แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 5
ี่
ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 8-9
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบป้องกันทางไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
คำสั่ง จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องทสุดเพียงคำตอบเดียว
ี่
1. มาตรฐานของสวิตช์ใบมีด ตาม มอก. 706 เป็นไปตามข้อใด
์
ก. แบ่งเป็นสวิตชสับทางเดียวมีฟิวส์ และสวิตช์สับทางเดียวไม่มีฟิวส ์
ข. แบ่งเป็นสวิตชสับทางเดียว และสวิตชสับสองทาง
์
์
ค. แบ่งเป็นคัตเอาต์มีฟิวส์และคัตเอาต์ไม่มีฟิวส ์
ง. มีเพียงสวิตช์สับทางเดียวหรือคัตเอาต ์
์
่
2. ข้อใดไม่ใชฟิวสที่ใช้กับแรงดันต่ำไม่เกิน 1,000 โวลต ์
ก. แบนคาร์ทริดจ์ฟิวส ข. ปลั๊กฟิวส ์
์
ค. ฟิวส์ลิงค ง. ฟิวส์เส้นกลมและฟิวส์เส้น
์
3. จากรูป ใช้ร่วมกับฟิวส์ชนิดใด
์
ก. แบนคาร์ทริดจ์ฟิวส ข. ปลั๊กฟิวส ์
ค. ฟิวส์ลิงค ง. ฟิวส์เส้นกลมและฟิวส์เส้น
์
่
4. ข้อใดไม่ใชมาตรฐานของเซอร์กิตเบรกเกอร์
ก. เซอร์กิตเบรกเกอร์สำหรับที่อยู่อาศัย ไม่เกิน 125 แอมแปร์
ข. มีเครื่องหมายแสดงพิกัดกระแส แรงดัน เห็นได้ชัดเจน
ั
ค. มีเครื่องหมายตำแหน่งสับหรือปลด ชดเจน
ง. เป็นแบบปลดไดด้วยมือ
้
5. พิกัดกระแสต่อเนื่องของเซอร์กิตเบรกเกอร์ ประกอบด้วยอะไรบ้าง
ก. กระแสตัดและกระแสลัดวงจร
ข. กระแสโครงและกระแสรั่ว
ค. กระแสตัดและกระแสโครง
ง. กระแสลัดวงจรและกระแสรั่ว
ั
6. ข้อใดจดเป็นประเภทของเซอร์กิตเบรกเกอร์
ก. MCCB และ ACB
ข. MCB และ ACB
ค. AT และ AF
ง. ICB และ ACB
่
7. ข้อใดไม่ใชการแบ่งวงจรย่อยตามมาตรฐาน วสท.
ก. วงจรย่อยสำหรับจุดประสงค์ทั่วไป
ข. วงจรย่อยแสงสว่างและกำลัง
ค. วงจรย่อยสำหรับเครื่องใช้ไฟฟ้า
ง. วงจรย่อยเฉพาะ
8. ขนาดตัวนำและเครื่องป้องกันกระแสเกินของวงจรย่อย เป็นไปตามข้อกำหนดในข้อใด
ก. ตัวนำมีขนาดกระแสน้อยกว่าโหลดสูงสุดที่คำนวณได้และน้อยกว่าขนาด CB
่
ข. ตัวนำมีขนาดกระแสเทากับโหลดสูงสุดที่คำนวณได้และเท่ากับขนาด CB
ุ
ค. ตัวนำมีขนาดกระแสไม่น้อยกว่าโหลดสูงสดที่คำนวณได้และไม่น้อยกว่าขนาด CB
ง. ถูกทุกข้อ
9. ข้อใดไม่ใชข้อกำหนดของเครื่องปลดวงจรของบริภัณฑ์ประธาน
่
ก. ปลดวงจรทุกสายเส้นไฟ (สายเฟส) ได้พร้อมกัน ถ้าตัวนำประธานมีการต่อลงดิน
ข. มีพิกัดไม่น้อยกว่าพิกัดของ CB ขนาดมากที่สุดที่ใส่ได้หรือปรับตั้งได ้
ค. แสดงตำแหน่งให้เห็นว่าปลดหรือสับหรือไม่ก็ได ้
ง. ชนิด 1 เฟส มีขนาด 50 แอมแปร์ขึ้นไป
10. บ้านหลังหนึ่งใช้กิโลวัตต์ฮาวร์มิเตอร์ขนาด 5 (15) A จะใช้พิกัดสูงสุดของเครื่องป้องกันกระแสเกิน
เท่าไร
ก. 25 A
ข. 20 A
ค. 16 A
ง. 10 A
เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 5
ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 8-9
ิ
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบป้องกันทางไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่
1. ข
2. ค
3. ก
4. ง
5. ค
6. ก
7. ข
8. ค
9. ค
10. ค
ใบกิจกรรม หน่วยที่ 5
ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 8-9
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบป้องกันทางไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่
คำสั่ง จงตอบคำถามให้ถูกต้องและสมบูรณ ์
1. สวิตชใบมีด ตาม มอก. 706 แบ่งออกเป็นกี่ประเภท อะไรบ้าง
์
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
2. ยกตัวอย่างฟิวส์ที่ใช้กับแรงดันต่ำ อย่างน้อย 3 ชนิด พร้อมบอกการใช้งานและขนาดมาตรฐาน พอ
สังเขป
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
3. พิกัดกระแสต่อเนื่องของเซอร์กิตเบรกเกอร์ มีอะไรบ้าง อธิบายพอเข้าใจ
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
4. ประเภทของเซอร์กิตเบรกเกอร์ที่ใช้งานในระบบแรงดันต่ำ แบ่งออกเป็นกี่ประเภท อะไรบ้าง
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
5. เซฟตีสวิตช์ มีข้อกำหนดการใช้งานอย่างไร
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
6. เครื่องตัดไฟรั่ว มีข้อกำหนดการใช้งานอย่างไร
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
7. มาตรฐาน วสท. ได้แบ่งประเภทของวงจรย่อยอย่างไร
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
8. การกำหนดพิกัดวงจรย่อย กำหนดขนาดอย่างไร
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
9. การกำหนดโหลดสำหรับวงจรย่อย กำหนดอย่างไร
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
10. การกำหนดขนาดตัวนำและเครื่องป้องกันกระแสเกินของสายป้อน กำหนดอย่างไร
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
11. บริภัณฑ์ประธาน หมายถึงอะไร
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
12. บริภัณฑ์ประธานที่ใช้ในบ้านพักอาศัยทั่วไป มีอะไรบ้าง
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
13. การปลดวงจรของเครื่องปลดวงจรของบริภัณฑ์ประธาน มีข้อกำหนดการปลดวงจรอย่างไร
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
ุ
ู
14. เครื่องวัดหน่วยไฟฟ้ามีขนาด 5 (15) A พิกัดสงสดของเครื่องป้องกันกระแสเกินควรมีขนาดกี่แอมแปร์
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
15. เครื่องวัดหน่วยไฟฟ้ามีขนาด 15 (45) A พิกัดสูงสุดของเครื่องป้องกันกระแสเกินควรมีขนาดกี่
แอมแปร์
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
เฉลยใบกิจกรรม หน่วยที่ 5
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 8-9
ี่
ิ
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบป้องกันทางไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
คำสั่ง จงตอบคำถามให้ถูกต้องและสมบูรณ ์
์
1. สวิตชใบมีด ตาม มอก. 706 แบ่งออกเป็นกี่ประเภท อะไรบ้าง
แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ (1) สวิตชสับทางเดียว พิกัดแรงดันไฟฟ้า 250 V พิกัดกระแสไฟฟ้า
์
15, 30, 60 และ100 A มี 2 ชนิด คือ ชนิดมีฟิวสและชนิดไม่มีฟิวส์ (2) สวิตช์สบสองทาง พิกัด
ั
์
แรงดันไฟฟ้า 250 V พิกัดกระแสไฟฟ้า 15, 30, 60 และ 100 A มี 1 ชนิด คือ ชนิดไม่มีฟิวส์
2. ยกตัวอย่างฟิวส์ที่ใช้กับแรงดันต่ำ อย่างน้อย 3 ชนิด พร้อมบอกการใช้งานและขนาดมาตรฐาน พอ
สังเขป
(1) ฟิวส์เส้น (Open Link Fuse) เป็นส่วนผสมของดีบุกกับตะกั่ว มีจุดหลอมละลายต่ำ โดยทั่วไปมี
์
2 ชนิด คือ ฟิวส์เสนกลม และฟิวส์เส้นแบน ฟิวสเส้นกลมเบอร์ 16 มีจดหลอมละลาย 16 A, เบอร์ 18 มี
้
ุ
จุดหลอมละลาย 10 A เบอร์ 20 มีจุดหลอมละลาย 7 A และฟิวส์ก้ามป มีขนาดกระแส 3, 5, 10, 15, 20,
ู
30, 40, 50, 60, 75, 100 A เป็นต้น
์
(2) ปลั๊กฟิวส (Plug Fuse) เป็นฟิวส์ที่บรรจุอยู่ในกระปุกกระเบื้องรูปทรงกระบอกคล้ายขวด
ภายในบรรจุทรายป้องกันการอาร์กของกระแส เวลาใช้งานจะใช้ร่วมกับฐานฟิวส์ ฐานฟิวส์มีขนาด 25, 63,
100 และ 200 A ส่วนปลั๊กฟิวส์มีขนาด 2, 4, 6, 10, 16, 20, 25, 35, 50 และ 63 A
(3) คาร์ทริดจ์ฟิวส์ (Cartridge Fuse) ส่วนใหญ่มีรูปร่างทรงกระบอกทำจากกระเบื้องเคลือบแก้ว มี
ฟิวส์จะบรรจุอยู่ข้างใน มีหลายประเภทตามมาตรฐานต่าง ๆ ที่รับรอง เช่น คาร์ทริดจ์ฟิวส์ตามมาตรฐาน
UL พิกัดกระแส 5–600 A แรงดัน 250 V, 600 V
3. พิกัดกระแสต่อเนื่องของเซอร์กิตเบรกเกอร์ มีอะไรบ้าง อธิบายพอเข้าใจ
กระแสต่อเนื่อง คือ ค่ากระแสอาร์เอ็มเอสที่เซอร์กิตเบรกเกอร์สามารถทนได้ โดยที่อุณหภูมิไม่เพิ่ม
เกินค่าที่กำหนดให้ของอุณหภูมิโดยรอบ (Ambient Temperature) คาหนึ่ง คือ
่
(1) กระแสโครง (Ampere Frame: AF) คือ ขนาดพิกัดกระแสสูงสุดทสามารถใช้ได้กับขนาดโครง
ี่
ของเซอร์กิตเบรกเกอร์
(2) กระแสตัด (Ampere Trip: AT) คือ ขนาดพิกัดกระแสที่ปรับตั้งให้เซอร์กิตเบรกเกอร์ใช้งานค่า
AT ส่วนใหญ่แสดงไว้ที่แผ่นป้ายชื่อ (Name plate) หรือคันโยกของเซอร์กิตเบรกเกอร์
4. ประเภทของเซอร์กิตเบรกเกอร์ที่ใช้งานในระบบแรงดันต่ำ แบ่งออกเป็นกี่ประเภท อะไรบ้าง
แบ่งตามลักษณะการใช้งานออกเป็น 2 ประเภท
(1) เซอร์กิตเบรกเกอร์แบบห่อหุ้มปิดมิด (Molded Case Circuit Breaker: MCCB)
(2) เซอร์กิตเบรกเกอร์แบบอากาศ (Air Circuit Breaker: ACB)
5. เซฟตีสวิตช์ มีข้อกำหนดการใช้งานอย่างไร
ต้องปลดหรือสับวงจรได้พร้อมกันทุก ๆ ตัวนำเส้นไฟ และถ้าเป็นชนิดมีฟิวส์ต้องประกอบด้วยฟิวส ์
ิ
้
รวมอยู่ในกล่องเดียวกันและจะเปิดฝาได้ต่อเมื่อไดปลดวงจรแล้ว หรือการเปดฝานั้นเป็นผลให้วงจรถูกปลด
ด้วย และต้องสามารถปลดและสับกระแสใช้งานในสภาพปกติได ้
6. เครื่องตัดไฟรั่ว มีข้อกำหนดการใช้งานอย่างไร
(1) เครื่องตัดไฟรั่วควรมีค่ากระแสรั่วที่กำหนด (Rated Residual Operating Current, In ) ไม่
เกิน 30 มิลลิแอมแปร์ (2) ต้องเป็นชนิดที่ปลดสายไฟเส้นที่มีไฟทุกเส้นออกจากวงจรรวมทั้งสายนิวทรัล
ั
ยกเว้นว่าสายนิวทรัลนั้นจะแน่ใจได้ว่าปลอดภัยและมีแรงดันเท่ากับดิน (3) ห้ามต่อวงจรลดคร่อมผ่าน (By
pass) อุปกรณ์ตัดตอนและเครื่องป้องกันกระแสเกิน
7. มาตรฐาน วสท. ได้แบ่งประเภทของวงจรย่อยอย่างไร
แบ่งเป็น 3 ประเภท วงจรย่อยสำหรับเครื่องใช้ไฟฟ้า วงจรย่อยสำหรับจุดประสงค์ทั่วไป และวงจร
ย่อยเฉพาะ
8. การกำหนดพิกัดวงจรย่อย กำหนดขนาดอย่างไร
วงจรย่อยซึ่งมีจุดจ่ายไฟตั้งแต่ 2 จุดขึ้นไปต้องมีขนาดไม่เกิน 50 แอมแปร์ ยกเว้น อนุญาตให้วงจร
ย่อยซึ่งมีจุดจ่ายไฟตงแต่ 2 จุดขึ้นไปที่ไม่ใช่โหลดแสงสว่างมีพิกัดเกิน 50 แอมแปร์ ได้เฉพาะในโรงงาน
ั้
อุตสาหกรรม และกำหนดให้ขนาดตัวนำของวงจรย่อยต้องมีขนาดไม่เล็กกว่า 2.5 ตร.มม.
9. การกำหนดโหลดสำหรับวงจรย่อย กำหนดอย่างไร
้
(1) วงจรย่อยขนาดไม่เกิน 20 แอมแปร์ โหลดของเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ติดตั้งถาวรหรือที่ใช้เตาเสียบแต ่
ละเครื่องจะต้องไม่เกินขนาดพิกัดวงจรย่อย กรณีมีเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ใช้เต้าเสียบรวมอยู่กับโหลดที่ติดตั้ง
ถาวรรวมกันแล้วต้องไม่เกินร้อยละ 50 ของขนาดพิกัดวงจรย่อย
(2) วงจรย่อยขนาด 25 ถึง 32 แอมแปร์ ให้ใช้กับดวงโคมไฟฟ้าที่ติดตั้งถาวรขนาดดวงโคมละไม่ต่ำ
กว่า 250 วัตต์ หรือใช้กับเครื่องใช้ไฟฟ้าซึ่งไม่ใช่ดวงโคม ขนาดของเครื่องใช้ไฟฟ้าชนิดใช้เต้าเสียบแต่ละ
เครื่องจะต้องมีขนาดไม่เกินขนาดพิกัดวงจรย่อย
่
่
(3) วงจรย่อยขนาดเกินกว่า 50 แอมแปร์ ให้ใช้กับโหลดที่ไม่ใชแสงสว่างเทานั้น
10. การกำหนดขนาดตัวนำและเครื่องป้องกันกระแสเกินของสายป้อน กำหนดอย่างไร
กำหนดให้ขนาดตัวนำของสายป้อนต้องไม่เล็กกว่า 4 ตร.มม.สายป้อนต้องมีการป้องกันกระแสเกิน
โดยขนาดพิกัดเครื่องป้องกันกระแสเกินต้องสอดคล้องและไม่ต่ำกว่าโหลดสูงสุดทคำนวณได ้
ี่
11. บริภัณฑ์ประธาน หมายถึงอะไร
บริภัณฑ์จำเป็นโดยปกติประกอบด้วยเซอร์กิตเบรกเกอร์ หรือสวิตช์และฟิวส์ และเครื่องประกอบ
้
ต่าง ๆ ตั้งอยู่ใกล้กับจุดทางเขาของตัวนำประธานเข้าอาคาร โดยมีจุดประสงค์เพื่อควบคุมและตัดวงจร
ทั้งหมดของระบบจ่ายไฟ
12. บริภัณฑ์ประธานที่ใช้ในบ้านพักอาศัยทั่วไป มีอะไรบ้าง
แผงย่อย, โหลดเซนเตอร์ และแผงคัตเอาต์ร่วมกับปลั๊กฟิวส ์
13. การปลดวงจรของเครื่องปลดวงจรของบริภัณฑ์ประธาน มีข้อกำหนดการปลดวงจรอย่างไร
็
ต้องสามารถปลดวงจรทุกสายเส้นไฟ (สายเฟส) ได้พร้อมกันและต้องมีเครื่องหมายแสดงให้เหนว่า
อยู่ในตำแหน่งปลดหรือสับ หรือตำแหน่งที่ปลดหรือสับนั้นสามารถเห็นได้อย่างชัดเจน กรณีที่สายตัวนำ
ประธานมิได้มีการต่อลงดิน เครื่องปลดวงจรต้องสามารถปลดสายเส้นไฟและสายนิวทรัล ทุกเส้นพร้อมกัน
14. เครื่องวัดหน่วยไฟฟ้ามีขนาด 5 (15) A พิกัดสูงสุดของเครื่องป้องกันกระแสเกินควรมีขนาดกี่แอมแปร์
16 A
15. เครื่องวัดหน่วยไฟฟ้ามีขนาด 15 (45) A พิกัดสูงสุดของเครื่องป้องกันกระแสเกินควรมีขนาดกี่แอมแปร์
50 A
แบบประเมินผลกิจกรรม หน่วยที่ 5
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 8-9
ิ
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบป้องกันทางไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่
ั
ชื่อ................................................................รหัสประจำตัว .........................................ระดบชั้น...................
ผลการให้คะแนน
หัวข้อการประเมิน หมายเหต ุ
5 4 3 2 1
1. อธิบายมาตรฐานของสวิตช์ใบมีดพร้อมยกตัวอย่าง
ได ้
้
2. จำแนกฟิวส์ตามลักษณะการใช้งานพร้อมยกตัวอย่างได
3. อธิบายพิกัดกระแสและประเภทของเซอร์กิตเบรกเกอร์
ได ้
4. อธิบายลักษณะการใช้งานของเซฟตีสวิตช์ได ้
5. บอกการแบ่งวงจรย่อยตามมาตรฐาน วสท. ได ้
6. อธิบายการป้องกันวงจรย่อยและสายป้อนได ้
7. บอกลักษณะการปลดวงจรของเครื่องปลดวงจรของ
บริภัณฑ์ประธานได ้
8. บอกขนาดเครื่องป้องกันกระแสเกินตามขนาดเครื่องวัด
หน่วยไฟฟ้าได ้
รวมคะแนน
รวมคะแนนทั้งหมด
สรุปการประเมิน
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
เกณฑ์ในการให้คะแนน
้
ดีมาก ได 5 คะแนน
้
ดี ได 4 คะแนน
้
ปานกลาง ได 3 คะแนน
้
น้อย ได 2 คะแนน
ปรับปรุง ได 1 คะแนน
้
ลงชื่อ...........................................ผู้ประเมิน
(.....................................)
........../........../..........
แบบประเมินผลคุณธรรม จริยธรรม หน่วยที่ 5
ิ
ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 8-9
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบป้องกันทางไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่
ชื่อ................................................................รหัสประจำตัว .........................................ระดับชั้น...................
ปาน
ที่ หัวข้อการประเมิน ดีมาก ดี น้อย ปรับปรุง
กลาง
1 การตรงต่อเวลา
2 ความพร้อม
3 การมีส่วนร่วมในการทำงาน
4 การชักถามปัญหา
5 การอภิปราย
6 ความกระตือรือร้นในการทำงาน
7 การรักษาความสะอาด
รวมคะแนน
รวมคะแนนทั้งหมด
บันทึก
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
เกณฑ์ในการให้คะแนน
้
ดีมาก ได 5 คะแนน
้
ดี ได 4 คะแนน
้
ปานกลาง ได 3 คะแนน
น้อย ได 2 คะแนน
้
ปรับปรุง ได 1 คะแนน
้
ลงชื่อ...........................................ผู้ประเมิน
(.....................................)
........../........../..........
แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนรายบุคคล หน่วยที่ 5
ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 8-9
ี่
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบป้องกันทางไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
คำชี้แจง ให้ทำเครื่องหมาย ✔ หากนักเรียนมีพฤติกรรมนั้นลงในช่องทำรายการ
พฤติกรรม
การ การทำงาน
การแสดง การตอบ
ท ี่ ชื่อ – สกุล ความสนใจ ยอมรับฟัง ตามท ี่ รวม
ความคิดเห็น คำถาม
คนอื่น มอบหมาย
4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1
เกณฑ์การวดผลและให้คะแนน
ั
1. ดีมาก = 4 สนใจฟัง ไม่หลับ ไม่พูดคุยในชั้นเรียน มีคำถาม ตอบคำถามถูก ทำงานส่งตามเวลา
2. ดี = 3 พฤติกรรมการแสดงออกอยู่ในเกณฑ์ประมาณ 70%
3. ปานกลาง = 2 พฤติกรรมการแสดงออกอยู่ในเกณฑ์ประมาณ 50%
4. ปรับปรุง = 1 เข้าชันเรียน แต่แสดงออกน้อยมาก ส่งงานไม่ครบ ส่งงานไม่ตรงเวลา
ลงชื่อ ...........................................ผู้ประเมิน
(.........................................)
........../........../........
บันทึกหลังการจัดการเรียนร ู้
หน่วยที่ 5 เรื่อง กฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบป้องกันทางไฟฟ้า
จำนวน 4 ชั่วโมง ระดับ/ชั้น. ปวช.1 แผนกวิชาช่างไฟฟ้ากำลัง วิทยาลัยเทคนิคลำพูน
ี่
1. สอนครั้งท 8 - 9
2. จำนวนนักเรียนทั้งหมด…………คน ขาดเรียน…....คน มาสาย…..….คน มาเรียน ……..…คน
3. หัวข้อเรื่อง/งาน ในการจัดกระบวนการเรียนรู้
3.1 มาตรฐานเครื่องป้องกันกระแสเกินและสวิตชตัดตอน
์
3.1.1 ตัวฟิวส์และขั้วรับฟิวส ์
3.1.2 สวิตช์ททำงานด้วยมือ
ี่
3.1.3 สวิตช์ใบมีด
3.1.4 อุปกรณ์ตัดตอนและเครื่องป้องกันกระแสเกิน
3.1.5 ฟิวส์และขั้วรับฟิวส ์
3.1.6 เซอร์กิตเบรกเกอร์
3.1.7 เซฟตีสวิตช ์
3.1.8 เครื่องตัดไฟรั่ว
3.2 การป้องกันวงจรย่อยและสายป้อน
3.2.1 วงจรย่อย
3.2.2 สายป้อน
3.3 บริภัณฑ์ประธานหรือเมนสวิตช์สำหรับระบบแรงต่ำ
3.3.1 เครื่องปลดวงจรของบริภัณฑ์ประธาน
3.3.2 เครื่องป้องกันกระแสเกินของบริภัณฑ์ประธาน
4. การประเมินผลการใช้แผนการจัดการเรียนรู้
เกณฑ์การประเมิน
ดี ดี พอใช้ ปรับปรุง
รายการประเมิน
มาก (3) (2) (1)
(4)
1. การจัดการเรียนรู้ตรงตามจุดประสงค ์
2. วิธีการจัดการเรียนรู้
3. การเลือกใช้สื่อและแหล่งเรียนรู้
4. เนื้อหาครบถ้วน สมบูรณ ตามแผนการจัดการเรียนรู้
์
5. ผลสัมฤทธิ์ของนักเรียน
6. การให้คำแนะนำ แก้ไขปัญหาแก่นักเรียน
ิ
คำชี้แจง 1. ใช้เครื่องหมาย / เขียนลงในช่องตามความคดเห็น
้
2. เกณฑ์ประเมินมี 4 ระดับ คือ ดีมาก = 4 ดี = 3 พอใช = 2 ปรับปรุง = 1
5. บันทึกเพิ่มเติม
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
ผู้บันทึก………………………………………….
(…………………………………… )
........../........../..........
้
เอกสารอางอิง
คณะกรรมการสาขาวิศวกรรมไฟฟ้า. (2556). มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับประเทศไทย
พ.ศ. 2556. กรุงเทพฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์.
. (2545). มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับประเทศไทย พ.ศ. 2545.
กรุงเทพ ฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์.
. (2555). มาตรฐานระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้, กรุงเทพฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย
ในพระบรมราชูปถัมภ์.
. (2556). มาตรฐานการป้องกันฟ้าผ่า ภาคที่ 3 ความเสียหายทางกายภาพต่อสิ่งปลูกสร้าง
และอันตรายต่อชีวิต. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย
ในพระบรมราชูปถัมภ์.
. (2556). มาตรฐานการป้องกันฟ้าผ่า ภาคที่ 1 ข้อกำหนดทั่วไป. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ :
วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์.
คณะอนุกรรมการจัดทำคู่มือความปลอดภัยทางไฟฟ้า. (2555. คู่มือความปลอดภัยทางไฟฟ้า.
พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : สมาคมช่างเหมาไฟฟ้าและเครื่องกลไทย.
คณะอนุกรรมการปรับปรุงศัพท์เทคนิควิศวกรรมไฟฟ้า. (2555). ศัพท์เทคนิควิศวกรรมไฟฟ้ากำลัง.
กรุงเทพ ฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์.
ั้
เครื่องมือติดตงไฟฟ้า. (2557). (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : www.telepart.net. (สืบค้น : 09/04/2557).
ตัวนำล่อฟ้า. (2557), (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : ww.135inter.com. (สืบค้น : 5/11/2557).
ท่อร้อยสายไฟฟ้า. (2557). (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : www.telepart.net. (สืบค้น: 15/04/2557)
ท่อร้อยสายไฟฟ้า. (2557) (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : ww.klangfaifa.com. (สืบค้น: 13/04/2557).
ชายชาญ โพธิสาร. (2552). การประมาณราคาระบบไฟฟ้า-สื่อสารสำหรับอาคาร. กรุงเทพฯ : MECT.
ชลชัย ธรรมวิวัฒนฺกูร. (2546) การออกแบบและติดตงระบบไฟฟ้า. กรุงเทพฯ : เอ็มแอนด์..
ั้
ธำรงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2562). กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า. นนทบุรี : ศูนย์หนังสือเมืองไทย.
ั้
ธำรงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2557). การติดตงไฟฟ้าในอาคาร. นนทบุรี : ศูนย์หนังสือเมืองไทย.
ธำรงศักดิ์ หมินก้าหรีม และสมพงษ์ รัชดาธิกุล. (2548). การตดตั้งไฟฟ้าในอาคารและในโรงงาน.
ิ
กรุงเทพฯ : พัฒนาวิชาการ.
แผนการจัดการเรียนร ู้ หน่วยที่ 6
ิ
ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 10-11
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบการต่อลงดิน จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่
แนวคิดสำคัญ
การต่อลงดินเพื่อลดอันตรายต่อบุคคลที่อาจไปสัมผัสได้และความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกับอุปกรณ ์
เครื่องใช้ไฟฟ้า เนื่องจากกระแสรั่ว ชนิดของการต่อลงดินสำหรับสายไฟฟ้าภายในอาคาร แบ่งออกเป็น 2
ชนิด คือ การต่อลงดินของระบบไฟฟ้าและการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า วิธีการต่อลงดินสำหรับ
สายไฟฟ้าภายในอาคาร มีวิธีคือ วิธีการต่อลงดินของระบบไฟฟ้า วิธีการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
วิธีการต่อสายต่อหลักดินและวิธีการวัดความต้านทานการต่อลงดิน
ั่
จุดประสงค์ทวไป
1. เพื่อให้ทราบความจำเป็นของการต่อลงดิน
2. เพื่อให้ทราบชนิดของการต่อลงดิน
3. เพื่อให้ทราบธีการต่อลงดินของระบบไฟฟ้า
4. เพื่อให้ทราบวิธีการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
5. เพื่อให้ทราบวิธีการต่อสายต่อหลักดิน
6. เพื่อให้ทราบวิธีการวัดความต้านทานการต่อลงดิน
7. เพื่อให้มีจิตสำนึกที่ดีเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบการต่อลงดิน
จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
1. อธิบายความจำเป็นของการต่อลงดินได ้
2. บอกชนิดของการต่อลงดินได ้
3. อธิบายวิธีการต่อลงดินของระบบไฟฟ้าได ้
4. อธิบายวิธีการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้าได ้
5. อธิบายวิธีการต่อสายต่อหลักดินได ้
6. อธิบายวิธีการวัดความต้านทานการต่อลงดินได ้
สมรรถนะ
1. แสดงความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบการต่อลงดิน
้
2. นำเสนอข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับกฎและมาตรฐานที่ใชงานในระบบการต่อลงดิน
3. ใช้งานวัสดและอุปกรณสำหรับตดตั้งระบบการต่อลงดินตามกฎและมาตรฐานที่ใช้งานใน
ิ
ุ
์
ระบบการต่อลงดิน
กิจกรรมการเรียนการสอน หน่วยที่ 6
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 10-11
ิ
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบการต่อลงดิน จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่
คุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะ
กิจกรรมผู้สอน กิจกรรมผู้เรียน
ที่พึงประสงค์
นำเข้าสู่บทเรียน ☑ ฟัง เตรียมความพร้อมด้านการเรียน ให้
ู้
1. ผู้สอนตรวจสอบรายชื่อผเรียนที่เข้า ☑ ถาม-ตอบ สอดคล้องกับรายวิชาได้อย่างถูกต้อง
เรียน ตามหลักปราชญาเศรษฐกิจพอเพียง
2. ผู้สอนแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ ☑ อภิปราย และคุณลักษณะ 3D (ความรับผิดชอบ
และร่วมสนทนาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ☑ อื่นๆ (ระบุ) ความประหยัด ความขยัน ความอดทน
ี่
เกี่ยวกับ กฎและมาตรฐานทใช้งานใน ปฏิบัติงานที่ได้รับ และความแบ่งปัน)
ระบบการต่อลงดิน กับผู้เรียน มอบหมาย
3. ผู้สอนให้ผู้เรียนทำแบบทดสอบก่อน
เรียน
ขั้นการถ่ายทอดเนื้อหาสาระ ☑ ฟัง
1. ผู้สอนบรรยาย อธิบาย เนื้อหา เรื่อง
☑ ถาม-ตอบ
กฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบการ
☑ อภิปราย
ต่อลงดิน พร้อมยกตัวอย่าง และให้
ผู้เรียนสืบค้นข้อมูลเพิ่มเติม ☑ อื่นๆ (ระบุ)
2. ผู้สอนตอบข้อชักถาม ปัญหา ข้อ ปฏิบัติงานที่ได้รับ
สงสัยต่างๆ ของผู้เรียน มอบหมาย
3. ผู้สอนให้คำแนะนำ
ขั้นสรุป/การนำความรู้ไปใช้ ☑ ฟัง
ู้
1. ผู้สอนและผเรียนร่วมกันสรุป ☑ ถาม-ตอบ
สาระสำคัญ
2. ผู้สอนเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถาม ☑ อภิปราย
ข้อสงสัย ☑ อื่นๆ (ระบุ)
ู้
3. ผู้สอนมอบหมายให้ผเรียนทำ ปฏิบัติงานที่ได้รับ
แบบทดสอบหลังเรียน มอบหมาย
คุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะ
กิจกรรมผู้สอน กิจกรรมผู้เรียน
ที่พึงประสงค์
4. ผู้สอนมอบหมายให้ผเรียนทำใบ
ู้
กิจกรรม
ขั้นการประเมินผล ☑ ฟัง
1. ผู้สอนประเมินผู้เรียนปฏิบัติงานท ี่ ☑ ถาม-ตอบ
ได้รับมอบหมายเสร็จทันเวลาที่กำหนด
2. ผู้สอนประเมินผู้เรียนตอบคำถามและ ☑ อภิปราย
สรุปผลงานได้อย่างถูกต้อง ☑ อื่นๆ (ระบุ)
3. ผู้สอนประเมินผู้เรียนทำใบกิจกรรม ปฏิบัติงานที่ได้รับ
เสร็จทันเวลา มอบหมาย
4. ผู้สอนประเมินพฤติกรรมผู้เรียน
รายบุคคลผู้โดยการซักถาม อภิปราย
แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 6
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 10-11
ี่
ิ
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบการต่อลงดิน จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่
คำสั่ง จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องทสุดเพียงคำตอบเดียว
1. ข้อใดอธิบายถึงความจำเป็นของการต่อลงดินได้ถูกต้อง
ก. ลดความเสียหายของอุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้า เมื่อเกิดกระแสไฟฟ้ารั่วลงดิน
ข. ลดความเสียหายที่อาจเกิดกับสายไฟฟ้า และความเสียหายที่อาจเกิดกับระบ
ค. จำกัดแรงดันไฟฟ้าของวงจรไม่ให้ต่ำจนอาจทำให้เครื่องใช้ไฟฟ้าเสียหายเมื่อเกิดแรงดันต่ำ
ุ
ง. ลดอันตรายที่อาจเกิดกับบคคล และความเสียหายที่อาจเกิดกับระบบไฟฟ้า หรือเครื่องใช้ไฟฟ้า
2. ข้อใดเป็นชนิดของการต่อลงดิน
ก. การต่อลงดินของระบบไฟฟ้าและการต่อลงดินของอุปกรณ์ไฟฟ้า
ข. การต่อลงดินของระบบไฟฟ้าและการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
ค. การต่อลงดินของสายนิวทรัลและการต่อลงดินของสายดิน
ง. การต่อลงดินของอุปกรณไฟฟ้าและการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
์
์
3. ข้อใดไม่ใช่การต่อลงดินของระบบไฟฟ้าที่มีแรงดันไฟฟ้าเกิน 50 โวลต แต่ไม่เกิน 1,000 โวลต ์
ก. ระบบ 1 เฟส 2 สาย ให้ใช้สายนิวทรัลเป็นสายต่อลงดิน
ข. ระบบ 3 เฟส 3 สาย ใช้สายใดก็ได้เป็นสายต่อลงดิน
ค. ระบบ 3 เฟส 3 สาย ไม่ต้องต่อสายใดสายหนึ่งลงดิน
ง. ระบบ 3 เฟส 4 สาย และมีสายนิวทรัล ให้ใช้สายนิวทรัลเป็นสายต่อลงดิน
4. ข้อใดให้ความหมายของการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้าได้ถูกต้อง
์
ก. การต่อลงดินของอุปกรณ เครื่องใช้ไฟฟ้า เพื่อเป็นทางผ่านให้กระแสรั่วลงดิน
ข. การต่อลงดินของอุปกรณ์ป้องกันกระแสเกินให้ทำงานได้ตามที่ปรับตั้ง
ค. การต่อลงดินของอุปกรณ์ที่ใช้ในการต่อเข้ากับการติดตั้งทางไฟฟ้า
ง. การต่อลงดินของส่วนที่เป็นโลหะต่อถึงกันตลอดและมีศักย์ไฟฟ้ามากกว่าศูนย์
5. ข้อใดเป็นส่วนประกอบหลักของการต่อลงดิน
ก. สายต่อหลักดินและสายดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
ข. แห่งทองแดง สายดินของเครื่องใช้ไฟฟ้าและสายดินต่อไปยังหลักดิน
ค. หลักดินทองแดงและสายดินต่อไปยังหลักดิน
ง. หลักดิน สายต่อหลักดิน สายดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้าและสายต่อฝาก
6.จากรูป จงตอบคำถามข้อ 6
1 2
3
5
4
้
์
6. จากรูปเป็นการต่อลงดินของระบบไฟฟ้าที่แผงเมนสวิตช ข้อใดเป็นวิธีต่อลงดินตามหมายเลขได้ถูกตอง
ก. 1 คือสายเส้นไฟ, 2 คือสายนิวทรัล, 3 คือคัตเอาต์, 4 คือปลั๊กฟิวส์, 5 คือสายต่อหลักดิน
ข. 1 คือสายเส้นไฟ, 2 คือสายนิวทรัล, 3 คือปลั๊กฟิวส์, 4 คือคตเอาต์, 5 คือสายต่อหลักดิน
ั
ค. 1 คือสายนิวทรัล, 2 คือสายเส้นไฟ, 3 คือคัตเอาต์, 4 คือปลั๊กฟิวส์, 5 คือสายต่อหลักดิน
ง. 1 คือสายนิวทรัล, 2 คือสายเส้นไฟ, 3 คือปลั๊กฟิวส์, 4 คือคตเอาต์, 5 คือสายต่อหลักดิน
ั
จากรูป จงตอบคำถามข้อ 7
1
2
4
3
5
7. จากรูปเป็นการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า กรณีระบบไฟฟ้าต่อลงดิน ข้อใดเป็นวิธีต่อลงดินตาม
หมายเลขได้ถูกต้อง
ก. 1 คือบาร์ต่อฝาก, 2 คือสายต่อฝาก, 3 คือนิวทรัลบาร์, 4 คือสายดินบริภัณฑ์, 5 คือสายต่อหลักดิน
ข. 1 คือสายนิวทรัลบาร์, 2 คือสายต่อฝาก, 3 คือกราวด์บาร์, 4 คือสายต่อหลักดิน, 5 คือสายดินบริภัณฑ์
ค. 1 คือสายกราวดบาร์, 2 คือสายต่อฝาก, 3 คือนิวทรัลบาร์, 4 คือสายต่อหลักดิน, 5 คือสายดินบริภัณฑ์
์
ง. 1 คือสายกราวดบาร์, 2 คือสายต่อฝาก, 3 คือนิวทรัลบาร์, 4 คือสายดินบริภัณฑ์, 5 คือสายต่อหลักดิน
์
8. ข้อใดเป็นมาตรฐานการติดตั้งหลักดิน
ก. ใช้แท่งทองแดงขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 16 มม. (5/8 นิ้ว) ยาวไม่น้อยกว่า 2.40 เมตร
ตอกให้จมลงไปในพื้นดินไม่น้อยกว่า 30 เซนติเมตร
่
ข. ใช้แท่งทองแดงขนาดเส้นผานศูนย์กลางประมาณ 13 มม. (1/2 นิ้ว) ยาวไม่น้อยกว่า 1.40 เมตร
ตอกให้จมลงไปในพื้นดินไม่น้อยกว่า 30 เซนติเมตร
ค. ใช้แท่งทองแดงขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 13 มม. (1/2 นิ้ว) ยาวไม่น้อยกว่า 1 เมตร
้
ตอกใหจมลงไปในพื้นดินไม่น้อยกว่า 20 เซนติเมตร
ง. ใช้แท่งทองแดงขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 16 มม. (5/8 นิ้ว) ยาวไม่น้อยกว่า 2 เมตร
ตอกให้จมลงไปในพื้นดินไม่น้อยกว่า 20 เซนติเมตร
9. การต่อสายต่อหลักดินเข้ากับหลักดินต้องใช้วิธีเชื่อมต่อตามข้อใด
ก. ต่อโดยการบัดกรีเป็นหลักและต่อด้วยแคลมป์
ข. ต่อด้วยประกับต่อสายและต่อด้วยการบีบอัด
ค. ต่อด้วยความร้อนและต่อด้วยแคลมป์
ง. ต่อด้วยการบีบอัดและต่อด้วยประกับต่อสาย
่
้
10. การวัดความต้านทานการต่อลงดินตามมาตรฐาน วสท. กำหนดไว้ใหมีคาเทาไร
่
ก. มีค่าไม่เกิน 50
ข. มีค่าไม่เกิน 25
ค. มีค่าไม่เกิน 10
ง. มีค่าไม่เกิน 5
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 6
ิ
ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 10-11
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบการต่อลงดิน จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่
1. ง.
2. ข.
3. ค.
4. ก.
5. ง.
6. ค.
7. ข.
8. ค.
9. ก.
10. ง.
ใบความร ู้ หน่วยที่ 6
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 10-11
ิ
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบการต่อลงดิน จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่
ั่
จุดประสงค์ทวไป
1. เพื่อให้ทราบความจำเป็นของการต่อลงดิน
2. เพื่อให้ทราบชนิดของการต่อลงดิน
3. เพื่อให้ทราบธีการต่อลงดินของระบบไฟฟ้า
4. เพื่อให้ทราบวิธีการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
5. เพื่อให้ทราบวิธีการต่อสายต่อหลักดิน
6. เพื่อให้ทราบวิธีการวัดความต้านทานการต่อลงดิน
7. เพื่อให้มีจิตสำนึกที่ดีเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบการต่อลงดิน
จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
1. อธิบายความจำเป็นของการต่อลงดินได ้
2. บอกชนิดของการต่อลงดินได ้
3. อธิบายวิธีการต่อลงดินของระบบไฟฟ้าได ้
4. อธิบายวิธีการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้าได ้
5. อธิบายวิธีการต่อสายต่อหลักดินได ้
6. อธิบายวิธีการวัดความต้านทานการต่อลงดินได ้
สมรรถนะ
1. แสดงความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบการต่อลงดิน
้
2. นำเสนอข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับกฎและมาตรฐานที่ใชงานในระบบการต่อลงดิน
ุ
์
ิ
ใช้งานวัสดและอุปกรณสำหรับตดตั้งระบบการต่อลงดินตามกฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบการต่อลง
ดิน
เนื้อหา
ิ
การต่อลงดินมีความจำเป็นสำหรับการตดตั้งไฟฟ้าเพื่อป้องกันอันตรายที่จะเกิดแก่บุคคลและ
ความเสียหายที่อาจเกิดกับเครื่องใช้ไฟฟ้า การไฟฟ้าฯ ได้บังคับให้ผู้ใช้ไฟที่ขอติดตั้งเครื่องวัดหน่วยไฟฟ้า
กิโลวัตต์ฮาวร์มิเตอร์ ต้องติดตั้งระบบสายดินตามมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า
6.1ความจำเป็นของการต่อลงดิน
พื้นดินในทางไฟฟ้านั้นคือตัวนำที่มีมวลขนาดใหญ่มาก สามารถรองรับประจุได้อย่างมหาศาลโดย
ื
ไม่จำกัดและถือว่ามีศักย์ไฟฟ้าเป็นศูนย์หรือเป็นกลางทางไฟฟ้าอยู่เสมอ การต่อลงดิน (Ground) คอการ
ต่อตัวนำไม่ว่าโดยตั้งใจหรือบังเอิญระหว่างวงจรไฟฟ้าหรือบริภัณฑ์กับดินหรือกับส่วนที่เป็นตัวนำซึ่งทำ
หน้าทแทนดิน และต่อลงดิน (Grounded) หมายถึง ต่อลงดินหรือต่อกับส่วนที่เป็นตัวนำซึ่งทำหน้าที่แทน
ี่
ดิน ดังนั้นอุปกรณ์หรือวัตถุที่มีศักย์ไฟฟ้าแตกต่างจากดินเมื่อถูกเชื่อมโยงเขากับดินที่เรียกว่า การต่อลงดิน
้
ก็จะมีศักย์ไฟฟ้าเท่ากับดินหรือศักย์ไฟฟ้าเป็นศูนย์
การต่อลงดินมีจุดประสงค์เพื่อลดอันตรายที่อาจเกิดกับบุคคล และความเสียหายที่อาจเกิดกับ
ระบบไฟฟ้า หรือเครื่องใช้ไฟฟ้า การต่อลงดินทำหน้าที่หลัก คือ
1. ลดความเสียหายของอุปกรณ์ไฟฟ้าหรือระบบไฟฟ้า เมื่อเกิดกระแสไฟฟ้ารั่วลงดิน การต่อลง
ดินที่ถูกต้องจะช่วยให้เครื่องป้องกันทำงานได้ตามที่ได้ออกแบบไว้
2. จำกัดแรงดันไฟฟ้าของวงจรไม่ให้สูงจนอาจทำให้เครื่องใช้ฟฟ้าเสียหายเมื่อเกิดแรงดันเกิน และ
่
ลดแรงดันไฟฟ้าที่อาจเกิดขึ้นที่เครื่องใช้ฟฟ้าหรือสวนประกอบ เนื่องจากการรั่วหรือการเหนี่ยวนำ เพื่อลด
อันตรายต่อบุคคลที่อาจไปสัมผสได ้
ั
6.2 การต่อลงดินของระบบไฟฟ้าและการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
ชนิดของการต่อลงดินสำหรับสายไฟฟ้าภายในอาคาร แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ การต่อลงดินของ
ระบบไฟฟ้าและการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
6.2.1 การต่อลงดินของระบบไฟฟ้า (System Grounding)
ู้
1. ระบบฟฟ้าภายในอาคารต้องต่อลงดิน ผใช้ไฟฟ้าแรงดันต่ำของการไฟฟ้าฯ ต้องต่อระบบ
ไฟฟ้าลงดิน ซึ่งสายที่ต่อลงดินต้องเป็นสายเดียวกับที่การไฟฟ้าฯ ได้ต่อลงดินไว้แล้วในระบบ ปกติจะเป็น
สายนิวทรัล การต่อลงดินของระบบไฟฟ้านี้มาตรฐาน วสท. แบ่งกลุ่มของการต่อลงดินของระบบไฟฟ้า
กระแสสลับไว้ 2 กลุ่ม คือ ระบบไฟฟ้าที่มีแรงดันไฟฟ้าเกิน 50 โวลต แต่ไม่เกิน 1,000 โวลต และระบบ
์
์
ไฟฟ้าที่มีแรงดันตั้งแต 1,000 โวลต ขึ้นไป
่
์
ิ
์
1. ระบบไฟฟ้าที่มีแรงดันไฟฟ้าเกน 50 โวลต แต่ไม่เกิน 1,000 โวลต ์
(1) ระบบ 1 เฟส 2 สาย หรือระบบ 1 เฟส 3 สาย ให้ใช้สายนิวทรัลเป็นสายต่อลงดิน ดัง
ี่
รูปท 6.1
ก) ระบบ 1 เฟส 2 สาย ข) ระบบ 1 เฟส 3 สาย
รูปท 6.1 การต่อลงดินของระบบ 1 เฟส 2 สาย และระบบ 1 เฟส 3 สาย
ี่
(2) เป็นระบบ 3 เฟส 3 สาย ใช้ใดก็ได้เป็นสายต่อลงดิน ดังรูปท 6.2
ี่
ี่
รูปท 6.2 การต่อลงดินของระบบ 3 เฟส 3 สาย
(3) เป็นระบบ 3 เฟส 4 สาย และจุดกึ่งกลางของเฟสใดเฟสหนึ่งเป็นสายในวงจรด้วย ให้ใช ้
ุ
สายที่ต่อจากจดกึ่งกลางนั้นเป็นสายต่อลงดิน ดังรูปท 6.3
ี่
ี่
รูปท 6.3 การต่อลงดินของระบบ 3 เฟส 4 สาย
(3) เป็นระบบ 3 เฟส 4 สาย และสายนิวทรัลเป็นสายในวงจรด้วย กรณีนี้ให้ใชสายนิวทรัล
้
ี่
เป็นสายต่อลงดิน ดังรูปท 6.4
ี่
รูปท 6.4 การต่อลงดินของระบบ 3 เฟส 4 สาย
ิ
2. วงจรและระบบไฟฟ้าที่มีแรงดันไฟฟ้าเกน 1,000 โวลต์ขึ้นไป ถ้าจายไฟให้บริภัณฑ์ไฟฟ้า
่
ชนิดเคลื่อนที่ไดจะต้องต่อลงดิน แต่ถ้าจ่ายไฟให้บริภัณฑ์ไฟฟ้าอื่น ๆ อนุญาตให้ต่อลงดินได้แต่ต้องไม่ขัด
้
กับข้อกำหนดข้ออื่น ๆ ยกเว้น ระบบที่มีตัวจ่ายแยกต่างหาก (Separately Derived Systems)
โดยเฉพาะระบบไฟฟ้าที่รับพลังงานจากเครื่องกำเนิดไฟฟ้า หม้อแปลงไฟฟ้า คอนเวอร์เตอร์ที่มีขดลวด ซึ่ง
มีจุดประสงค์เพื่อจ่ายไฟให้ระบบไฟฟ้าพิเศษและไม่มีการต่อทางไฟฟ้ากับวงจรระบบอื่น ไม่บังคับให้ต่อลง
ดิน
การต่อลงดินของระบบไฟฟ้านั้นการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ) ได้บังคบให้ผู้ใช้ไฟติดตั้งระบบ
ั
ี่
ี่
สายดิน ตั้งแต่วันท 1 ตุลาคม พ.ศ. 2546 เป็นต้นไป มีรายละเอียดดังรูปท 6.5
กฟภ. ประกาศบังคับให้ผู้ใช้ไฟ ติดตั้งระบบสายดิน เมื่อไหร่ อย่างไร
กฟภ.ประกาศบังคับให้ผู้ใช้ไฟติดตั้งระบบสายดิน ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2546 เป็นตนไป
้
สำหรับผู้ขอใช้ไฟรายใหม่ ทุกรายทุกประเภท ต้องมีระบบสายดินตามมาตรฐาน ยกเว้น ผู้ใช้ไฟฟ้าประเภทที่อย ู่
อาศัยที่อยู่นอกเขตเทศบาล หรือผู้ใช้ไฟในเขตชนบท ซึ่งตดตั้งมิเตอร์ขนาดไม่เกิน 5(15) แอมแปร์ จะมีระบบสายดิน
ิ
้
หรือไม่ก็ได
ก) การติดตั้งระบบไฟฟ้าที่มีสายดินสำหรับผู้ใช้ไฟขอใช้ไฟใหม่
สำหรับผู้ขอใช้ไฟรายเดิม ที่มีการขอเพิ่มขนาดมิเตอร์ กฟภ.อนุโลมให้ต่อสายนิวทรัลลงดินที่แผงเมนสวิตช์ โดย
้
ไม่ต้องมีระบบสายดินก็ได แต่ถ้าหากมีระบบสายดนตามมาตรฐานจะทำให้ผู้ใช้ไฟปลอดภัยยิ่งขึ้น
ิ
ข) การต่อลงดินที่แผงเมนสวิตช์สำหรับผู้ใช้ไฟที่ขอเพิ่มขนาดมิเตอร์
รูปที่ 6.5 การติดตั้งระบบไฟฟ้าที่มีสายดินสำหรับผู้ใช้ไฟ
(ที่มา: กองมาตรฐานระบบไฟฟ้า กฟภ. คู่มือรักชีวิต ตดตงสายดิน. 2546.)
ั้
ิ
6.2.2 การต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า (Equipment Grounding)
การต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า (บริภัณฑ์ไฟฟ้า หมายถึง สิ่งซึ่งรวมทั้งวัสด เครื่องประกอบ
ุ
์
อุปกรณ เครื่องใช้ไฟฟ้า ดวงโคม เครื่องสำเร็จและสิ่งอื่นที่คล้ายกันที่ใช้เป็นส่วนหนึ่งหรือใช้ในการต่อเข้า
กับการติดตั้งทางไฟฟ้า) เพื่อเป็นทางผ่านให้กระแสรั่วลงดิน เพื่อให้ส่วนที่เป็นโลหะต่อถึงกันตลอดและมี
ศักย์ไฟฟ้าเป็นศูนย์และเพื่อให้อุปกรณ์ป้องกันกระแสเกินทำงานได้ตามที่ปรับตั้ง
1. บริภัณฑ์ฟฟ้าที่ต้องต่อสายดิน รวมทั้งอุปกรณ์ตดตั้งทางไฟฟ้า เช่น ท่อโลหะ เป็นต้น ที่มี
ิ
ั
ส่วนของโลหะอยู่ในระยะที่บุคคลทั่วไปสัมผสได จำเป็นต้องมีสายดิน ส่วนบริภัณฑ์ที่ติดตั้งเกินระยะเอื้อม
้
มือหรือมีการป้องกันบุคคลสัมผัสโดยไม่ตั้งใจได คอ ระยะห่างในแนวดิ่งกว่า 2.40 เมตร และระยะห่างใน
้
ื
้
ิ
แนวระดับกว่า 1.50 เมตร ตามมาตรฐานไม่ต้องติดตั้งสายดินได ดังนั้นบริภัณฑ์ไฟฟ้าที่ต้องต่อสายดน ดังนี้
(1) บริภัณฑ์ชนิดยึดติดกับที่ทุกขนาดแรงดันที่ต้องต่อลงดิน
(ก) โครงของแผงสวิตช ์
(ข) โครงของมอเตอร์ชนิดยึดตดกับท ี่
ิ
ิ
(ค) กล่องของเครื่องควบคุมมอเตอร์ ยกเว้นฝาครอบสวิตช์ปิด-เปดที่มีฉนวนรอง
ด้านใน
(ง) บริภัณฑ์ไฟฟ้าของลิฟต์และปั้นจั่น
(จ) บริภัณฑ์ไฟฟ้าในอู่จอดรถ โรงมหรสพ โรงถ่ายภาพยนตร์ สถานีวิทยุและ
โทรทัศน์ยกเว้น โคมไฟแบบแขวน และป้ายที่ใช้ไฟฟ้ารวมทั้งอุปกรณ์ประกอบ
(ฉ) เครื่องฉายภาพยนตร์
(ช) เครื่องสูบน้ำที่ใช้มอเตอร์
(2) บริภัณฑ์ไฟฟ้าที่มีสายพร้อมเตาเสียบ ส่วนที่เป็นโลหะเปิดโล่งของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
้
จะต้องต่อลงดิน ถ้ามีสภาพตามข้อใดข้อหนึ่ง ดังนี้
(ก) ใชในบริเวณอันตราย และใช้แรงดันไฟฟ้าเทียบกับดินเกิน 150 โวลต ์
้
(ข) เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ใช้ในสถานที่อยู่อาศัยต่อไปนี้
- ตู้เย็น ตู้แช่แข็ง เครื่องปรับอากาศ
- เครื่องซักผ้า เครื่องอบผ้า เครื่องล้างจาน เครื่องสูบน้ำ เครื่องใช้ไฟฟ้าในต ู้
ี่
เลี้ยงปลา เครื่องมือชนิดมือถือททำงานด้วยมอเตอร์
- เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ทำงานด้วยมอเตอร์ เช่น เครื่องเล็มต้นไม้ เครื่องตัดหญ้า
เครื่องขัดถูชนิดใช้น้ำ
็
- ดวงโคมไฟฟ้าชนิดหยิบยกได ยกเว้น ที่ระบุว่าเปนฉนวน 2 ชั้นหรือเทียบเท่า
้
ั
และมีเครื่องหมายแสดงชดเจนว่าไม่ต้องต่อลงดิน
2. ส่วนประกอบของการต่อลงดิน ประกอบด้วย หลักดิน สายต่อหลักดิน และสายดินของ
บริภัณฑ์ไฟฟ้า
(1) หลักดิน มาตรฐานหลักดินและสิ่งที่ใช้แทนหลกดิน เป็นแท่งเหล็กหุ้มด้วยทองแดง
ั
้
ี
หรือแท่งทองแดง หรือแห่งทองแดงอาบสังกะส ตองมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม่น้อยกว่า 15.87 ม.
(5/8 นิ้ว) (ขนาดโดยประมาณ 14.20 มม. (0.560 นิ้ว) สำหรับแท่งเหล็กหุ้มด้วยทองแดง และขนาด
ี
็
โดยประมาณ 15.87 มม. (0.625 นิ้ว) สำหรับเหลกแท่งอาบสังกะส) ยาวไม่น้อยกว่า 2.40 เมตร และยอม
ให้ใช้อาคารทเป็นโครงโลหะ และมีการต่อลงดินอย่างถูกต้อง โดยมีค่าความต้านทานของการต่อลงดินไม่
ี่
เกิน 5 ส่วนหลักดินอื่น ๆ ต้องได้รับความเห็นชอบจากการไฟฟ้าฯ ก่อน ตัวอย่างหลักดิน ตัวหนีบยึด
และการต่อใช้งานดังรูปท 6.6
ี่
ก) หลักดิน (แท่งทองแดง)
ข) ตัวหนีบยึด (Clamp)
ค) การต่อสายต่อหลักดินกับหลักดินโดยใช้ตัวหนีบยึด (Clamp)
ี่
รูปท 6.6 ตัวอย่างหลักดิน ตัวหนีบยึดและการต่อใช้งาน
้
(2) สายต่อหลักดิน เป็นสายตัวนำที่ใชต่อระหว่างหลักดินกับส่วนที่ต้องการต่อลงดิน ในที่นี้
หมายถึงขั้วต่อสายดินในตู้เมนสวิตช เพื่อให้ระบบไฟฟ้าและเครื่องใช้ไฟฟ้ามีการต่อลงดิน โดยสายตอหลัก
์
่
ดินต้องเป็นตัวนำทองแดง เป็นชนิดตัวนำเดี่ยวหรือตัวนำตีเกลียวหุ้มฉนวนและเป็นตัวนำเส้นเดียวยาว
ตลอดโดยไม่มีการต่อ มีการป้องกันความเสียหายทางกายภาพ (ติดตั้งในท่อ) ขนาดของสายต่อหลักดิน ดัง
ตารางท 6.1
ี่
ุ
ี่
ตารางท 6.1 ขนาดต่ำสดของสายต่อหลักดินของระบบไฟฟ้ากระแสสลับ
ุ
ขนาดตัวนำประธาน (ตัวนำทองแดง) ขนาดต่ำสดของสายต่อหลักดิน (ตัวนำทองแดง)
(ตร.มม.) (ตร.มม.)
ไม่เกิน 35 10*
เกิน 35 แต่ไม่เกิน 50 16
เกิน 50 แต่ไม่เกิน 95 25
เกิน 95 แต่ไม่เกิน 185 35
เกิน 185 แต่ไม่เกิน 300 50
เกิน 300 แต่ไม่เกิน 500 70
เกิน 500 95
หมายเหต * แนะนำให้ตดตั้งในท่อโลหะหนา ท่อโลหะหนาปานกลาง ท่อโลหะบางหรือท่ออโลหะ
ุ
ิ
(3) สายดินของบริภัณฑ์ฟฟ้า เป็นสายที่ถูกเดินร่วมไปกับสายวงจร ปลายด้านหนึ่งต่ออยู่
กับบัสบาร์สายดินของเมนสวิตช์หรือแผงบ่อย (Panelboard) ส่วนปลายข้างหนึ่งต่อกับโครงโลหะของ
โหลด และห้ามต่อสายระหว่างบัสบาร์นิวทรัลและบัสบาร์สายดินในแผงย่อยอื่นอีกนอกจากเมนสวิตช์จุด
ี่
เดียวเท่านั้นหรับการเลือกขนาดของสายดินตามขนาดของเครื่องป้องกันกระแสเกินดังตารางท 8.2 และมี
ี่
ข้อยกเว้นท 1 สำหรับสายพร้อมเต้าเสียบของบริภัณฑ์ไฟฟ้า ซึ่งใช้ไฟฟ้าจากวงจรซึ่งมี
เครื่องป้องกันกระแสเกินที่มีขนาดไม่เกิน 20 แอมแปร์ สายดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้าซึ่งเป็นตัวนำทองแดงและ
เป็นแกนหนึ่งของสายอ่อน อาจมีขนาดเล็กกว่าที่กำหนดไว้ในตารางท 6.2 ได้แต่ต้องไม่เล็กกว่าขนาด
ี่
สายตัวนำของวงจรและไม่เล็กกว่า 1.0 ตร.มม.
็
ข้อยกเว้นท 2 สายดินของบริภัณฑ์ฟฟ้า ไม่จำเปนต้องใหญ่กว่าสายตัวนำของวงจรของ
ี่
บริภัณฑ์ไฟฟ้านั้น
ข้อยกเว้นท 3 ในกรณีทใช้เกราะหุ้มสายเคเบิลหรือเปลือกหุ้มสายเคเบิล เป็นสายดิน
ี่
ี่
ของบริภัณฑ์ไฟฟ้าที่เดินสายร่วมไปกับสายของวงจรต้องเป็นดังนี้
- ตัวนำทองแดง หุ้มฉนวนหรือไม่หุ้มฉนวนก็ได ้
- เปลือกโลหะของสายเคเบลชนิด AC (Armored Cable), MI (Mineral Insulated
ิ
Cable) และ MC (Metal-Clad Cable)
- บัสเวย์ที่ได้ระบุให้ใชแทนสายสำหรับต่อลงดินได ้
้
ี่
ุ
ตารางท 8.2 ขนาดต่ำสดของสายดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
ุ
พิกัดหรือขนาดปรับตั้งของ ขนาดต่ำสดของสายดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
เครื่องป้องกันกระแสเกินไม่เกิน (ตัวนำทองแดง)
(แอมแปร์) (ตร.มม.)
20 2.5
40 4
70 6
100 10
200 16
400 25
500 35
800 50
1000 70
… …
(4) การต่อฝาก (Bonding Jumper) การต่อโครงโลหะของเมนสวิตช์เข้ากับตัวนำที่มีการ
ี่
ต่อลงดินเป็นการต่อเชื่อมทสำคัญเรียกว่า การต่อฝาก เพื่อนำกระแสที่อาจรั่วไหลที่เมนสวิตช์ลงดินเพื่อ
์
ี่
็
ความปลอดภัยของบุคคลที่อาจไปสัมผัสส่วนทเปนโครงโลหะของเมนสวิตช วิธีการต่อฝากที่ทำได้มีหลาย
้
์
วิธี เช่น ใชสายไฟฟ้าต่อสายนิวทรัลเข้ากับกล่องโลหะของเมนูสวิตช ถ้าใช้ท่อโลหะหนาหรือท่อโลหะหนา
ปานกลางให้ใช้ข้อต่อแบบเกลียวถ้ากล่องโลหะของเมนสวิตช์เป็นชนิดข้อต่อแบบมีเกลียว เป็นต้น
การเชื่อมต่อสายดินและสายต่อฝาก ต้องใช้วิธีเชื่อมด้วยความร้อน หรือใช้หัวต่อแบบบีบ
ประกับจับสายหรือสิ่งอื่นที่ระบุให้ใช้เพื่อการนี้ ห้ามต่อโดยใช้การบัดกรีเป็นหลัก
6.3 วิธีการต่อลงดินสำหรับสายไฟฟ้าภายในอาคาร
6.3.1 วิธีการต่อลงดินของระบบไฟฟ้า
ผู้ขอใช้ไฟฟ้าแรงดันต่ำต้องใช้ระบบไฟฟ้าที่ต่อลงดน โดยต่อลงดินที่แผงเมนสวิตช (บ้านพัก
์
ิ
อาศัยทั่วไปส่วนใหญ่ใชคอนชูเมอร์ยูนิต เป็นแผงเมนสวิตช์ขนาดเล็กหรือเป็นแผงย่อย) และการต่อลงหลัก
้
ดินจะทำเฉพาะที่แผงเมนสวิตช์ทางด้านไฟเข้าเท่านั้น ดังรูปท 6.7 ด้านไฟออกของแผงเมนสวิตช์ที่อยู่ใน
ี่
อาคารห้ามต่อระบบไฟฟ้าลงดินอีก เนื่องจากทำให้เครื่องตัดไฟรั่วหรือเครื่องป้องกันกระแสเกินทำงาน
ผิดพลาดได ้
ก) การต่อลงดินของระบบไฟฟ้าที่แผงเมนสวิตช์ขนาดเล็ก
ี่
รูปท 6.7 การต่อลงดินของระบบไฟฟ้า
ข) การต่อลงดินของระบบไฟฟ้าที่แผงเมนสวิตช์ขนาดเล็ก กรณีใช้คตเอาต ์
ั
ค) การต่อลงดินของระบบไฟฟ้าที่แผงเมนสวิตช์ขนาดเล็ก กรณีใช้เซอร์กิตเบรกเกอร์ชนิด 2 โพล
ี่
รูปท 6.7 การต่อลงดินของระบบไฟฟ้า (ต่อ)
ุ
หมายเหต บริภัณฑ์ประธาน (Service Equipment หรือเมนสวิตช์ หมายถึง บริภัณฑ์จำเป็น โดย
ปกติประกอบด้วยเซอร์กิตเบรกเกอร์ หรือสวิตช์และฟิวส์ และเครื่องประกอบต่าง ๆ ตั้งอยู่ใกล้กับจุดทางเข้าของตวนำ
ั
ประธานเข้าอาคาร โดยมีจุดประสงค์เพื่อควบคุมและตัดวงจรทั้งหมดของระบบจ่ายไฟ
ี่
จากรูปท 6.7 ระบบไฟฟ้าที่ต่อลงดินต้องต่อลงดินที่แผงเมนสวิตช์และบริภัณฑ์ไฟฟ้าที่ต้อง
์
้
ต่อลงดินต้องเดินสายดินมาที่แผงเมนสวิตชด้วยและต่อฝากเขากับสายนิวทรัล ที่แผงเมนสวิตช์บางยี่ห้อ
นิวทรัลบาร์จะยึดติดโดยตรงกับกล่องของแผงเมนสวิตช์ ถ้าการยึดแน่นหนาพอ มีการต่อทางไฟฟ้าที่ดีจะ
สามารถใช้แทนการต่อฝากได้และไม่ต้องใช้สายต่อฝากกล่องของแผงเมนสวิตช์นี้เขากับนิวทรัลบาร์ก็ได ้
้
6.3.2 วิธีการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
์
วิธีการต่อลงดินของบริภัณฑ์ฟฟ้า จะต้องเดินสายดินไปต่อลงดินที่เมนสวิตช เมื่อกระแสรั่ว
่
จะไหลผ่านสายดินเนื่องจากความต้านทานต่ำ ถ้าความต้านทานระหว่างหลักดินกับดินอาจมีคาสูงจะทำให้
เครื่องป้องกันกระแสเกินอาจปลดวงจรช้าหรือไม่ปลดวงจร การต่อเปลือกโลหะของบริภัณฑ์ไฟฟ้าลงดิน
โดยตรงจะยอมให้ทำได้เป็นการเพิ่มเติมเท่านั้น แต่ต้องมีการเดินสายดินไปต่อลงดินที่เมนสวิตช์ด้วยและ
สายดินต้องเดินร่วมไปกับสายวงจร
กรณีเป็นระบบไฟฟ้าที่ต้องต่อลงดิน การเดินสายดนของบริภัณฑ์ไฟฟ้าต้องเดินไปต่อลงดิน
ิ
ที่เมนสวิตช์โดยใช้หลักดินเดียวกับระบบไฟฟ้า ดังรูปท 6.8
ี่
ี่
รูปท 6.8 การต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า กรณีระบบไฟฟ้าต่อลงดิน
กรณีเป็นระบบไฟฟ้าที่ไม่ต่อลงดิน บริภัณฑ์ไฟฟ้าจะต้องต่อลงดิน ทำโดยการเดินสายดินไป
ต่อลงดินที่แผงเมนสวิตช แต่ไม่ต้องต่อสายต่อฝากเข้ากับนิวทรัลบาร์ กรณีนี้นิวทรัสบาร์ต้องติดตั้งบน
์
ี่
ฉนวน ดังรูปท 6.9
ี่
รูปท 6.9 การต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า กรณีระบบไฟฟ้าไม่ต่อลงดิน
6.3.3 วิธีการต่อสายต่อหลักดิน
วิธีการติดตั้งแท่งหลักดิน (Ground Rod) ที่นิยมใช้กันมากที่สุดคือใชแท่งทองแดง ขนาด
้
เส้นผ่านศูนย์กลางไม่น้อยกว่า 15.87 มม. หรือโดยประมาณ 16 มม. (5/8 นิ้ว) ยาวไม่น้อยกว่า 2.40 เมตร
ปักลงไปในแนวตั้งฉาก ดังรูปท 6.1 และตอกหลักดินให้จมลงไปในพื้นดินไม่น้อยกว่า 30 เชนติเมตร
ี่
สายต่อหลักดิน
้
ก) การตอกหลักดินโดยใช้ค้อนปอนด์ ข) การตอกหลักดินโดยใชเครื่องมือตอกหลักดิน
รูปท 6.10 การตอกหลักดิน
ี่
(ที่มา: บริษัทคัมเวล. 2557)
จากรูปท 6.10 ก) เป็นการตอกหลักดินโดยใชค้อนปอนด์ ขนาด 5-10 กิโลกรัม ตอกโดย
้
ี่
ตรงที่หัวหลักดินซึ่งจะใช้แรงงานอย่างน้อย 2 คน และต้องใช้บันไดหรือนั่งร้าน เพื่อให้สามารถติดตั้งหลัก
ดินได แต่จะเกิดปัญหาทำให้หัวหลักดินบานเสียรูปจนไม่สามารถเชื่อมต่อกับสายต่อหลักดินได ดังนั้นควร
้
้
ใช้เครื่องมือตอกหลักดิน (Hand Held Hammer) ดังรูปท 6.10 ข) เพื่อช่วยลดปัญหาหัวหลักดินบานเสีย
ี่
รูปได ้
การทำจุดทดสอบเพื่อใช้วัดค่าความต้านทานระหว่างหลักดินกับดิน จุดต่อของสายต่อหลัก
ดินเข้ากับหลักดินต้องอยู่ในที่เข้าถึงได ยกเว้น จุดต่อกับหลักดินที่อยู่ในคอนกรีต หรือฝังอยู่ในดินไม่
้
จำเป็นต้องอยู่ในที่ซึ่งเข้าถึงได และปัจจุบันมีกล่องสำเร็จรูปสำหรับจดทดสอบสายติน ตัวอย่างดังรูปท ี่
้
ุ
6.11ก) ทำจากวัสดุคอนกรีต ขนาด 320 x 320 x 190 มม. น้ำหนักประมาณ 25.7 กก. สามารถรับ
น้ำหนักกดทับได้ถึง 6,000 กก.
ก) กล่องสำหรับจุดทดสอบสายดิน ข) จุดทดสอบสายดิน
รูปท 6.11 การต่อสายต่อหลักดินเข้ากับหลักดินและเป็นจุดทดสอบสายดิน
ี่
การต่อสายต่อหลักดินเข้ากับหลักดินต้องใช้วิธีเชื่อมต่อด้วยความร้อน หูสาย หัวต่อแบบบีบอัด
ี่
ประกับต่อสาย หรือสิ่งอื่นที่ระบุให้ใช้เพื่อการนี้ ห้ามต่อโดยใช้การบัดกรีเป็นหลัก อุปกรณ์ทใช้ต่อต้อง
้
ิ
ุ
เหมาะสมกับวัสดที่ใช้ทำหลักดินและสายต่อหลักดน ห้ามต่อสายต่อหลักดินมากกว่า 1 เส้นเขากับหลักดิน
้
นอกจากอุปกรณ์ที่ใชในการต่อเป็นชนิดที่ออกแบบมาให้ต่อสายได้มากกว่า 1 เส้น
ตัวอย่างขั้นตอนการต่อสายต่อหลักดินเข้ากับหลักดินด้วยวิธีเชื่อมต่อด้วยความร้อน
ดังนี้
์
ี่
้
1. ประกอบโมลด (Mold) เข้ากับดามจับยึด (Handle Clamp) ดังรูปท 6.12
้
ี่
รูปท 6.12 ประกอบโมลด (mold) เข้ากับดามจับยึด (Handle Clamp)
์
2. ทำความสะอาดโมลด สายต่อหลักดินและหลักดิน และไล่ความชื้นทสะสมอยู่ในโมลด
์
ี่
์
สายต่อหลักดินและหลักดิน ดังรูปท 6.13 เพื่อป้องกันมิให้เกิดโพรงอากาศภายในรอยต่อ ซึ่งเป็นผลจาก
ี่
การไล่ความชื้นไม่หมด ทำให้ได้รอยเชื่อมที่ไม่สมบูรณ์และไม่ได้คุณภาพ
์
์
ก) ทำความสะอาดโมลด สายต่อหลักดินและหลักดิน ข) ไลความชื้นโมลด สายต่อหลักดินและหลกดิน
่
ั
์
ี่
รูปท 6.13 ทำความสะดาดและไล่ความชื้นโมลด สายตัวนำและหลักดิน
(ที่มา: บริษัทคัมเวล. Exothermic Welding. 2556: 135)
์
3. ติดตั้งโมลดเข้ากับสายต่อหลักดินและหลักดิน ดังรูปท 6.14
ี่
ี่
รูปท 6.14 ติดตั้งโมลด์เขากับสายต่อหลักดินและหลักดิน
้
4. วางแผ่นเหล็ก (Steel Disk) ลงในเบาโมลดในแนวราบ ดังรูปท 6.15
้
์
ี่
ี่
รูปท 6.15 วางแผ่นเหล็กลงในเบ้าโมลด ์
์
ุ
5. เทผงเชื่อมประสาน (Weld Metal) ลงในเขาโมลด แล้วจึงเทผงจดชนวน (Starting
้
ี่
Powder) ที่อยู่กั้นหลอดลงบนตำแหน่งจุดไฟ ดังรูปท 6.16
ก) เทผงเชื่อมประสานลงในเบ้าโมลด ข) เทผงจุดชนวนลงบนตำแหน่งจุดไฟ
์
ี่
์
รูปท 6.16 เทผงเชื่อมลงในเบ้าโมลดและเทผงจุดชนวนลงบนตำแหน่งจุดไฟ
(ที่มา: บริษัทคัมเวล. Exothermic Welding. 2556: 135)
ค) รูปตัดภายในโมลด ์
ี่
รูปท 6.16 เทผงเชื่อมประสานลงในเขาโมลดและเทผงจุดชนวนลงบนตำแหน่งจุดไฟ (ต่อ)
์
้
ี่
6. ดำเนินการจุดไฟ โดยตำแหน่งปืนจุดไฟต้องอยู่ด้านข้างทั้งนี้เพื่อความปลอดภัย ดังรูปท
6.17
ก) ตำแหน่งปืนจุดไฟอยู่ด้านข้าง ข) เปลวไฟที่เกิดขณะเชื่อมต่อด้วยความร้อน
ี่
รูปท 6.17 ตำแหน่งปืนจุดไฟอยู่ด้านข้างและเปลวไฟขณะเชื่อมต่อ
์
ี
7. หลังจากหมดเปลวไฟแล้วให้รอประมาณ 30-60 วินาท ก่อนเปิดโมลด จะได้รอย
ี่
ี่
เชื่อมต่อทสมบูรณ์ดังรูปท 6.18
ี่
รูปท 6.18 รอยเชื่อมต่อของสายต่อหลักดินเข้ากับหลักดินด้วยวิธีเชื่อมต่อด้วยความร้อน
ี่
ุ
8. ทำความสะอาดโมลด์เพื่อเตรียมใช้นำไปใช้ในจดต่อไป ดังรูปท 6.19
์
ี่
รูปท 6.19 ทำความสะอาดโมลดเพื่อเตรียมนำไปใช้ในจุดต่อไป
6.3.4 วิธีการวัดความต้านทานการต่อลงดิน
การวัดความต้านทานการต่อลงดิน ตามมาตรฐาน วสท. ได้กำหนดค่าความต้านทานการ
ต่อลงดินไว้ว่า จะต้องมีค่าไม่เกิน 5 ในทางปฏิบัติการทำให้ค่าความต้านทานมีค่าเป็นศูนย์ทำไดยาก
้
มาก ดังนั้นในการติดตั้งหากวัดค่าความต้านทานการต่อลงดินได้มากกว่า 5 อาจจำเป็นต้องใช้วิธี
ปักหลักดินเพิ่ม หรือการปรับปรุงสภาพดินเพื่อให้ค่าความต้านทานลดลง
การวัดความต้านทานการต่อลงดิน จะใช้เครื่องวัดเฉพาะเท่านั้น โดยทั่วไปใชหลักการวัด
้
ี่
ศักย์ไฟฟ้าตามระยะทางระหว่างแท่งอิเล็กโทรดทตอกเพิ่ม2แท่งกับแห่งหลักดินที่ต้องการทราบค่าความ
ี่
้
ต้านทานของหลักดินกับดินโดยรอบมีหน่วยเป็นโอห์ม เครื่องวัดความตานทานการต่อลงดิน ดังรูปท 6.20
้
ี่
รูปท 6.20 ตัวอย่างเครื่องวัดความตานทานการต่อลงดินและวิธีใช้งาน
จากรูปท 6.20 สายสีเขียว (E: ขั้วดิน) ต่อกับหลักดิน สายสเหลือง (P: ขั้วศักย์ไฟฟ้า) ต่อ
ี่
ี
กับแท่งอิเลกโทรด 1 ห่างจากหลักดิน 5-10 เมตร สายสีแดง (C: ขั้วกระแส) ต่อกับแท่งอิเล็กโทรด 2 ห่าง
็
จากแท่งที่ 1 ระยะ 5-10 เมตร โดยต่อเรียงเป็นแนวเดียวกัน ในทางปฏิบัติสายสีเหลืองกับสีแดงจะดึงไป
ี่
ต่อกับอิเล็กโทรดจนสุดสายจากหลักดิน และแสดงวิธีวัดคำความต้านทานการต่อลงดินตามรูปท 6.20
ได้ดังรูปท 6.21
ี่
รูปท 6.21 ตัวอย่างวิธีวัดค่าความต้านทานการต่อลงดิน
ี่
ี่
รูปท 6.21 ตัวอย่างวิธีวัดค่าความต้านทานการต่อลงดิน (ต่อ)
6.4 สรุปสาระสำคัญ
1. การต่อลงดินเพื่อลดอันตรายต่อบุคคลที่อาจไปสัมผัสได้และความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกับ
อุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้า เนื่องจากกระแสรั่ว
2. ชนิดของการต่อลงดินสำหรับสายไฟฟ้าภายในอาคาร แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ การต่อลงดิน
ของระบบไฟฟ้าและการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
3. วิธีการต่อลงดินสำหรับสายไฟฟ้าภายในอาคาร มีวิธีคือ วิธีการต่อลงดินของระบบไฟฟ้า วิธีการ
ต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า วิธีการต่อสายต่อหลักดิน และวิธีการวัดความต้านทานการต่อลงดิน
คำศัพทประจำหน่วย
์
Bonding Jumper การต่อฝาก
Down Lead สายต่อหลักดิน
Earth Resistance Meter เครื่องวัดความต้านทานการต่อลงดิน
Equipment Grounding การต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
Equipment Grounding Conductor สายดินของบริภัณฑ์, สายต่อลงดินของบริภัณฑ์
Grounded ลงดิน, ต่อลงดิน
Ground Resistance ความต้านทานดิน
Grounding การต่อลงดิน
Ground Conductor สายดิน
Grounding Electrode หลักดิน, อิเล็กโทรดสายดิน
Grounded Neutral System ระบบนิวทรัลต่อลงดิน
Ground Rod แท่งหลักดิน, แท่งสายดิน
Grounding System ระบบต่อลงดิน, ระบบสายดิน
System Grounding การต่อลงดินของระบบไฟฟ้า
แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 6
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 10-11
ี่
ิ
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบการต่อลงดิน จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่
คำสั่ง จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องทสุดเพียงคำตอบเดียว
1. ข้อใดอธิบายถึงความจำเป็นของการต่อลงดินได้ถูกต้อง
ก. ลดอันตรายที่อาจเกิดกับบุคคล และความเสียหายที่อาจเกิดกับระบบไฟฟ้า หรือเครื่องใช้ไฟฟ้า
ข. จำกัดแรงดันไฟฟ้าของวงจรไม่ให้ต่ำจนอาจทำให้เครื่องใช้ไฟฟ้าเสียหายเมื่อเกิดแรงดันต่ำ
ค. ลดความเสียหายที่อาจเกิดกับสายไฟฟ้า และความเสียหายที่อาจเกิดกับระบบ
ง. ลดความเสียหายของอุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้า เมื่อเกิดกระแสไฟฟ้ารั่วลงดิน
2. ข้อใดเป็นชนิดของการต่อลงดิน
ก. การต่อลงดินของอุปกรณไฟฟ้าและการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
์
ข. การต่อลงดินของสายนิวทรัลและการต่อลงดินของสายดิน
ค. การต่อลงดินของระบบไฟฟ้าและการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
ง. การต่อลงดินของระบบไฟฟ้าและการต่อลงดินของอุปกรณ์ไฟฟ้า
์
3. ข้อใดไม่ใช่การต่อลงดินของระบบไฟฟ้าที่มีแรงดันไฟฟ้าเกิน 50 โวลต แต่ไม่เกิน 1,000 โวลต ์
ก. ระบบ 3 เฟส 4 สาย และมีสายนิวทรัล ให้ใช้สายนิวทรัลเป็นสายต่อลงดิน
ข. ระบบ 3 เฟส 3 สาย ไม่ต้องต่อสายใดสายหนึ่งลงดิน
ค. ระบบ 3 เฟส 3 สาย ใช้สายใดก็ได้เป็นสายต่อลงดิน
ง. ระบบ 1 เฟส 2 สาย ให้ใชสายนิวทรัลเป็นสายต่อลงดิน
้
4. ข้อใดให้ความหมายของการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้าได้ถูกต้อง
ก. การต่อลงดินของส่วนที่เป็นโลหะต่อถึงกันตลอดและมีศักย์ไฟฟ้ามากกว่าศูนย์
ข. การต่อลงดินของอุปกรณ์ที่ใช้ในการต่อเข้ากับการติดตั้งทางไฟฟ้า
ค. การต่อลงดินของอุปกรณ์ป้องกันกระแสเกินให้ทำงานได้ตามที่ปรับตั้ง
ง. การต่อลงดินของอุปกรณ เครื่องใช้ไฟฟ้า เพื่อเป็นทางผ่านให้กระแสรั่วลงดิน
์
5. ข้อใดเป็นส่วนประกอบหลักของการต่อลงดิน
ก. หลักดิน สายต่อหลักดิน สายดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้าและสายต่อฝาก
ข. หลักดินทองแดงและสายดินต่อไปยังหลักดิน
ค. แท่งทองแดง สายดินของเครื่องใช้ไฟฟ้าและสายดินต่อไปยังหลักดิน
ง. สายต่อหลักดินและสายดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
6.จากรูป จงตอบคำถามข้อ 6
1 2
3
5
4
6. จากรูปเป็นการต่อลงดินของระบบไฟฟ้าที่แผงเมนสวิตช ข้อใดเป็นวิธีต่อลงดินตามหมายเลขได้ถูกตอง
์
้
ั
ก. 1 คือสายนิวทรัล, 2 คือสายเส้นไฟ, 3 คือปลั๊กฟิวส์, 4 คือคตเอาต์, 5 คือสายต่อหลักดิน
ข. 1 คือสายนิวทรัล, 2 คือสายเส้นไฟ, 3 คือคตเอาต์, 4 คือปลั๊กฟิวส์, 5 คือสายต่อหลักดิน
ั
ั
ค. 1 คือสายเส้นไฟ, 2 คือสายนิวทรัล, 3 คือปลั๊กฟิวส์, 4 คือคตเอาต์, 5 คือสายต่อหลักดิน
ง. 1 คือสายเส้นไฟ, 2 คือสายนิวทรัล, 3 คือคัตเอาต์, 4 คือปลั๊กฟิวส์, 5 คือสายต่อหลักดิน
จากรูป จงตอบคำถามข้อ 7
1
2
4
3
5
7. จากรูปเป็นการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า กรณีระบบไฟฟ้าต่อลงดิน ข้อใดเป็นวิธีต่อลงดินตาม
หมายเลขได้ถูกต้อง
ก. 1 คือสายกราวดบาร์, 2 คือสายต่อฝาก, 3 คือนิวทรัลบาร์, 4 คือสายดินบริภัณฑ์, 5 คือสายต่อหลักดิน
์
ข. 1 คือสายกราวดบาร์, 2 คือสายต่อฝาก, 3 คือนิวทรัลบาร์, 4 คือสายต่อหลักดิน, 5 คือสายดินบริภัณฑ์
์
ค. 1 คือสายนิวทรัลบาร์, 2 คือสายต่อฝาก, 3 คือกราวด์บาร์, 4 คือสายต่อหลักดิน, 5 คือสายดินบริภัณฑ์
ง. 1 คือบาร์ต่อฝาก, 2 คือสายต่อฝาก, 3 คือนิวทรัลบาร์, 4 คือสายดินบริภัณฑ์, 5 คือสายต่อหลักดิน
8. ข้อใดเป็นมาตรฐานการติดตั้งหลักดิน
ก. ใช้แท่งทองแดงขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 16 มม. (5/8 นิ้ว) ยาวไม่น้อยกว่า 2 เมตร
ตอกให้จมลงไปในพื้นดินไม่น้อยกว่า 20 เซนติเมตร
่
ข. ใช้แท่งทองแดงขนาดเส้นผานศูนย์กลางประมาณ 13 มม. (1/2 นิ้ว) ยาวไม่น้อยกว่า 1 เมตร
้
ตอกใหจมลงไปในพื้นดินไม่น้อยกว่า 20 เซนติเมตร
ค. ใช้แท่งทองแดงขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 13 มม. (1/2 นิ้ว) ยาวไม่น้อยกว่า 1.40 เมตร
ตอกให้จมลงไปในพื้นดินไม่น้อยกว่า 30 เซนติเมตร
ง. ใช้แท่งทองแดงขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 16 มม. (5/8 นิ้ว) ยาวไม่น้อยกว่า 2.40 เมตร
ตอกให้จมลงไปในพื้นดินไม่น้อยกว่า 30 เซนติเมตร
9. การต่อสายต่อหลักดินเข้ากับหลักดินต้องใช้วิธีเชื่อมต่อตามข้อใด
ก. ต่อด้วยการบีบอัดและต่อด้วยประกับต่อสาย
ข. ต่อด้วยความร้อนและต่อด้วยแคลมป์
ค. ต่อด้วยประกับต่อสายและต่อด้วยการบีบอัด
ง. ต่อโดยการบัดกรีเป็นหลักและต่อด้วยแคลมป์
่
10. การวัดความต้านทานการต่อลงดินตามมาตรฐาน วสท. กำหนดไว้ให้มีคาเทาไร
่
ก. มีค่าไม่เกิน 5
ข. มีค่าไม่เกิน 10
ค. มีค่าไม่เกิน 25
ง. มีค่าไม่เกิน 50
เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 6
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 10-11
ี่
ิ
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบการต่อลงดิน จำนวน 4 ชั่วโมง
1. ก.
2. ค.
3. ข.
4. ง.
5. ก.
6. ข.
7. ค.
8. ข.
9. ง.
10. ก.
ใบกิจกรรม หน่วยที่ 6
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 10-11
ี่
ิ
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบการต่อลงดิน จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่
คำสั่ง จงตอบคำถามให้ถูกต้องและสมบูรณ ์
1. การต่อลงดินมีความจำเป็นสำหรับผู้ใช้ไฟอย่างไร
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
2. การต่อลงดิน แบ่งออกเป็นกี่ชนิด อะไรบ้าง
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
3. วิธีการต่อลงดินของระบบไฟฟ้า มีวิธีการอย่างไร จงอธิบายพอเข้าใจ
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
4. วิธีการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า มีวิธีการอย่างไร จงอธิบายพอเข้าใจ
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
5. วิธีการต่อสายต่อหลักดิน มีวิธีการอย่างไร จงอธิบายพอเข้าใจ
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
6. วิธีการวัดความต้านทานการต่อลงดิน มีวิธีการอย่างไร จงอธิบายพอเข้าใจ
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
เฉลยใบกิจกรรม หน่วยที่ 6
ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 10-11
ิ
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบการต่อลงดิน จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่
คำสั่ง จงตอบคำถามให้ถูกต้องและสมบูรณ ์
1. การต่อลงดินมีความจำเป็นสำหรับผู้ใช้ไฟอย่างไร
ี
การต่อลงดินมีความจำเป็นสำหรับผใช้ไฟ เพื่อลดอันตรายที่อาจเกิดกับบุคคล และความเสยหายท ี่
ู้
อาจเกิดกับระบบไฟฟ้าหรือเครื่องใช้ไฟฟ้า คือ
1. ลดความเสียหายของอุปกรณ์ไฟฟ้าหรือระบบไฟฟ้า เมื่อเกิดกระแสไฟฟ้ารั่วลงดิน การต่อลงดน
ิ
ที่ถูกต้องจะช่วยให้เครื่องป้องกันทำงานได้ตามที่ได้ออกแบบไว้
2. จำกัดแรงดันไฟฟ้าของวงจรไม่ให้สูงจนอาจทำให้เครื่องใช้ไฟฟ้าเสียหายเมื่อเกิดแรงดันเกิน และ
ลดแรงดันไฟฟ้าที่อาจเกิดขึ้นที่เครื่องใช้ไฟฟ้าหรือส่วนประกอบ เนื่องจากการรั่วหรือการเหนี่ยวนำ เพื่อลด
อันตรายต่อบุคคลที่อาจไปสัมผัสได ้
2. การต่อลงดิน แบ่งออกเป็นกี่ชนิด อะไรบ้าง
แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ การต่อลงดินของระบบไฟฟ้าและการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
3. วิธีการต่อลงดินของระบบไฟฟ้า มีวิธีการอย่างไร จงอธิบายพอเข้าใจ
ผู้ขอใช้ไฟฟ้าแรงดันต่ำต้องใช้ระบบไฟฟ้าที่ต่อลงดิน โดยต่อลงดินที่แผงเมนสวิตช์ (บ้านพักอาศัย
ิ
ั
ทั่วไปส่วนใหญ่ใช้คอนซูเมอร์ยูนิต เป็นแผงเมนสวิตช์ขนาดเล็กหรือเป็นแผงย่อย) และการต่อลงหลกดนจะ
้
้
ทำเฉพาะที่แผงเมนสวิตชทางดานไฟเขาเท่านั้น ด้านไฟออกของแผงเมนสวิตชที่อยู่ในอาคารห้ามตอระบบ
์
์
่
ไฟฟ้าลงดินอีก เนื่องจากทำให้เครื่องตัดไฟรั่วหรือเครื่องป้องกันกระแสเกินทำงานผิดพลาดได ้
4. วิธีการต่อลงดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า มีวิธีการอย่างไร จงอธิบายพอเข้าใจ
์
ิ
่
่
ี่
จะต้องเดินสายดินไปตอลงดินทเมนสวิตชเพียงจุดเดียว เมื่อกระแสรั่วจะไหลผานสายดนเนื่องจาก
ความต้านทานต่ำ ถ้าความต้านทานระหว่างหลักดินกับดินอาจมีค่าสูงจะทำให้เครื่องป้องกันกระแสเกิน
้
อาจปลดวงจรช้าหรือไม่ปลดวงจร การต่อเปลือกโลหะของบริภัณฑ์ไฟฟ้าลงดินโดยตรงจะยอมให้ทำไดเป็น
การเพิ่มเติมเท่านั้น แต่ต้องมีการเดินสายดินไปต่อลงดินที่เมนสวิตช์ด้วยและสายดินต้องเดินร่วมไปกับสาย
วงจร
5. วิธีการต่อสายต่อหลักดิน มีวิธีการอย่างไร จงอธิบายพอเข้าใจ
วิธีการติดตั้งแท่งหลักดิน (Ground Rod) ที่ใช้คือใช้แท่งทองแดง ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม่น้อย
กว่า 15.87 มม. หรือโดยประมาณ 16 มม. (5/8 นิ้ว) ยาวไม่น้อยกว่า 2.40 เมตร ปักลงไปในแนวตั้งฉาก
และตอกหลักดินให้จมลงไปในพื้นดินไม่น้อยกว่า 30 เซนติเมตร จากนั้นจึงเชื่อมต่อกับสายต่อหลักดิน
6. วิธีการวัดความต้านทานการต่อลงดิน มีวิธีการอย่างไร จงอธิบายพอเข้าใจ
่
ตามมาตรฐาน วสท. ได้กำหนดค่าความต้านทานการตอลงดินไว้ว่า จะต้องมีค่าไม่เกิน 5 ในทาง
่
้
่
้
้
ปฏิบัติการทำให้ค่าความตานทานมีคาเป็นศูนย์ทำไดยากมาก ดังนั้นในการติดตั้งหากวัดคาความตานทาน
การต่อลงดินได้มากกว่า 5 อาจจำเป็นต้องใช้วิธีปักหลักดินเพิ่ม หรือการปรับปรุงสภาพดินเพื่อให้ค่า
ความต้านทานลดลง
ั
การวัดความต้านทานการต่อลงดิน จะใช้เครื่องวัดเฉพาะเท่านั้น โดยทั่วไปใช้หลักการวัดศกย์ไฟฟ้า
ตามระยะทางระหว่างแท่งอิเล็กโทรดที่ตอกเพิ่ม 2 แท่งกับแท่งหลักดินที่ต้องการทราบค่าความต้านทาน
ของหลักดินกับดินโดยรอบมีหน่วยเป็นโอห์ม เครื่องวัดความต้านทานการต่อลงดิน ดังรูป
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search