หลักและวิธีสอนกีฬาตะกร้อ

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกรอ้ 167

เอกสารอา้ งอิง

จรัญ ธำนีรตั น์. (2537). ตะกร้อและเซปกั ตะกรอ้ . กรุงเทพฯ: มหำวิทยำลยั รำมคำแหง.
สถำบนั พฒั นำกีฬำตะกร้อนำนำชำติ. (2550, กรกฏำคม). คู่มือการฝึกกฬี าเซปักตะกร้อ

(เลม่ 1).กำรอบรมผู้ฝึกสอนกีฬำตะกร้อระดับชำติหลักสูตรเพื่อรับประกำศนียบัตร C,
กรงุ เทพฯ.
สพุ จน์ ปรำณี. (2549). ตาํ ราการฝึกทักษะเซปกั ตะกร้อ (ระดับพ้นื ฐาน). กรุงเทพฯ:
โอเดยี นสโตร์.

จุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม
หลังจำกศึกษำเรื่อง “ทักษะกำรเล่นลูกศีรษะ” แล้วผู้อ่ำนสำมำรถอธิบำยควำมหมำย

จดุ มงุ่ หมำย และวิธกี ำรฝึกทกั ษะกำรเลน่ ลกู ศีรษะได้อยำ่ งถูกต้อง อีกทง้ั ยังสำมำรถยกตัวอย่ำง
แบบฝึกทักษะกำรเลน่ ลูกศีรษะได้อยำ่ งน้อย 3 แบบฝึก

กล่าวนํา

กำรมีทกั ษะกำรเลน่ ลกู ศีรษะได้ดีนั้น ถือว่ำเป็นกำรเพิ่มอำวุธอีกอย่ำงหนึ่งสำหรับกำร
รุก และกำรรบั ในกำรเล่นเกมเซปักตะกร้อ นิยมใช้ในกำรเปิดลูกเสิร์ฟ กำรรุกด้วยศีรษะ (กำร
เขก) กำรรบั กำรสง่ กำรชงลกู หรือกำรตั้งลูกตะกร้อ และกำรสกัดกั้นหรือกำรบล็อกลูกจำก
กำรรกุ ของฝ่ำยตรงข้ำม

ความหมายของการเลน่ ลูกศรี ษะ

กำรเลน่ ลกู ศีรษะ หมำยถึง กำรใช้บริเวณด้ำนหน้ำผำกจรดแนวเส้นผม หรือใช้บริเวณ
ด้ำนข้ำงซ้ำย หรือขวำของศีรษะ รับหรือส่งลูกตะกร้อตำมทิศทำงที่ต้องกำร กำรควบคุมลูก
ตะกร้อด้วยศีรษะ หมำยถึง กำรใช้พื้นที่บริเวณศีรษะท้ังหมดให้เคล่ือนที่ไปในทิศทำงที่ผู้เล่น

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกรอ้ 169

ต้องกำร ลูกศีรษะเป็นลูกสำคัญของกำรเล่นเซปักตะกร้อรองจำกลูกข้ำงเท้ำด้ำนใน ถือเป็น
ทักษะที่นกั กฬี ำเซปักตะกร้อทุกคนต้องฝึกให้เกิดควำมชำนำญ เพรำะสำมำรถใช้ได้ทั้งเกมรุกใน
กำรแข่งขัน (สถำบันพฒั นำกีฬำตะกร้อนำนำชำติ, 2550: 36)

จุดมงุ่ หมายของการเลน่ ลูกศรี ษะ

จดุ มงุ่ หมำยในกำรเลน่ ลูกศีรษะ สำหรับกีฬำเซปักตะกร้อ มีดังนี้
1. ใช้ในกำรรับลกู เสริ ์ฟที่มีวิถขี องลูกตะกร้อพุ่งมำในระดับ กลำงตัว-ศีรษะ
2. ใช้ในเกมรุก ลูกศีรษะเป็นทักษะที่ใช้ในกำรรุกได้ และแก้ไขปัญหำเฉพำะหน้ำได้ดี
เนื่องจำกศีรษะเป็นอวยั วะที่อยู่เหนือตำข่ำย สำมำรถที่จะใช้ได้ง่ำย และไม่ค่อยจะเสียกำรทรง
ตัว
3. ใช้ในเกมตั้งรับ เมื่อคู่แข่งขันรุกกลับในระยะไกล (จำกกลำงสนำม หรือเส้นหลัง
คอร์ต) วิถีของลูกตะกร้อจะพุ่งมำในระดับเอว หรือศีรษะ ก็สำมำรถใช้ศีรษะในกำรรับลูก ซึ่ง
สำมำรถที่จะโยกศีรษะไปได้ทกุ ทิศทำง ในรำยทีไ่ ดร้ บั กำรฝึกฝนมำอยำ่ งชำนำญ ดังน้ัน นักกีฬำ
ตะกร้อจึงนิยมใช้ศีรษะในกำรรบั ลูกตะกร้อ เพรำะเป็นทักษะทีใ่ ช้งำ่ ย และมีควำมแน่นอนมำก
4. ใช้ในกำรตั้งลูก ลูกศีรษะเป็นลูกที่ใช้ในกำรต้ังลูกได้ดี ไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ำกำรตั้งลูก
ด้วยข้ำงเท้ำด้ำนใน โดยเฉพำะกำรตั้งลูกตะกร้อที่มีระยะไม่ห่ำงไกลจำกจุดรุกมำกนัก กำรต้ัง
ลูกด้วยศีรษะจะได้ผลเป็นอย่ำงดี แต่หำกเป็นระยะไกลจำกจุดรุกมำก กำรตั้งลูกด้วยศีรษะ
มักจะ ไม่ค่อยได้ผล เพรำะแรงดันลูกตะกร้อจะไปไม่ถึงจุดรุก ทำให้วิถีทำงของลูกตะกร้อ
เปลย่ี นทิศทำงได้งำ่ ย

วิธีการฝึกทักษะการเลน่ ลกู ศรี ษะ

1. ท่าเตรยี ม และการทรงตวั
ในท่ำเตรียมผู้เลน่ ยืนอยู่ในท่ำตรง เท้ำแยกห่ำงกันประมำณ 1 ช่วงไหล่ของตนเอง เท้ำที่
ไมถ่ นดั เป็นเท้ำนำอยู่ข้ำงหน้ำ สำหรับเท้ำนำในกำรเคล่ือนที่ ย่อตัวลงพอประมำณ ยกแขนทั้ง
สองข้ำงขึ้นในลักษณะตั้ง เพื่อประคองร่ำงกำยให้เกิดควำมสมดุลในกำรทรงตัว และเพื่อเป็น
กรอบในกำรคำดคะเนวิถีของลูกตะกร้อที่พุ่งเข้ำมำหำ จะทำให้กำรเล่นลูกตะกร้อเกิดควำม
ชดั เจน และเพิ่มแน่นอนมำกขึน้ ใบหน้ำเงยเลก็ น้อย สำยตำมองที่ลูกตะกร้อตลอดเวลำ เปิดส้น
เท้ำหลงั ขนึ้ เล็กน้อย เพื่อควำมรวดเรว็ ในกำรเคลอ่ื นทีต่ ิดตำมลกู ตะกร้อ

170

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกรอ้

กำรที่ผู้เล่นย่อตัวให้ต่ำลง หรือสำมำรถย่อตัวให้ได้ทุกระดับ รวมท้ังกำรโยกตัว หรือ
เคล่อื นที่ไปดำ้ นซ้ำย ขวำ หน้ำ และหลัง ซึ่งควำมสำมำรถดังกล่ำว เป็นจุดสำคัญของท่ำเตรียม
และกำรทรงตัวทีด่ ี

ภาพที่ 8.1 แสดงท่ำกำรเตรียม และกำรทรงตัวกำรเลน่ ลูกศีรษะ
(ทีม่ ำ: ศุภวรรณ วงศส์ ร้ำงทรพั ย์, 2560)

2. การสง่ แรง
แรงกระดอนที่ลูกตะกร้อกระทบกับศีรษะ จะมีมำกหรือน้อยเพียงใด ขึ้นอยู่กับ
สว่ นประกอบ ดงั นี้
2.1 แรงของลกู ตะกร้อที่พุ่งเข้ำมำ
2.2 แรงจำกควำมตงึ ของศีรษะ และต้นคอ
2.3 แรงจำกกำรเหยียดตัวขึ้นของร่ำงกำย
กำรที่จะสำมำรถบังคับ หรือควบคุมลูกตะกร้อได้ ควรใช้แรงปะทะ เพื่อกำรกระดอน
ของลกู ตะกร้อจำกกำรเหยียดตวั ขึ้น และแรงจำกควำมตงึ ของศีรษะ และต้นคอประกอบกัน แต่
ถ้ำจงั หวะไมอ่ ำนวย อำจต้องใช้แขนที่ยกตั้งข้นึ ท้ังสองข้ำงประกอบ เพื่อให้ลูกตะกร้อกระดอนไป
ได้ตำมทิศทำงหรือระยะทีต่ ้องกำรได้ ในกรณีทีล่ ูกพุ่งเข้ำมำหำอย่ำงแรงน้ัน กำรใช้แรงจำก กำร
เหยียดตวั ของร่ำงกำยอำจจะตอ้ งหย่อนลงเล็กน้อย ท้ังนี้เพื่อลดแรงปะทะลง เพื่อให้ลูกตะกร้อ
อยู่ในระยะที่ต้องกำร

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกรอ้ 171

ขั้นตอนการฝึกทกั ษะการเลน่ ลกู ศรี ษะ

สุพจน์ ปรำณี (2549: 95-96) ได้กำหนดขั้นตอนกำรฝึกทักษะกำรเล่นลูกด้วยศีรษะ
ไว้ดงั นี้

1. ผู้เล่นยืนอยู่ในท่ำตรง เท้ำแยก มือข้ำงที่ถนัดถือลกู ตะกร้อ
2. โยนลกู ตะกร้อขึ้นสูงเหนือศีรษะของตนเองประมำณ 1 เมตร ย่อตัวลง (ทำลักษณะ
เช่นเดยี วกันกบั ท่ำเตรียม และกำรทรงตัว) เงยหน้ำมองลูกตะกร้อเหนือศีรษะ ที่กำลังตกลงมำ
กระทบกบั ศีรษะ (บรเิ วณหน้ำผำกจรดแนวเสน้ ผม)
3. ปลอ่ ยให้ลูกตะกร้อตกลงมำสบู่ รเิ วณจุดกระทบของศีรษะ ใช้แรงจำกกำรเหยียดตัว
ขนึ้ สง่ ลูกตะกร้อให้สูงลกั ษะแนวดิ่งตรงกบั ศีรษะประมำณ 1 เมตร แล้วใช้มอื จบั ลกู ตะกร้อไว้
4. ฝึกปฏิบัตซิ ้ำตำมข้อ 3 หลำยๆ ครง้ั
5. พิจำรณำแก้ไข ปรบั ปรงุ บริเวณจดุ กระทบระหว่ำงลูกตะกร้อ กับตำแหน่งบนศีรษะ
6. เพิ่มจำนวนครง้ั เป็น 2-3 ครง้ั แตใ่ ห้ลดระดับควำมสูงจำก 1 เมตร เหลอื เพียง 50
เซนติเมตร แล้วใช้มอื จบั ไว้
7. หำกมีควำมชำนำญเพิ่มมำกขึ้น ให้เพิ่มจำนวนในกำรเล้ียงลูกตะกร้อมำกขึ้นเรื่อยๆ
หรือกำหนดจำนวน 10, 15 หรือ 20 ครง้ั จนกว่ำจะเกิดควำมชำนำญ

ภำพชุด แสดงวิธีกำรเลน่ ลูกศีรษะ

ภาพที่ 8.2 แสดงท่ำเตรียม ภาพที่ 8.3 แสดงท่ำกำรเลน่ ลูกศีรษะ

172

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกร้อ

ภาพที่ 8.4 แสดงท่ำกำรสง่ ลกู ศีรษะ
(ที่มำ: ศุภวรรณ วงศส์ ร้ำงทรพั ย์, 2560)

ตัวอย่างแบบฝึกทกั ษะการเล่นลูกศรี ษะ

แบบฝึกที่ 1 กำรฝึกทกั ษะกำรเล่นลูกศีรษะ
วิธีปฏิบตั ิ
1.1 ผู้เล่นเข้ำแถวตอน 4 แถว
1.2 ฝึกท่ำสำหรบั กำรเลน่ ลกู ศีรษะ กำรวำงเท้ำ กำรย่อตวั กำรวำงแขน ศรี ษะ โดยผู้ฝึก
ให้จังหวะ ดังภำพที่ 8.5

ภาพที่ 8.5 แสดงท่ำเตรียมพร้อมสำหรบั กำรเลน่ ลกู ศีรษะ
(ทีม่ ำ: ศภุ วรรณ วงศส์ ร้ำงทรพั ย์, 2560)

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกรอ้ 173

แบบฝึกที่ 2 เคล่อื นที่เดำะไปในทิศทำงต่ำง ๆ
วิธีปฏิบัติ
2.1 แบ่งผู้เลน่ ออกเป็น 4 แถว ผู้เล่นทกุ คนถอื ตะกร้อคนละ 1 ลูก
2.2 ผู้ฝึกส่งสัญญำณให้ผู้เลน่ โยนลูกตะกร้อขนึ้ สูงเหนือศีรษะ 1 เมตร แล้วเล่นลูกศีรษะ
1 ครง้ั แล้วเคล่อื นทีเ่ ดำะไปในทิศทำงต่ำง ๆ เดนิ หน้ำ - ถอยหลงั ฯลฯ

ภาพที่ 8.6 เคล่อื นทีเ่ ดำะไปในทิศทำงต่ำง ๆ
(ที่มำ: ศุภวรรณ วงศส์ ร้ำงทรัพย์, 2560)

แบบฝึกที่ 3 กำรฝึกทกั ษะกำรเล่นลกู ศีรษะ แบบที่ 2
วิธีปฏิบัติ
3.1 แบ่งผู้เลน่ ออกเปน็ 4 แถว ผู้เล่นทุกคนถอื ตะกร้อคนละ 1 ลูก
3.2 ผู้ฝึกส่งสัญญำณให้ผู้เล่นโยนลูกตะกร้อขึ้นสูงเหนือศีรษะประมำณ 1 เมตร แล้ว
เดำะเลีย้ งลูกตะกร้อด้วยศีรษะให้ไดจ้ ำนวนมำกที่สุดเท่ำที่จะปฏิบัตไิ ด้
3.3 ให้ปฏิบัตติ ิดต่อกนั 3 เที่ยวๆ ละ 10 ครง้ั
หมายเหตุ
= ผู้เล่น
= ทิศทำงกำรเคลอ่ื นที่ของลูกตะกร้อ

174

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกรอ้

ภาพที่ 8.7 รูปแบบกำรฝึกเล่นลูกศีรษะ แบบที่ 2
(ที่มำ: สุพจน์ ปรำณี, 2549: 90)

แบบฝึกที่ 4 แบบฝึกทกั ษะกำรเลน่ ลกู ศีรษะ แบบที่ 3
วิธีปฏิบตั ิ
4.1 แบ่งผู้เลน่ เปน็ 4 แถว แตล่ ะคนถอื ลกู ตะกร้อคนละ 1 ลูก
4.2 ผู้สอนส่งสัญญำณให้ผู้เล่นแถวแรก โยนลูกตะกร้อขึ้นสูงเหนือศีรษะประมำณ 1
เมตร เล้ยี งลูกตะกร้อ (เดำะ) ดว้ ยศีรษะ พร้อมเดนิ ไปขำ้ งหน้ำ ระยะทำง 10 เมตร แถวต่อไป ให้
ปฏิบัตเิ ช่นเดยี วกับแถวแรก
4.3 ให้ผู้เล่นแตล่ ะคนปฏิบตั ติ ิดต่อกัน คนละ 10 เทีย่ ว

หมายเหตุ = ผู้เล่น = ทิศทำงกำรเคลอ่ื นทีข่ องลกู ตะกร้อ

= ทิศทำงกำรเคล่อื นทีข่ องผู้เล่น

ภาพที่ 8.8 รปู แบบกำรฝึกเล่นลกู ศีรษะ แบบที่ 3
(ที่มำ: สพุ จน์ ปรำณี, 2549: 91)

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกรอ้ 175

แบบฝึกที่ 5 กำรฝึกทกั ษะกำรเล่นลูกศีรษะ แบบที่ 4
วิธีปฏิบตั ิ
5.1 แบ่งผู้เลน่ ออกเปน็ 2 แถว แถวแรกถือลูกตะกร้อคนละ 1 ลูก
5.2 ผู้สอนสง่ สัญญำณให้ผู้เลน่ แถวแรก โยนลูกตะกร้อสงู ระดบั ศีรษะให้ผู้เล่นแถวที่ 2
เลน่ ลูกศีรษะ แล้วส่งกลบั มำคืนมำให้ผู้เลน่ แถวที่ 1
5.3 ให้ฝึกปฏิบัติ จำนวน 3 เทีย่ วๆ ละ 10 ครงั้
หมายเหตุ: ให้ผู้เรยี นทำหน้ำทีเ่ ปน็ ผู้สอน โดยผลัดเปล่ยี นหมนุ เวียนกัน

= ผู้เล่น
= กำรสง่ ลูกตะกร้อคืน

= ทิศทำงกำรโยนลูกตะกร้อ

ภาพที่ 8.9 รูปแบบกำรฝึกเล่นลูกศีรษะ แบบที่ 4
(ที่มำ: สพุ จน์ ปรำณี, 2549: 93)

สรุป

การเล่นลูกด้วยศีรษะหรือการโหม่งลูกหมายถึง การใช้ศีรษะบริเวณหน้าผากเล่นลูก
ผู้เล่นมกั จะใช้เลน่ กบั ลกู ที่ลอยมำเหนือศีรษะและเป็นท่ำที่ผู้เล่นเกือบทุกคนใช้เล่นทั้งตะกร้อวง
ตะกร้อลอดห่วง และเซปักตะกร้อ กำรเล่นลูกด้วยศีรษะเป็นทักษะพื้นฐำนหลักที่สำคัญ และมี
ประโยชน์มำกในเกมกำรแข่งขนั เซปกั ตะกร้อ ซึ่งสำมำรถเลน่ ได้งำ่ ย และแก้ไขปญั หำเฉพำะหน้ำ
ได้ดี เช่น เกมรุก สำมำรถกำหนดเป้ำหมำย หรือเปล่ยี นแปลงทิศทำงได้ง่ำย สำหรับกำรตั้งรับก็
สำมำรถที่จะรับลูกจำกกำรรุกในวิถีระดับสูงได้อย่ำงมีประสิทธิภำพ หำกผู้รับมีประสบกำรณ์
โดยได้รบั กำรฝึกฝนมำเป็นอย่ำงดี ก็จะสำมำรถเล่นลูกศีรษะแทน กำรเล่นด้วยทักษะอื่นได้เป็น
อย่ำงดี

176

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกร้อ

“ความสําเรจ็ มักอยู่คู่กับความเพียร”

ว่ำที่ร้อยตรีหญิงศภุ วรรณ วงศส์ ร้ำงทรัพย์

คาํ ถามทบทวน

1. กำรเลน่ ลกู ดว้ ยศีรษะควรใช้บริเวณสว่ นใดของศีรษะในกำรเลน่ (เฉลย: หน้ำผำก)
2. กำรเลน่ ลกู ศีรษะนิยมใช้เมือ่ ใด (เฉลย: ในกำรเปิดลูกเสิร์ฟ กำรรกุ ด้วยศีรษะ กำรรับ
กำรสง่ กำรชงลกู หรือกำรตั้งลกู ตะกร้อ และกำรสกดั กั้นหรือกำรบล็อกลูกจำกกำรรุกของฝ่ำย
ตรงข้ำม)

เอกสารอ้างอิง

สถำบันพัฒนำกีฬำตะกร้อนำนำชำติ. (2550, กรกฏำคม). ค่มู ือการฝึกกฬี าเซปกั ตะกรอ้
(เลม่ 1).กำรอบรมผู้ฝึกสอนกีฬำตะกร้อระดับชำติหลักสูตรเพื่อรับประกำศนียบัตร C,
กรุงเทพฯ.

สพุ จน์ ปรำณี. (2549). ตาํ ราการฝึกทกั ษะเซปกั ตะกร้อ (ระดับพ้นื ฐาน). กรุงเทพฯ:
โอเดยี นสโตร์.

(ข้อมลู รำยละเอียดกติกำกีฬำตะกร้อทกุ ประเภท)

จุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม
หลังจำกศึกษำเรื่อง “กติกำ และกำรเป็นเจ้ำหน้ำที่ ผู้ตัดสินกีฬำตะกร้อ” แล้วผู้อ่ำน

สำมำรถจำแนกให้เห็นควำมแตกต่ำงของกติกำกีฬำตะกร้อประเภทต่ำงๆ อธิบำยเทคนิคกำร
เป็นเจ้ำหน้ำที่และผู้ตัดสินกีฬำตะกร้อ รวมถึงสำมำรถเรียงลำดับข้ันตอนกำรทำหน้ำที่ของ
นกั กฬี ำ ผู้ตัดสิน และผู้เกีย่ วข้องกับกำรจดั กำรแข่งขนั ได้อยำ่ งถูกต้อง

กลา่ วนํา

กำรจัดกำรแข่งขันกีฬำตะกร้อมีหลำยประเภท ในบทนี้ขออธิบำยกติกำฉบับย่อของ
กีฬำตะกร้อ 6 ประเภทที่ยงั มีกำรจัดกำรแข่งขันในปัจจุบัน รวมทั้งแสดงข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับ
เทคนิคกำรเป็นเจ้ำหน้ำที่ และผู้ตดั สินกีฬำตะกร้อ ซึ่งสำมำรถให้ผู้อ่ำนนำไปปฏิบัติและเผยแพร่
ได้อยำ่ งถูกต้องต่อไป

178

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกร้อ

กติกากีฬาตะกร้อทุกประเภทโดยสังเขป

กีฬำตะกร้อในปัจจุบันที่ยังมีกำรจัดกำรแข่งขันในประเทศไทย รำยกำร
ประเทศไทย กีฬำนกั เรยี นนกั ศึกษำแห่งประเทศไทย กีฬำระหว่ำงโรงเรียน กีฬำ
สรปุ กติกำทั้ง 6 รำยกำรแข่งขนั กีฬำตะกร้อ ตำมตำรำงสรปุ ดงั นี้

ตารางที่ 9.1 ตำรำงสังเครำะห์เปรียบเทียบกติกำทกุ ประเภทโดยย่อ

ขอ้ มูลกติกา ประเภ

เซปักตะกรอ้ เซปักตะกร้อ เซปักตะกรอ้ ปร

ประเภทคู่ ชายหาด

สนามแขง่ ขัน -สี่เหล่ยี มผืนผ้ำ กว้ำง เช่นเดียวกับเซปกั สนำมเปน็ พนื้ ทรำย
เสา ตาขา่ ย 6.10 ม. ยำว 13.40 ตะกร้อ รำยละเอียดอื่นๆ
ลูกตะกรอ้ -เสำ ควำมสูง 1.55 ม. เช่นเดียวกับ เซปัก
(ชำย) 1.45 ม. (หญงิ ) ตะกร้อ

-ตำข่ำย กว้ำง 70 ซม.

ยำว 6.10 ม.

-ลกู ตะกร้อ เส้นรอบวง

41-43 ซม.(ชำย) 42-44

ซม.(หญงิ ) น้ำหนัก 170-
180 กรมั (ชำย) 150-160

กรัม (หญงิ )

รต่ำงๆ เช่น กีฬำเยำวชนแห่งชำติ กีฬำแห่งชำติ กีฬำมหำวิทยำลัยแห่ง
ำภำยในโรงเรียน กีฬำหน่วยงำนรำชกำร และเอกชน เป็นต้น ผู้เขียนขอ

ภทของกีฬาตะกร้อ
ระเภท เซปกั ตะกรอ้ 4 คน ตะกรอ้ ลอดห่วงสากล ตะกร้อลอดหว่ งไทย

ย เช่นเดียวกบั เซปัก -สนำมแข่งขัน มีวงกลม -สนำมแข่งขนั

ตะกร้อ รศั มี 2 วง ควำมกว้ำง เช่นเดียวกบั ตะกร้อลอด

ก ของเส้นวงกลมมีขนำด 4 หว่ งสำกล

ซม. วดั จำกพนื้ สนำมขนึ้ -หว่ งชัย เช่นเดียวกบั

ไปอย่ำงน้อย 8 ม. ตะกร้อลอดหว่ ง สำกล

-หว่ งชยั ประกอบด้วย 3 ต่ำงกันทีห่ ่วงสูงจำกพืน้

วง ขนำดเท่ำกนั สนำม 5.60 ม.

เส้นผ่ำศูนย์กลำง (ประชำชนชำย) และ

วัดจำกขอบภำยใน 50 5.40 ม. (ประชำชน

ซม. ทำด้วยโลหะ ห่วงสงู หญงิ )

จำกพืน้ สนำม 4.75 ม. -ลกู ตะกร้อ มีลักษณะ

ข้อมลู กติกา ประเภ
เซปักตะกร้อ ปร
เซปกั ตะกรอ้ เซปักตะกร้อ
ประเภทคู่ ชายหาด

ผเู้ ลน่ มี 2 ประเภท คือทีมเดีย่ ว มี 2 ประเภท คือทีมชดุ มี 2 ประเภท คือท

และทีมชดุ คู่ และทีมคู่ เดีย่ ว และทีมชุด

-ทีมเดี่ยว ผู้เล่น 3 คน -ทีมชดุ คู่ -ทีมเดีย่ ว ผู้เล่น 4

สำรอง 2 คน ประกอบด้วย 3 ทีม สำรอง 2 คน

-ทีมชดุ ประกอบด้วยทีม เดีย่ วและผู้เล่นอย่ำง -ทีมชดุ ประกอบด

เดี่ยว 3 ทีม แต่ละทีมมีผู้ น้อย 6 คน ไม่เกิน 9 ทีมเดีย่ ว 2 ทีม

เล่น 3 คน สำรอง 1 คน คน (แต่ละทีมผู้เล่น 2

คน สำรอง 1 คน)

-ทีมคู่ประกอบด้วยผู้

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกรอ้ 179

ภทของกีฬาตะกร้อ
ระเภท เซปักตะกรอ้ 4 คน ตะกร้อลอดห่วงสากล ตะกร้อลอดหว่ งไทย

(ชำย) และ 4.50 ม. เหมือนกบั เซปกั ตะกร้อ

(หญงิ ) ต่ำงกบั ประเภทอื่น โดย

-ลูกตะกร้อ มีลกั ษณะ มีนำ้ หนกั ที่แตกต่ำงกัน

เหมือนกบั เซปักตะกร้อ ไปในแต่ละรุ่นกำร

แต่อำจมีสเี ดียวหรือ แข่งขัน

หลำยสีหรือสีสะท้อนแสง

กไ็ ด้ แต่ไม่เป็นสีที่กระทบ

ต่อผลกำรเล่นของ

นักกีฬำ

ทีม มี 2 ประเภท คือทีม แต่ละทีมมีผู้เล่น 5 คน แต่ละทีมมีผู้เล่นได้ไม่

เดีย่ ว และทีมชดุ สำรอง 1 คน ในระหว่ำง เกิน 10 คน และต้องมี

4 คน -ทีมเดี่ยว ผู้เล่นอย่ำง กำรแข่งขนั นักกีฬำลงแข่งขัน 6-7

น้อย 4 คนและไม่เกิน คน

ด้วย 6 คน (ผู้เล่น 4 คน

สำรอง 2 คน)

-ทีมชดุ ประกอบด้วย

ทีมเดีย่ ว 2 ทีม

180

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกร้อ

ขอ้ มลู กติกา เซปักตะกรอ้ เซปกั ตะกร้อ ประเภ
ประเภทคู่ เซปกั ตะกร้อ ปร
เครือ่ งแต่ง -เสือ้ กำงเกงขำสั้น ถุง เล่นอย่ำงน้อย 2 คน
กาย เท้ำ และรองเท้ำพืน้ ยำงไม่ ไม่เกิน 3 คน (1 ทีม มี ชายหาด
มีสน้ ผู้เล่น 2 คน สำรอง 1
การ -เสือ้ ใช้หมำยเลข 1-36 คน) เช่นเดียวกับเซป
เปลี่ยนตวั ผู้ เท่ำน้ัน ขนำดของ เช่นเดียวกบั เซปกั ตะกร้อ
หมำยเลขด้ำนหลงั สงู ไม่ ตะกร้อ
น้อยกว่ำ 19 ซม.ด้ำนหน้ำ เช่นเดียวกบั เซป
สูงไม่นอ้ ยกว่ำ 10 ซม. เช่นเดียวกับเซปกั ตะกร้อ
-หวั หนำ้ ทีมของแต่ละทีม ตะกร้อ
ต้องสวมปลอกแขนที่มีสี
ต่ำงจำกสีเสือ้ ไวท้ ีแ่ ขน
ด้ำนซ้ำย
เปลี่ยนตัวได้ไม่เกิน 2 ครั้ง
ในแต่ละเซต

ภทของกีฬาตะกร้อ
ระเภท เซปักตะกรอ้ 4 คน ตะกร้อลอดห่วงสากล ตะกรอ้ ลอดหว่ งไทย

ปัก เช่นเดียวกับเซปัก เช่นเดียวกบั เซปกั ตะกร้อ เช่นเดียวกับเซปัก

ตะกร้อ ตะกร้อ

ปัก เช่นเดียวกับเซปกั สำมำรถเปลีย่ นตวั ได้ สำมำรถเปลี่ยนตวั ได้ไม่

ตะกร้อ เพียง 1 คน เกิน 2 คน

ขอ้ มลู กติกา เซปักตะกรอ้ เซปักตะกร้อ ประเภ
เลน่ ประเภทคู่ เซปกั ตะกรอ้ ปร
การเสีย่ ง
ทำกำรเสีย่ งโดยใช้เหรียญ เช่นเดียวกบั เซปัก ชายหาด
ตาํ แหน่งผู้ เช่นเดียวกบั เซป
เลน่ หรือวัตถกุ ลมแบนต่อหนำ้ ตะกร้อ
ตะกร้อ
หวั หนำ้ ทีม ฝ่ำยทีช่ นะกำร
เช่นเดียวกับเซป
เสีย่ งจะได้สิทธเิ ลือกคือ ตะกร้อ ประเภท

เสิร์ฟก่อน หรือเลือกแดน

ในกำรเริม่ กำรแข่งขัน ผู้

แพ้กำรเสีย่ งจะได้รับสิทธิ

ส่วนทีเ่ หลอื

-ผู้เล่นทั้งสองทีมอยู่ใน -ผู้เล่นทั้งสองทีม ต้อง

แดนตนเอง ยืนอยู่ในที่ทีก่ ำหนดไว้

-ผู้เสิร์ฟวำงเท้ำข้ำงหนง่ึ ใน ในแดนของตนใน

วงกลมเสิรฟ์ เท้ำข้ำงทีใ่ ช้ ลกั ษณะเตรียมพร้อม

เตะลูกวำงไวจ้ ดุ ใดกไ็ ด้ใน -เท้ำของผู้เสิร์ฟท้ัง 2

ระหว่ำงกำรส่งลูก เท้ำ จะอยู่หลังเส้นหลงั

-ผู้เล่นหน้ำทั้งสองคนของ ยืนอยู่ตรงจุดใดก็ได้

ฝ่ำยเสิร์ฟต้องยืนในเสีย้ ว บริเวณด้ำนหลังของ

วงกลมของตนเอง เส้นหลัง

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกรอ้ 181

ภทของกีฬาตะกร้อ
ระเภท เซปักตะกรอ้ 4 คน ตะกรอ้ ลอดหว่ งสากล ตะกร้อลอดหว่ งไทย

ปัก เช่นเดียวกบั เซปัก ตำมระเบียบของกำร ตำมระเบียบของกำร

ตะกร้อ แข่งขนั และจำนวน แข่งขัน และจำนวน

สนำมแข่งขนั สนำมแข่งขัน

ปกั เช่นเดียวกบั เซปกั - -
ทคู่ ตะกร้อ ประเภทคู่

182

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกร้อ

ข้อมลู กติกา เซปกั ตะกรอ้ เซปักตะกร้อ ประเภ
เซปักตะกร้อ ปร
การเริม่ เลน่ ประเภทคู่
และการส่ง ชายหาด
ลกู -ผู้เล่นฝ่ำยตรงข้ำมหรือ -ผู้เสิร์ฟโยนลกู ตะกร้อ
เช่นเดียวกบั เซป
ฝ่ำยรับจะยืนอยู่ที่ใดกไ็ ด้ เพื่อกำรเสิร์ฟด้วย ตะกร้อ

ในแดนตนเอง ตวั เอง ทั้ง 2 เท้ำของผู้

เสิร์ฟจะต้องอยู่

ภำยนอกเส้นหลงั ไม่

สมั ผสั เส้นหลงั จำกทำ

กำรเสิร์ฟ

-ทีมที่ได้เสิร์ฟก่อนจะ เช่นเดียวกับเซปกั

เสิร์ฟติดตอ่ กัน 3 คร้ัง ตะกร้อ

ในขณะที่อีกทีมหน่งึ ก็

ได้รับสิทธ์กิ ำรเสิร์ฟใน

ลักษณะเดียวกัน

-สลับกันเสิร์ฟทกุ ๆ 3

คะแนน ไม่ว่ำฝ่ำยใดจะได้

คะแนนหรือเสียคะแนน

-กำรดิวส์เมื่อทั้งสองทีม

ทำคะแนนได้เท่ำกนั ที่ 20-

20 กำรเสิร์ฟจะสลับกัน

ภทของกีฬาตะกรอ้
ระเภท เซปักตะกรอ้ 4 คน ตะกร้อลอดหว่ งสากล ตะกร้อลอดหว่ งไทย

ปัก เช่นเดียวกบั เซปกั -ผู้เล่นจะยืนกระจำยอยู่ เวลำในกำรแข่งขัน 40

ตะกร้อ โดยรอบนอกเส้นวงกลม นำที เมือ่ เวลำกำร

ระหว่ำงกำรแข่งขนั แข่งขันผ่ำนไปครึง่ เวลำ

อนุญำตใหเ้ ปลี่ยน (20นำที) กรรมกำรต้อง

ตำแหนง่ ยืนได้ ประกำศให้ทรำบท้ัง

-แต่ละทีมมีเวลำเล่น 30 เวลำและคะแนนทีท่ ำได้

นำที

-ผู้เล่นทีท่ ำลกู ตำย จะ

เปน็ ผู้โยนลูกเพมิ่ กำรเรมิ่

เล่นใหม่

ข้อมลู กติกา เซปกั ตะกร้อ เซปักตะกร้อ ประเภ
การผิดกติกา ประเภทคู่ เซปักตะกรอ้ ปร
ทุกคะแนน
-ทีมทีเ่ ป็นฝ่ำยรบั จำกกำร มีควำมเหมือนกับ ชายหาด
เล่นในเซตใดกต็ ำมจะเป็น เซปกั ตะกร้อ แต่
ฝ่ำยเสิร์ฟในเซตต่อไป ต่ำงกนั คือ เช่นเดียวกับเซป
-ผู้เล่นจะเปลีย่ นแดนก่อน 1. ในระหว่ำงเท้ำเสิร์ฟ ตะกร้อ และเซป
เริ่มกำรแข่งขันในแต่ละ เท้ำหลกั ลอยพ้นพืน้ ตะกร้อประเภท
เซต ก่อนทีจ่ ะสมั ผสั ลกู
-ในระหว่ำงเซตที่ 3 จะมี ตะกร้อ หรือสัมผสั พนื้
กำรเปลี่ยนแดนเมื่อทีมใด หลัง
ทีมหนง่ึ มี 11 คะแนน
1. ผู้เล่นฝ่ำยเสิร์ฟระหว่ำง
กำรเสิร์ฟลกู
ประกอบด้วย
1.1 ภำยหลงั จำกทผ่ี ู้ตัดสนิ
ขำนคะแนนแล้วโยน
ลูกเล่น เคำะลูกเล่น
1.2 กรณีผเู้ ล่นหน้ำคนใด
ยกเท้ำ หรือเหยียบเสีย้ ว

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกร้อ 183

ภทของกีฬาตะกรอ้
ระเภท เซปกั ตะกรอ้ 4 คน ตะกรอ้ ลอดหว่ งสากล ตะกรอ้ ลอดหว่ งไทย

ปกั เช่นเดียวกับเซปัก -ลูกตะกร้อถกู มือ เช่นเดียวกบั ตะกร้อลอด

ปัก ตะกร้อ และเซปัก -ผู้เล่นคนหนึ่งคนใดเล่น หว่ งสำกล

ทคู่ ตะกร้อประเภทคู่ ลูกเกิน 3 คร้ังติดต่อกนั

-ผู้เล่นเจตนำใชม้ ือจับลกู

ตะกร้อในระหว่ำงกำร

แข่งขนั

184

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกร้อ

ข้อมลู กติกา ประเภ
เซปกั ตะกรอ้ ปร
เซปักตะกรอ้ เซปกั ตะกรอ้
ชายหาด
ประเภทคู่

วงกลมหรือเส้นกลำงหรือ 2. เท้ำเสิร์ฟสมั ผัสเส้น

ข้ำมเส้น หลงั ในระหว่ำงทำกำร

1.3 ผู้เสิร์ฟไมพ่ ร้อมใน เสิร์ฟ

ตำแหนง่ เสิร์ฟหลงั จำก 15

วนิ ำที เป็นคร้ังที่ 2

1.4 ผู้เสิร์ฟไม่ได้เตะลกู ทีผ่ ู้

โยนโยนไปใหเ้ พือ่ กำร

เสิร์ฟ

1.5 ลูกตะกร้อข้ำมตำข่ำย

แต่ตกลงนอกเขตสนำม

1.6 ลกู ตะกร้อไม่ข้ำมตำ

ข่ำย

1.7 ผู้สง่ ลูกโยนลกู ตะกร้อ

ก่อนที่ผู้ตดั สินขำนคะแนน

เป็นครั้งที่สองหรือครั้ง

ต่อไปในกำรแข่งขนั

2. ฝ่ำยเสิร์ฟและฝ่ำยรับใน

ระหว่ำงกำรเสิร์ฟ กำร

ภทของกีฬาตะกรอ้
ระเภท เซปักตะกรอ้ 4 คน ตะกรอ้ ลอดหว่ งสากล ตะกรอ้ ลอดหว่ งไทย

ขอ้ มูลกติกา ประเภ
เซปกั ตะกรอ้ ปร
เซปักตะกรอ้ เซปกั ตะกรอ้
ประเภทคู่ ชายหาด

กระทำในลักษณะทำให้
เสียสมำธดิ ้วยกำรตะโกน
หรือส่งเสียง หรือแสดง
ท่ำทำงรบกวนไปยังฝ่ำย
ตรงข้ำม หลงั จำกผู้ตดั สนิ
ขำนคะแนนแล้ว
3. สำหรับผู้เล่นทั้งสอง
ฝ่ำยระหว่ำงกำรแข่งขัน
3.1 ผู้เล่นสัมผัสลกู ในแดน
ตรงฝ่ำยตรงข้ำม
3.2 ส่วนใดส่วนหนึง่ ของ
ร่ำงกำยล้ำไปในแดนตรง
ข้ำมไม่ว่ำจะเปน็ ด้ำนบน
หรือด้ำนล่ำงของตำข่ำย
3.3 เล่นลูกเกิน 3 คร้ัง
ติดตอ่ กนั
3.4 ลูกตะกร้อสมั ผัสแขน
ผู้เล่น

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกรอ้ 185

ภทของกีฬาตะกรอ้
ระเภท เซปกั ตะกรอ้ 4 คน ตะกรอ้ ลอดห่วงสากล ตะกรอ้ ลอดหว่ งไทย

186

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกร้อ

ข้อมลู กติกา ประเภ
เซปักตะกร้อ ปร
เซปกั ตะกรอ้ เซปกั ตะกรอ้
ประเภทคู่ ชายหาด
การนับ 3.5 ส่วนใดส่วนหนึ่งของ
คะแนน ร่ำงกำยหรืออุปกรณ์ เช่นเดียวกับเซปัก เช่นเดียวกับเซป
สัมผสั ตำข่ำย หรือเสำ ตะกร้อ ตะกร้อ
หรือเก้ำอผี้ ู้ตัดสนิ หรือตก
ลงในแดนฝ่ำยตรงข้ำม
3.6 ลกู ตะกร้อถูกเพดำน
หลงั คำผนังหรือวัสดสุ ง่ิ กีด
ขวำงอืน่ ใดยกเวน้ ตำข่ำย
กำรชนะในแต่ละเซต ผู้
ชนะต้องทำคะแนนได้ 21
คะแนน จึงถือวำ่ ชนะในแต่
ละเซต เมือ่ กำรแข่งขันแต่
ละทีมมีคะแนนเท่ำกนั
20-20 ผู้ชนะต้องมี
คะแนนนำ 2 คะแนน หรือ
ทีมใดทีมหนง่ึ ทำคะแนนถึง
25 คะแนนก่อน หรืออย่ำง
หนง่ึ อย่ำงใดที่เกิดขนึ้ ก่อน

ภทของกีฬาตะกรอ้
ระเภท เซปกั ตะกรอ้ 4 คน ตะกร้อลอดห่วงสากล ตะกรอ้ ลอดห่วงไทย

ปกั เช่นเดียวกับเซปกั ผู้เล่นจะได้คะแนน 10 คะแนนแต่ละท่ำจะมี

ตะกร้อ คะแนน เมือ่ สำมำรถทำ คะแนนทีแ่ ตกต่ำงกนั

ใหล้ กู ตะกร้อเข้ำหว่ งชยั ตั้งแต่ 10-50 คะแนน

ไม่ว่ำจะเป็นท่ำใดก็ตำม และจำกัดวำ่ แต่ละคน

ท่ำต่ำงๆทีจ่ ะได้คะแนนมี สำมำรถใช้ท่ำเดิมทำลง

ทั้งหมด 8 ท่ำ คือ ลกู บ่วงชยั ได้ไม่เกิน 2 ครั้ง

ศรี ษะ ลูกข้ำงเท้ำด้ำนใน (ถ้ำใช้ท่ำเดิมลงเปน็ คร้ัง

ลูกไหล่ ลกู เข่ำ ลกู ข้ำง ที่ 3 เป็นต้นไปจะไม่นับ

เท้ำด้ำนนอก ลูกกระโดด คะแนน)

ไขว้ ลูกเตะด้ำนหลัง และ

ขอ้ มลู กติกา ประเภ
เซปกั ตะกรอ้ ปร
เซปกั ตะกร้อ เซปักตะกร้อ
ประเภทคู่ ชายหาด

ในกำรแข่งขันแต่ละครั้ง
ต้องชนะกันภำยใน 3 เซต
และเรียกแต่ละเซตว่ำ เซต
ทีห่ นึง่ เซตทีส่ องเซตทีส่ ำม
ทีมใดทีช่ นะ 2 เซต จะเป็น
ฝ่ำยชนะกำรแข่งขนั

การขอเวลา แต่ละทีมสำมำรถขอเวลำ เช่นเดียวกบั เซปัก เช่นเดียวกับเซป
นอก นอกได้ 1 ครั้ง ครั้งละ 1 ตะกร้อ ตะกร้อ
นำทีตอ่ เซต ขอโดย
การหยดุ การ ผู้จดั กำรทีมหรือผู้ฝึกสอน เช่นเดียวกบั เซปกั เช่นเดียวกับเซป
แข่งขนั นักกีฬำบำดเจบ็ จะได้พัก ตะกร้อ ตะกร้อ
ชัว่ คราว ไม่เกิน 5 นำที หลงั 5
นำทีแล้วนกั กีฬำไม่
สำมำรถทำกำรแข่งขนั

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกร้อ 187

ภทของกีฬาตะกรอ้
ระเภท เซปักตะกร้อ 4 คน ตะกร้อลอดหว่ งสากล ตะกรอ้ ลอดห่วงไทย

ลกู เตะด้ำนหน้ำ จะได้

คะแนนในท่ำเดิมไม่เกิน

3 คร้ัง

-ทีมทีไ่ ด้คะแนนรวม

สูงสดุ เปน็ ฝ่ำยชนะ

-กรณีคะแนนรวมเท่ำกัน

ตดั สินแพ้ชนะโดยกำร

เล่นไทเบรก เวลำ 5 นำที

และต้องทำแต้มใหไ้ ด้

สูงสดุ

ปัก เช่นเดียวกบั เซปกั - -

ตะกร้อ

ปกั เช่นเดียวกบั เซปกั เช่นเดียวกับเซปกั ตะกร้อ เช่นเดียวกบั เซปกั

ตะกร้อ ตะกร้อ

188

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกร้อ

ข้อมลู กติกา ประเภ
เซปกั ตะกร้อ ปร
เซปกั ตะกรอ้ เซปักตะกรอ้
ประเภทคู่ ชายหาด
วินัยและ ต่อไปได้ ต้องมีกำร
มารยาทใน เปลี่ยนตวั ผู้เล่น แต่ถ้ำ เช่นเดียวกบั เซปกั เช่นเดียวกับเซป
การแข่งขัน เปลีย่ นตวั ผู้เล่นครบ 2 ตะกร้อ ตะกร้อ
ครั้งแล้ว กำรแข่งขนั จะ
ประกำศให้ทีมตรงข้ำม
เปน็ ฝ่ำยชนะในกำรแข่งขนั
เซตนั้น
ผู้เล่นและเจ้ำหนำ้ ที่ประจำ
ทีมทกุ คนจะต้องปฏิบัติ
ตำมกติกำกำรแข่งขัน
ภำยใต้กำรตัดสินของผู้
ตดั สิน

ภทของกีฬาตะกร้อ
ระเภท เซปักตะกรอ้ 4 คน ตะกร้อลอดหว่ งสากล ตะกรอ้ ลอดหว่ งไทย

ปัก เช่นเดียวกบั เซปกั เช่นเดียวกับเซปักตะกร้อ เช่นเดียวกบั เซปกั

ตะกร้อ ตะกร้อ

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกร้อ 189

เทคนิคการเป็นเจา้ หน้าที่ และผู้ตัดสินกฬี าตะกร้อ

ภาพที่ 9.1 แสดงกำรปฏิบตั หิ น้ำทีข่ องผู้ตัดสินที่ 1
(ทีม่ ำ: ศุภวรรณ วงศส์ ร้ำงทรัพย์, 2560)

กำรเป็นเจ้ำหน้ำที่และผู้ตัดสินกีฬำตะกร้อ นับเป็นกระบวนกำรเรียนรู้ที่สำคัญและ
จำเป็นสำหรับครูผู้สอน ไมเ่ พียงแค่วิชำตะกร้อเท่ำนั้น ในกำรจัดกำรเรียนรู้พลศึกษำจำเป็นต้อง
สร้ำงสถำนกำรณ์จำลองเพื่อให้ผู้เรียนเกิดกำรเรียนรู้ ทั้งในฐำนะของนักกีฬำ ผู้ฝึกสอน
ผู้จัดกำรแข่งขัน รวมถึงบทบำทหน้ำที่ของกำรเป็นผู้ตดั สิน และผู้เกีย่ วข้องกับกำรจดั กำรแข่งขัน
ดังน้ัน สง่ิ สำคัญและจำเป็นเพือ่ กำรเรียนรู้ในกำรนำไปประยกุ ต์ใช้เพื่อจดั กำรแข่งขันกีฬำตะกร้อ
มีดงั นี้

1. ใบส่งรำยชื่อนักกีฬำ
2. ใบบนั ทกึ คะแนนกำรแข่งขนั
3. ใบจดั ผู้ตดั สินเซปกั ตะกร้อ
4. ขั้นตอนและแนวทำงกำรปฏิบัตกิ ำรลงสนำมของคณะกรรมกำรผู้ตดั สินและนักกฬี ำ
5. ขั้นตอนกำรประกำศของผู้ประกำศ / โฆษกสนำม
6. สญั ญำณต่ำงๆ ของผู้ตดั สินกีฬำตะกร้อ
7. หน้ำที่และควำมรบั ผิดชอบของเจ้ำหน้ำทีเ่ ก็บลกู ตะกร้อและเจ้ำหน้ำทีป่ ้ำยคะแนน
8. แนวทำงกำรปฏิบัตสิ ำหรบั เจ้ำหน้ำที่ทีม
9. แบบรำยงำนผลกำรแข่งขนั

โดยมีรำยละเอียด ดงั นี้

190

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกรอ้

1. ใบส่งรายชอ่ื นักกฬี า
1.1 ประเภทเซปักตะกร้อ (ทีมเด่ยี ว/ทีมชุด)

ภาพที่ 9.2 แสดงใบส่งรำยชือ่ นักกีฬำเซปกั ตะกร้อ
(ทีม่ ำ: ศภุ วรรณ วงศส์ ร้ำงทรัพย์, 2560)

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกรอ้ 191

1.2 ประเภทตะกร้อลอดห่วง (แบบไทยและแบบสำกล)

ภาพที่ 9.3 แสดงใบส่งรำยชื่อตะกร้อลอดห่วง
(ทีม่ ำ: ศุภวรรณ วงศส์ ร้ำงทรัพย์, 2560)

192

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกร้อ

2. ใบบันทึกคะแนนการแขง่ ขัน
2.1 ประเภทเซปกั ตะกร้อ (ทีมเดย่ี ว/ทีมชดุ )

ภาพที่ 9.4 แสดงใบบันทกึ คะแนนกำรตดั สินเซปกั ตะกร้อ
(ทีม่ ำ: ศภุ วรรณ วงศส์ ร้ำงทรัพย์, 2560)

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกรอ้ 193

2.2 ประเภทตะกร้อลอดห่วง (แบบไทยและแบบสำกล)

ภาพที่ 9.5 แสดงใบบันทกึ คะแนนกำรตดั สินตะกร้อลอดห่วง
(ที่มำ: ศุภวรรณ วงศส์ ร้ำงทรัพย์, 2560)

194

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกรอ้

3. ใบจัดผู้ตัดสินเซปักตะกรอ้

ภาพที่ 9.6 แสดงใบจัดผู้ตดั สินเซปักตะกร้อ
(ที่มา: กรมพลศึกษำ, 2555: 68-96)

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกรอ้ 195

4. ขนั้ ตอนและแนวทางการปฏิบัติการลงสนามของคณะกรรมการผตู้ ัดสินและนักกฬี า

ข้ันตอนและแนวทางการปฏิบตั ิการลงสนามของคณะกรรมการผตู้ ดั สินและนกั กฬี า

การแข่งขัน เซปักตะกรอ้ ประเภททีมเดีย่ ว

โดย จ่ำสิบเอกอุทร ปฏิโค
ผู้ตดั สินสหพันธ์เซปกั ตะกร้อนำนำชำติ (ISTAF)

1. กรรมกำรประจำสนำม ตรวจควำมพร้อมและเครื่องประดบั ของนกั กีฬำ
2. กรรมกำรประจำสนำม/ ผู้ตดั สิน / ผู้ช่วยผู้ตดั สิน /ผู้ตดั สินกำกับเสน้ นำนกั กฬี ำทั้งสองทีมลง

สนำมพร้อมกัน
3. นักกฬี ำและเจ้ำหน้ำทีท่ ีมทั้งสองทีม ยืนที่เสน้ หลัง คณะผู้ตัดสินยืนดำ้ นขวำมือของเก้ำอี้

ผู้ตดั สิน
4. กรรมกำรประจำสนำม ให้นกั กฬี ำและเจ้ำหน้ำทีมท้ังสองทีมสมั ผสั มือ และเรียกหวั หน้ำทีม

ท้ังสองทีม มำทำกำรเสย่ี ง ทีมที่ชนะกำรเสย่ี ง อบอุ่นร่ำงกำยก่อน และตำมดว้ ยอีกทีม ทีมละ
2 นำที
5. หลงั จำกนักกฬี ำท้ังสองทีมอบอุ่นร่ำงกำยเสร็จ ให้นกั กฬี ำและเจ้ำหน้ำที่ทีมท้ังสองทีม ยืนที่
เสน้ หลัง (โดยเรียงลำดบั จำก ผู้จดั กำรทีม ผู้ฝึกสอน นักกฬี ำ) คณะผู้ตดั สินยืนดำ้ นขวำมือ
ของเก้ำอี้ผู้ตัดสิน (โดยเรียงลำดบั จำก กรรมกำรผู้ชขี้ ำด (ถ้ำมี) กรรมกำรประจำสนำม
ผู้ตัดสิน ผู้ช่วยผู้ตดั สิน ผู้ตัดสินกำกับเสน้ )
6. ผู้ประกำศประจำสนำม ประกำศรำยชือ่ นักกีฬำ เจ้ำหน้ำที่ทีมท้ังสองทีมและคณะกรรมกำร
ผู้ตดั สิน
7. คณะผู้ตดั สินเข้ำประจำตำแหน่ง ผู้ตดั สินขนึ้ นั่งบนเก้ำอผี้ ู้ตัดสิน ประกำศเริม่ กำรแข่งขัน
โดยไมต่ ้องประกำศหมำยเลขนักกฬี ำ

196

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกรอ้

ขนั้ ตอนและแนวทางการปฏิบตั ิการลงสนามคณะกรรมการผูต้ ัดสินและนักกฬี า
การแข่งขนั เซปักตะกร้อประเภททีมชุด

โดย จ่ำสิบเอกอทุ ร ปฏิโค
ผตู้ ัดสินสหพันธ์เซปักตะกรอ้ นำนำชำติ (ISTAF)

1. กรรมกำรประจำสนำม ตรวจควำมพร้อมและเครือ่ งประดับของนกั กีฬำ
2. กรรมกำรประจำสนำม/ ผู้ตัดสิน / ผู้ช่วยผู้ตัดสิน /ผู้ตัดสินกำกับเส้น นำนกั กฬี ำท้ังสองทีมลง

สนำม พร้อมกัน
3. นกั กฬี ำและเจ้ำหน้ำทีท่ ีมท้ังสองทีม ยืนที่เสน้ หลัง คณะผู้ตดั สินยืนดำ้ นขวำมือของเก้ำอี้

ผู้ตดั สิน
4. ผู้ประกำศประจำสนำม ประกำศรำยชื่อนกั กีฬำและเจ้ำหน้ำที่ทีมทั้งสองทีมและให้นกั กฬี ำท้ัง

สองทีมสัมผสั มอื
5. กรรมกำรประจำสนำม เรียกหวั หน้ำทีม ทีม ก ท้ังสองทีม มำทำกำรเสย่ี ง ทีมทีช่ นะกำรเสย่ี ง

อบอุ่นร่ำงกำยก่อน และตำมดว้ ยอีกทีม ทีมละ 2 นำที
6. หลงั จำกนักกฬี ำทั้งสองทีมอบอุ่นร่ำงกำยเสรจ็ ให้นกั กฬี ำทีจ่ ะลงทำกำรแข่งขนั ในทีม ก ทั้ง

สองทีม ยืนทีเ่ สน้ หลัง คณะผู้ตัดสินยืนดำ้ นขวำมือของเก้ำอี้ผู้ตัดสิน (โดยเรียงลำดับจำก
กรรมกำรผู้ชีข้ ำด (ถ้ำมี) กรรมกำรประจำสนำม ผู้ตัดสิน ผู้ช่วยผู้ตัดสิน ผู้ตดั สินกำกบั เส้น)
7. ผู้ประกำศประจำสนำม ประกำศรำยชื่อนกั กีฬำทีจ่ ะลงทำกำรแข่งขนั ในทีม ก ท้ังสองทีม
คณะกรรมกำรผู้ตัดสิน
8. คณะผู้ตัดสินเข้ำประจำตำแหน่ง ผู้ตัดสินขนึ้ น่ังบนเก้ำอผี้ ู้ตดั สิน ประกำศเริ่มกำรแข่งขัน โดย
ไมต่ ้องประกำศหมำยเลขนกั กฬี ำ
9. หลงั จำกกำรแข่งขนั ในทีม ก เสรจ็ ส้นิ ลง กำรนำลงสนำมใน ทีม ข ให้คณะผู้ตดั สินในทีม ข
นำนกั กฬี ำทีม ข ทั้งสองทีม ลงสนำม โดยให้นกั กีฬำทั้งสองทีมยืนทีเ่ สน้ หลงั ของสนำม คณะ
ผู้ตดั สินยืนที่ด้ำนขวำมือของเก้ำอี้ผู้ตดั สิน
10. กรรมกำรประจำสนำม เรียกหัวหน้ำทีม ทมี ข ทั้งสองทีม มำทำกำรเส่ยี ง ทีมที่ชนะกำร
เส่ยี งอบอุ่นร่ำงกำยก่อนและตำมดว้ ยอีกทีม ทีมละ 2 นำที

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกรอ้ 197

11. หลงั จำกนกั กฬี ำทั้งสองทีมอบอุ่นร่ำงกำยเสรจ็ ให้นกั กฬี ำทีจ่ ะลงทำกำรแข่งขันในทีม ข ทั้ง
สองทีมยืนทีเ่ สน้ หลงั คณะผู้ตดั สินยืนดำ้ นขวำมือของเก้ำอี้ผู้ตัดสิน (โดย เรียงลำดับจำก
กรรมกำรผู้ชีข้ ำด (ถ้ำม)ี กรรมกำรประจำสนำม ผู้ตดั สิน ผู้ชว่ ยผู้ตัดสิน ผู้ตดั สินกำกบั เส้น)

12. ผู้ประกำศประจำสนำม ประกำศรำยชื่อนักกีฬำที่จะลงทำกำรแข่งขนั ในทีม ข และ คณะผู้
ตัดสิน

13. คณะผู้ตัดสินเข้ำประจำตำแหน่ง ผู้ตัดสินขึ้นน่ังบนเก้ำอผี้ ู้ตดั สิน ประกำศเริ่มกำรแข่งขนั โดย
ไมต่ ้องประกำศหมำยเลขนกั กฬี ำ

14. กำรแข่งขนั ในทีม ค ให้ปฏิบตั เิ หมือนทีม ข (ตั้งแต่ขอ้ 9 – 13)

198

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกร้อ

ภาพที่ 9.7 แสดงกำรเดนิ ลงสนำมและกำรสัมผสั มือ
(ทีม่ ำ: ศุภวรรณ วงศส์ ร้ำงทรัพย์, 2560)

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกร้อ 199

ภาพที่ 9.8 แสดงกำรเดนิ ลงสนำมของกรรมกำรประจำสนำม ผู้ตดั สิน ผู้ช่วยผู้ตัดสิน
และผู้ตัดสินกำกับเสน้

(ที่มำ: ศุภวรรณ วงศส์ ร้ำงทรัพย์, 2560)

200

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกร้อ

แนวปฏิบัตใิ นการตัดสินกฬี าเซปกั ตะกรอ้ กอ่ นการตัดสิน
อทุ ร ปฏิโค (2556: 73)

1. รับทรำบภำรกิจในกำรปฏิบัตหิ น้ำที่ จำวัน เวลำ และสถำนที่ให้แม่นยำ

2. ต้องพักผ่อนให้เพียงพอเพื่อเตรียมพร้อมก่อนกำรปฏิบตั หิ น้ำที่ ควรนอนอย่ำงน้อยคืนละ 8

ชว่ั โมง

3. สำรวจควำมพร้อมของเครอ่ื งแตง่ กำยทีใ่ ช้ในกำรปฏิบัตหิ น้ำที่ เตรียมชดุ ตัดสินให้เพียงพอ

ในแตล่ ะรอบของกำรแข่งขัน

4. เตรียมอุปกรณ์ประกอบกำรตดั สินให้พร้อมและมปี ระสิทธิภำพ เช่น

- ปำกกำใช้สำหรบั เขียนแตม้ - บัตรเหลอื ง – แดง

- เหรียญสำหรบั เส่ยี ง - นำฬิกำจับเวลำ

5. ทบทวนกติกำ, ขั้นตอนกำรตัดสิน, กฎและระเบียบกำรแข่งขันให้พร้อมและเปน็ ปจั จบุ นั

6. เดนิ ทำงไปถงึ สนำมแข่งขนั และเข้ำรำยงำนตวั ตอ่ หวั หน้ำผู้ตดั สินประจำวนั กอ่ นกำรแข่งขัน

อย่ำงน้อย 1 ชวั่ โมง (ผู้ตดั สินสหพันธ์เซปกั ตะกร้อนำนำชำติรำยงำนตัวก่อนเวลำกำรแข่งขัน

2 ชัว่ โมง)

7. รอรบั มอบกำรปฏิบตั ิหน้ำทีใ่ นกำรตดั สินจำกหัวหน้ำผู้ตัดสินประจำวนั

8. สำรวจควำมพร้อมของสนำมและอปุ กรณ์ในกำรแข่งขันต่ำงๆ ให้เป็นไปตำมกติกำของกำร

แข่งขัน

9. กรรมกำรประจำสนำม ผู้ตัดสิน ผู้ช่วยผู้ตัดสิน ผู้ตัดสินกำกับเสน้ พร้อมด้วยผู้ตัดกำรทีม ผู้

ฝึกสอนและนักกฬี ำทั้ง 2 ทีม ลงไปในสนำม กรรมกำรประจำสนำมควบคุมกำรวอร์ม

โดยคณะกรรมกำรผู้ตดั สินจะยืนที่ด้ำนข้ำงเก้ำอผี้ ู้ตัดสินดำ้ นขวำ

10. โฆษกสนำมประกำศแนะนำคณะนกั กีฬำและคณะกรรมกำรผู้ตัดสิน

11. ผู้ตดั สินขนึ้ นัง่ บนเก้ำอีผ้ ู้ตัดสิน ผู้ช่วยผู้ตัดสิน ผู้ตดั สินกำกบั เสน้ และกรรมกำรประจำ

สนำมไปประจำทีข่ องตน

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกร้อ 201

แนวปฏิบตั ใิ นการทาํ หนา้ ทีร่ ะหว่างการตัดสนิ กีฬาเซปักตะกรอ้
อุทร ปฏิโค (2556: 74-76)

1. ผู้ตดั สินเมื่อน่งั บนเก้ำอี้เรยี บรอ้ ยแล้วต้องสำรวจ ปำกกำ, ใบบนั ทกึ , นำฬิกำจบั เวลำ,
ไมโครโฟนและบัตรเหลอื ง – แดงให้พร้อมก่อนแล้วจึงสำรวจผู้เล่น, ผู้ช่วยผู้ตัดสิน ผู้ตดั สิน
กำกบั เสน้ และกรรมกำรประจำสนำมว่ำพร้อมแลว้ หรือยงั แล้วจึงดำเนินกำรแข่งขัน

2. เริม่ ด้วยกำรประกำศ “ต่อไปเป็นกำรแข่งขนั เซปกั ตะกร้อ กีฬำ...... (ชื่อเกมรำยกำรแข่งขนั )
ประเภท ทีม.... (เด่ยี ว , ชดุ , คู่) ชำย / หญงิ (ถ้ำเปน็ ทีมชดุ แจ้งดว้ ยว่ำเป็นทีม ก ,ข , ค)
ระหว่ำงทีม....(แจ้งทีมที่อยู่ด้ำนขวำมือของผู้ตดั สินก่อน) กบั ทีม....(ทีมที่อยู่ด้ำนซ้ำยมือของ
ผู้ตัดสนิ ) เซ็ทที่ 1 ทีม..............เป็นฝำ่ ยสง่ ลูก นักกฬี ำพร้อมเริ่ม ศูนย์ – ศูนย์”

3. ในขณะแข่งขนั กำรขำนแตม้ ต้องมองให้ครอบคลมุ นักกฬี ำและผู้ช่วยผู้ตัดสินดว้ ย ควรเว้น
จงั หวะให้เหมำะสม ไมค่ วรเร่งนกั กฬี ำหรือชำ้ เกินไป กำรใช้เสยี งต้องดังและชัดเจน ขำน
แตม้ ของฝ่ำยเสริ ์ฟก่อนฝำ่ ยรับทุกครง้ั (กำรขำนแตม้ แรกให้มองดฝู ่ำยรับก่อนแล้วจึงขำน
แตม้ ทีเ่ หลอื พร้อมกับมองดูที่ฝ่ำยเสริ ์ฟ)

4. ขณะที่กำรแข่งขนั ดำเนนิ กำรอยู่ฝ่ำยใดทำผิดกติกำให้ขำนเสยี ในกรณีที่ไม่ชดั เจนให้แจ้ง
สำเหตทุ ี่เสยี ดว้ ย

5. เมื่อมีกำรทำผิดกติกำหรอื ลูกเสยี ทุกครั้งจะมีทีมหนึ่งไดแ้ ตม้ ให้ขำนเสยี (หรือลูกดี, ลูกออก,
ลูกอ้อม ฯลฯ) ทีม.........ได้แต้ม

6. เมื่อคะแนนเท่ำกนั ให้ขำน “..........เทำ่ ” เช่น “ห้ำเท่ำ”, “สบิ สองเท่ำ” ยกเว้นกรณี
เริ่มกำรแข่งขนั ให้ขำน “ศนู ย์ – ศนู ย์”

7. กำรให้สัญญำณมอื ผู้ช่วยผู้ตัดสิน ให้สญั ญำณมือในลกั ษณะไมช่ นี้ ำผู้ตดั สินที่นงั่ อยู่บน
เก้ำอี้ เช่น ลกู ลง ให้ชีม้ ือข้ำงเดยี วลงไปในสนำมข้ำงลำตัวเลก็ น้อย ลูกลงดำ้ นซ้ำยใช้มอื
ซ้ำย ลงดำ้ นขวำใช้มอื ขวำ ไมช่ มี้ ือไปตำแหน่งทีล่ ูกลง

202

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกร้อ

8. เมื่อเหลอื อีกคะแนนเดยี วจะเกม ให้ขำน “อีกแต้มเดียวเกม” แล้วจึงขำนคะแนน เช่น
“อีกแต้มเดียวเกม 14 – 10” หรือ 12 - 14 (ให้ขำนเตือนเซ็ทละหนึง่ ครั้งในแตม้ ทีไ่ ด้คร้ัง
แรกเท่ำนนั้ )

9. ทีมใดทำแต้มเกมที่ 15 หรือ 17 ได้ ให้ประกำศคะแนนก่อนแล้วตำมด้วยคำว่ำ “เกม”
เช่น “15 - 10 เกม” หรือ “17 - 16 เกม”

10. กำรส้นิ สดุ ในเซท็ ที่ 1 ผู้ตัดสินให้นักกฬี ำทั้ง 2 ทีมยืนที่เสน้ หลังแล้วให้เปล่ยี นแดน เมือ่
นกั กฬี ำเปลย่ี นแดนไปยืนทีเ่ สน้ หลงั เรียบรอ้ ยแล้ว ผู้ตัดสินรำยงำนผลกำรแข่งขันในเซ็ทที่ 1
แล้วให้นกั กฬี ำพัก 2 นำที เช่น “15 - 10 เกม นักกฬี ำยืนเสน้ หลัง เปลย่ี นแดน ผลกำร
แข่งขันในเซ็ทที่ 1 ทีม......................ชนะทีม................... 15 - 10 นักกฬี ำพกั 2 นำที”

11. ระหว่ำงกำรแขง่ ขนั ในแตเ่ ซ็ท ทีมมีกำรขอเวลำนอก ให้ ประกำศ “ทีมนครรำชสมี ำขอ
เวลำนอก” เมือ่ หมดเวลำนอกให้ประกำศ “หมดเวลำนอก นกั กฬี ำยืนเสน้ หลัง ลงสนำม”

12. เริ่มกำรแข่งขนั ในเซท็ ที่ 2 ประกำศเรียกนกั กฬี ำพร้อมก่อนหมดเวลำ 2 นำทีเล็กน้อย เช่น
“หมด เวลำพัก นักกฬี ำยืนเสน้ หลงั ในเซ็ทที่ 2 ทีม.....เปน็ ฝำ่ ยสง่ นกั กฬี ำพร้อม
เริ่ม ศนู ย์ – ศนู ย์”(ทีมที่เปน็ ฝำ่ ยรบั จำกกำรเลน่ ในเซ็ทใดกต็ ำ จะเป็นฝำ่ ยเสริ ์ฟในเซ็ทตอ่ ไป)

13. ถ้ำสิน้ สุดของกำรแข่งขันในเซท็ สดุ ท้ำยในประเภททีมเด่ยี ว ให้นกั กฬี ำยืนทีเ่ สน้ หลัง แล้ว
ประกำศผลกำรแข่งขนั ในเซท็ ทีผ่ ่ำนมำ พร้อมสรุปผลกำรแข่งขนั (กรณีชนะ 3 – 0 เซ็ท)
เช่น “ในเซท็ ที่ 2 ทีม................ชนะดว้ ยคะแนน 15 – 8 สรุปผลกำรแข่งขนั ทีม..............
ชนะ 3 ต่อ 0 เซ็ท นกั กฬี ำสมั ผัสมือ”

14. ในแตล่ ะเซ็ท กรณีที่ท้ัง 2 ทีมทำคะแนนมำเท่ำกนั ที่ 14 เท่ำกัน ให้ทำกำรดวิ ส์ด้วยระบบแตม้
คู่ (ชนะห่ำงกัน 2 คะแนน) โดยให้ส้นิ สุดที่ 17 คะแนน เปน็ คะแนนสดุ ท้ำย ผู้ตดั สินประกำศ
ว่ำ “ดวิ ส์คู่ไม่เกิน 17 คะแนน 14 เท่ำ”

15. ในกรณีทีช่ นะกันทีมละ 2 เซท็ ซึ่งจะต้องแข่งขนั ในเซ็ทที่ 5 ในประเภททีมเดย่ี ว เมื่อจบ
เซ็ทที่ 4 ให้ผู้ตัดสินให้นักกฬี ำยืนทีเ่ สน้ หลังและให้เปลย่ี นแดน ประกำศดังนี้ “นครปฐม
ได้แต้ม 15 – 11 เกม นักกฬี ำยืนเสน้ หลงั เปลย่ี นแดน ผลกำรแข่งขันในเซ็ทที่ 4
ทีมนครปฐม ชนะทีมกรุงเทพมหำนคร 15 – 11 นักกฬี ำพกั 2 นำที”

16. กำรแข่งขนั ในเซ็ทที่ 5 เมือ่ ทีมใดทมี หนึ่งทำคะแนนได้ถงึ 8 ต้องเปล่ยี นแดนและลงทำ
กำรแข่งขันต่อ

17. เมือ่ ส้ินสดุ กำรแข่งขนั ในเซท็ ที่ 5 ในประเภททีมเดย่ี ว ผู้ตัดสินประกำศ “ผลกำรแข่งขัน
ในเซท็ ที่ 5 ทีม.....ชนะดว้ ยคะแนน......... สรุปผลกำรแข่งขันทีม.............ชนะทีม..........
3 ต่อ 2 เซท็ นักกฬี ำสัมผสั มือ ”

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกรอ้ 203

18. หลังจำกผู้ตดั สินลงจำกเก้ำอี้แลว้ กรรมกำรประจำสนำมเดนิ นำผู้ตดั สิน ผู้ช่วยผู้ตดั สิน
และผู้ตัดสินกำกบั เสน้ ออกจำกสนำมตำมรูปแบบกำรลงสนำมก่อนเร่มิ กำรแข่งขัน โดย
เดนิ ย้อนกลับทำงเดมิ

19. ผู้ตดั สินสรุปผลกำรแข่งขนั ผู้ชนะ, เวลำ ตรวจสอบรำยละเอียดในใบบันทกึ กำรแข่งขนั ให้
เรียบรอ้ ยให้ตรงกับของกรรมกำรประจำสนำม แล้วส่งต่อให้หัวหน้ำผู้ตดั สินประจำวันเพื่อ
ตรวจสอบควำมถกู ต้องอีกครั้งหนึ่ง ก่อนที่จะส่งต่อให้ฝ่ำยทะเบียน จำกนั้นพักที่จัดไว้
ให้บรเิ วณสนำมแข่งขัน

20. กรณีระหว่ำงกำรแขง่ ขนั มีกำรเปล่ยี นตวั นกั กีฬำหลงั จำกรบั ใบเปล่ยี นตวั จำกกรรมกำร
ประจำสนำมแลว้ ให้ประกำศ “ทีม........ขอเปล่ยี นตัวนักกีฬำ ผู้เล่นออกหมำยเลข.........
ผู้เล่นเข้ำหมำยเลข.........”

21. ในขณะทีม่ กี ำรพักเวลำนอก, กำรเปลย่ี นตัวและกำรพกั ระหว่ำงกำรบำดเจ็บให้ผู้ช่วยผู้
ตดั สินนำตะกร้อมำเก็บไว้และกรรมกำรประจำสนำมตอ้ งควบคมุ นกั กฬี ำให้ปฏิบตั ิตำม
กติกำกำรแข่งขนั

204

หลักและวิธสี อนกีฬาตะกร้อ

แนวปฏิบตั เิ มื่อเสร็จส้นิ การแขง่ ขัน
อทุ ร ปฏิโค (2556: 77)

1. ให้ประกำศสรปุ คะแนนในเซ็ทสุดท้ำยและสรุปผลกำรแข่งขันของท้ังสองทีมให้เสรจ็ ก่อน
จึงประกำศให้นักกฬี ำทั้งสองทีมสมั ผัสมอื

2. กรรมกำรประจำสนำมนำผู้ตัดสินผู้ช่วยผู้ตดั สิน และผู้ตดั สินกำกบั เสน้ เดนิ ออกนอกสนำม
ตำมแนวเสน้ แผนผงั ที่กำหนดไว้ (เดนิ ย้อนกลับทำงเดมิ )

3. บันทึกสรุปผลคะแนน ผู้ชนะ เวลำที่ใช้ในกำรแข่งขนั ให้เรียบรอ้ ย ท้ังเวลำเริม่ และจบกำร
แข่งขันแล้วนำสง่ ให้กับหวั หน้ำผู้ตดั สินประจำวนั เพื่อตรวจสอบควำมถูกต้องและรับรอง
ผลกำรแข่งขันต่อไป

4. เมือ่ ไมม่ ีภำรกิจที่จะต้องปฏิบัติ ในขณะทีก่ ำรแข่งขนั ของแตล่ ะวันยังไมเ่ สร็จส้นิ ให้พกั ผ่อนใน
ที่ทีฝ่ ่ำยจัดกำรแข่งขันได้จัดไว้ให้ เพื่อพร้อมทีจ่ ะปฏิบตั ภิ ำรกิจไดอ้ ย่ำงทันทีและทัน
เหตกุ ำรณ์อยู่เสมอ

5. ถ้ำมกี ิจธรุ ะจำเปน็ จริงๆ ต้องแจ้งต่อหัวหน้ำผู้ตัดสินประจำวัน เพือ่ รบั ทรำบและอนุญำต
ก่อนทุกคร้ังตลอดจนเพือ่ กำรจดั ผู้ตัดสินลงทำหน้ำที่จะไดไ้ มม่ ีปญั หำ

6. เมือ่ เสรจ็ ส้นิ กำรแข่งขันในแตล่ ะวัน ผู้ตดั สินทกุ คนจะต้องรอกำรนดั หมำยจำกหัวหน้ำผู้
ตัดสิน รวมถึงกำรประชมุ ก่อนกลบั ที่พักทกุ ครั้ง

หลกั และวิธสี อนกีฬาตะกร้อ 205

4. ข้ันตอนการประกาศของผูป้ ระกาศ / โฆษกสนาม

ขั้นตอนการประกาศของผู้ประกาศ / โฆษกสนาม
การแขง่ ขนั เซปกั ตะกรอ้ ประเภททีมเดี่ยว
อุทร ปฏิโค (2556: 78-79)

1. กรรมกำรประจำสนำมตรวจสอบรำยชื่อนักกีฬำ และควำมพร้อมก่อนเดนิ ลงไปในสนำม
2. หลงั จำกที่ ผู้ชีข้ ำด(ถ้ำมี)กรรมกำรประจำสนำมนำผู้ตดั สนิ ผู้ช่วยผู้ตัดสนิ ผู้ตัดสนิ กำกบั เสน้

ผู้จัดกำรทีม ผู้ฝึกสอนและนักกีฬำท้ังสองทีมลงไปยืนที่เสน้ หลังสนำมเรียบร้อยแลว้ กรรมกำรประจำ
สนำมจะเรียกนักกีฬำท้ังสองทีมสมั ผัสมือ และจะเรียกหัวหน้ำทีมมำทำกำรเสย่ี งและควบคุมกำรวอร์ม
เมือ่ ทั้งสองทีมวอร์มเรียบร้อยแลว้ ผู้จดั กำรทีม ผู้ฝึกสอนและนกั กีฬำทั้งสองทีมยืนที่เสน้ หลังสนำม
ผู้ชีข้ ำด(ถ้ำมี)กรรมกำรประจำสนำม ผู้ตดั สนิ ผู้ช่วยผู้ตัดสนิ และผู้ตัดสนิ กำกับเสน้ ยืนทีเ่ สน้ ข้ำงทำง
ดำ้ นขวำของเก้ำอีผ้ ู้ตัดสนิ แลว้ ประกำศ ดงั นี้

“ต่อไปเป็นกำรแข่งขนั ในประเภททีมเด่ยี ว..................(ชำย,หญงิ ) กำรแข่งขันกีฬำ...............................
ระหว่ำงทีม..........................................................................................กับทีม............................................................................................

“รำยชือ่ นกั กีฬำ ทีม................................................................................................
หมำยเลข...............(ชื่อ –สกลุ ).............………..............
หมำยเลข...............(ชือ่ –สกุล).............………..............
หมำยเลข...............(ชือ่ –สกุล).............………..............

ผูเ้ ลน่ สาํ รอง หมำยเลข...............(ชือ่ –สกลุ )..........................................
หมำยเลข...............(ชือ่ –สกุล)............................................”

ผู้ฝึกสอน...............(ชือ่ –สกุล)...........................................
ผู้จดั กำรทีม............(ชือ่ –สกุล)...........................................”
“รำยชือ่ นกั กีฬำทีม...................................................................... ( ประกำศเช่นเดยี วกบั ทีมแรก)
ผู้ชีข้ ำด.....................(ชื่อ–สกลุ )............................................................................................
กรรมกำรประจำสนำม ............(ชือ่ – สกุล).................……………………