แผนจัดการเรียนรู้วิชากฏและมาตรฐานทางไฟฟ้า

แบบประเมินผลกิจกรรม หน่วยที่ 6

ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 10-11
ี่
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบการต่อลงดิน จำนวน 4 ชั่วโมง

ั
ชื่อ................................................................รหัสประจำตัว .........................................ระดบชั้น...................

ผลการให้คะแนน
หัวข้อการประเมิน หมายเหต ุ
5 4 3 2 1

1. อธิบายความจำเป็นของการต่อลงดินได ้

2. บอกชนิดของการต่อลงดินได ้
3. อธิบายวิธีการต่อลงดินของระบบไฟฟ้าได ้

4. อธิบายวิธีการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้าได ้

5. อธิบายวิธีการต่อสายต่อหลักดินได ้
6. อธิบายวิธีการวัดความต้านทานการต่อลงดินได ้

รวมคะแนน

รวมคะแนนทั้งหมด


สรุปการประเมิน

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................


เกณฑ์ในการให้คะแนน

ดีมาก ได 5 คะแนน
้
้
ดี ได 4 คะแนน
ปานกลาง ได 3 คะแนน
้
น้อย ได 2 คะแนน
้
้
ปรับปรุง ได 1 คะแนน

ลงชื่อ...........................................ผู้ประเมิน


(.....................................)
........../........../..........

แบบประเมินผลคุณธรรม จริยธรรม หน่วยที่ 6

ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 10-11
ี่
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบการต่อลงดิน จำนวน 4 ชั่วโมง

ั
ชื่อ................................................................รหัสประจำตัว .........................................ระดบชั้น...................

ปาน
ที่ หัวข้อการประเมิน ดีมาก ดี น้อย ปรับปรุง
กลาง
1 การตรงต่อเวลา

2 ความพร้อม

3 การมีส่วนร่วมในการทำงาน
4 การชักถามปัญหา

5 การอภิปราย

6 ความกระตือรือร้นในการทำงาน

7 การรักษาความสะอาด

รวมคะแนน


รวมคะแนนทั้งหมด


บันทึก
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................


เกณฑ์ในการให้คะแนน
้
ดีมาก ได 5 คะแนน
้
ดี ได 4 คะแนน
ปานกลาง ได 3 คะแนน
้
น้อย ได 2 คะแนน
้
ปรับปรุง ได 1 คะแนน
้

ลงชื่อ...........................................ผู้ประเมิน

(.....................................)

........../........../..........

แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนรายบุคคล หน่วยที่ 6

ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 10-11
ี่
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบการต่อลงดิน จำนวน 4 ชั่วโมง

คำชี้แจง ให้ทำเครื่องหมาย ✔ หากนักเรียนมีพฤติกรรมนั้นลงในช่องทำรายการ


พฤติกรรม

การ การทำงาน
การแสดง การตอบ
ท ี่ ชื่อ – สกุล ความสนใจ ยอมรับฟัง ตามท ี่ รวม
ความคิดเห็น คำถาม
คนอื่น มอบหมาย

4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1
























ั
เกณฑ์การวดผลและให้คะแนน
1. ดีมาก = 4 สนใจฟัง ไม่หลับ ไม่พูดคุยในชั้นเรียน มีคำถาม ตอบคำถามถูก ทำงานส่งตามเวลา

2. ดี = 3 พฤติกรรมการแสดงออกอยู่ในเกณฑ์ประมาณ 70%
3. ปานกลาง = 2 พฤติกรรมการแสดงออกอยู่ในเกณฑ์ประมาณ 50%
4. ปรับปรุง = 1 เข้าชันเรียน แตแสดงออกน้อยมาก ส่งงานไม่ครบ ส่งงานไม่ตรงเวลา
่

ลงชื่อ ...........................................ผู้ประเมิน

(.........................................)
........../........../........

บันทึกหลังการจัดการเรียนร ู้

หน่วยที่ 6 เรื่อง กฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบการต่อลงดิน
จำนวน 4 ชั่วโมง ระดับ/ชั้น. ปวช.1 แผนกวิชาช่างไฟฟ้ากำลัง วิทยาลัยเทคนิคลำพูน




ี่
1. สอนครั้งท 10 - 11
2. จำนวนนักเรียนทั้งหมด…………คน ขาดเรียน…....คน มาสาย…..….คน มาเรียน ……..…คน
3. หัวข้อเรื่อง/งาน ในการจัดกระบวนการเรียนรู้

3.1 ความจำเป็นของการต่อลงดิน

3.2 การต่อลงดินของระบบไฟฟ้าและการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
3.2.1 การต่อลงดินของระบบไฟฟ้า

3.2.2 การต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า

3.3 วิธีการต่อลงดินสำหรับสายไฟฟ้าภายในอาคาร

3.3.1 วิธีการต่อลงดินของระบบไฟฟ้า

3.3.2 วิธีการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า

3.3.3 วิธีการต่อสายต่อหลักดิน

3.3.4 วิธีการวัดความต้านทานการต่อลงดิน


4. การประเมินผลการใช้แผนการจัดการเรียนรู้


เกณฑ์การประเมิน

ดี ดี พอใช้ ปรับปรุง
รายการประเมิน
มาก (3) (2) (1)

(4)

1. การจัดการเรียนรู้ตรงตามจุดประสงค ์
2. วิธีการจัดการเรียนรู้

3. การเลือกใช้สื่อและแหล่งเรียนรู้

์
4. เนื้อหาครบถ้วน สมบูรณ ตามแผนการจัดการเรียนรู้
5. ผลสัมฤทธิ์ของนักเรียน

6. การให้คำแนะนำ แก้ไขปัญหาแก่นักเรียน


ิ
คำชี้แจง 1. ใช้เครื่องหมาย / เขียนลงในช่องตามความคดเห็น
้
2. เกณฑ์ประเมินมี 4 ระดับ คือ ดีมาก = 4 ดี = 3 พอใช = 2 ปรับปรุง = 1

5. บันทึกเพิ่มเติม

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………..………



ผู้บันทึก………………………………………….

(…………………………………… )
........../........../..........

้
เอกสารอางอิง

คณะกรรมการสาขาวิศวกรรมไฟฟ้า. (2556). มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับประเทศไทย
พ.ศ. 2556. กรุงเทพฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์.

. (2545). มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับประเทศไทย พ.ศ. 2545.
กรุงเทพ ฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์.

. (2555). มาตรฐานระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้, กรุงเทพฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย
ในพระบรมราชูปถัมภ์.

. (2556). มาตรฐานการป้องกันฟ้าผ่า ภาคที่ 3 ความเสียหายทางกายภาพต่อสิ่งปลูกสร้าง

และอันตรายต่อชีวิต. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย
ในพระบรมราชูปถัมภ์.

. (2556). มาตรฐานการป้องกันฟ้าผ่า ภาคที่ 1 ข้อกำหนดทั่วไป. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ :

วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์.
คณะอนุกรรมการจัดทำคู่มือความปลอดภัยทางไฟฟ้า. (2555. คู่มือความปลอดภัยทางไฟฟ้า.

พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : สมาคมช่างเหมาไฟฟ้าและเครื่องกลไทย.

คณะอนุกรรมการปรับปรุงศัพท์เทคนิควิศวกรรมไฟฟ้า. (2555). ศัพท์เทคนิควิศวกรรมไฟฟ้ากำลัง.
กรุงเทพ ฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์.

ั้
เครื่องมือติดตงไฟฟ้า. (2557). (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : www.telepart.net. (สืบค้น : 09/04/2557).
ตัวนำล่อฟ้า. (2557), (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : ww.135inter.com. (สืบค้น : 5/11/2557).

ท่อร้อยสายไฟฟ้า. (2557). (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : www.telepart.net. (สืบค้น: 15/04/2557)

ท่อร้อยสายไฟฟ้า. (2557) (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : ww.klangfaifa.com. (สืบค้น: 13/04/2557).
ชายชาญ โพธิสาร. (2552). การประมาณราคาระบบไฟฟ้า-สื่อสารสำหรับอาคาร. กรุงเทพฯ : MECT.

ชลชัย ธรรมวิวัฒนฺกูร. (2546) การออกแบบและติดตงระบบไฟฟ้า. กรุงเทพฯ : เอ็มแอนด์..
ั้
ธำรงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2562). กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า. นนทบุรี : ศูนย์หนังสือเมืองไทย.

ั้
ธำรงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2557). การติดตงไฟฟ้าในอาคาร. นนทบุรี : ศูนย์หนังสือเมืองไทย.
ิ
ธำรงศักดิ์ หมินก้าหรีม และสมพงษ์ รัชดาธิกุล. (2548). การตดตั้งไฟฟ้าในอาคารและในโรงงาน.
กรุงเทพฯ : พัฒนาวิชาการ.

แผนการจัดการเรียนร ู้ หน่วยที่ 7

ิ
ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 12-13
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ จำนวน 4 ชั่วโมง

แนวคิดสำคัญ

ุ
ี่
ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ (Fire Alarm System) เป็นระบบสัญญาณเตือนภัยที่ทำหน้าทแจ้งเหตให้
ี่
คนทอยู่ในอาคารทราบอย่างรวดเร็วก่อนที่ไฟจะไหม้ลุกลาม เพื่อความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สน
ิ
่
ส่วนประกอบของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ที่สำคัญ คือ แหล่งจายไฟฟ้า แผงควบคุม อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ
ุ
อุปกรณ์แจ้งเหตและอุปกรณ์ประกอบ

จุดประสงค์ทวไป
ั่
1. เพื่อให้ทราบความหมายของระบบแจ้งเหตุเพลงไหม้
ิ
2. เพื่อให้ทราบส่วนประกอบของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้

3. เพื่อให้เข้าใจการทำงานของแผงควบคุม
4. เพื่อให้เข้าใจการทำงานของอุปกรณ์เริ่มสัญญาณพร้อมยกตัวอย่าง

5. เพื่อให้เข้าใจการทำงานของอุปกรณ์แจ้งเหตุพร้อมยกตัวอย่าง
6. เพื่อให้ทราบข้อกำหนดของแหล่งจ่ายไฟฟ้าในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ได ้

7. เพื่อให้ทราบการทำงานของแผงแสดงผลเพลิงไหม้ได ้

8. เพื่อให้ทราบข้อกำหนดของการเดินสายตัวนำได ้
ี่
9. เพื่อให้มีจิตสำนึกทดีเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้

จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม

1. บอกความหมายของระบบแจ้งเหตเพลิงไหม้ได ้
ุ
2. บอกส่วนประกอบของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ได ้
3. อธิบายการทำงานของแผงควบคุมได ้

4. อธิบายการทำงานของอุปกรณ์เริ่มสัญญาณพร้อมยกตัวอย่างได ้
5. อธิบายการทำงานของอุปกรณ์แจ้งเหตุพร้อมยกตัวอย่างได ้

6. บอกข้อกำหนดของแหล่งจ่ายไฟฟ้าในระบบแจงเหตุเพลิงไหม้ได ้
้
7. บอกการทำงานของแผงแสดงผลเพลิงไหม้ได ้
8. บอกข้อกำหนดของการเดินสายตัวนำได ้

สมรรถนะ

1. แสดงความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้
2. นำเสนอข้อมูลทเกี่ยวข้องกับกฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้
ี่
3. ใช้งานวัสดุและอุปกรณ์สำหรับติดตั้งระบบการแจ้งเหตุเพลิงไหม้ตามกฎและมาตรฐานที่ใช้งาน

ในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้

กิจกรรมการเรียนการสอน หน่วยที่ 7

ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 12-13
ิ
ี่
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ จำนวน 4 ชั่วโมง

คุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะ
กิจกรรมผู้สอน กิจกรรมผู้เรียน
ที่พึงประสงค์


นำเข้าสู่บทเรียน ☑ ฟัง เตรียมความพร้อมด้านการเรียน ให้

ู้
1. ผู้สอนตรวจสอบรายชื่อผเรียนที่เข้า ☑ ถาม-ตอบ สอดคล้องกับรายวิชาได้อย่างถูกต้อง
เรียน ตามหลักปราชญาเศรษฐกิจพอเพียง
2. ผู้สอนแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ ☑ อภิปราย และคุณลักษณะ 3D (ความรับผิดชอบ

และร่วมสนทนาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ☑ อื่นๆ (ระบุ) ความประหยัด ความขยัน ความอดทน
เกี่ยวกับ กฎและมาตรฐานทใช้งานใน ปฏิบัติงานที่ได้รับ และความแบ่งปัน)
ี่
ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ กับผู้เรียน มอบหมาย

3. ผู้สอนให้ผู้เรียนทำแบบทดสอบก่อน
เรียน


ขั้นการถ่ายทอดเนื้อหาสาระ ☑ ฟัง

1. ผู้สอนบรรยาย อธิบาย เนื้อหา เรื่อง ☑ ถาม-ตอบ

กฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบแจ้ง
เหตุเพลิงไหม้ พร้อมยกตัวอย่าง และให้ ☑ อภิปราย

ผู้เรียนสืบค้นข้อมูลเพิ่มเติม ☑ อื่นๆ (ระบุ)
2. ผู้สอนตอบข้อชักถาม ปัญหา ข้อ ปฏิบัติงานที่ได้รับ

สงสัยต่างๆ ของผู้เรียน มอบหมาย

3. ผู้สอนให้คำแนะนำ

ขั้นสรุป/การนำความรู้ไปใช้ ☑ ฟัง

1. ผู้สอนและผเรียนร่วมกันสรุป
ู้
☑ ถาม-ตอบ
สาระสำคัญ
☑ อภิปราย
2. ผู้สอนเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถาม
ข้อสงสัย ☑ อื่นๆ (ระบุ)

ปฏิบัติงานที่ได้รับ
มอบหมาย

คุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะ
กิจกรรมผู้สอน กิจกรรมผู้เรียน
ที่พึงประสงค์

3. ผู้สอนมอบหมายให้ผเรียนทำ
ู้
แบบทดสอบหลังเรียน



ู้
4. ผู้สอนมอบหมายให้ผเรียนทำใบ
กิจกรรม


ขั้นการประเมินผล ☑ ฟัง

1. ผู้สอนประเมินผู้เรียนปฏิบัติงานท ี่ ☑ ถาม-ตอบ

ได้รับมอบหมายเสร็จทันเวลาที่กำหนด
2. ผู้สอนประเมินผู้เรียนตอบคำถามและ ☑ อภิปราย

สรุปผลงานได้อย่างถูกต้อง ☑ อื่นๆ (ระบุ)
3. ผู้สอนประเมินผู้เรียนทำใบกิจกรรม ปฏิบัติงานที่ได้รับ

เสร็จทันเวลา มอบหมาย

4. ผู้สอนประเมินพฤติกรรมผู้เรียน
รายบุคคลผู้โดยการซักถาม อภิปราย

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 7

ิ
ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 12-13
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่

คำสั่ง จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องทสุดเพียงคำตอบเดียว
ี่

1. ข้อใดบอกความหมายของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ได้ถูกต้องที่สุด

ก. ระบบสัญญาณใด ๆ ที่ทำหน้าที่เตือนภัย
ข. ระบบสัญญาณโทรศัพท์ที่ทำหน้าที่แจ้งเหต ุ

ค. ระบบสัญญาณเตือนภัยที่ทำหน้าที่แจ้งเหต ุ

ง. ระบบเตือนภัยไปยังอุปกรณ์แจ้งเหต ุ
2. ข้อใดไม่ใชส่วนประกอบหลักของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้
่
ก. อาคารติดตั้งอุปกรณ ์

ข. อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ
ค. อุปกรณ์แจ้งเหต ุ

ง. แผงควบคุม
3. ข้อใดเป็นอุปกรณ์เริ่มสัญญาณทั้งหมด

ก. อุปกรณ์ตรวจจับควันและอุปกรณ์ไฟสัญญาณ

้
ข. อุปกรณ์ตรวจจบเปลวไฟและอุปกรณ์แจ้งเหตุดวยมือ
ั
ค. อุปกรณ์ตรวจจับความร้อนและไซเรน
ง. อุปกรณ์ตรวจจับควันและกระดิ่ง
ุ
4. ข้อใดเป็นอุปกรณ์แจ้งเหตทั้งหมด
ก. อุปกรณ์ตรวจจับควันและอุปกรณ์ไฟสัญญาณ

ข. อุปกรณ์ตรวจจบเปลวไฟและอุปกรณ์แจ้งเหตุดวยมือ
้
ั
ค. อุปกรณ์ไฟสัญญาณและไซเรน
ง. อุปกรณ์ตรวจจับควันและกระดิ่ง

5. ตรวจสอบการทำงาน รับสัญญาณและแจ้งสภาวะการทำงาน เป็นการทำงานของอุปกรณ์ใด
ก. อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ

ข. อุปกรณ์แจ้งเหต ุ

ค. อุปกรณ์ประกอบ
ง. แผงควบคุม

6. เป็นต้นกำเนิดสัญญาณจากการตรวจจับอัตโนมัติหรือไม่อัตโนมัติเพื่อส่งสัญญาณไปยังแผงควบคุม เป็น
การทำงานของอุปกรณ์ใด

ก. อุปกรณ์แจ้งเหต ุ

ข. อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ
ค. อุปกรณ์ประกอบ

ง. แหล่งจ่ายไฟฟ้า
ิ
้
7. รับสัญญาณจากแผงควบคุมและแสดงสัญญาณเพื่อให้ผู้อยู่อาศัยหรือผู้รับผดชอบไดทราบ เป็นการ
ทำงาน

ของอุปกรณ์ใด
ก. อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ

ข. อุปกรณ์ประกอบ
ค. อุปกรณ์แจ้งเหต ุ

ง. แผงควบคุม

่
8. ข้อใดไม่ใชข้อกำหนดของแหล่งจ่ายไฟฟ้าสำรองในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้
ก. เป็นแบตเตอรี่ชนิดเติมน้ำกลั่น

ข. แบตเตอรี่จ่ายไฟฟ้าทดแทนได้โดยอัตโนมัติ

ค. แบตเตอรี่จ่ายไฟฟ้าได้นาน 5 ชั่วโมง ในสภาวะปกต ิ
ง. แบตเตอรี่จ่ายไฟฟ้าได้นาน 15 นาที ในสภาวะแจ้งเหต ุ

9. รับสัญญาณจากแผงควบคุมเพื่อแสดงตำแหน่งการเกิดเพลิงไหม้ เป็นการทำงานของอุปกรณ์ใด
ก. อุปกรณ์แจ้งเหต ุ

ข. อุปกรณ์ตรวจจบ
ั
ค. แผงควบคุม
ง. แผงแสดงผลเพลิงไหม้

่
10. ข้อใดไม่ใชข้อกำหนดของการเดินสายตัวนำในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้
ี
ก. เปลือกหรือสีภายนอกเป็นสีเหลืองหรือสส้ม
ข. สายไม่เล็กกว่า 0.5 ตร.มม. ยกเว้น สายเคเบิลชนิดทนไฟ

ค. ชนิดของสายไฟฟ้าให้เหมาะสมกับแต่ละส่วนของอาคาร
ง. ต้องใช้สายทนไฟ ระหว่างแผงควบคุมกับอุปกรณ์แจ้งเหต ุ

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 7


ิ
ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 12-13
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่


1. ค.

2. ก.
3. ข.

4. ค.
5. ง.

6. ข.
7. ค.

8. ก.

9. ง.
10. ข.

ใบความร ู้ หน่วยที่ 7

ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 12-13
ิ
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่

ั่
จุดประสงค์ทวไป
ิ
1. เพื่อให้ทราบความหมายของระบบแจ้งเหตุเพลงไหม้
2. เพื่อให้ทราบส่วนประกอบของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้

3. เพื่อให้เข้าใจการทำงานของแผงควบคุม

4. เพื่อให้เข้าใจการทำงานของอุปกรณ์เริ่มสัญญาณพร้อมยกตัวอย่าง
5. เพื่อให้เข้าใจการทำงานของอุปกรณ์แจ้งเหตุพร้อมยกตัวอย่าง

6. เพื่อให้ทราบข้อกำหนดของแหล่งจ่ายไฟฟ้าในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ได ้
7. เพื่อให้ทราบการทำงานของแผงแสดงผลเพลิงไหม้ได ้

8. เพื่อให้ทราบข้อกำหนดของการเดินสายตวนำได ้
ั
ี่
9. เพื่อให้มีจิตสำนึกทดีเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้

จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
ุ
1. บอกความหมายของระบบแจ้งเหตเพลิงไหม้ได ้
2. บอกส่วนประกอบของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ได ้

3. อธิบายการทำงานของแผงควบคุมได ้
4. อธิบายการทำงานของอุปกรณ์เริ่มสัญญาณพร้อมยกตัวอย่างได ้

5. อธิบายการทำงานของอุปกรณ์แจ้งเหตุพร้อมยกตัวอย่างได ้
้
6. บอกข้อกำหนดของแหล่งจ่ายไฟฟ้าในระบบแจงเหตุเพลิงไหม้ได ้
7. บอกการทำงานของแผงแสดงผลเพลิงไหม้ได ้

8. บอกข้อกำหนดของการเดินสายตัวนำได ้


สมรรถนะ
1. แสดงความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้

ี่
2. นำเสนอข้อมูลทเกี่ยวข้องกับกฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้
3. ใช้งานวัสดุและอุปกรณ์สำหรับติดตั้งระบบการแจ้งเหตุเพลิงไหม้ตามกฎและมาตรฐานที่ใช้งาน
ในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้

เนื้อหา

ี่
ุ
ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ (Fire Alarm System) เป็นระบบสัญญาณเตือนภัยที่ทำหน้าทแจ้งเหตให้
้
คนที่อยู่ในอาคารทราบอย่างรวดเร็วก่อนที่ไฟจะไหม้ลุกลามและแจ้งให้มีการอพยพซึ่งสามารถทำไดโดย
อัตโนมัติ เพื่อความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน


7.1 ข้อกำหนดของมาตรฐานระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม ้


ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ อ้างอิงตามมาตรฐานระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ของสมาคมวิศวกรรมสถาน

แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชปถัมภ์ (EIT Standard 2002-49 หรือมาตรฐาน วสท. 2002-49) ดังรูป
ท 7.1 ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับขอบเขต การแบ่งโซนและติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับ อุปกรณ์ตรวจจับต่าง ๆ ข้อ
ี่
กำหนดการติดตั้งอุปกรณ์แจ้งเหต และไม่ครอบคลุมการเลือกอุปกรณ์เพื่อใช ้
ุ




















รูปท 7.1 มาตรฐานระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้
ี่


7.1.1 ขอบเขต
การออกแบบระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ตามมาตรฐานนี้ใช้สำหรับประเภทอาคาร ได้แก่ บ้านอยู่

อาศัย อาคารขนาดเล็ก อาคารสูง อาคารขนาดใหญ่ อาคารขนาดใหญ่พิเศษ และสถานประกอบการพิเศษ
อาคารที่ไม่รวมอยู่ในมาตรฐานนี้ ได้แก่อาคารที่เก็บสารไวไฟหรือสานเคมี รวมทั้งอาคารที่เก็บวัตถุระเบิด

อาคารดังกล่าวต้องใช้มาตรฐานสากลที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้โดยเฉพาะ


7.1.2 พื้นที่ที่ออกแบบเพื่อป้องกันชีวิต

1. พื้นที่ทางเดินร่วมหนีไฟหรือช่องทางเดินที่เมื่อเกิดควันไฟจากเพลิงไหม้แล้วไปขวางทางหนีไฟ
หรือทางออก เช่น ทางเดินแบบปิด เป็นต้น

2. พื้นที่ที่อาจเกิดไฟหรือควันไฟลุกลามได้อย่างรวดเร็ว เช่น ห้องเก็บของขนาดเกิน 12 ตร.ม.

ห้องเก็บสารไวไฟ ช่องเปิดระหว่างชั้น และห้องเครื่องส่งลม เป็นต้น
3. พื้นที่หรือห้องที่มีอุปกรณ์ที่ต้องใช้ในยามฉุกเฉน เช่น ห้องเครื่องสูบน้ำดับเพลิง ห้องเครื่องลิฟต ์
ิ
ห้องพัดลมอัดอากาศ ศูนย์สั่งการดับเพลิง ห้องควบคุมไฟฟ้า ห้องหม้อแปลงไฟฟ้า ห้องเครื่องควบคุมควัน

ไฟ พื้นที่หลบอัคคีภัย และช่องบันไดหนีไฟแบบปิด เป็นต้น
4. พื้นที่หลับนอน เช่น ห้องพักในโรงแรม หอพัก ห้องพักผู้ป่วยในโรงพยาบาล ห้องนอนใน

คอนโดมิเนียม หรืออาคารชด เป็นต้น
ุ
ส่วนพื้นที่ที่ออกแบบเพื่อป้องกันทรัพย์สิน เป็นพื้นที่ที่นอกเหนือจากที่ออกแบบเพื่อป้องกันชีวิต



7.1.3 ขั้นตอนการแจ้งเหต ุ
1. การแจ้งเหตุแบบขั้นตอนเดียว หมายถึง ให้อุปกรณ์แจ้งเหตุทำงานทันทเมื่ออุปกรณ์ตรวจจบ
ี
ั
เพลิงไหม้ทำงาน
2. การแจ้งเหตุแบบหลายขั้นตอน หมายถึง การแจ้งเหตุที่ต้องการตรวจสอบก่อน การแจ้งเหต ุ

แบบหลายขั้นตอน แบ่งออกเป็น 3 แบบ ดังนี้
(1) แบบแจ้งเหตุให้ทราบเฉพาะที่ศูนย์สั่งการดับเพลิงก่อน เพื่อทำการตรวจสอบเหตุการณ ์

ก่อน (Pre-Signal) จากนั้นแจ้งเหตุอัตโนมัติในเวลาที่กำหนด

(2) แบบแจ้งเหตุด้วยสัญญาณอพยพ (Evacuation Signal) เฉพาะพื้นที่ที่อุปกรณ์ตรวจจับ
ี
ส่งสัญญาณหรือพื้นที่ต้นเพลิง และบริเวณที่ใกล้เคยง รวมทั้งพื้นที่มีความเสี่ยงสูงในอาคาร หรือหนีไฟยาก
พร้อมกันนั้นส่งสัญญาณเตรียมพร้อม (Alert Signal ในพื้นที่ที่เหลือ และเปลี่ยนเป็นสัญญาณแจ้งเหตุเพลิง

ไหม้เมื่อเกินเวลาที่กำหนด
(3) ทั้งแบบ (1) และ (2) รวมกัน


7.1.4 ส่วนประกอบของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม ้

ส่วนประกอบของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ (Fire Alarm System Component) ที่สำคัญ คือ

แหล่งจ่ายไฟฟ้า แผงควบคุม อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ อุปกรณ์แจ้งเหต และอุปกรณ์ประกอบ ดังรูปท 7.2
ี่
ุ
อุปกรณ์ประกอบ
(Auxiliary Device)


อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ แผงควบคุม อุปกรณ์แจ้งเหต ุ

(Initiating Device) (Control Panel) (Signaling Device)


แผงควบคุม

(Control Panel)
รูปท 7.2 ส่วนประกอบของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้
ี่

จากรูปท 7.2 ส่วนประกอบที่สำคัญของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ ในเบื้องต้นมี 5 ส่วน ดังนี้
ี่
1. แผงควบคุม (Fire Alarm Control Panel: FCP) เป็นส่วนควบคุมและตรวจสอบการทำงาน
ของอุปกรณ์ในระบบทั้งหมด ประกอบด้วยวงจรควบคุมคอยรับสัญญาณจากอุปกรณ์เริ่มสัญญาณ วงจร

ทดสอบการทำงาน วงจรป้องกันระบบ งจรสัญญาณแจ้งการทำงานในสภาวะปกติและสภาวะขัดข้อง

ู้
ู้
ตแผงควบคุม (FCP)จะมีสัญญาณฟและเสียงแสดงสภาวะต่าง ๆ บนหน้าต เช่น
- Fire Lamp: จะติดสว่างเมื่อเกิดเพลิงไหม้
- Main Sound Buzzer: จะมีเสียงดังขณะแจ้งเหต ุ
- Zone Lamp: จะติดค้างแสดงโซนที่เกิด Alarm

- Control Switch: สำหรับการควบคุม เช่น เปิด-ปิด เสียงที่ตู้และกระดิ่ง ทดสอบการทำงานต ู้

ุ
ทดสอบแบตเตอรี่ และปรับตั้งใหม่ระบบหลังเหตการณ์เป็นปกต ิ
2. อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ (Initiating Devices) เป็นอุปกรณ์ต้นกำเนิดของสัญญาณแจ้งเหตุเพลิง

ไหม้ ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ
2.1 อุปกรณ์เริ่มสัญญาณจากบุคคล (Manual Station) ได้แก่ สถานีแจ้งสัญญาณเหต ุ

เพลิงไหม้ แบบใช้มือกด (Manual Push Station)

2.2 อุปกรณ์เริ่มสัญญาณโดยอัตโนมัติ เป็นอุปกรณ์อัตโนมัติที่มีปฏิกิริยาไวต่อสภาวะ
ตามระยะของการเกิดเพลิงไหม้ ได้แก่ อุปกรณ์ตรวจจับควัน (Smoke Detector) อุปกรณ์ตรวจจับความ

ร้อน (Heat Detector) อุปกรณ์ตรวจจับเปลวไฟ (Flame Detector) และอุปกรณ์ตรวจจับแก๊ส (Gas

Detector) เป็นต้น
ุ
3. อุปกรณ์แจ้งเหต (Signaling Alarm Devices) ด้วยเสียงและแสง หลังจากอุปกรณ์เริ่ม
สัญญาณทำงานโดยส่งสัญญาณมายังตู้ควบคุม (FCP) แล้ว FCP จะส่งสัญญาณออกมาโดยผ่านอุปกรณ ์
ได้แก่ กระดิ่ง (Bell) ไชเรน (Siren) ไฟสัญญาณ (Strobe Light) เป็นต้น เพื่อให้ผู้อยู่อาศัย ผู้รับผดชอบ
ิ
ั
หรือเจ้าหน้าที่ดบเพลิงได้ทราบว่ามีเหตุเพลิงไหม้เกิดขึ้น
4. แหล่งจ่ายไฟฟ้า (Power Supply) เป็นอุปกรณ์แปลงกำลังไฟฟ้าของแหล่งจ่ายไฟมาเป็น
กำลังไฟฟ้ากระแสตรงที่ใช้ปฏิบัติงานของระบบและจะต้องมีระบบไฟฟ้าสำรอง เพื่อให้ระบบทำงานได้ใน

ขณะที่ไฟปกติดับ
5. อุปกรณ์ประกอบ (Auxiliary Devices) เป็นอุปกรณ์ที่ทำงานเชื่อมโยงกับระบบอื่นที่เกี่ยวข้อง

กับการควบคุมป้องกันและดับเพลิงโดยจะถ่ายทอดสัญญาณระหว่างระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้กับระบบอื่น

เช่น ส่งสัญญาณกระตุ้นการทำงานของระบบบังคับลิฟต์ลงชั้นลาง การปิดพัดลมในระบบปรับ การควบคุม
่
ิ
เปิดประตูทางออก เปดประตูหนีไฟ ปิดประตูกันควันไฟ ควบคุมระบบกระจายเสียงและการประกาศแจ้ง
ข่าว เปิดระบบดบเพลิง เป็นต้น และรับสัญญาณจากระบบอื่นมากระตุ้นการทำงานของระบบสัญญาณ
ั
ิ
แจงเหตุเพลิงไหม้ เช่นจากระบบปั๊มพ่นน้ำดับเพลง ระบบดับเพลิงด้วยสารเคมีชนิดอัตโนมัติ เป็นต้น
้
แสดงตัวอย่างระบบแจ้งเหตเพลิงไหม้ดังรูปท 7.3
ุ
ี่

ี่
รูปท 7.3 ส่วนประกอบของระบบแจ้งเหตเพลิงไหม้
ุ
7.1.5 หลักเกณฑ์ทั่วไปในการแบ่งโซน

ี่
การแบ่งโซนต้องคำถึงถึงความสะดวกในการค้นหาจุดทเป็นต้นเพลิง ซึ่งต้องทำได้อย่างรวดเร็ว
การแบ่งโซนจึงควรอยู่ในโซนเดียวกัน ชั้นเดียวกัน บริเวณหรือฟื้นที่เดียวกันและอยู่ในเส้นทางที่เดินถึงกัน

ได้อย่างสะดวก

7.2 แผงควบคุมระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม ้

มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง: วสท. 2002-49, EN 54-2
ุ
ข้อมูลทั่วไป: แผงควบคุมระบบแจ้งเหตเพลิงไหม้ (Fire Alarm Control Panel: FCP) ดังรูปท ี่
ุ
7.4 เป็นอุปกรณ์ที่ทำหน้าที่รับแจ้งเหต การเกิดเพลิงไหม้จากอุปกรณ์ตรวจจับและอุปกรณ์แจ้งเหต แสดง
ุ
การเกิดเพลิงไหม้ให้ผู้รับผดชอบ หรือผู้อยู่อาศัยในอาคารได้ทราบและทำงานร่วมกับระบบอื่น เช่น ระบบ
ิ
ดับเพลิง ระบบลิฟต์และระบบเปิด-ปิดประตูอัตโนมัติ เป็นต้น















ุ
รูปท 7.4 ตัวอย่างแผงควบคุมระบบแจ้งเหตเพลิงไหม้
ี่
แผงควบคุมระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ แบ่งตามลักษณะการใช้งานออกเป็น 3 ชนิด คือ

1. ชนิดทั่วไป (Conventional) เป็นชนิดที่ใช้กับวงจรโซนตรวจจับแบบ 2 สาย และแบบ 4 สาย
์
โดยใช้อุปกรณเริ่มสัญญาณและอุปกรณ์แจ้งเหตุแบบทั่วไป การส่งสัญญาณอาจไม่ละเอียดพอที่จะบอก
ตำแหน่งอย่างชัดเจน เหมาะกับอาคารที่มีขนาดไม่ใหญ่หรือไม่สูงเกินไป มีจำนวนโซนไม่มาก แสดง

ี่
ตัวอย่าง ไรเซอร์ไดอะแกรมของแผงควบคุมระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ชนิดทั่วไป ดังรูปท 7.5


















รูปท 7.5 ตัวอย่างไรเซอร์ไดอะแกรมของแผงควบคุมระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ชนิดทั่วไป
ี่

2. ชนิดระบุตำแหน่งได (Addressable) หรือเรียกว่า แบบมัลติเพล็กซ์ (Multiplex)
้
ประกอบด้วย
็
แผงวงจรสำเร็จควบคุมด้วยไมโครโปรเซสเซอร์ เปนระบบที่ลดความยุ่งยากในการเดินสายไฟได้มาก ยัง
แบ่งย่อยได้เป็นแบบระบุตำแหน่งได้เต็มรูปแบบและแบบกึ่งระบุตำแหน่งได ้

3. ชนิดเครือข่าย (Network) เป็นชนิดททำงานด้วยไมโครโปรเซสเซอร์ ตั้งแต 2 ชุดขึ้นไป
่
ี่
ต่อเชื่อมกันทำงานได้เสมือนแผงควบคุมเดียว เหมาะสำหรับใช้ในศูนย์การค้า อาคารสำนักงาน
สถานศึกษา อาคารชุดและอาคารหลายหลัง เป็นต้น


7.3 อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ

อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ (Initiating Device) หรืออุปกรณ์ตรวจจับ เป็นอุปกรณ์ที่ทำหน้าที่แจ้งให้
ุ
แผงควบคุมระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ ทราบการเกิดเหต เพื่อระบบจะทำงานแจ้งเหตต่อไป อุปกรณ์เริ่ม
ุ
์
สัญญาณมี 2 ชนิด คือ อุปกรณเริ่มสัญญาณด้วยมือ (Manual Station) และอุปกรณ์เริ่มสัญญาณ
อัตโนมัติ (Automatic Detector)


7.3.1 อุปกรณ์เริ่มสัญญาณด้วยมือ (Manual Station)

มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง: วสท. 2002-49, EN 54-11

ิ
ข้อมูลทั่วไป: อุปกรณ์เริ่มสัญญาณด้วยมือ หรือในบางผู้ผลตอาจเรียกว่า อุปกรณ์แจ้งเหต ุ
์
ี่
ด้วยมือ ดังรูปท 7.6 ใช้สัญลักษณ เป็นอุปกรณ์เริ่มสัญญาณที่ทำงานโดยอาศัยการกระตุ้นจากบุคคลโดย
ิ
การกดปุ่มหรือดึงคันบังคับสัญญาณที่ตดตั้ง จะติดตั้งในตำแหน่งที่เห็นได้ชัดเจน ครอบคลุมพื้นที่เข้าออก
อาคารบริเวณที่เข้าถึงสะดวก และการทำงานของอุปกรณ์นี้ต้องไม่ทำให้อุปกรณ์แสดงผลของอุปกรณ ์

ตรวจจับอื่นที่มีอยู่เช่นเดียวกันนั้นต้องดับหรือหยุดทำงาน และอุปกรณ์นี้แต่ละตัวต้องมีหมายเลขของโชน

ตรวจจับที่ต่อใช้งานอยู่เพื่อทราบว่าต่อใช้งานกับโซนใด










รูปท 7.6 ตัวอย่างอุปกรณ์เริ่มสัญญาณด้วยมือ
ี่

7.3.2 อุปกรณ์เริ่มสัญญาณอัตโนมัต (Automatic Detector)
ิ
ี่
อุปกรณ์เริ่มสัญญาณอัตโนมัติเป็นอุปกรณ์ทตรวจสอบการเกิดเพลิงไหม้และแจ้งสัญญาณ
ไปยังแผงควบคุมระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้โดยอัตโนมัต ิ

1. อุปกรณ์ตรวจจับควัน (Smoke Detector)

มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง: วสท. 2002-49, EN 54-12
ข้อมูลทั่วไป: อุปกรณตรวจจับควัน ดังรูปท 7.7 เป็นอุปกรณ์ที่ทำหน้าที่ตรวจจับอนุภาค
์
ี่
ของควันอัตโนมัติ สามารถตรวจจับการเกิดเพลิงไหม้ได้ในระยะเริ่มต้น ใช้ในบริเวณที่ต้องการป้องกันภัย

้
ต่อชีวิต เช่น ห้องนอน ระบบท่อ ทางเดินหน้าห้องพัก เป็นต้น แบ่งตามการตรวจจับควันได 2 ชนิด คือ
้
่
ชนิดไอโอไนเซชัน (Ionization Type) ทำงานเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงคากระแสเมื่ออนุภาคควันเขาไป และ
ชนิดโฟโตอิเล็กตริก (Photoelectric Type) ทำงานเมื่อมีการบังหรือหักเหแสงเนื่องจากอนุภาคควันเข้าไป
ถูกลำแสง














ก) อุปกรณ์ตรวจจับควันชนิดไอโอไนเซซัน










ข) อุปกรณ์ตรวจจับควันชนิดโฟโตอิเล็กตริก

ี่
รูปท 7.7 ตัวอย่างอุปกรณ์ตรวจจับควัน

2. อุปกรณ์ตรวจจับความร้อน (Heat Detector)

ี่
มาตรฐานทเกี่ยวข้อง: วสท. 2002-49, EN 54-5
ี่
ข้อมูลทั่วไป: อุปกรณตรวจจับความร้อน ดังรูปท 7.8 ใช้ออกแบบติดตั้งเพื่อป้องกัน
์
ทรัพย์สินไม่ถือว่าเป็นอุปกรณ์ตรวจจับเพื่อป้องกันชีวิต สามารถใช้ป้องกันเพิ่มเติมนอกเหนือจากอุปกรณ ์
ตรวจจับควันได้แต่ไม่ ให้ใช้แทนอุปกรณ์ตรวจจับควัน อุปกรณ์ตรวจจับความร้อนแบ่งตามลักษณะการ

ตรวจจบได 2 ชนิด คือ ชนิดอุณหภูมิคงท (Fixed Temperature) และชนิดอัตราเพิ่มของอุณหภูมิ (Rate
ี่
้
ั

of rise or Temperature Compensation) โดยที่อุปกรณ์ตรวจจับบางตัวสามารถทำงานได้ทั้ง 2 ชนิด

้
นอก จากนี้ยังมีชนิดเส้นที่เหมาะสำหรับใชป้องกันสายไฟฟ้าในรางเดินสาย








ก) ชนิดอุณหภูมิคงท ข) ชนิดอัตราเพิ่มของอุณหภูมิ
ี่






















โครงสร้างของชนิดเส้น ตัวอย่างของชนิดเส้น ตัวอย่างการนำไปใช้งาน

ค) โครงสร้างและการนำไปใช้งานของอุปกรณ์ตรวจจับความร้อนชนิดเส้น

ี่
รูปท 7.8 ตัวอย่างอุปกรณ์ตรวจจับความร้อน

3. อุปกรณ์ตรวจจับเปลวเพลิง (Flame Detector)
ี่
มาตรฐานทเกี่ยวข้อง: วสท. 2002-49, EN 54-10
ข้อมูลทั่วไป: อุปกรณตรวจจับเปลวเพลิง ดังรูปท 7.9 เหมาะสำหรับตรวจจับเพลิงไหม้ท ี่
์
ี่
เกิดจากเชื้อเพลิงเหลว แบ่งตามหลักการทำงานออกเป็น ตรวจจับรังสีอินฟาเรด (Infrared: I R) ตรวจจับ
รังสีอุลตราไวโอเลต (UItraviolet: UV) หรือตรวจจับทั้งรังสีอินฟาเรดและรังสีอุลตราไวโอเลต (IR/UV)










ก) ชนิดตรวจจับรังสีอินฟาเรด ข) ชนิดตรวจจับรังสีอุลตราไวโอเลต

ค) ชนิดตรวจจับทั้งรังสีอุลตราไวโอเลตและรังสีอินฟาเรด

ี่
รูปท 7.9 ตัวอย่างอุปกรณ์ตรวจจับเปลวเพลิง

7.4 อุปกรณ์แจ้งเหต ุ

เมื่อเกิดเหตเพลิงไหม้และอุปกรณ์เริ่มสัญญาณทำงานโดยส่งสัญญาณมายังตู้ควบคุม (FCP) แล้ว
ุ
ุ
FCP จะส่งสัญญาณออกมาโดยผ่านอุปกรณ์แจ้งเหต (Signaling Alarm Devices) เพื่อให้ผู้อยู่อาศัยใน
้
ั
อาคารผู้รับผิดชอบ หรือเจาหน้าที่ดบเพลิงได้ทราบว่ามีเหตุเพลิงไหม้เกิดขึ้น จะได้มีเวลาพอสำหรับการ
อพยพหนีไฟอุปกรณ์แจ้งเหตุเพลิงไหม้แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ อุปกรณ์แจ้งเหตด้วยเสียงและอุปกรณ์แจ้ง
ุ
ุ
เหตด้วยแสง

7.4.1 อุปกรณ์แจ้งเหตุด้วยเสียง

มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง: วสท. 2002-49, EN 54-3
ี่
ข้อมูลทั่วไป: อุปกรณ์แจ้งเหตุด้วยเสียง ดังรูปท 7.10 เป็นอุปกรณ์แจ้งเหตที่ใชทั่วไป
้
ุ
จะต้องมีเสียงดังเพียงพอและแตกต่างจากสัญญาณเสียงปกติทั่วไปของสถานที่นั้น 1 และมีความดังกว่า
เสียงรบกวน 170 เฉลี่ยไม่น้อยกว่า 10 เดซิเบล เป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่า 60 วินาท ระดับความดงของ
ี
ั
เสียงที่จุดใด ๆ ต้องไม่น้อยกว่า 65 เดซิเบล และไม่เกิน 105 เดซิเบล การติดตั้งจึงต้องกระจายให้อยู่ใน
ตำแหน่งที่เหมาะสมทั่วพื้นท ี่










ก) กระดิ่ง (Bell) ข) ไซเรน (Siren)

ค) ลำโพง (Speaker)

ี่
รูปท 7.10 ตัวอย่างอุปกรณ์แจ้งเหตุด้วยเสียง

7.4.2 อุปกรณ์แจ้งเหตุด้วยแสง
มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง: วสท. 2002-49, EN 54-23

ข้อมูลทั่วไป: อุปกรณ์แจ้งเหตุด้วยแสง ดังรูปท 7.11 เป็นอุปกรณ์แจ้งเหตด้วยแสงกระพริบ
ี่
ุ
ที่มีความสว่างเพียงพอ สถานที่ที่จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์นี้คือบริเวณที่มีเสียงรบกวนดังมากเกินกว่า 95 เดซิ
เบล (ซึ่งอาจใช้ร่วมกับอุปกรณ์แจ้งเหตุด้วยเสียง) และบริเวณที่ใช้เสียงอาจทำให้เกิดปัญหา เช่น ห้องผู้ป่วย

ี
ในสถานพยาบาล อุปกรณ์แจ้งเหตุด้วยแสงจะใช้แสงสีขาวกระพริบด้วยอัตรา 1-2 ครั้งต่อวินาท การติดตั้ง
อยู่ในตำแหน่งที่มองเห็นได้ง่าย ครอบคลุมทั่วพื้นที่และระยะห่างของอุปกรณ์ไม่เกิน 30 เมตร














้
ก) อุปกรณ์แจ้งเหตุด้วยแสงไฟกระพริบ (Strobe Light) ข) อุปกรณ์แจ้งเหตุดวยแสงและเสียง (Strobe Horn)
ี่
รูปท 7.1 1 ตัวอย่างอุปกรณ์แจ้งเหตุด้วยแสง

7.5 แหล่งจ่ายไฟฟ้า

มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง: วสท. 2002-49, EN 54-4

ข้อมูลทั่วไป: แหล่งจ่ายไฟ (Power Supply) เป็นแหล่งจ่ายไฟฟ้าสำหรับแผงควบคุมระบบ
แจ้งเหตุเพลิงไหม้ ต้องมีขนาดเพียงพอสำหรับการติดตั้งอุปกรณ์ต่าง ๆ ภายในแผง และมีกำหนดดังนี้

7.5.1 แหล่งจ่ายไฟฟ้าหลัก (Power Supply, Primary)

1. แหล่งจ่ายไฟฟ้าจากการไฟฟ้าฯ (220 V ) หรือ
AC
่
2. แหล่งจ่ายไฟฟ้าที่จายกระแสไฟฟ้าได้เทียบเท่าข้อ 1

7.5.2 แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำรอง (Power Supply, Secondary) ต้องมีคุณสมบัต ดังนี้
ิ
1. สามารถจ่ายไฟฟ้าทดแทนได้โดยอัตโนมัติ เมื่อแหล่งจ่ายไฟฟ้าหลักเกิดขัดข้อง

ี่
้
2. ต้องเป็นแบตเตอรี่ ชนิดที่สามารถประจุได ดังรูปท 7.12
้
3. แบตเตอรี่ที่ใชต้องเป็นชนิดที่ไม่ต้องบำรุงรักษา (Maintenance Free)









รูปท 7.12 ตัวอย่างแบตเตอรี่ (แหล่งจ่ายไฟฟ้าสำรอง)
ี่


7.5.3 พิกัดของแหล่งจ่ายไฟฟ้า
พิกัดของแหล่งจ่ายไฟฟ้าต้องมีขนาดไม่น้อยกว่าผลรวมของโหลดสูงสุดในข้อ 1 และ 2

ต่อไปนี้
1. ผลรวมโหลดทั้งหมดของแผงควบคุมระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้รวมถึงบริภัณฑ์ทั้งหมดที่ใช ้

ไฟจากแหล่งจ่ายไฟฟ้าของแผงควบคุมระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ขณะแจ้งเหต ุ

2. กระแสสูงสุดของเครื่องประจุแบตเตอรี่
ุ
หมายเหต เครื่องประจุแบตเตอรี่ต้องสามารถประจุแบตเตอรี่ภายใน 24 ชั่วโมง เริ่มจาก
ิ
แบตเตอรี่ไฟหมด ให้แบตเตอรี่สามารถใช้งานได้นาน 5 ชั่วโมง ในสภาวะปกต อีก15 นาท ี
ในสภาวะแจ้งเหต ุ


7.5.4 พิกัดของแบตเตอร ี่
การกำหนดพิกัดของแบตเตอรี่มีรายละเอียด ดังนี้

1. เมื่อแหล่งจ่ายไฟฟ้าดับ แบตเตอรี่ต้องมีพิกัดที่จะสามารถจ่ายไฟให้ระบบในสภาวะปกต ิ

ได้ไม่น้อยกว่า 24 ชั่วโมง หลังจากนี้แล้วจะต้องสามารถจ่ายไฟให้กับระบบในสภาวะแจ้งเหตุได้ไม่น้อยกว่า
15 นาท ี

2. ในการคำนวณพิกัดของแบตเตอรี่ แบตตอรี่ใหม่ต้องพิกัดไม่ต่ำกว่า 125% ของค่าท ี่
คำนวณได้ตามข้อกำหนด โดยใช้ฐานพิกัดสูญเสีย 209 ของฟิกัดแบตเตอรี่ตลอดอายุการใช้งาน

7.6 แผงแสดงผลเพลิงไหม ้

มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง: วสท. 2002-49
ี่
ข้อมูลทั่วไป: แผงแสดงผลเพลิงไหม้ (Annunciator) ดังรูปท 7.13 เป็นแผงแสดงตำแหน่งการเกิด
เพลิงไหม้ ซึ่งการติดตั้งต้องเห็นได้อย่างชัดเจนและอยู่ในพื้นที่ทางเข้าหลักของอาคารหรืออยู่ในห้องควบคุม

ี่
หรือศูนย์สั่งการดับเพลิง ทสามารถเข้าบำรุงรักษาได้สะดวก ถ้าแผงแสดงผลเพลิงไหมัติดตั้งในพื้นที่ห่าง
ี่
ออกไป ต้องมีแผนผังแสดงตำแหน่งที่ตั้งของแผงททางเข้าหลักของอาคารในตำแหน่งที่เห็นได้ชัดเจนการ
แสดงผลสามารถแบ่งได้หลายแบบ เช่น แบบแสดงโซนเกิดเหตุด้วยหลอดไฟ แบบข้อความ แบบแผนผัง
อาคาร และแบบไมโครคอมพิวเตอร์ เป็นต้น












รูปท 7.13 ตัวอย่างแผงแสดงผลเพลิงไหม้
ี่

7.7 การเดินสายตัวนำ

การเดินสายของระบบตรวจจับเพลิงไหม้และระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้รวมทั้งวงจรไฟฟ้าแรงต่ำ
อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับระบบนี้ต้องเดินสายแยกต่างหากจากวงจรไฟฟ้าของระบบอื่น การเดินสายต้องเป็นไป

ตามมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทยและตามคำแนะนำของผู้ผลิต


7.7.1 สายไฟฟ้า

1. ขนาด สายไฟฟ้าต้องมีขนาดเพียงพอที่จะรับกระแสที่ไหลในวงจรได แต่ต้องมีขนาดไม่
้
เล็กกว่า 1.5 ตร.มม. ยกเว้น สายเคเบิลชนิดทนไฟ

2. ค่าแรงตันตกหรือความต้านทานวงจร (Loop Resistance) ต้องไม่เกินค่าที่ผู้ผลิตระบบ

แจ้งเหตุเพลิงไหม้กำหนดหรือแนะนำ
3. สายไฟฟ้าชนิดอื่น แม้จะมีข้อกำหนดของสายไฟฟ้าตามข้างบน อนุญาตให้ใช้วิธีเดินสาย

คมนาคมได เช่น ใชสายใยแก้ว (Optical Fiber) เพื่อให้การติดตั้งมีความสามารถเทียบเท่าที่กำหนดไว้ใน
้
้
ิ
ี่
มาตรฐานนี้ และเพื่อให้วงจรเหล่านั้นป้องกันเพลงไหม้อาคารได้ตามหน้าทที่กำหนด
4. สถานที่ดังต่อไปนี้ ต้องใชสายทนไฟ (ต้องมีพิกัดทนไฟได้ไม่น้อยกว่า 750 องศาเซลเซียส
้
เป็นเวลานาน 2 ชั่วโมง)

(1) สายในช่องเปิดแนวดิ่ง (Shaft)
(2) สายระหว่างแผงควบคุมกับอุปกรณ์แจ้งเหต ุ

์
(3) สายระหว่างแผงควบคุมกับระบบดับเพลิงด้วยสารดับเพลิงพิเศษ ระบบลิฟต ระบบ
ู
พัดลมอัดอากาศ ระบบดับเพลิง ระบบควบคุมควันไฟ ระบบปิดประต แผงกั้นไฟ และระบบปลดล็อก
ประต ู

ี่
(5) ชนิดของสายไฟฟ้า ต้องเลือกใช้ให้เหมาะสมกับการใช้งานของแต่ละส่วนในอาคารทใช ้
อาจเป็นชนิดใดชนิดหนึ่ง หรือหลายชนิด ดังนี้
(1) สายทองแดงหุ้มฉนวนพีวีชี ตาม มอก. 11-2553

(2) สายทนไฟตามมาตรฐาน IEC 331 ดังรูปท 7.14
ี่





รูปท 7.14 ตัวอย่างสายทนไฟตามมาตรฐาน IEC 331
ี่

(3) สายทนไฟตามมาตรฐาน BS 6387 ดังรูปท 7.15
ี่






รูปท 7.15 ตัวอย่างสายทนไฟตามมาตรฐาน BS 6387
ี่

(4) สายทนไฟตามมาตรฐาน AS 3013

(5) สายทองแดงหุ้มฉนวนเอ็กซ์แอลพีอี (XLPE) หรือฉนวนต้านเปลวไฟอื่น ๆ

ี่
(6) สายใยแก้ว (Optical Fiber) ดังรูปท 7.16


















ี่
รูปท 7.16 ตัวอย่างสายใยแก้ว

์
(7) สายโทรศัพท ให้ใช้กรณีระหว่างแผงควบคุมกับแผงแสดงผลเพลิงไหม้เท่านั้น
ระหว่างอุปกรณ์ตรวจจับเพลิงไหม้กับอุปกรณ์แสดงผลระยะไกล และในระบบโทรศัพท์ฉุกเฉิน
(8) สายชีลด ดังรูปท 7.17
ี่
์













ี่
์
รูปท 7.17 ตัวอย่างสายชีลด (Shield)
7.7.2 สีของสายไฟฟ้าและการทำเครื่องหมายช่องเดินสาย
1. สีของสายไฟฟ้า เปลือกหรือสีภายนอกของสายต้องมีสีเหลืองหรือสีส้ม หรือทำ

เครื่องหมายด้วยสีทถาวร แถบเครื่องหมายกว้างไม่น้อยกว่า 25 มิลลิเมตร เครื่องหมายต้องทำที่ปลายสาย
ี่
ี
และทุกๆ ระยะห่างกันไม่เกิน 2.00 เมตร ฉนวนของสายไฟฟ้าแต่ละเส้นต้องมีส หรือทำเครื่องหมายถาวร
ติดที่ปลายสายให้แยกความแตกต่างของสายแตละเส้นได้อย่างชัดเจน
่
2. การทำเครื่องหมายช่องเดินสาย ต้องทำเครื่องหมายด้วยสีเหลืองหรือสีส้มด้วยสีที่ถาวร
แถบเครื่องหมายกว้างไม่น้อยกว่า 25 มิลลิเมตร เครื่องหมายต้องทำที่ปลายสายและทุก ๆ ระยะห่างกันไม่

เกิน 4.00 เมตร ตลอดความยาวของช่องเดินสาย


7.7.3 การต่อสาย

การต่อสายไม่ว่าจะเป็นการต่อระหว่างสายไฟฟ้าด้วยกัน หรือต่อระหว่างสายไฟฟ้ากับ
บริภัณฑ์ไฟฟ้า ต้องสอดคล้องกับข้อกำหนด ดังนี้

์
้
1. การเดินสายอุปกรณเริ่มสัญญาณทั้งหมดต้องมีการตรวจคุม การเดินเขาและออกจาก
อุปกรณ์เมื่อต่อเข้ากับขั้วต่อสายเดียวกัน ต้องมีการแยกหัวต่อสายหรือตัวต่อสาย
2. ในการต่อสายต้องมีวิธีการต่อสายและเลือกใช้อุปกรณ์ต่อสายให้เหมาะสมกับสภาพการ

ใช้งานต่อสายได้เฉพาะในกล่องต่อสาย และกล่องต่อสายต้องมีเครื่องหมายโดยทาสีด้วยสีเหลืองหรือสีส้ม

ุ
หรือแสดงด้วยอักษรข้อความว่า "แจ้งเหตเพลิงไหม้" ในตำแหน่งที่เห็นได้ชัด ตัวอักษรขนาดความสูงไม่น้อย
กว่า 10 มิลลเมตร
ิ
3. อุปกรณ์ต่อสายที่ใช้กับสายทนไฟ ต้องเป็นชนิดที่ออกแบบให้ใช้ได้กับสายทนไฟชนิด

นั้น ๆ

7.8 สรุปสาระสำคัญ

1. ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ (Fire Alarm System) อ้างอิงตามมาตรฐานระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้
ของสมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (ET Standard 2002-49) มาตรฐานนี้

ใช้สำหรับประเภทอาคาร ได้แก่ บ้านอยู่อาศัย อาคารขนาดเล็ก อาคารสูง อาคารขนาดใหญ่ อาคารขนาด

ใหญ่พิเศษ และสถานประกอบการพิเศษ มีขั้นตอนการแจ้งเหตุแบบขั้นตอนเดียวและหลายขั้นตอน
ั
2. ส่วนประกอบของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ที่สำคญ คือ แผงควบคุม แหล่งจ่ายไฟฟ้า อุปกรณ ์
เริ่มสัญญาณ อุปกรณ์แจ้งเหต และอุปกรณประกอบ
์
ุ
3. แผงควบคุม (Fire Alarm Control Panel: FCP) เป็นส่วนควบคุมและตรวจสอบการทำงาน
ของอุปกรณ์ในระบบทั้งหมด ประกอบด้วยวงจรควบคุมคอยรับสัญญาณจากอุปกรณ์เริ่มสัญญาณ วงจร

ทดสอบการทำงาน วงจรป้องกันระบบ วงจรสัญญาณแจ้งการทำงานในสภาวะปกติและสภาวะขัดข้อง
4. อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ (Initiating Devices) เป็นอุปกรณ์ต้นกำเนิดของสัญญาณแจ้งเหตุเพลิง

ไหม้แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ อุปกรณ์เริ่มสัญญาณจากบุคคลและอุปกรณ์เริ่มสัญญาณโดยอัตโนมัติ
5. อุปกรณ์แจ้งเหต (Signalling Alarm Devices) หลังจากอุปกรณเริ่มสัญญาณทำงานโดยส่ง
ุ
์
ุ
ั
สัญญาณมายังตู้ควบคม (FCP) แล้ว FCP จะส่งสญญาณออกมาโดยผ่านอุปกรณ์กำเนิดเสียงและแสง
6. แหล่งจ่ายไฟฟ้า (Power Supply) เป็นอุปกรณ์แปลงกำลังไฟฟ้าของแหล่งจ่ายไฟมาเป็น
กำลังไฟฟ้ากระแสตรงที่ใช้ปฏิบัติงานของระบบและจะต้องมีระบบไฟฟ้าสำรอง เพื่อให้ระบบทำงานได้ใน

ขณะที่ไฟปกติดับ

7. อุปกรณ์ประกอบ (Auxiliary Devices) เป็นอุปกรณ์ที่ทำงานเชื่อมโยงกับระบบอื่นที่เกี่ยวข้อง
กับการควบคุมป้องกันและดับเพลิงโดยจะถ่ายทอดสัญญาณระหว่างระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้กับระบบอื่น


คำศัพท์ประจำหน่วย

Annunciator แผงแสดงผลเพลิงไหม้

Bell กระดิ่ง
Fire Alarm Control Panel: FCP แผงควบคุม (เอฟซีพี)

Flame Detector) อุปกรณ์ตรวจจับเปลวไฟ
Heat Detector อุปกรณ์ตรวจจับความร้อน

Initiating Devices อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ

Manual Station อุปกรณ์เริ่มสัญญาณจากบุคคล
Power Supply แหล่งจ่ายไฟฟ้า

Smoke Detector อุปกรณ์ตรวจจับควัน
Signaling Alarm Devices อุปกรณ์แจ้งเหต ุ

แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 7

ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 12-13
ี่
ิ
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ จำนวน 4 ชั่วโมง

ี่
คำสั่ง จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องทสุดเพียงคำตอบเดียว

1. ข้อใดบอกความหมายของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ได้ถูกต้องที่สุด

ก. ระบบเตือนภัยไปยังอุปกรณ์แจ้งเหต ุ
ข. ระบบสัญญาณเตือนภัยที่ทำหน้าที่แจ้งเหต ุ

ค. ระบบสัญญาณโทรศัพท์ที่ทำหน้าที่แจ้งเหต ุ

ง. ระบบสัญญาณใด ๆ ที่ทำหน้าที่เตือนภัย
่
2. ข้อใดไม่ใชส่วนประกอบหลักของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้
ก. แผงควบคุม

ข. อุปกรณ์แจ้งเหต ุ
ค. อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ

ง. อาคารติดตั้งอุปกรณ ์
3. ข้อใดเป็นอุปกรณ์เริ่มสัญญาณทั้งหมด

ก. อุปกรณ์ตรวจจับควันและกระดิ่ง

ข. อุปกรณ์ตรวจจบความร้อนและไซเรน
ั
ค. อุปกรณ์ตรวจจับเปลวไฟและอุปกรณ์แจ้งเหตุดวยมือ
้
ง. อุปกรณ์ตรวจจับควันและอุปกรณ์ไฟสัญญาณ
4. ข้อใดเป็นอุปกรณ์แจ้งเหตทั้งหมด
ุ
ก. อุปกรณ์ตรวจจับควันและกระดิ่ง

ข. อุปกรณ์ไฟสัญญาณและไซเรน
้
ค. อุปกรณ์ตรวจจับเปลวไฟและอุปกรณ์แจ้งเหตุดวยมือ
ง. อุปกรณ์ตรวจจับควันและอุปกรณ์ไฟสัญญาณ

5. ตรวจสอบการทำงาน รับสัญญาณและแจ้งสภาวะการทำงาน เป็นการทำงานของอุปกรณ์ใด
ก. แผงควบคุม

ข. อุปกรณ์ประกอบ

ค. อุปกรณ์แจ้งเหต ุ
ง. อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ

6. เป็นต้นกำเนิดสัญญาณจากการตรวจจับอัตโนมัติหรือไม่อัตโนมัติเพื่อส่งสัญญาณไปยังแผงควบคุม เป็น
การทำงานของอุปกรณ์ใด

ก. แหล่งจ่ายไฟฟ้า

ข. อุปกรณ์ประกอบ
ค. อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ

ง. อุปกรณ์แจ้งเหต ุ
้
ิ
7. รับสัญญาณจากแผงควบคุมและแสดงสัญญาณเพื่อให้ผู้อยู่อาศัยหรือผู้รับผดชอบไดทราบ เป็นการ
ทำงานของอุปกรณ์ใด

ก. แผงควบคุม
ข. อุปกรณ์แจ้งเหต ุ

ค. อุปกรณ์ประกอบ
ง. อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ

่
8. ข้อใดไม่ใชข้อกำหนดของแหล่งจ่ายไฟฟ้าสำรองในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้
ก. แบตเตอรี่จายไฟฟ้าได้นาน 15 นาที ในสภาวะแจ้งเหต ุ
่
ข. แบตเตอรี่จ่ายไฟฟ้าได้นาน 5 ชั่วโมง ในสภาวะปกต ิ

ค. แบตเตอรี่จ่ายไฟฟ้าทดแทนได้โดยอัตโนมัติ

ง. เป็นแบตเตอรี่ชนิดเติมน้ำกลั่น
9. รับสัญญาณจากแผงควบคุมเพื่อแสดงตำแหน่งการเกิดเพลิงไหม้ เป็นการทำงานของอุปกรณ์ใด

ก. แผงแสดงผลเพลิงไหม้
ข. แผงควบคุม

ค. อุปกรณ์ตรวจจับ

ง. อุปกรณ์แจ้งเหต ุ
่
10. ข้อใดไม่ใชข้อกำหนดของการเดินสายตัวนำในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้
ก. ต้องใช้สายทนไฟ ระหว่างแผงควบคุมกับอุปกรณ์แจ้งเหต ุ
่
ข. ชนิดของสายไฟฟ้าให้เหมาะสมกับแตละส่วนของอาคาร
ค. สายไม่เล็กกว่า 0.5 ตร.มม. ยกเว้น สายเคเบิลชนิดทนไฟ

ง. เปลือกหรือสีภายนอกเป็นสีเหลืองหรือสีส้ม

เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 7

ี่
ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 12-13
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่

1. ข.

2. ง.

3. ค.
4. ข.

5. ก.
6. ค.

7. ข.
8. ง.

9. ก.

10. ข.

ใบกิจกรรม หน่วยที่ 7

ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 12-13
ิ
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ จำนวน 4 ชั่วโมง

คำสั่ง จงตอบคำถามให้ถูกต้องและสมบูรณ ์


1. ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ หมายถึงอะไร

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................


2. ส่วนประกอบของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ มีอะไรบ้าง

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................


3. แผงควบคุมระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ แบ่งตามลักษณะการใช้งานออกเป็นกี่ชนิด อะไรบ้าง

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................


4. จงบอกชื่อ สัญลักษณ์หรืออักษรย่อ และการทำงานของอุปกรณ์ต่อไปนี้


รูปประกอบ ชื่อเรียก สัญลักษณ์/อักษรย่อ การทำงาน/ข้อกำหนด

4.1
……………………………. ……………………………. ……………………………………….

……………………………. ……………………………. ……………………….……………….

……………………………. ……………………………. …………….………………………….
……………………………. ……………………………. ……………..………….…………….

……………………………. ……………………………. …………………….………………….

รูปประกอบ ชื่อเรียก สัญลักษณ์/อักษรย่อ การทำงาน/ข้อกำหนด
4.2
……………………………. ……………………………. ……………………………………….

……………………………. ……………………………. ……………………….……………….

……………………………. ……………………………. …………….………………………….
……………………………. ……………………………. ……………..………….…………….

……………………………. ……………………………. …………………….………………….

4.3
……………………………. ……………………………. ……………………………………….
……………………………. ……………………………. ……………………….……………….

……………………………. ……………………………. …………….………………………….

……………………………. ……………………………. ……………..………….…………….
……………………………. ……………………………. …………………….………………….

4.4
……………………………. ……………………………. ……………………………………….

……………………………. ……………………………. ……………………….……………….
……………………………. ……………………………. …………….………………………….

……………………………. ……………………………. ……………..………….…………….

……………………………. ……………………………. …………………….………………….
4.5
……………………………. ……………………………. ……………………………………….

……………………………. ……………………………. ……………………….……………….
……………………………. ……………………………. …………….………………………….

……………………………. ……………………………. ……………..………….…………….

……………………………. ……………………………. …………………….………………….

4.6
……………………………. ……………………………. ……………………………………….
……………………………. ……………………………. ……………………….……………….

……………………………. ……………………………. …………….………………………….

……………………………. ……………………………. ……………..………….…………….

……………………………. ……………………………. …………………….………………….

รูปประกอบ ชื่อเรียก สัญลักษณ์/อักษรย่อ การทำงาน/ข้อกำหนด
4.7
……………………………. ……………………………. ……………………………………….
……………………………. ……………………………. ……………………….……………….

……………………………. ……………………………. …………….………………………….

……………………………. ……………………………. ……………..………….…………….
……………………………. ……………………………. …………………….………………….

4.8
……………………………. ……………………………. ……………………………………….

……………………………. ……………………………. ……………………….……………….
……………………………. ……………………………. …………….………………………….

……………………………. ……………………………. ……………..………….…………….

……………………………. ……………………………. …………………….………………….

4.9
……………………………. ……………………………. ……………………………………….

……………………………. ……………………………. ……………………….……………….
……………………………. ……………………………. …………….………………………….

……………………………. ……………………………. ……………..………….…………….
……………………………. ……………………………. …………………….………………….
4.10
……………………………. ……………………………. ……………………………………….

……………………………. ……………………………. ……………………….……………….
……………………………. ……………………………. …………….………………………….
……………………………. ……………………………. ……………..………….…………….

……………………………. ……………………………. …………………….………………….

4.11

……………………………. ……………………………. ……………………………………….
……………………………. ……………………………. ……………………….……………….
……………………………. ……………………………. …………….………………………….

……………………………. ……………………………. ……………..………….…………….

……………………………. ……………………………. …………………….………………….

5. จากรูป จงอธิบายหลักการทำงานของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

เฉลยใบกิจกรรม หน่วยที่ 7

ิ
ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 12-13
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่

คำสั่ง จงตอบคำถามให้ถูกต้องและสมบูรณ ์


1. ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ หมายถึงอะไร

ระบบสัญญาณเตือนภัยททำหน้าทแจ้งเหตให้คนทอยู่ในอาคารทราบอย่างรวดเร็วก่อนทไฟจะไหม้
ี่
ุ
ี่
ี่
ี่
ลุกลามและแจ้งให้มีการอพยพซึ่งสามารถทำได้อัตโนมัติ เพื่อความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน
2. ส่วนประกอบของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ มีอะไรบ้าง
แหล่งจ่ายไฟฟ้า แผงควบคุม อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ อุปกรณ์แจ้งเหตุ และอุปกรณ์ประกอบ


3. แผงควบคุมระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ แบ่งตามลักษณะการใช้งานออกเป็นกี่ชนิด อะไรบ้าง

3 ชนิด คือ

(1) ชนิดทั่วไป (Conventional) เป็นชนิดทใช้กับวงจรโซนตรวจจับแบบ 2 สาย และแบบ 4 สาย
ี่
โดยใช้อุปกรณ์เริ่มสัญญาณและอุปกรณ์แจ้งเหตุแบบทั่วไป

(2) ชนิดระบุตำแหน่งได้ (Addressable) หรือเรียกว่า แบบมัลติเพล็กซ์ (Multiplex) ประกอบด้วย
แผงวงจรสำเร็จควบคุมด้วยไมโครโปรเซสเซอร์ ยังแบ่งย่อยได้เป็นแบบระบุตำแหน่งได้เต็มรูปแบบและ
แบบกึ่งระบุตำแหน่งได้

(3) ชนิดเครือข่าย (Network) เป็นชนิดที่ทำงานด้วยไมโครโปรเซสเซอร์ ตั้งแต่ 2 ชุดขึ้นไปตอเชอม
ื่
่
กัน ทำงานได้เสมือนแผงควบคุมเดียว

4. จงบอกชื่อ สัญลักษณ์หรืออักษรย่อ และการทำงานของอุปกรณ์ต่อไปนี้



รูปประกอบ ชื่อเรียก สัญลักษณ์/อักษรย่อ การทำงาน/ข้อกำหนด
4.1

อุปกรณ์ที่ทำหน้าที่รับแจ้งเหตุ

แผงควบคุมระบบ การเกิดเพลิงไหม้จากอุปกรณ ์
แจ้งเหตุเพลิงไหม้ FCP ตรวจจับและอุปกรณ์แจ้งเหตุ

แสดงการเกิดเพลิงไหม้ให้
ผู้รับผิดชอบ

รูปประกอบ ชื่อเรียก สัญลักษณ์/อักษรย่อ การทำงาน/ข้อกำหนด
4.2


อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ ทำงานโดยอาศัยการกระตุ้น

ด้วยมือ หรืออุปกรณ ์ M จากบุคคลโดยการกดปุ่มหรือ

แจ้งเหตุด้วยมือ ดึงคันบังคับสัญญาณที่ติดตั้ง



4.3
ทำหน้าที่ตรวจจับอนุภาคของ

ควันอัตโนมัติ ตรวจจับควันได้
อุปกรณ์ตรวจจับควัน SD 2 ชนิด คือ ชนิดไอโอไนเซชัน

และชนิดโฟโตอิเล็กตริก


4.4
ั
แบ่งตามลักษณะการตรวจจบ
อุปกรณ์ตรวจจับ ได้ 2 ชนิด คือ ชนิดอุณหภูมิ
ความร้อน HD คงที่และชนิดอัตราเพิ่มของ

อุณหภูมิ

4.5 แบ่งตามหลักการทำงาน

ออกเป็น ตรวจจับรังสีอิน

ฟาเรด ตรวจจับรังสีอุลตราไว
อุปกรณ์ตรวจจับ โอเลต หรือตรวจจับทั้งรังส ี

เปลวเพลิง FD
อินฟาเรดและรังสีอุลตราไวโอ

เลต


4.6 อุปกรณ์เริ่มสัญญาณทำงาน
โดยส่งสัญญาณมายัง

อุปกรณ์แจ้งเหตุด้วย ตู้ควบคุม (FCP) แล้ว FCP จะ

เสียง ส่งสัญญาณออกมาโดยผ่าน
อุปกรณ์แจ้งเหตุด้วยเสียง

รูปประกอบ ชื่อเรียก สัญลักษณ์/อักษรย่อ การทำงาน/ข้อกำหนด
4.7 อุปกรณ์เริ่มสัญญาณทำงาน

โดยส่งสัญญาณมายัง

อุปกรณ์แจ้งเหตุด้วย ตู้ควบคุม (FCP) แล้ว FCP จะ
แสง - ส่งสัญญาณออกมาโดยผ่าน

อุปกรณ์แจ้งเหตุด้วยแสง


4.8



อุปกรณ์แจ้งเหตุด้วย - แจ้งเหตุด้วยแสงกระพริบที่มี

แสง ความสว่างเพียงพอ




4.9
จ่ายไฟฟ้าทดแทนได้โดย
แหล่งจ่ายไฟฟ้า อัตโนมัติ เมื่อแหล่งจายไฟฟ้า
่
สำรอง
หลักเกิดขัดข้อง


4.10 แผงแสดงตำแหน่งการเกิด
เพลิงไหม้ ติดตั้งต้องเห็นได ้

แผงแสดงผลเพลิง อย่างชัดเจนและอยู่ในพื้นท ี่
ไหม้ (Annunciator) - ทางเข้าหลักของอาคารหรือ

อยู่ในห้องควบคุม


4.11 เปลือกหรือสีภายนอกของ

สายต้องมีสีเหลืองหรือสีส้ม

หรือทำเครื่องหมายด้วยสท ี่
ี

้
สายทนไฟ ถาวร ต้องเลือกใชให้

เหมาะสมกับการใช้งานของ
แต่ละส่วนในอาคาร

5. จากรูป จงอธิบายหลักการทำงานของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้



Bell












Control Panel


เมื่ออุปกรณ์เริ่มสัญญาณ (หรืออุปกรณ์ตรวจจับ) แต่ละโซน (เช่น ตรวจจับควัน ตรวจจับความร้อน)
่
ที่เกิดเหตุส่งสัญญาณไปยังแผงควบคุมระบบ (Control Panel) จะมีสัญญาณไฟและเสียงแสดงสภาวะตาง
ๆ บนหน้าต เช่น จะติดสว่างเมื่อเกิดเพลิงไหม้ จะมีเสียงดังขณะแจ้งเหตุ หรือจะติดค้างแสดงโซนที่เกิด
ู้
ี
Alarm เป็นต้น จากนั้นแผงควบคุมจะตรวจสอบสัญญาณก่อนส่งสัญญาณไปยังอุปกรณแจงเหตดวยเสยง
้
์
ุ
้
(ในที่นี้คือกระดิ่ง)

แบบประเมินผลกิจกรรม หน่วยที่ 7

ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 12-13
ิ
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่

ชื่อ................................................................รหัสประจำตัว .........................................ระดับชั้น...................



ผลการให้คะแนน
หัวข้อการประเมิน หมายเหต ุ
5 4 3 2 1

1. บอกความหมายของระบบแจ้งเหตเพลิงไหม้ได ้
ุ
2. บอกส่วนประกอบของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ได ้
3. อธิบายการทำงานของแผงควบคุมได ้

4. อธิบายการทำงานของอุปกรณ์เริ่มสัญญาณพร้อม

ยกตัวอย่างได ้
ั
5. อธิบายการทำงานของอุปกรณ์แจ้งเหตุพร้อมยกตวอย่าง
ได ้

้
6. บอกข้อกำหนดของแหล่งจ่ายไฟฟ้าในระบบแจงเหต ุ
เพลิงไหม้ได ้

7. บอกการทำงานของแผงแสดงผลเพลิงไหม้ได ้

8. บอกข้อกำหนดของการเดินสายตัวนำได ้
รวมคะแนน


รวมคะแนนทั้งหมด


สรุปการประเมิน
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................

เกณฑ์ในการให้คะแนน

้
ดีมาก ได 5 คะแนน
้
ดี ได 4 คะแนน
ปานกลาง ได 3 คะแนน
้
้
น้อย ได 2 คะแนน
้
ปรับปรุง ได 1 คะแนน

ลงชื่อ...........................................ผู้ประเมิน

(.....................................)

........../........../..........

แบบประเมินผลคุณธรรม จริยธรรม หน่วยที่ 7

ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 12-13
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่

ชื่อ................................................................รหัสประจำตัว .........................................ระดับชั้น...................


ปาน
ที่ หัวข้อการประเมิน ดีมาก ดี น้อย ปรับปรุง
กลาง

1 การตรงต่อเวลา
2 ความพร้อม

3 การมีส่วนร่วมในการทำงาน

4 การชักถามปัญหา
5 การอภิปราย

6 ความกระตือรือร้นในการทำงาน


7 การรักษาความสะอาด
รวมคะแนน


รวมคะแนนทั้งหมด


บันทึก

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................


เกณฑ์ในการให้คะแนน

ดีมาก ได 5 คะแนน
้
้
ดี ได 4 คะแนน
้
ปานกลาง ได 3 คะแนน
้
น้อย ได 2 คะแนน
ปรับปรุง ได 1 คะแนน
้

ลงชื่อ...........................................ผู้ประเมิน

(.....................................)


........../........../..........

แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนรายบุคคล หน่วยที่ 7


ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 12-13
ี่
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ จำนวน 4 ชั่วโมง
คำชี้แจง ให้ทำเครื่องหมาย ✔ หากนักเรียนมีพฤติกรรมนั้นลงในช่องทำรายการ



พฤติกรรม
การ การทำงาน
การแสดง การตอบ
ท ี่ ชื่อ – สกุล ความสนใจ ยอมรับฟัง ตามท ี่ รวม
ความคิดเห็น คำถาม
คนอื่น มอบหมาย
4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1
























เกณฑ์การวดผลและให้คะแนน
ั
1. ดีมาก = 4 สนใจฟัง ไม่หลับ ไม่พูดคุยในชั้นเรียน มีคำถาม ตอบคำถามถูก ทำงานส่งตามเวลา

2. ดี = 3 พฤติกรรมการแสดงออกอยู่ในเกณฑ์ประมาณ 70%
3. ปานกลาง = 2 พฤติกรรมการแสดงออกอยู่ในเกณฑ์ประมาณ 50%

4. ปรับปรุง = 1 เข้าชันเรียน แต่แสดงออกน้อยมาก ส่งงานไม่ครบ ส่งงานไม่ตรงเวลา


ลงชื่อ ...........................................ผู้ประเมิน

(.........................................)
........../........../........

บันทึกหลังการจัดการเรียนร ู้

หน่วยที่ 7 เรื่อง กฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้
จำนวน 4 ชั่วโมง ระดับ/ชั้น. ปวช.1 แผนกวิชาช่างไฟฟ้ากำลัง วิทยาลัยเทคนิคลำพูน




1. สอนครั้งท 12 - 13
ี่
2. จำนวนนักเรียนทั้งหมด…………คน ขาดเรียน…....คน มาสาย…..….คน มาเรียน ……..…คน
3. หัวข้อเรื่อง/งาน ในการจัดกระบวนการเรียนรู้

ุ
3.1 ข้อกำหนดของมาตรฐานระบบแจ้งเหตเพลิงไหม้
3.1.1 ขอบเขต
3.1.2 พื้นที่ที่ออกแบบเพื่อป้องกันชีวิต

3.1.3 ขั้นตอนการแจ้งเหต ุ
3.1.4 ส่วนประกอบของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้

3.1.5 หลักเกณฑ์ทั่วไปในการแบ่งโซน

3.2 แผงควบคุมระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้
3.3 อุปกรณ์เริ่มสัญญาณ

3.3.1 อุปกรณ์เริ่มสัญญาณด้วยมือ
3.3.2 อุปกรณ์เริ่มสัญญาณอัตโนมัติ

3.4 อุปกรณ์แจ้งเหต ุ

3.4.1 อุปกรณ์แจ้งเหตุด้วยเสียง
3.4.2 อุปกรณ์แจ้งเหตุด้วยแสง

3.5 แหล่งจ่ายไฟฟ้า

3.5.1 แหล่งจ่ายไฟหลัก
3.5.2 แหล่งจ่ายไฟสำรอง

3.5.3 พิกัดแหล่งจ่ายไฟ
3.5.4 พิกัดของแบตเตอรี่

3.6 แผงแสดงผลเพลิงไหม้

3.7 การเดินสายตัวนำ
3.7.1 สายไฟฟ้า

3.7.2 สีของสายไฟฟ้าและการทำเครื่องหมายช่องเดินสาย
3.7.3 การต่อสาย

4. การประเมินผลการใช้แผนการจัดการเรียนรู้


เกณฑ์การประเมิน

ดี ดี พอใช้ ปรับปรุง
รายการประเมิน
มาก (3) (2) (1)

(4)

1. การจัดการเรียนรู้ตรงตามจุดประสงค ์
2. วิธีการจัดการเรียนรู้

3. การเลือกใช้สื่อและแหล่งเรียนรู้

4. เนื้อหาครบถ้วน สมบูรณ ตามแผนการจัดการเรียนรู้
์
5. ผลสัมฤทธิ์ของนักเรียน

6. การให้คำแนะนำ แก้ไขปัญหาแก่นักเรียน


คำชี้แจง 1. ใช้เครื่องหมาย / เขียนลงในช่องตามความคดเห็น
ิ
้
2. เกณฑ์ประเมินมี 4 ระดับ คือ ดีมาก = 4 ดี = 3 พอใช = 2 ปรับปรุง = 1
5. บันทึกเพิ่มเติม
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………..………




ผู้บันทึก………………………………………….
(…………………………………… )

........../........../..........

้
เอกสารอางอิง

คณะกรรมการสาขาวิศวกรรมไฟฟ้า. (2556). มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับประเทศไทย
พ.ศ. 2556. กรุงเทพฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์.

. (2545). มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับประเทศไทย พ.ศ. 2545.
กรุงเทพ ฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์.

. (2555). มาตรฐานระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้, กรุงเทพฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย
ในพระบรมราชูปถัมภ์.

. (2556). มาตรฐานการป้องกันฟ้าผ่า ภาคที่ 3 ความเสียหายทางกายภาพต่อสิ่งปลูกสร้าง

และอันตรายต่อชีวิต. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย
ในพระบรมราชูปถัมภ์.

. (2556). มาตรฐานการป้องกันฟ้าผ่า ภาคที่ 1 ข้อกำหนดทั่วไป. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ :

วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์.
คณะอนุกรรมการจัดทำคู่มือความปลอดภัยทางไฟฟ้า. (2555. คู่มือความปลอดภัยทางไฟฟ้า.

พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : สมาคมช่างเหมาไฟฟ้าและเครื่องกลไทย.

คณะอนุกรรมการปรับปรุงศัพท์เทคนิควิศวกรรมไฟฟ้า. (2555). ศัพท์เทคนิควิศวกรรมไฟฟ้ากำลัง.
กรุงเทพ ฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์.

ั้
เครื่องมือติดตงไฟฟ้า. (2557). (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : www.telepart.net. (สืบค้น : 09/04/2557).
ตัวนำล่อฟ้า. (2557), (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : ww.135inter.com. (สืบค้น : 5/11/2557).

ท่อร้อยสายไฟฟ้า. (2557). (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : www.telepart.net. (สืบค้น: 15/04/2557)

ท่อร้อยสายไฟฟ้า. (2557) (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : ww.klangfaifa.com. (สืบค้น: 13/04/2557).
ชายชาญ โพธิสาร. (2552). การประมาณราคาระบบไฟฟ้า-สื่อสารสำหรับอาคาร. กรุงเทพฯ : MECT.

ชลชัย ธรรมวิวัฒนฺกูร. (2546) การออกแบบและติดตงระบบไฟฟ้า. กรุงเทพฯ : เอ็มแอนด์..
ั้
ธำรงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2562). กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า. นนทบุรี : ศูนย์หนังสือเมืองไทย.

ั้
ธำรงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2557). การติดตงไฟฟ้าในอาคาร. นนทบุรี : ศูนย์หนังสือเมืองไทย.
ธำรงศักดิ์ หมินก้าหรีม และสมพงษ์ รัชดาธิกุล. (2548). การตดตั้งไฟฟ้าในอาคารและในโรงงาน.
ิ
กรุงเทพฯ : พัฒนาวิชาการ.

แผนการจัดการเรียนรู้ หน่วยที่ 8

ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า สัปดาห์ท 14-15
ี่
้
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใชในงานติดตั้งไฟฟ้าบริเวณอันตราย จำนวน 4 ชั่วโมง
แนวคิดสำคัญ

ั
การเดินสายและตดตั้งอุปกรณ์ไฟฟ้าสำหรับบริเวณอันตรายให้ปฏิบติตามข้อกำหนด โดยแบ่ง
ิ
ี่
ออกเป็น 2 มาตรฐาน กล่าวคือ มาตรฐานท 1 (NEC) ถูกจำแนกบริเวณอันตรายเป็นประเภทท 1 ประเภท
ี่
ที่ 2 และ ประเภทที่ 3 มาตรฐานที่ 2 (IEC) ถูกจำแนกบริเวณอันตรายเป็น โซน 0 โชน 1 และโซน 2 กรณ ี
้
ไม่ได้ระบุไว้ให ปฏิบัติตามข้อกำหนดของมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทยในส่วนท ี่
เกี่ยวข้อง



จุดประสงค์ทั่วไป
ี่
1. เพื่อให้ทราบบริเวณอันตรายตามมาตรฐานท 1 (NEC) และมาตรฐานท 2 (IEC)
ี่
ุ่
2. เพื่อให้ทราบกลมสารไวไฟ บริเวณอันตรายประเภทท 1 และ 2
ี่
ี่
3. เพื่อให้เข้าใจลักษณะบริเวณอันตรายประเภทท 1, 2 และ 3
4. เพื่อให้เข้าใจวิธีการติดตั้งไฟฟ้าบริเวณอันตรายประเภทท 1, 2 และ 3
ี่
5. เพื่อให้มีจิตสำนึกที่ดีเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานที่ใชในงานติดตั้งไฟฟ้าบริเวณอันตราย
้

จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
ี่
1. จำแนกบริเวณอันตรายตามมาตรฐานท 1 (NEC) และมาตรฐานท 2 (IEC) ได ้
ี่
2. บอกกลุ่มสารไวไฟ บริเวณอันตรายประเภทท 1 และ 2 ได ้
ี่
ี่
3. อธิบายลักษณะบริเวณอันตรายประเภทท 1, 2 และ 3 ได ้
ี่
4. อธิบายวิธีการติดตั้งไฟฟ้าบริเวณอันตรายประเภทท 1, 2 และ 3 ได ้

สมรรถนะ

1. แสดงความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานที่ใช้ในงานติดตั้งไฟฟ้าบริเวณอันตราย

้
2. นำเสนอข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับกฎและมาตรฐานที่ใชในงานติดตั้งไฟฟ้าบริเวณอันตราย
3. ใช้งานวัสดและอุปกรณสำหรับงานติดตั้งไฟฟ้าบริเวณอันตรายตามกฎและมาตรฐานที่ใช้ใน
์
ุ
งานติดตั้งไฟฟ้าบริเวณอันตราย

กิจกรรมการเรียนการสอน หน่วยที่ 8

ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า สัปดาห์ท 14-15
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้ในงานติดตั้งไฟฟ้าบริเวณอันตราย จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่

คุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะ
กิจกรรมผู้สอน กิจกรรมผู้เรียน
ที่พึงประสงค์


นำเข้าสู่บทเรียน ☑ ฟัง เตรียมความพร้อมด้านการเรียน ให้

ู้
1. ผู้สอนตรวจสอบรายชื่อผเรียนที่เข้า ☑ ถาม-ตอบ สอดคล้องกับรายวิชาได้อย่างถูกต้อง
เรียน ตามหลักปราชญาเศรษฐกิจพอเพียง
☑ อภิปราย
2. ผู้สอนแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ และคุณลักษณะ 3D (ความรับผิดชอบ

และร่วมสนทนาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ☑ อื่นๆ (ระบุ) ความประหยัด ความขยัน ความอดทน
ี่
้
เกี่ยวกับ กฎและมาตรฐานทใชในงาน ปฏิบัติงานที่ได้รับ และความแบ่งปัน)
ติดตั้งไฟฟ้าบริเวณอันตราย กับผู้เรียน มอบหมาย
3. ผู้สอนให้ผู้เรียนทำแบบทดสอบก่อน

เรียน


ขั้นการถ่ายทอดเนื้อหาสาระ ☑ ฟัง

1. ผู้สอนบรรยาย อธิบาย เนื้อหา เรื่อง ☑ ถาม-ตอบ
กฎและมาตรฐานที่ใช้ในงานติดตั้งไฟฟ้า

บริเวณอันตราย พร้อมยกตัวอย่าง และ ☑ อภิปราย

ให้ผู้เรียนสืบค้นข้อมูลเพิ่มเติม ☑ อื่นๆ (ระบุ)
2. ผู้สอนตอบข้อชักถาม ปัญหา ข้อ ปฏิบัติงานที่ได้รับ

สงสัยต่างๆ ของผู้เรียน มอบหมาย

3. ผู้สอนให้คำแนะนำ

ขั้นสรุป/การนำความรู้ไปใช้ ☑ ฟัง
ู้
1. ผู้สอนและผเรียนร่วมกันสรุป ☑ ถาม-ตอบ
สาระสำคัญ

2. ผู้สอนเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถาม ☑ อภิปราย
ข้อสงสัย ☑ อื่นๆ (ระบุ)

ู้
3. ผู้สอนมอบหมายให้ผเรียนทำ ปฏิบัติงานที่ได้รับ
แบบทดสอบหลังเรียน มอบหมาย

คุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะ
กิจกรรมผู้สอน กิจกรรมผู้เรียน
ที่พึงประสงค์

4. ผู้สอนมอบหมายให้ผเรียนทำใบ
ู้
กิจกรรม


ขั้นการประเมินผล ☑ ฟัง
1. ผู้สอนประเมินผู้เรียนปฏิบัติงานท ี่ ☑ ถาม-ตอบ

ได้รับมอบหมายเสร็จทันเวลาที่กำหนด
2. ผู้สอนประเมินผู้เรียนตอบคำถามและ ☑ อภิปราย

สรุปผลงานได้อย่างถูกต้อง ☑ อื่นๆ (ระบุ)

3. ผู้สอนประเมินผู้เรียนทำใบกิจกรรม ปฏิบัติงานที่ได้รับ
เสร็จทันเวลา มอบหมาย

4. ผู้สอนประเมินพฤติกรรมผู้เรียน

รายบุคคลผู้โดยการซักถาม อภิปราย