แผนการจัดการเรียนรู้รายวิชาสังคมศึกษา 1 (ส21101) ชั้น ม.1 ภาคเรียนที่ 1/2565

บันทกึ หลงั การจดั กิจกรรมการเรยี นรู้

รหัสวชิ า ส21101 รายวิชา สงั คมศกึ ษา ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ี่ 1
วนั ท.ี่ ...............เดือน....................................พ.ศ. 2565 ใช้สอนหอ้ ง...........................เวลา.....................................
1. ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
2. ปัญหา อุปสรรค
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
3. ขอ้ เสนอแนะ / แนวทางแก้ไข
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชือ่ ...................................................................ผสู้ อน
(.........................................................)

........................../........................../.............................

แผนการจัดการเรยี นรูท้ ี่ 18
รหสั วชิ า ส21101 รายวิชา สังคมศึกษา
ระดบั ช้นั มัธยมศกึ ษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 1 ปกี ารศกึ ษา 2565
หนว่ ยการเรยี นท่ี 2 เรื่อง พระธรรม เวลา 10 ชั่วโมง
หน่วยการเรียนรูย้ ่อยที่ 18 เรอ่ื ง อริยสัจ 4: นโิ รธ (ธรรมทคี่ วรบรรล)ุ เวลา 1 ชวั่ โมง

ชื่อผู้สอน นางสาวมัทนา ทองสุก
ใช้สอน ม.1/4 วนั ที่..............เดอื น..............................พ.ศ............
ใช้สอน ม.1/8 วันท.ี่ .............เดอื น..............................พ.ศ............
ใช้สอน ม.1/9 วนั ท.ี่ .............เดอื น..............................พ.ศ............

มาตรฐานการเรยี นร/ู้ ตัวช้วี ัด
มาตรฐานการเรยี นรู้
ส 1.1 รู้และเข้าใจประวตั ิ ความสาคญั ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรอื ศาสนาท่ีตน

นบั ถอื และศาสนาอืน่ มีศรทั ธาทถ่ี กู ตอ้ ง ยึดม่ัน และปฏิบัตติ ามหลกั ธรรม เพ่ืออยู่รว่ มกนั อย่างสนั ตสิ ขุ
ตัวช้ีวัด
ม.1/5 อธิบายพทุ ธคณุ และขอ้ ธรรมสาคัญในกรอบอรยิ สัจ 4 หรอื หลักธรรมของศาสนาที่ตนนับ

ถอื ตามท่กี าหนด เหน็ คุณค่าและนาไปพัฒนาแก้ปญั หาของตนเองและครอบครวั

สาระสาคัญ

อรยิ สจั 4 คือ ความจริงอนั ประเสริฐ 4 ประการ ท่ีพระพทุ ธเจา้ ทรงตรัสรู้ ซงึ่ ประกอบดว้ ย ทกุ ข์ สมุทยั

นิโรธ มรรค อรยิ สัจ 4 น้นั เปน็ ธรรมหวั ใจหลักที่จาแนกหลักธรรมทยี่ อ่ ยออกไปหลายหมวด เรียกว่า หลกั ธรรมท่ี

เกยี่ วเน่ืองในอรยิ สจั 4 เช่น ขันธ์ 5 ธาตุ 4 หลักกรรม อบายมขุ 6 สขุ 2 ฯลฯ

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

ดา้ นความรู้ (Knowledge)

1. อธิบายความหมายและจาแนกหลักธรรมอริยสจั 4 หมวดนโิ รธ

ดา้ นทกั ษะ/กระบวนการ (Process)

2. วิเคราะห์ผลของการกระทาตามหลักธรรมนโิ รธ

ด้านคณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ (Attitude)

 รกั ชาติ ศาสน์ กษตั ริย์  อยู่อย่างพอเพียง  ซอื่ สัตยส์ ุจริต

 มงุ่ ม่นั ในการทางาน  มวี ินยั  รักความเป็นไทย

 ใฝ่เรยี นรู้  มจี ิตสาธารณะ

ด้านสมรรถนะสาคญั ของผเู้ รยี น
 ความสามารถในการคดิ : ทกั ษะการคิดวิเคราะห์
 ความสามารถในการใชท้ ักษะชีวติ : กระบวนการทางานกลุ่ม

บรู ณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
1. หลกั ความพอประมาณ นกั เรียนศกึ ษา รวบรวมข้อมลู และวเิ คราะห์เนือ้ หาตรงตามประเดน็ ทไี่ ดร้ บั

มอบหมาย
2. หลกั ความมีเหตุผล นกั เรยี นสามารถวเิ คราะห์ประเดน็ ท่ีศึกษาอยา่ งเปน็ เหตเุ ปน็ ผล
3. หลักภมู ิคุม้ กัน ศึกษา/รวบรวมขอ้ มูลเรอื่ งทเ่ี กี่ยวขอ้ งจากสือ่ ต่างๆ อยา่ งถกู ตอ้ ง
4. เงอ่ื นไขความรู้ หลกั ธรรมทางพระพุทธศาสนา
5. เงื่อนไขคณุ ธรรม ความรบั ผดิ ชอบ ใฝ่เรียนรู้

ช้ินงาน/ภาระงาน
ใบงานที่ 8 หลกั ธรรมทางพระพทุ ธศาสนา

กจิ กรรมการเรยี นการสอน
ขั้นนาเขา้ ส่บู ทเรียน
1. ครูใหน้ กั เรยี นสวดมนตไ์ หว้พระและนง่ั สมาธิ ประมาณ 3 -5 นาที (ภูมิค้มุ กัน)
2. ครูอธบิ ายวา่ ความสขุ เปน็ ส่งิ ที่มนษุ ย์ทุกคนต่างแสวงหา บางคนตอ้ งทาผดิ หรือทุจรติ เพอ่ื ให้

เกิดความสุข ครูบอกนักเรยี นว่า วันนี้เราจะเรียนเร่ืองความสขุ ซึง่ เปน็ หลักธรรมท่พี วกเราทุกคนควรบรรลุ คอื สุข
2 และคิหิสขุ (ความรู้ สงั คม)

3. ครแู จง้ จดุ ประสงค์การเรียนรู้ใหน้ กั เรยี นทราบ (เหตุผล)
ขั้นกิจกรรมการเรียนรู้

4. ครูยกประเด็นเร่ือง “เศรษฐกิจไทยข้นั วกิ ฤตหลังโควดิ ” จากน้ันนักเรยี นรว่ มกันแสดงความ
คดิ เห็นโดยครูใชค้ าถาม ดังน้ี (ความรู้ สังคม)

- จากข่าว “เศรษฐกจิ ไทยขัน้ วกิ ฤตหลงั โควิด” มสี าเหตมุ าจากอะไร
- ถ้าไมต่ อ้ งการใหเ้ กดิ ปัญหาดังกล่าว ควรทาอย่างไร
- นักเรยี น จะนาหลักธรรม เรอ่ื ง สุข 2 และคหิ สิ ขุ มาใช้เปน็ แนวทางในการแก้ปัญหา
อยา่ งไร
5. นกั เรียนตอบคาถามลงในสมุด โดยเขียนเปน็ แผนผัง ดังนี้ (ความรู้ ภูมคิ มุ้ กนั )

ปัญหาที่เกิดขึน้ ใน “เศรษฐกจิ ไทยขนั้ เนอื้ หาทีเ่ กย่ี วกบั
ข่าว วิกฤตหลังโควิด” หลกั ธรรมสขุ 2

แนวทางแกไ้ ข เน้อื หาทเี่ กี่ยวกบั
หลกั ธรรมคหิ สิ ขุ

6. ครูถามนักเรียนวา่ สง่ิ ใดหรือเหตกุ ารณ์ใดทท่ี าให้นักเรยี นนน้ั มีความสขุ บ้าง ครูเขยี นคาตอบ
ของนักเรยี นลงบนกระดานทกุ คาตอบ จากนน้ั ครูให้นกั เรยี นสงั เกตคาตอบของตนเองและเพ่ือนๆวา่ สามารถแยก
ความสขุ เป็นกลุม่ ๆไดห้ รือไม่ ถ้าได้ จะแยกเปน็ ก่ีกลมุ่ ครูให้ตัวแทนนกั เรียนออกมาแยกคาตอบของเพอื่ นๆหน้าชน้ั
เรยี น 1 คน (ความรู้ สังคม)

7. ครูอธิบายเพิ่มเติมว่า ความสุขของมนุษย์น้ันสามารถแบ่งได้หลายประเภทตามหลัก

พระพทุ ธศาสนา เชน่ สุข 2 และคิหสิ ุข (ความรู้ สังคม)

8. ครใู หน้ ักเรยี นตอบคาถามในใบงานที่ 8 หลกั ธรรมทางพระพุทธศาสนา (ความร)ู้

ขั้นสรุป

10. ครูใหน้ ักเรยี นบอกแนวทางการปฏบิ ัตติ นท่จี ะทาให้ตนเองและผู้อ่ืนเป็นสขุ ไดอ้ ยา่ งไรบา้ ง

(ความรู้ สงั คม)

สอ่ื /วสั ดอุ ปุ กรณ์/แหลง่ เรยี นรู้

1. หนงั สอื เรียนพระพุทธศาสนา ช้ัน ม.1

2. ใบงานที่ 8 หลกั ธรรมทางพระพุทธศาสนา

การวดั ผลและประเมลิ ผลการเรยี นรู้

วิธีวัด เคร่ืองมือ เกณฑ์การประเมิน

ความรู้ (K) ตรวจใบงานท่ี 8 หลกั ธรรมทาง ความถกู ต้องรอ้ ยละ 60 ผ่านเกณฑ์

พระพุทธศาสนา

ทักษะกระบวนการ (P) ถาม:ตอบ ผลของการกระทาตาม ดี : เสนอแนวทางการปฏิบัติตนเพื่อ

คุณลักษณะ (A) หลกั ธรรมนโิ รธ หลีก เลี่ยงการทาก รรมช่ัวได้ 2

ประเด็นขึ้นไป

พอใช้ : เสนอแนวทางการปฏิบัติตน

เพื่อหลีกเลี่ยงการทากรรมชั่วได้ 1

ประเด็น

ปรับปรุง : ไม่สามารถเสนอแนวทาง

ได้

ลงชอ่ื .......................................................ครูผู้สอน
(นางสาวมัทนา ทองสุก)
ตาแหน่ง ครู

ความคิดเหน็ หวั หน้ากลุ่มสาระ
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชอ่ื ........................................หัวหน้ากลมุ่ สาระ
(นางสาวอาริยา เจ๊ะยะหล)ี

ความคดิ เห็นรองผ้อู านวยการกลุม่ บริหารวชิ าการ
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชอื่ .....................................................
(นางจฑุ ารัตน์ พฒั นภากรณ)์

ตาแหน่งรองผอู้ านวยการโรงเรียนไชยาวทิ ยา
วนั ท่ี.......................................................

บนั ทกึ หลงั การจดั กจิ กรรมการเรยี นรู้

รหสั วชิ า ส21101 รายวชิ า สงั คมศกึ ษา ชน้ั มัธยมศกึ ษาปีที่ 1
วนั ที่................เดือน....................................พ.ศ. 2565 ใชส้ อนห้อง...........................เวลา.....................................
1. ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
2. ปญั หา อปุ สรรค
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
3. ขอ้ เสนอแนะ / แนวทางแก้ไข
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงช่อื ...................................................................ผสู้ อน
(.........................................................)

........................../........................../.............................

บันทกึ หลังการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

รหสั วชิ า ส21101 รายวชิ า สังคมศึกษา ช้ันมัธยมศกึ ษาปที ี่ 1
วนั ที.่ ...............เดอื น....................................พ.ศ. 2565 ใช้สอนหอ้ ง...........................เวลา.....................................
1. ผลการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
2. ปัญหา อุปสรรค
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
3. ข้อเสนอแนะ / แนวทางแก้ไข
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชอ่ื ...................................................................ผสู้ อน
(.........................................................)

........................../........................../.............................

บันทกึ หลังการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

รหสั วชิ า ส21101 รายวชิ า สังคมศึกษา ช้ันมัธยมศกึ ษาปที ี่ 1
วนั ที.่ ...............เดอื น....................................พ.ศ. 2565 ใช้สอนหอ้ ง...........................เวลา.....................................
1. ผลการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
2. ปัญหา อุปสรรค
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
3. ข้อเสนอแนะ / แนวทางแก้ไข
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชอ่ื ...................................................................ผสู้ อน
(.........................................................)

........................../........................../.............................

แผนการจัดการเรียนรูท้ ี่ 19
รหสั วชิ า ส21101 รายวิชา สงั คมศึกษา
ระดับชัน้ มัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรยี นที่ 1 ปีการศกึ ษา 2565
หน่วยการเรยี นท่ี 2 เรอื่ ง พระธรรม เวลา 10 ช่ัวโมง
หนว่ ยการเรียนรูย้ อ่ ยที่ 19 เรอ่ื ง อริยสัจ 4: มรรค (ธรรมท่คี วรเจริญ) เวลา 1 ชวั่ โมง

ช่ือผ้สู อน นางสาวมัทนา ทองสุก
ใช้สอน ม.1/4 วันที่..............เดอื น..............................พ.ศ............
ใชส้ อน ม.1/8 วันท.่ี .............เดอื น..............................พ.ศ............
ใช้สอน ม.1/9 วนั ท.่ี .............เดอื น..............................พ.ศ............

มาตรฐานการเรยี นร/ู้ ตัวชว้ี ดั
มาตรฐานการเรยี นรู้
ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสาคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพทุ ธศาสนาหรือศาสนาที่ตน

นบั ถอื และศาสนาอ่ืน มีศรทั ธาที่ถูกตอ้ ง ยดึ ม่ัน และปฏบิ ัตติ ามหลกั ธรรม เพอื่ อยู่รว่ มกนั อยา่ งสันตสิ ุข
ตัวชวี้ ัด
ม.1/5 อธิบายพุทธคณุ และข้อธรรมสาคัญในกรอบอริยสจั 4 หรอื หลกั ธรรมของศาสนาท่ีตนนบั

ถือตามทก่ี าหนด เหน็ คุณคา่ และนาไปพฒั นาแก้ปัญหาของตนเองและครอบครัว

สาระสาคญั

อรยิ สัจ 4 คือ ความจริงอันประเสริฐ 4 ประการ ที่พระพทุ ธเจา้ ทรงตรสั รู้ ซงึ่ ประกอบดว้ ย ทุกข์ สมุทัย

นิโรธ มรรค อริยสัจ 4 นนั้ เปน็ ธรรมหัวใจหลักท่ีจาแนกหลักธรรมทย่ี อ่ ยออกไปหลายหมวด เรียกวา่ หลกั ธรรมท่ี

เกี่ยวเน่ืองในอริยสัจ 4 เช่น ขนั ธ์ 5 ธาตุ 4 หลกั กรรม อบายมุข 6 สขุ 2 ฯลฯ

จุดประสงค์การเรียนรู้

ด้านความรู้ (Knowledge)

1. บอกความหมายหลกั ธรรมในอริยสัจ 4 หมวดมรรค (ธรรมท่คี วรเจรญิ ) ได้

ด้านทกั ษะ/กระบวนการ (Process)

2. จาแนกธรรมที่ในหมวดมรรค (ธรรมทคี่ วรเจรญิ ) ได้

ด้านคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ (Attitude)

 รกั ชาติ ศาสน์ กษัตริย์  อยู่อย่างพอเพียง  ซ่ือสตั ยส์ ุจรติ

 ม่งุ มน่ั ในการทางาน  มวี ินัย  รักความเป็นไทย

 ใฝ่เรยี นรู้  มีจิตสาธารณะ

ด้านสมรรถนะสาคญั ของผ้เู รยี น
 ความสามารถในการคดิ : ทักษะการคิดวเิ คราะห์
 ความสามารถในการใชท้ ักษะชวี ติ : กระบวนการทางานกลุ่ม

บูรณาการตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
1. หลกั ความพอประมาณ นักเรียนศกึ ษา รวบรวมข้อมูลและวเิ คราะห์เน้ือหาตรงตามประเดน็ ทีไ่ ด้รับ

มอบหมาย
2. หลักความมีเหตผุ ล นกั เรียนสามารถวิเคราะหป์ ระเด็นทศี่ กึ ษาอย่างเปน็ เหตุเป็นผล
3. หลกั ภมู คิ ุ้มกนั ศกึ ษา/รวบรวมข้อมลู เรอื่ งท่เี ก่ยี วข้องจากสือ่ ต่างๆ อย่างถูกตอ้ ง
4. เงอื่ นไขความรู้ หลักธรรมทางพระพทุ ธศาสนา
5. เง่ือนไขคณุ ธรรม ความรับผดิ ชอบ ใฝ่เรียนรู้

ช้ินงาน/ภาระงาน
ใบงานท่ี 8 เร่อื ง หลักธรรมทางพระพทุ ธศาสนา

กิจกรรมการเรยี นการสอน
ข้ันนาเข้าสู่บทเรยี น
1. ครูทบทวนความรู้ของนักเรียนเกี่ยวกับ ทุกข์ สมุทัยและนิโรธ โดยครูให้นักเรียนยกตัวอย่าง

เหตกุ ารณ์ของแต่ละคน จากนั้นครูอธิบายเพ่ือเช่ือมโยงท้งั 3 หมวดกบั หมวดมรรควา่ มหี ลกั ธรรมใดบ้าง (ความร้)ู
ขั้นกจิ กรรมการเรียนรู้
2. ครูเล่าประวัติของบุคคลและดูภาพของบุคคลที่ประสบความสาเร็จในการดับทุกข์หรือ

แก้ปัญหาได้ และเช่ือมโยงให้เข้าใจว่าบุคคลดังกล่าวปฏิบัติตนตามหลักมรรคมีองค์ 8 และให้นักเรียนผลัดกันเล่า
ประสบการณ์ทเี่ คยแก้ปญั หาหรอื ดับทกุ ขไ์ ด้ และให้ชว่ ยกันวิเคราะหว์ ่าเกีย่ วขอ้ งกับหลักธรรมใดบ้าง (สงั คม)

3. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 6 คน ช่วยกันแสวงหาความรู้เก่ียวกับหลักธรรม ไตรสิกขา
กรรมฐาน 2 ปธาน 4 โกศล 3 (สงั คม)

4. ครูแจกกระดาษชาร์ทให้นักเรียนกลุ่มละ 1 แผ่น นักเรียนออกแบบแผนผังความคิดตาม
ความคดิ ของแต่ละกลุ่มได้อย่างอสิ ระ (ความรู้ สังคม)

5. ครูให้ตัวแทนแตล่ ะกลุ่มออกมาอภปิ รายร่วมกนั ในหัวข้อ มรรค หลักธรรมทค่ี วรเจริญ หน้าชั้น
นักเรียนเพื่อแลกเปล่ียนความรู้ซึ่งกันและกนั โดยครูต้ังคาถามเพื่อเป็นการนาทางให้นักเรยี นในการอภิปราย ดังนี้
(ความรู้ สงั คม วฒั นธรรม)

- มรรค มคี วามหมายวา่ อยา่ งไร
- หลกั ธรรมทค่ี วรเจริญ นกั เรยี นเขา้ ใจว่าอยา่ งไร
- หลักธรรมท่ีเก่ียวเนื่องกบั หมวดมรรค มีอะไรบา้ ง
6. หลงั จากอภปิ รายรว่ มกัน นกั เรียนทาใบงานท่ี 8 เรื่อง หลกั ธรรมทางพระพทุ ธศาสนา (ความร้)ู
ขัน้ สรุป
7. นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คาถามเป็นการสรุปบทเรียน ดังนี้ นักเรียนมี
แนวทางปฏบิ ตั ติ นตามหลักธรรม อรยิ สัจ 4 ในชีวิตประจาวนั อย่างไร (ความรู้ สังคม ภมู ิค้มุ กนั )

ส่ือ/วสั ดุอุปกรณ/์ แหลง่ เรยี นรู้
1. หนงั สือเรียนพระพทุ ธศาสนา ชั้น ม.1
2. ใบงานที่ 8 เร่ือง หลักธรรมทางพระพทุ ธศาสนา

การวดั ผลและประเมลิ ผลการเรยี นรู้

วิธวี ดั เครื่องมือ เกณฑก์ ารประเมนิ
ตอบถูกร้อยละ 60 ผา่ นเกณฑ์
ความรู้ (K) ตรวจใบงานที่ 8 เรอื่ ง หลักธรรม

ทกั ษะกระบวนการ (P) ทางพระพทุ ธศาสนา

ลงชื่อ.......................................................ครผู ูส้ อน
(นางสาวมทั นา ทองสกุ )
ตาแหนง่ ครู

ความคดิ เห็นหวั หนา้ กลุม่ สาระ
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงช่ือ........................................หัวหน้ากลมุ่ สาระ
(นางสาวอารยิ า เจ๊ะยะหลี)

ความคิดเห็นรองผอู้ านวยการกลุม่ บริหารวชิ าการ
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชือ่ .....................................................
(นางจุฑารัตน์ พฒั นภากรณ)์

ตาแหนง่ รองผู้อานวยการโรงเรยี นไชยาวทิ ยา
วันท.ี่ ......................................................

บันทึกหลงั การจดั กจิ กรรมการเรยี นรู้

รหัสวิชา ส21101 รายวชิ า สงั คมศึกษา ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1
วันที่................เดอื น....................................พ.ศ. 2565 ใช้สอนหอ้ ง...........................เวลา.....................................
1. ผลการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
2. ปัญหา อปุ สรรค
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
3. ขอ้ เสนอแนะ / แนวทางแกไ้ ข
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชื่อ...................................................................ผสู้ อน
(.........................................................)

........................../........................../.............................

บันทกึ หลังการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

รหสั วชิ า ส21101 รายวชิ า สังคมศึกษา ช้ันมัธยมศกึ ษาปที ี่ 1
วนั ที.่ ...............เดอื น....................................พ.ศ. 2565 ใช้สอนหอ้ ง...........................เวลา.....................................
1. ผลการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
2. ปัญหา อุปสรรค
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
3. ข้อเสนอแนะ / แนวทางแก้ไข
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชอ่ื ...................................................................ผสู้ อน
(.........................................................)

........................../........................../.............................

บันทกึ หลังการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

รหสั วชิ า ส21101 รายวชิ า สังคมศึกษา ช้ันมัธยมศกึ ษาปที ี่ 1
วนั ที.่ ...............เดอื น....................................พ.ศ. 2565 ใช้สอนหอ้ ง...........................เวลา.....................................
1. ผลการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
2. ปัญหา อุปสรรค
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
3. ข้อเสนอแนะ / แนวทางแก้ไข
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชอ่ื ...................................................................ผสู้ อน
(.........................................................)

........................../........................../.............................

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 20
รหสั วิชา ส21101 รายวชิ า สังคมศึกษา
ระดบั ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 1 ปกี ารศึกษา 2565
หน่วยการเรียนที่ 2 เรื่อง พระธรรม เวลา 10 ชั่วโมง
หนว่ ยการเรยี นรยู้ ่อยที่ 20 เรื่อง อริยสัจ 4 แกป้ ัญหาชีวิต เวลา 1 ชั่วโมง

ช่อื ผูส้ อน นางสาวมัทนา ทองสุก
ใช้สอน ม.1/4 วนั ท.่ี .............เดอื น..............................พ.ศ............
ใช้สอน ม.1/8 วันท.่ี .............เดือน..............................พ.ศ............
ใชส้ อน ม.1/9 วนั ท่.ี .............เดอื น..............................พ.ศ............

มาตรฐานการเรยี นร/ู้ ตวั ชี้วดั
มาตรฐานการเรยี นรู้
ส 1.1 รแู้ ละเขา้ ใจประวัติ ความสาคญั ศาสดา หลักธรรมของพระพทุ ธศาสนาหรอื ศาสนาที่ตน

นับถือและศาสนาอ่นื มีศรัทธาท่ีถูกตอ้ ง ยึดมัน่ และปฏิบัติตามหลกั ธรรม เพื่ออย่รู ่วมกันอย่างสันติสขุ
ตวั ช้ีวัด
ม.1/5 อธิบายพทุ ธคณุ และขอ้ ธรรมสาคัญในกรอบอรยิ สัจ 4 หรือหลกั ธรรมของศาสนาที่ตนนบั

ถือตามทกี่ าหนด เหน็ คุณคา่ และนาไปพัฒนาแกป้ ญั หาของตนเองและครอบครัว

สาระสาคญั

อริยสจั 4 คอื ความจริงอนั ประเสริฐ 4 ประการ ท่ีพระพุทธเจา้ ทรงตรัสรู้ ซึ่งประกอบดว้ ย ทุกข์ สมุทัย

นิโรธ มรรค อริยสัจ 4 นน้ั เป็นธรรมหวั ใจหลกั ท่ีจาแนกหลกั ธรรมท่ีย่อยออกไปหลายหมวด เรยี กว่า หลกั ธรรมที่

เกยี่ วเนือ่ งในอรยิ สัจ 4 เช่น ขันธ์ 5 ธาตุ 4 หลกั กรรม อบายมขุ 6 สุข 2 ฯลฯ

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

ดา้ นความรู้ (Knowledge)

1. อธิบายการนาหลกั อริยสัจ 4 ไปใช้ในชีวติ ประจาวนั

ด้านทกั ษะ/กระบวนการ (Process)

2. ยกตวั อยา่ งการนาหลกั อรยิ สัจ 4 ไปใช้ในชวี ติ ประจาวัน

ดา้ นคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (Attitude)

 รักชาติ ศาสน์ กษตั ริย์  อยู่อย่างพอเพียง  ซ่ือสตั ย์สุจรติ

 ม่งุ มน่ั ในการทางาน  มีวนิ ัย  รักความเปน็ ไทย

 ใฝ่เรยี นรู้  มจี ิตสาธารณะ

ดา้ นสมรรถนะสาคัญของผเู้ รยี น
 ความสามารถในการคิด : ทักษะการคิดวเิ คราะห์

บูรณาการตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
1. หลักความพอประมาณ นกั เรียนศึกษา รวบรวมข้อมลู และวเิ คราะหเ์ นือ้ หาตรงตามประเดน็ ท่ไี ด้รบั

มอบหมาย
2. หลกั ความมเี หตุผล นกั เรียนสามารถวเิ คราะห์ประเด็นที่ศกึ ษาอย่างเป็นเหตุเปน็ ผล
3. หลกั ภมู คิ ุ้มกนั ศึกษา/รวบรวมขอ้ มูลเร่ืองท่เี ก่ยี วขอ้ งจากส่อื ต่างๆ อย่างถูกต้อง
4. เงอื่ นไขความรู้ การนาหลกั ธรรมไปประยกุ ต์ใช้ในชวี ิตประจาวนั
5. เง่อื นไขคุณธรรม ความรบั ผดิ ชอบ ใฝเ่ รยี นรู้

ชิ้นงาน/ภาระงาน
วาดภาพและบรรยายหัวขอ้ “มรรคานาพาสขุ ”

กจิ กรรมการเรียนการสอน
8.1 ขั้นนาเขา้ สู่บทเรยี น
1. ครูใหน้ กั เรยี นดูวิดทิ ศั น์เร่อื ง (สสส.ค่าเหลา้ ” เป็นเวลาประมาณ 1 นาที (สงั คม)
จากนนั้ ครตู ั้งคาถามให้นักเรียนร่วมกนั แสดงความคดิ เหน็
- ในอนาคตชายคนนจี้ ะเปน็ อย่างไร
- สาเหตุสาคัญของปัญหาหรือทุกข์ของชายคนนี้ต้องพบเกิดจากส่ิงใด จะมี

วธิ ีการแกป้ ัญหานีอ้ ย่างไร
- ให้นักเรียนร่วมกันระดมความคิดถ้าสามารถแก้ปัญหาได้ ชายคนนี้จะเป็น

อย่างไร
จากนั้น ครูอธิบายเพิ่มเติมให้เห็นถึงความสาคัญของการนาหลักอริยสัจ 4 ไปปรับใช้

แก้ปญั หาท่เี กิดขึน้ ในชีวติ ประจาวันได้ทุกเรอ่ื ง โดยอาศยั สตสิ มั ปชัญญะและความตง้ั ใจจริงทีจ่ ะแก้ปญั หา
ขนั้ กจิ กรรมการเรยี นรู้
2. ครทู บทวนความร้เู รื่องอริยสัจ 4 ที่ได้เรยี นในช่วั โมงทแ่ี ล้วร่วมกบั นักเรียนจากนัน้ ครตู งั้ คาถาม

ใหน้ ักเรียนแสดงความคดิ เห็นรว่ มกนั ว่า (ความร)ู้
- ถา้ เรานาหลักอรยิ สัจ 4 ไปใช้ในชีวิตประจาวนั นักเรยี นจะเลือกนาไปใช้ในเรื่องใด

เพราะเหตุใด
3. ครูให้นักเรียนวาดภาพและบรรยายในหัวข้อ “มรรคานาพาสุข” โดยเลอื กหลักธรรมมรรค 1

หวั ข้อ พร้อมบรรยายแนวทางการปฏบิ ัตติ นตามหลักธรรมน้นั และวาดภาพระบายสีลงในสมดุ จดบนั ทกึ ให้เวลาใน
การทางานประมาณ 25 นาทตี ามรูปแบบ ดงั น้ี (ความร)ู้

มรรคานาพาสุข

หลกั มรรคทีฉ่ นั สนใจ..........................................................
ฉันจะนาไปใชเ้ พอ่ื ...............................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................
(แนวคาตอบ เชน่ หลักมรรคทีฉ่ ันสนใจ คือ มงคล 38 ในข้อไมค่ บคนพาล คบบัณฑติ ฉนั จะไปใชเ้ พื่อหลักเลยี่ งไม่
คบเพ่ือนทช่ี กั ชวนไปในการทาสงิ่ ไมด่ ี เชน่ ชวนหนเี รยี น หรือรงั แกเพอื่ นคนอนื่ และเลอื กคบเพอื่ นทีด่ ี เปน็ ตน้ )

ข้ันสรุป
4. จากนัน้ ครสู มุ่ ตวั แทนนกั เรยี นออกมานาเสนอหน้าชนั้ เรียน 1-2 คน เมอื่ นาเสนอจบให้เพอื่ นใน

ชัน้ เรยี นที่มปี ระเดน็ แตกตา่ งรว่ มแลกเปล่ยี นและสรุปความรู้รว่ มกนั (ความรู้ สงั คม)
5. ครูใหน้ กั เรียนดูภาพคาคมในพระพทุ ธศาสนา

จากนั้นครแู ละนกั เรยี นรว่ มกนั แสดงความคดิ เห็นเกีย่ วกบั ภาพ จากประโยคในภาพ “คดิ กอ่ นทาคอื บณั ฑิต
ทาก่อนคิด คือเหล่าคนพาล” ใหน้ กั เรียนรว่ มกนั อธบิ ายความหมายและขอ้ คดิ ท่ีไดจ้ ากประโยคในภาพ

6. ครูสรุปความคิดเห็นของนักเรียนและชี้ให้เห็นถึงตัวอย่างท่ีนักเรียนสามารถนาหลักอริยสัจ 4
ไปประกอบการคิดและตัดสินใจในการทาส่ิงต่างๆในชีวิตประจาวันได้ เพราะอริยสัจ 4 จะทาให้เรารู้ปัญหาที่
เกดิ ขน้ึ และวิธีการแกไ้ ขปญั หา และสติจะเป็นส่ิงป้องกนั ไม่ใหเ้ ราทาให้เกิดปัญหานัน้ ซา้ อกี ครงั้

สื่อ/วสั ดุอุปกรณ/์ แหลง่ เรยี นรู้

1. หนังสอื เรียนพระพทุ ธศาสนา ช้นั ม.1

2. ภาพคาคมในพระพุทธศาสนา “คดิ ก่อนทาคอื บัณฑิต ทาก่อนคดิ คือเหลา่ คนพาล”

การวดั ผลและประเมลิ ผลการเรยี นรู้

วิธวี ดั เครื่องมอื เกณฑ์การประเมิน

ความรู้ (K) ตรวจงานหัวขอ้ การนาหลกั อรยิ สจั ดี : อธิบายการนาหลักอริยสัจ 4

4 ไปใชใ้ นชีวติ ประจาวนั ไปใช้ใน ชีวิตป ระจาวัน ได้อย่าง

ถกู ต้องเหมาะสม ชัดเจน

พอใช้: อธิบายการนาหลกั อรยิ สจั 4

ไปใช้ในชวี ิตประจาวนั ได้

ปรับปรงุ : ไมส่ ามารถอธบิ ายการ

นาหลักอรยิ สัจ4ไปใช้ในชีวติ

ประจาวันได้

ทักษะกระบวนการ (P) ประเมนิ งานของนักเรียน ดี : ยกตัวอย่างการนาหลักอริยสัจ 4

ไปใช้ใน ชีวิตป ระจาวัน ได้อย่าง

ถูกตอ้ ง เหมาะสม

พ อใช้: ยกตัวอย่างการน าหลัก

อริยสัจ 4 ไปใช้ในชวี ิตประจาวันได้

ปรบั ปรุง : ไม่สามารถยกตัวอย่าง

ก ารน าห ลัก อ ริยสัจ 4 ไป ใช้ใน

ชีวติ ประจาวัน

ลงชือ่ .......................................................ครูผู้สอน
(นางสาวมัทนา ทองสุก)
ตาแหนง่ ครู

ความคิดเหน็ หวั หนา้ กลุม่ สาระ
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงช่ือ........................................หัวหนา้ กลมุ่ สาระ
(นางสาวอารยิ า เจ๊ะยะหลี)

ความคดิ เห็นรองผ้อู านวยการกลมุ่ บรหิ ารวชิ าการ
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชอ่ื .....................................................
(นางจฑุ ารตั น์ พฒั นภากรณ)์

ตาแหนง่ รองผอู้ านวยการโรงเรยี นไชยาวิทยา
วันท่ี.......................................................

บนั ทกึ หลังการจดั กจิ กรรมการเรยี นรู้

รหสั วชิ า ส21101 รายวชิ า สังคมศกึ ษา ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 1
วนั ที.่ ...............เดือน....................................พ.ศ. 2565 ใชส้ อนห้อง...........................เวลา.....................................
1. ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
2. ปัญหา อปุ สรรค
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
3. ขอ้ เสนอแนะ / แนวทางแก้ไข
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชื่อ...................................................................ผสู้ อน
(.........................................................)

........................../........................../.............................

บันทกึ หลงั การจดั กิจกรรมการเรยี นรู้

รหัสวชิ า ส21101 รายวิชา สงั คมศกึ ษา ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ี่ 1
วนั ท.ี่ ...............เดือน....................................พ.ศ. 2565 ใช้สอนหอ้ ง...........................เวลา.....................................
1. ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
2. ปัญหา อุปสรรค
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
3. ขอ้ เสนอแนะ / แนวทางแก้ไข
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชือ่ ...................................................................ผสู้ อน
(.........................................................)

........................../........................../.............................

บนั ทึกหลงั การจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

รหสั วชิ า ส21101 รายวชิ า สังคมศึกษา ชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ี่ 1
วนั ท่ี................เดอื น....................................พ.ศ. 2565 ใชส้ อนห้อง...........................เวลา.....................................
1. ผลการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
2. ปัญหา อปุ สรรค
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
3. ข้อเสนอแนะ / แนวทางแกไ้ ข
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชื่อ...................................................................ผสู้ อน
(.........................................................)

........................../........................../.............................

แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ 21
รหสั วิชา ส21101 รายวชิ า สังคมศึกษา
ระดบั ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ่ี 1 ภาคเรียนท่ี 1 ปีการศกึ ษา 2565
หน่วยการเรยี นท่ี 2 เรือ่ ง พระธรรม เวลา 10 ชั่วโมง
หน่วยการเรียนรยู้ ่อยท่ี 21 เรอื่ ง พุทธศาสนสภุ าษติ สอนใจ เวลา 1 ช่ัวโมง

ชอ่ื ผ้สู อน นางสาวมัทนา ทองสกุ
ใช้สอน ม.1/4 วันท่.ี .............เดือน..............................พ.ศ............
ใชส้ อน ม.1/8 วันที.่ .............เดือน..............................พ.ศ............
ใชส้ อน ม.1/9 วันที่..............เดอื น..............................พ.ศ............

มาตรฐานการเรยี นร/ู้ ตวั ชว้ี ดั
มาตรฐานการเรยี นรู้
ส 1.1 รู้และเขา้ ใจประวตั ิ ความสาคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตน

นบั ถอื และศาสนาอน่ื มีศรัทธาทีถ่ กู ตอ้ ง ยึดมั่น และปฏบิ ตั ติ ามหลักธรรม เพอื่ อยูร่ ่วมกนั อย่างสนั ตสิ ุข
ตัวชีว้ ัด
ม.1/5 อธิบายพทุ ธคณุ และขอ้ ธรรมสาคัญในกรอบอริยสัจ 4 หรือหลกั ธรรมของศาสนาที่ตนนบั

ถอื ตามท่ีกาหนด เห็นคุณค่าและนาไปพัฒนาแกป้ ญั หาของตนเองและครอบครวั

สาระสาคญั
พุทธศาสนสุภาษิต หมายถึง สุภาษิต ท่ีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงดารัสไว้ ซึ่งมีคุณค่าสูงส่ง สามารถใช้ได้

ทั้งเป็นแนวทางดาเนินชีวิต เตือนใจ หาคาตอบที่ดีสาหรับปัญหาท่ีสงสัย หรือ แม้แต่เตือน สติ ให้เรา หู ตา สว่าง
เกิดปญั ญาเขา้ ใจ ได้อบุ ายท่ดี ีในการดาเนินชีวิต การแก้ปญั หา และพน้ จากเครอ่ื งเศร้าหมองได้

จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้
2.1 อภปิ รายและสรุปข้อคิดท่ีได้จากพุทธศาสนสุภาษิตได้
2.2 อ่านพทุ ธศาสนสุภาษิตไดถ้ กู ตอ้ งอยา่ งนอ้ ย 2 ประโยค
2.3 ตระหนักในคุณคา่ และนาข้อคดิ ทไี่ ด้จากพทุ ธศาสนสุภาษิตไปประพฤตปิ ฏบิ ตั ิตนให้เกิดประโยชน์ได้

สาระการเรียนรู้ คบคนเช่นใดยอ่ มเปน็ เช่นนัน้
ดา้ นความรู้ (Knowledge) จงเตือนตนด้วยตนเอง
พุทธศาสนสุภาษติ การใคร่ครวญกอ่ นแล้วจึงทาดีกวา่
- ย เว เสวติ ตาทิโส : เหย้าเรือนทปี่ กครองไม่ดนี าทกุ ขม์ าให้
- อตฺตนา โจทยตฺตาน :
- นิสมมฺ กรณ เสยโฺ ย :
- ทุราวาสา ฆรา ทกุ ขฺ า :

ดา้ นทักษะ/กระบวนการ (Process)

1. ทักษะการคิดวเิ คราะห์

2. ทักษะการคดิ สร้างสรรค์

3. ทกั ษะการให้เหตุผล

4. กระบวนการทางานกลมุ่

ดา้ นคณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์ (Attitude)

 รักชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์  อยอู่ ย่างพอเพียง  ซอ่ื สตั ยส์ ุจริต

 มุ่งมั่นในการทางาน  มีวินัย  รักความเปน็ ไทย

 ใฝ่เรยี นรู้  มีจติ สาธารณะ

ด้านสมรรถนะสาคญั ของผ้เู รียน

 ความสามารถในการคิด : ทักษะการคิดวิเคราะห์

 ความสามารถในการใชท้ กั ษะชวี ติ : กระบวนการทางานกล่มุ

 ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี : ทักษะการคดิ สรา้ งสรรค์

ดา้ นคุณลกั ษณะของผ้เู รียนตามหลกั สูตรมาตรฐานสากล

 เป็นเลิศวชิ าการ  ส่ือสารสองภาษา  ล้าหน้าทางความคิด

 ผลิตงานอยา่ งสรา้ งสรรค์  รว่ มกันรบั ผิดชอบต่อสงั คมโลก

ชิ้นงาน/ภาระงาน
ใบงานท่ี 9 เร่ือง พุทธศาสนสุภาษิต

กิจกรรมการเรยี นการสอน
ขนั้ นาเขา้ ส่บู ทเรยี น
1. ครูและนักเรียนร่วมกันสนทนาเก่ียวกับพุทธศาสนสุภาษิต โดยครูใช้คาถามกระตุ้นความคิด

นกั เรยี น ดงั นี้
- นักเรยี นร้จู กั หรอื เคยศกึ ษาพทุ ธศาสนสุภาษิตใดมาบา้ ง
- พุทธศาสนสุภาษิตมีลักษณะอย่างไร
2. ครูอธบิ ายเพิ่มเติมว่า พุทธศาสนสุภาษติ หมายถงึ สภุ าษิต ที่พระสัมมาสมั พุทธเจา้ ทรงดารสั ไว้

เปน็ ข้อคดิ และข้อเตือนใจ ทาใหเ้ ราเกิดปัญญาเข้าใจ ไดอ้ ุบายทดี่ ีในการดาเนนิ ชีวิต ครูบอกนักเรียนว่าวันนี้จะเรียน
เร่อื ง พุทธศาสนสุภาษติ

3. ครแู จง้ จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรูใ้ ห้นกั เรียนทราบ
ขนั้ กจิ กรรมการเรียนรู้

4. ครใู หน้ กั เรยี นแบ่งกลุม่ กลุ่มละ 5-6 คน จากนั้นครูแจกบัตรคาตัวอักษรให้กลุ่มละ 1 ชุด
จากน้ันใหน้ ักเรียนชว่ ยกันเรียงตัวอักษรให้เปน็ พทุ ธศาสนสภุ าษิตที่ถูกต้อง ครูสังเกตพฤติกรรมการทางานกลุ่มของ
นกั เรียน

5. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานาเสนอพุทธศาสนสุภาษิตที่ตนเองเรียงเสร็จสมบูรณ์ ครูกล่าว
ชมเชยนกั เรียนนกั เรยี นออกมานาเสนอผลงานครบทุกกลมุ่

6. ครูให้นักเรียนศึกษาพุทธศาสนสุภาษิตเพิ่มเติม ในหนังสือเรียนและตอบคาถามใน

ใบงานท่ี 9 เรอื่ ง พุทธศาสนสุภาษิต

ขั้นสรปุ

7. ครูให้นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์เพ่ือเป็นการนาพุทธศาสนสุภาษิตไปใช้เป็นแนวทางการดาเนิน

ชีวิต

สอ่ื /วสั ดอุ ุปกรณ์/แหลง่ เรยี นรู้

1. หนังสือเรยี นพระพุทธศาสนา ชนั้ ม.1

2. ใบงานที่ 9 เรือ่ ง พทุ ธศาสนสุภาษิต

การวัดผลและประเมลิ ผลการเรียนรู้

วธิ ีวดั เครอ่ื งมือ เกณฑก์ ารประเมิน

ความรู้ (K) ตรวจใบงานท่ี 9 เรื่อง พทุ ธศาสน ความถูกต้องรอ้ ยละ 60 ผ่านเกณฑ์

สุภาษิต

ทกั ษะกระบวนการ (P) สังเกตพฤติกรรมการทางานกลุ่ม แบบสังเกตพฤตกิ รรมการทางานกลมุ่

คณุ ลกั ษณะ (A)

ลงชอ่ื .......................................................ครผู ้สู อน
(นางสาวมทั นา ทองสกุ )
ตาแหน่ง ครู

ความคิดเหน็ หัวหน้ากลุม่ สาระ
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงช่อื ........................................หวั หนา้ กลุ่มสาระ
(นางสาวอาริยา เจะ๊ ยะหลี)

ความคดิ เห็นรองผอู้ านวยการกล่มุ บรหิ ารวชิ าการ
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงช่อื .....................................................
(นางจุฑารตั น์ พฒั นภากรณ)์

ตาแหนง่ รองผู้อานวยการโรงเรียนไชยาวิทยา
วนั ที่.......................................................

บันทึกหลงั การจดั กจิ กรรมการเรยี นรู้

รหสั วชิ า ส21101 รายวิชา สังคมศึกษา ชน้ั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 1
วนั ท.ี่ ...............เดือน....................................พ.ศ. 2565 ใชส้ อนหอ้ ง...........................เวลา.....................................
1. ผลการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
2. ปญั หา อุปสรรค
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
3. ขอ้ เสนอแนะ / แนวทางแก้ไข
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชื่อ...................................................................ผสู้ อน
(.........................................................)

........................../........................../.............................

บนั ทกึ หลังการจดั กจิ กรรมการเรยี นรู้

รหสั วชิ า ส21101 รายวชิ า สังคมศกึ ษา ช้นั มธั ยมศกึ ษาปีที่ 1
วนั ท.่ี ...............เดือน....................................พ.ศ. 2565 ใชส้ อนห้อง...........................เวลา.....................................
1. ผลการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
2. ปญั หา อุปสรรค
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
3. ขอ้ เสนอแนะ / แนวทางแก้ไข
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงช่อื ...................................................................ผสู้ อน
(.........................................................)

........................../........................../.............................

บันทกึ หลงั การจดั กิจกรรมการเรียนรู้

รหัสวิชา ส21101 รายวชิ า สงั คมศึกษา ชัน้ มัธยมศึกษาปีที่ 1
วันที.่ ...............เดอื น....................................พ.ศ. 2565 ใชส้ อนห้อง...........................เวลา.....................................
1. ผลการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
2. ปญั หา อปุ สรรค
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
3. ขอ้ เสนอแนะ / แนวทางแกไ้ ข
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชือ่ ...................................................................ผสู้ อน
(.........................................................)

........................../........................../.............................

แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 22
รหสั วชิ า ส21101 รายวชิ า สังคมศกึ ษา
ระดบั ชนั้ มัธยมศกึ ษาปที ่ี 1 ภาคเรียนท่ี 1 ปีการศกึ ษา 2565
หน่วยการเรยี นท่ี 2 เรอ่ื ง พระธรรม เวลา 10 ชั่วโมง
หน่วยการเรียนรู้ย่อยท่ี 22 เรื่อง การฝกึ สติและสมาธติ ามหลกั อานาปานสติ เวลา 1 ช่วั โมง

ชอ่ื ผสู้ อน นางสาวมทั นา ทองสกุ
ใช้สอน ม.1/4 วนั ท.ี่ .............เดือน..............................พ.ศ............
ใชส้ อน ม.1/8 วนั ท่.ี .............เดือน..............................พ.ศ............
ใช้สอน ม.1/9 วันท่.ี .............เดือน..............................พ.ศ............

มาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ชี้วัด
มาตรฐานการเรยี นรู้
ส 1.1 รู้และเขา้ ใจประวตั ิ ความสาคญั ศาสดา หลักธรรมของพระพทุ ธศาสนาหรอื ศาสนาที่ ตน

นับถือและศาสนาอืน่ มีศรทั ธาท่ีถูกตอ้ ง ยดึ มนั่ และปฏิบตั ิตามหลักธรรม เพ่ืออยู่รว่ มกนั อย่างสันตสิ ุข
ตัวชี้วัด
ม.1/7 สวดมนต์ แผ่เมตตา บริหารจติ และเจรญิ ปัญญาดว้ ยอานาปานสติหรอื ตามแนวทาง ของ

ศาสนาท่ีตนนบั ถือตามทกี่ าหนด

สาระสาคญั
อานาปานสติ เปน็ การฝกึ กาหนดรูเ้ ท่าทนั ลมหายใจเขา้ -ออก ฝกึ ความมัน่ คงของสติเพือ่ สร้างสมาธจิ าก ลม

หายใจ

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธบิ ายวิธกี ารฝึกสตแิ ละสมาธิตามหลักอานาปานสติ
2. สาธิตวธิ ีการปฏบิ ัติและลงมอื ปฏิบัติ การฝกึ สติ และสมาธติ ามหลักอานาปานสติ
3. มีความสนใจและเห็นคุณค่าประโยชนข์ องการฝึกสตแิ ละสมาธติ ามหลกั อานาปานสติ

สาระการเรียนรู้

ดา้ นความรู้ (Knowledge)

การฝึกอานาปานสติ

ด้านทักษะ/กระบวนการ (Process)

1. การจาแนก

2. การปฏิบัต/ิ การสาธติ

3. การสรุปความรู้

ดา้ นคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ (Attitude)

 รกั ชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์  อยู่อย่างพอเพียง  ซอื่ สัตย์สุจริต
 รักความเปน็ ไทย
 มุง่ มัน่ ในการทางาน  มีวินยั

 ใฝ่เรียนรู้  มีจิตสาธารณะ

ด้านสมรรถนะสาคญั ของผู้เรียน

 ความสามารถในการคดิ : ทกั ษะการคิดวเิ คราะห์

 ความสามารถในการใชท้ ักษะชีวติ : กระบวนการทางานกลุม่

ด้านคุณลกั ษณะของผูเ้ รยี นตามหลกั สูตรมาตรฐานสากล

 เป็นเลิศวชิ าการ  สอ่ื สารสองภาษา  ล้าหนา้ ทางความคดิ

 ผลิตงานอย่างสร้างสรรค์  ร่วมกนั รบั ผิดชอบต่อสงั คมโลก

บรู ณาการตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

1. หลกั ความพอประมาณ นกั เรยี น ศึกษา รวบรวมขอ้ มลู และวเิ คราะห์เน้ือหาตรงตามประเด็นที่ไดร้ ับ

มอบหมาย

2. หลกั ความมเี หตุผล นกั เรยี นสามารถวเิ คราะห์ประเด็นทศ่ี กึ ษาอย่างเปน็ เหตุเป็นผล

3. หลักภมู คิ ้มุ กนั ศกึ ษา/รวบรวมขอ้ มลู เร่อื งทีเ่ ก่ียวข้องจากส่ือต่างๆ อยา่ งถกู ต้อง

4. เงอ่ื นไขความรู้ การฝกึ สติและสมาธติ ามหลกั อานาปานสติ

5. เงอื่ นไขคณุ ธรรม ความรบั ผดิ ชอบ ใฝ่เรยี นรู้

ช้ินงาน/ภาระงาน

แผนภาพ การฝึกสติและสมาธิตามหลักอานาปานสติ

กิจกรรมการเรียนการสอน
ขน้ั นาเข้าสู่บทเรียน
1. ครูและนกั เรียนรว่ มกันสนทนาเกยี่ วกับการนง่ั สมาธิ แลว้ ให้นักเรยี นร่วมกนั แสดงความคดิ เห็น

โดยครูใช้คาถาม ดงั นี้ (สงั คม)
- นกั เรยี นเคยน่ังสมาธหิ รือไม่
- การนั่งสมาธขิ องนักเรียนเพ่ือจดุ ประสงคใ์ ด
- นักเรียนไดร้ ับประโยชน์จากการนัง่ สมาธอิ ยา่ งไร

ข้ันกจิ กรรมการเรียนรู้
2. ให้นักเรียนอ่านเนอื้ หาเรอ่ื ง การบรหิ ารจิตและเจรญิ ปัญญา ในชดุ กจิ กรรม แลว้ ให้นักเรยี น

ร่วมกันแสดงความคิดเหน็ โดยครูใช้คาถาม ดังน้ี (ความรู)้
- การบริหารจิตมีความหมายวา่ อย่างไร
- การบริหารจิตมีจุดประสงคอ์ ยา่ งไร
- การบรหิ ารจติ มีประโยชน์ทางดา้ นร่างกายอยา่ งไร
- การบรหิ ารจติ มีประโยชนด์ า้ นจิตใจอย่างไร
- การบรหิ ารจิตมีความสมั พันธ์กับปญั ญาอยา่ งไร
- การบรหิ ารจิตและเจรญิ ปญั ญาสามารถทาได้อย่างไร

3. ใหน้ กั เรยี นศกึ ษาขน้ั ตอนและวิธีการฝึกสมาธิตามหวั ข้อท่ีครกู าหนดให้ ดังน้ี (ความรู้)
- ข้นั เตรยี มการปฏบิ ตั ิ
- ขน้ั ตอนการปฏิบตั ิ

4. ครตู งั้ คาถามเพื่อทบสอบความรู้ความเขา้ ใจเกีย่ วกับการฝึกสมาธิด้วยหลักอานาปานสติก่อนจะ
เรม่ิ ปฏิบัติจรงิ (ความรู)้

5. ครูให้นักเรียนฝึกปฏิบัติการนั่งสมาธิด้วยหลักอานาปานสติเป็นเวลา 5-10 นาที โดยครูเป็นผู้
บอกขนั้ ตอนให้ทีละขน้ั ตามลาดบั จากนั้นครใู หน้ ักเรียนแต่ละคนเขียนบรรยายความรู้สึกและปัญหาหรืออุปสรรค
ในการฝึกสมาธิลงในสมุด และครูสุ่มตัวแทนนักเรียน 3-4 คน บอกความรู้สึกของตนเองหน้าชั้นเรียนและครูถาม
เพมิ่ เตมิ วา่ นกั เรียนคนไหนมีความรูส้ กึ หรอื ปญั หาแตกต่างไปจากเพ่ือนๆบ้าง (ภมู คิ ุ้มกนั สังคม)

ข้ันสรุป
6. ใหน้ กั เรยี นสรุปความรเู้ กย่ี วกบั ขั้นตอนและวธิ ีฝึกสมาธติ ามหลกั อานาปานสติ ลงในแผนภาพ

ตามขอ้ มูล ดังน้ี (ความร้)ู
- วธิ ีการฝกึ สมาธิตามหลกั อานาปานสติ
- ขน้ั ตอนการฝกึ
- ประโยชน์ท่ีได้จากการฝึกสมาธิตามหลักอานาปานสติ

ตวั อย่างแผนภาพ

เลือกสถานที่และ สมาทานศีลก่อน น่ังท่านงั่ สมาธิ
เวลาใหเ้ หมาะสม น่งั สมาธิ

กาหนดลมหายใจ ตัดความกงั วลใจ สมาธทิ ี่มน่ั คง
เขา้ -ออก

ตวั อย่างแผนภาพ ใชใ้ นการควบคมุ จติ ใจและน้อมจิตไปในทางทีด่ ี

การนาวธิ ีการบริหารจติ ใช้ในการศกึ ษาเล่าเรียน
และเจริญปญั ญาไปใช้ใน ใช้ในการทางาน

ชีวิตประจาวนั ใช้พัฒนาจติ ให้สงบและสะอาดบริสุทธ์ิ

สอื่ /วัสดุอปุ กรณ์/แหลง่ เรียนรู้
1. หนังสือเรยี นวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชนั้ ม.1

การวัดผลและประเมินผลการเรยี นรู้ เครอ่ื งมือ เกณฑ์การประเมนิ
ด้าน วิธวี ัด แบบประเมนิ แผนภาพ พิจารณาจากการคาตอบของ
การฝกึ สติ และสมาธติ ามหลัก นักเรียน ตอบถกู ร้อยละ 60
ความรู้ (K) ตรวจแผนภาพ การฝึก อานาปานสติ ผ่านเกณฑ์
คณุ ลักษณะ (A) สติ และสมาธิตามหลัก แบบสังเกตพฤตกิ รรมการเขา้ การประเมินพฤติกรรมการเขา้
รว่ มกิจกรรมการฝึก ร่วมกิจกรรม ผ่านตั้งแต่ 2
อานาปานสติ อานาปานสติ รายการ ถือว่า ผ่าน
ทกั ษะ สงั เกตพฤตกิ รรมของ ผา่ น 1 รายการถอื วา่ ไม่ผ่าน
กระบวนการ (P) นกั เรียนในการเข้ารว่ ม

กจิ กรรม

ลงชื่อ.......................................................ครผู สู้ อน
(นางสาวมทั นา ทองสุก)
ตาแหนง่ ครู

ความคิดเหน็ หวั หน้ากล่มุ สาระ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชอ่ื ........................................หวั หนา้ กลุ่มสาระ
(นางสาวอารยิ า เจ๊ะยะหลี)

ความคดิ เห็นรองผ้อู านวยการกล่มุ บรหิ ารวชิ าการ
....................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................

ลงชื่อ.....................................................
(นางจุฑารัตน์ พฒั นภากรณ)์

ตาแหนง่ รองผูอ้ านวยการโรงเรยี นไชยาวิทยา
วันท.่ี ......................................................

แผนการจัดการเรยี นร้ทู ี่ 23
รหสั วชิ า ส21101 รายวชิ า สงั คมศกึ ษา
ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2565
หนว่ ยการเรยี นที่ 2 เรอื่ ง พระธรรม เวลา 10 ชั่วโมง
หน่วยการเรียนรู้ย่อยท่ี 23 เรอื่ ง กระบวนการคิดแบบโยนิโสมนสิการ เวลา 1 ชั่วโมง

ช่ือผสู้ อน นางสาวมทั นา ทองสุก
ใช้สอน ม.1/4 วันท่.ี .............เดอื น..............................พ.ศ............
ใชส้ อน ม.1/8 วันที่..............เดอื น..............................พ.ศ............
ใช้สอน ม.1/9 วันท่.ี .............เดอื น..............................พ.ศ.............
________________________________________________________________________________
มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวช้ีวัด
มาตรฐานการเรยี นรู้
ส 1.1 รู้และเข้าใจประวตั ิ ความสาคญั ศาสดา หลักธรรมของพระพทุ ธศาสนาหรือศาสนาท่ี ตน
นบั ถอื และศาสนาอืน่ มีศรทั ธาท่ถี ูกตอ้ ง ยึดม่ัน และปฏบิ ตั ิตามหลกั ธรรม เพอื่ อย่รู ว่ มกนั อยา่ งสนั ติสขุ
ตัวช้วี ัด
ม. 1/6 เหน็ คณุ ค่าของการพัฒนาจติ เพื่อการเรียนรแู้ ละการดาเนนิ ชวี ติ ด้วยวธิ คี ดิ แบบโยนโิ ส
มนสิการคือวธิ ีคิดแบบคุณคา่ แท้-คุณคา่ เทยี มและวธิ คี ิดแบบคุณ-โทษและทางออกหรอื การพัฒนาจิตตามแนวทาง
ของศาสนาที่ตนนบั ถอื

สาระสาคัญ
โยนโิ สมนสกิ าร เป็นวิธคี ิดตามหลักพระพุทธศาสนาทสี่ อนให้คิดพิจารณาอย่างถอ่ งแท้ แยบคาย และ

รอบคอบก่อนการตัดสนิ ใจ

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
1. อธิบายความหมาย โยนิโสมนสิการ
2. จาแนก วิธีคดิ แบบโยนโิ สมนสิการ แบบคุณคา่ แท้-คุณค่าเทียม และแบบคณุ -โทษและทางออก
3. เหน็ ประโยชนข์ องการใช้ความคิดแบบโยนโิ สมนสิการในการดาเนินชวี ิตประจาวัน

สาระการเรยี นรู้
ดา้ นความรู้ (Knowledge)
กระบวนการคดิ แบบโยนโิ สมนสิการ
- วธิ ีคดิ แบบคุณค่าแท้ - คุณค่าเทยี ม
- วธิ ีคดิ แบบคณุ - โทษ และทางออก
ด้านทักษะ/กระบวนการ (Process)
1. การจาแนก
2. การใหเ้ หตุผล
3. การประเมนิ คา่
4. การสรุปความรู้

ดา้ นคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ (Attitude)

 รกั ชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์  อยู่อย่างพอเพียง  ซ่อื สัตย์สุจริต

 มุ่งมน่ั ในการทางาน  มวี ินัย  รักความเปน็ ไทย

 ใฝ่เรียนรู้  มีจิตสาธารณะ

ดา้ นสมรรถนะสาคัญของผเู้ รยี น

 ความสามารถในการคิด : ทกั ษะการคิดวิเคราะห์

 ความสามารถในการใชท้ กั ษะชวี ติ : กระบวนการทางานกล่มุ

ดา้ นคณุ ลกั ษณะของผูเ้ รียนตามหลกั สูตรมาตรฐานสากล

 เปน็ เลิศวิชาการ  ส่ือสารสองภาษา  ลา้ หนา้ ทางความคดิ

 ผลติ งานอยา่ งสรา้ งสรรค์  รว่ มกันรับผิดชอบต่อสงั คมโลก

บูรณาการตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. หลักความพอประมาณ นกั เรยี น ศกึ ษา รวบรวมข้อมูลและวิเคราะหเ์ นือ้ หาตรงตามประเด็นท่ไี ด้รับ

มอบหมาย

2. หลักความมีเหตผุ ล นักเรียนสามารถวิเคราะห์ประเดน็ ท่ีศกึ ษาอย่างเปน็ เหตเุ ปน็ ผล

3. หลกั ภมู ิคุม้ กัน ศึกษา/รวบรวมข้อมูลเร่ืองทเ่ี ก่ียวขอ้ งจากสื่อต่างๆ อยา่ งถูกตอ้ ง

4. เงื่อนไขความรู้ กระบวนการคดิ แบบโยนโิ สมนสกิ าร

5. เงอื่ นไขคุณธรรม ความรบั ผดิ ชอบ ใฝเ่ รียนรู้

ชิน้ งาน/ภาระงาน
การอภิปรายเรื่อง คุณค่าของสิ่งตา่ งๆรอบตวั เรา

กิจกรรมการเรียนการสอน
ข้นั นาเข้าสบู่ ทเรียน
1. ครูแสดงบัตรคาติดบนกระดานใหน้ ักเรยี นรว่ มกนั แสดงความคิดเหน็ โดยครใู ช้คาถาม ดังน้ี
โยนโิ ส หมายถึง (โดยแยบคาย, โดยวธิ ถี ูกต้อง)
มนสกิ าร หมายถึง (การทาในใจ, พจิ ารณา)
โยนโิ สมนสกิ าร หมายถงึ (การกระทาในใจโดยแยบคาย, การพิจารณาโดยแยบคาย)
การพจิ ารณาโดยแยบคาย คือ (พิจารณาเพื่อเข้าถึงความจริงโดยสืบหาเหตุผลจนถึง

ต้นเหต)ุ
2. ครูแจง้ จุดประสงค์การเรยี นรูใ้ ห้นักเรยี นทราบ

ขั้นกจิ กรรมการเรียนรู้
3. ครูใหน้ กั เรียนจบั คเู่ พอ่ื นสนทิ หรือคู่หู ตามความสมัครใจของนักเรยี น
4. ครูให้นักเรียนดูรูปภาพจานวน 3 รูป คือ 1. น้าตก 2. พนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน 3.

นาฬิกาฝงั เพชร จากน้ัน ครูตง้ั คาถามเพื่อกระตุ้นความสนใจของนักเรียน เช่น ภาพทั้ง 3 ภาพ ล้วนมีคุณค่าในตัว
มันเองใช่หรอื ไม่

5. ครูแจกกระดาษ A 4 คู่ละ 1 แผ่น และชี้แจงให้นักเรียนทราบเก่ียวกับงานที่แต่ละคู่จะต้อง
ช่วยกันทางานส่งภายในช่ัวโมงนี้ คือ การอภิปรายเรื่องคุณค่าของสิ่งต่างๆรอบตัวเรา โดยให้แต่ละคู่ ช่วยกัน
วเิ คราะห์คณุ ค่าแท้ คณุ คา่ เทยี มของภาพแตล่ ะภาพ โดยครตู ้ังคาถามใหด้ ังนี้

ภาพท่ี 1
คาถาม
1. คณุ ค่าแท้ของนาฬิกาเรือนน้ี คอื อะไร
2. คณุ ค่าเทยี มของนาฬกิ าเรอื นน้ี คืออะไร
3. ถ้านกั เรียนจะซอ้ื นาฬิกาข้อมอื จะเลือกซอื้ นาฬิกาทม่ี ีลักษณะอยา่ งไร สอดคล้องกบั คุณคา่ แท้อยา่ งไร

ภาพท่ี 2
คาถาม
1. น้าตกมีคุณอยา่ งไร
2. นา้ ตกมโี ทษอย่างไร และถ้าตอ้ งการเล่นนา้ ตกควรปฏบิ ตั ิอย่างไร

ภาพที่ 3
คาถาม
1. คุณค่าแทข้ องการเป็นพนักงานต้อนรับบนเครอื่ งบนิ คอื อะไร
2. คณุ ค่าเทียมของการเปน็ พนักงานต้อนรับบนเครอื่ งบิน คอื อะไร
3. ผทู้ ีเ่ ป็นพนักงานตอ้ นรบั บนเคร่ืองบินควรจะคดิ แบบคุณคา่ แทอ้ ย่างไร สง่ ผลต่อการปฏบิ ัตงิ าน
อยา่ งไร
4. แตล่ ะคูอ่ อกมาอภิปรายเก่ียวกบั รูปภาพทง้ั 3 รูป โดยครชู ่วยอธิบายเพิม่ เตมิ และถามความ
คิดเหน็ ของคู่อน่ื ๆท่ีมีความคิดเห็นท่ีแตกต่างกันในแต่ละรปู
5. เมอื่ นักเรียนอภิปรายครบทุกคู่ ครูให้นักเรยี นชว่ ยกันยกตัวอยา่ งเพิ่มเตมิ ว่านอกจากนาฬกิ า
และพนักงานตอ้ นรบั บนเคร่อื งบิน ยงั มอี ะไรอกี บ้างท่ีนักเรยี นสามารถใช้วิธกี ารคิดแบบคุณคา่ แท้ – คณุ ค่าเทียม
ตัวอยา่ งคาตอบ เชน่ กระเปา๋ โทรศพั ท์มอื ถอื เส้ือผา้
6. ครูตง้ั คาถามว่า การใช้อินเทอรเ์ นต็ ของวัยรนุ่ นกั เรยี นควรใช้วิธีการคดิ แบบใดระหวา่ ง วิธีการ
คิดแบบคณุ ค่าแท้ – คุณค่าเทียมหรอื วธิ กี ารคดิ แบบคณุ – โทษและทางออก
ข้ันสรปุ
7. ครูอธิบายสรุปเปน็ แผนภาพเพมิ่ เติมเกี่ยวกบั การคิดแบบโยนิโสมนสกิ ารบนกระดาน ดงั นี้

โยนิโสมนสิการ

คดิ แบบคุณค่าแท้ คณุ ค่าเทียม

การคดิ วิเคราะห์ขอ้ เท็จจรงิ อยา่ งลึกซึ้ง วา่ ดีและมีประโยชน์หรอื ไม่

คิดแบบคุณ-โทษ และทางออก

การคดิ นาความรู้มาพิจารณาเหตุการณต์ ามความจรงิ ทั้งดา้ น
ดี และไมด่ ี และคิดหาทางออกที่เหมาะสม

ส่ือ/วัสดอุ ุปกรณ/์ แหล่งเรยี นรู้
1. หนังสอื เรียนวิชาสงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้น ม.1
2. รปู ภาพ เช่น นาฬิกา นา้ ตก

การวดั ผลและประเมินผลการเรยี นรู้ เคร่ืองมือ เกณฑ์การประเมิน
ดา้ น วธิ วี ัด แบบประเมินการอภปิ ราย คะแนน 9-10 ระดับ ดีมาก
คะแนน 7-8 ระดับ ดี
ความรู้ (K) ประเมินการอภปิ ราย คะแนน 5-6 ระดับ พอใช้
คณุ ลักษณะ (A) คะแนน 0-4 ระดับควรปรบั ปรงุ
คะแนน 9-10 ระดับ ดีมาก
ทกั ษะ สงั เกตพฤตกิ รรมการ แบบสังเกตพฤตกิ รรมการ คะแนน 7-8 ระดบั ดี
คะแนน 5-6 ระดับ พอใช้
กระบวนการ (P) ปฏิบตั ิงาน ทางาน คะแนน 0-4 ระดบั ควรปรบั ปรุง

ลงชอื่ .......................................................ครูผูส้ อน
(นางสาวมทั นา ทองสกุ )
ตาแหนง่ ครู

ความคิดเหน็ หัวหน้ากลุม่ สาระ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชือ่ ........................................หัวหนา้ กลุ่มสาระ
(นางสาวอาริยา เจ๊ะยะหลี)

ความคดิ เห็นรองผ้อู านวยการกลุ่มบริหารวิชาการ
....................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................

ลงช่ือ.....................................................
(นางจฑุ ารตั น์ พัฒนภากรณ)์

ตาแหนง่ รองผ้อู านวยการโรงเรียนไชยาวทิ ยา
วันท.ี่ ......................................................

แผนการจดั การเรียนรทู้ ี่ 24
รหัสวิชา ส21101 รายวิชา สงั คมศกึ ษา
ระดับชน้ั มธั ยมศึกษาปที ี่ 1 ภาคเรียนที่ 1 ปกี ารศึกษา 2565
หนว่ ยการเรียนที่ 2 เรอื่ ง พระธรรม เวลา 10 ช่ัวโมง
หน่วยการเรียนร้ยู อ่ ยท่ี 24 เร่อื ง การสวดมนต์ และแผ่เมตตา เวลา 1 ชั่วโมง

ช่อื ผ้สู อน นางสาวมทั นา ทองสกุ
ใช้สอน ม.1/4 วันท่.ี .............เดอื น..............................พ.ศ............
ใชส้ อน ม.1/8 วันที.่ .............เดือน..............................พ.ศ............
ใช้สอน ม.1/9 วนั ท.่ี .............เดอื น..............................พ.ศ............
________________________________________________________________________________
มาตรฐานการเรยี นรู้/ตัวชีว้ ัด
มาตรฐานการเรียนรู้
ส 1.1 รู้และเข้าใจประวตั ิ ความสาคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพทุ ธศาสนาหรอื ศาสนาที่ ตน
นบั ถอื และศาสนาอ่ืน มีศรทั ธาทถ่ี กู ตอ้ ง ยดึ มั่น และปฏิบัติตามหลกั ธรรม เพอื่ อย่รู ่วมกันอยา่ งสนั ตสิ ขุ
ตัวชี้วัด
ม.1/7 สวดมนต์ แผเ่ มตตา บริหารจติ และเจริญปญั ญาด้วยอานาปานสติ หรือตามแนวทางของ
ศาสนาท่ีตนนบั ถอื ตามท่ีกาหนด

สาระสาคัญ
โยนโิ สมนสิการ เปน็ วธิ ีคดิ ตามหลักพระพทุ ธศาสนาท่ีสอนให้คิดพิจารณาอย่างถ่องแท้ แยบคาย และ

รอบคอบกอ่ นการตดั สนิ ใจ

จุดประสงค์การเรยี นรู้
1. อธบิ ายวิธกี ารสวดมนต์ และแผ่เมตตา
2. ฝกึ ปฏิบัติการสวดมนต์และแผเ่ มตตาในชีวิตประจาวนั
3. เหน็ คุณคา่ และประโยชนใ์ นการปฏบิ ตั ิตน โดยการสวดมนตแ์ ละแผเ่ มตตาในชีวิตประจาวัน

สาระการเรยี นรู้
ดา้ นความรู้ (Knowledge)
- การสวดมนต์
- การแผ่เมตตา
ด้านทักษะ/กระบวนการ (Process)
1. การจาแนก
2. การปฏบิ ตั ิ/การสาธิต
3. การประเมินค่า
4. การสรุปความรู้

ด้านคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ (Attitude)

 รกั ชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์  อยู่อย่างพอเพียง  ซอ่ื สตั ย์สุจรติ

 มงุ่ ม่นั ในการทางาน  มวี นิ ยั  รกั ความเปน็ ไทย

 ใฝ่เรยี นรู้  มจี ิตสาธารณะ

ด้านสมรรถนะสาคญั ของผู้เรยี น

 ความสามารถในการคิด : ทกั ษะการคิดวเิ คราะห์

 ความสามารถในการใช้ทกั ษะชีวิต : กระบวนการทางานกลุ่ม

ดา้ นคณุ ลกั ษณะของผู้เรยี นตามหลกั สูตรมาตรฐานสากล

 เป็นเลิศวิชาการ  สื่อสารสองภาษา  ลา้ หน้าทางความคดิ

 ผลติ งานอยา่ งสรา้ งสรรค์  ร่วมกนั รับผดิ ชอบตอ่ สังคมโลก

บรู ณาการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

1. หลักความพอประมาณ นักเรียนศกึ ษา รวบรวมข้อมูลและวเิ คราะห์เนอ้ื หาตรงตามประเดน็ ทีไ่ ดร้ ับ

มอบหมาย

2. หลักความมเี หตุผล นักเรียนสามารถวเิ คราะหป์ ระเดน็ ที่ศึกษาอย่างเป็นเหตุเป็นผล

3. หลักภูมิค้มุ กัน ศึกษา/รวบรวมข้อมูลเรือ่ งท่ีเกย่ี วขอ้ งจากสือ่ ต่างๆ อยา่ งถูกต้อง

4. เงื่อนไขความรู้ การสวดมนต์ และแผ่เมตตา

5. เงอ่ื นไขคุณธรรม ความรับผดิ ชอบ ใฝ่เรียนรู้

ชนิ้ งาน/ภาระงาน
ทดสอบการสวดมนต์และแผ่เมตตา

กจิ กรรมการเรียนการสอน
ขนั้ นาสู่บทเรียน
1. ครูเปิดบทสวดมนต์ และบทแผ่เมตตา ใหน้ กั เรยี นฟัง และพดู คุยให้นักเรยี นแสดงความคดิ เห็น
ขน้ั กจิ กรรมการเรียนรู้
2. ครูให้นกั เรยี นฝึกทอ่ งและปฏิบตั ิพร้อมกัน โดยบอกวิธีการสวดมนตแ์ ละแผ่เมตตา พร้อมทา่ น่ัง

ท่ีเหมาะสม

 ชายน่ังทา่ เทพบุตร หญิงนง่ั ท่าเทพธดิ า

 ประนมมือให้ชิดกันให้อยู่ระหว่างอก

 เปลง่ เสยี งไพเราะดงั พอประมาณ
บทสวดมนต์ ดังน้ี

บทนมสั การพระพุทธ ขอนอบนอ้ มแด่ผู้มพี ระภาคเจ้าพระองคน์ ั้น
นะโม ตสั สะ ภะคะวะโต ซ่งึ เปน็ ผไู้ กลจากกิเลส
อะระหะโต ตรสั รู้ชอบไดโ้ ดยพระองคเ์ องฯ
สมั มาสมั พุทธัสสะ
(วา่ 3 หน)

บทสรรเสรญิ คณุ พระรตั นตรยั

อะระหงั สมั มาสัมพุทโธ ภะคะวา พระผมู้ ีพระภาคเจ้า เปน็ พระอรหันต์ ตรัสรูช้ อบด้วยพระองคเ์ อง

พทุ ธัง ภะคะวันตงั อะภวิ าเทมิ ขา้ พเจ้าขออภิวาทพระผมู้ ีพระภาคเจ้า ผ้รู ู้ ผู้ตืน่ ผู้เบกิ บาน (กราบ)

สะหวากขาโต ภะคะวะตา ธัมโม พระธรรมท่ีพระผู้มพี ระภาคเจา้ ตรสั ไวด้ แี ล้ว

ธัมมัง นะมสั สามิ ข้าพเจ้าขอนมสั การพระธรรม (กราบ)

สปุ ะฏปิ ันโน ภะคะวะโต สาวะกะสงั โฆ พระสงฆส์ าวกของพระผมู้ พี ระภาคเจ้า ปฏบิ ตั ิดีแล้ว

สังฆัง นะมามิ ข้าพเจา้ ขอนอบน้อมพระสงฆ์ (กราบ)

คาแผเ่ มตตา สัตว์ท้ังหลายทเ่ี ป็นเพ่ือนทกุ ข์ เกิด แก่ เจบ็ ตาย ด้วยกันทง้ั หมดท้ังสน้ิ
สพั เพ สัตตา จงเป็นสุข เป็นสุขเถิด อยา่ ได้มีเวรแก่กันและกนั เลย
อะเวรา โหนตุ จงเปน็ สุข เปน็ สุขเถิด อย่าได้เบียดเบียนซึ่งกันและกนั เลย
อพั พะยาปัชฌา โหนตุ จงเป็นสุข เปน็ สขุ เถิด อย่าได้มีความทุกขก์ าย ทุกขใ์ จเลย
อะนฆี า โหนตุ จงมคี วามสุขกาย สุขใจ รกั ษาตนใหพ้ น้ จากทกุ ข์ภัยทั้งหมดทั้งสิน้ เถดิ
สขุ ขี อตั ตานัง ปะริหะรนั ตุ

3. หลังจากสวดมนต์ แผ่เมตตา เรียบร้อยแล้ว ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับผลดีของการสวด
มนต์ ไหว้พระ แลว้ สรปุ ความร้เู ปน็ แผนภาพ ดังนี้

ตวั อย่างแผนภาพ ตัดความกังวลตา่ งๆ ได้
ผลดีของ ตัดความเห็นแก่ตวั
สมาธิมั่นคง
การสวดมนต์ มีสตใิ นการดาเนนิ ชีวิต
ไหว้พระ เกดิ ปัญญา

จากน้ันครอู ธบิ ายอานสิ งส์การแผเ่ มตตาใหน้ กั เรียนฟัง ดงั น้ี

ในสมัยพระพทุ ธเจ้าประทบั อยู่ ณ วัดเชตวันวหิ าร เมอื งสาวัตถี ทรงตรัสปรารภเมตตาสูตรว่า

ภกิ ษุทั้งหลาย อานสิ งส์การแผ่เมตตามี 11 ประการ คอื

1. หลับเปน็ สุข 6. เทวดาย่อมรกั ษา

2. ตน่ื เป็นสขุ 7. ไฟ ยาพษิ ศตั ราไม่ลว่ งเกิน

3. ไมฝ่ ันร้าย 8. จติ ไดส้ มาธเิ รว็

4. เปน็ ทรี่ กั ของมนุษย์ท้งั หลาย 9. สีหน้าผอ่ งใส

5. เป็นทรี่ กั ของอมนุษย์ท้งั หลาย 10. ไมห่ ลงตาย

11. เมื่อยังไมบ่ รรลธุ รรม ยอ่ มเขา้ ถงึ พรหมโลกชัน้ สงู

ขน้ั สรุป
4. ใหน้ กั เรียนสรุป วเิ คราะหข์ ้อคดิ ท่ไี ด้ และผลทไี่ ดจ้ ากการปฏบิ ัติลงในสมดุ เปน็ แผนภาพดงั นี้
- ขอ้ คิดท่ีได้จากการสวดมนตไ์ หว้พระ - ผลทเี่ กดิ ขนึ้

ตัวอย่างแผนภาพ

ข้อคดิ ท่ีไดจ้ ากบทสวดมนต์ไหวพ้ ระ ผลทีเ่ กดิ ขึน้

ชาวพุทธควรตระหนักและเห็นคุณค่าของ ตอ่ ตนเอง จิตสงบปราศจาก
พระรัตนตรยั ซึ่งเป็นสิ่งยดึ เหนย่ี วจติ ใจให้นอ้ ม ความทกุ ข์
เขา้ สกู่ ารทาความดี ต่อผอู้ ่ืน เป็นมติ รกับทกุ คน
จิตใจดงี าม ปฏบิ ัตติ นดี ไมท่ า
ความเดอื ดรอ้ นแกผ่ ้อู ่นื

สื่อ/วสั ดุอุปกรณ/์ แหลง่ เรียนรู้
1. หนังสือเรยี นพระพุทธศาสนา ชั้น ม.1
2. บทสวดมนตแ์ ละบทแผ่เมตตา
3. อานิสงส์ของการสวดมนต์ข้ามปี

การวดั ผลและประเมินผลการเรยี นรู้ เครือ่ งมอื เกณฑ์การประเมิน
ดา้ น วธิ ีวัด แบบประเมนิ แผนภาพ พจิ ารณาจากการคาตอบของ
ข้อคดิ ทีไ่ ด้ และผลทไ่ี ดจ้ ากการ นักเรียน ตอบถูกร้อยละ 60
ความรู้ (K) ตรวจแผนภาพ ขอ้ คิดที่ สวดมนตไ์ หว้พระ ผ่านเกณฑ์
ได้ และผลทไ่ี ด้จากการ แบบสังเกตพฤติกรรมการเขา้ ดมี าก = 4
สวดมนตไ์ หวพ้ ระ ร่วมกิจกรรม ดี = 3
ปานกลาง = 2
ทกั ษะ สังเกตพฤติกรรมการ ปรบั ปรุง = 1
กระบวนการ (P) เขา้ รว่ มกจิ กรรม
คุณลกั ษณะ (A)

ลงชื่อ.......................................................ครผู ู้สอน
(นางสาวมัทนา ทองสุก)
ตาแหนง่ ครู

ความคิดเห็นหัวหน้ากลมุ่ สาระ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชื่อ........................................หัวหนา้ กล่มุ สาระ
(นางสาวอาริยา เจะ๊ ยะหล)ี

ความคิดเหน็ รองผ้อู านวยการกลุม่ บรหิ ารวชิ าการ
....................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................

ลงชอ่ื .....................................................
(นางจุฑารัตน์ พัฒนภากรณ)์

ตาแหน่งรองผู้อานวยการโรงเรียนไชยาวทิ ยา
วันท่.ี ......................................................

แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 25
รหัสวชิ า ส21101 รายวชิ า สงั คมศกึ ษา
ระดบั ชั้นมธั ยมศึกษาปที ี่ 1 ภาคเรยี นท่ี 1 ปีการศึกษา 2565
หนว่ ยการเรียนที่ 2 เรื่อง พระธรรม เวลา 10 ชั่วโมง
หน่วยการเรียนรยู้ อ่ ยท่ี 25 เรอ่ื ง หลักธรรมในการดารงชีวติ แบบพอเพียง เวลา 1 ช่ัวโมง

ชือ่ ผสู้ อน นางสาวมทั นา ทองสกุ
ใช้สอน ม.1/4 วนั ที.่ .............เดือน..............................พ.ศ............
ใชส้ อน ม.1/8 วนั ที.่ .............เดอื น..............................พ.ศ............
ใชส้ อน ม.1/9 วันท่.ี .............เดือน..............................พ.ศ............
________________________________________________________________________________
มาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ชี้วัด
มาตรฐานการเรยี นรู้
ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสาคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ ตน
นับถอื และศาสนาอน่ื มีศรทั ธาทถี่ กู ต้อง ยึดม่ัน และปฏิบตั ติ ามหลักธรรม เพือ่ อยู่ร่วมกนั อยา่ งสันติสขุ
ตัวช้วี ัด
ม.1/8 วเิ คราะห์และปฏิบตั ิตนตามหลักธรรมทางศาสนาท่ีตนนับถอื ในการดารงชวี ิตแบบพอเพียง
และดูแลรกั ษาสง่ิ แวดลอ้ มเพ่อื การอยู่ร่วมกันไดอ้ ย่างสันตสิ ุข

สาระสาคญั
ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การมีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี มีสติปัญญา รอบรู้ รอบคอบ มีคุณธรรม

ซอื่ สตั ย์ สจุ ริต ขยัน อดทน เป็นหลักในการดาเนินชีวติ แบบพอเพียง

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธิบายหลักธรรมในการดารงชีวติ แบบพอเพียง
2. จาแนกหลกั ธรรมในการดารงชีวิตแบบพอเพียง และรกั ษาสง่ิ แวดล้อม
3. เหน็ คณุ คา่ ในการดารงชีวติ แบบพอเพยี ง และใชห้ ลกั ธรรมในการดแู ลรกั ษาสิ่งแวดลอ้ ม

สาระการเรียนรู้
ดา้ นความรู้ (Knowledge)
หลักธรรมในการดารงชวี ิตแบบพอเพยี ง
ดา้ นทักษะ/กระบวนการ (Process)
1. การจาแนก
2. การให้เหตุผล
3. การจัดระบบความคิดเปน็ แผนภาพ
4. การสรปุ ความรู้

ด้านคุณลักษณะอนั พึงประสงค์ (Attitude)

 รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์  อยู่อย่างพอเพียง  ซื่อสตั ยส์ ุจริต

 มุ่งมนั่ ในการทางาน  มวี ินยั  รกั ความเปน็ ไทย

 ใฝ่เรยี นรู้  มจี ติ สาธารณะ

ดา้ นสมรรถนะสาคญั ของผเู้ รียน

 ความสามารถในการคิด : ทักษะการคดิ วเิ คราะห์

 ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ : ทกั ษะการแก้ปัญหา

ด้านคุณลักษณะของผเู้ รยี นตามหลักสูตรมาตรฐานสากล

 เป็นเลิศวิชาการ  ส่ือสารสองภาษา  ลา้ หนา้ ทางความคดิ

 ผลิตงานอยา่ งสรา้ งสรรค์  รว่ มกันรบั ผิดชอบต่อสังคมโลก

บรู ณาการตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

1. หลกั ความพอประมาณ นกั เรียน ศึกษา รวบรวมขอ้ มลู และวเิ คราะหเ์ นอื้ หาตรงตามประเดน็ ที่ไดร้ บั

มอบหมาย

2. หลกั ความมเี หตผุ ล นักเรียนสามารถวิเคราะห์ประเดน็ ทศ่ี กึ ษาอย่างเป็นเหตุเปน็ ผล

3. หลกั ภูมคิ ้มุ กนั ศึกษา/รวบรวมข้อมูลเรอื่ งทีเ่ กี่ยวข้องจากสื่อต่างๆ อย่างถกู ต้อง

4. เงอ่ื นไขความรู้ หลักธรรมในการดารงชีวิตแบบพอเพยี ง

5. เง่อื นไขคณุ ธรรม ความรับผดิ ชอบ ใฝ่เรียนรู้

ชนิ้ งาน/ภาระงาน
แผนภาพ การดารงชีวิตแบบพอเพียง

กจิ กรรมการเรยี นการสอน
ขน้ั นาเข้าสู่บทเรยี น
1. ครูนาเสนอโครงสร้างของหลกั การของการดารงชวี ติ แบบพอเพียงบนกระดาน ให้นักเรยี นร่วมกนั

เขียนคาตอบลงในชอ่ งว่างให้ถูกตอ้ ง ดังน้ี

แผนภาพ หลกั การดาเนนิ ชีวติ แบบพอเพยี ง

ความพอประมาณ

ความมีเหตผุ ล การมีภูมคิ ้มุ กันในตัวทดี่ ี

ภายใต้เงอื่ นไข

เงื่อนไขความรู้ นา เง่อื นไขคุณธรรม
สติปญั ญา รอบรู้ รอบคอบ ไปสู่ ซอื่ สัตย์ สุจรติ ขยัน อดทน

ความสมดุล มัน่ คง และยงั่ ยืน
ของชวี ติ ชมุ ชน สังคม และสง่ิ แวดลอ้ ม

ขน้ั กจิ กรรมการเรียนรู้
2. ครใู ช้คาถามใหน้ กั เรยี นรว่ มกนั สนทนาแสดงความคิดเหน็ ดังนี้
- หลกั การดารงชวี ิตแบบพอเพยี งหมายถงึ อะไร
- มหี ลกั การในการดาเนนิ ชีวติ อยา่ งไร
- มีจุดม่งุ หมายในการดารงชีวติ อยา่ งไร
- ถา้ ปฏบิ ัติแล้วสง่ ผลตอ่ ตนเองและสงั คมอยา่ งไร
3. ครใู หน้ กั เรียนสรุปคาตอบเปน็ แผนภาพลงในกระดาษ A4 และตกแต่งชน้ิ งานให้สวยงาม ดงั นี้

ตัวอย่างแผนภาพ

ความหมาย จดุ หมาย
การดารงชวี ิตโดยการอาศยั สรา้ งความสงบสุขและความเจริญ
ธรรมชาตเิ ปน็ อยู่ไมเ่ บียดเบยี นผู้อ่ืน ที่ยงั่ ยนื แก่ตนเองและครอบครัว

หลกั การ
ดารงชีวิต
แบบพอเพียง

หลักการ ผลทเี่ กิดข้นึ
รจู้ ักประมาณตน ใช้หลักเหตุผล ตนเอง มีความสุขในการดารงชวี ติ
มีภูมคิ ุ้มกันคอื หลักธรรมในการ สังคม เป็นแบบอยา่ งท่ีดี ใหบ้ ุคคล
ดาเนินชวี ิต อื่นปฏบิ ัตติ าม ทาให้สงั คมสงบสขุ

4. ครอู ธบิ ายเพิม่ เติมเกยี่ วกบั หลักธรรมสาคัญ 3 ข้อ ทสี่ อดคล้องกับหลักการดารงชวี ติ แบบ
พอเพยี ง ไดแ้ ก่ อริยสัจ 4 โยนิโสมนสกิ ารและอปั ปมาทะ โดยใหน้ กั เรยี นรว่ มกนั สรปุ วิเคราะห์ นาหลักธรรม
เปรียบเทยี บกบั หลกั ของความพอเพียง โดยครูใช้คาถาม ดงั นี้

- ความพอประมาณ ตรงกับความหมายของหลักธรรมอริยสจั 4 อย่างไร (ตัวอย่างคาตอบ
มชั ฌมิ าปฏิปทาหรือทางสายกลาง การดารงชวี ติ แบบไม่ขาดไม่เกนิ หรือสดุ โตง่ ไปขา้ งใดขา้ งหนึ่ง)

- ความมีเหตุผลตรงกับหลักธรรมใด (ตัวอย่างคาตอบ โยนิโสมนสิการ คือการคิดพิจารณา
อย่างถ่องแท้ รอบคอบกอ่ นการตัดสินใจ แยกแยะถึงคณุ คา่ แท-้ เทยี ม มีคณุ หรอื โทษและการหาทางออก)

- การมีภูมิค้มุ กันในตัวท่ีดี ตรงกับหลกั ธรรมตามข้อใด (ตัวอย่างคาตอบ อัปปมาทะ ความ
ไม่ประมาทอยู่อย่างมีสต)ิ

- การดารงชีวิตควรประกอบด้วยคุณธรรมและความรู้ตามหลักธรรมอย่างไร (ตัวอย่าง
คาตอบ คุณธรรมทส่ี าคัญคอื ศลี ความรู้ตามหลักธรรม คอื สมาธแิ ละปญั ญา)

5. ครูสรุปหลกั การดารงชีวติ แบบพอเพียงที่สอดคล้องกบั หลักธรรมเปน็ แผนภาพบนกระดานให้
นักเรยี นได้ศกึ ษาและสรุปรว่ มกันอกี ครงั้ ดังน้ี

แผนภาพ การดารงชวี ติ แบบพอเพียงตามหลักธรรม

ความพอประมาณ
มัชฌิมาปฏิปทาหรอื

ทางสายกลาง

ความมีเหตุผล การมีภมู ิคมุ้ กันในตัว
โยนิโสมนสิการ ทีด่ ี

อัปปมาทะ

หลกั
ไตรสกิ ขา

ภายใตเ้ งอ่ื นไข

เง่อื นไขคุณธรรม เงอ่ื นไขความรู้
ศีล สมาธิ ปัญญา

นา
ไปสู่

ความสมดุล ม่นั คง และย่งั ยืน
ของชีวติ ชุมชน สังคม และสงิ่ แวดล้อม

ข้ันสรุป
6. ใหน้ กั เรยี นรว่ มกันแสดงความคดิ เห็น โดยครูใช้คาถามท้าทาย ดงั น้ี
- ปัจจบุ ันนักเรยี นดารงชวี ิตอย่ใู นหลกั ของความพอเพียงหรอื ไม่ เพราะเหตุใด
7. ครูและนักเรียนรว่ มกนั สรุป ความรู้ ดังนี้
ความพอเพียงเป็นแนวคิดในการดาเนินชีวิตเพื่อให้เกิดความผาสุกท่ีย่ังยืนและมั่นคง รู้จัก

พอประมาณ ความมเี หตผุ ล การมีภูมคิ ุม้ กันในตัวท่ดี ี ดารงตนอย่ใู นหลกั ธรรม

สือ่ /วัสดุอปุ กรณ/์ แหลง่ เรยี นรู้
1. หนังสอื เรียนวิชาสงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชน้ั ม.1
2. บทสวดมนตแ์ ละบทแผเ่ มตตา
3. อานสิ งสข์ องการสวดมนต์ข้ามปี

การวดั ผลและประเมินผลการเรียนรู้ เคร่อื งมือ เกณฑ์การประเมนิ
ดา้ น วธิ วี ัด แบบประเมนิ แผนภาพ พิจารณาจากการคาตอบของ
การดารงชีวิตแบบพอเพียง นกั เรยี น ตอบถกู ร้อยละ 60
ความรู้ (K) ตรวจแผนภาพ ผา่ นเกณฑ์
คณุ ลักษณะ (A) การดารงชวี ิตแบบ แบบสังเกตพฤตกิ รรมการ การประเมินพฤตกิ รรมการเขา้
ทางาน ร่วมกิจกรรม ผา่ นต้ังแต่ 2
พอเพยี ง รายการ ถือวา่ ผา่ น
ทักษะ สังเกตพฤตกิ รรมของ ผา่ น 1 รายการถอื ว่า ไมผ่ า่ น
กระบวนการ (P) นักเรยี นในการ

ปฏิบตั ิงาน

ลงช่ือ.......................................................ครูผ้สู อน
(นางสาวมัทนา ทองสกุ )
ตาแหน่ง ครู

ความคดิ เหน็ หัวหน้ากลุ่มสาระ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ลงชอ่ื ........................................หัวหน้ากลมุ่ สาระ
(นางสาวอารยิ า เจ๊ะยะหล)ี

ความคดิ เหน็ รองผอู้ านวยการกลุม่ บรหิ ารวชิ าการ
....................................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................

ลงช่ือ.....................................................
(นางจฑุ ารตั น์ พัฒนภากรณ)์

ตาแหนง่ รองผู้อานวยการโรงเรียนไชยาวทิ ยา
วันที.่ ......................................................

แผนการจัดการเรียนรทู้ ่ี 26
รหัสวชิ า ส21101 รายวชิ า สงั คมศกึ ษา
ระดับชนั้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี 1 ภาคเรียนที่ 1 ปกี ารศกึ ษา 2565
หนว่ ยการเรยี นท่ี 3 เรอื่ ง พระสงฆ์ เวลา 7 ช่วั โมง
หน่วยการเรยี นร้ยู ่อยท่ี 26 เรอ่ื ง หน้าท่ชี าวพทุ ธและมารยาทชาวพทุ ธ เวลา 1 ชัว่ โมง

ชื่อผ้สู อน นางสาวมัทนา ทองสกุ
ใช้สอน ม.1/4 วนั ท.ี่ .............เดือน..............................พ.ศ............
ใช้สอน ม.1/8 วันท.ี่ .............เดอื น..............................พ.ศ............
ใช้สอน ม.1/9 วันท่ี..............เดือน..............................พ.ศ............
________________________________________________________________________________
มาตรฐานการเรยี นรู้/ตัวชีว้ ัด
มาตรฐานการเรียนรู้
ส.1.2 เข้าใจ ตระหนักและปฏิบัติตนเปน็ ศาสนกิ ชนที่ดี และธารงรกั ษาพระพุทธศาสนาหรอื
ศาสนาท่ีตนนบั ถอื
ตวั ชว้ี ัด
ม.1/1 บาเพ็ญประโยชน์ตอ่ ศาสนสถานของศาสนาท่ีตนนับถือ

สาระสาคญั
การบาเพญ็ ประโยชน์และการบารุงรกั ษาวดั เป็นการสบื ต่ออายพุ ระพุทธศาสนาและปฏิบัติตนเปน็

พุทธศาสนิกชนทดี่ ี

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธิบายและยกตวั อยา่ งการบาเพญ็ ประโยชนแ์ ละการบารงุ รกั ษาวัด
2. จาแนกวธิ กี ารปฏิบตั ิตนท่ีเป็นประโยชน์ต่อการบารงุ รักษาวดั
3. เหน็ คณุ ค่าในการบาเพญ็ สาธารณประโยชน์ในทางพระพุทธศาสนา

สาระการเรยี นรู้
ด้านความรู้ (Knowledge)
หน้าทช่ี าวพทุ ธและมารยาทชาวพทุ ธ
- การบาเพญ็ ประโยชน์และการบารงุ รกั ษาวัด
ด้านทักษะ/กระบวนการ (Process)
1. ทักษะการเล่าเร่ือง
2. ทักษะการสื่อความ
3. กระบวนการสรา้ งความตระหนกั

4. การสรุปความรู้

ดา้ นคุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ (Attitude)

 รักชาติ ศาสน์ กษตั ริย์  อยู่อย่างพอเพียง  ซ่ือสัตยส์ ุจริต

 มงุ่ ม่นั ในการทางาน  มีวินยั  รกั ความเป็นไทย

 ใฝ่เรยี นรู้  มจี ิตสาธารณะ

ดา้ นสมรรถนะสาคัญของผเู้ รียน

 ความสามารถในการคดิ : ทกั ษะการคิดวิเคราะห์

 ความสามารถในการใชท้ ักษะชวี ติ : กระบวนการทางานกลุม่

ดา้ นคุณลักษณะของผ้เู รียนตามหลกั สูตรมาตรฐานสากล

 เป็นเลิศวิชาการ  ส่ือสารสองภาษา  ลาหน้าทางความคดิ

 ผลิตงานอยา่ งสรา้ งสรรค์  ร่วมกันรบั ผดิ ชอบต่อสงั คมโลก

บูรณาการตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

1. หลักความพอประมาณ นกั เรียน ศกึ ษา รวบรวมข้อมูลและวิเคราะหเ์ นือหาตรงตามประเดน็ ทไี่ ดร้ ับ

มอบหมาย

2. หลกั ความมีเหตผุ ล นกั เรยี นสามารถวเิ คราะห์ประเด็นที่ศึกษาอยา่ งเปน็ เหตเุ ปน็ ผล

3. หลักภมู ิค้มุ กนั ศึกษา/รวบรวมข้อมลู เรอ่ื งที่เก่ียวข้องจากสือ่ ต่างๆ อยา่ งถูกตอ้ ง

4. เง่ือนไขความรู้ หนา้ ทช่ี าวพทุ ธและมารยาทชาวพุทธ

5. เง่ือนไขคณุ ธรรม ความรบั ผดิ ชอบ ใฝ่เรียนรู้

ช้ินงาน/ภาระงาน
แผนผงั ความคดิ ต้นไมแ้ ห่งความดี

กจิ กรรมการเรยี นการสอน
ข้นั นาเขา้ สบู่ ทเรยี น
1. ครูให้นักเรียนที่มีประสบการณ์การไปวัดออกมาเล่าประสบการณ์เกี่ยวกับการปฏิบัติตน

ในการไปวัดให้เพอื่ นฟัง จากนนั ครูให้นักเรยี นร่วมกันแสดงความคิดเห็นโดยครูใช้คาถาม ดงั นี
- วัดมคี วามสาคัญอย่างไร
- วดั เปน็ สถานที่สาหรับใช้ทาอะไร
- นักเรยี นมีความเกีย่ วข้องและสัมพนั ธ์กบั วัดอย่างไร

2. ครูให้นักเรียนบันทึกประสบการณ์ของตนเองเก่ียวกับการบาเพ็ญประโยชน์และ
บารุงรกั ษาวัด จากนันใหน้ ักเรยี นออกมาอา่ นให้เพื่อนฟัง โดยครคู ัดเลอื กตัวแทนนักเรียน 5-6 คน ออกมาอา่ น
ประสบการณห์ น้าชนั เรียน

ตวั อยา่ งแบบบนั ทกึ ประสบการณข์ องนกั เรยี น

บันทกึ ประสบการณ์
ขา้ พเจ้าช่อื …..................................
กิจกรรมทีข่ ้าพเจ้าเคยบาเพ็ญประโยชนแ์ ละบารงุ รักษาวัด คอื …………..
...................................................................................................................... ...
.........................................................................................................................
จัดเปน็ การบาเพ็ญประโยชนแ์ ละบารงุ รกั ษาวัดในดา้ น.............................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
เมือ่ วนั ท่ี....................................................................................................
ทีว่ ดั ...........................................................................................................
ความรสู้ กึ ของข้าพเจ้าท่ีได้ปฏิบัติกจิ กรรมนี คอื ........................................
..................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................

ขนั้ กจิ กรรมการเรยี นรู้
3. เมื่อนักเรียนออกมานาเล่าประสบการณ์ของตนเองเรียบร้อยแล้ว จากนันครูให้นักเรียน

รว่ มกันแสดงความคดิ เห็น
4. ครูแจกกระดาษให้นักเรียนคนละ 1 แผ่น เพื่อทาแผนผัง ต้นไม้แห่งความดี จากนันครูใช้

คาถามว่า นกั เรยี นสามารถบาเพ็ญประโยชน์และบารุงรกั ษาวดั ไดอ้ ย่างไรบ้าง
5. ครูให้นกั เรยี นเขียนแสดงความคดิ เห็นของตนเองลงในกระดาษ และนากระดาษของตนเอง

ไปปะเปน็ ก่งิ กา้ นใบของต้นไม้แห่งความดี
6. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปเรอื่ ง การบาเพ็ญประโยชน์และการบารุงรักษาวดั บนกระดาน

ดังตัวอยา่ ง

ชว่ ยรกั ษาความสะอาด ชว่ ยรกั ษาความเป็นระเบียบ
บรเิ วณโดยรอบของวัด เรยี บรอ้ ยของวดั ปฏิบตั ติ นอยู่

ชว่ ยรกั ษาความเป็นระเบยี บ ในกฎระเบียบของทางวดั
เรียบรอ้ ยของวดั ปฏิบตั ิตน
อยู่ในกฎระเบยี บของทางวัด ช่วยกนั ดูแลปกป้องวดั ไมใ่ ห้
บคุ คลภายนอกมาทา
ชว่ ยสง่ ขา่ วหรือ ความเสอ่ื มเสียแกท่ างวดั
ประชาสมั พันธง์ านบญุ
ช่วยกันดูแลรักษาศาสนสถาน
ของวดั ศาสนวตั ถขุ องวัด โดยการ
อนุรกั ษ์และชว่ ยบรจิ าคเงนิ
ช่วยกิจกรรมของ
วัด เมือ่ วัดมงี าน บรู ณะวัด

พิธี ต้นไม้แห่ง
ความดี

ขัน้ สรุป
7. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปว่า การบาเพ็ญประโยชน์และการบารุงรักษาวัดเป็นหน้าที่

อย่างหน่ึงของชาวพุทธที่ควรปฏิบัติสืบต่อๆกนั ซึงการบาเพ็ญประโยชน์และการบารุงรักษาวัดท่ีเป็นศูนย์รวม
จติ ใจของชาวพุทธนนั เป็นเรอ่ื งทกี่ ระทาไดไ้ ม่ยาก เป็นเรื่องทีน่ า่ ยกยอ่ งและเป็นแบบอย่างทด่ี แี กผ่ ู้ท่พี บเหน็