Prosiding CTVETriLS23

288 Dapatan kajian menunujukkan aliran pengajian responden dalam Sains Tulen adalah paling ramai (27.1%) memberi maklumbalas, diikuti Perakaunan (18.8%), Teknologi Maklumat atau Sains Komputer (13%), Perniagaan (8.3%), Sains Rumah Tangga (3.7%), Agama (6.9%), Teknik/Vokasional (4.1%), Sastera (2.1%), Ekonomi (2.8%), Seni (6%), Kemanusiaan (2%), Rekabentuk Grafik Digital (0.5%) dan lain-lain aliran (4.7%), seperti yang ditunjukkan dalam Jadual 4.14. Jadual 4.14:Aliran Pengajian Responden Aliran Pengajian Kekerapan Peratus (%) Sains Tulen 300 27.1% Perakaunan 209 18.8% Teknologi Maklumat/Sains Komputer 144 13.0% Perniagaan 92 8.3% Sains Rumah Tangga 41 3.7% Agama 77 6.9% Teknik/Vokasional 45 4.1% Sastera 23 2.1% Ekonomi 31 2.8% Seni 67 6.0% Kemanusiaan 22 2.0% Reka Bentuk Grafik Digital 6 0.5% Lain-lain 52 4.7% Jumlah 1,109 100% 4.2 Dapatan Kajian Objektif 1 (Bidang Pengajian yang Diminati) Dapatan kajian bagi Objektif 1 merujuk kepada Bahagian B dalam soal selidik iaitu minat responden dalam bidang Teknologi Maklumat secara umumnya dan bidang web secara khususnya. Hasil dapatan boleh dirujuk melalui Jadual 4.2 di bawah.

289 Jadual 4.2: Analisis peratus bidang pengajian yang diminati (N=1109) Item Ya Tidak Kekerapan Peratus Kekerapan Peratus 1. Saya berminat melanjutkan pengajian dalam bidang Teknologi Maklumat. 617 55.6% 492 44.4% 2. Saya berminat melanjutkan pengajian dalam bidang rekabentuk laman web (web design). 516 46.5% 593 53.5% 3. Saya berminat melanjutkan pengajian dalam bidang pembangunan laman web (web development). 442 39.9% 667 60.1% 4. Saya berminat dengan kaedah pembelajaran secara gabungan teori dan praktikal. 689 62.1% 420 37.9% 5. Saya berminat untuk menghasilkan aplikasi berasaskan web. 616 55.5% 493 44.5% Jumlah Peratusan (2880 / (1 x 5 x 1109) x 100 = 51.9% Sumber rujukan: Nur Syahirah (2022) Secara umumnya responden berminat menyambung pengajian dalam bidang Teknologi Maklumat iaitu sejumlah 55.6%. Walau bagaimanapun, peratus responden untuk melanjutkan pengajian dalam bidang yang lebih spesifik kepada laman web agak sedikit iaitu 46.5% bagi bidang rekabentuk laman web (web design) dan 39.9% bagi bidang pembangunan laman web (web development). Ini kerana responden yang menjawab soal selidik terdiri daripada pelbagai bidang dan mereka mempunyai minat dan kecenderungan yang berbeza. Namun begitu, responden masih berminat dengan kaedah pembelajaran secara gabungan antara teori dan praktikal iaitu sejumlah 62.1% dan juga berminat untuk menghasilkan aplikasi berasaskan web dengan jumlah sebanyak 55.5%. Secara keseluruhannya, 51.9% responden berminat dengan bidang pengajian ini. Dengan itu, keseluruhan hasil dapatan ini menunjukkan bahawa penawaran program DDT – Trek Pembangunan Web adalah bersesuaian berdasarkan minat responden dalam menghasilkan aplikasi berasaskan web dan menyambung pengajian di Politeknik adalah lebih ramai menyatakan setuju. 4.3 Dapatan Kajian Objektif 2 (Tahap Kesediaan Pelajar untuk Menyambung Pengajian dalam Program DDT-Trek Pembangunan Web) Dapatan kajian bagi Objektif 2 merujuk kepada Bahagian C dalam borang soal selidik iaitu kesediaan responden untuk menyambung pengajian dalam Program DDT - Trek Pembangunan Web.

290 Jadual 4.3: Analisis peratus tahap kesediaan pelajar untuk menyambung pengajian dalam Program DDT-Trek Pembangunan Web (N=1109) Item Setuju Tidak Setuju Kekerapan Peratus Kekerapan Peratus 1. Saya berminat untuk menyambung pengajian di politeknik. 885 80% 224 20% 2. Saya pernah menerima maklumat mengenai Program Diploma Teknologi Maklumat (Teknologi Digital) di politeknik. 446 40% 663 60% 3. Saya berminat untuk mengetahui maklumat lanjut mengenai Program Diploma Teknologi Maklumat (Teknologi Digital) – Trek Pembangunan Web. 866 78% 243 22% 4. Saya berminat untuk mengetahui potensi dan peluang pekerjaan dalam bidang Pembangunan Web. 911 82% 198 18% 5. Saya berminat untuk menyambung pengajian dalam Program Diploma Teknologi Maklumat (Teknologi Digital) – Trek Pembangunan Web 778 70% 331 30% 6. Kemahiran dalam pembangunan web boleh membantu saya untuk menjana pendapatan sendiri. 944 85% 165 15% 7. Kemahiran dalam pembangunan web membolehkan saya bekerja tanpa terikat dengan majikan. 925 83% 184 17% 8. Kerjaya bidang pembangunan web memberi peluang kepada saya untuk menembusi pasaran antarabangsa. 974 88% 135 12% Jumlah Peratusan (6741/(1x8x1109) x 100 = 76% Sumber rujukan: Nur Syahirah (2022) Merujuk kepada Jadual 4.3, didapati responden berminat menyambung pengajian di politeknik berdasarkan peratusan yang bersetuju adalah 80% berbanding 20% yang memilih tidak bersetuju. Ini menunjukkan politeknik masih menjadi salah satu pilihan pelajar-pelajar sekolah untuk menyambung pengajian. Seterusnya ialah berkaitan penerimaan maklumat berkenaan program DDT di politeknik. Hasil dapatan menunjukkan 60% pelajar tidak pernah menerima maklumat mengenai program DDT sebaliknya hanya 40% sahaja yang mengetahui tentang program DDT. Dapatan ini menunjukkan pihak institusi perlu memperluaskan dan mempertingkatkan lagi promosi berkenaan program ini di sekolah-sekolah.

291 Item ketiga iaitu berkenaan minat pelajar untuk mengetahui dengan lebih lanjut program DDTTrek Pembangunan Web, 78% pelajar memang berminat untuk mengetahuinya dan selebihnya 22% tidak berminat. Ini menunjukkan program baharu yang dirancang ini mendapat perhatian dari pelajar. Ini setara dengan minat pelajar untuk mengetahui potensi dan peluang pekerjaan dalam bidang Pembangunan Web yang mana 82% responden berminat untuk mengetahuinya. Seterusnya, 70% responden berminat untuk menyambung pengajian dalam program DDT-Trek Pembangunan Web, sebaliknya hanya 30% yang tidak berminat. Ini menunjukkan program ini disambut baik oleh pelajar walaupun mereka adalah dari latarbelakang bidang yang berbeza. Responden juga bersetuju dengan kemahiran Pembangunan Web boleh membantu mereka menjana pendapatan sendiri iaitu 85% bersetuju manakala 15% lagi tidak bersetuju. 83% responden juga bersetuju kemahiran Pembangunan web dapat membolehkan mereka bekerja tanpa terikat dengan majikan dan 88% bersetuju dengan kerjaya bidang Pembangunan web dapat memberi peluang untuk mereka menembusi pasaran antarabangsa. Secara keseluruhannya, hasil dapatan bagi bahagian ini menunjukkan 76% responden menyatakan kesediaan mereka untuk menyambung pengajian dalam program DDT-Trek Pembangunan Web. 5. KESIMPULAN Kajian ini telah melaksanakan lima fasa prosedur perlaksanaan PNA untuk program DDT-Trek Pembangunan Web. Dapatan kajian menunjukkan penawaran program DDT-Trek Pembangunan Web menarik minat pelajar dan sangat bersesuaian ditawarkan di POLIMAS. Pelajar juga menyatakan kesediaan mereka untuk menyambung pengajian dalam program DDT-Trek Pembangunan Web. Program ini adalah sangat bersesuaian ditawarkan kerana adanya permintaan daripada para pelajar sekolah seperti hasil dapatan dalam kajian ini. Impak penawaran program baharu ini akan memberi peluang kepada pelajar untuk memilih bidang pengkhususan yang mendapat maklumbalas positif daripada pihak pelajar. Ia bakal membuka ruang dan peluang pekerjaan yang luas kepada graduan pada masa kini atau masa akan datang. Justeru, program ini sangat sesuai ditawarkan di politeknik atas permintaan semasa kerana mempunyai peluang kerjaya yang cerah. Selain itu, dapatan kajian PNA yang telah dijalankan ini dapat membantu melengkapkan proses penyediaan penawaran program baharu sekaligus merealisasikan hasrat POLIMAS dalam menyokong teras ke-5 Pelan Strategik Politeknik dan Kolej Komuniti (2018-2025) iaitu memperkukuh kolaborasi industri dan komuniti, bagi memperkasakan institusi politeknik dan kolej komuniti sebagai peneraju utama TVET dengan memastikan program-program pengajian yang ditawarkan selari dengan kehendak pasaran pekerjaan semasa. Semoga graduan Program DDT- Trek Pembangunan Web ini dapat membantu mempertingkatkan bilangan tenaga kerja berkemahiran di Malaysia seterusnya dapat membantu meningkatkan ekonomi negara.

292 RUJUKAN Bernama. (22 Ogos, 2021). Jendela. Retrieved from myjendela.my: Retrieved from https://myjendela.my/Media/Opinion-Pieces/Bernama-Memacu-potensi-ICT,-infrastrucktur-digital Chua YP (2011) Kaedah dan statistic penyelidikan: kaedah penyelidikan. Mcgraw-Hill Education Mohammad Noorizzuddin Nooh. TVET peluang baharu lepasan SPM pertingkat daya saing diri (2023). Retrieved from https://www.bharian.com.my/rencana/komentar/2023/ 06/1112062/tvet-peluangbaharu-lepasan-spm-pertingkat-daya-saing-diri MyDIGITAL wujud persekitaran kondusif jana peluang pekerjaan (2021). Retrieved from https://www.bharian.com.my/kolumnis/2021/03/793511/mydigital-wujud-persekitaran-kondusifjana-peluang-pekerjaan Pelan Pembangunan Kedah 2035 (2021-2035) ( Bahagian Perancangan Ekonomi Negeri (BPEN)). (2019). Retrieved from https://www.kedah.gov.my/wp- ontent/uploads/2021/01/BUKU-PELANPEMBANGUNAN-KEDAH-2035.pdf Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia 2015-2025 ( Pendidikan Tinggi). (2015). Retrieved from https://www.mohe.gov.my/en/download/publications-journals-and-reports/ pppm-2015-2025-pt POLIMAS. (2019). Pelan Strategik POLIMAS(2019-2025). Jitra, Kedah: POLIMAS. Nur Syahirah Amran, A. R (2022). Persepsi Ibu Terhadap Tahap Keselamatan Penunggang Basikal di kalangan Pelajar Sekolah Rendah di Pasir Mas, Kelantan. RTCEBE Conference on Civil Engineering and Built Environment(pp. 687-695). Malaysia Unit Perancang Ekonomi (2021) Rangka Tindakan (Blueprint) Ekonomi Digital Malaysia. Retrieved from https://www.epu.gov.my/sites/default/files/2021-02/rangka-tindakan-blueprint-ekonomidigital-Malaysia.pdf World Economic Forum. (2020). The Future of Jobs Report 2020. Retrieved from https://www.weforum.org/reports/the-future-ofjobs-report-2020

293 ANALISIS KEPERLUAN PENAWARAN DAN PELUANG KERJAYA PROGRAM DIPLOMA TEKNOLOGI MAKLUMAT - TREK PEMBANGUNAN WEB DI POLITEKNIK SULTAN ABDUL HALIM MU’ADZAM SHAH, JITRA (POLIMAS) KEDAH. Mahani binti Zakaria1* Zati Hanani binti Zainal2 Noorheeza binti Mohd Zaidin3 1-3 Jabatan Teknologi Maklumat dan Komunikasi, Politeknik Sultan Abdul Halim Muádzam Shah, Kedah. *Emel: [email protected] ABSTRAK Analisis Keperluan Penawaran dan Peluang Kerjaya Program Diploma Teknologi Maklumat - Trek Pembangunan Web (DDT- Trek Web) di Politeknik Sultan Abdul Halim Mu’adzam Shah, Jitra (POLIMAS) Kedah, bertujuan untuk menilai kesesuaian penawaran ini di Jabatan Teknologi Maklumat dan Komunikasi (JTMK) POLIMAS. Kajian ini dijalankan berdasarkan punca kuasa daripada Minit Mesyuarat Bengkel Ketua Jabatan Teknologi Maklumat Dan Komunikasi (JTMK) pada 28-30 Oktober 2018 dimana Bahagian Kurikulum mencadangkan JTMK POLIMAS menambah trek baharu untuk Program DDT -Trek Web. Selain itu, ia bertujuan untuk mengenal pasti peluang kerjaya dalam bidang pembangunan web. Kajian ini melibatkan 36 orang pensyarah bidang Teknologi Maklumat. Objektif utama kajian adalah untuk menentukan kesesuaian penawaran DDT- Trek Web di JTMK POLIMAS dan mengenal pasti peluang kerjaya dalam bidang pembangunan web dari perspektif pensyarah. Dapatan kajian menunjukkan bahawa DDT – Trek Web sesuai untuk dilaksanakan di POLIMAS. Analisis menunjukkan 100% responden menyatakan bahawa program ini memenuhi keperluan kandungan program baharu. Seramai 100% responden bersetuju bahawa program ini mempunyai peluang kerjaya dalam bidang pembangunan web. Bagi input cadangan akan datang dapatan menunjukkan seramai 80% responden bersedia bekerjasama dalam pembangunan dan penyemakan kurikulum serta melatih pensyarah dalam bidang pembangunan web. Secara keseluruhan 100% responden bersetuju program ini ditawarkan di POLIMAS. Kata Kunci: Diploma Teknologi Maklumat, Teknologi Digital, Pembangunan Web, Peluang Kerjaya. 1. PENGENALAN Pendidikan dan Latihan Teknikal dan Vokasional (TVET) di Malaysia menyumbang peranan penting dalam menyediakan tenaga kerja berkemahiran yang sesuai dengan permintaan pasaran kerja. Dengan perkembangan globalisasi ekonomi berdasarkan pengetahuan kemajuan teknologi dan mobiliti tenaga kerja global, TVET menjadi semakin penting dalam menghadapi cabaran semasa. Dalam konteks pembangunan laman web, TVET memainkan peranan utama dalam menyediakan tenaga kerja berkemahiran dalam bidang ini yang semakin berkembang.

294 Permintaan terhadap kemahiran pembangunan laman web meningkat pesat di Malaysia, terutama dengan peningkatan penggunaan laman web dalam pelbagai industri, dimana semasa pandemik Covid-19 mendorong aktiviti dalam talian. Ini menyebabkan industri memerlukan tenaga kerja yang mahir dalam pembangunan laman web untuk memudahkan urusan harian secara dalam talian. TVET perlu merespon permintaan ini dengan memperkenalkan programprogram yang relevan, seperti DDT-Trek Web. Menjelang 2030, kerajaan menyasarkan peningkatan 35 peratus tenaga kerja berkemahiran tinggi baharu dalam sektor ekonomi masa hadapan dan 60 peratus lepasan SPM memasuki aliran TVET. Sehubungan dengan itu, Politeknik memainkan peranan yang besar dengan menawarkan pelbagai bidang pengajian berdasarkan keperluan negara. POLIMAS tidak ketinggalan dengan mengambil initiatif menawarkan program baharu bagi menyokong pembangunan negara. 2. ULASAN LITERATUR Malaysia telah mengorak langkah ke arah pendigitalan sejak tahun 1996 dengan pelancaran Koridor Raya Multimedia. Melalui inisiatif ini, negara telah merekodkan beberapa kejayaan, antaranya menarik beberapa syarikat berasaskan teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) dari dalam dan luar negara untuk beroperasi di zon ekonomi khusus. Kemunculan Revolusi Perindustrian Keempat (4IR) dan kepesatan perkembangan teknologi termasuklah teknologi digital yang berpotensi merubah landskap ekonomi di seluruh dunia dengan ketara. Pada tahun 2012, Malaysia telah mencapai kadar enrolmen pelajar pendidikan tinggi sebanyak 48%. Ini merupakan peningkatan 70% enrolmen pelajar dalam tempoh satu dekad, mencecah 1.2 juta pelajar IPT awam dan swasta yang terdiri daripada universiti awam, politeknik, kolej komuniti, universiti swasta, kolej universiti swasta dan kolej swasta. Oleh itu, pada tahun 2013, Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) telah merangka Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia 2015-2025 (Pendidikan Tinggi) atau dikenali sebagai PPPM (PT) dan dilancarkan pada tahun 2015. PPPM (PT) menggariskan 10 Lonjakan bagi mencapai aspirasi sistem pendidikan tinggi Malaysia. Daripada lonjakan tersebut, lonjakan 4 memberi fokus kepada penghasilan Graduan Latihan Teknikal dan Vokasional (TVET) yang berkualiti. KPM melalui kolej vokasional, kolej komuniti dan politeknik menyediakan platform pendidikan tinggi berasaskan TVET bagi meningkatkan kemahiran tenaga kerja untuk memenuhi permintaan industri dan menambah peluang untuk kemajuan kerjaya. Oleh itu Jabatan Pengajian Politeknik dan Kolej Komuniti (JPPKK) menetapkan matlamat menghasilkan graduan TVET yang holistik dan kompeten serta berkemampuan menyumbang kepada pembangunan negara dengan menawarkan pelbagai jenis diploma dan sijil termasuklah Diploma Teknologi Maklumat (Teknologi Digital). (Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia, 2015). Pada tahun 2019, sub sektor ICT di Malaysia telah menyumbang sebanyak RM289 bilion atau 19.1% kepada KDNK negara. Oleh itu, kerajaan memperkenalkan MyDIGITAL yang menggariskan rancangan untuk mempercepatkan pencapaian Malaysia sebagai negara ekonomi maju dari segi teknologi seperti yang telah dirancangkan dalam Rangka Tindakan (Blueprint) Ekonomi Digital Malaysia. Terdapat 6 teras dalam MyDIGITAL dan teras ke 4 dalam MyDIGITAL ialah membangunkan bakat digital yang tangkas dan kompeten. Teras 4 ini mengukuhkan lagi bahawa tenaga kerja separa mahir dalam bidang Teknologi Maklumat (Teknologi Digital) sangat diperlukan di masa hadapan. Dalam merealisasikan Rancangan Malaysia Kedua Belas, 2021-2025 (RMKe-12), seiring dengan usaha kita menuju Wawasan Kemakmuran Bersama 2030. ( Unit Perancang Ekonomi, 2021)

295 Merujuk kepada The Future of Jobs Report 2020 yang dikeluarkan oleh World Economic Forum, terdapat 15 jenis pekerjaan yang mengalami peningkatan permintaan ketika pandemik Covid-19 di mana sebahagian besarnya adalah berkaitan dengan teknologi maklumat seperti Pembangun Perisian dan Aplikasi, Profesional Pangkalan Data dan Rangkaian, Penganalisis Saintis Data, Penganalisis Data Raya, AI dan Pakar Pembelajaran Mesin, Penganalisis Keselamatan Maklumat dan Pakar Internet of Things( World Economi Forum ,2020). Justeru itu, ini telah membuktikan bahawa prospek kerjaya bagi pelajar lepasan Sijil Pelajaran Malaysia adalah sangat tinggi jika pelajar memilih untuk menyambung pengajian dalam program DDT – Trek Web. Pelan Pembangunan Kedah 2035 telah dilancarkan oleh Bahagian Perancangan Ekonomi Negeri Kedah (BPEN) bermula tahun 2021-2035 yang merangkumi tiga fasa selari dengan RMKe12, RMKe13 dan RMKe14. Terdapat enam teras utama dibentuk dalam Rangka Kerja Pelan Pembangunan Kedah 2035. Dalam pembangunan DDT- Trek Web, terdapat tiga teras yang selari dengan Rangka Kerja Pelan Pembangunan Kedah 2035. (Unit Perancang Ekonomi, Jabatan Perdana Menteri, 2021). Teras pertama ialah kemakmuran ekonomi di mana Kerajaan Negeri Kedah merangka strategi untuk menarik masuk pelaburan dalam industri teknologi tinggi, ekonomi digital, penyelidikan dan pembangunan (R&D), serta memacu Revolusi industri 4.0. Strategi ini menyokong hasrat kerajaan Malaysia yang telah melancarkan MyDIGITAL yang merupakan rangka tindakan asas untuk negara menjadi peneraju serantau dalam ekonomi digital dan ke arah mencapai pembangunan sosioekonomi inklusif, bertanggungjawab serta mampan sejajar Wawasan Kemakmuran Bersama (WKB) 2030. Rangka tindakan ini untuk memastikan ekonomi negara terus kompetitif melalui laman web perniagaan atau portal perniagaan yang boleh dibangunkan oleh bakal graduan DDT- Trek Web untuk para peniaga mempromosi dan menjual produk atau perkhidmatan secara dalam talian. Manakala, teras keempat iaitu keseimbangan modal insan dan bakat. Teras keempat boleh dicapai melalui strategi membangunkan hab usahawan ekonomi digital dan menyediakan program pendidikan TVET. Teras kelima Pelan Pembangunan Kedah 2035 ialah kompetensi tadbir urus. Kerajaan Negeri Kedah telah merancang untuk memperluaskan capaian perkhidmatan awam secara digital dengan mudah, menyeluruh dan seragam. Hal ini memerlukan pembangunan sistem aplikasi jabatan di semua jabatan dan agensi kerajaan negeri. Justeru itu, cadangan menawarkan DDTTrek Web ini adalah tepat bagi menghasilkan graduan yang boleh membina laman web dan seterusnya memenuhi saranan kerajaan negeri yang mahu menggalakkan lebih ramai penduduk mendapat pendidikan berbentuk kemahiran dan vokasional dilatih dan dilahirkan dalam usaha untuk meningkatkan peratus rakyat berpendapatan tinggi. 2.2 Pernyataan Masalah Kajian ini dijalankan berdasarkan punca kuasa daripada Minit Mesyuarat Bengkel Ketua Jabatan Teknologi Maklumat Dan Komunikasi (JTMK) pada 28-30 Oktober 2018 dimana Bahagian Kurikulum mencadangkan JTMK POLIMAS menawarkan program DDT – Trek Web dalam jangka masa terdekat sebagai pilihan tambahan kepada program sedia ada iaitu program DDT - Trek Pembangunan Aplikasi dan Perisian. Sehubungan itu, satu analisis keperluan telah dijalankan ke atas program ini untuk mendapatkan maklum balas berkaitan penawaran program tersebut.

296 2.3 Objektif i. Mengenal pasti tahap kesesuaian kandungan program dari perspektif pensyarah. ii. Mengenal pasti peluang kerjaya bidang Pembangunan Web dari aspek pensyarah dalam bidang Teknologi Maklumat. 2.4 Skop Kajian Kajian ini secara keseluruhan melibatkan lima kategori pemegang taruh, iaitu pihak industri, pensyarah, alumni, pelajar dan guru. Walaubagaimanapun analisis data dalam kajian ini hanyalah melibatkan pihak pensyarah. Responden kajian terdiri daripada 36 orang pensyarah daripada politeknik. Oleh itu, keputusan kajian ini tidak boleh digenerelasasikan untuk mewakili keseluruhan pensyarah Teknologi Maklumat di Politeknik Malaysia. Walaupun begitu, kajian ini boleh dijadikan sebagai rujukan kepada pengkaji dalam mengenal pasti perspektif pensyarah terhadap penawaran program DDT- Trek Web di POLIMAS. 3. METODOLOGI 3.1 Fasa Kajian Prosedur perlaksanaan kajian ini adalah mengikut Buku Panduan Penulisan kajian Keperluan Program (PNA) Politeknik dan Kolej Komuniti (2019) bagi memastikan kajian dapat dilaksanakan secara sistematik dan mencapai objektif. Terdapat lima fasa yang terlibat dalam kajian ini iaitu : Fasa 1 : Penubuhan Jawatankuasa PNA dan penentuan skop tugas Dalam fasa ini mesyuarat perancangan dan perlantikan ahli jawatankuasa penyelidik PNA telah diadakan antara penyelidik POLIMAS dan pihak Pusat Penyelidikan dan Inovasi, Jabatan Pengajian Politeknik dan Kolej Komuniti. Fasa 2 : Rekabentuk Instrumen Instrumen kajian direkabentuk melalui satu bengkel penyediaan instrumen kajian dan penyemakan dokumen bersama Prof. Madya Dr. Shamshuritawati Binti Sharif (Pensyarah Kanan, Pusat Pengajian Sains Kuantitatif, Universiti Utara Malaysia). Kesahan dan keboleh percayaan instrumen kajian dilaksanakan melalui kajian rintis ke atas 30 responden yang terdiri dari pensyarah POLIMAS. Analisis dapatan kajian rintis juga diteliti oleh beberapa pakar yang dilantik di kalangan warga POLIMAS antaranya, Timbalan Pengarah Akademik (TPA), Timbalan Pengarah Sokongan Akademik (TPSA), Ketua-ketua Jabatan serta pensyarah yang berpengalaman dalam melaksanakan kajian. Fasa 3 : Pengedaran soal selidik dan pengumpulan hasil PNA Borang soal selidik telah diedarkan kepada 36 responden yang terdiri dari pensyarah melalui aplikasi google form. Fasa 4 : Analisis Hasil PNA Analisis deskriptif dalam bentuk peratus digunakan untuk menganalisis dapatan kajian dari aplikasi google form. Kaedah yang digunakan ialah skala Guttman. Skala Guttman adalah jenis skala pengukuran yang memerlukan respon tegas, seperti benar atau salah, ya atau tidak dan sebagainya. Dalam Skala Guttman, terdapat hanya dua interval, iaitu setuju dan tidak setuju. Untuk respon positif seperti benar, ya, tinggi, baik, dan seumpamanya, diberikan skor 1. manakala untuk respon negatif seperti salah, tidak, rendah, buruk, dan seumpamanya, diberikan skor 0.

297 Fasa 5 : Dokumentasi Analisis hasil PNA didokumentasikan dalam bentuk penulisan laporan bagi membolehkan ianya dibentangkan untuk tujuan kelulusan Program DDT- Trek Web oleh pengarah POLIMAS iaitu Tuan Haji Kamaludin bin Daud. 3.3 Persampelan Kajian Sampel Kajian terdiri dari pensyarah bidang Teknologi Maklumat (IT) di Politeknik Malaysia. Kaedah kutipan data adalah secara atas talian dengan menggunakan platform Google Form. 4. KEPUTUSAN DAN PERBINCANGAN Dalam kajian ini, 36 orang pensyarah telah dipilih untuk menjawab soal selidik dan responden adalah di kalangan individu yang berpengalaman dalam bidang teknologi maklumat. 4.1 Hasil Dapatan Primer (Soal Selidik) Kajian ini adalah hasil dapatan maklumbalas responden melalui soal selidik. Kaji selidik ini melibatkan 36 pensyarah yang terdiri daripada pensyarah bidang Teknologi Maklumat di Politeknik Malaysia. Tujuan utama kaji selidik terhadap pensyarah dijalankan ialah untuk mengenalpasti kesesuaian penawaran program DDT- Trek Web di JTMK POLIMAS dan juga untuk mengenalpasti peluang kerjaya bidang Pembangunan Web daripada pensyarah. Setiap soal selidik yang diberikan kepada responden terdiri daripada tiga (3) bahagian iaitu Bahagian A: Maklumbalas dan Profil Responden, Bahagian B: Maklumbalas umum pensyarah terhadap kandungan Program, Bahagian C: Peluang Kerjaya, Bahagian D: Komen dan Ulasan keseluruhan. Jadual 4.1: Taburan Item Soal Selidik Bahagian Aspek No. Item Jumlah A Demografi 1,3,4,5,6 5 B Kandungan Program 9,11,12,13,14 5 C Peluang Kerjaya 20,21,22, 3 D Komen dan Ulasan keseluruhan: Perspektif keseluruhan pensyarah terhadap penawaran program 24 1 4.1.2 Profil Responden Bahagian A: Maklumbalas dan Profil Responden Bahagian A dalam kaji selidik ini adalah berkaitan Profil Pensyarah. Daripada keseluruhan 36 bilangan responden, sebanyak 62.9% merupakan responden perempuan manakala selebihnya 37.1% adalah lelaki. Responden yang paling ramai adalah mereka yang bekerja melebihi 10 tahun sebanyak 74% manakala yang mempunyai pengalaman bekerja 5 hingga 10 tahun adalah 14.3%. Selebihnya, mereka mempunyai pengalaman bekerja di bawah 5 tahun adalah sebanyak 11.7%. Dalam kaji selidik Kelayakan Tertinggi, menunjukkan seramai 68.6% responden memiliki Ijazah Sarjana, 25.7% memiliki Ijazah Sarjana Muda dan selebihnya 5.7% memiliki Doktor Falsafah dan Diploma. Bidang kepakaran responden ialah 34.3% dalam bidang Pembangunan Web Sistem Maklumat dan Kejuruteraan Perisian. 31.4% adalah dalam bidang Rangkaian dan 14.3% adalah bidang Multimedia. Selebihnya 34.3% adalah dalam bidang kepakaran lain.

298 4.1.3 Dapatan Kajian Objektif (Kesesuaian Penawaran Program :Mengenal pasti tahap kesesuaian kandungan Program daripada Pensyarah.) Bahagian B dalam kaji selidik ini adalah berkenaan maklum balas umum pensyarah terhadap bidang Teknologi Maklumat. Jadual 4.1.3a menunjukkan analisis skor peratusan bagi tahap kesesuaian kandungan program. Skor peratusan sebanyak 100% menunjukkan tahap kesesuaian kandungan Program Program DDT- Trek web dari perspektif pensyarah adalah tinggi. Jadual 4.1.3a : Analisis Peratus Kesesuaian Kandungan Program (N=36) Bil Item Ya Tidak Kekerapan Peratusan (%) Kekerapan Peratusan (%) 1 Teknologi Maklumat merupakan bidang yang menarik 36 100 0 0 2 Adakah kursus Pembangunan Web menyumbang kepada kekuatan program Diploma Teknologi Maklumat (Teknologi Digital)? 36 100 0 0 3 Pengaturcaraan Web merupakan suatu bidang yang menarik untuk dipelajari. 36 100 0 0 4 Program pengajian yang akan ditawarkan dapat menyumbang kepada peluang kerjaya yang baik. 36 100 0 0 5 Pada pendapat anda, adakah program ini dapat memenuhi keperluan industri 36 100 0 0 Jumlah peratusan (180/(1x5x36))x100 =100% Sumber rujukan: Nur syahirah (2022) Berdasarkan Jadual 4.1.3b menunjukkan pandangan responden berkaitan program DDT mengikut lapan (8) kriteria yang dibahagikan kepada memenuhi keperluan, memenuhi sebahagian keperluan dan tidak memenuhi keperluan.

299 Jadual 4.1.3b: Program Memenuhi Keperluan Kriteria Bil Kriteria Memenuhi keperluan Memenuhi sebahagian keperluan Tidak Memenuhi keperluan 1. Teori dan Konsep 80.0% 20.0% 0.0% 2. Kurikulum Bersepadu 80.0% 20.0% 0.0% 3. Etika dan Profesionalisme 74.3% 25.7% 0.0% 4. Kemahiran Praktikal 88.6% 11.4% 0.0% 5. Perkaitan dengan Industri 85.7% 11.4% 2.9% 6. Keusahawanan 71.4% 25.7% 2.9% 7. Kepimpinan 62.9% 31.4% 5.7% 8. Kemahiran Komunikasi 60.0% 37.1% 2.9% 4.1.4 Hasil Dapatan Kajian Objektif (Peluang Kerjaya). Bahagian kaji selidik ini adalah berkenaan peluang kerjaya kepada bakal graduan program ini. Jadual 4.1.4 menunjukkan analisis skor peratusan bagi peluang kerjaya. Skor peratusan sebanyak 100% menunjukkan peluang kerjaya Program Program DDT- Trek web dari perspektif pensyarah adalah tinggi. Jadual 4.1.4 Analisis Peratus Peluang Kerjaya (N=36) Bil Item Ya Tidak Kekerapan Peratusan (%) Kekerapan Peratusan (%) 1 Pada masa kini, adakah sektor pekerjaan memerlukan tenaga kerja mahir yang lengkap dengan sijil yang diperakui dalam bidang Teknologi Pembangunan Web 36 100 0 0 2 Pada masa akan datang, adakah organisasi anda bekerja memerlukan tenaga kerja mahir yang lengkap dengan sijil yang diperakui dalam bidang Teknologi Pembangunan Web? 36 100 0 0 3 Pada pendapat anda, adakah program ini akan dapat menghasilkan lulusan diploma yang tepat untuk pasaran tenaga kerja? 36 100 0 0 Jumlah peratusan (108/(1x3x36))x100 =100% Sumber rujukan: Nur syahirah (2022)

300 4.1.5 Kerjaya yang Releven Rajah 4.1.5 , menunjukkan peluang kerjaya yang relevan dengan graduan program DDTTrekweb dalam bentuk peratusan. Hasil analisis menunjukkan bahawa kerjaya Pembangun Web mempunyai peratusan tertinggi (97.1%), diikuti Pereka Web(94.3%) dan Pengaturcara (80%) berbanding dengan kerjaya yang lain. Rajah 4.1.5 : Kerjaya Yang Relevan 4.1.6 Kesediaan Pensyarah Untuk Bekerjasama Dengan Politeknik Rajah 4.1.6 menunjukkan bahawa seramai 37.1% responden bersedia untuk bekerjasama menyemak semula kurikulum Teknologi Pembangunan web. Seramai 25.7% bersetuju untuk membangunkan kurikulum Teknologi Pembangunan Web manakala 20% masih belum bersedia untuk bekerjasama, dan 17.1% bersetuju dan bersedia melatih para pensyarah bidang Teknologi Maklumat. Rajah 4.1.6: Kesediaan Pensyarah Untuk Bekerjasama Dengan Politeknik 4.1.7 Perspektif keseluruhan pensyarah terhadap penawaran program Berdasarkan dapatan ini, secara umumnya, dapat disimpulkan bahawa pensyarah memberi maklum balas yang positif ke atas kesesuaian penawaran program dan peluang kerjaya bakal graduan. Seramai (97.2%) bersetuju dengan penawaran Program Baharu Diploma Teknologi Maklumat (Teknologi Digital) – Trek Pembangunan Web.

Rajah 4.1.7 : Perspektif Mengenai Program Baharu Yang Dicadangkan. 301 5. KESIMPULAN Dapatan kajian menunjukkan keperluan program Diploma Teknologi Maklumat (Teknologi Digital) dengan pengkhususan Trek Pembangunan Web di mana hasil kajian bersetuju agar bidang ini ditawarkan di POLIMAS. Berdasarkan dapatan kajian daripada pihak pensyarah serta perbincangan menyeluruh yang telah dijalankan maka disyorkan program yang sesuai ditawarkan di POLIMAS adalah program Diploma Teknologi Maklumat (Teknologi Digital) - Trek Pembangunan Web. Penawaran program baharu ini akan memberi peluang kepada pelajar untuk memilih bidang pengkhususan yang mendapat permintaan tinggi dan seterusnya membuka ruang dan peluang pekerjaan yang luas kepada graduan lulusan program ini. Berdasarkan hasil dapatan PNA, program Diploma Teknologi Maklumat (Teknologi Digital) - Trek Pembangunan Web adalah relevan untuk ditawarkan. PENGHARGAAN Terima kasih kepada Prof Madya Dr Shamshuritawati binti Sharif (UUM), Allahyarham Isfa Kamal bin Ishak (JTMK , POLIMAS), Ts. Siti Farizah binti Abu Bakar (Mantan Ketua Jabatan JTMK, POLIMAS) dan semua yang terlibat dalam menjayakan kajian PNA ini. RUJUKAN Chua YP (2011) Kaedah dan statistic penyelidikan: kaedah penyelidikan. Mcgraw-Hill Education World Economic Forum. (2020). The Future of Jobs Report 2020. https://www.weforum.org/reports/the-future-of-jobs-report-2020 Bernama. (22 Ogos, 2021). Jendela. Retrieved from myjendela.my: https://myjendela.my/Media/Opinion-Pieces/Bernama-Memacu-potensi-ICT,-infrastruktur-digital MyDIGITAL wujud persekitaran kondusif jana peluang pekerjaan (2021)(Retrieved from https://www.bharian.com.my/kolumnis/2021/03/793511/mydigital-wujud-persekitaran-kondusifjana-peluang-pekerjaan Pelan Pembangunan Kedah 2035 (2021-2035) ( Bahagian Perancangan Ekonomi Negeri (BPEN)). (2019). Retrieved from https://www.kedah.gov.my/wp- ontent/uploads/2021/01/BUKU-PELANPEMBANGUNAN-KEDAH-2035.pdf

302 Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia 2015-2025 ( Pendidikan Tinggi). (2015). Retrieved from https://www.mohe.gov.my/en/download/publications-journals-and-reports/pppm-2015-2025-pt POLIMAS. (2019). Pelan Strategik POLIMAS (2019-2025). Jitra, Kedah: POLIMAS. Unit Perancang Ekonomi (2021) Rangka Tindakan (Blueprint) Ekonomi Digital Malaysia. (Retrieved from https://www.epu.gov.my/sites/default/files/2021-02/rangka-tindakan-blueprint-ekonomi-digitalMalaysia.pdf Nur Syahirah Amran, A. R (2022). Persepsi Ibu Terhadap Tahap Keselamatan Penunggang Basikal di kalangan Pelajar Sekolah Rendah di Pasir Mas, Kelantan. RTCEBE Conference on Civil Engineering and Built Environment (pp. 687-695). Malaysia

303 PENILAIAN KUALITI AIR SULING HASIL DARIPADA SUMBER AIR HUJAN SEBAGAI ALTERNATIF UNTUK KEGUNAAN DI MAKMAL KUALITI AIR DI PSAS Raja Norazilla bt Raja Yunus1* Sharuddin bin Beddu2 ¹Politeknik Sultan Azlan Shah, Perak ²MRG Maju Resources, Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur *Emel: [email protected] ABSTRAK Pada masa kini, penggunaan air hujan ini tidak hanya terhad bagi tujuan penyiraman pokok, pembersihan luar bangunan dan tandas sahaja tetapi dapat juga digunakan untuk penghasilan air suling. Kajian ini bertujuan untuk mengkaji parameter kualiti air suling yang dihasilkan daripada sumber air hujan dan membandingkan kualiti air suling dari sumber air hujan dengan air suling dari sumber air terawat. Proses penghasilan air suling telah dijalankan di Makmal Geoteknik PSAS dan analisis data melalui ujian-t sampel berpasangan dengan menggunakan perisian SPSS 20.0.Hasil dapatan menunjukkan bahawa nilai bacaan air hujan sebelum disuling bagi pH, TDS, Ammonia, Iron dan Kekonduksian Elektrik pada suhu 27°C masing-masing adalah 7.15, 0.049ppm, 0.633 mg/kg, 0.403mg/kg dan 0.037 µohm. Nilai bacaan bagi air suling yang dihasilkan daripada air hujan bagi pH, TDS, Ammonia, Iron dan Kekonduksian Elektrik pada suhu 27°C masing- masing adalah 7.09, 0.019ppm, 0.040 mg/kg, 0.023mg/kg dan 0.036 µohm. Dapatan kajian juga menunjukkan bahawa tidak terdapat perbezaan yang signifikan di antara sumber air hujan (M = 1.4416, SP = 3.15756) dan sumber air terawat (M = 1.1684, SP = 2.60033) dari aspek kualiti air suling yang dihasilkan, t (4) = 1.096, p = 0.335. Keputusan ini menunjukkan bahawa tidak terdapat perbezaan kualiti air suling yang dihasilkan daripada kedua-dua sumber air ini. Oleh itu, tidak dinafikan bahawa air hujan adalah sumber alternatif yang perlu ditingkatkan kepelbagaiannya sama ada dalam penghasilan produk mahupun penggunaan harian. Kata Kunci: Ujian-T Sampel Berpasangan, Signifikan, Air Suling. 1. PENGENALAN Air hujan merupakan salah satu sumber air yang kerap digunakan semenjak zaman dahulu lagi. Air hujan ini akan ditadah daripada bumbung-bumbung rumah dan kemudian dikumpulkan samada di tangki atau bekas simpanan air lain seperti tempayan atau tong. Menurut Singwane dan Kuene (2010) menyatakan bahawa amalan mengumpul air hujan melalui bumbung kediaman telah dipraktikkan oleh orang zaman dahulu untuk pelbagai kegunaan dan ini bukanlah merupakan fenommena bagi generasi sekarang. Pada pada masa kini, penggunaan air hujan ini tidak hanya terhad bagi tujuan penyiraman pokok, pembersihan luar bangunan dan tandas sahaja tetapi dapat juga digunakan untuk tujuan penghasilan air suling. Lakshminarayana, Sathian dan Ravikumar (2017) menyatakan bahawa air hujan mempunyai pH hampir neutral dan bebas daripada hasil sampingan seperti pembasmian kuman oleh produk, garam, mineral, bahan cemar semula jadi ataupun buatan manusia yang lain.

304 Ini membolehkan air hujan sesuai digunakan sebagai medium untuk menghasilkan air suling yang banyak serta dapat digunakan di dalam makmal penyelidikan. Menurut Abou Assi, Ng, Tang, Hassan dan Chan (2021), air suling adalah salah satu elemen yang paling biasa digunakan di makmal prasiswazah dan pascasiswazah, serta pusat penyelidikan, kerana sifatnya yang tidak aktif. Ini selaras dengan program yang sedang dilaksanakan di Politeknik Sultan Azlan Shah (PSAS) iaitu Smartgreen PolyCC Malaysia. Program ini berhasrat mewujudkan budaya hijau dan melestarikan politeknik bagi melahirkan pekerja kolar hijau selari dengan matlamat transformasi politeknik serta menjadikan Malaysia negara maju berpendapatan tinggi dan rendah karbon pada tahun 2025. Oleh itu, penggunaan air hujan sebagai sumber alternatif dalam penghasilan air suling bagi kegunaan sendiri merupakan salah satu usaha dalam merelesasikan kepada pelaksanaan program ini. Penggunaan air suling digunakan untuk kerja pembersihan alat radas makmal, untuk kalibrasi alat elektronik dan juga sebagai bahan uji kaji. Menurut Joshi (2012), keperluan air suling di dalam penyelidikan memang tidak perlu dinafikan dan ia adalah keperluan utama dalam industri untuk mendapatkan jumlah air suling yang besar. Memandangkan penggunaannya yang banyak setiap setiap kali kelas amali dijalankan, inisiatif untuk menghasilkan air suling daripada sumber air hujan telah dijalankan. Selaras dengan objektif dan Pelan tindakan Smartgreen PolyCC Malaysia bagi mencapai halatuju pengurusan air secara mampan, altenatif penyulingan menggunakan sumber air hujan dijalankan. Air suling yang terhasil ini di uji bagi memastikan ia menepati standard piawai air suling sebelum digunakan. Objektif kajian adalah mengkaji parameter kualiti air suling yang dihasilkan daripada sumber air hujan dan membandingkan kualiti air suling dari sumber air hujan dengan air suling dari sumber air terawat. Skop kajian adalah melibatkan sumber air hujan yang digunakan sebagai sampel ujikaji diperolehi daripada tangki Tadahan air hujan di Jabatan Kejuruteraan Awam. Ujikaji parameter kualiti air suling yang dijalankan adalah ujikaji pH, ammonia, TDS, Iron dan Electric comductivity. Ujikaji parameter air suling telah dijalankan di Makmal Loji Rawatan Air Sungai Selisek dan juga di Makmal Kualiti Air PSAS. 2. KAJIAN LITERATUR 2.1 Air Hujan Air hujan adalah merupakan salah satu sumber air alternative yang boleh digunakan bagi penggunaan harian bagi mengurangkan penggunaan air terawat. Menurut Zhang, Chen, Chen dan Ashbolt (2009), sumber air tradisional atau alternatif seperti air hujan dianggap sebagai pilihan yang menarik untuk mengurangkan penggunaan air yang boleh diminum. Air bumbung yang dikumpul daripada bumbung biasanya merupakan sumber air alternatif paling bersih yang ada, memerlukan sedikit rawatan sebelum sesuai untuk pelbagai kegunaan (Apostolidis dan Hutton, 2006). Banyak bandar di seluruh dunia meninjau semula air hujan sebagai bekalan alternatif untuk bangunan tinggi. Appan (2000) melaporkan bahawa air bumbung dari Universiti Teknologi Nanyang (NTU) membekalkan tandas untuk seluruh kampus, yang mengurangkan penggunaan air boleh diminum sehingga 12.4%. Coombes, Kuczera dan Kalma (2003) menyiasat penggunaan air hujan untuk menyimbah tandas, sistem air panas, pengairan taman dan mencuci bas di kawasan perumahan pembangunan semula yang terdiri daripada 27 lot di Newcastle, Australia.

305 2.2 Air Suling Penyulingan air ialah proses di mana air direbus sehingga ia menguap dan terpeluwap, meninggalkan kekotoran dengan takat didih yang berbeza serta menghasilkan air yang bersih dan tulen. Ia adalah kaedah rawatan air yang berkesan untuk membuang bahan cemar seperti bakteria, logam berat dan bahan kimia (Campell, 2022). Oleh kerana sifat air suling yang bersih, ia banyak digunakan oleh penyelidik samada di institusi pengajian mahupun industri. Menurut Khechekhouche, Boubaker dan Driss (2018), air suling adalah produk yang sangat penting dalam kebanyakkan makmal pendidikan mahupun penyelidikan, dan adalah penting untuk mempunyai sumber pengeluaran produk ini memandangkan penggunaannya yang banyak dalam makmal kimia dan biologi. Campell (2022) pula menyatakan bahawa air suling bukan sahaja bermanfaat kepada pengguna di rumah tetapi ia juga boleh digunakan dalam pembuatan kosmetik, eksperimen makmal, pengeluaran barangan dalam tin, dan untuk tujuan automotif. 3. METODOLOGI 3.1 Proses Penyulingan dan Ujikaji Parameter Air Suling Rajah 1 menunjukkan proses penyulingan telah dijalankan di Makmal Geoteknik, Politeknik Sultan Azlan Shah. Sumber air hujan diambil daripada tangki tadahan Air Hujan di Jabatan Kejuruteraan Awam di sulingkan bagi mendapatkan air suling sebelum di uji di Makmal Kualiti Air PSAS. Rajah 1 : Carta Alir kajian penilaian air suling yang telah dijalankan. Proses penyulingan ini mengambil masa 24 jam bagi menghasilkan 10 liter air suling. Suhu pendidihan bagi menghasilkan air suling adalah melebihi 100 °C. Air sampel yang digunakan bagi menghasilkan air suling bagi setiap kali proses penyulingan adalah proses adalah sebanyak 30 liter air hujan.

306 (A) (B) Rajah 2 : Proses penyulingan dan ujikaji air hujan di Makmal Geoteknik PSAS Rajah 3 : Tangki Tadahan Air Hujan Di PSAS. Air suling yang terhasil di uji di Makmal Kualiti Air PSAS bagi parameter pH dan Kekonduksian Elektrik. Bagi parameter Ammonia, Jumlah pepejal terlarut (TDS) dan Iron, ujikaji parameter telah dijalankan di Makmal Kualiti Air Loji Sungai Selisek, Selangor. Semua data ujikaji di analisis berdasarkan standard piawai kualiti Air Suling bagi memastikan ianya selamat digunakan dan sesuai untuk penggunaan di Makmal Kualiti Air, PSAS. (A) (B) (C) Rajah 4: Ujikaji yang telah dijalankan di Makmal Kualiti Air Loji Sungai Selisek dan Makmal Kualiti Air PSAS.

307 Setiap parameter pengkaji mengambil tiga sampel air suling untuk diuji bagi mendapatkan bacaan purata bagi setiap parameter air suling tersebut. Analisis bagi melakukan perbandingan kualiti air suling dari sumber air hujan dengan air suling dari sumber air terawat menggunakan perisian SPSS 20.0 menganalisis ujian-t sampel berpasangan. 3.2 Kaedah Analisis Data Kaedah analisis data kebanyakannya menggunakan prosedur yang dijelaskan dalam APHA 2005 untuk mendapatkan nilai purata bagi ujian makmal yang dilakukan. Jenis sampel akan dibahagikan dengan bilangan sampel yang diuji dan hasilnya akan dibandingkan mengikut standard Kualiti Air Suling. Ujian yang telah dijalankan adalan pH, Ujian pepejal terlarut, Iron, Ammonia dan Kekonduksian Elektrik. Manakala analisis ujian-t sampel berpasangan pula digunakan untuk melihat perbandingan kualiti air suling dari sumber air hujan dengan air suling dari sumber air terawat. 4. KEPUTUSAN DAN PERBINCANGAN Terdapat dua analisis yang dijalankan dalam kajian ini iaitu analisis berkaitan dengan dengan kualiti air suling yang dihasilkan di makmal penyelidikan dengan menggunakan sumber air hujan serta perbandingan kualiti air suling yang dihasilkan daripada sumber air yang berbeza iaitu air hujan dan air terawat. 4.1 Analisis Parameter Kualiti Air Suling yang Dihasilkan Daripada Sumber Air Hujan Analisis data bagi kajian ini adalah meliputi analisis data yang diambil secara berulang dari sampel yang sama iaitu air hujan bagi semua parameter yang diuji iaitu pH, Ujian pepejal terlarut (TDS), Iron, Ammonia dan Kekonduksian Elektrik. Kaedah ini dijalankan bagi melihat sejauh mana data yang diperolehi mempunyai nilai konsisten bagi setiap parameter. Jadual 1 di bawah adalah merupakan data parameter ujikaji air suling dari sumber air hujan. Jadual 1: Data parameter ujikaji air suling dari sumber air hujan Bil. Parameter Sumber Air Hujan Standard Piawai Air Suling Input Output 1. pH 7.15 7.09 6.5-7.5 2. TDS (ppm) 0.049 0.019 ≤20 ppm 3. Ammonia 0.633 0.040 Less than 1 mg/kg 4. Iron 0.403 0.023 Less than 1 mg/kg 5 Kekonduksian Elektrik pada suhu 27°C 0.037 0.036 0.2 µohm Graf 1 di bawah menunjukkan perbezaan data setiap parameter dari sumber air hujan sebelum dan selepas penyulingan dilakukan.

308 Rajah 5: Perbezaan data setiap parameter dari sumber air hujan sebelum dan selepas penyulingan Hasil dapatan menunjukkan bahawa nilai bacaan air hujan sebelum disuling bagi pH, TDS, Ammonia, Iron dan Kekonduksian Elektrik pada suhu 27°C masing-masing adalah 7.15, 0.049ppm, 0.633 mg/kg, 0.403mg/kg dan 0.037 µohm. Nilai bacaan bagi air suling yang dihasilkan daripada air hujan bagi pH, TDS, Ammonia, Iron dan Kekonduksian Elektrik pada 27°C masing- masing adalah 7.09, 0.019ppm, 0.040 mg/kg, 0.023mg/kg dan 0.036 µohm. Nilai parameter air suling yang dihasilkan daripada air hujan melepasi standard piawai air suling yang dikeluarkan oleh East African Standard pada tahun1999. 4.2 Analisis Perbandingan Kualiti Air Suling Dari Sumber Air Hujan Dengan Air Suling Dari Sumber Air Terawat Analisis bagi melakukan perbandingan kualiti air suling dari sumber air hujan dengan air suling dari sumber air terawat menggunakan perisian SPSS 20.0. Perbandingan ini dilakukan dengan mengunakan analisis ujian-t sampel berpasangan. Data dari setiap parameter bagi air suling bagi sumber air hujan dan air terawat seperti Jadual 2 digunakan dalam analisis ini. Jadual 2: Data parameter ujikaji air suling dari sumber air hujan dan air terawat Bil. Parameter Sumber Air Hujan Sumber Air Terawat 1. pH 7.09 5.82 2. TDS (ppm) 0.019 0.006 3. Ammonia 0.040 0.000 4. Iron 0.023 0.003 5 Kekonduksian Elektrik pada suhu 27ºC 0.036 0.013 7.15 0.049 0.633 0.403 0.037 7.09 0.019 0.04 0.023 0.036 0 1 2 3 4 5 6 7 8 pH TDS (ppm) Ammonia Iron Electric Conductivity at at 27°C Nilai dapatan Ujikaji Paramater Air Suling Paramater Air Suling Dari Sumber Air Hujan Selepas Penyulingan Sebelum Penyulingan

309 Berdasarkan jadual 3 di bawah menunjukkan bahawa tidak terdapat perbezaan yang signifikan di antara sumber air hujan iaitu nilai min = 1.4416 dan standard piawai = 3.15756) dan sumber air terawat min = 1.1684 dan standard piawai = 2.60033) dari aspek kualiti air suling yang dihasilkan, t (4) = 1.096, p = 0.335. Keputusan ini menunjukkan bahawa tidak terdapat perbezaan kualiti air suling yang dihasilkan daripada kedua-dua sumber air ini. Jadual 3: Analisis perbandingan kualiti air suling dari sumber air hujan dengan air suling dari sumber air terawat Dapatan ini disokong oleh Campell (2022) yang menyatakan kotoran dan bahan cemar disingkirkan melalui proses pemeluwapan dan menghasilkan air suling yang bebas daripada bahan logam, bakteria dan bahan kimia. 5. CADANGAN DAN KESIMPULAN Cadangan penambahbaikan bagi kajian ini adalah pengkaji seterusnya disarankan untuk mengkaji parameter air suling yang lain seperti Nitrat, Merkuri, Arsenic, Flourida dan pencemar biologi. Selain itu, pengkaji perlu memastikan bekas pengumpul air suling bebas dari bahan cemar kerana ia sangat mempengaruhi kualiti air suling yang terhasil. Air hujan merupakan sumber air yang sepatutnya diberikan perhatian serta kajian penyelidikan yang lebih mendalam. Air hujan tidak seharusnya digunakan sebagai sumber air untuk menyiram pokok, tandas serta kaki lima di luar bangunan sahaja. Berdasarkan dapatan kajian ini menunjukkan bahawa penggunaan air hujan dalam menghasilkan air suling mempunyai kualiti yang setaraf dengan air suling yang dihasilkan daripada sumber air terawat yang dibeli pada industri. Selain itu, air suling yang dihasilkan daripada air hujan melepasi standard piawai air suling yang telah ditetapkan. Oleh itu, tidak dinafikan bahawa air hujan adalah sumber alternatif yang perlu ditingkatkan kepelbagaiannya sama ada dalam penghasilan produk mahupun penggunaan harian. Sumber Air N Min Sisihan Piawai t Sig. Air Hujan 5 1.4416 3.15756 1.096 0.335 Air Terawat 5 1.1684 2.60033

310 RUJUKAN Abou Assi, R., Ng, T.F., Tang, J.R., Hassan, M.S. & Chan, S.Y. (2021). Statistical Analysis of Green Laboratory Practice Survey: Conservation on Non-Distilled Water from Distillation Process. Water 2021, 13(2018). https://doi.org/10.3390/w13152018 Apostolidis, N. & Hutton N. (2006). Integrated Water Management in brownfield sites - more opportunities than you think. Desalination, 188(1-3), 169-175. https://doi.org/10.1016/j.desal.2005.04.114 Appan, A. (2000). A dual-mode system for harnessing roofwater for non-potable uses. Urban Water, 1(4), 317-321.https://doi.org/10.1016/S1462-0758(00)00025-X Campbell, B. (2022, March 1). What is water distillation? Wastewater Digest. https://www.wwdmag.com/editorial-topical/what-is-articles/article/10940138/what-is-waterdistillation. Coombes, P.J., Kuczera, G. & Kalma, J.D. (2003). Economic, water quantity and quality impacts from the use of a rainwater tank in the inner city, Australian. Journal of Water Resources 7(2), 101- 110. East African Standard. (1999). Distilled water — Specification (EAS 123:1999). East African Community. https://law.resource.org/pub/eac/ibr/eas.123.1999.pdf Joshi, S.B. (2012, January). New Techniques For Distillation Of Water For Laboratories And Industries [Paper presentation]. Power Electronics, Communication, Control and Instrumentations (PEPCCI) Conference, Gujarat, India. https://www.researchgate.net/publication/287978113_NEW_TECHNIQUES_FOR_DISTILLATIO N_OF_WATER_FOR_LABORATORIES_AND_INDUSTRIES Lakshminarayana, S. V., Sathian, K. & Ravikumar, B. (2017). Rainwater Purification. Trends in Biosciences 10(2). 541-548. https://www.researchgate.net/publication/342259988_Rainwater_Purification Singwane, S.S., & Kunene, S.G. (2010). Viability of rainwater harvesting in supplying domestik water in rural areas of Swaziland: A case of Mpaka Community. Journal of Sustainable Development in Africa, 12(2), 96-109. Zhang, Y., Chen, D., Chen, L. & Ashbolt, S. (2009). Potential for rainwater use in high-rise buildings in Australian cities. Journal of Environmental Management, 91(1), 222-226. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2009.08.008 Khechekhouche, A., Boubaker, B. & Driss, Z. (2018). Technical and process for the production of distilled water [Poster presentation]. Study Day on Green Chemistry and Bioactive Substances Conference, University of El Oued, Algeria. http://dx.doi.org/10.13140/RG.2.2.17075.73763

311 APPLYING USABILITY TESTING TECHNIQUES TO IMPROVE INSTITUTE OF POSTGRADUATE STUDIES WEBSITE Mohd Rizal bin Hussain1* Muhammad Aminin bin Mohd Rizal2 1 Jabatan Teknologi dan Maklumat, Politeknik Seberang Perai, Pulau Pinang 2Seberang Perai, Pulau Pinang *Email: [email protected] ABSTRACT The QIM502 HCI project team has conducted an onsite usability testing at the Institute of Postgraduate Studies (IPS) in one of the university in Malaysia. IPS is the important center at every university for managing post graduate student. The purpose of the test was to assess the usability of the chosen IPS web interface design, information flow, and information architecture. Six user participated in usability test conducted. Each individual session lasted approximately one hour. Test scenarios differed over the four task each individual must completed according to certain guidelines. In general, all participants found the chosen IPS web site to be clear, straightforward, and 83% thought the web site was easy to use. Five of the six participants used the chosen IPS web sites at least once a month to find further study information. The test identified only a few minor problems including the lack of categorization of topics on the funding pages and lack of a contact information index. This research paper contains the participant feedback, satisfactions ratings, task completion rates, ease or difficulty of completion ratings, time on task, errors, and recommendations for improvements. Keywords: Usability Study, Institute of Postgraduate Studies (IPS), Human Computer Interactions. 1. INTRODUCTION Usability means making sure that something works well for its intended purpose without causing frustration for the user. Well-designed objects are easy to interpret and understand. In order to determine if an object is well designed or not, companies need to perform usability tests. When executed correctly, usability tests provide valuable information to designers on how an average user would interact with the object in question. By observing an average user with an object many frustrations can be eliminated making the object more useful and selfexplanatory. Usability testing, according to Dumas & Redish, aims to achieve the following five goals, to improve the product’s usability, involve real users in the testing, give the users real tasks to accomplish, enable testers to observe and record the actions of the participants and enable testers analyze the data obtained and make changes accordingly. In addition, usability testing focuses on user needs, uses empirical measurement, and iterative design. Dumas & Reddish stress that interactive systems designers are now aware that many pilot tests should be conducted before releasing any update or new product to the public.

312 Figure 1: An Institute of Postgraduate Study Website A usability test is intended to determine the extent an interface facilitates a user’s ability to complete routine tasks. Typically, the test is conducted with a group of potential users either in a usability lab, remotely (using e-meeting software and telephone connection), or on-site with portable equipment. Users are asked to complete a series of routine tasks. Sessions are recorded and analyzed to identify potential areas for improvement to the web site. Therefore, we have conducted an onsite usability test as part of our final project research assignment for QIM502 HCI course by using a live version of the chosen IPS website located on the server that can be accessed beyond World Wide Web as shown in Figure 1. The objectives of the research were to assess the usability of the chosen IPS web interface design, information flow, and information architecture. Two of our team members that act as administrator and observer help and captured the participant’s reactions, comments, navigation choices and the data logger’s notes. The test administrator and data logger were present in the testing room. The session captured each participant’s navigational choices, task completion rates, comments, overall satisfaction ratings, questions and feedback.

313 2. METHODOLOGY Generally, the tests require typical users to perform typical standardized tasks in a typical task environment so that the following data can be collected: • Time for users to learn a specific function. • Speed of task performance • Type and rate of errors by users • User retention of commands over time • Subjective user satisfaction [5] The test administrator contacted and recruited participants from the random interview among the chosen IPS website user. The test administrator sent e-mails and make phone call to participants informing them of the test logistics and requesting their availability and participation. Participants responded with an appropriate date and time. Each individual session lasted approximately one hour. During the session, the test administrator explained the test session and asked the participant to fill out a brief background questionnaire. Participants read the task scenarios and tried to find the information on the website. After each task, the administrator asked the participant to rate the interface on a 5-point Likert Scale with measures ranging from Strongly Disagree to Strongly Agree. Post-task scenario subjective measures: • How easy it was to find the information from the home page. • Ability to keep track of their location in the website. • Accurateness of predicting which section of the website contained the information. After the last task was completed, the test administrator asked the participant to rate the website overall by using a 5-point Likert scale (Strongly Disagree to Strongly Agree) for eight subjective measures including: • Ease of use. • Frequency of use. • Difficulty to keep track of location in website. • Learn ability - how easy it would be for most users to learn to use the website. • Information facilitation - how quickly participant could find information. • Look & feel appeal - homepage’s content makes me want to explore the site further. • Site content: site’s content would keep me coming back. • Site organization. In addition, the test administrator asked the participants the following overall website questions: • What the participant liked most. • What the participant liked least. • Recommendations for improvement 3. RESEARCH ANALYSIS Generally testing is done with users and with experts through expert reviews. Experts can comment on usability issues while users can point out small problems related to tasks [3]. It is advisable to involve users from the target audience and to follow the same procedures as for testing software applications. Testing can take place in a laboratory, in the workplace or at home with the tester observing the user’s interactions with the website.

314 In the chosen IPS website usability testing, eight participants were scheduled over the testing dates. Six of the eight participants completed the test and two were cancelled. Of the six participants, two were male and four were female. Participants selected their role as the user of the chosen IPS website from a general list. Roles included Beginner User, Intermediate User and Expert User as shown in Table 1. Table 1: Participants of the IPS Usabality Test Participant Code Gender Age Occupation Role of User B001 Male 17 Student Beginner B002 Female 17 Student Beginner I001 Female 35 Teacher Intermediate I002 Female 33 Teacher Intermediate E001 Female 24 Current IPS Student Expert E002 Male 36 Current IPS Student Expert Test participants attempted completion of the following tasks: i. Starting from the chosen IPS home page: You need to contact the Office of Institute of Postgraduate Studies, find the phone number and email address. ii. Starting from the chosen IPS home page: You’re interested in the Math program, find the course listing and course structure information. iii. Starting from the chosen IPS home page: You’re looking for financial fellowship information, find the fellowship department phone number and email address. iv. You’ve decided to apply online to the chosen IPS University, find the online application form for admissions. (Including logging out and back into the application system). 4. RESULTS All participants successfully completed Task 1 (find contact information of IPS office). Five from the six (83%) completed Task 2 (find course information for Math program). Approximately more than half (66%) of participants were able to complete Task 3 (find contact information for fellowships funding). All of the participants were able to complete Task 4 which required them to find online application form for admission. Table 2 shows the task completion rates form the study. Table 2: Task Completion Rates Participant Task 1 Task 2 Task 3 Task 4 1 √ - - √ 2 √ √ - √ 3 √ √ √ √ 4 √ √ √ √ 5 √ √ √ √ 6 √ √ - √ Success 6 5 4 6

315 Participant Task 1 Task 2 Task 3 Task 4 Completion Rates 100% 83% 66% 100% After the completion of each task, participants rated the ease or difficult of completing the task for three factors: • It was easy to find my way to this information from the homepage. • As I was searching for this information, I was able to keep track of where I was in the website. • I was able to accurately predict which section of the website contained this information. The 5-point rating scale ranged from 1 (Strongly disagree) to 5 (Strongly agree). Agree ratings are the agree and strongly agree ratings combined with a mean agreement rating of > 4.0 considered as the user agrees that the information was easy to find, that they could keep track of their location and predict the section to find the information. 4.1. Ease in Finding Information All participants agreed it was easy to find contact information of the chosen IPS office (mean agreement rating = 4.7) and 86% found it easy to find the online application form for admission (mean agreement rating = 4.3). Only 29% of participants found it easy to find contact information for fellowships funding (mean agreement rating = 2.4) and only 43% found it easy to find course information for Math program (mean agreement rating = 2.9). 4.2. Keeping Track of Location in Site All the participants found it easy to keep track of their location in the site while finding contact information of the chosen IPS office (mean agreement rating = 4.7) and finding the online application form for admission (mean agreement rating = 4.7). In addition, 83% found it easy to keep track of their location while find course information for Math program (mean agreement rating = 4.0). However, only 67% of participants found it easy to keep track of their location find contact information for fellowships funding (mean agreement rating = 2.9). 4.3. Predicting Information Section All the participants agreed it was easy to predict where to find contact information of the chosen IPS office (mean agreement rating = 4.7) and 85% agreed it was easy to predict where to find the online application form for admission (mean agreement rating = 4.6). However, only 29% agreed that it was easy to predict where to find contact information for fellowships funding (mean agreement rating = 2.3) and only 44% agreed they could predict where to find course information for Math program (mean agreement rating = 2.6). Table 3 shows overall mean task ratings and percent agree.

316 Table 3: Mean Task Ratings and Percent Agree *Percent Agree (%) = Agree & Strongly Agree Responses combined 4.4. Time on Task The testing software recorded the time on task for each participant. Some tasks were inherently more difficult to compete than others and is reflected by the average time on task. Task 3 required participants to find contact information for fellowships funding and took the longest time to complete (mean = 123 seconds). However, overall completion times ranged from 20 seconds to 182 seconds (more than 3 minutes) with most times less than 120 seconds (less than 2 minutes). Table 4: Time on Task (in seconds) P1 P2 P3 P4 P5 P6 Avg. TOT* Task 1 34 36 29 27 20 19 27.5 Task 2 102 45 36 34 29 28 45.6 Task 3 182 121 99 80 82 178 123.6 Task 4 112 110 88 82 76 79 91.2 4.5. Error The usability test observer captured the number of errors participants made while trying to complete the task scenarios. Users experience confusing problems on the task 3 where two out of six users experienced loss of information problems that cause non-critical error. A noncritical error is an error that does not prevent successful completion of the scenario. The table 5 below displays a summary of the test data. Low completion rates and satisfaction ratings and high errors and time on tasks are highlighted in red. Table 5: Summary of Completion, Errors, Time on Task, Mean Satisfaction Task Task Completion Errors Time on Task Satisfaction* 1 6 2 27.5 4.7 2 5 4 45.6 3.2 3 4 9 123.6 2.5 4 6 3 91.2 4.5 Task Ease - Finding Info Location in Site Predict Section Overall Find Contact Information of IPS 4.7 (100%) 4.7 (100%) 4.7 (100%) 4.7 Find Math Program Information 2.9 (43%) 4.0 (83%) 2.6 (44%) 3.2 Find Contact Info for Fellowship 2.4 (29%) 2.9 (67%) 2.3 (29%) 2.5 Find Online Application Form 4.3 (86%) 4.7 (100%) 4.6 (85%) 4.5

317 * Satisfaction = Mean combined rating across three post-task measures: ease of finding the information, ability to keep track of location in site, and site information prediction accuracy. 4.6. Overall Ratings After task session completion, participants rated the site for eight overall measures. These measures include: • Ease of use • Frequency of use • Difficulty of keeping track of where they were in the site. • How quickly most people would learn to use the site. • Getting information quickly. • Homepage’s content facilities exploration. • Relevancy of site content. • Site organization. Most of the participants (83%) agreed that the website was easy to use. The majority of participants (83%) agreed they would use the site frequently and that the site’s content would keep them coming back. Even though participants’ average agreement rating was 3.9, only 50% (due to 3 neutrals and 3 strongly agree responses) agreed that the homepage’s content would make them want to explore the site. The result of post task overall questionnaire shows in Table 6. Table 6: Post-Task Overall Questionnaire Measurements 1 (Strongly disagree) to 5 (Strongly agree) 1 2 3 4 5 Mean Rating *Percent Agree Thought Website was easy to use 0 0 1 3 2 4.1 83% Would use website frequently 0 0 1 4 1 3.9 83% Found it difficult to keep track of where they were in website 1 4 0 1 0 1.9 17% Thought most people would learn to use website quickly 0 0 1 4 1 3.9 83% Can get information quickly 0 2 1 3 0 3.6 50% Homepage’s content makes me want to explore site 0 0 3 0 3 3.9 50% Site’s content would keep me coming back 0 0 1 4 1 3.9 83% Website is well organized 0 1 0 5 0 3.8 83% *Percent Agree (%) = Agree & Strongly Agree Responses combined 4.7. Likes, Dislikes and Participant Recommendations Upon completion of the tasks, participants provided feedback for what they liked most and least about the website, and recommendations for improving the website as summarize is Table 7. Table 7. Likes, Dislikes and Participant Recommendations Comments Capture Liked Most “Simple”, “Easy to use”, “Lot of information”, “Very useful” and “Harmony color”.

318 Liked Least “Sometime confusing”, “Difficult to find contact onformation for fellowship information” and “information not organized” Recommendations “Provide more info” and “categorizing information in a more concise manner” 5. RECOMMENDATIONS The recommendations are important to provide recommended changes and justifications driven by the participant success rate, behaviors, and comments. The recommendation also includes a severity rating. The following recommendations as shown in Table 8 will improve the overall ease of use and address the areas in Task 3 where participants experienced problems to find contact information for fellowships funding because of information architecture unclear. Table 8. Recommendation for Change and Justifications Change Justification Severity • Add categories of contact detail to fellowships pages. • Add additional descriptive text on contact information of fellowships at the chosen IPS home page. Participants in the tests rated the ease of finding fellowships information with 2.4 (out of 5) and only 29% agreed that it was easy to find fellowships information. Fellowships information is not categorized and requires users to read through all the fellowships opportunities to find one of interest. Participant comments also included categorizing information in a more concise manner, so it is easier to find. High 6. CONCLUSION A usability study on one of the IPS website for local university has been initiated. Most of the participants found the chosen IPS website to be well-organized, comprehensive, clean and uncluttered, very useful, and easy to use. Having a centralized site to find information is key to many if not all of the participants. Implementing the recommendations and continuing to work with users as example real lay persons will ensure a continued user-centered website. The involvement of users will assure that the chosen IPS website will be suitable for its intended purpose in the environment in which it will be used. This approach leads to the development of products that are more effective and efficient. It also helps designers manage user’s expectations about a new update or product. When users have been involved in the design of a product, they know from an early stage what to expect from a product and they feel that their ideas and suggestions have been taken into account during the process. This leads to a sense of ownership for the final product that often results in higher customer satisfaction and smoother integration of the product into the environment [6] [7]. 7. ACKNOWLEDGEMENT It is a pleasure for me to acknowledge everyone who was helped us in our pursuits. First, and foremost, is the gratitude we have for our beloved family and friends. Also, we extend a very special thanks to our colleague at Center for Instructional Technology and Multimedia (CITM), USM. Your encouragement and insight have made all of our work productive and enjoyable. To all lecturer of the CITM USM, we are lucky to have worked with such a diverse and intelligent group of people. And thank you Assoc. Prof. Dr. Mona Masood (our course lecturer), you are the one who endures our strength.

319 REFERENCE Dumas, J. S., & Redish, J. C., A Practical guide to usability testing. Norwood, NJ: Ablex, 1993. Krug, S., 2006, Don’t Make Me Think: A Common Sense Approach to Web Usability (2nd ed.). New Riders Press. Lazar, J., User-centered Web development. Boston: Jones and Bartlett Computer Science, 2001. Nielsen, J., 1994, Guerilla HCI: Using discount usability engineering to penetrate the intimidation barrier. Retrieved May 23, 2015, from the World Wide Web: http://useit.com Norman, D., The Design of Everyday Things. New York, NY: Basic Books, 2002. Preece, J.; Rogers, Y., & Sharp, H., Interaction design: Beyond human-computer interaction. New York: John Wiley & Sons, Inc., 2002. Preece, J., Rogers, Y., Sharp, H., Benyon, D., Holland, S. & Carey, T., Human-Computer Interaction. Essex, England: Addison-Wesley Longman Limited, 1994. Shneiderman, B., Designing the user interface: Strategies for effective human-computer interaction (3rd ed.). Reading, MA: Addison-Wesley, 1998.

320 TINJAUAN INDUSTRI TERHADAP PENAWARAN PROGRAM DIPLOMA TEKNOLOGI MAKLUMAT (TEKNOLOGI DIGITAL) TREK PEMBANGUNAN WEB, POLITEKNIK SULTAN ABDUL HALIM MU’ADZAM SHAH: KAJIAN KEPERLUAN PROGRAM (PNA) Nurhani binti Zulkifli1* Nur Dini binti Hashim2 Sa’adiah binti Mohamad3 1*-3 Jabatan Teknologi Maklumat dan Komunikasi, Politeknik Sultan Abdul Halim Mu’adzam Shah, Kedah *Emel: [email protected] ABSTRAK Penglibatan pihak industri khususnya dalam bidang Pendidikan dan Latihan Teknik dan Vokasional (TVET) adalah amat penting bagi menjamin kebolehpasaran graduan, pembangunan kurikulum serta penawaran program baharu. Teras ke-5 dalam Pelan Strategik Politeknik dan Kolej Komuniti (2018-2025) iaitu memperkukuh kolaborasi industri, telah dirangka bagi memastikan program pengajian yang ditawarkan selari dengan kehendak pasaran pekerjaan semasa. Politeknik Sultan Abdul Halim Mu’adzam Shah (POLIMAS) merupakan salah satu institusi TVET yang sentiasa komited memastikan program pengajian yang ditawarkan sentiasa memenuhi keperluan industri dan menyokong dasar negara. Bagi menyokong Dasar Industry4WR negara, POLIMAS berhasrat menambah satu program baharu di bawah Program Diploma Teknologi Maklumat dan Komunikasi (Teknologi Digital) DDT sedia ada iaitu Program DDT- Trek Pembangunan Web. Justeru, Kajian Keperluan Program (PNA) dilaksanakan bagi mengkaji keperluan penawaran Program DDT- Trek Pembangunan Web, di POLIMAS dari perspektif industri. Instrumen penilaian yang digunakan ialah borang soal selidik. Responden kajian terdiri dari 34 syarikat terpilih yang sedang menjalankan kolaborasi aktif bersama POLIMAS. Reka bentuk kajian ini menggunakan pendekatan kuantitatif yang menggunakan kaedah deskriptif dalam bentuk peratusan bagi menilai kesesuaian penawaran program dari aspek kandungan program, kebolehpasaran graduan, dan kesediaan industri memberi maklumbalas program. Analisis dapatan soal selidik menunjukkan 98% industri bersetuju kandungan program sesuai. 86% industri bersetuju bahawa graduan program ini memenuhi aspek kebolehpasaran semasa. Dari segi semakan program, 52.9% industri bersetuju bekerjasama bagi pembangunan ,penyemakan kurikulum dan melatih pensyarah dan pelajar dalam bidang pembangunan web. Kata Kunci: Kajian Keperluan Program (PNA), Industri, DDT-Trek Pembangunan Web. 1. PENGENALAN 1.1 Latarbelakang Menurut Ketua Pengarah Jabatan Pendidikan Politeknik dan Kolej Komuniti (JPPKK) Ts Zainab Ahmad (2021), TVET adalah kaedah pendidikan dan latihan yang menyediakan individu dari aspek pengetahuan, kemahiran dan sikap untuk berjaya dalam alam pekerjaan dan lazimnya menekankan amalan industri.

321 Rancangan Malaysia Ke-12 (RMK-12) juga meletakkan TVET sebagai pemacu perubahan ekonomi negara. Ini kerana TVET mempunyai kesan rantaian pengganda terutama dalam sektor perkhidmatan dan pembuatan yang juga merupakan sektor peneraju ekonomi negara. Wawasan Kemakmuran Bersama (WKB) 2030 juga mengiktiraf TVET sebagai salah satu pemboleh daya yang dapat menyumbang ke arah pembentukan negara membangun yang makmur dan inklusif. Menjelang 2030, kerajaan menyasarkan peningkatan 35 peratus tenaga kerja berkemahiran tinggi baharu dalam sektor ekonomi masa hadapan dan 60 peratus lepasan SPM memasuki aliran TVET. Sehubungan dengan itu, Politeknik memainkan peranan yang besar dengan menawarkan pelbagai bidang pengajian berdasarkan keperluan negara. POLIMAS tidak ketinggal dengan mengambil initiatif menawarkan program baharu bagi menyokong pembangunan negara. 1.2 Penyataan Masaalah Kajian Keperluan Program (PNA) perlu dilaksanakan bagi membolehkan POLIMAS membuat penawaran Program DDT- Trek Pembangunan Web. PNA melibatkan responden yang pelbagai dari kalangan pemegang taruh, terdiri dari pihak industri, pensyarah, pelajar, alumni. PNA yang dilaksanakan jua perlulah merujuk kepada panduan perlaksanaan kajian PNA, JPPKK bagi memastikan setiap aspek yang perlu dikaji, diuji sepenuhnya. Antara aspek yang perlu dikaji melibatkan kesesuaian kandungan program, kebolehpasaran graduan serta maklumbalas terhadap program. Justeru kajian ini dilaksanakan bagi melihat perspektif industri dari tiga aspek tersebut. 1.3 Objektif Kajian i. Mengenalpasti tahap kesesuaian kandungan program ii. Mengenalpasti tahap keboleh pasaran graduan. iii. Mengenalpasti industri yang bersediaan memberi maklumbalas terhadap program. 1.3.1 Skop Kajian Kajian PNA ini secara keseluruhan melibatkan lima kategori pemegang taruh, iaitu pihak industri, pensyarah, alumni, pelajar dan guru. Walaubagaimanapun analisis data dalam kajian ini hanyalah melibatkan pihak industri. Responden kajian terdiri daripada 34 buah industri terpilih yang sedang berkolaborasi secara aktif dengan POLIMAS dalam pelbagai bidang diseluruh negara. Oleh itu, keputusan kajian ini tidak boleh digenerelasasikan untuk mewakili keseluruhan industri Malaysia. Walaupun begitu, kajian ini boleh dijadikan sebagai rujukan kepada pengkaji dalam mengenal pasti perspektif industri terhadapan penawaran program DDT- Trek Web di POLIMAS. 2. KAJIAN LITERATUR 2.1 Dasar Negara Pada tahun 2019, sub sektor ICT di Malaysia telah menyumbang sebanyak RM289 bilion atau 19.1% kepada KDNK negara. Oleh itu, kerajaan memperkenalkan MyDIGITAL dan Dasar Industry4WRD yang menggariskan rancangan untuk mempercepatkan pencapaian Malaysia sebagai negara ekonomi maju dari segi teknologi seperti yang telah dirancangkan dalam Rangka Tindakan (Blueprint) Ekonomi Digital Malaysia. Terdapat 6 teras dalam MyDIGITAL dan teras ke 4 ialah membangunkan bakat digital yang tangkas dan kompeten. Teras 4 ini mengukuhkan lagi bahawa tenaga kerja separa mahir dalam bidang Teknologi Maklumat (Teknologi Digital) sangat diperlukan di masa hadapan.

322 Dalam merealisasikan Rancangan Malaysia Kedua Belas, 2021-2025 (RMKe-12), seiring dengan usaha kita menuju Wawasan Kemakmuran Bersama 2030. Pada November 2020, Malaysia telah menubuhkan Majlis Ekonomi Digital dan Revolusi Industry4WRD Negara untuk melonjakkan keupayaan tempatan dalam menguasai pendigitalan. Terdapat 5 evolusi industri 4IR dan evolusi ke 4 ialah Industri 4.0 Pembuatan. Industri 4.0 Pembuatan adalah berasaskan rangkaian pintar antara mesin dengan pemprosesan yang dibantu oleh ICT. Komponen tersebut adalah meliputi teknologi digital, inovasi dan ilmu. Melihat kepada dasar negara melalui PPPM (PT), MyDIGITAL dan 4IR menunjukkan bidang teknologi maklumat sangat penting kepada negara bagi menjadi sebuah negara maju. Oleh itu penawaran Program Diploma Teknologi Maklumat (Teknologi Digital) trek Pembangunan Web adalah sangat relevan dengan dasar negara. Graduan Program Diploma Teknologi Maklumat (Teknologi Digital) inilah yang akan memacu negara ke arah negara maju di masa hadapan. 2.2 Peranan industri sebagai pemegang taruh Menurut Tang, K. N (2020) pendidikan di negara ini perlu ditambahbaik bagi menghasilkan kurikulum yang mantap bertepatan dengan arus pemodenan semasa terutama sekali pendidikan di peringkat tinggi. Namun, menurut Farahana Misni et. al (2019) oleh kerana perkembangan teknologi telah mempengaruhi sektor industri, kemahiran yang diperlukan oleh sektor industri sering berubah dan menyebabkan Institusi Pengajian Tinggi (IPT) menerima tekanan daripada pihak industri yang merupakan salah satu pemegang taruh, mendesak agar pengurusan IPT melengkapkan pelajar dan graduan dengan kemahiran terkini selain daripada kemahiran akademik. Menurut Prashant (2017), pihak IPT mungkin tidak dapat mengenalpasti kemahiran yang perlu ditambahbaik, namun pihak industri mengetahui apa yang diperlukan oleh mereka. Oleh itu, dalam menghasilkan kurikulum yang menepati kemahuan pihak industri, pihak IPT perlulah mendapatkan pandangan daripada industri. Industri merupakan jambatan yang menghubungkan kedua-dua sektor bagi merapatkan lagi jurang antara dua pihak. Berdasarkan kajian yang dijalankan oleh Farahana Misni et al. (2020), menunjukkan bahawa reka bentuk kurikulum mempengaruhi tahap kebolehpasaran graduan. Sehubungan itu, pihak IPT perlulah meneliti kekurangan dan menambahbaik kurikulum yang dihasilkan dengan bantuan daripada penasihat industri. Menurut Aini Najwa et al. (2018) menyatakan pihak IPT dan industri perlu bergandingan bagi menyediakan kurikulum dan kemahiran yang diperlukan oleh industri dan ia akan dapat memberikan kebaikan kedua-dua belah pihak. 3. METODOLOGI KAJIAN 3.1 Prosedur Perlaksanaan PNA Prosedur perlaksanaan PNA yang dijalankan adalah mengikut Buku Panduan Penulisan kajian Keperluan Program (PNA) Politeknik dan Kolej Komuniti (2019) bagi memastikan kajian dapat dilaksanakan secara sistematik dan mencapai objektif. Terdapat lima fasa yang terlibat dalam kajian ini iaitu: Fasa 1: Penubuhan Jawatankuasa PNA dan penentuan skop tugas Dalam fasa ini mesyuarat perancangan dan perlantikan ahli jawatankuasa penyelidik PNA telah diadakan antara penyelidik POLIMAS dan pihak Pusat Penyelidikan dan Inovasi, Jabatan Pengajian Politeknik dan Kolej Komuniti.

323 Fasa 2: Rekabentuk Instrumen Instrumen kajian direkabentuk melalui satu bengkel penyediaan instrumen kajian dan penyemakan dokumen bersama Prof. Madya Dr. Shamshuritawati Binti Sharif (Pensyarah Kanan, Pusat Pengajian Sains Kuantitatif, Universiti Utara Malaysia). Kesahan dan keboleh percayaan instrumen kajian dilaksanakan melalui kajian rintis ke atas 30 responden yang terdiri dari rakan kolaborasi POLIMAS. Analisis dapatan kajian rintis juga diteliti oleh beberapa pakar yang dilantik di kalangan warga POLIMAS antaranya, Timbalan Pengarah Akademik (TPA), Timbalan Pengarah Sokongan Akademik (TPSA), Ketua-ketua Jabatan serta pensyarah yang berpengalaman dalam melaksanakan kajian. Fasa 3: Pengedaran soal selidik dan pengumpulan hasil PNA Borang soal selidik telah diedarkan kepada 34 responden yang terdiri dari wakil industri melalui aplikasi google form. Fasa 4: Analisis Hasil PNA Analisis deskriptif dalam bentuk peratus digunakan untuk menganalisis dapatan kajian dari aplikasi google form. Kaedah yang digunakan ialah skala guttman. Fasa 5: Dokumentasi Analisis hasil PNA didokumentasikan dalam bentuk penulisan laporan bagi membolehkan ianya dibentangkan dalam Mesyurat Lembaga Peperiksaan oleh pengarah POLIMAS. 3.2 Sampel Kajian Pemilihan sampel adalah berdasarkan kaedah persampelan bertujuan (purposive sampling) kepada kemudahcapaian penyelidik ke atas responden. Sampel kajian terdiri daripada wakil 34 syarikat terpilih yang sedang menjalankan kolaborasi aktif bersama POLIMAS. 3.3 Instrumen Kajian Instrumen kajian yang digunakan terdiri daripada borang soal selidik yang diedarkan kepada responden melalui aplikasi google form. Instrumen soal selidik mengandungi enam bahagian seperti ditunjukkan di dalam Jadual 3.3 Kaedah yang digunakan Jadual 3.3 Taburan item soal selidik Bahagian Aspek No. Item Jumlah A Demografi 1,2,3,4,5,6 6 B Kandungan Program 7,8,9,10,11 5 C Kebolehpasaran graduan 12,13,14,15,16, 17,18,19,20 9 D Kesediaan industri memberi maklumbalas program 16 1 F Komen dan Ulasan keseluruhan: Perspektif keseluruhan industri terhadap penawaran program 19 1

324 4. KEPUTUSAN 4.1 Analisis Data Responden Jadual 4.1 menunjukkan kategori responden. Terdapat 41.2% responden adalah mewakili organisasi atau industri antarabangsa, 35.3 % organisasi atau industri tempatan, 8.8% industri kecil dan sederhana dan 14.7% sektor kerajaan. Majoriti responden yang menjawab soal selidik ini adalah di kalangan pekerja di organisasi atau industri yang telah lama beroperasi di Malaysia. Sejumlah 74% adalah pekerja di organisasi atau industri yang telah beroperasi di Malaysia melebihi 10 tahun. Manakala sebanyak 18% melebihi 5 tahun dan selebihnya telah beroperasi di Malaysia kurang dari 5 tahun (9%). Terdapat 58.8% adalah syarikat berteraskan Teknologi Maklumat dan komunikasi, 20.6% syarikat berteraskan perkhidmatan dan penyelenggaraan, 11.9% pelbagai teras dan 2.9% adalah syarikat berkaitan pembuatan, pendidikan dan berkaitan industri elektrik dan elektronik Jadual 4.1 Kategori responden (N=34) Kategori Industri/organisasi Kekerapan Peratus (%) Antara Bangsa 14 41.2 Tempatan 12 35.3 Industri Kecil dan Sederhana 3 8.8 Sektor Kerajaan 5 14.7 4.2 Kesesuaian kandungan Program Jadual 4.2 menunjukkan analisis skor peratusan bagi tahap kesesuaian kandungan program. Analisis menunjukkan 98% industri bersetuju bahawa kandungan program DDT – Trek Teknologi Web adalah sesuai dengan keperluan industri. Jadual 4.2 Analisis peratus kesesuaian kandungan Program (N=34) Bil Item Ya Tidak Kekerapan Peratusan (%) Kekerapan Peratusan (%) 1 Teknologi Maklumat merupakan bidang yang menarik 34 100 0 0 2 Adakah kursus Pembangunan Web menyumbang kepada kekuatan program Diploma Teknologi Maklumat (Teknologi Digital)? 34 100 0 0 3 Pengaturcaraan Web merupakan suatu bidang yang menarik untuk dipelajari. 33 97 1 3 4 Program pengajian yang akan ditawarkan dapat menyumbang kepada peluang kerjaya yang baik. 33 97 1 3 5 Pada pendapat anda, adakah program ini dapat memenuhi keperluan industri 33 97 1 3 Jumlah peratusan (167/(1x5x34))x100 =98% Sumber rujukan: Nur syahirah (2022)

325 4.3 Kebolehpasaran Graduan Jadual 4.2 menunjukkan analisis skor peratusan bagi tahap kebolehpasaran graduan. Skor peratusan sebanyak 86% menunjukkan tahap kebolehpasaran graduan Program DDT- Trek web dari perspektif industri adalah tinggi. Jadual 4.2: Analisis peratus kebolehpasaran graduan (N=34) Bil Item Ya Tidak Kekerapan Peratusan (%) Kekerapan Peratusan (%) 1 Mendapat manfaat daripada kemajuan teknologi pengembangan web 32 94 2 6 2 Bersedia menerima pelajar DDT-Trek web untuk latihan praktikal 29 85 5 15 3 Bersedia menerima graduan DDT-Trek Pembangunan Web untuk bekerja 28 82 6 18 4 Graduan DDT-Trek web sesuai bekerja di organisasi anda 28 82 6 18 5 Teknologi pembangunan web diaplikasikan dalam bidang kerjaya sekarang 33 97 1 3 6 Pada masa kini, sektor pekerjaan anda memerlukan tenaga kerja diiktiraf dalam bidang teknologi pembangunan web 25 74 9 26 7 Pada masa akan datang, sektor pekerjaan anda memerlukan tenaga kerja diiktiraf dalam bidang teknologi pembangunan web 29 85 5 15 8 Program DDT-Trek web dapat menghasilkan lulusan diploma yang tepat untuk pasaran tenaga kerja 27 79 7 21 9 Program DDT-Trek web dapat menyumbang kepada peluang pekerjaan yang baik 32 94 2 6 Jumlah peratusan (263/(1x9x34))x100 =86% Sumber Rujukan: Nur syahirah (2022) 4.3 Kesediaan Industri Memberi Maklum Balas Program Rajah 4.3 menunjukan peratus kesediaan industri memberi maklumbalas terhadap program DDT- Trek web dari empat aspek, iaitu membangunkan kurikulum, menyemak semula kurikulum, melatih para pensyarah dan pelajar dalam bidang teknologi web. Hasil analisa menunjukkan sebanyak 52.9% industri bersedia memberikan maklum balas terhadap program. Dimana 20.6% industri bersedia melatih pelajar dalam bidang teknologi pembangunan web dan menyemak semula kurikulum. Manakala 8.8% industri bersedia membangunkan kurikulum. Walaubagaimanapun 47.10% industri belum bersedia memberikan Kerjasama.

326 Rajah 4.3: Kesediaan industri memberi maklumbalas program 4.3.1 Kemahiran yang diperlukan oleh pihak industri Jadual 4.3 menunjukkan peratus kemahiran “soft skill” dan ICT yang diperlukan oleh pihak industri. Kemahiran menyelesaikan masalah merupakan kemahiran yang mempunyai skor tertinggi iaitu sebanyak 91.2%, diikuti dengan kemahiran mengendalikan perkakasan ICT sebanyak 76.5% . Kemahiran yang paling rendah yang diperlukan oleh industri ialah kemahiran rekabentuk berorientasikan objek (OOP) iaitu 38.3%. Kemahiran lain berkaitan diperjelaskan dalam jadual 4.4. Jadual 4.3.1: Kemahiran yang diperlukan oleh pihak industri Kemahiran yang diperlukan oleh industri Kekerapan Peratus (%) Kemahiran “soft skill” Menyelesaikan Masalah 31 91.2 Bekerjasama dalam kumpulan 25 73.5 Keupayaan Kreativiti 25 73.5 Kemahiran ICT Kemahiran Mengendalikan perkakasan ICT 26 76.5 Kemahiran menggunakan aplikasi perisian ICT 21 61.8 Kemahiran IOT 20 58.8 Kemahiran Rekabentuk Berorentasikan objek (OOP) 13 38.2 Kemahiran “Cloud Computing” 21 61.8

327 4.4 Perspektif keseluruhan industri terhadap penawaran program Hasil analisis mendapati 82.4% pihak organisasi bersetuju agar Program Diploma Teknologi Maklumat (Teknologi Digital) - Trek Teknologi Pembangunan Web ditawarkan oleh Jabatan Teknologi Maklumat & Komunikasi, Politeknik Sultan Abdul Halim Mu'adzam Shah (POLIMAS) Jitra. Rajah 4.6: Perspektif Keseluruhan 5. KESIMPULAN Kajian ini telah membincangkan lima fasa dalam melaksanakan kajian penawaran Program (PNA) DDT-Trek Pembangunan Web, di POLIMAS. Secara umumnya perspektif industri terhadap kandungan program dan kebolehpasaran graduan program ini adalah tinggi. Selain itu, kajian ini juga telah berjaya mendapatkan input dari pihak industri berkenaan kemahirankemahiran yang perlu dikuasai oleh graduan sebelum melangkah ke alam pekerjaan. Analisis juga membuktikan lebih 50% dari rakan industri POLIMAS bersedia memberi maklumbalas terhadap program dari aspek membangunkan kurikulum, menyemak semula kurikulum serta melatih pelajar dan pensyarah dalam bidang pembangunan web. Secara keseluruhan pihak industri bersetuju agar Program DDT- Trek Pembangunan Web ditawarkan oleh Jabatan Teknologi Maklumat & Komunikasi, (POLIMAS), Jitra. Diharap input dari kajian PNA yang telah dijalankan dapat membantu penawaran program baharu ini sekaligus merealisasikan hasrat POLIMAS dalam menyokong teras ke-5 Pelan Strategik Politeknik dan Kolej Komuniti (2018-2025) iaitu memperkukuh kolaborasi industri dan komuniti, bagi memperkasakan institusi politeknik dan kolej komuniti sebagai peneraju utama TVET dengan memastikan program-program pengajian yang ditawarkan selari dengan kehendak pasaran pekerjaan semasa. Diharap graduan Program DDT- Trek Pembangunan Web ini bakal memacu negara ke arah negara maju di masa hadapan. PENGHARGAAN Terima kasih kepada Prof Madya Dr Shamshuritawati binti Sharif (UUM), Allahyarham Sofian Bin Jolen (JTMK , POLIMAS), Ts. Siti Farizah binti Abu Bakar (Mantan Ketua Jabatan JTMK, POLIMAS) dan semua yang terlibat dalam menjayakan kajian PNA ini.

328 RUJUKAN Bernama. (22 Ogos, 2021). Jendela. Retrieved from myjendela.my: https://myjendela.my/Media/Opinion-Pieces/Bernama-Memacu-potensi-ICT,- infrastrucktur-digital Chua YP (2011) Kaedah dan statistic penyelidikan: kaedah penyelidikan. Mcgraw-Hill Education. Farahana Misni, N. H. (2020). The effect of curriculum design on the employability competency of Malaysian graduates. Kuala Lumpur: Management Science Letters Hashim, N. L., Hashim, S., & Kamaruddin, K. N. (2020). The Significance of Web Development Education for Diploma Students in a Polytechnic Institution. Journal of Technical Education and Training, 12(1), 72-79. Harian Metro (2021), Modal insan melalui TVET. Retrieved from https://www.hmetro.com.my/akademia/2021/04/699139/modal-insan-melalui-tvet MyDIGITAL wujud persekitaran kondusif jana peluang pekerjaan (2021) (Retrieved from https://www.bharian.com.my/kolumnis/2021/03/793511/mydigital-wujud-persekitaran-kondusifjana-peluang-pekerjaan Mohammad Shatar (2021). Mendepani landskap pekerjaan di masa hadapan. Retrieved from https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2021/03/799603/mendepani-landskap-pekerjaan-dimasa-hadapan Nur Syahirah Amran, A. R (2022). Persepsi Ibu Terhadap Tahap Keselamatan Penunggang Basikal di kalangan Pelajar Sekolah Rendah di Pasir Mas, Kelantan. RTCEBE Conference on Civil Engineering and Built Environment(pp. 687-695). Malaysia Prashant Ambad, S. B. (2018). Industry 4.0 - A Glimpse. 2nd International Conference on Materials Manufacturing and Design Engineering (pp. 233-238). India: Elsevier B.V. Pelan Pembangunan Kedah 2035 (2021-2035) ( Bahagian Perancangan Ekonomi Negeri (BPEN)). (2019). Retrieved from https://www.kedah.gov.my/wp-ontent/uploads/2021/01/BUKU-PELANPEMBANGUNAN-KEDAH-2035.pdf Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia 2015-2025 ( Pendidikan Tinggi). (2015). Retrieved from https://www.mohe.gov.my/en/download/publications-journals-and-reports/pppm-2015-2025-pt POLIMAS. (2019). Pelan Strategik POLIMAS(2019-2025). Jitra, Kedah: POLIMAS. Rahim (1995) “Pengurusan Kualiti Menyeluruh”. Utusan Malaysia, 13 Febuari 1995. Rangka Tindakan (Blueprint) Ekonomi Digital Malaysia. (2020). Retrieved from https://www.epu.gov.my/sites/default/files/2021-02/rangka-tindakan-blueprint-ekonomi-digitalMalaysia.pdf Tang, K. N. (2020). The importance of soft skills acquisition by teachers in higher education institutions. Kasetsart Journal of Social Sciences, 41(1), 22–27 World Economic Forum (2020). The Future of Jobs Report 2020. Retrieved from https://www.weforum.org/reports/the-future-of-jobs-report-202

329 KAJIAN PENGGUNAAN SIMULASI LOGIC GATE SIMULATOR DALAM COMPUTER ARCHITECTURE AND ORGANIZATION DEC30032 Zaidi bin Othman1* Zulhazmi bin Kassim2 1 Jabatan Kejuruteraan Elektrik, Politeknik Tuanku Sultanah Bahiyah, Kedah 2 Jabatan Kejuruteraan Elektrik, Politeknik Mersing, Johor *Emel: [email protected] ABSTRAK Amalan menggunakan perisian Logic Gate Simulator telah dilaksanakan dalam kursus Computer Architecture & Organization di Jabatan Kejuruteraan Elektrik. Pengkaji menggunakan perisian tersebut dalam bentuk simulasi untuk mendapatkan keluaran litar berlogik merujuk kepada sebarang persamaan boolean atau litar berlogik yang kompleks. Pengkaji mula memperkenalkan kaedah simulasi kepada pelajar serta pensyarah untuk semester tiga bermula sesi 2 2021/2022 di Politeknik Tuanku Sultanah Bahiyah Kulim Kedah. Kajian simulasi ini diperkenalkan kepada pelajar-pelajar disebabkan kelemahan dan kekurangan untuk menyelesaikan masalah litar penambah,litar penolakan,litar pemultipleks dan persamaan boolean dan menyebabkan banyak trainer litar berlogik yang akan rosak kerana kekurangan kefahaman tersebut. Pengkaji menggunakan Logic Gate Simulator serta Sistem Pengurusan Maklumat Politeknik yang terdapat dalam aplikasi android sebagai kaedah untuk simulasi mendapatkan keluaran litar berlogik dan penyelesaian persamaaan boolean. Kaedah simulasi secara maya ini banyak membantu pensyarah serta pelajar untu menyelesaikan sebarang amali atau praktikal secara maya terlebih dahulu. Setelah pensyarah berpuashati dengan dapatan keluaran secara simulasi tersebut oleh pelajar, kebenaran akan diberikan untuk pelajar-pelajar memulakan amali secara manual. Pengkaji mendapati banyak kelebihan perisian ini untuk menimakan kerosakan trainer berlogik serta didapati pengetahuan dan pencapaian pelajar-pelajar dalam kursus tersebut semakin baik. Dapatan keputusan peperiksaan akhir dan berterusan melalui Sistem Pengurusan Maklumat Politeknik telah menunjukkan prestasi pembelajaran menunjukkan peningkatan yang berkualiti serta bertambah baik berbanding kelulusan dari semester yang lepas. Pengkaji berharap agar aplikasi secara simulasi sdengan menggunakan android ini dapat diperluaskan penggunaan di kursus yang lain yang berkaitan litar berlogik dan digunakan di politeknik lain selain Politeknik Tuanku Sultanah Bahiyah . Kata Kunci: Simulasi, Logic Gate Simulator, SPMP. 1. PENGENALAN Kursus Computer Architecture & Organization merupakan salah satu kursus wajib untuk pelajar-pelajar Diploma Kejuruteraan Teknologi Komputer di Politeknik Tuanku Sultanah Bahiyah. Daripada pemerhatian dan pemantauan pengkaji banyak trainer litar berlogik yang rosak dan tidak cukup untuk tujuan amali serta praktikal. Kerosakan trainer tersebuat disebabkan kelemahan pelajar untuk membuat penyambungan litar berlogik dengan betul merujuk persamaan Boolean dan jadual kebenaran yang berkenaan.

330 Perisian Logic Gate Simulator telah dipilih oleh pengkaji untuk menyelesaikan masalahmasalah diatas, dimana pelajar-pelajar hanya dibenarkan menggunakan trainer litar berlogik selepas mereka melepasi tapisan kefahaman secara simulasi menggunakan perisian tersebut. Impak kefahaman sambungan secara maya dan pemahaman persamaan boolean akan meningkat kualiti pengetahuan pelajar dalam kursus tersebut. Kaedah simulasi ini juga boleh digunakan untk kursus Digital Electronics untuk semester dua selain kursus yang sebelum ini. Pengkaji mendapati pelajar serta pensyarah amat berpuashati dengan bantuan perisian ini untuk meningkatkan prestasi dan kualiti pembelajaran dan pembelajaran untuk kedua-dua kursus diatas. Semasa pasca Covid-19 perisian ini amat berguna dan membantu semua pelajar-pelajar untuk memahami hubungan antara amali secara simulasi dan secara teori. Tanpa perisian ini pengkaji berpendapat bahawa pelajar serta pensyarah akan mendapat kesukaran untuk melengkapkan satu sesi selama empat belas minggu tanpa amali atau praktikal. Pelajar telah menunjukkan kefahaman membuat penyambungan litar berlogik serta meningkatkan prestasi dalam peperiksaan akhir serta peperiksaaan berterusan selepas selesai menggunakan perisian tersebut. 2. ULASAN LITERATUR Kaedah menggunakan simulasi perisian Logic Gate Simulator berjaya dilaksanakan dalam kursus Computer Architecture & Organization kerana kaedah tersebut boleh membantu pelajar serta pensyarah untuk menyemakkan keluaran litar berdigit secara maya dan bersistematik. Kajian hasil impak penggunaan simulasi diambil selama 2 semester iaitu Disember 2021 hingga sesi 2 2021/2022 . Sebanyak 78 sampel data dapatan untuk pelajar telah dikenalpasti melalui applikasi Sistem Pengurusan Maklumat Politeknik PTSB untuk pengukuran data untuk perbandingan. Kajian ini dilaksanakan oleh penulis disebabkan masalah pelajar-pelajar menyelesaikan dan memahami masalah persamaan boolean dan menghasilkan litar logik yang telah dikenalpasti. Sebelum kajian ini dijalankan dalam pembelajaran dan pengajaran untuk kursus tersebut hanya dilaksnakan dalam bentuk teori sahaja tanpa ada rujukan dalam bentuk amali. Disebabkan didalam silibus tiada amali, telah menjadi tanggungjawab pengkaji untuk berkongsi pengalaman dalam proses secara simulasi. Pengkaji berharap dengan bantuan simulasi pelajarpelajar akan dapat meningkatkan serta memahami hasil dapatan litar berlogik secara maya atau teori. Penggunaan kaedah algebra Boolean dan Pemetaan Karnaugh menggunakan struktur algebra yang ditakrifkan oleh satu set elemen bersama dua pengendali binari yang diperkenalkan oleh George Boole pada tahun 1854. Ia boleh digunakan untuk mendapatkan ungkapan yang lebih mudah untuk perkara yang sama berfungsi dan dengan itu mengurangkan bilangan get dalam litar. Android ialah sistem pengendalian mudah alih Operating System berdasarkan kernel Linux dan pada masa ini dibangunkan dan dimiliki oleh Google. Menurut Shu, Du, dan Chen (2009), peringkat Android ialah satu lagi era peringkat telefon selular cemerlang yang dihantar oleh Google. pengguna Android antara muka terutamanya berdasarkan manipulasi langsung yang mereka bentuk untuk berinteraksi untuk skrin sentuh peranti mudah alih seperti telefon pintar.

331 Merujuk kepada Matos & Grasser (2010), Operating System Android menggabungkan susunan yang besar keanehan untuk menyokong aplikasi serba boleh. Di tengah-tengah Android terdapat rangka kerja aplikasi memperkasakan penggunaan semula dan penggantian segmen. Android mempunyai maya tersendiri mesin memandangkan Linux tetapi dipertingkatkan untuk telefon bimbit. 3. METODOLOGI Kajian ini berbentuk menghasilkan keluaran litar berlogik dengan menggunakan kaedah simulasi dengan menggunakan perisian Logic Gate Simulator serta Sistem Pengurusan Maklumat Politeknik. Perisian tersebut adalah perisian yang mudah dan hanya mengambil masa yang singkap untuk pelajar menguasainya kerana ianya amat mudah dipelajari. Penggunaan secara simulasi dengan menggunakan perisian Logic Gate Simulator boleh digunakan secara terus dengan menggunakan telefon mudahalih serta komputer riba atau desktop pelajar atau pensyarah kursus. Selain perisian Logic Gate Simulator ,pengkaji juga menggunakan Sistem Pengurusan Maklumat Politeknik (SPMP) untuk menyemak prestasi dan pencapaian pelajar-pelajar selepas penggunaan perisian tersebut merujuk penilaian tertentu. Kedua-dua kaedah untuk kajian ini telah banyak membantu pengkaji untuk mendapatkan hasil dapatan kefahaman sambungan litar berlogik serta peningkatan pencapaian prestasi gred dalam penilaian akhir dan berterusan. 3.1 Sampel Kajian Pengkaji telah mengambil sampel kajian tersebut merujuk pelajar semester tiga dari kelas Diploma Teknologi Komputer di Jabatan Kejuruteraan Elektrik di Politeknik Tuanku Sultanah Bahiyah Kulim Kedah. Sebanyak 78 sampel data dari sesi 2 2021/2022 hingga sesi 1 2022/2023 diambil secara terus dalam Sistem Pengurusan Maklumat Politeknik (SPMP). Dapatan untuk pelajar telah dikenalpasti melalui aplikasi Sistem SPMP untuk pengukuran data dengan menggunakan markah penilaian berterusan pelajar serta peperiksaan akhir. Gabungan untuk peperiksaan akhir dan peperiksaan berterusan digabungkan dan menghasilkan tahap kelulusan mengikut tahap gred yang dikenalpasti secara sistematik. 3.2 Instrumen Kajian Kaedah kajian ini menggunakan perisian iaitu Logic Gate Simulator dan perisian Sistem Pengurusan Maklumat Politeknik PTSB untuk mengukur dan menyemak dapatan hasil pembelajaran kursus Computer Architecture & Organization dan secara maya . Rajah 1 menunjukkan instrument kajian menggunakan perisian iaitu Logic Gate Simulator dan perisian Sistem Pengurusan Maklumat Politeknik PTSB sebagai panduan kajian

332 Rajah 1 4. KEPUTUSAN DAN PERBINCANGAN Merujuk kepada kepada keputusan Sistem Pengurusan Maklumat Politeknik PTSB daripada rajah 2 hingga rajah 7 menunjukkan hasil pencapaian prestasi pelajar-pelajar kepada keberkesanan perisian Logic Gate Simulator untuk kursus Computer Architecture & Organization selama 2 semester bermula semester sesi 2 2021/2022 hingga sesi 1 2022/2023. Keputusan kajian menunjukkan bahawa dapatan kajian simulasi menggunakan perisian tersebut menunjukkan hasil dapatan sesi 1 2022/2023 amat baik dari aspek peningkatan kelulusan untuk mencapai tahap kelulusan penilaian kepada tahap C keatas berbeza dari sesi 2 2021. Kajian mendapati bahawa pencapaian serta prestasi pelajar didapati meningkat merujuk gred jika dijadikan sebagai perbandingan oleh pengkaji. Pengkaji juga mendapati keberkesanan kefahaman selepas penggunaan perisian Logic Gate Simulator untuk matapelajaran Computer Architecture & Organization selepas dibuat perbandingan dalam dua semester pencapaian penilaian. Secara keseluruhannya keberkesanan penggunaan sistem android menggunakan perisian Logic Gate Simulator telah terbukti selepas pengkaji merujuk keputusan penilaian prestasi sesi 2 2021/2022 hingga sesi 1 2022/2023 , pencapaian pelajar-pelajar bertambah baik dan pelajar juga dapat menguasai cara sambungan litar berlogik dengan betul dan dapat mengurangkan kerosakan kepada trainer kelak. Rajah 2 Keputusan untuk prestasi pelajar merujuk penggunaan perisian Logic Gate Simulator di dalam kelas sesi 2 2021/2022 merujuk pencapaian gred. Rajah 2

333 Rajah 3 Keputusan untuk prestasi pelajar merujuk terhadap penggunaan perisian Logic Gate Simulator di dalam kelas sesi 1 2022/2023 merujuk pencapaian gred. Rajah 3 Rajah 4 Keputusan untuk prestasi pelajar merujuk perisian Logic Gate Simulator di dalam kelas sesi 2 2021/2022 merujuk CLO. Rajah 4 Rajah 5 Keputusan untuk prestasi pelajar selepas penggunaan perisian Logic Gate Simulator di dalam kelas sesi 1 2022/2023 CLO.

334 Rajah 5 Rajah 6 Keputusan untuk prestasi pelajar DTK menggunakan perisian Logic Gate Simulator di dalam kelas sesi 2 2021/2022 untuk pencapaian gred merujuk graf. Rajah 6 Rajah 7 Keputusan untuk prestasi pelajar terhadap penggunaan perisian Logic Gate Simulator di dalam kelas sesi 1 2022/2023 untuk pencapaian gred merujuk graf. Rajah 7

335 5. KESIMPULAN Penyelidikan kajian ini dilakukan bagi mendapatkan maklumbalas secara terus samada hasil dapatan simulasi tersebut berjaya atau tidak . Hasil dapatan kajian secara keseluruhannya, telah menunjukkan bahawa tahap kesediaan dan minat penerimaan pelajar terhadap penggunaan kaedah perisian Logic Gate Simulator semasa pembelajaran adalah sangat baik. Hasil dapatan analisis ini adalah selari dengan objektif kajian dalam menentukan tahap minat dan kesediaan pelajar terhadap kaedah Logic Gate Simulator dengan menggunakan semakan hasil dapatan melalui Sistem Pengurusan Maklumat Politeknik PTSB. Pengkaji telah memilih penggunaan simulasi ini adalah untuk membantu serta memudahkan proses pengajaran dan penguasaan kursus Computer Architecture & Organization menggunakan perisian tersebut di PTSB. Pengkaji mendapati banyak kelebihan serta faedah daripada kaedah inovasi simulasi tersebut dijalankan di semua politeknik kelak kerana perisian ini percuma,mudah penggunaanya serta dapat membantu pelajar pensyarah mengaplikasikan teknologi simulasi tersebuat secara meluas kelak. Kajian inovasi simulasi ini dikenalpasti telah berjaya meningkatkan hasil pengetahuan pelajar bagaimana litar elektronik beroperasi secara simulasi dan secara amali. Dalam kajian ini pengkaji telah berjaya membuktikan bahawa penggunaan Logic Gate Simulator terbukti menghasilkan dapatan yang baik. Dapatan pencapaian tersebut boleh dirujuk kepada rajah 2 dan 3 untuk pencapaian gred dan pencapaian course learning outcome( CLO) kepada rajah 4 dan 5. PENGHARGAAN Saya bersyukur ke hadrat Allat S.W.T kerana dengan izin-Nya saya dapat menyiapkan kajian penyelidikan ini. Saya merakamkan setinggi-tinggi penghargaan dan ucapan terima kasih kepada semua pihak terutamanya pelajar-pelajar, rakan sekerja dalam usaha membantu dalam menyempurnakan kajian ini. Segala tunjuk ajar, kerjasama dan dorongan yang telah mereka hulurkan amatlah saya hargai. Khususnya kepada pelajar-pelajar yang terlibat secara langsung sebagai sampel kajian, kerjasama dan kesungguhan mereka mengikuti aktiviti yang saya jalankan.

336 RUJUKAN Ahmad Johari Sihes & Siti Asfarina Sarim in Fakulti Pendidikan, Universiti Teknologi Malaysia (2015). “Keutamaan Ciri -Ciri Pengajaran Pensyarah yang Baik Daripada Persepsi Pelajar Di Universiti Teknologi Malaysia, Skudai, Johor”. Ahmad Zanzali, Noor Azlan and Daud, Nurdalina (2010) “ Penggunaan Bahan Bantu Mengajar Di Kalangan Guru Pelatih UTM Yang Mengajar Matapelajaran Matematik pp. 1-6. A.R Madar.M, Siti Saharah Latif, Mohamad Rafi Rahhim dan Mohamad Zaid Mustafa. (2009). “Pembangunan Digital Electronic Kit:Satu Pendekatan Dalam P&P”. Atan Long (2008). Manusia Guru, Keguruan Dan Perguruan, Calon Guru. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Charles F. Hoban, James D. Finn dan Edgar Dale (2011). Diperoleh dari www. scribd. com/. Finkbeiner, C. (2001). “One and all in call Learner, moderator dan researcher”. Computer Assisted Language Learning. 14 (3-4), 339-361. Hamdan andMohamad A’zmi, Surizan (2010) Penilaian Kesesuaian Bahan Bantu Mengajar Jangka Sudut Khas Bagi Mata Pelajaran Matematik. Penilaian Kesesuaian Bahan Bantu Mengajar Jangka Sudut Khas Bagi Mata Pelajaran Matematik . pp. 1-6. Jabatan Pengajian Kolej Komuniti, KPT (2013). “Pemerkasaan Kolej Komuniti 2013 – 2015”. Diperolehi dari http://www.mohe.gov.my/portal/images/utama/penerbitan/ Pemerkasaan_Kolej_ Komuniti_2013-2015.pdf Jasli, M. F. dan Siti, Z. I. (2014). “Keupayaan dan Kemampuan Kolej Komuniti Seluruh Malaysia Dalam Menawarkan Sijil Modular Kebangsaan Secara Berterusan, Jurnal Pembelajaran Sepanjang Hayat”. ms 134 -146. Norhayati Binti Othman , Intan Junizah Abu. (2014) . “Pengaruh Pemilihan Pengajian Ke Kolej Komuniti Dan Cadangan Promosi”. Kolej Komuniti Selayang. Saridah Hussein (2006). “Keberkesanan Penggunaan Perisian Multimedia Dalam Pengajaran dan Pembelajaran Lokus Dalam Dua MatraTingkatan 2”. Tesis Sarjana Muda yang tidak diterbitkan. Fakulti Pendidikan. Universiti Terbuka Malaysia Aliff Mohd, Nawi, M., Jamsari, E. A., Hamzah, M. I., & Sulaiman, A. (2012). The Impact of Globalization on Current Islamic Education. Australian Journal of Basic and Applied Sciences Aliff Nawi, & Mohd Isa Hamzah. (2013). Tahap Penerimaan Penggunaan Telefon Bimbit Sebagai MPembelajaran dalam Pendidikan Islam. Journal of Islamic and Arabic Education

337 KEBERKESANAN SISTEM PENGURUSAN PEMBELAJARAN TERHADAP PENCAPAIAN DALAM MATA PELAJARAN INTRODUCTION TO COMPUTER SYSTEM (ICS) DI KALANGAN PELAJAR POLITEKNIK SEBERANG PERAI Mohd Rizal bin Hussain1* Muhammad Aminin bin Mohd Rizal2 1 Jabatan Teknologi dan Maklumat, Politeknik Seberang Perai, Pulau Pinang 2Seberang Perai, Pulau Pinang *Emel: [email protected] ABSTRAK Kajian ini dijalankan bagi menilai keberkesanan penggunaaan LMS untuk pencapaian ICS pelajar semester satu dalam topik Introduction to the Personal Computer System pencapaian pelajar dan perbezaan markah sebelum dan selepas pengajaran menggunakan LMS dicatat dan dianalisa sampel bagi kajian ini terdiri daripada 60 orang pelajar dari Politeknik Seberang Perai, Pulau Pinang. Seramai 30 orang pelajar daripada kumpulan mod 1 melalui pengajaran menggunakan kaedah LMS tanpa video. Manakala, seramai 30 orang pelajar daripada kumpulan mod 2 diajar menggunakan kaedah LMS dengan video. Kesemua sampel dinilai dengan ujian pra(ujian sebelum kedua-dua kaedah digunakan)dan ujian pos(ujian selepas kedua-dua kaedah digunakan). Data yang diperoleh daripada ujian pra dan ujian pos diproses menggunakan perisian “Statistical Packages for the Social Science 25.0” (SPSS). Hasil analisis digunakan untuk melihat kesan penggunaan LMS terhadap pencapain pelajar. Kesimpulan menunjukkan peningkatan dalam pencapaian pelajar kumpulan mod 2 adalah lebih baik daripada peningkatan pencapain dalam kumpulan mod 1. Ia memperlihatkan kaedah pengajar menggunakn LMS dengan video lebih berkesan dalam peningkatan pencapaian pelajar PSP. Kata Kunci: TVET, e-Pembelajaran, IR.4.0. 1. PENGENALAN Proses pengajaran dan pembelajaran dewasa kini telah mengalami transformasi dan evolusinya sendiri. Penggunaan lisan dan tulisan sudah menjadi kebiasaan dalam proses pengajaran, kini teknologi telah membawa kesan yang signifikan kepada proses pengajaran, penggunaan gabungan elemen visual, audio dan teks semakin menjadi pilihan para pengajar. Learning Management System (LMS) adalah pelantar yang berupaya untuk menyusun, mengurus dan menjejak kursus-kursus secara dalam talian (Sabharwal et al., 2018; Turnbull Darrenand Chugh, 2020). Open University Malaysia (OUM) adalah institusi terbuka dan pembelajaran jarak jauh yang terbesar di Malaysia dengan jumlah pelajar melebihi 23,000 dan pembelajarannya menggunakan LMS. Di Universiti Pendidikan Sultan Idris (UPSI), pelaksanaan ICT memberi tumpuan kepada e-pembelajaran. E-pembelajaran bermaksud reka bentuk kurikulum dan bahan pembelajaran yang dimasukkan ke dalam rangkaian komputer sama ada LAN, WAN atau internet yang boleh diakses oleh pelajar secara sinkronus atau asinkronus untuk membantu pengajaran konvensional(Forsyth, 2003).