวนำที่ใช้ต่อหลักดิน กับตัวนำสำหรับต่อลงดินของบริภัณฑ์ และ/หรือ กับตัวนำที่มีการต่อลงดินของวงจร

ที่บริภัณฑ์ประธาน หรือที่แหล่งจ่ายไฟของระบบจายแยกต่างหาก
่
24. เครื่องตัดวงจรไฟฟ้าเมื่อกระแสรั่วลงดิน (Ground-Fault Circuit-Interrupter) หรือ

เครื่องตัดไฟรั่ว (Residual Current Device หรือ RCD) หมายถึง อุปกรณ์ที่มุ่งหมายสำหรับป้องกันบุคคล

โดยทำหน้าทตัดวงจรหรือส่วนของวงจรภายในเวลาที่กำหนด เมื่อกระแสรั่วลงดินเกินค่าที่กำหนดไว้แต ่
ี่
น้อยกว่าค่าที่อุปกรณ์ป้องกันกระแสเกินของวงจรแหล่งจ่ายไฟจะทำงาน

ตามมาตรฐาน วสท. ใชคำว่า "เครื่องตัดไฟรั่ว" แตกต่างจาก มอก. 909-2548 ซึ่งใชคำว่า
้
้
"เครื่องตัดวงจรกระแสเหลือ"
25. ระบบแรงสูง (High Voltage System) หมายถึง ระบบไฟฟ้าที่มีแรงดันระหว่างเฟส

(Phase to Phase) เกิน 1,000 โวลต หรือแรงดันเทียบดินเกิน 600 โวลต ์
์
26. ระบบแรงต่ำ (Low Voltage System)หมายถึง ระบบไฟฟ้าที่มีแรงดันระหว่างเฟส

์
(Phase to Phase) ไม่เกิน 1,000 โวลต หรือแรงดันเทียบดินไม่เกิน 600 โวลต ์
ุ
27. จุดจ่ายไฟ (Outlet) หมายถึง จดในระบบการเดินสายที่นำกระแสมาใช้กับบริภัณฑ์ใช้สอย
28. กระแสเกิน (Overcurrent) หมายถึง กระแสที่เกินค่าพิกัดกระแสของบริภัณฑ์หรือขนาด

ของตัวนำ ซึ่งอาจมีผลมาจากโหลดเกิน การลัดวงจร หรือการมีกระแส
29. โหลดเกิน (Overload) หมายถึง การใช้งานเกินพิกัดปกติของบริภัณฑ์หรือใช้กระแสเกิน

ขนาดกระแสของตัวนำ ซึ่งหากเป็นอยู่ระยะเวลาหนึ่งจะทำให้เกิดความเสียหายและอันตรายเนื่องจาก

ความร้อนเกินขนาด การลัดวงจรหรือการมีกระแสรั่วลงดินไม่ถือเป็นโหลดเกิน
30. แผงย่อย (Panelboard) หมายถึง แผงเดี่ยวหรือกลุ่มของแผงเดี่ยวที่ออกแบบให้ประกอบ

รวมกันเป็นแผงเดียวกัน ประกอบด้วย บัส อุปกรณ์ป้องกันกระแสเกินอัตโนมัติและมีหรือไม่มีสวิตช์สำหรับ

ควบคุมแสงสว่าง ความร้อนหรือวงจรไฟฟ้ากำลัง แผงย่อยเป็นแผงที่ออกแบบให้ติดตั้งไว้ในตู้หรือกล่องคัต
์
เอาต ทติดบนผนังซึ่งสามารถเข้าถึงด้านหน้าได้เทานั้น
่
ี่
ั
31. เต้ารับ (Receptacle) หมายถึง อุปกรณ์หน้าสัมผสซึ่งติดตั้งที่จุดจ่ายไฟ ใชสำหรับการต่อ
้

์
ั
กับเต้าเสียบ เต้ารับทางเดียวคือ อุปกรณหน้าสัมผสที่ไม่มีอุปกรณ์หน้าสัมผัสอื่นอยู่ในโครงเดียวกัน เต้ารับ
่
หลายทางคือ อุปกรณ์หน้าสัมผสตั้งแต 2 ชุดขึ้นไปที่อยู่ในโครงเดียวกัน
ั
่
32. ระบบประธาน (Service) หมายถึง บริภัณฑ์และตัวนำสำหรับจายพลังงานไฟฟ้าจากระบบ
ไฟฟ้าของการไฟฟ้าฯ ไปยังระบบสายภายใน

ี่
33. ตัวนำประธาน (Service Conductor) หรือสายเมน หมายถึง ตัวนำทต่อระหว่าง
เครื่องวัดหน่วยไฟฟ้าของการไฟฟ้า ฯ กับบริภัณฑ์ประธาน (ทั้งระบบแสงสูงและแรงต่ำ) แบ่งเป็นตัวนำ

ประธานเข้าอาคารระบบสายอากาศและตัวนำประธานเข้าอาคารระบบสายใต้ดิน
34. บริภัณฑ์ประธาน (Service Equipment) หรือเมนสวิตช์ หมายถึง บริภัณฑ์จำเป็นโดย

ปกติประกอบด้วยเซอร์กิตเบรกเกอร์ หรือสวิตช์และฟิวส และเครื่องประกอบต่าง ๆ ตั้งอยู่ใกล้กับจด
์
ุ
ุ
ทางเข้าของตัวนำประธานเข้าอาคาร โดยมีจดประสงค์เพื่อควบคุมและตัดวงจรทั้งหมดของระบบจ่ายไฟ
35. แผงสวิตช์ (Switchboard) หมายถึง แผงเดี่ยวขนาดใหญ่หรือหลายแผงประกอบเข้า

ด้วยกัน เพื่อใช้ติดตั้งสวิตช อุปกรณป้องกันกระแสเกิน อุปกรณ์ป้องกันอื่น ๆ บัส และเครื่องวัดต่าง ๆ ทั้ง
์
์
ด้านหน้า ด้านหลัง หรือทั้งสองด้าน โดยทั่วไปแผงสวิตช์เขาถึงได้ทั้งทางด้านหน้าและด้านหลัง
้
1.4.2 ข้อกำหนดทั่วไปสำหรับการติดตั้งทางไฟฟ้า

1. การต่อทางไฟฟ้า (Electrical Connection) การต่อสายตัวนำ ต้องใช้อุปกรณ์ต่อ

สายและการต่อสายที่หมาะสม โดยเฉพาะการต่อตัวนำเป็นโลหะต่างชนิดกัน ต้องใช้อุปกรณ์ต่อสายที่สาม
ตัวนำต่างชนิดกันได ้

ี่
ั้
(1) ขั้วต่อสาย (Terminals) การต่อตัวนำเข้ากับขวต่อสาย ต้องเป็นการต่อทดีและไม่ทำ
ให้ตัวนำเสียหาย ขั้วต่อสายต้องเป็นแบบบีบ หรือแบบขันแน่นด้วยหมุดเกลียวหรือแป้นเกลียว ในกรณีสาย
ไม่ใหญ่กว่า 6 ตร.มม. อนุญาตให้ใชสายพันรอบหมุดเกลียว หรือเดือย เกลียว (Stud) ได้แล้วขันให้แน่น
้
(2) การต่อสาย (Splices) ต้องใช้อุปกรณ์สำหรับการต่อสายทเหมาะสมกับงานหรือโดย
ี่
การเชื่อมประสาน (Brazing) การเชื่อม (Welding) เพื่อการบัดกรี (Soldering) ที่เหมาะสมกับสภาพการ
ใช้งานบัดกรีต้องต่อให้แน่นทั้งทางกลและทางไฟฟ้าเสียก่อนแล้วจึงบัดกรีทบรอยต่อ ปลายสายที่ตดทิ้งไว้
ั
ั
ต้องมีการหุ้มฉนวนด้วยเทปหรืออุปกรณ์ที่ทนแรงดันไฟฟ้าได้เทียบเท่ากับฉนวนของสาย และเหมาะสมกับ
การใช้งาน

2. ที่ว่างเพื่อปฏิบัติงานสำหรับบริภัณฑ์ไฟฟ้า ต้องจัดให้มีที่ว่างและทางเข้าออกอย่าง

เพียงพอเพื่อปฏิบัติงานและบำรุงรักษาบริภัณฑ์ไฟฟ้าได้สะดวกและปลอดภัย ทั้งนี้ที่ว่างตังกล่าวห้ามใช ้
สำหรับเก็บของ


1.5 สัญลักษณ์ทางไฟฟ้า

ี่
สัญลักษณ์ทใช้ในแผนภาพเส้นเดียว (One Line Diagram) ของแบบระบบไฟฟ้าอาจมีความ
ี่
แตกต่างกันตามมาตรฐานทผู้ออกแบบอ้างอิง ในหัวข้อนี้เป็นตัวอย่างสัญลักษณ์ที่อ้างอิงที่ใชในแผนภาพ
้
ี่
เส้นเดียว ตามมาตรฐาน IEC 60617 เพื่อใช้เป็นความรู้พื้นฐานในการศึกษาต่อไป ดังตารางท 1.1

์
ตารางที่ 1.1 สัญลักษณทางไฟฟ้าตามมาตรฐาน IEC 60617

ลำดับ สัญลักษณ์ทางไฟฟ้า คำอธิบาย รูปประกอบ





1 หม้อแปลงไฟฟ้า (Transformer)





หม้อแปลงแรงดัน
2
(Potential Transformer: PT)



หม้อแปลงกระแส
3
(Current Transformer: CT)





4 เซอร์กิตเบรกเกอร์








5 เครื่องปลดวงจร




เซอร์กิตเบรกเกอร์ที่สามารถใช ้
6
ปลดวงจร





7 ฟิวส ์





ฟิวส์ขาดตก
8
ื
หรอ (Drop-out Fuse)

์
ตารางที่ 1.1 สัญลักษณทางไฟฟ้าตามมาตรฐาน IEC 60617 (ต่อ)


ลำดับ สัญลักษณ์ทางไฟฟ้า คำอธิบาย รูปประกอบ





9 สวิตช ์






10 แอมมิเตอร์






11 โวลต์มิเตอร์





12 วัตต์มิเตอร์
หรอ
ื





13 กิโลวัตต์ฮาวร์มิเตอร์
หรอ
ื




14 หลอดไฟแสดงภาวะ






กับดักฟ้าผ่า
15
(Lightning Arrester)

้
์
ตัวอย่างการใชสัญลักษณในแบบไฟฟ้า ดังรูปที่ 1.3










































































์
รูปที่ 1.3 ตัวอย่างการใชสัญลักษณทางไฟฟ้าในแบบไฟฟ้า
้

1.6 ตำแหน่งของบริภัณฑ์ไฟฟ้าตามที่กำหนดในนิยาม


ี่
ตำแหน่งของบริภัณฑ์ไฟฟ้าตามที่กำหนดในนิยาม อธิบายเป็นตัวอย่างด้วยรูปท 1.4 ดังนี้




























ก) ตัวนำประธานเข้าอาคารระบบสายใตดินและบริภัณฑ์ประธาน (เมนสวิตช)
้
์























์
ข) ตัวนำประธานเข้าอาคารระบบสายอากาศและบริภัณฑ์ประธาน (เมนสวิตช)
ี่
รูปท 1.4 ตัวนำประธานและบริภัณฑ์ประธานของบ้านพักอาศัย

1.7 สรุปสาระสำคัญ

1. มาตรฐานแบ่งตามผู้กำหนด ออกเป็น 2 มาตรฐาน คือ มาตรฐานประจำชาต (National
ิ
Standard) และมาตรฐานสากล (International Standard)

2. มาตรฐานทางไฟฟ้าที่เกี่ยวข้องกับการติดตั้งทางไฟฟ้า แบ่งออกเป็น 2 มาตรฐาน คือ

มาตรฐานวัสดุอุปกรณ์ไฟฟ้า (Product Standard) และมาตรฐานการติดตั้งไฟฟ้า (Installation
Standard)

3. มาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับไฟฟ้าที่การไฟฟ้าฯ ยอมรับ เช่น มาตรฐาน IEC, BS, ANSI, NEMA,
DIN, VDE, UL, JIS, AS เป็นต้น

4. สมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท. ได้นำกฎการเดินสาย

และติดตั้งอุปกรณ์ไฟฟ้า พ.ศ. 2538 ของการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) และแนวปฏิบัติในการเดินสายและ
ติดตั้งอุปกรณ์ไฟฟ้า พ.ศ. 2537 ของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) มาพิจารณาเพื่อรวมเป็นมาตรฐาน

เดียว เรียกว่า "มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับประเทศไทย" หรือเรียกว่า มาตรฐาน วสท.
ี่
5. คำนิยามทใช้งานทั่วไปทางไฟฟ้า เช่น เครื่องใชไฟฟ้า (Appliance) เต้าเสียบ (Attachment
้
Plug)วงจรย่อย (Branch Circuit) เซอร์กิตเบรกเกอร์ (Circuit Breaker) ตัวนำ (Conductor) บริภัณฑ์

(Equipment) ลงดินหรือการต่อลงดิน (Ground) ระบบแรงต่ำ (Low Voltage System) โหลดเกิน
(Overload) แผงย่อย (Panelboard) และเต้ารับ (Receptacle) เป็นต้น


คำศัพท์ประจำหน่วย

International Electrotechnical Commission มาตรฐานไออีซี

International Standard มาตรฐานสากล
Installation Standard มาตรฐานการติดตั้งไฟฟ้า

Metropolitan Electricity Authority: MEA การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.)

National Standard มาตรฐานประจำชาต ิ
Product Standard มาตรฐานวัสดุอุปกรณ์ไฟฟ้า

Provincial Electricity Authority: PEA การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.)
The Engineering Institute of Thailand: EIT สมาคมวิศวกรรมสถานแห่ง

ประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท.)

ิ
Thai Industrial Standards Institute: TISI สำนักงานมาตรฐานผลตภัณฑ์อุตสาหกรรม
ของประเทศไทย (สมอ.)

แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 1

ี่
ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 1
เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า จำนวน 2 ชั่วโมง


คำสั่ง จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องทสุดเพียงคำตอบเดียว
ี่
1. ข้อใดให้ความหมายของ กฎ ได้ถูกต้อง
ก. หลักฐาน ข้อกำหนด หรือข้อบังคับที่ได้จดไว้ เพื่อไม่ให้เกิดความเสียหายต่อทรัพย์สินและชีวิต

ข. เรื่องราวที่ได้จำไว้ เพื่อป้องกันความเสียหายและไม่ให้เหตุนั้นเกิดขึ้นอีก

ค.หลักฐาน หรือข้อกำหนดที่อยู่ในความเป็นจริง
ง. ข้อกำหนดที่จดไว้อ้างอิง

2. ข้อใดให้ความหมายของ มาตรฐาน ได้ถูกต้อง
ก. สิ่งที่ถือเอาเป็นข้ออ้างอิงหรือข้อกำหนดที่รับรองกันทั่วไป

ข. สิ่งที่ถือเอาเป็นหลักฐานที่รับรองกันทั่วไป

ค. สิ่งที่ถือเอาเป็นเกณฑ์ที่รับรองกันทั่วไป
ง. สิ่งที่ถือเอาเป็นกฎที่รับรองกันทั่วไป

3. ผู้ผลิตส่งผลิตภัณฑ์ไฟฟ้ามาทดสอบตามมาตรฐานแล้วผ่านการทดสอบจะได้รับใบรับรองและอนุญาตให้

นำสัญลักษณ์ของหน่วยงานทดสอบไปติดทตัวผลตภัณฑ์ได เป็นคำกล่าวที่สอดคล้องกับมาตรฐานใด
้
ิ
ี่
ก. มาตรฐานวัสดุอุปกรณ์ไฟฟ้า
ข. มาตรฐานการติดตั้งไฟฟ้า

ิ
ค. มาตรฐานผลตภัณฑ์
ง. มาตรฐาน วสท.

4. ข้อใดเป็นมาตรฐานสากลหรือมาตรฐานต่างชาติที่เกี่ยวข้องกับไฟฟ้าและการไฟฟ้าฯ ให้การยอมรับ
ก. IE, BS, ANSI, NAME, DIN

ข. BS, ANSI, NEMA, DN, TIS
ค. VDE, UL, JIS, AS, DN

ง. IEC, BS, ANSI, NEMA, DIN

5. ข้อใดเป็นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับมาตรฐานทางไฟฟ้าประจำชาติไทย
ก. กฟภ., สมอ.

ข. วสท., กฟน., กฟภ., สมอ.

ค. กฟภ. หน่วยงานเดียว
ง. วสท. หน่วยงานเดียว

่
6. ข้อใดไม่ใชสาระสำคัญที่กำหนดในมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย
ก. ตัวน้ำประธาน สายป้อน วงจรย่อย
ข. ข้อกำหนดการเดินสายและวัสด ุ

ค. มาตรฐานสายไฟฟ้าและบริภัณฑ์ไฟฟ้า

ง. วิธีการทดสอบผลิตภัณฑ์เพื่อให้ได้มาตรฐาน
ุ
7. ตัวนำวงจรในวงจรระหว่างอุปกรณ์ป้องกันกระแสเกินจุดสดท้ายกับจุดจ่ายไฟ เป็นนิยามศัพท์ในข้อใด
ก. เซอร์กิตเบรกเกอร์
ข. เต้าเสียบ

ค. วงจรย่อย

ง. เต้ารับ
ิ
ิ
8. อุปกรณ์ซึ่งออกแบบให้ปิดและเปิดวงจโดยไม่อัตโนมัต หรือให้เปดวงจรโดยอัตโนมัติเมื่อมีกระแสไหล
ผ่านเกินกำหนด โดยตัวมันไม่เสียหายเมื่อใช้งานภายในพิกัด เป็นนิยามศัพท์ในข้อใด
ก. เซอร์กิตเบรกเกอร์

ข. สวิตช ์

ค. บริภัณฑ์
ง. แผงย่อย

9. ตัวนำที่ต่อระหว่างเครื่องวัดหน่วยไฟฟ้าของการไฟฟ้าฯ กับบริภัณฑ์ประธาน เป็นนิยามศัพท์ในข้อใด

ก. สายป้อน
ข. สายเส้นไฟ

ค. สายเมน
ง. สายป้อนย่อย

10. ข้อใดเป็นสัญลักษณ์ของเซอร์กิตเบรกเกอร์





ก. ข.






ค. ง.

เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 1

ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 1
ิ
ี่
เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า จำนวน 2 ชั่วโมง


1. ก.

2. ง.
3. ค.

4. ง.

5. ข.
6. ง.

7. ค.

8. ก.
9. ข.

10. ค.

ใบกิจกรรม หน่วยที่ 1

ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 1
ี่
เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า จำนวน 2 ชั่วโมง


คำสั่ง จงตอบคำถามต่อไปนี้ให้ถูกต้องและสมบูรณ ์


1. กฎ หมายถึงอะไร


.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................


2. มาตรฐาน หมายถึงอะไร


.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................


3. การแบ่งมาตรฐานตามผู้กำหนดมาตรฐาน แบ่งออกเป็นกี่มาตรฐาน อะไรบ้าง


.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................


4. มาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับการติดตั้งทางไฟฟ้า แบ่งออกเป็นกี่มาตรฐาน อะไรบ้าง (บอกพอสังเขป)


.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

5. มาตรฐานสากลหรือมาตรฐานต่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับไฟฟ้ามีอะไรบ้าง (ตอบไม่น้อยกว่า 5

มาตรฐาน)


.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................


ี่
6. มาตรฐานประจำชาติไทยทเกี่ยวข้องกับไฟฟ้ามีอะไรบ้าง

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................


7. สาระสำคัญในมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทยมีอะไรบ้าง (ตอบไม่น้อยกว่า 5 เรื่อง)



.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

์
8. จงบอกความหมายของนิยามศัพทต่อไปนี้
8.1 เครื่องใช้ไฟฟ้า (Appliance) หมายถึง .....................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

8.2 วงจรย่อย (Branch Circuit) หมายถึง .....................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
8.3 เต้าเลียบ (Attachment Plug) หมายถึง .................................................................................

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
8.4 เซอร์กิตเบรกเกอร์ (Circuit Breaker) หมายถึง ......................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

8.5 เต้ารับ (Receptacle) หมายถึง ...............................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

8.6 แผงย่อย (Panelboard) หมายถึง ...........................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................


9. จงเขียนสัญลักษณ์ทางไฟฟ้าพร้อมบอกความหมาย (ตอบไม่น้อยกว่า 5 สัญลักษณ)
์

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

เฉลยใบกิจกรรม หน่วยที่ 1

ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 1
ิ
เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า จำนวน 2 ชั่วโมง


คำสั่ง จงตอบคำถามต่อไปนี้ให้ถูกต้องและสมบูรณ ์


1. กฎ หมายถึงอะไร


จดไว้เป็นหลักฐาน ข้อกำหนด หรือข้อบังคับที่อยู่ในความเป็นจริง เพื่อไม่ให้เกิดความเสียหายต่อ

ั
ทรัพย์สินและชีวิต (ข้อกำหนดหรือข้อบัญญัติที่บังคับให้ต้องมีการปฏิบติตาม)

2. มาตรฐาน หมายถึงอะไร


สิ่งที่ถือเอาเป็นเกณฑ์ที่รับรองกันทั่วไป (ราชบัณฑิตยสถาน. 2546: 855)


3. การแบ่งมาตรฐานตามผู้กำหนดมาตรฐาน แบ่งออกเป็นกี่มาตรฐาน อะไรบ้าง



มาตรฐานแบ่งตามผู้กำหนด ออกเป็น 2 มาตรฐาน คือ
1. มาตรฐานประจำชาต (National Standard
ิ
2. มาตรฐานสากล (International Standard)


4. มาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับการติดตั้งทางไฟฟ้า แบ่งออกเป็นกี่มาตรฐาน อะไรบ้าง (บอกพอสังเขป)


มาตรฐานทางไฟฟ้าที่เกี่ยวข้องกับการติดตั้งทางไฟฟ้า แบ่งออกเป็น 2 มาตรฐาน คือ

ุ
1. มาตรฐานวัสด อุปกรณ์ไฟฟ้า (Product Standard) เป็นมาตรฐานที่ใช้สำหรับทดสอบวัสด ุ
อุปกรณ์ในงานไฟฟ้าหน่วยงานทดสอบในประเทศไทย คือ สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม

(สมอ.)

2. มาตรฐานการติดตั้งไฟฟ้า (Installation Standard) เป็นมาตรฐานเกี่ยวกับวิธีการนำวัสด ุ
อุปกรณ์ไปติดตั้งอย่างถูกต้องตามมาตรฐาน เพื่อความปลอดภัยและความเชื่อถือได้ในการใช้งาน สำหรับ

ประเทศไทยมีมาตรฐานที่สำคัญคือ "มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับประเทศไทย"


5. มาตรฐานสากลหรือมาตรฐานต่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับไฟฟ้ามีอะไรบ้าง (ตอบไม่น้อยกว่า 5
มาตรฐาน)



มาตรฐาน IEC (International Electrotechnical Commission) เป็นมาตรฐานนานาชาต ิ
มาตรฐาน BS (British Standard) เป็นมาตรฐานของประเทศอังกฤษ จะสอดคล้องกับมาตรฐาน

IEC

มาตรฐาน ANSI (American National Standards Institute) เป็นองค์กรที่ออกมาตรฐาน

และข้อ-กำหนดของประเทศสหรัฐอเมริกา
มาตรฐาน NEMA (National Electrical Manufactures Association) เป็นมาตรฐาน

อุตสาหกรรมของโรงงานผู้ผลิตอุปกรณ์ไฟฟ้าในประเทศสหรัฐอเมริกา

้
มาตรฐาน NEC (National Electric Code) เปนมาตรฐานที่ใชในการออกแบบระบบไฟฟ้าและ
็
ติดตั้งของประเทศสหรัฐอเมริกา
มาตรฐาน DIN (Deutsches Institut fur Normung e.V.) เป็นมาตรฐานของประเทศเยอรมนี
มาตรฐาน VDE (Verband Deutscher Elektrotechniker e.V.) เป็นองค์กรของกลุ่มวิศวกร

ไฟฟ้าในประเทศเยอรมนี

มาตรฐาน UL (Underwriter's Laboratories, Inc.) เป็นองค์กรที่ทำการทดสอบและรับประกัน
ความปลอดภัยของประเทศสหรัฐอเมริกา

มาตรฐาน JIS (Japanese Industrial Standards) เป็นมาตรฐานอุตสาหกรรมของประเทศ
ญี่ปุ่น

มาตรฐาน AS (Australian Standards) เป็นมาตรฐานของประเทศออสเตรเลีย


ี่
6. มาตรฐานประจำชาติไทยทเกี่ยวข้องกับไฟฟ้ามีอะไรบ้าง

มาตรฐาน EIT (The Engineering Institute of Thailand) เป็นมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า

สำหรับประเทศไทย (สมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ : วสท.)
MEA (Metropolitan Electricity Authority) การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.)

PEA (Provincial Electricity Authority) การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.)

TSI (Thai Industrial Standards Institute) สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมของ
ประเทศไทย (สมอ.)


7. สาระสำคัญในมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทยมีอะไรบ้าง (ตอบไม่น้อยกว่า 5 เรื่อง)



ี่
บทท 1 นิยามและข้อกำหนดทั่วไป
บทท 2 มาตรฐานสายไฟฟ้าและบริภัณฑ์ไฟฟ้า
ี่
ี่
บทท 3 ตัวนำประธาน สายป้อน วงจรย่อย
ี่
บทท 4 การต่อลงดิน
ี่
บทท 5 ข้อกำหนดการเดินสายและวัสด ุ
บทท 6 บริภัณฑ์ไฟฟ้า
ี่
ี่
บทท 7 บริเวณอันตราย
บทท 8 สถานที่เฉพาะ
ี่
บทท 9 อาคารชุด อาคารสูงหรืออาคารขนาดใหญ่พิเศษ
ี่

ี่
บทท 10 บริภัณฑ์เฉพาะงาน
บทท 11 มาตรฐานการทนไฟของสายไฟฟ้า
ี่
บทท 12 วงจรไฟฟ้าช่วยชีวิต
ี่
้
ี่
บทท 13 อาคารเพื่อการสาธารณะใตผิวดิน
ี่
บทท 14 การติดตั้งไฟฟ้าชั่วคราว
8. จงบอกความหมายของนิยามศัพทต่อไปนี้
์

้
8.1 เครื่องใช้ไฟฟ้า (Appliance) หมายถึง บริภัณฑ์สำหรับประโยชน์ใชสอยทั่วไปนอกจากใน
โรงงานอุตสาหกรรม โดยปกติสร้างขึ้นเป็นขนาดมาตรฐานสากล โดยติดตั้งหรือประกอบเข้าเป็น

หน่วยเดียวเพื่อใช้งานในหน้าที่เดียวหรือหลายหน้าท เช่น เครื่องชักผ้า เครื่องปรับอากาศ เครื่องผสม
ี่
อาหาร เครื่องทอด และอื่น ๆ


8.2 วงจรย่อย (Branch Circuit) หมายถึง ตัวนำวงจรในวงจรระหว่างอุปกรณ์ป้องกันกระแสเกิน

จุดสุดท้ายกับจุดจ่ายไฟ ซึ่งอาจแบ่งออกได ดังนี้
้
่
วงจรย่อยสำหรับเครื่องใช้ไฟฟ้า (Branch Circuit, Appliance) หมายถึง วงจรย่อยที่จาย
ไฟฟ้าให้จุดจ่ายไฟที่มีเครื่องใช้ไฟฟ้ามาต่อมากกว่า 1 จุดขึ้นไป เช่น วงจรที่ไม่มีการต่อสายจากดวงโคม

วงจรย่อยสำหรับจุดประสงค์ทั่วไป (Branch Circuit, General Purpose) หมายถึง วงจร
ุ
้
ย่อยที่จ่ายไฟฟ้าให้กับจดจ่ายไฟเพื่อใชสำหรับแสงสว่างและเครื่องใช้ไฟฟ้า
วงจรย่อยเฉพาะ (Branch Circuit, Individual) หมายถึง วงจรย่อยที่จ่ายไฟฟ้าให้บริภัณฑ์
ใช้สอยหนึ่งชิ้นเท่านั้น



8.3 เต้าเลียบ (Attachment Plug) หมายถึง อุปกรณ์ที่สอดเข้าไปในเต้ารับแล้วทำให้เกิดการต่อ
ระหว่างตัวนำของสายอ่อนที่ติดเต้าเสียบกับตัวนำที่ต่ออย่างถาวรกับเต้ารับ


8.4 เซอร์กิตเบรกเกอร์ (Circuit Breaker) หมายถึง อุปกรณ์ซึ่งออกแบบให้ปิดและเปิดวงจร

โดยไม่อัตโนมัติ หรือให้เปิดวงจรโดยอัตโนมัติเมื่อมีกระแสไหลผ่านเกินกำหนด โดยเซอร์กิตเบรกเกอร์ไม่

เสียหายเมื่อใช้งานภายในพิกัด


8.5 เต้ารับ (Receptacle) หมายถึง อุปกรณ์หน้าสัมผัสซึ่งติดตั้งที่จุดจายไฟ ใชสำหรับการต่อ
่
้
ั
ั
กับเต้าเสียบ เต้ารับทางเดียวคือ อุปกรณหน้าสัมผสที่ไม่มีอุปกรณ์หน้าสัมผสอื่นอยู่ในโครงเดียวกัน เต้ารับ
์
หลายทางคือ อุปกรณ์หน้าสัมผสตั้งแต 2 ชุดขึ้นไปที่อยู่ในโครงเดียวกัน
ั
่
8.6 แผงย่อย (Panelboard) หมายถึง แผงเดี่ยวหรือกลุ่มของแผงเดี่ยวที่ออกแบบให้ประกอบ
รวมกันเป็นแผงเดียวกัน ประกอบด้วย บัส อุปกรณ์ป้องกันกระแสเกินอัตโนมัติและมีหรือไม่มีสวิตช์สำหรับ

ควบคุมแสงสว่าง ความร้อนหรือวงจรไฟฟ้ากำลัง แผงย่อยเป็นแผงที่ออกแบบให้ติดตั้งไว้ในตู้หรือกล่องคัต

่
ี่
เอาต์ ทติดบนผนังซึ่งสามารถเข้าถึงด้านหน้าได้เทานั้น
์
9. จงเขียนสัญลักษณ์ทางไฟฟ้าพร้อมบอกความหมาย (ตอบไม่น้อยกว่า 5 สัญลักษณ)


ลำดับ สัญลักษณ์ทางไฟฟ้า ความหมาย ลำดับ สัญลักษณ์ทางไฟฟ้า ความหมาย



หม้อแปลงไฟฟ้า
1 9 สวิตช ์
(Transformer)

หม้อแปลงแรงดัน
2 (Potential 10 แอมมิเตอร์
Transformer: PT)
หม้อแปลงกระแส

3 (Current 11 โวลต์มิเตอร์
Transformer: CT)





ื
4 เซอร์กิตเบรกเกอร์ 12 หรอ วัตต์มิเตอร์






หรอ กิโลวัตต์ฮาวร์
ื
5 เครื่องปลดวงจร 13
มิเตอร์


เซอร์กิตเบรก

6 เกอร์ที่สามารถ 14 หลอดไฟแสดง
ใช้ปลดวงจร ภาวะ



กับดักฟ้าผ่า
7 ฟิวส ์ 15 (Lightning Arrester)



ฟิวส์ขาดตก
8 (Drop-out Fuse)
ื
หรอ

แบบประเมินผลกิจกรรม หน่วยที่ 1

ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 1
ี่
เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า จำนวน 2 ชั่วโมง


ั
ชื่อ................................................................รหัสประจำตัว .........................................ระดบชั้น...................

ผลการให้คะแนน
หัวข้อการประเมิน หมายเหต ุ
5 4 3 2 1
1. บอกมาตรฐานทางไฟฟ้าที่เกี่ยวข้องกับการติดตั้งทาง

ไฟฟ้าได ้
2. บอกมาตรฐานสากลหรือมาตรฐานต่างประเทศท ี่

เกี่ยวข้องกับไฟฟ้า ได้ไม่น้อยกว่า 5 มาตรฐาน

3. บอกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับมาตรฐานประจำชาติของ
ประเทศไทย ได้ไม่น้อยกว่า 3 หน่วยงาน

4. บอกสาระสำคัญที่กำหนดในมาตรฐานการติดตั้งทาง

ไฟฟ้าสำหรับประเทศไทยได ้
5. บอกนิยามศัพท์ตามมาตรฐาน วสท. ได้ไม่น้อยกว่า 5

นิยาม

6. เขียนสัญลักษณ์ทางไฟฟ้าพร้อมบอกความหมายได้ไม่
น้อยกว่า 10 สัญลักษณ ์

รวมคะแนน

รวมคะแนนทั้งหมด



สรุปการประเมิน
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

เกณฑ์ในการให้คะแนน

้
ดีมาก ได 5 คะแนน
ดี ได 4 คะแนน
้
ปานกลาง ได 3 คะแนน
้
้
น้อย ได 2 คะแนน
ปรับปรุง ได 1 คะแนน
้

ลงชื่อ...........................................ผู้ประเมิน

(.....................................)


........../........../..........

แบบประเมินผลคุณธรรม จริยธรรม หน่วยที่ 1

ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 1
ี่
เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า จำนวน 2 ชั่วโมง


ั
ชื่อ................................................................รหัสประจำตัว .........................................ระดบชั้น...................

ปาน
ที่ หัวข้อการประเมิน ดีมาก ดี น้อย ปรับปรุง
กลาง

1 การตรงต่อเวลา
2 ความพร้อม

3 การมีส่วนร่วมในการทำงาน

4 การชักถามปัญหา
5 การอภิปราย

6 ความกระตือรือร้นในการทำงาน

7 การรักษาความสะอาด


รวมคะแนน

รวมคะแนนทั้งหมด


บันทึก

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................


เกณฑ์ในการให้คะแนน

้
ดีมาก ได 5 คะแนน
้
ดี ได 4 คะแนน
ปานกลาง ได 3 คะแนน
้
น้อย ได 2 คะแนน
้
ปรับปรุง ได 1 คะแนน
้

ลงชื่อ...........................................ผู้ประเมิน

(.....................................)

........../........../..........

แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนรายบุคคล หน่วยที่ 1

ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 1
ี่
เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า จำนวน 2 ชั่วโมง


คำชี้แจง ให้ทำเครื่องหมาย ✔ หากนักเรียนมีพฤติกรรมนั้นลงในช่องทำรายการ


พฤติกรรม

การ การทำงาน
การแสดง การตอบ
ท ี่ ชื่อ – สกุล ความสนใจ ยอมรับฟัง ตามท ี่ รวม
ความคิดเห็น คำถาม
คนอื่น มอบหมาย

4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1
























ั
เกณฑ์การวดผลและให้คะแนน
1. ดีมาก = 4 สนใจฟัง ไม่หลับ ไม่พูดคุยในชั้นเรียน มีคำถาม ตอบคำถามถูก ทำงานส่งตามเวลา
2. ดี = 3 พฤติกรรมการแสดงออกอยู่ในเกณฑ์ประมาณ 70%
3. ปานกลาง = 2 พฤติกรรมการแสดงออกอยู่ในเกณฑ์ประมาณ 50%

4. ปรับปรุง = 1 เข้าชันเรียน แตแสดงออกน้อยมาก ส่งงานไม่ครบ ส่งงานไม่ตรงเวลา
่
ลงชื่อ ...........................................ผู้ประเมิน

(.........................................)
........../........../........

บันทึกหลังการจัดการเรียนร ู้

หน่วยที่. 1 เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า
จำนวน. 2 ชั่วโมง ระดับ/ชั้น ปวช.1 แผนกวิชาช่างไฟฟ้ากำลัง วิทยาลัยเทคนิคลำพูน




1. สอนครั้งท 1
ี่
2. จำนวนนักเรียนทั้งหมด…………คน ขาดเรียน…....คน มาสาย…..….คน มาเรียน ……..…คน
3. หัวข้อเรื่อง/งาน ในการจัดกระบวนการเรียนรู้

3.1 ความหมายของกฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า

3.2 มาตรฐานสากลและมาตรฐานประจำชาติที่เกี่ยวข้องกับไฟฟ้า
3.3 มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย

3.4 นิยามและข้อกำหนดทั่วไปทางไฟฟ้า

3.4.1 นิยามที่ใช้งานทั่วไป

ิ
3.4.2 ข้อกำหนดทั่วไปสำหรับการตดตั้งทางไฟฟ้า
3.5 สัญลักษณ์ทางไฟฟ้า

3.6 ตำแหน่งของบริภัณฑ์ไฟฟ้าตามที่กำหนดในนิยาม

4. การประเมินผลการใช้แผนการจัดการเรียนรู้


เกณฑ์การประเมิน

ดี ดี พอใช้ ปรับปรุง
รายการประเมิน
มาก (3) (2) (1)

(4)
1. การจัดการเรียนรู้ตรงตามจุดประสงค ์

2. วิธีการจัดการเรียนรู้

3. การเลือกใช้สื่อและแหล่งเรียนรู้

์
4. เนื้อหาครบถ้วน สมบูรณ ตามแผนการจัดการเรียนรู้
5. ผลสัมฤทธิ์ของนักเรียน

6. การให้คำแนะนำ แก้ไขปัญหาแก่นักเรียน


คำชี้แจง 1. ใชเครื่องหมาย / เขียนลงในชองตามความคิดเห็น
้
่
้
2. เกณฑ์ประเมินมี 4 ระดับ คือ ดีมาก = 4 ดี = 3 พอใช = 2 ปรับปรุง = 1

5. บันทึกเพิ่มเติม

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………..………



ผู้บันทึก………………………………………….

(…………………………………… )
........../........../..........

้
เอกสารอางอิง

คณะกรรมการสาขาวิศวกรรมไฟฟ้า. (2556). มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับประเทศไทย
พ.ศ. 2556. กรุงเทพฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์.

. (2545). มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับประเทศไทย พ.ศ. 2545.
กรุงเทพ ฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์.

. (2555). มาตรฐานระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้, กรุงเทพฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย
ในพระบรมราชูปถัมภ์.

. (2556). มาตรฐานการป้องกันฟ้าผ่า ภาคที่ 3 ความเสียหายทางกายภาพต่อสิ่งปลูกสร้าง

และอันตรายต่อชีวิต. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย
ในพระบรมราชูปถัมภ์.

. (2556). มาตรฐานการป้องกันฟ้าผ่า ภาคที่ 1 ข้อกำหนดทั่วไป. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ :

วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์.
คณะอนุกรรมการจัดทำคู่มือความปลอดภัยทางไฟฟ้า. (2555. คู่มือความปลอดภัยทางไฟฟ้า.

พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : สมาคมช่างเหมาไฟฟ้าและเครื่องกลไทย.

คณะอนุกรรมการปรับปรุงศัพท์เทคนิควิศวกรรมไฟฟ้า. (2555). ศัพท์เทคนิควิศวกรรมไฟฟ้ากำลัง.
กรุงเทพ ฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์.

เครื่องมือติดตงไฟฟ้า. (2557). (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : www.telepart.net. (สืบค้น : 09/04/2557).
ั้
ตัวนำล่อฟ้า. (2557), (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : ww.135inter.com. (สืบค้น : 5/11/2557).

ท่อร้อยสายไฟฟ้า. (2557). (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : www.telepart.net. (สืบค้น: 15/04/2557)

ท่อร้อยสายไฟฟ้า. (2557) (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : ww.klangfaifa.com. (สืบค้น: 13/04/2557).
ชายชาญ โพธิสาร. (2552). การประมาณราคาระบบไฟฟ้า-สื่อสารสำหรับอาคาร. กรุงเทพฯ : MECT.

ชลชัย ธรรมวิวัฒนฺกูร. (2546) การออกแบบและติดตงระบบไฟฟ้า. กรุงเทพฯ : เอ็มแอนด์..
ั้
ธำรงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2562). กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า. นนทบุรี : ศูนย์หนังสือเมืองไทย.

ั้
ธำรงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2557). การติดตงไฟฟ้าในอาคาร. นนทบุรี : ศูนย์หนังสือเมืองไทย.
ธำรงศักดิ์ หมินก้าหรีม และสมพงษ์ รัชดาธิกุล. (2548). การตดตั้งไฟฟ้าในอาคารและในโรงงาน.
ิ
กรุงเทพฯ : พัฒนาวิชาการ.

แผนการจัดการเรียนร ู้ หน่วยที่ 2

ี่
ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 2-3
เรื่อง มาตรฐานสายไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง



แนวคิดสำคัญ
ประเทศไทยได้ปรับปรุงมาตรฐานสายไฟฟ้าใหม่ โดยสมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยใน

พระบรมราชูปถัมภ์ ให้เป็นไปตามมาตรฐาน IEC 60227 คือ มาตรฐานสายไฟฟ้าตาม มอก. 11-2553 และ
ิ
สายไฟฟ้าที่ผลตตาม มอก. 11-2531 ยังมีใช้อยู่เดิมจึงควรศึกษาด้วย

ั่
จุดประสงค์ทวไป
1. เพื่อให้ทราบการกำหนดสีของสายไฟฟ้าหุ้มฉนวน ระบบแรงดันต่ำที่ผลิตตาม มอก. 11–2531

2. เพื่อให้ทราบชื่อและการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11–2531
3. เพื่อให้ทราบการกำหนดสีของสายไฟฟ้าหุ้มฉนวน ระบบแรงดันต่ำที่ผลิตตาม มอก. 11–2553

4. เพื่อให้ทราบชื่อและการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11–2553
ี่
5. เพื่อให้มีจิตสำนึกทดีเกี่ยวกับมาตรฐานสายไฟฟ้า


จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
้
1. บอกการกำหนดสีของสายไฟฟ้าหุ้มฉนวน ระบบแรงดันต่ำที่ผลิตตาม มอก. 11–2531 ได
2. บอกชื่อและการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11–2531 ได้ไม่ต่ำกว่า 5 ชนิด
3. บอกการกำหนดสีของสายไฟฟ้าหุ้มฉนวน ระบบแรงดันต่ำที่ผลิตตาม มอก. 11–2553 ได ้

4. บอกชื่อและการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11–2553 ได้ไม่ต่ำกว่า 5 ชนิด

5. เพื่อให้มีจิตสำนึกทดีเกี่ยวกับมาตรฐานสายไฟฟ้า
ี่

สมรรถนะ
1. แสดงความรู้เกี่ยวกับมาตรฐานสายไฟฟ้าตาม มอก. 11–2531

2. แสดงความรู้เกี่ยวกับมาตรฐานสายไฟฟ้าตาม มอก. 11–2553
3. บอกชื่อและการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11–2553

กิจกรรมการเรียนการสอน หน่วยที่ 2

ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 2-3
ิ
เรื่อง มาตรฐานสายไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง


คุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะ
กิจกรรมผู้สอน กิจกรรมผู้เรียน
ที่พึงประสงค์


นำเข้าสู่บทเรียน ☑ ฟัง เตรียมความพร้อมด้านการเรียน ให้

1. ผู้สอนตรวจสอบรายชื่อผเรียนที่เข้า ☑ ถาม-ตอบ สอดคล้องกับรายวิชาได้อย่างถูกต้อง
ู้
เรียน ตามหลักปราชญาเศรษฐกิจพอเพียง
☑ อภิปราย
2. ผู้สอนแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ และ และคุณลักษณะ 3D (ความรับผิดชอบ

ร่วมสนทนาแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับ ☑ อื่นๆ (ระบุ) ความประหยัด ความขยัน ความอดทน
มาตรฐานสายไฟฟ้า กับผู้เรียน ปฏิบัติงานที่ได้รับ และความแบ่งปัน)

3. ผู้สอนมอบหมายให้ผเรียนทำ มอบหมาย
ู้
แบบทดสอบก่อนเรียน




ขั้นการถ่ายทอดเนื้อหาสาระ ☑ ฟัง

1. ผู้สอนบรรยาย อธิบาย เนื้อหา เรื่อง ☑ ถาม-ตอบ
มาตรฐานสายไฟฟ้า พร้อมยกตัวอย่าง
☑ อภิปราย
ื
และให้ผู้เรียนสบค้นข้อมูลเพิ่มเติม
2. ผู้สอนตอบข้อชักถาม ปัญหา ข้อ ☑ อื่นๆ (ระบุ)
สงสัยต่างๆ ของผู้เรียน ปฏิบัติงานที่ได้รับ

3. ผู้สอนให้คำแนะนำ มอบหมาย



ขั้นสรุป/การนำความรู้ไปใช้ ☑ ฟัง

1. ผู้สอนและผเรียนร่วมกันสรุป ☑ ถาม-ตอบ
ู้
สาระสำคัญ
2. ผู้สอนเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถาม ☑ อภิปราย

ข้อสงสัย ☑ อื่นๆ (ระบุ)
3. ผู้สอนมอบหมายให้ผเรียนทำ ปฏิบัติงานที่ได้รับ
ู้
แบบทดสอบหลังเรียน มอบหมาย

ู้
4. ผู้สอนมอบหมายให้ผเรียนทำใบ
กิจกรรม

คุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะ
กิจกรรมผู้สอน กิจกรรมผู้เรียน
ที่พึงประสงค์

ขั้นการประเมินผล ☑ ฟัง
1. ผู้สอนประเมินผู้เรียนปฏิบัติงานท ี่ ☑ ถาม-ตอบ

ได้รับมอบหมายเสร็จทันเวลาที่กำหนด
☑ อภิปราย
2. ผู้สอนประเมินผู้เรียนตอบคำถามและ
สรุปผลงานได้อย่างถูกต้อง ☑ อื่นๆ (ระบุ)

3. ผู้สอนประเมินผู้เรียนทำใบกิจกรรม ปฏิบัติงานที่ได้รับ

เสร็จทันเวลา มอบหมาย
4. ผู้สอนประเมินพฤติกรรมผู้เรียน

รายบุคคลผู้โดยการซักถาม อภิปราย

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 2

ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 2-3
ิ
ี่
เรื่อง มาตรฐานสายไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง


คำสั่ง จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องทสุดเพียงคำตอบเดียว
ี่
1. มาตรฐาน วสท. กำหนดสีของสายไฟฟ้าหุ้มฉนวนที่ผลิตตาม มอก. 11-2531 ตามข้อใด

ก. ตัวนำนิวทรัล ใชสีเทาอ่อนหรือสีขาว ข. ตัวนำนิวทรัล ใช้สีดำหรือสีเทา
้
้
ค. สายเส้นไฟ ใชสีขาว ง. สายเส้นไฟ ใชสีฟ้า
้
2. เดินเกาะผนัง ห้ามร้อยท่อฝังดินหรือฝังดินโดยตรง เป็นข้อกำหนดสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11-2531

ของสายชนิดใด
ก. THW ข. VAF

ค. NYY ง. VCT
3. เดินลอยต้องยึดด้วยวัสดฉนวน เดินในช่องเดินสายในสถานที่แห้ง ห้ามฝังดินโดยตรง เป็นข้อกำหนด
ุ
ของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11-2531 ของสายชนิดใด

ก. VCT ข. VAF
ค. NYY ง. THW

่
้
4. ใชต่อเข้าเครื่องใช้ไฟฟ้าชนิดหยิบยกได้และใช้ตอเข้าดวงโคม เป็นข้อกำหนดสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก.
11-2531 ของสายชนิดใด
ก. VCT ข. VAF

ค. VFF ง. WF

5. ใช้งานทั่วไป ฝังดินโดยตรง เป็นข้อกำหนดสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11-2531 ของสายชนิดใด
ก. NYY ข. VAF

ค. VCT ง. THW
6. มาตรฐาน วสท. กำหนดสีของสายไฟฟ้าหุ้มฉนวนที่ผลิตตาม มอก. 11-2553 ตามข้อใด

้
ก. ตัวนำนิวทรัล ใชสีดำหรือสีเทา ข. ตัวนำนิวทรัล ใช้สีฟ้า
ค. สายเส้นไฟ ใชสีขาว ง. สายเส้นไฟ ใชสีฟ้า
้
้
ั
7. ใช้งานทั่วไป เดินในช่องเดินสาย ห้ามร้อยท่อฝงดินหรือฝังดินโดยตรง เป็นข้อกำหนดสายไฟฟ้าที่ผลิต
ตามมอก. 11-2553 ของสายชนิดใด
ก. IEC 01 (THW) ข. IEC 02 (VSF)

ค. IEC 41 (VFF) ง. IEC 43 (VCT)

8. การกำหนดแรงดันไฟฟ้าของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11-2553 มีกี่ขนาด

ก. ขนาดเดียว คือ 220/380 V
ข. 2 ขนาด คือ 300/500 V และ 450/750 V

ค. 3 ขนาด คือ 300/300 V, 300/500 V และ 450/750 V

ง. กำหนดเฉพาะกระแส
ิ
9. ลักษณะของตัวนำของสายไฟฟ้าที่ผลตตาม มอก. 11-2553 มีลักษณะตามข้อใด
ก. เดี่ยวแข็ง อย่างเดียว ข. เดี่ยวแข็งและตีเกลียว
ค. ตีเกลียวและฝอย ง. เดี่ยวแข็ง ตีเกลียว และฝอย

ี่
10. สายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11-2553 กับ มอก. 11-2531 มีเทียบเคียงชื่อชนิดสายทเหมือนกันในข้อ
ใด
ก. NYY, VAF, VST ข. NYY, VAF, VCT

ค. WR, VFF, VCT ง. VSF, VAF, VCT

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 2

ิ
ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 2-3
เรื่อง มาตรฐานสายไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง


1. ก.

2. ข.

3. ง.
4. ค.

5. ก.

6. ข.
7. ก.

8. ค.

9. ง.
10. ข.

ใบความร ู้ หน่วยที่ 2

ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 2-3
ี่
เรื่อง มาตรฐานสายไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง


ั่
จุดประสงค์ทวไป
1. เพื่อให้ทราบการกำหนดสีของสายไฟฟ้าหุ้มฉนวน ระบบแรงดันต่ำที่ผลิตตาม มอก. 11–2531

2. เพื่อให้ทราบชื่อและการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11–2531
3. เพื่อให้ทราบการกำหนดสีของสายไฟฟ้าหุ้มฉนวน ระบบแรงดันต่ำที่ผลิตตาม มอก. 11–2553

4. เพื่อให้ทราบชื่อและการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11–2553
ี่
5. เพื่อให้มีจิตสำนึกทดีเกี่ยวกับมาตรฐานสายไฟฟ้า


จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
้
1. บอกการกำหนดสีของสายไฟฟ้าหุ้มฉนวน ระบบแรงดันต่ำที่ผลิตตาม มอก. 11–2531 ได
2. บอกชื่อและการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11–2531 ได้ไม่ต่ำกว่า 5 ชนิด
3. บอกการกำหนดสีของสายไฟฟ้าหุ้มฉนวน ระบบแรงดันต่ำที่ผลิตตาม มอก. 11–2553 ได ้

4. บอกชื่อและการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11–2553 ได้ไม่ต่ำกว่า 5 ชนิด


สมรรถนะ

1. แสดงความรู้เกี่ยวกับมาตรฐานสายไฟฟ้าตาม มอก. 11–2531
2. แสดงความรู้เกี่ยวกับมาตรฐานสายไฟฟ้าตาม มอก. 11–2553

3. บอกชื่อและการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11–2553

เนื้อหา

มาตรฐานสายไฟฟ้าและบริภัณฑ์ไฟฟ้าทุกชด ต้องมีคุณสมบัติเป็นไปตามมาตรฐานอุตสาหกรรม
(มอก.) หรือมาตรฐานที่การไฟฟ้าฯ ยอมรับ เช่น มาตรฐาน IEC, BS, ANSI, NEMA, DIN, VDE, UL, JIS, AS

เป็นต้น หรือเป็นชนิดที่ได้รับความเห็นชอบจากการไฟฟ้าฯ ก่อน โดยมาตรฐานที่อ้างอิงให้ยึดถือตามฉบับ

ุ
ที่ปรับปรุงล่าสด ประเทศไทยได้ปรับปรุงมาตรฐานสายฟฟ้าใหม่ ตามมาตรฐาน IEC เนื่องจากปัจจุบัน
์
ประเทศไทยได้ใช้อุปกรณตามมาตรฐาน IEC มากขึ้น จึงได้ดำเนินการปรับปรุงมาตรฐานการติตตั้งทาง
ไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย โดยสมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ หรือเรียกว่า
"วสท." ให้เป็นไปตามมาตรฐาน IEC 60227 คือ มาตรฐานสายไฟฟ้าตาม มอก. 11-2553 เป็นมาตรฐาน

ี่
ี่
บังคับตั้งแต่วันท 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2555 และจะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันท 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2556
2.1มาตรฐานสายไฟฟ้าตาม มอก. 11-2531

ตามมาตรฐาน วสท. นั้น การติดตั้งที่ออกแบบใช้สายไฟฟ้าตามมาตรฐาน มอก. 11-2531 แต ่
สายไฟฟ้าที่นำมาใชเป็นสายที่ผลิตตาม มอก. 11-2553 อนุญาตให้ใช้ขนาดกระแสของสายตามตารางใน
้
ี่
มาตรฐาน วสท.พ.ศ. 2545 (ฉบับปรับปรุงครั้งท 1 พ.ศ. 2551) ได้และการออกแบบใชสายไฟฟ้าตาม
้
มาตรฐาน มอก.1 1-2553 แต่ในการติดตั้งอาจมีสายที่ผลิตตาม มอก. 11-2531 รวมอยู่ด้วย อนุญาตให้ใช ้
ขนาดกระแสของสายตามตารางในมาตรฐาน วสท. พ.ศ. 2556 ได ้



2.1.1 ข้อกำหนดสายไฟฟ้าตามมาตรฐาน วสท. พ.ศ. 2545 (EIT Standard 2001-45)
1. สายไฟฟ้าหุ้มฉนวน

(1) สายไฟฟ้าทองแดงหุ้มฉนวนพีวีซี เป็นไปตาม มอก. 11-2531
(2) สายไฟฟ้าอะลูมิเนียมหุ้มฉนวนพีวีซี เป็นไปตาม มอก. 293-2541

ุ
หมายเหต การไฟฟ้านครหลวงห้ามใช้ในระบบสายแรงต่ำภายใน
(3) สายไฟฟ้าตามมาตรฐานการไฟฟ้านครหลวงหรือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค

2. สายไฟฟ้าเปลือย

(1) สายไฟฟ้าทองแดงรีดแข็ง สำหรับสายไฟฟ้าเหนือดิน เป็นไปตาม มอก. 64-2517
(2) สายไฟฟ้าอะลูมิเนียมตีเกลียวเปลือย เป็นไปตาม มอก. 85-2523

็
(3) สายไฟฟ้าอะลูมิเนียมตีเกลียวเปลือยแกนเหลก เป็นไปตาม มอก. 86-2523

2.1.2 การกำหนดสีของสายไฟฟ้าหุ้มฉนวน ระบบแรงต่ำ

ระบบแรงต่ำ (Low Voltage System) หมายถึง ระบบไฟฟ้าที่มีแรงดันระหว่างเฟส (Phase
to Phase) ไม่เกิน 1,000 โวลต หรือแรงตันเทียบดนไม่เกิน 600 โวลต การกำหนดสีตามมาตรฐาน วสท.
ิ
์
์
พ.ศ. 2545 (EIT Standard 2001-45) ดังนี้
้
1. ตัวนำนิวทรัล ใชสีเทาอ่อนหรือสีขาว

่
2. สายเส้นไฟ ต้องใช้สายที่มีสีตางไปจากตัวนำนิวทรัลและตัวนำสำหรับต่อลงดิน สีของ
สายไฟฟ้าในระบบไฟฟ้า 3 เฟส ให้ใช้สายที่มีสีฉนวนหรือทำเครื่องหมายเป็นสีดำ สีแดง และสีน้ำเงิน
สำหรับเฟส 1, 2 และ 3 ตามลำดับ

ี
ี
3. สายดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้าใช้สเขียว หรือสเขียวแถบเหลืองหรือเป็นสายเปลือย
ข้อยกเว้นที่ 1 สายไฟฟ้าที่มีขนาดโต กว่า 16 ตร.มม. ให้ทำเครื่องหมายแทนการกำหนด
สีที่ปลายสาย

ข้อยกเว้นที่ 2 สายออกจากเครื่องวัดหน่วยไฟฟ้าถึงบริภัณฑ์ประธาน (สายประธานเข้า

อาคาร)


2.1.3 ข้อกำหนดการใช้งานของสายไฟฟ้าตามมาตรฐาน มอก. 11-2531
ุ
สายไฟฟ้าที่ใช้มากที่สดในระบบไฟฟ้าแรงดันต่ำจะเป็นสายไฟฟ้าหุ้มฉนวน ที่ผลิตขึ้นตาม
มอก.11-2531 ดังตารางท 2.1 มีทั้งหมด 17 ชนิด แต่ที่นิยมใช้มีไม่กี่ชนิด เช่น VAF, THW และ NYY เป็น
ี่
ต้น


ตารางที่ 2.1 ข้อกำหนดการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11-2531 (อุณหภูมิใช้งาน 70°C)


มอก. 11-2531 ชนิดของสาย ชื่อเรียก แรงดันไฟฟ้าที่ ลักษณะการตดตั้ง
ิ
ตารางที่ กำหนด (โวลต์)


้
ุ
1 สายไฟฟ้าหุ้ม IV 300 - เดินลอยตัวตองยืดดวยวัสดฉนวน
้
ฉนวนแกนเดียว HIV - เดินในช่องเดินสายในสถานที่แห้ง
- ห้ามร้อยท่อฝั่งดินหรือ ฝังดินโดยตรง



โครงสร้าง เป็นตัวนำทองแดงหุ้มฉนวนพีวีซี มีทั้งแกนเดี่ยวแข็งและตีเกลียว มีขนาดมาตรฐาน 0.5 - 150 ตร.มม.

มีหลายสีให้เลือกใช้ ดังตัวอย่าง
ตัวนำ

ตารางที่ 2.1 ข้อกำหนดการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11-2531 (อุณหภูมิใช้งาน 70°C)(ต่อ)


มอก. 11-2531 แรงดันไฟฟ้าที่
ิ
ตารางที่ ชนิดของสาย ชื่อเรียก กำหนด (โวลต์) ลักษณะการตดตั้ง


2 สายไฟฟ้าหุ้ม VAF 300 สายกลม
ฉนวนมีเปลือก VAF-S - เดินลอย

นอกแกนเดียว - เดินเกาะผนัง
สายแบน 2 แกน - เดินซ่อน (Conceal) ในผนัง
และสายแบน 3 - ห้ามฝั่งดินโดยตรง

่
แกน - เดินร้อยท่อฝั่งดินได้แตต้องป้องกัน
ไม่ให้น้ำเข้าภายใน ท่อและป้องกัน
ไม่ให้สายมีโอกาสแช่น้ำ
สายแบน

- เดินเกาะผนัง
- เดินซ่อน (Conceal) ในผนัง

- เดินในช่องเดินสาย ยกเว้น ราง
เดินสาย
- ห้ามร้อยท่อฝั่งดินหรือฝังดินโดยตรง



โครงสร้าง เป็นตัวนำทองแดง มีทั้งแกนเดี่ยวแข็งและตีเกลียว มีขนาดมาตรฐาน 0.5-35 ตร.มม. สำหรับสายแบน

ี
2 แกน ฉนวนเป็นพีวีซีมีสีดำและสีเทา เปลือกนอกเป็นพวีซี มีสีขาว ดังตัวอย่าง





โครงสร้าง เป็นตัวนำทองแดง มีทั้งแกนเดี่ยวแข็งและตีเกลียว มีขนาดมาตรฐาน 0.5-16 ตร.มม. สำหรับสายแบน 3

แกน ฉนวนเป็นพวีซีมีสีแดง สีดำ และเทา เปลือกนอกเป็นพีวีซี มีสีขาว ดังตวอย่าง
ี
ั
3 สายไฟฟ้าหุ้ม VVR 300 - ใช้งานทั่วไป

ฉนวนมีเปลือก - ห้ามฝังดินโดยตรง
นอกหลายแกน - เดินร้อยท่อฝั่งดินได้แต่ต้องป้องกัน
ไม่ให้น้ำเข้าภายในท่อและป้องกัน
ไม่ให้สายมีโอกาสแช่น้ำ

ตารางที่ 2.1 ข้อกำหนดการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11-2531 (อุณหภูมิใช้งาน 70°C)(ต่อ)


มอก. 11-2531 แรงดันไฟฟ้าที่
ิ
ตารางที่ ชนิดของสาย ชื่อเรียก กำหนด (โวลต์) ลักษณะการตดตั้ง


โครงสร้าง เป็นตัวนำทองแดง มีทั้งแกนเดยวแข็งและตีเกลียว มีขนาดมาตรฐาน 0.5-35 ตร.มม. สำหรับสาย 2
ี่
แกน ฉนวนเป็นพวีมีสีดำและสีเทา และ 3 แกน ฉนวนเป็นพีวีซีมีสีดำ สีเทา และสีแดง เปลือกนอกเป็นพีวีซี มีสีดำ ดัง
ี
ตัวอย่าง







4 สายไฟฟ้าหุ้ม THW 750 - เดินลอยต้องยึดดวยวัสดฉนวน
้
ุ
ฉนวนแกนเดียว - เดินในช่องเดินสายในสถานที่แห้ง
- ห้ามฝังดินโดยตรง

- เดินร้อยท่อฝั่งดินได้ แต่ต้องป้องกัน
ไม่ให้น้ำเข้า ภายในท่อและป้องกัน
ไม่ให้สายมีโอกาสแช่น้ำ



โครงสร้าง เป็นตัวนำทองแดงหุ้มฉนวนพีวีซี มีทั้งแกนเดี่ยวแข็งและตีเกลียว มีขนาดมาตรฐาน 0.5 - 500 ตร.มม. มี
หลายสีให้เลือกใช้ ดังตัวอย่าง









5 สายไฟฟ้าหุ้ม VVF 750 สายกลม
ฉนวนมีเปลือก VVF-S - เดินลอย
นอกแกนเดียว - เดินเกาะผนัง

และสายแบน 2 - เดินซ่อน (Conceal) ในผนัง
แกน - เดินในช่องเดินสาย
- เดินร้อยท่อฝั่งดินได้แต่ต้องป้องกัน

ไม่ให้น้ำเข้าภายใน ท่อและป้องกันไม่ให้
สายมีโอกาสแช่น้ำ

ตารางที่ 2.1 ข้อกำหนดการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11-2531 (อุณหภูมิใช้งาน 70°C)(ต่อ)


มอก. 11-2531 แรงดันไฟฟ้าที่
ิ
ตารางที่ ชนิดของสาย ชื่อเรียก กำหนด (โวลต์) ลักษณะการตดตั้ง
สายแบน

- เดินเกาะผนัง
- เดินซ่อน (Conceal) ในผนัง

- ห้ามเดินในช่องเดินสาย ยกเว้น ราง
เดินสาย
- ห้ามร้อยท่อฝั่งดินหรือฝังดิน
โดยตรง




โครงสร้าง เป็นตัวนำทองแดง มีทั้งแกนเดี่ยวแข็งและตีเกลียว มีขนาดมาตรฐาน 1-35 ตร.มม. สำหรับสายแกน
เดียวหุ้มฉนวนพวีซีสีเทา สำหรับสาย 2 แกน หุ้มฉนวนพวีซีสีเทาและสีขาว มีเปลือกนอกสีขาว ดังตัวอย่าง
ี
ี







6 สายไฟฟ้าหุ้ม NYY 750 - ใช้งานทั่วไป
ฉนวนมีเปลือก - เดินร้อยท่อฝั่งดิน
นอกแกนเดียว - ฝั่งดินโดยตรง




โครงสร้าง เป็นตัวนำทองแดงหุ้มฉนวนพีวีซี มีทั้งแกนเดี่ยวแข็งและตีเกลียว มีขนาดมาตรฐาน 1 - 500 ตร.มม.
ดังตัวอย่าง





7 สายไฟฟ้าหุ้ม NYY 750 - ใช้งานทั่วไป

ฉนวนมีเปลือก - เดินร้อยท่อฝั่งดิน
นอกหลายแกน - ฝั่งดินโดยตรง



โครงสร้าง เป็นตัวนำทองแดงหุ้มฉนวนพวีซี มีทั้งแกนเดยวแข็งและตีเกลียว มีขนาดมาตรฐาน 1-300 ตร.มม.
ี
ี่
ดังตัวอย่าง

ตารางที่ 2.1 ข้อกำหนดการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11-2531 (อุณหภูมิใช้งาน 70°C)(ต่อ)


มอก. 11-2531 แรงดันไฟฟ้าที่
ิ
ตารางที่ ชนิดของสาย ชื่อเรียก กำหนด (โวลต์) ลักษณะการตดตั้ง


8 สายไฟฟ้าหุ้ม NYY-N 750 - ใช้งานทั่วไป
ฉนวนมีเปลือก - เดินร้อยท่อฝั่งดิน

นอก 3 แกน มี - ฝั่งดินโดยตรง
สายนิวทรัล



ั
โครงสร้าง เป็นตัวน้ำทองแดง มีทั้งแกนเดี่ยวแข็งและตีเกลียว มีขนาด 1-300 ตร.มม. ดังตวอย่าง







9 สายไฟฟ้าหุ้ม VCT 750 - ใช้งานทั่วไป

ฉนวนมีเปลือก - ฝังดินโดยตรง



โครงสร้าง เป็นตัวนำทองแดงตีเกลียว (ตวนำฝอย) หุ้มฉนวนพวีซี มีขนาดมาตรฐาน 0.5-95 ตร.มม. ดังตวอย่าง
ั
ี
ั







้
10 สายไฟฟ้าหุ้ม VSF 300 - ใช้ต่อเข้าเครื่องใช้ไฟฟ้าชนิดหยิบยกได
ฉนวนและเป็น VFF และใช้ต่อเข้าดวงโคม
ั
สายชนิดอ่อนตว VIT



ั
โครงสร้าง เป็นตัวนำทองแดงตีเกลียว (ตวนำฝอย) หุ้มฉนวนพีวีชี ขนาดมาตรฐาน 0.5-2.5 ตร.มม. ดังตวอย่าง
ั

ตารางที่ 2.1 ข้อกำหนดการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11-2531 (อุณหภูมิใช้งาน 70°C)(ต่อ)


มอก. 11-2531 แรงดันไฟฟ้าที่
ิ
ตารางที่ ชนิดของสาย ชื่อเรียก กำหนด (โวลต์) ลักษณะการตดตั้ง


11 สายแบน 2 แกน B-GRD 300 - เดินเกาะผนัง
และสายแบน 3 VAF-G - เดินซ่อน (Conceal) ในผนัง

แกน มีสายดน - ห้ามเดินในช่องเดินสาย ยกเว้น ราง
ิ
เดินสาย
- ห้ามร้อยท่อฝั่งดินหรือฝั่งดินโดยตรง


โครงสร้าง เป็นตัวนำทองแดงหุ้มฉนวนพวีซี มีทั้งแกนเดยวแข็งและตีเกลียว สำหรับสาย 2 แกนมี สายดิน สาย
ี่
ี
เส้นไฟมีขนาด 1-35 ตร.มม. สายดนมีขนาด 1-10 ตร.มม. และสำหรับสาย 3 แกนมีสายดิน สายเส้นไฟมีขนาด 1-16
ิ
ิ
ตร.มม. สายดนมีขนาด 1-6 ตร.มม. ดังตัวอย่าง







- ใช้งานทั่วไป
12 สายไฟฟ้าหุ้ม VVR-GRD 300 - ห้ามร้อยท่อฝังดินหรือฝังดินโดยตรง
ฉนวนมีเปลือก

นอกหลายแกน



ี่
ี
โครงสร้าง เป็นตัวนำทองแดงหุ้มฉนวนพวีซี มีทั้งแกนเดยวแข็งและตีเกลียว สายเส้นไฟมีขนาด 1- 35 ตร.มม.
สายดินมีขนาด 1-10 ตร.มม. ดังตัวอย่าง










13 สายแบน 2 แกน VAF-GRD 750 - เดินเกาะผนัง
มีสายดิน - เดินซ่อน (Conceal) ในผนัง
- ห้ามเดินในช่องเดินสายยกเว้น ราง

เดินสาย
- ห้ามร้อยท่อฝังดินหรือ
ฝั่งดินโดยตรง

ตารางที่ 2.1 ข้อกำหนดการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11-2531 (อุณหภูมิใช้งาน 70°C)(ต่อ)


มอก. 11-2531 แรงดันไฟฟ้าที่
ิ
ตารางที่ ชนิดของสาย ชื่อเรียก กำหนด (โวลต์) ลักษณะการตดตั้ง




โครงสร้าง เป็นตัวนำทองแดงหุ้มฉนวนพวีซี มีทั้งแกนเดี่ยวแข็งและตีเกลียว สายเส้นไฟมีขนาด 1-35 ตร.มม.
ี
สายดินมีขนาด 1-10 ตร.มม. ดังตัวอย่าง













14 สายไฟฟ้าหุ้ม NYY-GRD 750 - ใช้งานทั่วไป
ฉนวนมีเปลือก - ฝังดินโดยตรง
นอกหลายแกน
มีสายดิน




ี
โครงสร้าง เป็นตัวนำทองแดงหุ้มฉนวนพวีซี มีทั้งแกนเตยวแข็งและตีเกลียว สายเส้นไฟมีขนาด 1-300 ตร.มม.
ี๋
สายดินมีขนาด 1-35 ตร.มม. ดังตัวอย่าง












15 สายไฟฟ้าหุ้ม VCT-GRD 750 - ใช้ต่อเข้าเครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์
ฉนวนมีเปลือก ไฟฟ้า
มีสายดิน



ั
ี
โครงสร้าง เป็นตัวนำทองแดงตีเกลียว (ตวนำฝอย) หุ้มฉนวนพวีซี สายเส้นไฟมีขนาด 1-35 ตร.มม.สายดินมี
ขนาด 1-10 ตร.มม. ดังตัวอย่าง

ตารางที่ 2.1 ข้อกำหนดการใช้งานของสายไฟฟ้าที่ผลิตตาม มอก. 11-2531 (อุณหภูมิใช้งาน 70°C)(ต่อ)


มอก. 11-2531 แรงดันไฟฟ้าที่
ิ
ตารางที่ ชนิดของสาย ชื่อเรียก กำหนด (โวลต์) ลักษณะการตดตั้ง


16 สายไฟฟ้าหุ้ม VFF-GRD 300 - ใช้ต่อเข้าเครื่องใช้ไฟฟ้าชนิดหยิบยกได ้
ฉนวนชนิดอ่อน และใช้ต่อเข้าดวงโคม

ตัวมีสายดน
ิ



ั
โครงสร้าง เป็นตัวนำทองแดงตีเกลียว (ตวนำฝอย) หุ้มฉนวนพวีซี มีหลายสีให้เลือกใช้ สายเส้นไฟมีขนาด 1-2.5
ี
ิ
ตร.มม. สายดนมีขนาด 1-1.5 ตร.มม. ดังตัวอยาง
่








17 สายไฟฟ้าหุ้ม VAF-F 300 - ใช้ต่อเข้าเครื่องใช้ไฟฟ้าทั่วไป
ฉนวนมีเปลือก

นอกหลายแกน



ี
ั
ั
โครงสร้าง เป็นตัวนำทองแดงตีเกลียว (ตวนำฝอย) หุ้มฉนวนพวีซี มีขนาดมาตรฐาน 0.5-16 ตร.มม. ดังตวอย่าง









2.2 มาตรฐานสายไฟฟ้าตาม มอก. 11-2553


2.2.1 ข้อกำหนดสายไฟฟ้าตามมาตรฐาน วสท. พ.ศ. 2556 (EIT Standard 2001-56)
1. สายไฟฟ้าหุ้มฉนวน

(1) สายไฟฟ้าทองแดงหุ้มฉนวนพีวีซี เป็นไปตาม มอก. 11-2553

(2) สายไฟฟ้าอะลูมิเนียมหุ้มฉนวนพีวีซี เป็นไปตาม มอก. 293-2541
ุ
หมายเหต 1. การไฟฟ้านครหลวงห้ามใช้เดินสายในภายในของระบบไฟฟ้าแรงต่ำ
้
ั
ี้
2. การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค อนุญาตให้ใช้สายชนิดนเป็นตวนำประธานได เฉพาะ
ุ
การเดินสายลอยในอากาศบนวัสดฉนวน ภายนอกอาคาร