3.3.2 ท่อโลหะอ่อน
มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง: IEC 61386-23
ขนาดมาตรฐาน: เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกประมาณ 16, 23, 29, 38, 43, 56, 71, 84
1 3 1 1 1
และ 109 มม. ( , , 1, 1 , 1 , 2, 2 , 3 และ 4 นิ้ว) มีความยาวขตละ 10 15, 30 และ 50 เมตร
2 4 4 2 2
ข้อมูลทั่วไป: ท่อโลหะอ่อน (Flexible Metal Conduit: FMC) หรือเรียกว่า ท่อ FMC ดัง
ี
ี่
รูปท 3.24 ทำด้วยแผ่นเหล็กกล้าเคลือบสังกะส มีความอ่อนตัวและโค้งงอไปมาได เหมาะสำหรับต่อเข้า
้
เครื่องจักรที่มีการสั่นสะเทือน
ก) ท่อ FMC แบบสแควร์ล็อก (Squarelocked) ข) ท่อ FMC แบบอินเทอร์ล็อก (Interlocked)
ี่
รูปท 3.24 ตัวอย่างท่อโลหะอ่อน
3.3.3 ท่อพีวีซีแข็งสำหรับใช้ร้อยสายไฟฟ้า
มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง: มอก. 17-2532, มอก. 216-2524, มอก. 999-2533
ขนาดมาตรฐาน: เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกประมาณ 15, 18, 20, 25, 35, 40, 55, 66,
3 1 3 1 1 1
80 และ 100 มม. ( , , , 1, 1 , 1 , 2, 2 , 3 และ 4 นิ้ว) มีความยาวท่อนละ 4 เมตร สำหรับท่อ
8 2 4 4 2 2
ขนาด 80 มม. (3 นิ้ว) และขนาด 100 มม. (4 นิ้ว) ในบางยี่ห้อมีผลิตใช้ยาวถึงท่อนละ 6 เมตร
ข้อมูลทั่วไป: ท่ออโลหะหรือท่อพีวีซี (Polwiny! Chloride: PVC) ดังรูปท 3.25 ทำด้วย
ี่
ิ
์
พลาสติกพอลิไวนีลคลอไรด มีคุณสมบัตด้านเปลวไฟ แต่ไม่ทนต่อแสงแดดเป็นเวลานานทำให้ท่อกรอบ ท ี่
ใช้ในงานติดตั้งไฟฟ้ามีท่อสีเหลือง ท่อสีขาวและทอสีเทา นิยมใช้มากเป็นท่อสีเหลืองและสีขาว
่
ี
ก) ท่อพีวีซีสีเหลือง ข) ท่อพวีซีสีขาว
รูปท 3.25 ตัวอย่างท่อพีวีซี
ี่
3.3.4 ท่อเอชดีพีอี (HDPE)
มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง: มอก. 982-2548
ขนาดมาตรฐาน: เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกตั้งแต 25.4-160 มม. (3- 6 นิ้ว) มีความยาว
่
30-300 เมตร
ข้อมูลทั่วไป: ท่อเอชดีพีอี (High Density Polyethylene: HDPE) หรือเรียกสั้น ๆ ว่า ท่อ
ี่
ี
PE ดังรูปท 3.26 ทำด้วยพลาสติก Polyethylene มีความแข็งแรงสูง ยืดหยุ่นตัวได้ด มีทั้งแบบผิวเรียบ
และแบบลูกผูก จะนิยมใช้แบบลูกฟูก แบบลูกฟูกนี้เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า ท่อ EFLEX ใช้ในงานติดตั้งบนฝ้าใน
อาคาร ใช้เดินสายใตดิน เป็นต้น
้
ก) ท่อ HDPE แบบผิวเรียบ ข) ท่อ HDPE แบบผิวลูกฟูก
ี่
รูปท 3.26 ตัวอย่างท่อ HDPE
3.3.5 รางเดินสาย (Wire Ways)
มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง: มาตรฐานที่การไฟฟ้าฯ ยอมรับ
ขนาดมาตรฐาน: ความกว้าง 75, 100, 150, 200, 250, 300, 350, 400, 500, 550, 600,
650, 700, 750 และ 800 mm
ความยาว 2440 และ 3000 mm
ความสูง 50, 75, 100 และ 150 mm
ข้อมูลทั่วไป: รางเดินสายโลหะ ดังรูปท 3.27 ทำจากแผ่นโลหะพับ มีฝาปิด-เปิดได ซึ่งแผ่น
ี่
้
ี
โลหะพับจะผ่านกรรมวิธีป้องกันสนิมด้วยวิธีต่าง ๆ เช่น ชุบสังกะส ชุบอะลูซิงก์ และพ่นสีฝุ่น เป็นต้น
(สามทาง)
รูปท 3.27 อุปกรณ์ประกอบของระบบรางเดินสาย
ี่
3.3.6 รางเคเบิล (Cable Trays)
มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง: EC 61537 หรือ มาตรฐานที่การไฟฟ้าฯ ยอมรับ
ขนาดมาตรฐาน: ความกว้าง 200, 300, 400, 500, 600, 700, 800, 900 และ
1000 mm
ความยาว 3000 mm
ความสูง 100 mm
ี่
ข้อมูลทั่วไป: รางเคเบิล ดังรูปท 3.28 ทำจากแผ่นโลทะด้านล่างทึบ มีช่องระบายอากาศ
ุ่
พื้นพับเป็นลูกฟูก ซึ่งแผ่นโลหะจะผ่านกรรมวิธีป้องกันสนิมด้วยวิธีต่าง ๆ เช่น ชุบสังกะสีและพ่นสีฝน เป็น
ต้น
รูปท 3.28 อุปกรณ์ประกอบของระบบรางเคเบิล
ี่
3.3.7 รางเคเบิลแลดเดอร (Cable Ladder)
์
มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง: EC 61537 หรือ มาตรฐานที่การไฟฟ้าฯ ยอมรับ
ขนาดมาตรฐาน: ความกว้าง 200, 300, 400, 500, 600, 700, 800, 900 และ
1000 mm
ความยาว 3000 mm
ความสูง 100 mm
ิ
ี่
ข้อมูลทั่วไป: รางเคเบิลแลดเดอร์ หรือเรียกว่า รางเคเบลแบบบันได ดังรูปท 3.29 ทำจาก
ิ
แผ่นโลหะลักษณะเป็นรางเปิด ขอบมนไม่คม ยึดตดกันด้วยขั้นบันไดทุกระยะห่างประมาณ 30 ชม. หรือ
น้อยกว่า ซึ่งแผ่นโลหะจะผ่านกรรมวิธีป้องกันสนิมด้วยวิธีต่าง ๆ เช่น ชุบสังกะสีและพ่นสีฝุ่น เป็นต้น
รูปท 3.29 อุปกรณ์ประกอบของระบบรางเคเบิลแลดเดอร์
ี่
สรุปสาระสำคัญ
1. หลอดไฟฟ้าตาม มอก. 4 แบ่งออกเป็น 2 แบบ คือแบบขั้วหลอดเกลียวและแบบขั้วหลอดเขี้ยว
ทั้ง 2 แบบนี้ยังแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ ประเภทให้ฟลักซ์การส่องสว่างธรรมตาและประเภทให้ฟลักซ์
็
การส่องสว่างสูง และแต่ละประเภทยังแบ่งออกเปน 2 ชนิดคือ ชนิดสุญญากาศและชนิดบรรจุก๊าซ หลอด
้
ไฟฟ้าที่มีใช้งานอยู่มาก เช่น หลอดฟลูออเรสเซนต หลอดเผาไส หลอดทังสเตนฮาโลเจน หลอดคอมแพค
์
ฟลูออเรสเซนต์หลอดโซเดียมความดันตำ หลอดแสงจันทร์ หลอดโซเดียมความดันสูง และหลอดเมทัล
่
์
ฮาไลต เป็นต้น
2. โคมไฟฟ้า หมายถึง อุปกรณ์สำเร็จใช้จับยึดหลอดไฟฟ้า อุปกรณ์ประกอบและต่อวงจรของ
หลอดไฟฟ้าเพื่อการกระจาย กรอง หรือสะท้อนแสงสว่างที่ได้จากหลอดไฟฟ้า รวมทั้งป้องกันหลอดและ
บังคับทิศทางของแสงตามต้องการ โคมไฟฟ้ามีมากมายหลายชนิด เช่น โคมไฟฟลูออเรสเซนต โคมไฟ
์
์
ดาวน์ไลต โคมไฟไฮ-เบย์ โคมไฟฟลัดไลต โคมไฟถนน และโคมไฟป้ายทางออกฉุกเฉิน เป็นต้น และ
์
้
เลือกใชที่ได้ตามมาตรฐาน
3. สวิตช์ คือ อุปกรณ์ซึ่งออกแบบให้ต่อ (Make) หรือตัด (Break) กระแสไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้าเดียว
์
หรือหลายวงจร มีแรงดันไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 440 โวลต กระแสไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 63 แอมแปร์
สวิตช์ที่มีขั้วต่อแบบไร้หมุดเกลียว ต้องมีกระแสไฟฟ้าที่กำหนดสูงสุดไม่เกิน 16 แอมแปร์
4. เต้ารับ คือ อุปกรณที่ใชเป็นจุดต่อทางไฟฟ้าเพื่อจ่ายไฟฟ้า มีแรงดันไฟฟ้าที่กำหนดมากกว่า 50
้
์
ี่
์
โวลต์แต่ไม่เกิน 440 โวลต และมีกระแสไฟฟ้าที่กำหนดไม่เกิน 32 แอมแปร์ กรณีเป็นเต้ารับยึดกับทมี
ขั้วต่อแบบไร้หมุดเกลียว กระแสไฟฟ้าที่กำหนดสูงสุดจำกัดไว้ที่ 16 แอมแปร์
5. ช่องเดินสาย (Raceway) หมายถึง ช่องปิดซึ่งออกแบบเฉพาะสำหรับการเดินสายไฟฟ้า หรือ
ตัวนำหรือทำหน้าที่อื่นตามที่มาตรฐานได้อนุญาต เช่น ท่อโลหะหนา ท่ออโลหะหนา ท่อโลหะหนาปาน
กลาง ท่อโลหะอ่อนกันของเหลว ท่อโลหะอ่อนบาง ท่อโลหะอ่อน ท่อโลหะบาง ช่องเดินสายใต้พื้น ช่อง
เดินสายใต้พื้นคอนกรีตโปร่ง ช่องเดินสายใต้พื้นโลหะโปร่ง ช่องเดินสายบนพื้น รางเดินสาย เคเบิลบัส และ
ทางเดินบัส
คำศัพท์ประจำหน่วย
Conduit ท่อ
Fluorescent Lamp หลอดฟลูออเรสเซนต ์
Lamp หลอดไฟฟ้า
Luminaire โคมไฟฟ้า
Raceway ช่องเดินสาย
Receptacle เต้ารับ
Switch สวิตช ์
Wire Ways รางเดินสาย
แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 3
ี่
ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 4-5
เรื่อง มาตรฐานวัสดุอุปกรณ์ทางไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่
คำสั่ง จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องทสุดเพียงคำตอบเดียว
1.หลอดไฟฟ้าตาม มอก. 4 แบ่งออกเป็นแบบตามข้อใด
ก. แบบอุ่นไส้หลอดและแบบตดทันท ี
ิ
ข. แบบสุญญากาศและแบบก๊าซ
ค. แบบขั้วหลอดเกลียวและแบบขั้วหลอดเขี้ยว
ง. แบบขั้วหลอดเดี่ยวและแบบขั้วหลอดค ู่
2. หลอดฟลูออเรสเซนต ที่เรียกว่า หลอดผอม เป็นหลอดแบบใด และมีขนาดกี่วัตต ์
์
ก. แบบ T8, ขนาด 32 วัตต ข. แบบ T5, ขนาด 32 วัตต ์
์
ค. แบบ T12, ขนาด 40 วัตต ง. แบบ T8, ขนาด 36 วัตต ์
์
3. หลอดที่นิยมใช้ในสถานที่สาธารณะ ไฟถนน ห้างสรรพสินค้า โรงงานที่มีเพดานสูง เป็นหลอดชนิดอะไร
ก. หลอดทังสเตนฮาโลเจน ข. หลอดแสงจันทร์
ค. หลอดคอมแพค ง. หลอดฟลูออเรสเชนต ์
จากรูป ตอบคำถามข้อ 4-5
1. 2.
4. จากรูป หมายเลข 1 เป็นโคมไฟอะไร
ก. โคมไฟถนนโคม ข. ไฟดาวน์ไลต ์
ค. โคมไฟไฮเบย์โคม ง. ไฟฟลัดไลต ์
5. จากรูป หมายเลข 2 เป็นโคมไฟอะไร
ก. โคมไฟถนนโคม ข. ไฟดาวน์ไลต ์
ค. โคมไฟไฮเบย์โคม ง. ไฟฟลัดไลต ์
ี
6. มาตรฐานเกี่ยวกับสวิตซ์มีขั้วต่อแบบไร้หมุดเกลยว สำหรับใช้ในที่อยู่อาศัย ตรงกับข้อใด
ก. แรงดันไฟฟ้าไม่เกิน 440 V ข. แรงดันไฟฟ้าไม่เกิน 380 V
ค. กระแสสูงสุดไม่เกิน 16 A ง. กระแสสูงสุดไม่เกิน 63 A
้
7. มาตรฐานเกี่ยวกับเตารับมีขั้วต่อแบบไร้หมุดเกลียว สำหรับใชในที่อยู่อาศัย ตรงกับข้อใด
้
ก. แรงดันไฟฟ้าไม่เกิน 440 V ข. แรงดันไฟฟ้าไม่เกิน 380 V
ค. กระแสสูงสุดไม่เกิน 16 A ง. กระแสสูงสุดไม่เกิน 63 A
8. ช่องเดินสาย หมายถึงข้อใด
ก. กล่องต่อสายฟมีฝาปิดใช้ต่อร่วมกับท่อเดินสาย
ข. ช่องเดินสายใต้พื้นดินหรือพื้นคอนกรีต
ค. ช่องปิดและเปิดซึ่งออกแบบสำหรับการเดินสายในท่อหรือราง
ง. ช่องปิดซึ่งออกแบบเฉพาะสำหรับการเดินสายไฟฟ้า เช่น ท่อ ราง
9. มาตรฐานที่เกี่ยวกับท่อโลหะบาง ตรงกับข้อใด
ก. ขนาด 1/2 นิ้ว ถึง 6 นิ้ว ผนังท่อบางปานกลาง ทำเกลียวได ฝังดินได้แต่ต้องป้องกันน้ำเข้า
้
้
ข. ขนาด 1/2 นิ้ว ถึง 2 นิ้ว ผนังท่อบาง ไม่สามารถทำเกลียวได ห้ามใช้ฝังดิน
้
ค. ขนาด 1 นิ้ว ถึง 3 นิ้ว ผนังท่อหนา ทำเกลียวได ฝังดินได้แต่ต้องป้องกันน้ำเข้า
้
ง. ขนาด 1 นิ้ว ถึง 6 นิ้ว ผนังท่อบาง ทำเกลียวได ห้ามฝังดิน
่
้
10. ทำจากแผ่นโลหะพับ มีฝาปิด-เปิดได ซึ่งแผ่นโลหะพับจะผ่านกรรมวิธีป้องกันสนิมด้วยวิธีต่าง ๆ เชน
ี
ชุบสังกะส ชุบอะลูซิงก์ และพ่นสีฝุ่น เป็นมาตรฐานของอุปกรณ์ใด
ก. รางเดินสาย ข. รางเคเบล
ิ
ิ
ค. รางเคเบลแบบบันได ง. รางเคเบิลแลดเดอร์
เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 3
ี่
ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 4-5
เรื่อง มาตรฐานวัสดุอุปกรณ์ทางไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
1. ค.
2. ง.
3. ข.
4. ก.
5. ข.
6. ค.
7. ค.
8. ง.
9. ข.
10. ก.
ใบกิจกรรม หน่วยที่ 3
ี่
ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 4-5
เรื่อง มาตรฐานวัสดุอุปกรณ์ทางไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
คำสั่ง จงตอบคำถามให้ถูกต้องและสมบูรณ ์
็
1. มาตรฐานของหลอดไฟฟ้าตาม มอก. 4 แบ่งเปนแบบ ประเภท และชนิดอย่างไร
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2. จงบอกมาตรฐานที่เกี่ยวกับหลอดไฟฟ้า
รูปประกอบ ชื่อหลอดไฟฟ้า มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง ขนาดมาตรฐาน
2.1
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
……………………………… ……………………………… ………………………………
2.2
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
……………………………… ……………………………… ………………………………
2.3
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
……………………………… ……………………………… ………………………………
2.4
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
……………………………… ……………………………… ………………………………
รูปประกอบ ชื่อหลอดไฟฟ้า มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง ขนาดมาตรฐาน
2.5
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
……………………………… ……………………………… ………………………………
2.6
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
……………………………… ……………………………… ………………………………
2.7
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
……………………………… ……………………………… ………………………………
2.8
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
……………………………… ……………………………… ………………………………
2.9
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
……………………………… ……………………………… ………………………………
3. จงบอกมาตรฐานที่เกี่ยวกับโคมไฟฟ้า
รูปประกอบ ชื่อโคมไฟฟ้า มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง ขนาดมาตรฐาน
3.1
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
……………………………… ……………………………… ………………………………
3.2
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
……………………………… ……………………………… ………………………………
3.3
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
……………………………… ……………………………… ………………………………
3.4
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
……………………………… ……………………………… ………………………………
3.5
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
……………………………… ……………………………… ………………………………
3.6
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
3.7
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
……………………………… ……………………………… ………………………………
3.8
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
4. จงบอกมาตรฐานที่เกี่ยวกับสวิตช์และเต้ารับ
รูปประกอบ ชื่ออุปกรณ์ มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง ขนาดมาตรฐาน
4.1
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
4.2
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
5. จงบอกมาตรฐานที่เกี่ยวกับท่อเหล็กสำหรับใช้ร้อยสาย
รูปประกอบ ชื่ออุปกรณ์ มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง ขนาดมาตรฐาน
5.1
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
5.2
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
5.3
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
5. จงบอกมาตรฐานที่เกี่ยวกับท่อเหล็กสำหรับใช้ร้อยสาย
รูปประกอบ ชื่ออุปกรณ์ มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง ขนาดมาตรฐาน
5.4
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
6. จงบอกมาตรฐานที่เกี่ยวกับรางเดิยสาย
รูปประกอบ ชื่ออุปกรณ์ มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง ขนาดมาตรฐาน
6.1
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
6.2
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ……………………………… ………………………………
6.3
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ………………………………. ……………………………….
………………………………. ……………………………… ………………………………
เฉลยใบกิจกรรม หน่วยที่ 3
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 4-5
ี่
ิ
เรื่อง มาตรฐานวัสดุอุปกรณ์ทางไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
คำสั่ง จงตอบคำถามให้ถูกต้องและสมบูรณ ์
็
1. มาตรฐานของหลอดไฟฟ้าตาม มอก. 4 แบ่งเปนแบบ ประเภท และชนิดอย่างไร
หลอดไฟฟ้าตาม มอก. 4 แบ่งออกเป็น 2 แบบ คอแบบขั้วหลอดเกลียวและแบบขั้วหลอดเขี้ยว
ื
ทั้ง 2 แบบนี้ยังแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ ประเภทให้ฟลักซ์การส่องสว่างธรรมดาและประเภทให้ฟลักซ์
ุ
็
การส่องสว่างสูง และแต่ละประเภทยังแบ่งออกเปน 2 ชนิดคือ ชนิดสญญากาศและชนิดบรรจุก๊าซ
2. จงบอกมาตรฐานที่เกี่ยวกับหลอดไฟฟ้า
รูปประกอบ ชื่อหลอดไฟฟ้า มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง ขนาดมาตรฐาน
2.1 แรงดันไฟฟ้า 12, 24 V มี
หลอดทังสเตนฮาโล IEC 60432-2, ขนาด 20, 30, 35, 40, 50,
เจน (Tungsten IEC 60432-3, 100 และ 250 W สำหรับ
แรงดันไฟฟ้า 220 V มีขนาด
Halogen Lamp) IEC 60357 150, 250, 300, 500, 1,000,
1,500 และ 2,000 W
2.2
หลอดเผาไส ้ มอก. 4-2549,
(Incandescent IEC 60432-1, 25, 40, 60, 80, 100
Lamp) IEC 60064 และ 120 W
2.3 มอก. 236-2548,
หลอดฟลูออเรสเซนต ์ มอก. 344-2549,
(Fluorescent มอก. 956-2548, 36, 18 และ 10 W
Lamp) IEC 60081,
IEC 61195
2.4 มอก. 236-2548,
หลอดฟลูออเรสเซนต ์ มอก. 344-2549,
(Fluorescent มอก. 956-2548, 22, 30 และ 32 W
Lamp) IEC 60081,
IEC 61195
2. จงบอกมาตรฐานที่เกี่ยวกับหลอดไฟฟ้า (ต่อ)
รูปประกอบ ชื่อหลอดไฟฟ้า มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง ขนาดมาตรฐาน
2.5
มอก. 2233-2548.
มอก. 2233-2548 มอก. 2234-2548, 5, 7, 9, 11, 13, 18
IEC 60969 และ 25 W
2.6 หลอดโซเดียมความดัน
ต่ำ (Low Pressure IEC 62035, 18, 35, 55, 90, 135
Sodium Lamp) IEC 60192 และ 180 W
2.7
หลอดแสงจันทร์ 70, 110, 150, 250,
(Mercury Vapor IEC 60662 350, 400 และ 1,000
Lamp) W
2.8
หลอดโซเดียมความ 70, 110, 150, 250,
ตันสูง (High Pressure IEC 60662 350, 400 และ 1,000
Sodium Lamp) W
2.9
หลอดเมทัลฮาไลด ์ IEC 61167 70, 100, 150, 250,
(Metal Halide 400, 1,000 และ
Lamp) 2,000 W
3. จงบอกมาตรฐานที่เกี่ยวกับโคมไฟฟ้า
รูปประกอบ ชื่อโคมไฟฟ้า มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง สาระที่เกี่ยวข้อง
3.1 มอก. 344-2549,
โคมฟลูออเรสเซนต ์ มอก. 902-2532, มีแผ่นสะท้อนแสงเพื่อ
แบบเปลือย (Bare มอก. 903-2532, ควบคุมแสงให้ไปใน
Type Luminaire) มอก. 1955-2551, ทิศทางที่ต้องการ
IEC 60598
3.2 มอก. 344-2549, ตะแกรงมี 3 แบบ คือ
โคมฟลูออเรสเซนต ์ มอก. 902-2532, แบบตัวขวาง แบบพารา
โบลิก และแบบช่องถี่ มี
แบบโรงงาน มอก. 903-2532, ทั้งแบบติดลอยและฝังฝ้า
(Industrial Type มอก. 1955-2551, ลักษณะของโคมไฟ
Luminaire) ประกอบด้วยแผ่นสะท้อน
IEC 60598 แสงด้านข้าง
3.3 ใช้ติดตั้งแบบฝังฝ้าเพดาน
โคมไฟดาวน์ไลต ์ มอก. 902-2532, หรือติดตั้งบนพื้นผิว
(Downlight มอก. 903-2532, เพดาน ให้แสงส่วนมาก
Luminaire) IEC 60598 ส่องใต้ดวงโคม มีการ
กระจายแสงออกด้านข้าง
เล็กน้อย
3.4 ใช้ในโรงงานที่มี
โคมไฟไฮเบย์ (Hight มอก. 902-2532, โครงสร้างของหลังคา
Bay Luminaire) IEC 60598
สูงมากกว่า 6 เมตร
3.5 มอก. 902-2532, ใช้กับหลอดก๊าซดิสชาร์จ
โคมไฟสาดส่อง มอก. 906-2532, ความดันสูง ส่วนใหญ่ใช้
(Floodlight IEC 60598 เพื่อให้แสงสว่างภายนอก
Luminaire) IEC 61347-2-1 อาคาร สนามกีฬาทั้ง
สนามกลางแจ้งและในร่ม
3.6 ใช้ให้แสงสว่างกับถนน
โคมไฟถนน มอก. 902-2532 ใช้ร่วมกับหลอดก๊าซ
(Streetlight มอก. 904-2532, ดิสชาร์จ หลอดฟลูออ
Luminaire) IEC 60598, เรสเซนต์ หรือหลอด
IEC 61347-2-1 แอลอีดี
3. จงบอกมาตรฐานที่เกี่ยวกับโคมไฟฟ้า (ต่อ)
รูปประกอบ ชื่อโคมไฟฟ้า มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง สาระที่เกี่ยวข้อง
3.7 มอก. 1102-2538, ให้แสงสว่างกรณีระบบ
โคมไฟฟ้าแสงสว่าง มอก. 1955-2551, ไฟฟ้าแสงสว่างปกต ิ
ฉุกเฉิน (Emergency วสท. 2004-54, ล้มเหลว หรือเมื่อเครื่อง
ป้องกันกระแสเกินเปิด
Light) IEC 61347-2-7 วงจร
3.8 เป็นชุดสำเร็จที่มี
แหล่งจ่ายไฟสำรองในตัว
โคมไฟฟ้าป้ายทางออก เพื่อให้ความสว่างกับป้าย
ฉุกเฉิน (Emergency วสท. 2004-54 ที่ใช้แสดงทางออกฉุกเฉิน
หรือทางหนีภัย ไปยัง
Exit Sign) ภายนอกอาคารให้เห็น
ชัดเจนทั้งในสภาวะปกต ิ
และสภาวะฉุกเฉิน
4. จงบอกมาตรฐานที่เกี่ยวกับสวิตช์และเต้ารับ
รูปประกอบ ชื่ออุปกรณ์ มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง สาระที่เกี่ยวข้อง
4.1 ให้ต่อ (Make) หรือตัด
(Break) กระแสไฟฟ้าใน
วงจรไฟฟ้าเดียวหรือหลาย
สวิตช ์ มอก. 824–2551 วงจร มีแรงดันไม่เกิน 440
V กระแสไม่เกิน 63 A
่
สวิตช์ที่มีขั้วตอแบบไร้
หมุดเกลียว ต้องมีกระแส
สูงสุดไม่เกิน 16 A
4.2
ใช้กับแรงดันที่กำหนด
50-440 V กระแสไม่เกิน
มอก. 166–2549, 32 A เตารับยึดกับที่มี
้
เต้ารับ มอก. 2162–2547, ขั้วต่อแบบไร้หมุดเกลียว
IEC 60884–1 กระแสที่กำหนดสูงสุด
จำกัดไว้ที่ 16 A
5. จงบอกมาตรฐานที่เกี่ยวกับท่อเหล็กสำหรับใช้ร้อยสาย
รูปประกอบ ชื่ออุปกรณ์ มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง ขนาดมาตรฐาน
5.1 1 3 1 1
, , 1, 1 , 1
ท่อโลหะบาง (EMT) มอก. 770–2533 2 4 4 2
และ 2 นิ้ว
5.2 1 3 1 1
, , 1, 1 , 1 ,
2 4 4 2
1
1
ท่อโลหะหนา (RSC) มอก. 770–2533 2, 2 , 3, 3 , 4, 5
2
2
และ 6 นิ้ว
5.3 1 3 1 1
, , 1, 1 , 1 ,
ท่อโลหะอ่อน IEC 61386–23 2 4 1 4 2
2, 2 , 3 และ 4 นิ้ว
2
5.4 ทำด้วยพลาสติกพอล ิ
มอก. 17–2532, มอก. ไวนีลคลอไรด มี
์
ท่ออโลหะหรือท่อพีวีซี 216–2524, มอก. คุณสมบัติต้านเปลวไฟ
แต่ไม่ทนต่อแสงแดด
999–2533
เป็นเวลานานทำให้ท่อ
กรอบ
6. จงบอกมาตรฐานที่เกี่ยวกับรางเดนสาย
ิ
รูปประกอบ ชื่ออุปกรณ์ มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง สาระที่เกี่ยวข้อง
6.1 จากแผ่นโลหะพับ มีฝา
้
ปิด-เปิดได ซึ่งแผ่นโลหะ
รางเดินสายโลหะ มาตรฐานที่การไฟฟ้าฯ พับจะผ่านกรรมวิธีป้องกัน
่
ยอมรับ สนิมด้วยวิธีตาง ๆ เช่น
ชุบสังกะสี ชุบอะลูซิงก์
และพ่นสีฝุ่น
ี่
6. จงบอกมาตรฐานทเกี่ยวกับรางเดินสาย (ต่อ)
รูปประกอบ ชื่ออุปกรณ์ มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง สาระที่เกี่ยวข้อง
6.2 ทำจากแผ่นโลหะด้านล่าง
ทึบ มีช่องระบายอากาศ
IEC 61537 หรือ พื้นพับเป็นลูกฟูก ซึ่งแผ่น
รางเคเบิล มาตรฐานที่การไฟฟ้าฯ โลหะจะผ่านกรรมวิธี
ยอมรับ ป้องกันสนิมด้วยวิธ ี
ต่าง ๆ เช่น ชุบสังกะสี
และพ่นสีฝุ่น
6.3 ทำจากแผ่นโลหะลักษณะ
เป็นรางเปิด ขอบมนไม่คม
้
ั้
ยึดติดกันดวยขนบันไดทุก
รางเคเบิลแลดเดอร์ IEC 61537 หรือ ระยะห่างประมาณ 30
หรือ รางเคเบิลแบบ มาตรฐานที่การไฟฟ้าฯ ซม. หรือน้อยกว่า ซึ่งแผ่น
บันได ยอมรับ โลหะจะผ่านกรรมวิธ ี
่
ป้องกันสนิมด้วยวิธีตาง ๆ
เช่น ชุบสังกะสีและพ่นสี
ฝุ่น
แบบประเมินผลกิจกรรม หน่วยที่ 3
ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 4-5
ี่
เรื่อง มาตรฐานวัสดุอุปกรณ์ทางไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
ั
ชื่อ................................................................รหัสประจำตัว .........................................ระดบชั้น...................
ผลการให้คะแนน
หัวข้อการประเมิน หมายเหต ุ
5 4 3 2 1
1. จำแนกแบบ ประเภท และชนิดของหลอดไฟฟ้าได ้
2. บอกมาตรฐานทเกี่ยวกับหลอดไฟฟ้าและยกตัวอย่างได ้
ี่
3. บอกมาตรฐานที่เกี่ยวกับโคมไฟฟ้าและยกตัวอย่างได ้
4. บอกมาตรฐานที่เกี่ยวกับสวิตช์และยกตัวอย่างได ้
5. บอกมาตรฐานที่เกี่ยวกับเต้ารับและยกตัวอย่างได ้
6. บอกมาตรฐานช่องเดินสายและยกตัวอย่างได ้
7. บอกมาตรฐานรางเคเบิลและยกตัวอย่างได ้
รวมคะแนน
รวมคะแนนทั้งหมด
สรุปการประเมิน
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
เกณฑ์ในการให้คะแนน
้
ดีมาก ได 5 คะแนน
ดี ได 4 คะแนน
้
ปานกลาง ได 3 คะแนน
้
้
น้อย ได 2 คะแนน
ปรับปรุง ได 1 คะแนน
้
ลงชื่อ...........................................ผู้ประเมิน
(.....................................)
........../........../..........
แบบประเมินผลคุณธรรม จริยธรรม หน่วยที่ 3
ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 4-5
ี่
เรื่อง มาตรฐานวัสดุอุปกรณ์ทางไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
ั
ชื่อ................................................................รหัสประจำตัว .........................................ระดบชั้น...................
ปาน
ที่ หัวข้อการประเมิน ดีมาก ดี น้อย ปรับปรุง
กลาง
1 การตรงต่อเวลา
2 ความพร้อม
3 การมีส่วนร่วมในการทำงาน
4 การชักถามปัญหา
5 การอภิปราย
6 ความกระตือรือร้นในการทำงาน
7 การรักษาความสะอาด
รวมคะแนน
รวมคะแนนทั้งหมด
บันทึก
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
เกณฑ์ในการให้คะแนน
้
ดีมาก ได 5 คะแนน
ดี ได 4 คะแนน
้
ปานกลาง ได 3 คะแนน
้
้
น้อย ได 2 คะแนน
ปรับปรุง ได 1 คะแนน
้
ลงชื่อ...........................................ผู้ประเมิน
(.....................................)
........../........../..........
แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนรายบุคคล หน่วยที่ 3
ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 4-5
ี่
เรื่อง มาตรฐานวัสดุอุปกรณ์ทางไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
คำชี้แจง ให้ทำเครื่องหมาย ✔ หากนักเรียนมีพฤติกรรมนั้นลงในช่องทำรายการ
พฤติกรรม
การ การทำงาน
การแสดง การตอบ
ท ี่ ชื่อ – สกุล ความสนใจ ยอมรับฟัง ตามท ี่ รวม
ความคิดเห็น คำถาม
คนอื่น มอบหมาย
4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1
ั
เกณฑ์การวดผลและให้คะแนน
1. ดีมาก = 4 สนใจฟัง ไม่หลับ ไม่พูดคุยในชั้นเรียน มีคำถาม ตอบคำถามถูก ทำงานส่งตามเวลา
2. ดี = 3 พฤติกรรมการแสดงออกอยู่ในเกณฑ์ประมาณ 70%
3. ปานกลาง = 2 พฤติกรรมการแสดงออกอยู่ในเกณฑ์ประมาณ 50%
4. ปรับปรุง = 1 เข้าชันเรียน แต่แสดงออกน้อยมาก ส่งงานไม่ครบ ส่งงานไม่ตรงเวลา
ลงชื่อ ...........................................ผู้ประเมิน
(.........................................)
........../........../........
บันทึกหลังการจัดการเรียนร ู้
หน่วยที่ 3 เรื่อง มาตรฐานวัสดุอุปกรณทางไฟฟ้า
์
จำนวน 4 ชั่วโมง ระดับ/ชั้น. ปวช.1 แผนกวิชาช่างไฟฟ้ากำลัง วิทยาลัยเทคนิคลำพูน
1. สอนครั้งท 4 - 5
ี่
2. จำนวนนักเรียนทั้งหมด…………คน ขาดเรียน…....คน มาสาย…..….คน มาเรียน ……..…คน
3. หัวข้อเรื่อง/งาน ในการจัดกระบวนการเรียนรู้
3.1 มาตรฐานที่เกี่ยวกับไฟฟ้าแสงสว่าง
3.1.1. หลอดไฟฟ้า
3.1.2. โคมไฟฟ้า
3.2 มาตรฐานสวิตช์และเตารับ
้
3.2.1. สวิตช (Switch)
์
3.2.2. เต้ารับ (Receptacle)
ิ
3.3 มาตรฐานช่องเดินสายและรางเคเบล
3.3.1. ท่อเหล็กสำหรับร้อยสายไฟฟ้า
3.3.2. ท่อโลหะอ่อน
3.3.3. ท่อพีวีซีแข็งสำหรับใช้ร้อยสายไฟฟ้า
3.3.4. ที่เฮชดีพีอี (HDPE)
3.3.5. รางเดินสาย (Wire Ways)
3.3.6. รางเคเบิล (Cable Trays)
3.3.7. รางเคเบิลแลคเดอร์ (Cable ladder)
4. การประเมินผลการใช้แผนการจัดการเรียนรู้
เกณฑ์การประเมิน
ดี ดี พอใช้ ปรับปรุง
รายการประเมิน
มาก (3) (2) (1)
(4)
1. การจัดการเรียนรู้ตรงตามจุดประสงค ์
2. วิธีการจัดการเรียนรู้
3. การเลือกใช้สื่อและแหล่งเรียนรู้
4. เนื้อหาครบถ้วน สมบูรณ ตามแผนการจัดการเรียนรู้
์
5. ผลสัมฤทธิ์ของนักเรียน
6. การให้คำแนะนำ แก้ไขปัญหาแก่นักเรียน
คำชี้แจง 1. ใช้เครื่องหมาย / เขียนลงในช่องตามความคดเห็น
ิ
้
2. เกณฑ์ประเมินมี 4 ระดับ คือ ดีมาก = 4 ดี = 3 พอใช = 2 ปรับปรุง = 1
5. บันทึกเพิ่มเติม
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………..………
ผู้บันทึก………………………………………….
(…………………………………… )
........../........../..........
้
เอกสารอางอิง
คณะกรรมการสาขาวิศวกรรมไฟฟ้า. (2556). มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับประเทศไทย
พ.ศ. 2556. กรุงเทพฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์.
. (2545). มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับประเทศไทย พ.ศ. 2545.
กรุงเทพ ฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์.
. (2555). มาตรฐานระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้, กรุงเทพฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย
ในพระบรมราชูปถัมภ์.
. (2556). มาตรฐานการป้องกันฟ้าผ่า ภาคที่ 3 ความเสียหายทางกายภาพต่อสิ่งปลูกสร้าง
และอันตรายต่อชีวิต. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย
ในพระบรมราชูปถัมภ์.
. (2556). มาตรฐานการป้องกันฟ้าผ่า ภาคที่ 1 ข้อกำหนดทั่วไป. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ :
วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์.
คณะอนุกรรมการจัดทำคู่มือความปลอดภัยทางไฟฟ้า. (2555. คู่มือความปลอดภัยทางไฟฟ้า.
พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : สมาคมช่างเหมาไฟฟ้าและเครื่องกลไทย.
คณะอนุกรรมการปรับปรุงศัพท์เทคนิควิศวกรรมไฟฟ้า. (2555). ศัพท์เทคนิควิศวกรรมไฟฟ้ากำลัง.
กรุงเทพ ฯ : วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์.
เครื่องมือติดตงไฟฟ้า. (2557). (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : www.telepart.net. (สืบค้น : 09/04/2557).
ั้
ตัวนำล่อฟ้า. (2557), (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : ww.135inter.com. (สืบค้น : 5/11/2557).
ท่อร้อยสายไฟฟ้า. (2557). (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : www.telepart.net. (สืบค้น: 15/04/2557)
ท่อร้อยสายไฟฟ้า. (2557) (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก : ww.klangfaifa.com. (สืบค้น: 13/04/2557).
ชายชาญ โพธิสาร. (2552). การประมาณราคาระบบไฟฟ้า-สื่อสารสำหรับอาคาร. กรุงเทพฯ : MECT.
ั้
ชลชัย ธรรมวิวัฒนฺกูร. (2546) การออกแบบและติดตงระบบไฟฟ้า. กรุงเทพฯ : เอ็มแอนด์..
ธำรงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2562). กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า. นนทบุรี : ศูนย์หนังสือเมืองไทย.
ธำรงศักดิ์ หมินก้าหรีม. (2557). การติดตงไฟฟ้าในอาคาร. นนทบุรี : ศูนย์หนังสือเมืองไทย.
ั้
ธำรงศักดิ์ หมินก้าหรีม และสมพงษ์ รัชดาธิกุล. (2548). การตดตั้งไฟฟ้าในอาคารและในโรงงาน.
ิ
กรุงเทพฯ : พัฒนาวิชาการ.
แผนการจัดการเรียนร ู้ หน่วยที่ 4
ิ
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 6-7
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบติดตั้งไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่
แนวคิดสำคัญ
งานในระบบติดตั้งไฟฟ้าที่มี บริภัณฑ์ไฟฟ้า สายไฟฟ้าและวิธีการเดินสายต่าง ๆ จะต้องมี
มาตรฐาน เป็นสิ่งกำหนด สำหรับมาตรฐานทประเทศไทยยึดถือและนำมาใชคือ มาตรฐานไออีซี (IEC)
ี่
้
มาตรฐานของทวีปยุโรปและ มาตรฐานของประเทศสหรัฐอเมริกา สำหรับประเทศไทยบริภัณฑ์ไฟฟ้าและ
สายไฟฟ้าทุกชนิดต้องเป็นไปตาม มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) หรือมาตรฐานอื่นที่การไฟฟ้าฯ
ยอมรับ ส่วนข้อกําหนดต่าง ๆ ในงานติดตั้งไฟฟ้าอ้างอิงตามมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับประเทศ
ไทย
ั่
จุดประสงค์ทวไป
่
1. เพื่อให้ทราบข้อกําหนดการเดินสายสำหรับระบบแรงตำ
้
้
2. เพื่อให้ทราบข้อกําหนดและข้อหามใชสำหรับการเดินสายเปิดบนวัสดุฉนวน
้
้
3. เพื่อให้ทราบข้อกําหนดและข้อหามใชสำหรับการเดินสายในท่อร้อยสาย
้
้
4. เพื่อให้ทราบข้อกําหนดและข้อหามใชสำหรับการเดินสายในรางเดินสาย
5. เพื่อให้ทราบข้อกําหนดและลักษณะใช้งานของกล่องสำหรับงานไฟฟ้า
้
้
6. เพื่อให้ทราบข้อกําหนดและข้อหามใชสำหรับการเดินสายเกาะผนัง
7. เพื่อให้ทราบข้อกําหนดของแผงสวิตช์และแผงย่อย
8. เพื่อให้มีจิตสำนึกที่ดีเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบติดตั้งไฟฟ้า
จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
่
้
1. บอกสาระของข้อกําหนดการเดินสาย สำหรับระบบแรงตำได
ุ
้
2. เข้าใจข้อกําหนดและข้อห้าม สำหรับการเดินสายเปิดบนวัสดฉนวนได
้
3. เข้าใจข้อกําหนดและข้อห้าม สำหรับการเดินสายในท่อร้อยสายได
้
4. เข้าใจข้อกําหนดและข้อห้าม สำหรับการเดินสายในรางเดินสายได
้
5. เข้าใจข้อกําหนดและลักษณะใช้งานของกล่อง สำหรับงานไฟฟ้าได
้
6. เข้าใจข้อกําหนดและข้อห้าม สำหรับการเดินสายเกาะผนังได
7. เข้าใจข้อกําหนดของแผงสวิตช์และแผงย่อยได ้
8. อธิบายการเดินสายสำหรับระบบแรงต่ำที่ถูกต้อง ตามมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับ
ประเทศไทยได ้
สมรรถนะ
1. แสดงความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบติดตั้งไฟฟ้า
2. นำเสนอข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับกฎและมาตรฐานที่ใชงานในระบบติดตั้งไฟฟ้า
้
์
ิ
ี่
3. ใช้งานสายไฟฟ้าและวัสดุอุปกรณสำหรับตดตั้งระบบไฟฟ้าตามกฎและมาตรฐานทใช้งานใน
ระบบติดตั้งไฟฟ้า
กิจกรรมการเรียนการสอน หน่วยที่ 4
ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 6-7
ิ
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบติดตั้งไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่
คุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะ
กิจกรรมผู้สอน กิจกรรมผู้เรียน
ที่พึงประสงค์
นำเข้าสู่บทเรียน ☑ ฟัง เตรียมความพร้อมด้านการเรียน ให้
ู้
1. ผู้สอนตรวจสอบรายชื่อผเรียนที่เข้า ☑ ถาม-ตอบ สอดคล้องกับรายวิชาได้อย่างถูกต้อง
เรียน ตามหลักปราชญาเศรษฐกิจพอเพียง
☑ อภิปราย
2. ผู้สอนแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ และ และคุณลักษณะ 3D (ความรับผิดชอบ
ร่วมสนทนาแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับ ☑ อื่นๆ (ระบุ) ความประหยัด ความขยัน ความอดทน
กฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบติดตั้ง ปฏิบัติงานที่ได้รับ และความแบ่งปัน)
ไฟฟ้า กับผู้เรียน มอบหมาย
ู้
3. ผู้สอนมอบหมายให้ผเรียนทำ
แบบทดสอบก่อนเรียน
ขั้นการถ่ายทอดเนื้อหาสาระ ☑ ฟัง
1. ผู้สอนบรรยาย อธิบาย เนื้อหา เรื่อง ☑ ถาม-ตอบ
กฎและมาตรฐานที่ใช้งานในระบบติดตั้ง
ไฟฟ้า พร้อมยกตัวอย่าง และให้ผู้เรียน ☑ อภิปราย
สืบค้นข้อมูลเพิ่มเติม ☑ อื่นๆ (ระบุ)
2. ผู้สอนตอบข้อชักถาม ปัญหา ข้อ ปฏิบัติงานที่ได้รับ
สงสัยต่างๆ ของผู้เรียน มอบหมาย
3. ผู้สอนให้คำแนะนำ
คุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะ
กิจกรรมผู้สอน กิจกรรมผู้เรียน
ที่พึงประสงค์
ขั้นสรุป/การนำความรู้ไปใช้ ☑ ฟัง
1. ผู้สอนและผเรียนร่วมกันสรุป ☑ ถาม-ตอบ
ู้
สาระสำคัญ
☑ อภิปราย
2. ผู้สอนเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถาม
ข้อสงสัย ☑ อื่นๆ (ระบุ)
ู้
3. ผู้สอนมอบหมายให้ผเรียนทำ ปฏิบัติงานที่ได้รับ
แบบทดสอบหลังเรียน มอบหมาย
ู้
4. ผู้สอนมอบหมายให้ผเรียนทำใบ
กิจกรรม
ขั้นการประเมินผล ☑ ฟัง
1. ผู้สอนประเมินผู้เรียนปฏิบัติงานท ี่ ☑ ถาม-ตอบ
ได้รับมอบหมายเสร็จทันเวลาที่กำหนด
2. ผู้สอนประเมินผู้เรียนตอบคำถามและ ☑ อภิปราย
สรุปผลงานได้อย่างถูกต้อง ☑ อื่นๆ (ระบุ)
3. ผู้สอนประเมินผู้เรียนทำใบกิจกรรม ปฏิบัติงานที่ได้รับ
เสร็จทันเวลา มอบหมาย
4. ผู้สอนประเมินพฤติกรรมผู้เรียน
รายบุคคลผู้โดยการซักถาม อภิปราย
แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 4
ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 6-7
ิ
ี่
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบติดตั้งไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
คำสั่ง จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องทสุดเพียงคำตอบเดียว
ี่
1. ข้อกำหนดการเดินสายสำหรับระบบแรงต่ำ ครอบคลุมตามข้อใด
ก. การป้องกันความเสียหายของสายไฟ การติดตั้ง การจับยึด การกำหนดสีของสายไฟ การเดินสาย
ควบ
่
ข. การป้องกันความเสียหายของสายไฟ การติดตั้ง การจับยึด การกำหนดสีของท่อ การเดินสายในทอ
ค. การป้องกันความเสียหายของสายไฟ การติดตั้งท่อ การจับยึดท่อ การกำหนดสีของท่อ
ง. การป้องกันความเสียหายของสายไฟ การติดตั้งเกาะผนัง การจับยึดอุปกรณ ์
2. ข้อกำหนดสำหรับการเดินสายเปิดบนวัสดฉนวน ตรงตามข้อใด
ุ
ก. การเดินสายเปิดโล่งโดยใช้ตุ้มหรือลูกถ้วยจับยึดไปกับผนังหรือกำแพง ไม่ระบุความสูง
ข. การเดินสายเปิดโล่งโดยใช้ตุ้มหรือลูกถ้วยจับยึด เดินภายในอาคาร และโรงงานอุตสาหกรรม
ค. การเดินสายเปิดโล่งโดยใช้ตุ้มหรือลูกถ้วยจับยึด สายแกนเดียว ไม่ถูกปิดบังด้วยโครงสร้างของอาคาร
ง. การเดินสายเปิดโล่งบนวัสดุจับยึดที่เป็นฉนวน ไม่ระบุรูปร่างของวัสดุจับยึด
3. ข้อห้ามสำหรับการเดินสายเปิดบนวัสดุฉนวน ตรงตามข้อใด
ี่
ก. สายทติดตั้งต้องจับยึดให้มั่นคง
ข. สายที่ยึดเกาะไปกับผนังหรือกำแพงภายในบ้าน
ค. สายที่ยึดเกาะไปกับผนังหรือกำแพงต้องอยู่สูงจากพื้นไม่น้อยกว่า 2.50 เมตร
ง. สายเดินผ่านในที่โล่งไม่เล็กกว่า 2.5 ตร.มม. มีระยะจุดจับยึดไม่เกิน 5 เมตร
4. ข้อกำหนดสำหรับการเดินสายในท่อโลหะร้อยสาย ตรงตามข้อใด
ก. ท่อที่ติดตั้งจะลบคมท่อหรือไม่ก็ได ้
ข. ท่อทติดตั้งสามารถต่อสายภายในท่อได ้
ี่
ค. ท่อติดตั้งได้ในสถานที่เปียก ชื้นและฝังดินโดยตรง
ง. ท่อต้องติดตั้งตามที่ระบุเฉพาะและเหมาะสมกับการใช้งาน
5. ข้อใดไม่ใชข้อห้ามสำหรับการเดินสายในท่อโลหะร้อยสาย
่
ก. ห้ามทำเกลียวในท่อโลหะหนา
ข. ห้ามใช้ท่อโลหะเป็นตัวนำสำหรับต่อลงดิน
ค. ห้ามร้อยสายขณะติดตั้งระบบท่อไม่เสร็จ
ง. ห้ามใช้ท่อโลหะขนาดเล็กกว่า 15 มม.
่
6. ข้อใดไม่ใชข้อกำหนดสำหรับการเดินสายในรางเดินสาย
ก. จุดปลายรางเดินสายต้องปิด
ข. มีการป้องกันความเสียหายทางกายภาพ
ค. อนุญาตให้ต่อสายได้ทุกส่วนของรางที่สามารถเปิดฝาปิดได ้
ง. พื้นที่หน้าตัดของตัวนำและฉนวนไม่เกิน 20% ของพื้นที่หน้าตัดภายในราง
่
7. ข้อใดไม่ใชข้อกำหนดและลักษณะใช้งานของกล่องสำหรับงานไฟฟ้า
ก. บรรจุตัวนำหรือสายเคเบิลไดทั้งหมด
้
ข. จุดต่อสายในกล่องต้องใช้ไวร์นัตเท่านั้น
ค. มีการป้องกันความเสียหายทางกายภาพ
ง. ต้องจัดให้มีบุชชิงป้องกันสาย
8. ข้อใดไม่ใชข้อห้ามสำหรับการเดินสายเกาะผนัง
่
ก. ห้ามไม่ให้ฉนวนหรือเปลือกชำรุด
ข. ห้ามต่อสายนอกกล่อง
ค. ห้ามใช้สายเป็นชนิดมีเปลือก
ง. ห้ามเดินสายซ้อนกัน
9. บัสบาร์ของแผงสวิตช์และแผงย่อย จัดเรียงเฟสตามข้อใด
ก. A, B, N
ข. 1, 2, 3, N
ค. I1, I2, I3, N
ง. L1, L2, L3, N
10. จำนวนเครื่องป้องกันกระแสเกินในแผงย่อย ต้องไม่เกินกี่ขั้ว
ก. 52 ขั้ว ไม่รวมขั้วที่เป็นประธาน
ข. 42 ขั้ว ไม่รวมขั้วที่เป็นประธาน
ค. 32 ขั้ว ไม่รวมขั้วที่เป็นประธาน
ง. 22 ขั้ว ไม่รวมขั้วที่เป็นประธาน
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 4
ิ
ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 6-7
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบติดตั้งไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่
1. ก.
2. ค.
3. ข.
4. ง.
5. ก.
6. ค.
7. ง.
8. ค.
9. ง.
10. ข.
ใบความร ู้ หน่วยที่ 4
ี่
ชื่อวิชา กฎและมาตรฐานทางไฟฟ้า รหัสวชา 2104-2101 สัปดาห์ท 6-7
ิ
เรื่อง กฎและมาตรฐานทใช้งานในระบบติดตั้งไฟฟ้า จำนวน 4 ชั่วโมง
ี่
ั่
จุดประสงค์ทวไป
่
1. เพื่อให้ทราบข้อกําหนดการเดินสายสำหรับระบบแรงตำ
้
้
2. เพื่อให้ทราบข้อกําหนดและข้อหามใชสำหรับการเดินสายเปิดบนวัสดุฉนวน
้
้
3. เพื่อให้ทราบข้อกําหนดและข้อหามใชสำหรับการเดินสายในท่อร้อยสาย
้
้
4. เพื่อให้ทราบข้อกําหนดและข้อหามใชสำหรับการเดินสายในรางเดินสาย
5. เพื่อให้ทราบข้อกําหนดและลักษณะใช้งานของกล่องสำหรับงานไฟฟ้า
้
้
6. เพื่อให้ทราบข้อกําหนดและข้อหามใชสำหรับการเดินสายเกาะผนัง
7. เพื่อให้ทราบข้อกําหนดของแผงสวิตช์และแผงย่อย
8. เพื่อให้มีจิตสำนึกที่ดีเกี่ยวกับข้อกำหนดการเดินสายสำหรับระบบแรงต่ำ
จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม
่
้
1. บอกสาระของข้อกําหนดการเดินสาย สำหรับระบบแรงตำได
ุ
้
2. เข้าใจข้อกําหนดและข้อห้าม สำหรับการเดินสายเปิดบนวัสดฉนวนได
้
3. เข้าใจข้อกําหนดและข้อห้าม สำหรับการเดินสายในท่อร้อยสายได
้
4. เข้าใจข้อกําหนดและข้อห้าม สำหรับการเดินสายในรางเดินสายได
้
5. เข้าใจข้อกําหนดและลักษณะใช้งานของกล่อง สำหรับงานไฟฟ้าได
้
6. เข้าใจข้อกําหนดและข้อห้าม สำหรับการเดินสายเกาะผนังได
7. เข้าใจข้อกําหนดของแผงสวิตช์และแผงย่อยได ้
8. อธิบายการเดินสายสำหรับระบบแรงต่ำที่ถูกต้อง ตามมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับ
ประเทศไทยได ้
สมรรถนะ
1. แสดงความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับข้อกำหนดการเดินสายสำหรับระบบแรงต่ำ
2. นำเสนอข้อกำหนดการเดินสายสำหรับระบบแรงตำ
่
3. ใช้งานสายไฟฟ้าและวัสดุอุปกรณสำหรับเดินสายระบบแรงต่ำตามข้อกำหนดการเดินสาย
์
สำหรับระบบแรงต่ำ
เนื้อหา
ในงานติดตั้งไฟฟ้านั้น บริภัณฑ์ฟฟ้า สายไฟฟ้าที่ใช้และวิธีการเดินสายตาง ๆ จะต้องมีมาตรฐาน
่
เป็นกำหนด มาตรฐานที่ประเทศไทยคุ้นเคยมากคอ มาตรฐานไออีซี (IEC) มาตรฐานของทวีปยุโรปและ
ื
็
มาตรฐานของประเทศสหรัฐอเมริกา สำหรับประเทศไทยบริภัณฑ์ฟฟ้าและสายไฟฟ้าทุกชนิดต้องเปนไป
ตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) หรือมาตรฐานอื่นที่การไฟฟ้าฯ ยอมรับ และข้อกำหนดต่าง
ๆ ต่อไปนี้เป็นเพียงส่วนหนึ่งเพื่อนำมาใช้ศึกษาเป็นพื้นฐานให้เหมาะสมกับระดับผู้เรียน
4.1 ข้อกำหนดการเดินสายสำหรับระบบแรงต่ำ
ข้อกำหนดการเดินสายสำหรับระบบแรงต่ำ อ้างอิงตามมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับ
ประเทศไทย ครอบคลุมการเดินสาย ทั้งหมด ยกเว้น การเดินสายที่เป็นส่วนประกอบภายในของบริภัณฑ์
์
ี่
เช่น มอเตอร์แผงควบคุม และแผงสวิตช ต่าง ๆ ทประกอบสําเร็จรูปจากโรงงาน
4.1.1 การเดินสายไฟของระบบไฟฟ้าที่มีแรงดันต่างกัน
1. ไฟฟ้าแรงตำทั้งระบบกระแสสลับและกระแสตรง อนุญาตให้ติดตั้งสายไฟรวมกันอยู่ภายใน
่
้
ช่อง ร้อยสายหรือเครื่องห่อหุ้มเดียวกันได ถ้าฉนวนของสายทั้งหมดเหมาะสมกับระดับแรงดันสูงสุดที่ใช
้
2. ห้ามติดตั้งสายไฟที่ใช้กับระบบแรงตำรวมกับสายไฟที่ใช้กับระบบแรงสูงในท่อร้อยสาย บ่อพัก
่
สาย หรือเครื่องห่อหุ้มเดียวกัน ยกเว้น ในแผงสวิตช์หรือเครื่องห่อหุ้มอื่นที่ไม่ใช้เพื่อการเดินสาย
4.1.2 การป้องกันความเสียหายทางกายภาพของสายไฟ
1. การเดินสายผานโครงสร้างไม้ที่ต้องเจาะรูผ่านโครงสร้าง รูที่เจาะต้องห่างจากขอบ ไม่น้อย
่
กว่า 30 มม. หรือเดินสายในชองบากต้องป้องกันไม่ให้ตะปูหรือหมุดเกลียวถูกสายได 2. การเดินสายที่มี
่
้
เปลือกนอกไม่เป็นโลหะ ผ่านโครงสร้างโลหะที่เจาะเป็นช่องหรือรูต้องมีบุชชิง– ยาง (Bushing
Grommet) ยึดตดกับช่องหรือรูเพื่อป้องกันฉนวนของสายชํารุด ดังรูปที่ 4.1 ยกเว้น ช่องหรือรู ที่มีขอบ
ิ
มนและผิวเรียบ
รูปที่4.1 มีบุชชงยางยึดติดกับช่องหรือรู เพื่ออป้องกันฉนวนของสายชํารุด
ิ่
3. การเดินสายผานโครงสร้างอื่น ต้องมีปลอกที่เปนฉนวนไฟฟ้าสวมหรือจัดทำรูให้เรียบร้อยเพื่อ
่
็
ป้องกันฉนวนที่หุ้มสายเสียหาย
้
ิ
4.1.3 การตดตั้งใตดิน
การติดตั้งใต้ดินต้องเป็นไปตามข้อกําหนดดังต่อไปนี้
ิ
1. ความลึกในการติดตั้งใต้ดิน สายเคเบลฝังดินโดยตรง ท่อร้อยสายหรือเครื่องห่อหุ้มสายไฟฟ้า
ประเภทอื่นที่ได้รับการรับรองแล้ว ความลึกในการติดตั้งต้องเป็นไปตาม ตารางท 3.1
ี่
้
2. สายเคเบลใตดินติดตั้งใต้อาคาร ต้องติดตั้งอยู่ในท่อร้อยสายและท่อร้อยสายต้องยาวเลยผนัง
ิ
ด้านนอกของอาคารออกไป
3. สายเคเบลที่ฝังดินโดยตรงส่วนที่โผล่ขึ้นจากดนต้องมีการป้องกันด้วยเครื่องห่อหุ้มหรือท่อ
ิ
ิ
ร้อย สายสูงจากระดับพื้นดินไม่น้อยกว่า 2.40 เมตร และเครื่องห่อหุ้มหรือท่อร้อยสายต้องฝังจมลงในดิน
ตามตาราง ท 4.1
ี่
ตารางที่ 4.1 ความลึกในการติดตั้งใต้ดิน สำหรับระบบแรงตำ
่
วิธีที่ วิธีการเดินสาย ความลึกน้อยสุด(เมตร)
1 สายเคเบิลฝังดินโดยตรง 0.60
สายเคเบิลฝังดินโดยตรงและมีแผ่นคอนกรีตหนาไม่น้อยกว่า 50
2 0.45
มม. วางอยู่เหนือสาย
3 ท่อโลหะหนาและหนาปานกลาง 0.15
ท่ออโลหะซึ่งได้รับการรับรองให้ฝังดินโดยตรงได้โดยไม่ต้องมี
4 0.45
คอนกรีตหุ้ม (เช่น ท่อเอชดีพีอีและท่อพีวีซี)
5 ท่อใยหิน หุ้มคอนกรีตเสริมเหล็ก 0.45
6 ท่อร้อยสายอื่น ๆ ซึ่งได้รับความเห็นชอบจากการไฟฟ้าฯ 0.45
หมายเหต ุ
1) ท่อร้อยสายที่ได้รับการรับรองให้ฝังดินได้โดยมีคอนกรีตหุ้มต้องหุ้มด้วยคอนกรีตหนาไม่น้อยกว่า
50 มม.
2) สำหรับวิธีที่ 4, 5 และ 6 หากมีแผ่นคอนกรีตหนาไม่นอยกว่า 50 มม. วางอยู่เหนือสาย ยอมให้ควา
้
้
ลึก ลดลงเหลือ 0.30 เมตร ได
3) ข้อกําหนดความลึกนไม่ใช้บังคับสำหรับการติดตั้งใต้อาคารหรือใต้พื้นดินซึ่งหนาไม่น้อยกว่า
ี้
100 มม. และยนเลยออกไปจากแนวตดตั้งได้ไม่น้อยกว่า 150 มม.
ื่
ิ
4) บริเวณที่มีรถยนต์วิ่งผ่าน ความลึกต้องไม่น้อยกวา 0.60 เมตร
่
ิ
ี่
สายเคเบลฝังดินโดยตรง อธิบายด้วยรูปท 4.2
ิ
รูปที่ 4.2 สายเคเบลฝังดินโดยตรง เคเบิลฝั่งดินโดยตรง
ความลึก ≥ 0.60 ม.
เคเบิลฝั่งดินโดยตรง
ความลึก ≥ 0.45 ม.
แผ่นคอนกรีต หนา ≥
0.50 มม. วางเหนือสาย
รูปที่ 4.2 สายเคเบิลฝังดินโดยตรง
4. การต่อสายหรือต่อแยกให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในแต่ละวิธีการเดินสาย สำหรับสายเคเบิลใต ้
้
้
ดินที่อยู่ในราง (Trench) อนุญาตให้มีการต่อสายหรือต่อแยกสายในรางได แต่การต่อและต่อแยกตองทำ
ด้วยวิธี และใช้วัสดที่ได้รับการรับรองแล้ว
ุ
ุ
ุ
5. ห้ามใช้วัสดที่มีคม หรือเป็นสิ่งที่ทำให้ผกร่อน หรือมีขนาดใหญ่กลบสายหรือท่อร้อยสาย
6. ท่อร้อยสายซึ่งมีความชื้นสามารถเข้าไปยังส่วนที่มีไฟฟ้าได้ต้องอุดที่ปลายใดปลายหนึ่ง หรือทั้ง สอง
ปลายของท่อร้อยสาย ตามความเหมาะสม
4.1.4 การปองกนการผุกร่อน
ั
ิ
ท่อร้อยสาย เกราะหุ้มสายเคเบิล (Cable Armor) เปลือกนอกของสายเคเบล กล่อง ตู้ข้องอ
(Elbow) ข้อต่อ (Coupling) และเครื่องประกอบการเดินท่ออื่น ๆ ต้องใช้วัสดุที่เหมาะสมหรือมีการ
ี่
ป้องกันที่ เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมทสิ่งนั้นติดตั้งอยู่ การป้องกันการผุกร่อนต้องทำทั้งภายในและ
ภายนอกบริภัณฑ์ โดยการเคลือบด้วยวัสดที่ทนต่อการผุกร่อน เช่น สังกะสีแคดเมียม หรือ อีนาเมล
ุ
(Enamel) ถ้าป้องกันการ ผุกร่อนด้วยอีนาเมล ไม่อนุญาตให้ใช้ในสถานที่เปียก หรือภายนอกอาคาร
ี่
กล่องต่อสายหรือตู้ทใช้กรรมวิธี ป้องกันการผุกร่อนด้วยสารเคลือบอินทรีย์ (Organic Coating) อนุญาต
ให้ใช้ภายนอกอาคารได้แต่ต้องได้รับ ความเห็นชอบจากการไฟฟ้าฯ ก่อน
ิ
4.1.5 การตดตั้งวัสดุและการจับยึด
ิ
1. ท่อร้อยสาย รางเดินสาย รางเคเบิล สายเคเบล กล่อง ต และเครื่องประกอบการเดินสาย ต้อง
ู้
ยึดกับที่ให้มั่นคง ดังรูปท 4.3
ี่
รูปท 4.3 การจับยึดท่อร้อยสาย ต้องยึดกับทให้มั่นคง
ี่
ี่
2. การเดินสายในท่อร้อยสาย สำหรับแตละจุดที่มีการต่อสาย ปลายท่อ จุดต่อไฟฟ้า จุดต่อแยก
่
ี่
จุดติดสวิตช หรือจุดดึงสาย ต้องติดตั้งกล่องหรือเครื่องประกอบการเดินท่อ ดังรูปท 4.4 ยกเว้น การต่อ
์
สายในเครื่องห่อหุ้มสายที่มีฝาเปดออกได้และเข้าถึงได้ภายหลังการติดตั้ง
ิ
ุ
ี่
รูปท 4.4 การเดินสายในท่อร้อยสาย จุดต่อ จดแยกต้องติดตั้งกล่อง
3. สายไฟฟ้าในช่องเดินสายแนวดิ่งต้องมีการจับยึดที่ปลายบนของช่องเดินสายและต้องมีการจับ
ี่
ยืดเป็นช่วง ๆ ดังรูปท 4.5 โดยมีระยะห่างไม่เกินตามที่กำหนดในตารางท 4.2 ยกเว้น ถ้าระยะตามแนวดิ่ง
ี่
น้อยกว่าร้อยละ 25 ของระยะที่กำหนดในตารางท 4.2 ไม่ต้องใช้ที่จับยึด
ี่
รูปท 4.5 สายไฟฟ้าในช่องเดินสายแนวดิ่งต้องมีการจับยึด
ี่
ตารางที่ 4.2 ระยะห่างสำหรับการจับยึดสายไฟในแนวดิ่ง
ขนาดของสายไฟฟ้า (ตร.มม.) ระยะจับยึดสูงสุด (เมตร)
ไม่เกิน 50 30
70-120 24
150-185 18
240 15
300 12
เกินกว่า 300 10
4.1.6 การป้องกันไม่ให้เกิดกระแสเหนี่ยวนำในเครื่องห่อหุ้มหรือช่องเดินสายที่เป็นโลหะ
1. เมื่อติดตั้งสายสำหรับระบบไฟฟ้ากระแสสลบในเครื่องห่อหุ้มหรือช่องเดินสายที่เป็นโลหะต้อง
ั
ี่
จัดทำไมให้เกิดความร้อนแก่โลหะทล้อมรอบเนื่องจากผลของการเหนี่ยวนำ เช่น การรวมสายเส้นไฟทุกเส้น
และตัวนำนิวทรัล (ถ้ามี) รวมทั้งสายดินของอุปกรณ์ฟฟ้าไว้ในเครื่องห่อหุ้มหรือช่องเดินสายเดียวกัน ดังรูป
ท 4.6 ในการเดินสายควบและใช้ท่อร้อยสายหลายท่อในแต่ละท่อร้อยสายต้องมีครบทั้งสายเส้นไฟ ตัวนำ
ี่
นิวทรัลและสายดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้า
ในแต่ละท่อต้องประกอบด้วยสายเส้นไฟของทุกเฟสรวมทั้งสายนิวทรัล (ถ้ามี)
ห้ามใส่สายควบแยกเฟสแต่ละท่อ
ิ
รูปที่ 4.6 รวมสายส้นไฟทุกเส้นและสายนวทรัสในช่องเดินสายโลหะเพื่อป้องกันความร้อนจากการเหนี่ยวนำ
2.เมื่อสายเดี่ยวของวงจรเดินผ่านโลหะที่มีคุณสมบัติเป็นสารแม่เหล็ก จะต้องจัดให้ผลจากการ
เหนี่ยวนำมีน้อยที่สุด โดยการตัดร่องให้ถึงกันระหว่างรูแต่ละรูที่ร้อยสายแต่ละเส้น หรือโดยการร้อยสาย
ี่
ทุกเส้นของวงจรผ่านช่องเดียวกัน ดังรูปท 4.7
ี่
รูปท 4.7 การจัดสายให้มีผลจากการเหนี่ยวนำน้อยที่สุด
3. สายไฟแกนเดียวทุกเส้นของวงจรเดียวกันรวมทั้งสายที่มีการต่อลงดินและสายดิน ต้องติดตั้งใน
ท่อร้อยสายเดียวกัน หากติดตั้งในรางเดินสาย (Wire ways) หรือรางเคเบิล (Cable trays) ให้วางเป็น
กลุ่มเดียวกัน ดังรูปท 4.8
ี่
รูปท 4.8 ตัวอย่างการติดตั้งในรางเคเบิล (Cable trays) ให้มัดสายและจัดวางเป็นกลุ่ม
ี่
4.1.7 การกำหนดสีของสายไฟหุ้มฉนวน ระบบแรงต่ำ
ระบบแรงต่ำ (Low Voltage System) หมายถึง ระบบฟฟ้าที่มีแรงดันระหว่างเฟส (Phase to
์
Phase) ไม่เกิน 1,000 โวลต หรือแรงดันเทียบดินไม่เกิน 600 โวลต ์
1. การกำหนดส ตามมาตรฐาน วสท. พ.ศ. 2545 (EIT Standard 2001-45)
ี
(1) ตัวนำนิวทรัล ใช้สีเทาอ่อนหรือสีขาว
ี
(2) สายเส้นไฟ ต้องใช้สายที่มีสต่างไปจากตัวนำนิวทรัลและตัวนำสำหรับต่อลงดิน ของสายไฟ
ในระบบไฟฟ้า 3 เฟส ให้ใช้สายที่มีสีฉนวนหรือทำเครื่องหมายเป็นสีดำ แดง และน้ำเงิน สำหรับเฟส 1,
ี่
2 และ 3 ตามลำดับ ดังรูปท 4.9
(3) สายดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้าใช้สีเขียว หรือสีเขียวแถบเหลือง หรือเป็นสายเปลือย
ข้อยกเวนที่ 1 สายไฟฟ้าที่มีขนาดโตกว่า 16 ตร.มม. ให้ทำเครื่องหมายแทนการกำหนดสีที่ปลายสาย
้
ข้อยกเวนที่ 2 สายออกจากเครื่องวัดหน่วยไฟฟ้าถึงบริภัณฑ์ประธาน (ตัวนำประธานเข้าอาคาร)
้
รูปท 4.9 ตัวอย่างสายไฟฟ้า กำหนดสีตามมาตรฐาน วสท. พ.ศ. 2545
ี่
2. การกำหนดส ตามมาตรฐาน วสท. พ.ศ. 2556 (EIT Standard 2001-56)
ี
(1) ตัวนำนิวทรัล ใช้สีฟ้า
(2) สายเส้นฟ ต้องใชสายที่มีสีต่างไปจากตัวนำนิวทรัลและตัวนำสำหรับต่อลงดิน สีของ
้
สายไฟ ในระบบไฟฟ้า 3 เฟส ให้ใช้สายที่มีสีฉนวนหรือทำเครื่องหมายเป็นสีน้ำตาล ดำ และเทา สำหรับ
ี่
เฟส 1, 2 และ 3 ตามลำดับ ดังรูปท 4.10
(3) สายดินของบริภัณฑ์ไฟฟ้าใช้สีเขียว หรือสีเขียวแถบเหลือง หรือเป็นสายเปลือย
ข้อยกเวนที่ 1 สายไฟฟ้าที่มีขนาดโตกว่า 16 ตร.มม. ให้ทำเครื่องหมายแทนการกำหนดสีที่ปลายสาย
้
้
ข้อยกเวนที่ 2 สายออกจากเครื่องวัดหน่วยไฟฟ้าถึงบริภัณฑ์ประธาน (ตัวนำประธานเข้าอาคาร)
รูปท 4.10 ตัวอย่างสายไฟฟ้า กำหนดสีตามมาตรฐาน วสท. พ.ศ. 2556
ี่
4.1.8 การเดินสายควบ
อนุญาตให้วงจรไฟฟ้าเส้นไฟและนิวทรัล เดินควบสายได้โดยสายไฟฟ้าต้องมีขนาดไม่เล็กกว่า 50
ี่
ตร.มม. สายทเดินควบต้องเป็นสายชนิดเดียวกัน ขนาดเท่ากัน มีความยาวเทากันและใช้วิธีต่อสาย
่
เหมือนกัน
4.2การเดินสายเปิดหรือเดินลอย (Open Wiring) บนวัสดุฉนวน
4.2.1 ทั่วไป
การเดินสายเปิดบนวัสดุฉนวน หมายถึง วิธีการเดนสายแบบเปิดโล่งโดยใช้ตุ้มหรือลูกถ้วย
ิ
ี่
เพื่อการจับยืด ดังรูปท 4.11 สายที่ใช้ต้องเป็นสายแกนเดียวและต้องไม่ถูกปิดบังด้วยโครงสร้างของอาคาร
ั
ก) ลูกถ้วย ข) ตุ้ม หรือ ลูกตุ้ม ค) ใช้ลูกถ้วยเพื่อการจบยึด
ี่
รูปท 4.11 การเดินสายเปิดบนวัสดุฉนวน
4.2.2 สำหรับระบบแรงต่ำ
1. อนุญาตให้ใช้การเดินสายเปิดบนวัสดุฉนวนภายในอาคาร ได้เฉพาะในโรงงาน
อุตสาหกรรมงานเกษตรกรรม และงานแสดงสินค้าเท่านั้น
2. ต้องมีการป้องกันความเสียหายทางกายภาพ ตามที่กำหนดในข้อ 4.1.2 และสายที่ยึด
เกาะไปกับผนังหรือกำแพงต้องอยู่สูงจากพื้นไม่น้อยกว่า 2.50 เมตร
3. การเดินสายในสถานที่ชื้น เปียก หรือมีไอที่ทำให้เกิดการผุกร่อน ต้องมีการป้องกัน
ไม่ให้เกิดความเสียหายแก่สายไฟฟ้า
4. สายไฟฟ้าที่ใชต้องเป็นสายหุ้มฉนวน ยกเว้น สายที่จ่ายไฟฟ้าให้ปนจั่นชนิดเคลื่อนที่ได ้
้
ั้
บนราง
ี่
5. การเดินสายเปิดบนวัสดุฉนวนภายในอาคาร ให้เป็นไปตามที่กำหนดในตารางท 4.3
6. วัสดุฉนวนสำหรับการเดินสายต้องเป็นชนิดที่เหมาะสมกับสภาพการใช้งาน
7. การเดินสายบนวัสดฉนวนภายนอกอาคาร ให้เป็นไปตามข้อกำหนดต่อไปนี้
ุ
ี่
(1) การเดินสายบนตุ้มให้เป็นไปตามที่กำหนดในตารางท 4.3 โดยมีข้อเพิ่มเติมคือ
ถ้าเดินผ่านในที่โล่งขนาดสายต้องไม่เล็กกว่า 2.5 ตร.มม. และระยะระหว่างจุดจับยึดสายไม่เกิน 5.0 เมตร
ี่
(2) การเดินสายบนลูกถ้วยให้เป็นไปตามที่กำหนดในตารางท 4.4 และอธิบายดังรูปท ี่
4.12
ตารางที่ 4.3 การเดินสายบนวัสดุฉนวนภายในอาคาร
การติดตั้ง ระยะสูงสุดระหว่าง ระยะห่างต่ำสุด (เมตร) ขนาดสายทองแดง
จุดจับยึดสาย สายไฟฟ้ากับ
(เมตร) สายไฟฟ้า สิ่งปลูกสร้าง ใหญ่สุด (ตร.มม.)
บนตุ้ม 2.5 0.10 0.025 50
บนลูกถ้วย 5.0 0.15 0.05 ไม่กำหนด
ตารางที่ 4.4 การเดินสายบนลูกถ้วยภายนอกอาคาร
ระยะสูงสุดระหว่าง ระยะห่างต่ำสุด (เมตร) ขนาดสายทองแดง
จุดจับยึดสาย สายไฟฟ้า สายไฟฟ้ากับ ใหญ่สุด (ตร.มม.)
(เมตร) สิ่งปลูกสร้าง
ไม่เกิน 10 0.15 0.05 2.5
11-25 0.20 0.05 4
26-40 0.20 0.05 6
รูปท 4.12 การเดินสายบนลูกถ้วยภายนอกอาคาร
ี่
8. สายไฟฟ้าซึ่งติดตั้งบนตุ้มหรือลูกถ้วยจะต้องยึดกับฉนวนที่รองรับให้มั่นคง ในกรณีที่ใช ้
ลวดผูกสาย (Tie Wire) ให้ใช้ชนิดที่มีฉนวนที่ทนแรงดันเทียบเท่าฉนวนของสายไฟฟ้านั้น ในกรณีที่อาจจะ
สัมผัสได้โดยพลั้งเผลอ
่
ี่
9. ขนาดกระแสของสายไฟฟ้า ให้ใช้คากระแสตามตารางท 2.7
4.3 การเดินสายในท่อร้อยสาย
4.3.1 การเดินสายในท่อโลหะหนา ท่อโลหะหนาปานกลาง และท่อโลหะบาง
1. การใช้งาน
ท่อโลหะหนา (Rigid Metal Conduit: RMC) ท่อโลหะหนาปานกลาง (Intermediate
Metal Conduit: IMC) และท่อโลหะบาง (Electrical Metallic Tubing: EMT) สามารถใช้กับงาน
เดินสายทั่วไปทั้งในสถานที่แห้ง ชั้นและเปียก นอกจากจะระบุไว้เฉพาะเรื่องนั้น 1 โดยต้องติดตั้งให้
เหมาะสมกับสภาพการใช้งาน
2. ข้อกำหนดการติดตั้ง
(1) ในสถานที่เปียก ท่อโลหะและส่วนประกอบที่ใช้ยึดท่อโลหะ เช่น สลักเกลียว (Bolt)
สแตร็ป (Strap) สกรู (Screw) ฯลฯ ต้องเป็นชนิดที่ทนต่อการผุกร่อน
ี่
ี่
(2) ปลายท่อทถูกตัดออกต้องลบคม ดังรูปท 4.13 เพื่อป้องกันไม่ให้ปาดฉนวนของสาย
การทำเกลียวท่อต้องใช้เครื่องทำเกลียวชนิดปลายเรียว
รูปท 4.13 ปลายท่อที่ตัดออกต้องลบคม
ี่
(3) ข้อต่อ (Coupling) และข้อต่อยึด (Connector) ชนิดไม่มีเกลียวต้องต่อให้แน่น เมื่อ
ฝังในอิฐก่อหรือคอนกรีตต้องใช้ชนิดฝังในคอนกรีต (Concretetight) เมื่อติดตั้งในสถานที่เปียกต้องใช้ชนิด
กันฝน (Raintight)
(4) การต่อสาย ให้ต่อได้เฉพาะในกล่องต่อสายหรือกล่องจุดต่อไฟฟ้าที่สามารถเปิดออก
ได้สะดวก ปริมาตรของสายและฉนวน รวมทั้งหัวต่อสายเมื่อรวมกันแล้วต้องไม่เกินร้อยละ 75 ของ
ปริมาตรภายในกล่องต่อสายหรือกล่องจุดต่อไฟฟ้า
(5) การติดตั้งท่อร้อยสายเข้ากับกล่องต่อสาย หรือเครื่องประกอบการเดินท่อ ต้องจัด
ให้มีบุซชิงเพื่อป้องกันไม่ให้ฉนวนสายชำรุด ดังรูปท 4.14 ยกเว้น กล่องต่อสายและเครื่องประกอบการเดิน
ี่
ท่อที่ได้ออกแบบเพื่อป้องกันการชำรุดของฉนวนไว้แล้ว
ี่
รูปท 4.14 จัดให้มีบชชิงเพื่อป้องกันฉนวนสายชำรุด
ุ
(6) ห้ามทำเกลียวในท่อโลหะบาง
(7) มุมดัดโค้งระหว่างจุดดึงสายรวมกันแล้วต้องไม่เกิน 360 องศา
้
3. ห้ามใชท่อโลหะบางฝังดินโดยตรง หรือใช้ในระบบไฟฟ้าแรงสูง หรือที่ซึ่งอาจเกิดความ
เสียหายหลังการติดตั้ง
4. ห้ามใชท่อโลหะขนาดเล็กกว่า 15 มม.
้
ี่
5. จำนวนสายสูงสุดต้องเป็นไปตามตารางท 4.5
ุ
ตารางที่ 4.5 พื้นที่หน้าตัดสูงสดรวมของสายไฟทุกเส้นคิดเป็นร้อยละเทียบกับพื้นที่หน้าตัดของท่อ
จำนวนสายในท่อร้อยสาย 1 2 3 4 มากกว่า 4
สายไฟทุกชนิด
ยกเว้น
สายชนิดมีปลอกตะกั่วหุ้ม 53 31 40 40 40
สายไฟชนิดมีปลอกตะกั่วหุ้ม 55 30 40 38 35
6. ท่อขนาดใหญ่กว่า 15 มม. หากร้อยสายชนิดไม่มีปลอกตะกั่ว รัศมีตัดโค้งด้านในของท่อ
ต้องไม่น้อยกว่า 6 เท่า ของขนาดเส้นผานศูนย์กลางของท่อ ถ้าเป็นสายไฟฟ้าชนิดมีปลอกตะกั่ว รัศมีดัด
่
โค้งด้านในต้องไม่น้อยกว่า 10 เท่า ของขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของท่อสำหรับท่อขนาด 15 มม. หากร้อย
ั
สายชนิดไม่มีปลอกตะกั่ว รัศมีดดโค้งด้านในต้องไม่น้อยกว่า 8 เท่าของขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของท่อ แต ่
้
ถ้าเป็นสายไฟฟ้าชนิดมีปลอกตะกั่ว รัศมีดัดโค้งดานในต้องไม่น้อยกว่า 12 เท่าของขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง
ของท่อ การดัดโค้งต้องไม่ทำให้ท่อชำรุด
ี่
7. ต้องติดตั้งระบบท่อให้เสร็จก่อน ดังรูปท 4.15 จึงทำการเดินสายไฟฟ้า
รูปที่ 4.15 ติดตั้งระบบท่อให้เสร็จก่อน จึงทำการเดินสายไฟฟ้า
8. การเดินสายด้วยท่อโลหะไปยังบริภัณฑ์ฟฟ้า ควรเดินด้วยท่อโลหะโดยตลอดและช่วงต่อ
สายเข้าบริภัณฑ์ไฟฟ้าควรเดินด้วยท่อโลหะอ่อน หรือใช้วิธีการอื่นตามที่เหมาะสม
9. ห้ามใชท่อโลหะเป็นตัวนำสำหรับต่อลงดิน
้
้
ี่
10. ขนาดกระแสของสายไฟฟ้าให้ใชค่ากระแสตามตารางท 2.2
ี่
11. ท่อร้อยสายต้องยึดกับที่ให้มั่นคงด้วยอุปกรณจับยึดทเหมาะสม โดยมีระยะห่างระหว่าง
์
จุดจับยึดไม่เกิน 3.0 เมตร และห่างจากกล่องต่อสายหรืออุปกรณ์ต่าง ๆ ไม่เกิน 0.9 เมตร
4.3.2 การเดินสายในท่อโลหะอ่อน (Flexible Metal Conduit)
1. ลักษณะการใช้งาน ต้องเป็นไปตามข้อกำหนดทกข้อ ดังนี้
ุ
(1) ในสถานที่แห้ง
(2) ในที่เขาถึงได้และป้องกันสายจากความเสียหายทางกายภาพ หรือเพื่อการเดินซ่อนสาย
้
้
(3) ให้ใช้สำหรับเดินเขาบริภัณฑ์ฟฟ้าหรือกล่องต่อสายและความยาวไม่เกิน 2 เมตร
2. ห้ามใชท่อโลหะอ่อน ในกรณีดังต่อไปนี้
้
(1) ในปล่องลิฟต์หรือปล่องขนของ
(2) ในห้องแบตเตอรี่
(3) ในบริเวณอันตราย นอกจากจะระบุไว้เป็นอย่างอื่น
(4) ฝั่งในดินหรือฝังในคอนกรีต
้
(5) ห้ามใช้ในสถานที่เปียก นอกจากจะใชสายไฟฟ้าชนิดที่เหมาะสมกับสภาพการติดตั้ง และ
่
ในการติดตั้งท่อโลหะอ่อนต้องป้องกันไม่ให้น้ำเข้าไปในช่องร้อยสายที่ท่อโลหะอ่อนนี้ตออยู่
3. ห้ามใชท่อโลหะอ่อนที่มีขนาดเล็กกว่า 15 มม. ยกเว้น ท่อโลหะอ่อนที่ประกอบมากับขั้ว
้
หลอดไฟและมีความยาวไม่เกิน 1.80 เมตร
ี่
4. จำนวนสายไฟฟ้าสูงสุดในท่อโลหะอ่อนต้องเป็นไปตามที่กำหนดในตารางท 4.5
5. มุมดัดโค้งระหว่างจุดดึงสายรวมกันแล้วต้องไม่เกิน 360 องศา
6. ต้องติดตั้งระบบท่อให้เสร็จก่อน จึงทำการเดินสายไฟฟ้า
้
7. ห้ามใชท่อโลหะอ่อนเป็นตัวนำสำหรับต่อลงดิน
8. ระยะห่างระหว่างอุปกรณ์จับยึดต้องไม่เกิน 1.50 เมตร และห่างจากกล่องต่อสายหรือ
อุปกรณ์ต่าง ๆ ไม่เกิน 0.30 เมตร
9. ขนาดกระแสของสายไฟฟ้าให้เป็นไปตามที่กำหนดในตารางท 2.2
ี่
4.3.3 การเดินสายในท่ออโลหะแข็ง (Rigid Nonmetallic Conduit)
ท่ออโลหะแข็งและเครื่องประกอบการเดินท่อต้องใช้วัสดที่เหมาะสม ทนต่อความชื้น สภาวะ
ุ
อากาศและสารเคมี สำหรับท่อทใช้เหนือดินต้องมีคุณสมบัติต้านเปลวเพลิง ทนแรงกระแทกและแรงอัด ไม่
ี่
้
บิดเบี้ยวเพราะความร้อนภายใตสภาวะที่อาจเกิดขึ้นเมื่อใช้งาน ในสถานทใช้งานที่ท่อมีโอกาสถูกแสงแดด
ี่
โดยตรงต้องใช้ท่อร้อยสายชนิดทนต่อแสงแดด สำหรับท่อที่ใช้ใตดินวัสดุทใช้ต้องทนความชื้น ทนสารที่ทำ
ี่
้
ให้ผุกร่อนและมีความแข็งแรงเพียงพอที่จะทนแรงกระแทกได้โดยไม่เสียหาย ถ้าใช้ฝังดินโดยตรงโดยไม่มี
คอนกรีตหุ้ม วัสดุทใช้ต้องสามารถทนน้ำหนักกดทอาจเกิดขึ้นภายหลังการติดตั้งได ้
ี่
ี่
้
1. อนุญาตให้ใชท่ออโลหะแข็ง ในกรณีดังต่อไปนี้
(1) เดินซ่อนในผนัง พื้นและเพดาน
ี่
(2) ในบริเวณททำให้เกิดการผุกร่อนและเกี่ยวข้องกับสารเคมี ถ้าท่อและเครื่องประกอบการ
เดินท่อได้ออกแบบไว้สำหรับใช้งานในสภาพดังกลาว
่
(3) ในที่เปียกหรือชื้นซึ่งได้จัดให้มีการป้องกันน้ำเข้าไปในท่อ
(4) ในที่เปดโล่ง (Exposed) ซึ่งไม่อาจเกิดความเสยหายทางกายภาพ
ิ
ี
(5) การติดตั้งใต้ดินต้องเป็นไปตามที่กำหนดในข้อ 4.1.3
2. ห้ามใชท่ออโลหะแข็ง ในกรณีดังต่อไปนี้
้
(1) ในบริเวณอันตราย นอกจากจะระบุไว้เป็นอย่างอื่น
(2 ใช้เป็นเครื่องแขวนหรือจับยึดดวงโคม
(3) อุณหภูมิโดยรอบหรืออุณหภูมิใช้งานของสายเกินกว่าอุณหภูมิของท่อที่ระบุไว้
(4) ในโรงมหรสพ นอกจากจะระบุไว้เป็นอย่างอื่น
้
3. เมื่อเดินท่อเขากล่องหรือส่วนประกอบอื่น ๆ ต้องจัดให้มีบุขชิง หรือมีการป้องกันไม่ให้ฉนวน
ของสายชำรุด
้
4. ห้ามใชท่ออโลหะแข็งที่มีขนาดเล็กกว่า 15 มม.
ี่
5. จำนวนสายไฟฟ้าสูงสุดในท่อโลหะแข็งต้องเป็นไปตามที่กำหนดในตารางท 4.5
6. มุมดัดโค้งระหว่างจุดดึงสายรวมกันแล้วต้องไม่เกิน 360 องศา
7. ต้องติดตั้งระบบท่อให้เสร็จก่อน ดังรูปท 4.16 จึงทำการเดินสายไฟฟ้า
ี่
ี่
รูปท 4.16 ติดตั้งระบบท่อให้เสร็จก่อน จึงทำการเดินสายไฟฟ้า
8. ขนาดกระแสของสายไฟฟ้าให้เป็นไปตามที่กำหนดในตารางท 2.2
ี่
4.4 การเดินสายในรางเดินสาย (Wire Ways)
อนุญาตให้ใช้รางเดินสายได้เฉพาะการติดตั้งในที่เปิดโล่งซึ่งสามารถเข้าถึงเพื่อตรวจสอบและ
็
บำรุงรักษาได้ตลอดความยาวของรางเดินสาย ห้ามเดินในฝ้าเพดาน ถ้าติดตั้งภายนอกอาคารต้องเปนชนิด
้
กันฝน(Raintight) และต้องมีความแข็งแรงเพียงพอที่จะไม่เสียรูปภายหลังการติดตั้งและตองเป็นไปตาม
ข้อกำหนดดังต่อไปนี้
ี
1. ห้ามใช้รางเดินสายในบริเวณที่อาจเกิดความเสยหายทางกายภาพ ในบริเวณที่มีไอที่ทำให้ผ ุ
กร่อนหรือในบริเวณอันตราย นอกจากจะระบุไว้เป็นอย่างอื่น
2. พื้นที่หน้าตัดของตัวนำและฉนวนทั้งหมดรวมกันต้องไม่เกินร้อยละ 20 ของพื้นที่หน้าตัดภายใน
รางเดินสาย
3. ขนาดกระแสของสายในรางเดินสายให้ใช้ค่ากระแสตามตารางท 2.5 กรณีตัวนำกระแส 3 เส้น
ี่
โดยไม่ต้องใช้ตัวคูณลดกระแสเรื่องจำนวนสาย หากตัวนำที่มีกระแสไหลรวมกันไม่เกิน 30 เส้น ตัวนำวงจร
ั
่
สัญญาณหรือวงจรควบคุมที่อาจมีกระแสไหลในชวงระยะเวลาสั้น ไม่ถือว่าเป็นตวนำที่มีกระแสไหล
4. สายไฟแกนเดี่ยวของวงจรเดียวกันรวมทั้งสายดิน ต้องวางเป็นกลุ่มเดียวกันแล้วมัดรวมเข้า
ด้วยกัน
5. รางเดินสายต้องจับยึดอย่างมั่นคง แข็งแรงทุกระยะไม่เกิน 1.50 เมตร แต่ยอมให้จุดจับยึดห่าง
ี่
มากกว่า 1.50 เมตร ได้ในกรณีทจำเป็น แต่ต้องไม่เกิน 3.00 เมตร
6. รางเดินสายในแนวดิ่งต้องจับยึดอย่างมั่นคงแข็งแรงทุกระยะไม่เกิน 4.50 เมตร ห้ามมีจุดต่อ
่
ั
เกิน 1 จุดในแตละระยะจับยึด จุดจบยึดต้องห่างจากปลายรางเดินสายไม่เกิน 1.50 เมตร ด้วย
7. ห้ามติดตั้งหรือใช้รางเดินสายในกรณีต่อไปนี้
ิ
่
(1) ต่อรางเดนสายตรงจุดที่ผานผนังหรือพื้น
(2) เป็นตัวนำสำหรับต่อลงดิน
(3) ขนาดเกิน 150 x 300 มิลลิเมตร
8. อนุญาตให้ต่อสายเฉพาะในส่วนที่สามารถเปิดออกและเข้าถึงได้สะดวกตลอดเวลาเท่านั้น และ
พื้นที่หน้าตัดของตัวนำ และฉนวนรวมทั้งหัวต่อสายรวมกันแล้วต้องไม่เกินร้อยละ 75 ของพื้นที่หน้าตัด
ภายในของรางเดินสาย ณ จุดรวมสาย
9. ในรางเดินสายตรงตำแหน่งที่ต้องการดัด งอสาย เช่นปลายสาย ตำแหน่งที่มีท่อร้อยสายเข้า-
ออกรางเดินสาย ต้องจัดให้มีที่ว่างสำหรับดัดงอสายอย่างเพียงพอ และมีการป้องกันไม่ให้มีส่วนคมที่อาจ
บาดสายได ้
10. การเดินสายในแนวดิ่งต้องมีการจับยึดสายตามที่กำหนดในหัวข้อ 4.1.5 ข้อ 3
11. จุดปลายรางเดินสายต้องปิด
4.5 กล่องสำหรับงานไฟฟ้า (Box)
4.5.1 ขอบเขต
ุ
ครอบคลุมการติดตั้งและการใช้กล่องสำหรับงานไฟฟ้า เช่นกล่องสำหรับจดต่อไฟฟ้าของ
สวิตช์หรืออุปกรณ กล่องต่อสาย กล่องดึงสาย กลองแยกสายและกล่องอื่น ๆ ที่ติดตั้งเพื่อวัตถุประสงค์การ
่
์
เดินสาย
4.5.2 ข้อกำหนดและลักษณะการใช้งาน
1. กล่องต้องทำจากวัสดุที่ทนต่อการผุกร่อนหรือมีการป้องกันที่เหมาะสมทั้งภายในและ
ี
ภายนอกเช่น เคลือบด้วยสีหรืออาบสังกะส หรือวิธีอื่น ๆ
2. ต้องจัดให้มีบชชิง หรือเครื่องประกอบที่มีขอบมนเรียบ ตรงบริเวณที่ตัวนำหรือสาย
ุ
ิ
ี่
เคเบลผ่านผนังของกล่อง ดังรูปท 4.17
รูปท 4.17 มีบุขชิงตรงบริเวณที่ตัวนำผ่านผนังของกล่อง
ี่
3. กล่องต้องสามารถบรรจุตัวนำหรือสายเคเบิลไดทั้งหมด
้
4. เมื่อติดตั้งกล่องแล้ว ต้องเข้าถึงได้โดยไม่ต้องรื้อถอนส่วนใดส่วนหนึ่งของอาคารและต้อง
มีที่ว่างให้สามารถทำงานได้สะดวก
5. กล่องต้องมีฝาปิดทเหมาะสมและแน่นหนา
ี่
6. กล่องที่ใช้กับระบบแรงสูงต้องมีป้าย "อันตรายไฟฟ้าแรงสูง" ติดไว้อย่างถาวร ป้ายท ี่
จัดทำต้องอยู่ด้านนอกของฝากล่องและเห็นได้ชัด ดังรูปท 4.18
ี่
รูปท 4.18 จัดทำป้ายเตือนอันตรายจากไฟฟ้าอยู่ด้านนอกฝากล่องและเห็นได้ชัด
ี่
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search