296 Thế Sự Thăng Trầm Phần cuối rất ngắn gọn: tác giả tới Mỹ năm 1979, xin được làm Thông Dịch Viên cho United States Catholic Conferrence. Một năm sau, cô được chuyển sang làm Medical Coordinator với Intergovernmental Commitee for European Migration (ICEM). Cơ quan này đổi thành International Organization for Migration (IOM). Sau 20 năm, cơ quan đóng cửa, cô làm Executive Director cho Non Profit Organization của thành phố Cựu Kim Sơn 15 năm, rồi về hưu. Cô kết luận:”Chỉ tiếc rằng không có cơ hội làm Sage Femme trở lại, vì tôi luôn nghĩ rằng deliver a baby là cả một nghệ thuật. Âu cũng là ý trời!”Vâng, đúng là ý trời, như tôi đã nói từ đầu : Cuộc vuông tròn phó mặc khuôn thiêng.Một điều nhỏ mà tôi rất thích thú là tác giả cũng có óc khôi hài, đôi khi nói lái, như chích đùi, lộng kiếng…. Và cuốn sách cũng có vài hạt sạn: Tôn Bính là thành viên của Nghĩa Hoà Quyền, tôi nghĩ phải gọi là Nghĩa Hoà Đoàn mới đúng. Quý Trát là con thứ Ba. Đúng ra là con thứ Tư. Vua Ngô Thọ Mộng có 4 người con là Chư Phàn, Dư Sái, Di Muội và Quý Trát. Tôi thấy sạn này chỉ vì đọc quá kỹ mà thôi. Thật ra, đây là một cuốn sách có giá trị, nhắc độc giả một số kiến thức về lịch sử, danh nhân Trung Hoa và Việt Nam, vinh danh quân lực VNCH, và một chút về cuộc đời thăng trầm của tác giả, trong gia đình, khi là sinh viên, lúc hành nghề trong 2 chế độ, và trong nửa cuộc đời lưu vong. Cách hành văn giản dị, dễ hiểu, nhưng rất hấp dẫn, khi đã bắt đầu thì khó mà ngừng lại được.
Trần Bảo Anh 297 Bác Sĩ Nguyễn Thanh Bình. (30/10/2022 ) Nữ Lưu Trần Bảo Anh thân mến. Sau khi đọc đi đọc lại vài lần thì lão già khó tính này mới dám viết một chữ nhận xét: -\"TUYỆT\".Tuyệt là vì một phụ nữ thương lính đến thế. Đề nghị tác giả tiếp tục, đó là niềm vui cho chính mình và độc giả là lính…Và Sách quá đẹp, một tác phẩm tuyệt vời!PS: Hôm qua tôi gặp GS Trần Huy Bích, ông khen Tường Vi nức nở khiến tôi mừng theo! …….. Tường Vi thân mến. Qua BS Trần Xuân Dũng thì tôi liên lạc với cô Tường Vi từ lâu lắm rồi, đã trao đồi nhiều bài viết và nhất là mỗi khi cổ động gây quỹ xin tiền cho TPB thì không bao giờ quên người phụ nữ hảo tâm tên Tường Vi. Còn nữ lưu Trần Bảo Anh thì chỉ mới quen trong vòng một năm nay thôi, kể từ khi đọc Đặc San Hậu Nghĩa, thấy có bài viết của Trần Bảo Anh hay quá nên nhờ Hậu Nghĩa tìm email của Bảo Anh để xin bài viết hay này. Bài viết có nội dung
298 Thế Sự Thăng Trầm \"dọc đường thấy chuyện bất bình chẳng tha\". Hơn một năm nay liên lạc thường xuyên với Bảo Anh. Đặc biệt trong kỳ đại nhạc hội Cám Ơn Anh TPB của Hội HO tháng 8/2022, tôi gửi thư xin tiền cả \"hai\" cô Tường Vi và Trần Bảo Anh. Nay nhờ tác phẩm tuyệt vời này mới vỡ lẽ: \"Con nhà tông không giống lông cũng giống cánh\". Xin lỗi Tường Vi nhiều nhiều. CaptovanK19 (Thiếu Tá Tô Văn Cấp) Chị Tường Vi ơi, Chỉ mới đọc xong trang 46, em đã phải bắt đầu \"điểm sách\" rồi. Tới trang này thì HAY, RẤT HAY, và chưa có gì là không đồng ý với chị. Bố em, con của một thầy đồ, trong một giòng họ nhiều đời làm nghề dạy học, nên ông mê sách, và do đó có 5 đứa con là 5 con mọt sách được đầu thai làm người. Trước ngày nước mất nhà tan, Bố em có một thư viện khoảng một ngàn cuốn sách, được ông sắp xếp theo ngôn ngữ (Việt, Pháp, Anh, Hán) và từng thể loại. Trừ sách Hán văn, thì hình như anh em của em đều \"gặm nát' sách của ông già. Chín, mười tuổi, em đã đọc xong Xuân Thu Chiến Quốc và Tam Quốc Chí, mười lăm tuổi em đã đọc Karl Marx, nên em vẫn kiêu ngạo ngầm là phụ nữ Việt Nam, thế hệ của em và trước đó, ít người có được những hiểu biết lịch sử Đông Tây Kim Cổ như em. Bữa nay thì thấy em đang là con ếch!
Trần Bảo Anh 299Cám ơn chị, và em sẽ tiếp tục đọc và tiếp tục có ý kiến nếu chị không phiền. Chúc chị và gia đình một ngày vui! Luật Sư Phạm Bích Hà Nhà văn Phạm Phong Dinh viết: Anh Hiến thân mến, Hôm nay nhận được món quà văn nghệ bất ngờ của anh gởi đến. Cám ơn anh Hiến nhiều và cám ơn tác giả Trần Bảo Anh. Tôi lật xem mục lục và giở vài trang sách thấy in rất đẹp và nội dung hấp dẫn. Dù tác giả thuộc giới phụ nữ nhưng dầy công tổng hợp những tài liệu Việt lẫn ngoại quốc viết nhiều bài quân sự, và kiến thức về lãnh vực khác cũng rất đáng phục. Nhà biên khảo Trần Bảo Anh viết về quân sử như vậy là rất đáng phục, chứng tỏ tác giả nặng lòng với đất nước và quân đội VNCH ngày xưa. Sách của Trần Bảo Anh là một đóng góp đáng quý làm sáng tỏ chính nghĩa quốc gia và hình ảnh VNCH.
300 Thế Sự Thăng Trầm Kính lời chúc nhà văn Trần Bảo Anh thành công và còn nhiều sáng tác giá trị khác. Thân mến, PPD (Phạm Phong Dinh)
o Anh 301Trần BảThưa chị Bảo Anh,Tôi là Hiếu, qua anh Tô Văn Cấp, tôi hân hạnh được nhận món quà tinh thần của chị là tác phẩm (in giấy) THẾ SỰ THĂNG TRẦM. Chân thành cám ơn chị là tác giả và anh Cấp là người trao chuyền. Ngày xưa khi còn ở VN tôi hành nghề Kiến Trúc Sư, nhưng khi qua Mỹ, \"cuộc đời\" bỗng dưng \"bắt\" tôi làm sách báo. Hiện nay tôi đang giữ nhiệm vụ biên tập bài vở kiêm dàn trang trình bày cho tờ báo của Lính VNCH: Nguyệt san KBC. Ngoài ra tôi cũng dàn trang trình bày cho những người còn đeo đuổi nghiệp viết lách (như Niên trưởng Cấp chẳng hạn). Nhận được sách của chị, tôi chỉ kịp đọc hết truyện ngắn \"Tôi và Ý Trời\" của chị ở giữa cuốn sách và xem qua cách trình bày toàn tác phẩm. Vì vậy xin chị cho phép tôi khoan có nhận xét về nội dung các \"câu chuyện\" của chị đã sáng tác, mà chỉ xin góp ý (do \"méo mó nghề nghiệp\" mà thôi) về cách trình bày sách của chị nhé: Trước hết, tôi vô cùng cảm phục khi biết chị đã tự mình trình bày cuốn sách này. Nhiều tác giả đã không thể làm được việc này nên họ ... thua xa lắc tài nghệ chị rồi đó. Nhưng có lẽ do chị chỉ sử dụng software Microsoft Word để trình bày, nên cách trình bày có nhiều hạn chế, nếu chị biết sử dụng software Indesign thì chắc chắn cuốn sách sẽ có hình thức phong phú hơn. Và cũng có lẽ cuốn sách được chị (tự) trình bày theo ... kiểu \"cổ điển\" (mà tôi hay gọi là \"kiểu Việt Nam\") nên so với tiêu chuẩn trình bày sách của Mỹ thì chị cần xem lại những problems như sau:
302 + Tờ thứ hai có 2 trang TITLE PAGE & COPYRIGHT PAGE phải đặt sau tờ HALF TITLE (trang chỉ có tên tác phẩm mà không có tên tác giả) Thế Sự Thăng Trầm + Header (hoặc footer) ghi tên tác giả thường đặt ở trang bên trái (trang số chẵn), còn tên tác phẩm thường đặt ở trang bên trái (trang số lẻ) + Trang đầu tiên của nội dung truyện đầu tiên mới đánh số 1 (Latin), những trang trước đó nếu muốn đánh số thì đánh theo số La Mã (kể cả các bài Lời Mở Đầu hay Lời Giới Thiệu) + Vì sách là tập truyện, nên mỗi truyện ngắn có thể đặt header hay footer là tựa đề của truyện ngắn đó.(như vậy sách sẽ có nhiều header/footer có tựa đề khác nhau) . + Khi dàn trang, tránh các trường hợp: - Dòng cuối của các đoạn không nên chỉ có MỘT chữ (được gọi là \"chữ cô đơn\" hay widow hoặc orphan), mà phải có tối thiểu 2 chữ - Cuối trang không nên chỉ có 1 dòng chữ dở dang (sau khi xuống hàng ở đoạn trước) mà tối thiểu phải có 2 dòng cuối trang sau khi xuống hàng. - Đầu trang cũng không nên có 1 dòng chữ lẻ loi rồi chấm xuống hàng, mà nên có ít nhất 2 dòng rồi mới xuống hàng. + Phần Mục Lục theo \"kiểu Mỹ\" thì nên đặt ở phần đầu cuốn sách (trước Lời Mở Đầu hay Giới Thiệu - nếu có). Chỉ ở VN mới đặt Mục Lục ở cuối sách. + Tiểu sử tác giả (nếu có) đặt ở cuối sách (sau phần nội dung) + Các tác phẩm đã xuất bản (nếu có) đặt ở trang sau trang HALF TITLE ...
o Anh 303Ôi! Tôi \"bất lịch sự\" quá khi \"ngứa nghề\" góp ý dài dòng với chị mà không xin phép trước. Xin chị vui lòng tha lỗi cho tôi nếu những nhận xét của tôi làm chị phật lòng. Tôi sẽ gửi biếu chị làm quà tờ Nguyệt san KBC số báo tháng 11/2022 có chủ đề \"TƯỞNG NIỆM 100 NGÀY MẤT CỐ GIÁO SƯ TOÀN PHONG NGUYỄN XUÂN VINH”. Đây là ấn bản đặc biệt không có 16 trang quảng cáo \"linh tinh\" Trần Bảvà được đặt in tại nhà in \"chính hiệu Hoa Kỳ\" ở Wisconsin. Trong vòng 2 tuần lễ tới, chị sẽ nhận được số báo này do nhà in gửi tới địa chỉ của nhà chị. Xin cám ơn chị Bảo anh - tác giả THẾ SỰ THĂNG TRẦM - một lần nữa và kính chúc chị luôn được bằng an. Trân trọng, NGUYENDINHIEU
304 Thế Sự Thăng Trầm Thưa cô Tường Vi,Hôm qua, tôi đã nhận được sách quý \" Thế Sự Thăng Trầm\". Xin cám ơn cô rất nhiều.Trước hết tôi lật lướt qua các trang sách và đọc một mạch bài \"Tôi Và Ý Trời\", càng đọc tôi càng thấy thú vị vì đời tôi cũng khổ sở nhiều vì các loại Antenne như tác giả và rất chịu những việc làm và xử thế của tác giả hồi mới vào đời.Thí dụ: Trong tù khi gặp 'bọn cai tù' thì tù phải \"chào cán bộ\". Tôi, khi bất đắc dĩ chạm mặt mới chào và nói nhanh như 'cha.. CB' và đi thẳng. Còn những tên điếu đóm khi gặp VC là bi bô lung tung như thăm hỏi gia đình... Cho nên, tôi cũng lao đao như cô phải đi \" chỗ đông bệnh và truyền nhiễm...\".Tôi có nhận xét cô cũng như tôi \" biết rằng hành động và cư xử đúng con người có liêm sĩ, trong môi trường như thế là đúng theo như cái tâm của mình và bị thiệt đó. “Nhưng không làm khác được\". Ngoài ra bài viết về Đại Tá Ngô Văn Định cũng rất có ý nghĩa và đúng. Cám ơn về trang nói về cá nhân tôi. Bây giờ có tái diễn thì tôi cũng làm vậy. Không thể để thuộc cấp xem thường và khinh bỉ khi gặp gian nan giữa sống và chết.Cái type người này thường bị hiểu lầm là bướng bỉnh, không khôn !!!Bướng kiểu này đêm về ngủ ngon. 30,40 năm sau vẫn cất cao đầu để nhìn đời. Tôi mới mỗ cataract tuần rồi nên không viết dài được.Xin chúc cô và gia đình được bình an & sức khỏe.
o Anh 305Thiếu Tá Lê Quang LiễnOct. 25th, 2022 Trần BảNhân đọc hồi ký “THẾ SỰ THĂNG TRẦM” MX.“Sàigon” (Đại Tá TQLC Tôn Thất Soạn) “THẾ SỰ THĂNG TRẦM” của tác giả Trần Bảo AnhTên thật là Trần Tường Vi, em gái của Y Sĩ TQLC Trần Xuân Dũng- ..Mở đầu với những ký sự thưở còn thơ ấu với gia đình, rồi đến giai đọạn tốt nghiệp Nữ Hộ Sinh Quốc Gia, sau đó tình nguyện về phục vụ nhiệm sở đầu tiên là Quân Y Viện Long Xuyên; thời gian chiến tranh Việt Nam năm 60-70 ở miền Tây đồng bằng sông Cửu Long. Với những câu chuyện sống động, qua dày công nghiên cứu và khảo sát chuyện cổ tích, lịch sử cổ kim Đông Tây và Việt Nam. Đặc biệt là giai đoạn chiến tranh khốc liệt ở Miền Nam VN, khi bọn cộng sản tràn qua vĩ tuyến 17 hòng xâm chiếm VNCH, tác giả đã dày công nghiên cứu, sưu tập các tài liệu quân sử, đã nêu lên được các chiến thắng của QLVNCH
306nói chung và Binh Chủng TQLC nói riêng, về Tết Mậu Thân 1968, Chiến thắng Phượng Hoàng, Ái Tử Quảng Trị, và tái chiếm thành công Cổ Thành Quảng Tri 1972. Tác giả đã nêu Thế Sự Thăng Trầm lên được ý chí chống xâm lăng và oai hùng của quân dân Miền Nam VNCH đối phó với bọn CSBV từ miền Bắc tràn xuống… Sau 30-4-75; trải qua 13 năm tù đày dưới chế độ cộng sản và hiện nay với cuộc đời còn lại; tôi cùng gia đình được định cư tị nạn tại đất nước tự do Hoa Kỳ; nhưng trong tâm tư tôi, khi nào cũng bị dằn vặt khi nghĩ đến quê hương thân yêu VN bị rơi vào tay bọn cộng sản độc tài khát máu, đến nhân dân VN sống lầm than cực khổ, đến những chiến sĩ VNCH đã hy sinh vì Tổ Quốc, đến những thương phế binh VNCH hiện nay sống lây lất nghèo đói và thương tật tại quê nhà VN… “THẾ SỰ THĂNG TRẦM” là vậy; Nay vừa đọc qua tựa đề “THẾ SỰ THĂNG TRẦM” của tác giả Trần Bảo Anh, làm tôi rất xúc động và bồi hồi và đồng cảm thông với tác giả mà đã nói lên được một phần nào tâm tư của tôi… Cám ơn tác giả Trần Bảo Anh, cám ơn Trần Tường Vi Mũ Xanh “Saigon” (Đại Tá TQLC Tôn Thất Soạn) Iowa City, Iowa USA. 11-2022
o Anh 307Trần BảBảo Em yêu dấu, Cách đây hơn một tuần, anh có nhận được cuốn \"Tạp Văn & Đặc Ký\" Thế Sự Thăng Trầm của tác giả Bảo Anh gửi tặng. Anh nghĩ rằng Bảo Anh và em là Bảo Em hẳn nhiên phải có bà con cô bác gì đây, nên chiều nay anh ráng sức già và cố vượt qua cơn nhức đầu, đau rát cổ họng mà viết cho em mấy dòng sau đây. Những ngày qua, anh không được khỏe và thì giờ nhiều để nghiền ngẫm những gì Bảo Anh đã viết xuống trong tác phẩm đầu tay của cô ấy, nhưng cái sự lướt qua một cách tổng quát cuốn sách cho anh thấy sự uyên bác, thông kim bác cổ của tác giả để dẫn dắt người đọc về một điều rất đáng suy gẫm là \"ôn cố trí tân\", nghĩa là nhắc lại chuyện xưa tích cũ để so sánh, đối chiếu với những biến cố xảy ra trong thời cận đại, thời gian mà tác giả đã trải qua. Có thể nói đấy là một sự liên tưởng, sự quảng diễn rất bài bản, rất tuyệt vời. Anh nghĩ rằng, vài ba hôm nữa sau khi sức khỏe anh khá hơn, anh sẽ đọc kỹ và chẻ sợi tóc làm tư làm tám để trình bày cùng em. Thư này anh gọi em là Bảo Em yêu dấu của anh vì từ ngay quen nhau, chúng ta đã trải qua một cuộc tình thật đẹp, không hề nhuốm màu trần thế và anh gọi đó là một thứ \"Platonic love\" không dễ gì có trên cõi đời vui ít buồn nhiều này. Thôi nha, anh tạm dừng vì còn ho nhiều, cổ họng còn đau và người cứ ngầy ngật quá. Anh gọi em là Bảo Em, em có OK không?
308Bảo Em thân yêu, Anh gửi kèm theo đây mấy dòng anh viết để giới thiệu cuốn sách của em đến với bạn bè của anh. Anh đóng gói cuốn Thế Sự Thăng Trầm sách cẩn thận cùng với mấy lời giới thiệu anh viết dưới đây. Anh không được khỏe nhưng vẫn cố gắng báo cáo em “nắm” đây. Thăm em và lúc nào cũng...mucho, mucho. HVP . Bạn ta ui,Tin bạn ta” nắm” là ngày mai hay ngày mốt, 1/11 bạn ta sẽ nhận được cuốn sách \"Thế Sự Thăng Trầm\" do một người bạn của tớ viết và gửi tăng bạn ta theo yêu cầu của tớ. Tác giả cuốn sách, một người có thể nói không ngoa là \"thông kim bác cổ\", hiểu biết khá rộng (có lẽ nhờ đọc nhiều) về những chuyện xa xưa từ Đông sang Tây. Tác gỉa ghi lại những thăng trầm phù thế của cuộc đời trong quá khứ xa xăm (bên Tàu cũng như bên Tây) rồi liên tưởng đến những điều tương cận xảy ra trong thời đại tác giả sinh sống. Trong số này, những sự kiên như sự hy sinh, gương can đảm, hành động anh hùng vv và vv...Tác giả ghi nhận phần lớn những hành động của các cựu quân nhân của quân lực VNCH, đặc biệt là trong binh chủng TQLC. Tác giả cũng so sánh những cái chết vì tình của người xưa (phái nam và phái nữ) và cái chết vì tình phụ của phái nam thời nay ra sao (tác giả trích dẫn cái chết thê thảm của một TQLC ở trong tù vi người vợ bỏ đi lấy chồng, trích dẫn một đoạn truyện ngắn Ở Một Nơi Dễ Tìm Thấy Thiên đường. Còn rất nhiều điều trong cuốn sách mà tớ nghĩ bạn ta cũng nên đọc để biết. Hy vọng bạn ta sẽ \"enjoy\" tác phẩm của bạn tớ...HVP
o Anh 309Trần BảCô Tường Vi quí mến, Thật là một vinh dự lớn lao cho tôi khi được nhận được cuốn THẾ SỰ THĂNG TRẦM Cô gửi tặng. Bận bịu chuyện đâu đâu, mãi đến nay, sau khi đọc thật kỹ cuốn sách, tôi mới viết đôi dòng cám ơn lòng ưu ái của Cô và xin lỗi sự chậm trễ nầy của tôi. Đúng như anh Dũng đã nhiều lần nói với tôi đại để là: VNCH giờ đây đã bị xóa sổ trên bản đồ thế giới, nên không thể tự bênh vực cho mình được. CS tha hồ viết để bêu xấu chế độ miền Nam. Chúng ta là những người phải viết để bênh vực cho VNCH. Nhờ vậy các thế hệ đi sau chúng ta mới biết được sự thật, gương chiến đấu của bao nhiêu quân cán chính trong cuộc chiến chống lại bọn CSBV xâm lược. Rất tiếc, dù hy sinh bao xương máu, và dù VNCH có tốt đẹp hơn CSBV bao nhiêu đi nữa, cuối cùng chúng ta đã không giữ được miền Nam, khi bị đồng minh phản bội, nhưng không vì vậy, mà chúng ta cứ im lặng để cho bọn CS muốn viết gì thì viết! Anh Dũng cũng đã từng tâm sự: Cho đến nay, anh vẫn lái chiếc xe mua ngày mới đến Úc (hơn 40 năm rồi thì phải!). Bao nhiêu tiền bạc kiếm được, anh đã dồn vào việc in ấn sách để viết lên điều anh nói. Xin hết lòng cảm phục và ngưỡng mộ người niên trưởng Y Khoa. Xin cám ơn Cô đã góp một bàn tay trong việc viết lên để lại cho hậu thế gương chiến đấu anh dũng của bao nhiêu chiến sĩ trong QLVNCH ngay cả trong chốn tù đày, khi thất thế! Đọc THẾ SỰ THĂNG TRẦM Cô viết để thấy thương
310 Thế Sự Thăng Trầm cảm cho người con gái duy nhất trong gia đình, vì mẹ mất sớm đã phải chịu nhiều nổi gian truân, dầu có hai người anh hết mực thương yêu (tôi cũng đã đọc Sống Chẳng Còn Quê của anh Dũng, nên biết khá nhiều chuyện trong gia đình.) Xin cảm phục sức chịu đựng, nhẫn nhục của cô để cuối cùng trở thành một người Nữ Hộ Sinh hữu ích cho xã hội. Tuy chưa bao giờ gặp mặt Cô, nhưng qua anh Ninh và anh Dũng, cũng như bức ảnh chụp ở Hà Nội năm 1951, hai anh em thì đều bô trai. Riêng cô rất xinh gái và thật dễ thương! Tôi đã đọc say mê \"Tôi Và Ý Trời\" để thấy gương phấn đấu của Cô ngày học ở trường Nữ Hộ Sinh. Khi Cô học NHS, thì có lẽ cũng là lúc tôi học năm thứ 3 hay 4 ở trường Y Khoa Saigon thì phải. Tội nghiệp GS Trần Anh đã bị bọn CS thảm sát trên đường đi bộ từ trường về nhà! Ngay sau khi GS bị ám sát, Trần Anh Tuấn, con trai của GS, cùng học một lớp với tôi, đã được người Mỹ đưa đi Hoa Kỳ. Tuấn qua Mỹ, không học tiếp Y Khoa mà lại học và có PhD về Anatomy. Trước đây Anh Tuấn dạy ở trường Cleveland (Chiropractics) ở LA. Không biết bây giờ ở đâu. Đọc THẾ SỰ THĂNG TRẦM. trang 178 Cô có viết về người tù Đại Úy Biệt Kích Nguyễn Hữu Luyện và tên thiếu tá công an VC trưởng trại. Trang 183, Cô có ý \"mong các BS sẽ đặt cho hiện tượng biến chuyển mới này một tên gọi.\" Thưa Cô, trong Psychiatry, đối đầu với những chuyện xảy ra trong đời sống, tâm trí chúng ta có những cái gọi là
o Anh 311\"Defense mechanism\", như denial, projection vân vân. Chuyện cái defense mechanism biến chuyễn ghét, khinh thành thương và nễ vì này trong psychiatry gọi là \"Reaction Trần Bảformation\", chứ không có tên một hội chứng nào cả. Không biết tôi đã trả lời Cô câu hỏi nầy chưa? Tôi viết lá thư khá dài nầy để trả lễ Cô, và cũng để tạ tội. Tôi có gửi biếu Cô cuốn \"Một Thời Để Nhớ\"nhiều năm trước đây. Chắc Cô sẽ nhận được trong vài ngày tới. Cầu chúc Cô mọi điều may mắn và có nhiều cảm hứng để viết thêm nhiều tác phẩm để lại cho thế hệ mai sau nữa. Cô bảo trọng nghe. Quí mến Bác Sĩ Tống Viết Minh YKSG 65-72 , HD 19
312 Thế Sự Thăng Trầm Tường Vi thân mến, Chị đã đọc xong cuốn sách của Tường Vi tối hôm qua, đáng lẽ là sớm hơn, nếu không có mấy người bạn ở tiểu bang khác qua chơi. Để chị gửi Tường Vi các ý kiến xây dựng của chị. Thứ nhất, chị rất hứng thú khi đọc cuốn sách này, chị cũng học hỏi được nhiều điều qua những so sánh, về sự tương đồng giữa những sự kiện hiện đại, và những điển tich trong lịch sử Trung hoa, những giai thoại trong chuyện kiếm hiệp v..v... Qua cách trình bày, chị nhận thấy Tường Vi có một tinh thần yêu nước nồng nàn, và một tinh thần chống Cộng rất vững chắc. Chị biết thêm về thế giới của sage-femmes, những chi tiết trong việc đào tạo và huấn luyện của các cô nữ hộ sinh, một ngành rất hữu ích và quan trong trong thế giới Y Khoa. Ngày xưa, khi còn học ở trường Y khoa, chị không có cơ hội để tìm hiểu . Chị cũng nghe nói, mỗi niên khóa, thì hoàng gia Cao Mên và Lào đều gửi một toán các cô sinh viên trẻ sang ở nội trú trong trường nữ hộ sinh VN để đào tạo thành các nữ hộ sinh, rồi về nước phục vụ, vì bên nước họ không có trường này. Không biết sự kiện này có đúng không, mà chị không thấy Tường Vi kể trong sách. Chị và Tường Vi giống nhau ở điểm là rất thích đọc các trận đánh oai hùng của quân đội ta. Các trận đánh, Tường Vi trình bày có nhiều chi tiết và nhiều sự kiện hơn là trong các sách
o Anh 313khác. nên đọc thấy...đã hơn. Như trận đánh ở cầu Đông Hà, bài viết của Trung Tá Lê Bá Bình, nhân vật chính, lại không nhiều chi tiết như trong sách của Tường Vi. Trần BảViệc đưa các trận đánh này lên giây trắng, mực đen là một chuyện cần thiết, vì một mai thế hệ của mình qua rồi, lớp hậu bối không có tài liệu để chứng minh cho sự gan dạ, và oai hùng của cha ông, họ sẽ hoang mang trươc những tuyên truyền của phe thắng cuộc. Những ngày đầu tháng 5 năm 75, chị làm việc ở bệnh viện Vĩnh Long, chị đã phải chứng kiến biết bao nhiêu chuyện đau lòng, như những vụ tự vận. Họ là những nghĩa quân, địa phương quân, cảnh sát. Chức vụ của họ chi là trung sĩ, thượng sĩ, bình nhì..., nhưng họ đã uống thuôc rầy, uống xăng, cắt mạch máu cổ tay, bắn vào đầu, vào ngực. Lúc đầu, chị cũng ngạc nhiên vì tại sao họ lại sợ hãi thái quá, trong lúc VC không chú ý tới. những thành phần... tép riu như họ. Nhưng qua nhưng bức thư tuyệt mạng, những lời kê lể của thân nhân, thì họ viết: \"Nước đã mất rồi, còn sống để làm chi nữa?\" hoặc là \"không muốn sống đội trời chung với lũ VC \". Chị tiếc rằng sách của Tường Vi chỉ vinh danh một binh chủng TQLC. Nếu Tường Vi đề cập rộng rãi tới các binh chủng khác như nhảy dù, biệt động quân, bộ binh, hải quân, thiết giáp, pháo binh...họ cũng có những chiến tích oai hùng không kém, và cũng có rất nhiều anh hùng bỏ mình vì nước như Đại tá Nguyển Đình Bảo, Thiếu tá Ngụy văn Thà .. Trong chương cuối, Tường Vi viết về những Bác Sĩ Thân trọng An, Bach thế Thức, Trần Mộng Lâm, Nguyễn Thanh Bình, thì lập luận hơi yếu và thiếu tính cách khách quan.
314 Thế Sự Thăng Trầm Ai đã là chứng nhân cho những hành động anh hùng của các nhân vật này? Có thể là do chinh các vị ấy kể lại? Như vậy là qúa chủ quan!!!! Nếu không có chương này thì có lẽ hay hơn Trang 90, những dòng cuối trang, Tường Vi nhầm giữa khứu giác và vị giác (nếu tái xuất bản thì nên sửa lai) Đây là những nhận xét rất chân tình của một người bạn, nếu Tường Vi thấy không đồng ý thì kể như không có nhé. Đan Tâm
o Anh 315Trần BảKính chào chị Tường Vi Trần Bảo Anh,Hôm nay, xin chị cho phép tôi được gọi bằng Chị. Vì đọc trong sách được biết về Chị nhiều hơn, và đặc biệt Chị cũng trạc bằng tuổi tôi (tuổi Quí Mùi -1943) nên xin gọi như thế để thân tình hơn. Tôi đã nhận được \"Thế Sự Thăng Trầm\" món quà quí của Chị gởi biếu, và tối hôm qua tôi đã đọc qua để hôm nay hồi âm cho Chị. Trước hết, tôi rất vui khi được hân hạnh biết Chị là hiền muội của hai vị Bác sĩ đều nổi danh. BS Trần Xuân Ninh, cá nhân tôi biết danh từ lâu, khi tôi còn sinh hoạt trong MTQGTNGPVN của Phó Đề Đốc Hoàng Cơ Minh (19851989), riêng BS TQLC Trần Xuân Dũng (định cư ở Uc Châu) tôi đã được đọc qua nhiều tác phẩm rất giá trị của ông. Tôi không ngạc nhiên khi được biết Chị cũng rất tài hoa như hai ông anh của Chị. Cũng như tôi, Chị đã trải qua một thời tuổi thơ buồn khổ, nhưng Chị có nhiều may mắn hơn tôi vì được hai ông anh thành đạt, hết lòng yêu thương và lo lắng cho Chị, hơn nữa Chị là một người con gái giàu nghị lực và thông minh để vượt qua mọi trở ngại, khó khăn. Tôi mửng và cảm phục Chị. Về tác phẩm \"Thế Sự Thăng Trầm\", tôi đã khá bất ngờ, khi đi tử ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Chị viết hay quá, là một \"nữ nhi\" nhưng Chị lại thông thạo Tam Quốc Chí để so sánh vào thực tế chiến trường Việt Nam cùng những tình huống
316 Thế Sự Thăng Trầm khác của lịch sử. Chị biết rất nhiều về những vị chỉ huy TQLC và đặc biệt là những trận đánh (chiến tích) lịch sử của binh chủng Tổng Trừ Bị hào hùng này. Tôi thực sự khâm phục Chị và cũng rất cảm kích về tấm lòng của Chị đã dành cho những người lính chiến bất hạnh chúng tôi. Hầu hết những nhân vật chị kể, tôi đều biết hoặc quen. Riêng anh Tô Văn Cấp (tác giả tập Nửa Đường) thì rất thân, tuần nào cũng rủ nhau đi uống cà phê và tán gẫu. Tính anh vui lắm. Tôi cũng có một anh bạn học, đồng hương rất thân: Th.Tá TQLC Phạm Cang. Chắc Chị có biết? Một lần nữa, xin chân thành cám ơn Chị đã có nhã ý gởi biếu tôi đứa con tinh thần giá trị của Chị. Đọc Thế Sự Thăng Trầm, không những tôi được biết nhiều hơn về Chị, học hỏi và cảm kích thật nhiều từ những trang viết của Chị, và rất ấm lòng khi biết có nhiều người cùng thời đang đồng hành với mình từ một quá khứ xa xăm với bao nỗi thăng trầm, mất mát. Kính chúc Chị cùng gia đình luôn được an khang, hạnh phúc. Kính thư,Phạm Tín An NinhTB/ Tôi đã xuất bản 3 tập truyện, nhưng hiện chỉ còn 2 tập:Rừng Khóc Giữa Mùa Xuân - Sau Cuộc Biển Dâu.Tôi sẽ gởi biếu Chị để lúc nào có chút thì giờ rảnh rỗi, Chị đọc cho vui. Riêng cuốn Ở Cuối Hai Con Đường đã hết, tôi sẽ đi in thêm để gởi đến Chị sau.
o Anh 317Trần BảKính bà Bảo Anh,Sau khi đọc hết tập sách Thế Sự Thăng Trầm, tôi có một số nhận định: 1. Bài nhận định của Bác sĩ Nguyễn Thanh Bình đã nói lên được tất cả những ưu điểm của tác phẩm: Cho người đọc nhiều kiến thức về lịch sử và danh nhân của Trung Hoa và Việt Nam..., Vinh danh Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa - ghi lại được chiến tích của Thủy Quân Lục Chiến, Văn phong sinh động, giản dị mà hấp dẫn. 2. Phần tôi có nhận định là bà đọc nhiều - Cả Kim Dung - Có trí nhớ tốt, đặc biệt có khả năng tổng hợp những sự việc xưa nay để nói về một chủ đề. Cách viết này khó, vì phải tắm gội trong sách vở mới có thể viết được. Đọc phần sách tham khảo, tôi mới biết Bác sĩ Trần Xuân Dũng đã viết nhiều. Tôi chỉ biết cuốn: Quân Y Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa. Khoảng giữa năm 2000, Bác sĩ Dũng đã tới Chicago để giới thiệu tác phẩm đồ sộ này và tôi là người giới thiệu tác phẩm trước số khách tham dự trên 200 người và gần trăm cuốn đã bán hết sau phần giới thiệu. - Khi giới thiệu tôi chỉ nói theo một dàn bài ghi những đề mục. Sau đó Bác sĩ Trần Xuân Ninh nhờ tôi viết lại bài giới thiệu và ông đã gửi bài đó cho tập san Y Sĩ Việt Nam. Hy vọng bà cũng đã đọc bài đó, nếu bà đọc Tập San Y Sĩ Việt Nam Hải Ngoại. Năm nay bà đã qua cái tuổi \"cổ lai hy\" mà có thể viết với trí óc minh mẫn và trẻ trung như thế thì thật đáng quí. Mong được đọc những tác phẩm khác của bà. Thân kính
318 Thế Sự Thăng Trầm Việt Dương Chị Tường Vi kính mến, Kính thăm sức khoẻ chị và gia đình. Thụ đã đọc xong “Thế Sự Thăng Trầm” của chị gửi tặng đã lâu, nhưng đến hôm nay mới có thì giờ thuận tiện để viết thăm chị. Sách chị viết đem chuyện xưa để dẫn đến chuyện ngày nay, nên chắc chị Tường Vi đã phải mất nhiều thì giờ tra cứu hoặc xem lại nhiều nguồn tài liệu để có sự chính xác. Nhờ vậy Thụ cũng có dịp biết được những truyện mình chưa biết, hoặc nhớ lại những truyện đã đọc mà nay không còn nhớ trọn vẹn. Đọc phần “Tôi và Ý Trời”, Thụ xúc động nhiều, rất thương cảm hoàn cảnh khi bé của chị Tường Vi, nhưng có lẽ cũng vì vậy chị Tường Vi có được một ý chí mạnh mẽ, và một cá tính độc lập, dựa vào bản lĩnh của chính mình. Cám ơn chị cho Thụ biết thêm về trường Nữ Hộ Sinh Quốc Gia của VNCH. Ai học Y khoa thì cũng phải đi qua BV Từ Dũ, và gặp các nữ sinh viên của trường này, nhưng không phải ai cũng biết chương trình, cách đào tạo và thi cử của trường. Phải công nhận là chế độ học hành, thi cử của VNCH ngày xưa rất có hệ thống, đầy đủ và có giá trị. Cuộc sống nội trú của các cô thì bao giờ cũng nhiều chuyện phiền toái, nhức đầu hơn bọn nam sinh! Thụ may mắn không phải trải qua những cảnh mà chị Tường Vi đã sống qua. Nhưng cũng cảm phục cách ứng phó của chị trong câu chuyện Nam Kỳ Bắc Kỳ; Ông Giám Đốc mới, có bà vợ hai.Cho thấy “cây ngay không sợ chết đứng”! Việc nào nếu mình lấy cái Tâm Thiện, và chính trực để giải quyết thì chuyện dữ hoá lành!.
o Anh 319 Kính chúc chị và gia đình được nhiều sức khoẻ và mọi sự bình an. Bác Sĩ Nguyễn Đức Thụ
320Thế Sự Thăng Trầm Tường Vi, Em khỏe không? Chị chúc mừng và thành thật khen em can đảm, đầy kiên trì học hỏi, nghiên cứu tài liệu lịch sử cổ kim, đã hoàn thành một tập hồi ký để đời giá trị rộng lớn “THẾ SỰ THĂNG TRẦM” không phải dể, không phải ai cũng làm được? và nhất là em, một phụ nữ...tay chưa một lần cầm bút....nên chị rất khâm phục em. Chị nói không ngoa, là chị đã không lầm chọn em từ thời em còn là sinh viên Trường Nữ Hộ Sinh Quốc Gia. Chị đã đọc được những lời nhận xét của các Bác Sĩ trên mạng Internet về tác phẩm của em, chị khâm phục em- chị muốn viết vài lời cho em...nhưng phân vân mãi.. cho đến hôm nay. Chị hỏi nhỏ em Tập Hồi Ký “THẾ SỰ THĂNG TRẦM “ đã xuất bản và có bán không? ở đâu? Chị háo hức được đọc và em có muốn chị giới thiệu với các chị em Gia Đình Nữ Hộ Sinh không? Môt vinh dự cho Gia Đình Nữ Hộ Sinh! Thăm em và một lần nữa CHÚC MỪNG em. Hgloan. (Huấn Luyện Viên)
Trần Bảo Anh 321 Tác phẩm Thế Sự Thăng Trầm của Trần Bảo Anh Vương Trùng Dương Tác phẩm Thế Sự Thăng Trầm của Trần Bảo Anh, dày 280 trang, gồm các bài viết: Đẹp & Xấu, Thời Gian Hiện Tượng & Sự Tái Diễn, Từ Chối, Ngô Văn Định Lữ Đoàn Trưởng LĐ 258 TQLC, Chiến Thắng Phượng Hoàng, ảnh Hưởng Của Lời Nói, Nói Chuyện Anh Hùng, Tôi & Ý Trời, Những Chuyện Cam Đảm Cổ Kim, Cách Suy Nghĩ Của Một Người Công Chức, Lương Tâm & Lòng Tận Tụy, Bằng Trời Bằng Bể, Yêu & Rất Yêu, Đang ở Nơi Khác, Đắc Thế Thất Thế & Tư Cách… Bốn chữ Thế Sự Thăng Trầm trong hai câu thơ của Cao Bá Quát “Thế sự thăng trầm quân mạc vấn. Yên ba thâm xứ hữu ngư châu” (Cuộc đời thăng trầm lên xuống, bạn đừng hỏi. Chốn thâm sâu khói sóng, buông thuyền câu) rất quen thuộc với mọi người nên có vài tác giả sử dụng trong mục Phiếm. (Trong các mục phiếm của tôi trước đây như Chuyện Ruồi Bu, Thiên Hạ Sự, Ngẫm Chuyện Nhân Sinh, Thế Thái Nhân Tình… cũng có Thế Sự Thăng Trầm) vì vậy khi nhận được tác phẩm, cảm thấy “gần gũi” với tựa đề. Tác phẩm Thế Sự Thăng Trầm của Trần Bảo Anh (tên thật Tường Vi) qua các bài viết với hồi ký, tạp ghi, cảm nghĩ… trải qua ba giai đoạn trước, sau năm 1975 và thời gian tỵ nạn tại Hoa Kỳ. Tác giả xuất thân từ Nữ Hộ Sinh Quốc Gia ở Sài Gòn, có thời gian phục vụ trong Quân Y Viện Long Xuyên, nối gót
322 Thế Sự Thăng Trầm hai người anh là BS Trần Xuân Ninh, BS Trần Xuân Dũng nên cầm bút viết văn khi về hưu. Trần Xuân Ninh, Bác Sĩ giải phẫu nhi khoa của bệnh viện Nhi Đồng Sài Gòn. Trước ngày 30/4/1975 gia đình ra Vũng Tàu di tản nhưng bất thành. Sau tháng 4/1975 bị tù trong 27 tháng. Nhiều bài viết của ông được phổ biến trên các websites. Sau nầy, ông nghiên cứu về Phật Giáo. Bác Sĩ Thiếu Tá Trần Xuân Dũng phục vụ trong binh chủng Thủy Quân Lục Chiến, Y Sĩ Trưởng của Chiến Đoàn B TQLC. Thời còn sinh viên đã sinh hoạt văn học nghệ thuật trong tờ Tình Thương của các Sinh Viên Y Khoa. Bác Sĩ Trần Xuân Dũng (định cư ở Úc) viết rất nhiều bài (nguyệt san Chiến Sĩ Cộng Hòa đã hân hạnh đăng nhiều bài viết của tác giả). Thơ, văn của Trần Xuân Dũng là thơ văn trong tinh thần của người chiến sĩ trong QLVNCH. Trải qua các trại tù Long Giao, Suối Máu, Bù Gia Mập… Trong các tác phẩm có Hồi ký Sống Chẳng Còn Quê, ghi: “Những chiến sĩ đã hy sinh vì lý tưởng Tự Do. Những người đã từng sống trong ngục tù Cộng Sản. Những người vượt biển tìm tự do. Những người đánh mất quê hương. Và các anh em trong dòng họ Trần Xuân”. Cuốn tự truyện dày 685 trang đã kể lại cuộc đời của ông từ khi ông mới sinh ra đời (1939) cho tới khi định cư ở Úc Đại Lợi từ năm 1978 cho tới năm 2018. Ngoài ra, tác phẩm Văn Học Quân Đội, ấn hành năm 2019 là tài liệu Văn Học quý giá. Hai anh em với ngành Y Khoa, sau thời gian lao tù tuy được trưng dụng nhưng không thể chấp nhận cuộc sống dưới chế độ Cộng Sản nên tìm đường vượt biên. Và, người em gái Trần Bảo Anh đã bỏ nghề, vượt biên. BS Trần Xuân Ninh & Trần Bảo Anh định cư ở Mỹ. Trong bài Ba Mươi Tháng Tư, BS
Trần Bảo Anh 323Trần Xuân Ninh viết: “Sau chuyến vượt biển mùa bão thoát chết những đợt sóng dâng cao như trái núi, nhưng mất đứa con trai hai tuổi rưỡi vì chết khát 10 tiếng đồng hồ trước khi may mắn lên đảo Pag Asa (đảo Hy Vọng) do Phi Luật Tân chiếm giữ trong quần đảo Trường Sa. Gia đình tôi gồm một vợ hai con gái 3 và 5 tuổi với một cô em gái, là một trong những gia đình thuyền nhân đầu tiên được vào Mỹ, vì lý do nhân đạo, sau khi phái đoàn Úc từ chối không nhận cho sang Úc mà ước vọng lúc đó là để làm nông dân ở xứ đất rộng người thưa”. Vì vậy trong hai trăm trang (2/3 của tác phẩm), những bài viết về người lính, nhất là binh chủng Thủy Quân Lục Chiến của Trần Bảo Anh như “người lính cầm bút”. * Trước khi đề cập đến tác phẩm Thế Sự Thăng Trầm của Trần Bảo Anh, trích hai bài viết của BS Trần Mộng Lâm và BS Thân Trọng An. Bạn văn với nhau từ tờ Tình Thương. Trích bài viết của BS Trần Mộng Lâm: Nhật Ký Của Một Nữ Hộ Sinh. “… Sau 75, nhiều hồi ký đã xuất hiện. Có những người trong quân đội nói về các trận đánh, có những cựu học sinh nói về mái trường của mình, có Chu Văn An, có Petrus ký, có Phan Thanh Giản, Đoàn Thị Điểm, có Y Khoa, có Dược Khoa, nhưng có một cái trường mà thú thật, đây là lần đầu tiên tôi được thấy, tôi được đọc..., đó là trường Nữ Hộ Sinh Quốc Gia… Tôi vừa nhận được từ tác giả cuốn sách đó. Cuốn sách mang tên Thế Sự Thăng Trầm. Tác giả là Trần Bảo Anh. Thoạt nhìn tên, người ta nghĩ rằng tác giả phải là một người đàn ông đã chín chắn, đã có một kinh nghiệm nào đó với cuộc đời, bởi đã dám đề cập tới thế sự. Bởi những lẽ đó, khi đọc xong, ngạc nhiên được biết tác giả là một phụ nữ, một cựu học sinh của trường Nữ Hộ Sinh. Thế sự thì nhiều vô kể, nhiều mặt, nhiều lãnh vực. Thế nhưng thế sự quan trọng nhất đối với một con
324 Thế Sự Thăng Trầm người là thế sự liên quan đến họ và sau đó mới tới thế hệ của họ, nói chung. Vì thế, cuốn Thế Sự Thăng Trầm liên quan đến vận mệnh của một người nữ hộ sinh, học và ra trường, hành nghề tai Miền Nam trong các thập niên 60, 70, trước và sau khi Sài Gòn sụp đổ. Liên quan đến Miền Nam, đến những người công chức, quân nhân, đến những mẩu chuyện đời, xưa và nay đối chiếu. Kể cũng lạ, vì nữ giới ít đề cập tới đề tài này. Trường Nữ Hộ Sinh Quốc Gia năm cạnh Bảo Sanh Viện Từ Dũ, nơi mà sau này Việt Cộng đổi tên thành xưởng đẻ Từ Dũ cho xứng với danh xưng “đỉnh cao nhân trí tuệ” của bọn chúng… Nhờ sự tiết lộ của tác giả, ta biết rằng thời gian huấn luyên là ba năm sau Tú Tài. Về ăn ở, sinh hoạt, kỷ luật, thì cũng như một quân trường, rất nghiêm ngặt, có các huấn luyện viên, gọi là các “mô” (monitrice) giám sát. Về chuyên môn, thì việc đào tạo và thực tập không khác trường Y, nhưng hạn chế trong một môi trường giới hạn hơn. Tác giả đã mô tả một cách rất tỉ mỉ về ngôi trường, các nhân vật nay đã đi vào dĩ vãng, những ông thầy, những nhân viên, những người gác gian, tất cả. Có khi dễ thương, có khi khó chịu, nham hiểm, nhưng họ cũng đã để lại những dấu vết khó quên. Một năm. Hai năm. Rồi 3 năm, người đọc được tác giả dẫn dắt cho tới khi ra trường, vào nghề... Ra trường, người Sage Femme đó (khi còn được huấn luyện trong trường, họ được gọi là Sage Fille), dù đậu cao, tình nguyện đi xuống Miền Tây phục vụ. Và kỳ lạ thay, bà đã chọn nhiệm sở đầu tiên là Quân Y Viện Long Xuyên - Phải chăng nghề nghiệp của hai người anh đã ảnh hưởng đến bà, nhất là người anh thứ hai, một Bác Sỹ Thủy Quân Lục Chiến, người đã viết câu: “Chửi đích danh mày, Hồ Chí Minh”, mà tôi rất tâm đắc. Anh là ai, chắc khỏi phải nói tên anh ra ở đây. Vào
Trần Bảo Anh 325thời điểm đó, tôi cònở trong quân đội, và cũng phục vụ tại Miền Tây, tỉnh Cần Thơ, cách Long Xuyên không xa. Những gì tác giả nhìn thấy tại Long Xuyên cũngl à những gì tôi nhìn thấy tại Cần Thơ, những thương binh, những chết chóc, những đổ vỡ, máu và nước mắt,... và chiến tranh... Khác hơn là sau đó tác giả thuyên chuyển về bệnh viện Từ Dũ trong khi tôi ở lại đến ngày định mệnh. Rồi ngày 30 tháng Tư năm 1975 đến với người dân Miền Nam như một tai họa trên trời rớt xuống. Tác giả phải miễn cưỡng ở lại với quân thù, phục vụ trong hàng ngũh ọ mấy năm trời, nạn nhân của những cán bộ xuất thân là các “phu quét đường”. Làm như quét đường mãi thì thành nữ hộ sinh lãnh đạo, không cần học Anatomie, không cần học Physiologie!. Trong bối cảnh đó, nhờ người anh Thủy Quân Lục Chiến, bà vượt biên và định cư ỏ Mỹ, đến nay đã được mấy chục năm, dĩ nhiên không trở lại với nghề nghiệp của mình được, tuy không bao giờ quên được mộng ước của thời son trẻ, thời của một Sage Fille. Thời gian cứ lạnh lùng trôi. Ngày nay bà đã ở vào một giai đoạn “không phải lo đến cơm áo” nữa nên có cơ hội nhìn lại đời mình, có cơ hội viết về thế sự thăng trầm. Những gì đọc trong cuốn sách đó là những chuyện nhiều khi đã biết, nhiều khi chưa, về những người sống tại Miền Nam, quân, cán, chính... đủ các hạng người. Mẫu số chung của họ là lòng can đảm, là sự lương thiện. Nhưng ở đây có một nhận xét là những người ở trong quân chủng Thủy Quân Lục Chiến được ưu tiên hơn các người khác. Những gì đã được viết ra, đáng để tác giả đạt danh hiệu “Người Binh Nhì Danh Dự của Thủy Quân Lục Chiến”. Dĩ nhiên không thể quên sự uyên bác của tác giả khi so sánh những nhân vật ngày nay với những nhân vật của một thời xa xưa, của những truyện Tầu mà chúng ta say mê khi còn nhỏ.
326 Thế Sự Thăng Trầm Mấy chục năm ở Mỹ, nằm nhà Mỹ, ăn cơm Mỹ mà tác giả viết rất ít về quãng đời sau. Hình như những năm tháng đó đối với tác giả mới là giá trị, mới là đáng nhớ, tuy nó rất ngắn ngủi.Tác giả cho biết khi chấm dứt phần hồi ký: Chỉ tiếc rằng không có cơ hội làm Sage Femme trở lại, vì tôi luôn luôn nghĩ rằng “deliver a baby” là cả một nghệ thuật. Âuc ũngl à ý trời! Vâng, âu cũng là ý trời, cả nước Việt Nam cũng thế” (BS Trần Mộng Lâm) Trích bài viết của BS Thân Trọng An: Vài Cảm Nghĩ Thô Thiển Sau Khi Đọc “… Dù đã tự bảo phải đọc từ từ mà khi lỡ đọc vài trang đầu là tôi quên hết, say sưa đọc luôn một mạch cho hết 280 trang đến gần 3 giờ sáng mới buông ra nổi vì sách quá hấp dẫn và lôi cuốn. Bìa trước và bìa sau như tranh thủy mạc, trích 4 câu thơ của VũH oàng Chương luận chữ “về” khiến tôi liên tưởng đến quyển “Sống Chẳng CònQ uê” của anh Trần Xuân Dũngl à bào huynh của tác giả, Sách không “lời nói đầu”, không “lời bạt” chứng tỏ tác giả không câu nệ hình thức kiểu “ước lệ phải đạo”. Cách bàn đến 15 tiểu đề, như 15 tiểu luận, nói chung rất hợp với tâm tư “người tử tế thời VNCH” chúng ta được nuôi dưỡng và lớn lên trong đạo nghiã và nhân văn… Nếu lịch sử là những “chuyện lập đi lập lại” (tái diễn) của nhiều biến cố dù có hơi khác nhau vì thời gian hay vì thời thế, thì ta có thể nhận định Thế Sự Thăng Trầm là một quyển sách tản mạn rất nhiều chi tiết lịch sử. Mà là lịch sử từ Á sang Âu, từ Việt Nam sang Pháp, sang Mỹ, từ thời Xuân Thu Chiến Quốc, hay thời Hán Sở - Tam Quốc, từ Sài Gòn sang Hoa Thịnh
Trần Bảo Anh 327Đốn, Từ Long Xuyên đến San Francisco… cũng như tác giả có lúc đi khắp thế giới. Sách trích dẫn cũng khá độc đáo, từ Kinh Phật đến Kinh Thi, từ “Khi Đồng Minh Tháo Chạy” (tựa sách của TS Nguyễn Tiến Hưng), Văn Học Quân Đội đến Tân Liêu Trai Thời gian so sánh những sự kiện “giống nhau” cũng ly kỳ. Có khi cách nhau cả nghìn năm, cả thế kỷ, nhưng cũng có lúc chỉ vài tháng, vài thập niên! Vinh danh anh hùng hay nữ anh hùng thì có đủ danh nhân Việt, Pháp, Tàu… mà đâu cần phải là tướng tá hay sĩ quan cao cấp, lính trơn hay hạ sĩ quan cũng lắm người “rất anh hùng”. Đâu ai mang thành bại mà luận anh hùng được. Viết về cá nhân và gia đình mình, tác giả kể sơ sài thời thơ ấu, lúc hàn vi vì chiến tranh, tả phớt qua cảnh thiếu tình mẫu tử vì mồ côi mẹ lúc 3 tuổi đời nhưng được hai anh bảo bọc tận tình, những khó khăn và cố gắng vượt bực lúc học nghề như phần đông thế hệ trung lưu chúng ta. Vì không có lý lịch “ba đời bần cố nông” nên tác giả đã khổ ải dưới thời Cộng Sản. Gấp quyển sách lại, tôi thấy bồi hồi vì sống lại một phần thời niên thiếu của mình, dù hoàn cảnh cá nhân tôi may mắn hơn chút đỉnh…” (BS Thân Trọng An) Như đã đề cập ở trên qua những dòng ghi nhận hai người anh của tác giả Trần Bảo Anh đôi nét về gia đình với dòng thời gian. Với tác giả đã trang trải bản thân theo dòng thời gian. Trong bài viết Tôi & Ý Trời, tác giả chia sẻ: “Tôi mất mẹ năm lên ba tuổi. Ông nội tôi cùng với ba tôi và ba anh em chúng tôi tìm đường ra Hà Nội để tránh bọn Việt Minh. Ông yêu thương dạy dỗ ba anh em chúng tôi, trong khi ba tôi đi làm.
328 Thế Sự Thăng Trầm Ba năm sau, ba tôi tục huyền. Đến năm 1954, ông nội và chúng tôi di cư vào Sài Gòn để tránh bọn Việt Cộng” (sđd trang 120). “Tôi bước vào một nỗi khốn khổ khác, vừa đi học, vừa đi chợ, nấu cơm, lau chùi nhà cửa, giặt quần áo, vừa bế em (half sisters, half brother) con bà mẹ kế bên lòng, vừa học bài thi, vẫn còn bị ăn đòn” (sđd trang 121). Người ta thường nói về tuổi học trò là thời gian đẹp nhất trong cuộc đời nhưng qua những dòng trích dẫn trên, tác giả không được may mắn trong ngày tháng đó! Năm 1965, khi người anh Trần Xuân Dũng tốt nghiệp bác sĩ và phục vụ trong Quân Y, khuyên cô em vào trường Nữ Hộ Sinh. “Hai anh bàn với nhau cho tôi vào nội trú. Đóng tiền nội trú, hai anh em sẽ cho. Hai anh phải nói dối với ba tôi là học nghề nầy bắt buộc phải ở nội trú và không phải trả tiền. Ba tôi đồng ý cho tôi rời nhà vào nội trú” (sđd trang 120). Sau 3 năm, khi tốt nghiệp “Tôi quyết định chọn Quân Y Viện Long Xuyên… là bệnh viện Quân Đội” ((sđd trang 149). Sau ngày mất nước, tác giả được “trưng dụng” nhưng “Sau một thời gian, 7 cô “garde” vào “biên chế”, trừ tôi. Lời giải thích vì nhà tôi có nhiều Mỹ Ngụy”, tôi phải “phấn đấu, tiến bộ nhiều hơn” (sđd trang 159). Ngày 02 tháng 8, 1978 “Ba giờ chiều hôm ấy tôi đi vượt biên tại Phú Xuân – Nhà Bè, mà sự chết lên đến 99%, vì không thức ăn, không nước uống, không dầu và gặp bão lớn, nhưng còn may mắn không bị cướp. Sàn tàu đã bắt đầu vỡ chỉ còn đáy tàu (con tàu nhỏ chỉ 11x2.5 mét). Sau 7 đêm 6 ngày, tôi đã đến được bến tờ Tự Do Philippines… Bảy tháng sau tôi được định cư ở North California, Hoa Kỳ” (sđd trang 162). Đảm trách tờ báo, vào mỗi dịp hè, tôi chọn các bài viết về vượt biên, vượt biển… để nhớ lại tháng ngày nghiệt ngã,
Trần Bảo Anh 329đau thương, phải liều mạng “bỏ nước ra đi”! Bao nhiêu thảm cảnh xảy ra, vô cùng cảm động và xót thương. Tháng 8 năm 2022, anh Bùi Đức Tính ở Canada chuẩn bị ấn hành hồi ký Thuyền Đời qua 23 chương, nhờ tôi viết Lời Giới Thiệu trong tác phẩm. Chiếc ghe số 3392 vượt biển, gặp bão và mấy lần hải tặc đâm nát, chìm trên biển! Anh được may mắn sống còn. Nay hình ảnh vượt biên nầy, tuy tác giả Trần Bảo Anh không ghi nhiều chi tiết nhưng cũng nói lên thảm cảnh của nữ giới phải đối mặt với thảm cảnh xảy ra vì hai chữ “Tự Do”. Với tấm lòng “lương y như từ mẫu”, tác giả đã có thời gian dài phục vụ trong Quân Y Viện, gần gũi, chăm sóc thương bệnh binh trong QLVNCH vì vậy với sự biết ơn và trân quý đó, theo năm tháng nơi hải ngoại, các đề tài liên quan đến Quân Đội, tác giả chịu khó sưu tầm để trích dẫn. Trong bài Những Chuyện Can Đảm Cổ Kim (sđd từ trang 165 đến trang 183), tác giả đề cập đến những hình ảnh: BS Lê Thành Ý, Trung Sĩ Lượm, Thiếu Tá Tô Văn Cấp, Thiếu Tá Lê Quang Liễn, Người tù kiệt xuất Nguyễn Hữu Luyện… Ngoài sách báo, Quân Sử QLVNCH, tác giả am tường sách cổ như Đông Chu Liệt Quốc, Hán Sở Tranh Hùng, Tam Quốc Chí, Sử Ký Tư Mã Thiên (cả chuyện kiếm hiệp của Kim Dung) rồi từ nhân vật, mẩu chuyện xa xưa… dẫn chứng để suy ngẫm. Trước đây, tôi đã đọc những tác phẩm của cụ Mộng Bình Sơn (1923-2011) về Luận Cổ Suy Kim nhưng “suy kim” của cụ không liên quan đến cuộc chiến tại miền Nam VN và sau khi đất nước rơi vào tay Cộng Sản. Với tác giả Trần Bảo Anh thì “suy kim” với nỗi lòng của người Việt mất nước, tha hương… với uất hận, thương xót. Trang bìa sau của tác phẩm ghi 4 câu thơ của Vũ Hoàng Chương, nhân đây gợi đến hình ảnh kẻ tha phương mà nhà thơ Vũ Hoàng Chương trong bài Phương Xa chia sẻ cũng là tâm
330 Thế Sự Thăng Trầm trạng của bao người mất nước, tha phương: “Lũ chúng ta, lạc loài, dăm bảy đứa, Bị quê hương ruồng bỏ, giống nòi khinh, Bể vô tận, sá gì phương hướng nữa, Thuyền ơi thuyền! theo gió hãy lênh đênh. Lũ chúng ta, đầu thai lầm thế kỷ, Một đôi người u uất nỗi chơ vơ.Đời kiêu bạc không dung hồn giản dị,Thuyền ơi thuyền! Xin ghé bến hoang sơ”. Hơn hai thập niên về trước, tôi viết bài về các chiến hữu Biệt Kích nhảy toán trên đất Bắc, khi luận về hai chữ anh hùng, các cụ ngày xưa của ta thường lấy hình ảnh Kinh Kha bên Tàu mà trong lịch sử Việt Nam trải qua các thời kỳ Bắc thuộc, các bậc tiền nhân của ta với tấm lòng yêu nước đã cam đảm, dũng cảm hy sinh cho tiền đồ dân tộc nhưng bị lãng quên! Giai thoại kể rằng Kinh Kha vào thế kỷ thứ II trước công nguyên bên Tàu. Trước khi hành thích bạo chúa Tần Thủy Hoàng, “Thái tử Đan mở tiệc chiêu đãi, các cung nữ gảy đàn ca múa rộn ràng. Kinh Kha cao hứng, khen bàn tay của một cung nữ. Một lúc sau có người dâng lên Kinh Kha chiếc khay phủ khăn gấm, thì ra bên trong đựng hai bàn tay của người cung nữ kia”. Nếu là người có tấm lòng đạo đức thì không bao giờ chấp nhận hành động bạo tàn như vậy. Người đời chỉ ngưỡng mộ nhân vật đủ tài và đức. Tôi tâm đắc với quan niệm của tác giả Trần Bảo Anh: “Khi bàn về Anh Hùng, thì phải xem cái cách họ suy nghĩ ra sao, từ khi chưa có gì, cư xử như thế nào lúc đắc thế và hành động những gì trong hoàn cảnh bị sa cơ” (sđd trang 106). Trong tác phẩm nầy, tác giả đã dẫn chứng tiêu biểu gương anh hùng của người lính VNCH không những dũng cảm trên chiến trường mà lúc sa cơ trong lao tù Cộng Sản vẫn giữ được khí phách…
Trần Bảo Anh 331Bài thơ Anh Hùng Vô Danh của Đằng Phương (GS Nguyễn Ngọc Huy) với hình ảnh tiêu biểu về anh hùng: “… Trong chiến đấu, không nài muôn khó nhọc Cười hiểm nguy, bất chấp nỗi gian nan … Họ là kẻ anh hùng không tên tuổi Trong loạn ly như giữa lúc thanh bình Bền một lòng dũng cảm, chí hy sinh Dâng đất nước cả cuộc đời trong sạch” Cảm ơn tác giả Trần Bảo Anh qua những trang sách đã nhắc lại “anh hùng không tên tuổi” đó để thế hệ hậu sinh hiểu rõ. Little Saigon, Feb 2023 Vương Trùng DươngChị Bảo Anh thân, Em đọc xong tác phẩm Thế Sự Thăng Trầm của chị chiều nay, em đọc hơi lâu vì những đề tài nào thích là em xem lại lần thứ hai. Nếu nói là phê bình, em chỉ xin nói tóm tắt: QUÁ HAY! Chị Bảo Anh ạ. Chị Bảo Anh ơi, sau khi xem Thế Sự Thăng Trầm, em thấy chị nhiều tài quá! Nên không biết gọi chị là gì bây giờ? Vì lúc thì chị như là Sử Gia, có khi như một Phóng Viên Chiến Trường, một Sĩ Quan TQLC, có lúc lại là nhà Nhà Văn ..vai trò nào chị \" diễn tả \" cũng hay hết. Và em thích nhất là tinh thần yêu nước của chị đấy, chị Bảo Anh ạ Em mong là nhận xét trung thực và chân thành này của em sẽ là 1 khích lệ để chị tiếp tục sáng tác những tác phẩm giá
332 Thế Sự Thăng Trầm trị để mọi người cùng thưởng thức. Xin cám ơn và chúc chị nhiều sức khỏe. Liên Trần- Canada
Trần Bảo Anh. 335 Đọc Truyện Của một Người Giữ Tròn Trách Nhiệm và Đôn Hậu=Đó là trường hợp Phạm Tín An Ninh. Ông sinh tại Vạn Giã, tỉnh Khánh Hòa. Mồ côi mẹ sớm, lúc mới 3 tuổi. Ông chỉ có một người em gái tên là An Bình. Thuở nhỏ ông học ở trường làng, tới trường huyện, rồi chuyển vào thành phố Nha Trang học Trung học. Sau khi đỗ Tú Tài, ông nhập ngũ vào Trường Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức.Tháng 3 năm 1965, ra trường, về một Sư Đoàn Bộ Binh,được cử giữ chức vụ Trung Đội Trường Tác Chiến của một Tiểu Đoàn Lưu Động trong khu Chiến Thuật.I_Phạm Tín An Ninh viết nhiều truyện ngắn.Nhưng thật ra đó lại là một truyện dài, nếu ta nhìn vào từng nhân vật. Một trường hợp tiêu biểu được kể lại, là có một bé gáivà một bé trai cùng sống trong một cô nhi viện. Lớn lên cậu trai nhập ngũ, sau một thời gian trở thành một Trung Sĩ. Hai người yêu nhau. Những bà soeur của cô nhỉ viện, biết họ từ nhỏ, thương cả hai người, đứng ra tổ chức lễ đính hôn. Chàng tên là Nguyễn Phú Hùng Em. Nàng tên là Thụy Khanh. Một
336 Thế Sự Thăng Trầmtrời hạnh phúc đang mở ra. Sau đó chàng Trung Sĩ lại đi hành quân, rồi tử trận. Bẵng đi rất lâu, Phạm Tín An Ninh không có tin tức gì nữa về vị hôn thê của người Trung Sĩ đã hy sinh vì tổ quốc. Tháng 10/1972, tác giả đi theo người bạn đến thăm một cô nhi viện,…“chúng tôi được một bà sœur ra tiếp và mời vào văn phòng uống trà. Anh bạn tôi thì đã là người quen biết từ lâu, trong cách giao tiếp, anh được các sœur xem như một ân nhân bảo trợ, chỉ có tôi là người lạ. Nhưng khi chào tôi, sœur bảo thấy tôi giống một người thân quen nào đó. Còn tôi, thì cũng mơ hồ như đã từng gặp người nữ tu này ở đâu rồi.Được giới thiệu là sœur Anna, tôi biết đây chỉ là tên thánh của bà. Khi tôi vừa ngồi xuống phía đối diện, sœur nhìn chăm chú vào cái bảng tên của tôi trên nắp tùi áo, bỗng mắt sœur như sáng lên:– Có phải lúc trước Đại Úy ở Tiểu Đoàn 3/44?Tôi khựng lại, ngạc nhiên:– Dạ, đúng là trước kia có mấy năm tôi ở tiểu đoàn này. Nhưng cách nay đã 6, 7 năm rồi!– Đại úy còn nhớ trận Quảng Nhiêu. Hình như Đại Úy suýt chết trong trận ấy?Tôi càng ngạc nhiên hơn, không hiểu tại sao người nữ tu này biết rõ mình như thế. Tôi vừa trả lời vừa nghĩ ngợi, thăm dò:– Dạ đúng, nhưng sao sœur biết. Chuyện đã xảy ra lâu lắm rồi mà. Sœur Anna không trả lời mà hỏi lại tôi: –Đại Úy thoát chết, nhưng người nằm hố bên cạnh thì bị nguyên một quả đạn súng cối 60 hay 80 gì đó, phải không?
Trần Bảo Anh. 337Tôi giật mình, từ ký ức hiện ra rất nhanh hình ảnh hãi hùng này, và ngay lúc ấy, trước mắt tôi sœur Anna cũng phảng phất bóng dáng của một người con gái khác. … Sau những cuộc hành quân dài hạn trong rừng, mỗi lần đơn vị được về phố ít ngày hoặc đóng quân trong các làng mặc nằm khu ngoại ô, chúng tôi lại thấy người con gái xinh đẹp Thuỵ Khanh đến thăm và ở lại với người yêu. Đó là một đôi tình nhân gắn bó, đẹp và lãng mạn nhất mà bọn tôi chứng kiến, và có lẽ ai cũng thèm thuồng có được một hạnh phúc như thế.Một hôm, khoảng hai giờ sáng, khi tôi đang ngủ chập chờn, bỗng một tiếng nổ chát chúa ngay bên cạnh, mảnh đạn và bụi phủ đầy người, tôi bật dậy chụp vội cây súng chạy ra hàng rào phòng thủ, nơi vọng gác có đặt khẩu đại liên. Rờ nắn vội qua khắp người xem có thương tích gì không, tôi thở phào vì không thấy dấu hiệu đau đớn nào, nhưng khi các trái sáng bắn lên, nhìn bụi đỏ phủ đầy người tôi giật mình cứ ngỡ là máu. Địch quân đã pháo kích chúng tôi hơn 10 quả bằng hai khẩu súng cối 61 ly từ hai địa điểm khác nhau. Pháo Binh đã phản pháo chính xác làm bọn chúng câm họng. Khi tình hình ổn định, trở về hố, tôi bàng hoàng nghe anh lính ô-đô báo là Trung sĩ Hùng Em đã chết. Anh đã lãnh nguyên một quả đạn 61 ly, rớt ngay sát bên cạnh, ruột đổ ra ngoài và thân thể nhuộm đầy máu. Điều kỳ lạ, là anh lính ô-đô của tôi nằm ngay một bên mà không hề hấn gì, chỉ có áo quần dính đầy máu và thịt của người đồng đội xấu số.Cuối cùng, miền Nam cũng mất. Tôi và cả cha tôi đều bị tù đày khốn khổ. Cha tôi, tuổi già sức yếu, không đủ sức để chịu đựng bao đòn thù tra tấn, hành
338 Thế Sự Thăng Trầmhạ, nên đã chết trong trại tù Đá Bàn vào tháng 6 năm 1976, còn tôi bị đày ải qua nhiều trại tù, từ Nam ra Bắc. Sau gần tám năm tôi được thả về để chứng kiến một quê hương nghèo khổ điêu tàn, vợ con nheo nhóc. Tôi quyết định vượt biên, dù có phải chấp nhận bao hệ lụy khôn lường. Tôi rủ vài người bạn tù cùng tổ chức vượt biển, trong số này có một anh bạn nguyên là sĩ quan Hải Quân có nhiều kinh nghiệm hải hành. Nơi bọn tôi hẹn gặp gỡ là một cái quán nhỏ của gia đình người bạn tù khác nằm gần khu Hòn Chồng. Một hôm, sau khi bàn công việc và ăn uống xong, tôi bỗng nghĩ tới anh Trung Sĩ Hùng Em, khi nhớ ngôi mộ của anh cũng nằm gần nơi này. Tôi nhờ anh bạn chở tôi đến đó. Vì nghĩa trang nhỏ, nên tôi dễ dàng tìm ra ngôi mộ của anh Hùng Em. Điều làm tôi sửng sờ là ngôi mộ nằm bên cạnh có tấm bia ghi đậm tên người quá cố: Sœur Anna Phan Thụy Khanh, được Chúa gọi về ngày 15.3.1975. Tôi không biết vì sao cô chết, chỉ còn nhớ thời gian này đã từng xảy ra cuộc di tản kinh hoàng trên Tỉnh Lộ 7B.Rõ ràng đây là một truyện dài, hết cả một đời người.Thụy Khanh lớn lên từ cô nhi viện. Khi trưởng thành, đính hôn với một người vốn ở cùng một cô nhi viện. Chàng tử trận. Nàng trở thành một bà soeur, nuôi nấng những trẻ mồ côi thuộc hệ sau, cũng là nạn nhân của Cộng Sản, trong một cô nhi viện khác ở Pleiku. Và qua đời!II_Phạm Tín An Ninh kể chuyện, thường nhắc tới những hìnhảnh của quê ông, hay những nơi đã đi qua.Trong nửa đầu của thế kỷ 20, trẻ con đi học đều thường thích lời của nhà văn Thanh Tịnh:
Trần Bảo Anh. 339“ Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm hoang mang của buổi tựu trường. Tôi quên thế nào được……….Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp…….\"Phạm Tín An Ninh cũng có cái xúc cảm man mác như của Thanh Tịnh. Ông viết :Không biết ngày ấy ông Thanh Tịnh ở tận nơi đâu, mà sao cái cảnh ngày đầu tiên ông đi học giống tôi như đúc. Tôi cũng được mẹ nắm tay dẫn đi trên con đường làng Phú Hội, cũng vào một buổi sáng có (một chút)sương thu và gió lạnh.Một năm sau mẹ tôi qua đời, bỏ lại tôi một mình đi trên con đường dài và hẹp đó với bóng dáng yêu dấu của bà.Văn tả cảnh của Phạm Tín An Ninh, nhẹ nhàng khéo léo. Ông nhắc tới những vật hay những thứ thường gặp, hoặc thường dùng hàng ngày. Thế nhưng, khi xem tới, người đọc bỗng cảm thấy nao nao, vì những hình ảnh ấy, cũng thấp thoáng đâu đó trong tuổi thơ của chính mình. Một quả bưởi rụng. Cái nón lá. Con dế mèn.Tiếng hát ve sầu. Cảnh hai người đèo nhau trên xe đạp…Ta hãy xem vài đoạn trích tiêu biểu: ...Tuổi thơ ở nhà quê khá nhọc nhằn, nhưng lại có biết bao kỷ niệm êm đềm của những ngày câu cá, tắm sông, những trận bóng sôi nổi trước nhiều khán giả là đám con gái cùng trường, mà trái banh chỉ là những trái bưởi rụng nhặt được phía sau hè. (Ba Dòng Nước Mắt)
340 Thế Sự Thăng Trầm…Dù sao, tôi cũng xin cám ơn Cái Nón Lá, đã cho thế hệ chúng tôi thật nhiều kỷ niệm, để mỗi lần hồi tưởng về một quá khứ xa xăm, lại thấy trong lòng lâng lâng nỗi nhớ. Không chỉ nhớ Cái Nón Lá có quai hồng, quai tím... hay mấy mối tình học trò vụng dại, mà nhớ một thời mà cả...đất trời và ai nấy cũng dễ thương. (Chuyện Cái Nón Lá) ... Tiếng gáy của Dế và tiếng hát của Ve Sầu nó gắn liền với suốt một thời cắp sách tới trường, mà dư âm của nó vẫn theo đuổi mọi người cho tới giờ xuôi tay nhắm mắt.Lớn lên một chút, chắc các bạn cũng đã từng nghe hay thuộc lòng bài hát “ Thằng Cuội” của Lê Thương: “Cócon dế mèn suốt trong đêm khuya hát xẩm không tiền nên nghèo xác xơ...\".Dế đã có mặt khắp nơi, tham dự vào những tuổi thơ diễm phúc cũng như tủi cực. Hơn thế nữa, Dế còn có mặt trong văn chương, không những nói về tuổi thơ, mà còn biểu tượng cho quê hương, cho bè bạn và cho cả những niềm đau, nỗi nhớ(Con Dế)Ông đã đi qua Đà LạtTôi đến Đà Lạt đúng vào một ngày mưa. Mưa tầm tã. Ngồi trong nhà Thủy Tạ, nhìn những hạt mưa bay giăng kín rừng thông, phủ mờ khu phố Hoà Bình, và rơi lả tả xuống mặt hồ Xuân Hương, tôi mơ hồ như những giọt nước mắt của người góa phụ đã từng một thời nhan sắc. (Đà Lạt Trời Mưa)Ông vẫn thương nhớ Pleiku:
Trần Bảo Anh. 341Thật lòng, tôi không có nhiều gắn bó với Pleiku. Và dường như cái phố núi buồn hiu ấy đã cho tôi nhiều nỗi buồn hơn là niềm vui. Vậy mà khi đã xa - thực sự vĩnh viễn xa - Pleiku rồi, tôi lại thấy da diết nhớ, trăn trở với cái cảm giác mình có tội với Pleiku, và mãi mãi sẽ còn nợ phố núi này một lời xin lỗi.Tôi chưa (và có thể không) có dịp về thăm lại Pleiku, nên cái xa cách ấy lại càng thấy mịt mùng. Cái phố núi vốn đã bé nhỏ, như một ông nhà thơ đã ví von “đi dăm phút trở về chốn cũ” ấy, giờ với tôi dường như chỉ còn là chút sương khói trong lòng. Điều kỳ lạ là chút khói sương mờ ảo ấy cứ luôn lãng đãng trong ký ức và trái tim già cỗi của tôi, như những mảng mù sương từng bao phủ, giăng mắc trên phố núi Pleiku ngày trước.Phạm Tín An Ninh học trường Trung học Võ Tánh Nha Trang. Hình dung đến thành phố Nha Trang xưa, nơi mà nếu không có biển sẽ không còn lãng mạn để người ta nhắc nhớ, đắm say, cũng có thể làm nhẹ đi ít nhiều tiếc nuối của nhưng người Nha trang xa xứ. Bờ biển cát từng chôn giấu những hang động tuổi thơ và ôm ấp dấu tích của bao cuộc tình thơ mộng, nước biển đã cuốn trôi đi, nhưng không thể xóa mất trong ký ức của nhiều cặp tình nhân mà bây giờ tóc ai cũng bạc. Âm thanh những ngọn sóng rì rào đã dệt nên những bài thơ, những bản tình ca từng làm khuấy động bao trái tim người, mà dư âm dường như vẫn còn vang vọng mãi. (Chim Bay Về Biển)…Ngày xưa, khi còn là cậu bé học trò, tôi từng nghĩ trên thế gian này có lẽ không nơi nào thơ mộng, hiền hòa và dễ thương bằng Nha Trang của tôi. Với tôi, nơi
342 Thế Sự Thăng Trầmấy còn là xứ thần tiên nữa. Bởi khi buồn, chỉ cần đạp xe dọc theo con đường Duy Tân lộng gió, nhìn biển trời mênh mông, nghe tiếng sóng rì rào, là cảm thấy lòng mình như vừa được vuốt ve, âu yếm. Ngôi trường Võ Tánh trên đường Bá Đa Lộc cũng nằm gần biển, nên cả một thời đi học, nhờ mỗi ngày được vỗ về bằng âm thanh rạt rào của biển và tình mến yêu của thầy, của bạn, mà tôi đã quên đi nỗi buồn tuổi thơ bất hạnh, ngước mặt hăm hở nhìn bầu trời xanh bao la với bao khát khao, ước vọng. (Nha Trang _Chuyện Cũ)…Đầu tháng 4/75 Nha Trang đổi chủ sau cơn hồng thủy. Gia đình tan tác. Cha tôi và tôi vào tù. Chỉ một năm sau cha tôi chết, còn tôi thì bị lưu đày hơn tám năm từ nam ra bắc. Ngày trở về, Nha Trang nghèo nàn xơ xác và buồn thảm như còn phủ màu tang. (Nha Trang_ Chuyện Cũ) …Nha Trang cũng chỉ còn trong tôi như cổ tích, một nơi chốn thần tiên cho tôi cùng đám bạn bè thơ dại, những thằng học trò của một thời quá đỗi dễ thương mà giờ đây phần đông đã chết trong chiến tranh, tù ngục, vài thằng sống sót thì cũng tản mác khắp muôn phương (Nha Trang _Chuyện Cũ)... Anh bạn dẫn tôi về thăm quê. Từ Nha Trang chúng tôi đi xe đò Khánh Hoà. Một trong những chiếc xe Renault sơn mầu nửa xanh nửa trắng, quen thuộc một thời với đám học trò từ Vạn Giã, Ninh Hoà vào Nha Trang đi học. Qua khỏi đèo Rọ Tượng một lúc, xuống xe, anh bạn đèo tôi trên xe đạp về làng. Đi dọc theo con
Trần Bảo Anh. 343đường đất, hai bên bát ngát những ruộng đồng, hun hút phía xa xa, nằm ẩn hiện sau ngôi đình với bao tàn cây cổ thụ, là làng Tam Ích. Cái làng quê đẹp như bức tranh vẽ và thần tiên như trong cổ tích. Ngay cả cái tên của bạn tôi cũng mộc mạc dễ thương như cánh đồng tôi vừa mới đi qua. Làng Tam Ích hiền hoà, êm đềm với tiếng gió đồng nội hoà cùng tiếng sóng rì rào tạo thành khúc nhạc huyền dịu của đất trời, và hun đúc cái hiền lành thánh thiện trong tâm hồn người bạn thời niên thiếu của tôi... Vậy mà chiến tranh cũng đã một thời cướp đi cái yên bình đầm ấm của ngôi làng. (Người bạn làng Tam Ích)Đọc đến đây, hẳn ai cũng nhớ đến bản nhạc Làng Tôi của Chung Quân với câu mở đầu “ Làng tôi có cây đa cao ngất từng xanh…rồi chuyển tới khúc Nhưng than ôi, có một chiều thu, lá thu rơi…”Những tan tác, thê lương mà cái gọi là Cách mạng mùa thu của đám Hồ Chí Minh gây ra, không chỉ giới hạn tại làng của Chung Quân, hay tại làng Tam Ích, mà trùm lên khắp mọi nơi.Những câu chuyện của Phạm Tín An Ninh kể lại cho ta thấy rõ những cảnh tang thương này.Sau khi vượt biển thoát và sống ở Na Uy được mười năm, Ông về tìm ngôi mộ thân phụ bị chết trong trại cải tạo Đá Bàn, chôn trong núi, và thăm bà Cô suốt cả một đời bảo bọc ông.Quê nội tôi, cái làng Phú Hội một thời trù phú như cái tên gọi, bây giờ sao mà cằn cỗi, điêu tàn. Khi bước vào cổng nhà nội, tôi xa lạ đến thẩn thờ. Ngôi nhà ngày xưa
344 Thế Sự Thăng Trầmrộng lớn, hồi còn nhỏ tôi đi còn sợ lạc, sao bây giờ nhỏ nhoi, tiêu điều và hiu quạnh quá. Tôi đứng giữa cái sân gạch mà ngày nào trời lụt, anh em tôi tha hồ bơi lội như trong một dòng sông, bây giờ chỉ còn lại cái nền loang lổ, phủ đầy những lá của cây xoài già héo úa, một thời xum xuê làm \"bóng mát thiên đường\" để Cô cháu tôi ngồi đọc truyện cho bà nội tôi nghe trong những buổi trưa hè. Cái hồ sen tỏa hương thơm ngát ngày xưa, bây giờ là một cái ao cạn đầy cỏ dại. Chỉ còn lại tiếng dế than rên rỉ. Không nghe con chó sủa. Nó là con vật trung thành, không giống như một số người sau tháng tư năm nào, phản suy phù thịnh. Có lẽ nó cũng buồn mà chết rồi sau cuộc đổi đời của chủ. (Những Điều Mơ Ước) Bà Huyện Thanh Quan, sau chỉ vài năm, tại cố đô, mục kích “lối xưa xe ngựa hồn thu thảo, nền cũ lâu đài bóng tịch dương”, mà thở dài ngao ngán. Một cảnh buồn rầu đứt ruột.Phạm Tín An Ninh sau hàng chục năm, về nhà cũ, nhìn thấy sân gạch nền loang lổ tiêu điều, ao cạn đầy cỏ dại hiu quạnh, ắt nát tim tuyệt vọng. Một mối thê lương nghẹn thở.III-Tại Miền Nam, Người dân của nước Việt Nam Cộng Hòa vốn được sống trong thanh bình an lạc. Ai ai cũng yêu quý nơi mình sống, dù đó là ở đồng bằng hay cao nguyên, trên núi cao hay ngay giữa Sài Gòn, Chợ Lớn. Vì thế, khi Việt cộng tấn công, muốn xâm lăng miền Nam, các thanh niên đã rất hăng hái nhập ngũ để tru diệt kẻ thù. Kể cả những thanh niên người Thượng hay người Việt gốc Hoa.1_ Một hình ảnh tiêu biểu của người Thượng.
Trần Bảo Anh. 345Y- Broc Niê, là một thanh niên Thượng. Giỏi tiếng Pháp. Hay làm thơ bằng tiếng Việt. Anh gia nhập Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, giữ chức Trung Sĩ, Tiểu Đội Trưởng tác chiến, trong trung đội do Phạm Tín An Ninh chỉ huy. Rất can trường khi đánh giặc, lập nhiều chiến công. Sau được cử đi học khóa Sĩ Quan Thủ Đức. Ra trường, được chuyển sang Không Quân,về một Phi Đoàn trực thăng.Khi nước mất, Y-Broc bị tù. Sau khi được thả, vượt biển thoát, rồi được định cư ở Na Uy, trước Phạm Tín An Ninh 5 tháng.Hai người vẫn thường liên lạc với nhau.Ba năm sau, Y-Broc lấy vợ là một cô giáo Na-Uy. Một năm sau đó, cô giáo sinh được một đứa con gái. Khi sắp đến lễSinh nhật 3 tuổi của bé gái này, Phạm Tín An Ninh điện thoại đến nhà Y-Broc để xin phép đến thăm. Lần nào cũng không được gặp, chỉ có người vợ trả lời.…Lần cuối cùng cô sụt sùi cho biết là Y-Broc đã biến mất. Người em của anh cho biết là anh đã cùng vài người bạn cùng buôn bản lúc xưa, định cư ở North Carolina bên Mỹ, tìm đường trở về biên giới Việt nam, tổ chức cho những người Thượng nổi dậy chống chính quyền Cộng Sản và cứu một số bạn bè chiến hữu người Thượng bị truy bắt, phải vượt qua biên giới còn đang ẩn trốn ở đâu đó. Cho mãi đến bây giờ vẫn không ai biết tin tức của Y-Broc. Chắc chắn là anh đã chết. (Nhà Thơ Đi Lính)2_Một trường hợp điển hình về người Việt gốc HoaNgồi cạnh Phạm Tín An Ninh trong cùng một lớp ở trung học
346 Thế Sự Thăng Trầmlà Lâm Ni, bố là người Hoa, mẹ người Việt. Gia đình giầu có. Bố là chủ một công ty xuất nhập cảng. Cậu ruột Lâm Ni là Chỉ Huy Phó Quân Trường Đồng Đế. Sau khi đỗ Tú Tài I, lên đệ nhất, Phạm Tín An Ninh không thấy Lâm Ni đâu.…Tôi nghĩ chắc chàng ta rớt Tú Tài 1, nên sang trường khác học lại. Tôi thoáng một chút bùi ngùi, khi nghĩ là chẳng bao giờ còn gặp lại anh ta.Ba năm sau tôi vào quân trường Thủ Đức. Ra trường được chuyển ra một đơn vị tác chiến lưu động ở Ban Mê Thuột, (mà lính tụi tôi thường gọi là xứ Buồn Muôn Thuở, hay là Bụi Mù Trời) làm Trung Đội Trưởng.Trong một cuộc hành quân phối hợp, tiếp viện cho một chi đoàn thiết quân vận bị phục kích tại Quãng Nhiêu, sau khi giải tỏa tình hình, tiểu đoàn tôi rút về, trung đội tôi được lệnh ở lại tăng phái cho một đại đội Biệt Động Quân. Thấy tôi có vẻ lo âu khi trung đội phải ở lại một mình giữa chiến trường khói lửa chưa tan, ông Tiểu Đoàn Trưởng bảo:- Chú mày yên chí, Đại đội Biệt Động Quân này khá lắm, thằng Đại Đội Trưởng này đánh đấm có tiếng trong binh chủng Mũ Nâu đó.Khi dắt trung đội hơn hai chục thằng lính, nửa kinh nửa thượng, đến trình diện đại đội Biệt Động Quân, tôi sửng sốt khi nhận ra ông Đại Đội Trưởng chính là Lâm Ni. Tôi đứng nghiêm đưa tay chào:- Tôi đem trung đội tới trình diện Trung Úy.Lâm Ni nhận ra tôi ngay. Anh ta hét lên:- Có phải mày là thằng Ninh không ? Đ.m. Trung Úy cái con khỉ tao là Lâm Ni đây, mày không nhận ra sao? Rồi anh ta ôm tôi quay mấy vòng.
Trần Bảo Anh. 347Giải tỏa tình hình xong, trung đội của tôi tiếp tục được đặt dưới quyền của Lâm Ni, nhận lệnh ở lại tìm kiếm một số chiến binh thất lạc và giữ an ninh cho quân cụ lên kéo mấy chiếc M113 bị bắn cháy và hư hại về Ban Mê Thuột. Tối hôm ấy Lâm Ni giữ trung đội tôi đóng quân chung với ban chỉ huy đại đội của anh. Một điều chưa từng xảy ra cho một đơn vị tăng phái. Hai đứa uống hết bi đông rượu đế, nhắc lại bao nhiêu kỷ niệm vui buồn thời còn đi học. Anh nhớ từng tên thầy cô giáo và bạn bè lúc trước. Anh ân hận đã phá phách nghịch ngợm làm buồn lòng thầy, bạn. Anh bảo tôi, ngay sau khi rời Võ Tánh là anh đi lính ngay. Anh thích đời quân ngũ và hy vọng nó sẽ làm thay đổi cuộc sống của một thằng nhà giàu vô tích sự như anh. Khi biết anh chọn BĐQ, cha mẹ anh giận và buồn lắm, nhờ ông cậu, bấy giờ làm lớn trong Bộ Tổng Tham Mưu, rút anh về, nhưng anh nhất quyết chối từ.Hai hôm sau chúng tôi có lệnh di chuyển vị trí, và phải bung rộng ra phòng thủ. Lâm Ni cho trung đội tôi xuống đóng trong một cái đồn bên chân cây cầu sắt (của một đơn vị địa phương quân bỏ lại) để giữ cây cầu khỏi bị phá hoại trước khi quân cụ lên kéo hết mấy chiếc thiết giáp bị hư. Cây cầu cách ngọn đồi, nơi đặt ban chỉ huy của Lâm Ni khoảng hai cây số.Gần hai giờ sáng, trung đội tôi bất ngờ bị tấn công. Địch áp dụng chiến thuật cổ điển tiền pháo hậu xung. Sau mấy loạt 82 ly, chúng ào ạt tấn công. Trung đội tôi có vài người bị thương sau đợt pháo kích đầu tiên, nhưng tất cả đều chống trả mãnh liệt. Tôi chỉ kịp cầm ống liên hợp máy PRC 25 báo cáo với Lâm Ni là đơn vị tôi bị tấn công mạnh, cần ngay pháo binh và một lực lượng tiếp ứng, đánh từ phía sau lưng địch. Lâm Ni bảo